Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Oyun Teorisi

Oyun Teorisi

Ratings: (0)|Views: 107|Likes:
Published by Fendoğlu Metin

More info:

Published by: Fendoğlu Metin on Jan 08, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/22/2012

pdf

text

original

 
GİRİŞ
Bu çalışmanın konusu
Oyun Teorisi
’dir. Bu teorinin ortaya çıkışı uzun yıllar öncesinedayanır. Çalışmada önce oyun teorisinin tarihsel gelişimi ve uygulama alanları incelenmiştir.İkinci bölümde, oyun teorisi ile ilgili temel kavramlar tanımlanmış, sonra oyun teorisi için başlıca önermeler verildikten sonra, diğer bölümlerde oyun teorisiyle ilgili çeşitli stratejiler veyöntemler örneklerle desteklenerek açıklanılmaya çalışılmıştır.
1
 
1.OYUN TEORİSİ’NİN GELİŞİMİ VE UYGULAMA ALANLARI1.1.GelişimiSamuel Johnson
(1755) “oyun” kelimesini
 , herhangi bir şeyin eğlencesi
olarak tanımlar.Modern düşünceler, bu tanıma ek olarak belirli kuralları da birleştirmiştir. Mesela, atletik oyunlardan golf, basketbol, futbol ve tenis; kart oyunlarından briç, poker; tahta oyunlarındansatranç ve tavla gibi. Bu oyunlardan çoğu karşılıklı etkileşimi ve rekabeti getirir, oyuncuoyundaki diğer oyuncudan üstün olmak için çabalar ve onun başarısı, diğer oyuncularınhareketlerine ve kendi hareketlerine bağlıdır.
1
Bu tanımlama ve örnekler oyun kelimesinin ilk algılanışı olup, gündelik hayatta kullanışına denk düşer.Oyunun bir başka gündelik ve basit tanımlamasını
Rousseau
,
 Discourse on the Origin and  Basis of Equality among Men
eserinde yapmıştır:
2
 Avgrubu, erkek geyik avlamakarar vermişlerse, tamamen bu amaçlarıbaşarmak in uğraşacaklardır. Ama er bir yabani tavşan onların yanından geçerse, kuşkusuz peşine düşmeye çalışmayacaktır. Gruptan biri, ilk olarak avlanırsa,arkadaşları kendinden önce avlanamadıkları için üzülecektir veya avı kaçırdıkları içinbiraz kaygılanacaktır.
Burada bazı boşluklar doldurulursa, sadece iki avcı olup, eş zamanlı olarak geyik mi yoksatavşan mı avlayacaklarına karar vermelilerdir. Eğer ikisi de geyik için avlanırlarsa bir geyik yakalayıp onu eşitçe paylaşacaklar ve bir geyiği ikisi yiyeceklerdir. Eğer bir avcı geyik avlarken diğeri de tavşan için çabalarsa, biri önce geyiği diğeri de sonra tavşan yakalayacak ve her avcı, yarım geyiktense bir tavşanı (ya da tersi) tercih edecektir. Sonuçta bu basit örnek  bir oyundur. Avcılar ise, oyuncudur. Her oyuncu iki strateji arasında seçim yapmazorundadır: Geyik ya da tavşan avlamak. Seçimlerinin kaybı, bir avdır. Örneğin, geyik 4 birimfayda sağlıyorsa ve tavşanın değeri 1 ise, her iki avcı da geyik avladıklarında kayıpları 2 birimolacaktır.İşletme ve ekonomi kaynaklarında “oyun” zamanla ortaya çıkacak olan belli ödemeleri(outcomes) önceden kestirmek için karar verme zorunluluğunda kalan tarafların (veya
1
James W. Friedman,
Game Theory With Applications To Economics
, 2
nd
ed., Oxford University Press, NewYork, 1990, s.3.
2
Drew Fudenberg and Jean Tirole,
Game Theory,
The MIT Press, Massachusetts, 1998, s. 3.2
 
oyuncuların) menfaat çatışmalarını veya rekabetini yansıtır.
3
Oyun Teorisi karmaşık yararlarınmücadelesini ıklayan matematiksel bir yaklaşımdır. Yararların çatışması ekonomide(sendika yöneticisi arasındaki ücret görüşmeleri oligopol piyasasındaki durumlar vb.) olağanolduğundan, son yıllarda oyun kuramına ilgi oldukça artmıştır. Hatta bazı iktisatçılar  belirlenemeyen oligopolistik çözümler için başvurulabilecek en son aracın oyun kuramımodelinin olduğunu öne sürerler.
4
Oyun teorisi ve lineer programlama, kantitatif teknikler arasında yer alır. Aradaki ayrım oyunteorisi kavramlarıyla matrisi yazabilen oyunda seçeneklerin çok fazla olması halinde lineer  programlama problemi olarak inceleme özelliğinde bulunabilir. Bununla beraber oyunteorisinde taraflar, kazançlarını mümkün olduğu kadar arttırmayı veya mümkün olduğu kadar az kaybetmeyi benimserler.
5
Oyun teorisi, karar teorilerinin altında incelenen bir konudur. Karar problemlerinde tek bir karar vericinin bulunduğu problemlerdir. Bu problemlerde tek bir karar verici bulunduğundan,amaç fonksiyonunun değeri, yalnızca bu karar vericinin kararına bağlı kalarak değerlendirilir.Uygulamada birden çok karar vericinin bulunduğu karar problemleriyle karşılaşmak dahaolağandır. Esas amabirbirine rakip olan ve çıkarları çatışan tarafların akılcı davranışkurallarının belirlenmesi olan oyun teorisi, bu tür karar ortamlarını açıklayan matematiksel bir yaklaşımdır .
6
Oyunların şans kuramı 17. Yüzyılda ortaya atılmış ve olasılık kuramı adı verilen matematik dalının gelişmesinde kaynak olmuştur. Oyun kuramına ilk değinen matematikçi EmileBarel’dir. Stratejik oyunlar kuramının bulucusu olan J. Von Neumann bu konu üzerindeki ilk çalışmasını 1928’de yayınlamıştır. Sonra Oskar Morgenstern ile birlikte “Theory of Gamesand Economic Behavior” adlı yapıtı 1944’de yayınlamışlardır.
7
Bu çalışmadan sonramatematikçiler ve sosyal bilimciler, oyun kuramı ile ilgili pekçok çalışma sunmalarına karşınalanın hala araştırmaya gereksinimi vardır.
1.2.Uygulama Alanları
3
Osman Halaç,
Kantitatif Karar Verme Teknikleri (Yöneylem Araştırması),
4.b., Alfa Basım YayımDağıtım, İstanbul, 1995, s. 72.
4
Ahmet Öztürk,
Yöneylem Araştırması,
5.b., Ekin Kitapevi Yayınları, Bursa, 1997, s.383.
5
Halaç, 5.72.
6
Nalan Cinemre,
Yöneylem Araştırması,
Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş., İstanbul, 1997, s.287.
7
Öztürk, s.383.3

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->