Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
9Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Sahrane i Kremacija u Srbiji, Skordi

Sahrane i Kremacija u Srbiji, Skordi

Ratings: (0)|Views: 182 |Likes:
Published by sarcel

More info:

Categories:Types, Research
Published by: sarcel on Jan 16, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/25/2013

pdf

text

original

 
 Milana Kosti} 
Skordisti~ke ratni~ke sahrane sakremacijom
U ovom radu je analizirana grupa od sto skordisti~kih ratni~kih grobova (uklju-~uju}i i razorene grobove, kao i nalaze ~iji kontekst nije u potpunosti poznat). Lokaliteti na kojima su se nalazili grobovi pripadaju grupi nekropola i pojedina-~nih grobova i datuju se u period od IV veka p. n. e. do I veka n. e. Cilj istra`i-vanja bio je analiza grobnog ritusa i, posebno, pojave namerno o{te}ivanog oru`jakoja je konstantovana u ve}ini grobova sa kremacijom. Prisustvo i uloga o{te-}enog oru`ja u grobovima sagledani su kroz prizmu pretpostavke da su telo ra-tnika i njegovo oru`je u poistove}ivani grobnom ritusu. Shodno tome razmotrenisu mogu}i sociolo{ki, istorijski i kulturolo{ki efekti na grobni ritus.
Uvod
Skordisci su `iveli na teritoriji Podunavlja i Posavine u III veku prenove ere, a kasnije na teritoriji koja se prostirala od isto~ne Slavonije nazapadu do doline Timoka na istoku, uklju~uju}i podru~ja Vojvodine i Po-moravlja (slika 1) (Jovanovi} 1984: 41). U istorijskim izvorima Skordiscisu ~esto predstavljani kao „ratni~ko pleme” ili „horde i gomile lutaju}ihratnika” (Papazoglu 2007: 209; Jovanovi} 1984: 41). Strabon Skordiskespominje kao me{avinu Kelta i ilirskih, tra~kih i da~kih elemenata (Todo-rovi} 1968: 12).Pitanje skordisti~kih ratni~kih grobova je i ranije razmatrano (Erce-govi}, 1961; Jacanovi} 1988; Sladi} 1988; Todorovi} 1973-1974). Zarazliku od ranijih radova, ~iji je pristup, u najve}oj meri, bio deskriptivan,u ovom radu su na~in sahranjivanja i grobni prilozi (posebno o{te}enooru`je) interpretirani kao mogu}i ~inioci u formiranju statusa i identitetaskordisti~kih ratnika. Dakle, cilj rada bio je, ne samo analiza na~ina sahra-njivanja i grobnih priloga u skordisti~kim ratni~kim grobovima sa krema-cijom, ve} i interpretacija tih nalaza u odnosu na kategorije statusa iidentiteta.
ZBORNIK RADOVA 2010 ARHEOLOGIJA 435
 Milana Kosti} (1992), Zrenjanin, Sarajevska 12,u~enica 3. razreda Zrenjaninske gimnazije MENTORI: MA Marko Jankovi},Filozofski fakultet Univerziteta u BeograduUro{ Mati}, apsolvent naFilozofskom fakultetuUniverziteta u Beogradu
 
Pitanja kojima se ovaj rad bavi odnose se na samu pojavu namernoo{te}ivanog oru`ja u grobovima ratnika, zatim na prisustvo ovakvog oru`jau grobovima u kojima nije bilo ostataka pokojnika (kenotafi), kao i prisu-stvo o{te}enog oruda u grobovima. Radni problem bio je nedostatak po-dataka dobijenih antropolo{kim analizama skeleta.
Materijal i metode
Podaci o materijalu koji je analiziran u radu prikupljeni su iz litera-ture. Sedamdeset pojedina~nih skordisti~kih ratni~kih grobova o kojima uliteraturi postoje podaci o kontekstu nalaza i grobnim prilozima kori{}enisu za analizu grobnog ritusa. Analiza grobnog ritusa je obuhvatala analizupodataka o na~inu sahranjivanja, grobnoj jami, rasporedu grobnih priloga iostataka pokojnika.Osim ovih, analizirano je trideset grupa nalaza koji u literaturi nisuinterpretirani kao zatvorene grobne celine, ve} kao razoreni grobovi ili im je kontekst nepoznat. Podaci o ovakvim grobovima kori{}eni su za analizuzastupljenosti razli~itih tipova priloga.Lokaliteti sa kojih su analizirani skordisti~ki ratni~ki grobovi pripa-daju grupi nekropola (sedam lokaliteta) i pojedina~nih grobova (sedam-naest lokaliteta). Poslednjoj grupi pripadaju razoreni grobovi i grobovikojima nije poznat kontekst nalaza (dvadeset lokaliteta).
Opis materijala
Analizirani nalazi obuhvataju period od prve polovine polovine IVveka p. n. e. do po~etka I veka n. e. Najstarije nalaze predstavljaju jedanili dva groba na lokalitetu Sremski Karlovci (Majnari}-Pand`i} 1970: 46),
436 PETNI^KE SVESKE 68 DEO III
Slika 1.Podru~je koje su naseljavali SkordisciFigure 1.The area which Scordisci inhabitated
 
dok se najmla|i grobovi nalaze na Karaburmi i datuju se u period spo~etka I veka n. e., ta~nije, u period nakon 15. godine (Todorovi} 1972:95).Najve}i broj grobova poti~e iz II veka p. n. e. U ne{to manjoj merizastupljeni su grobovi iz I veka p. n. e., dok su grobovi iz III veka p. n. e.re|i.
Na~in sahranjivanja
Sahranjivanje kod Skordiska se izvodilo na dva na~ina – inhumi-ranjem i kremiranjem pokojnika. Oba na~ina sahranjivanja prisutna su ucelom analiziranom periodu, s tim {to grobovi sa kremacijom preovla|ujuu kasnijim periodima (Todorovi} 1972: 42).Kod grobova sa kremacijom mo`e se prepoznati nekoliko varijantigrobnog ritusa.Prvom tipu pripadaju grobovi sa urnama. Urne su prona|ene u 13-16grobova, od kojih su u osam na|eni i kremirani ostaci pokojnika. Grobovisa urnama datuju se u II i I vek p. n. e. Unutar ove grupe postojala su dvaspecifi~na slu~aja. U jednom grobu (Karaburma, grob broj 26) ostacipokojnika su na|eni pored urne, dok su se grobni prilozi nalazili oko urne,pome{ani sa garom i pepelom (Todorovi} 1972: 18). U drugom slu~aju, ugrobu 172 na Karaburmi ostaci pokojnika su bili delimi~no sme{teni uurni, a delimi~no razbacani van nje (1972: 37).Drugom tipu sahranjivanja sa kremacijom pripadaju grobovi bez urni,koji su i brojniji. ^esti su grobovi bez urni koji su sadr`ali ostatke pokoj-nika, ali ne i urne niti druge kerami~ke priloge.U okviru grupe grobova bez urni ostaci pokojnika su se nalazili: – u kompleksu grobnih priloga, a van kerami~kih posuda (5 gro-bova), – razasuti po grobnoj jami, dok su se oko posude nalazili metalnipredmeti (3 groba), – u jami izme|u kerami~ke posude i metalnih predmeta (1 grob).Slede}a podela mo`e se na~initi prema na~inu i mestu deponovanjakremiranih ostataka pokojnika.Jednu grupu ~ine grobovi u kojima su kremirani ostaci bili pome{anisa prilozima. Ta je pojava ~e{}a, ostaci su na ovaj na~in tretirani u dva-naest grobova. To su grobovi na Karaburmi – 10, 12, 13, 20, 70, 71, 94,97, 105, 222 (Todorovi} 1972: 13-25) i na Rospi ]upriji – 22 (Todorovi}1956: 27) i 39 (Todorovi} 1967: 194). Ostaci su bili me{ani sa metalnimprilozima – oru`jem, oru|em i nakitom. Grobovi u kojima su kremiraniostaci bili pome{ani sa prilozima poti~u iz dva hronolo{ka perioda: 280--85. p. n. e. (mla|a faza) i 85 p. n. e. - 15 n. e (Todorovi} 1972: 83).U drugu grupu spadaju grobovi u kojima su ostaci razbacani po grob-noj jami. Grobovi ovog tipa imaju raznoliko datovanje, najstariji se datuje
ZBORNIK RADOVA 2010 ARHEOLOGIJA 437

Activity (9)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
Liliya Pershina liked this
_нине_ liked this
Mark T. Jester liked this
sanjapj liked this
sanjapj liked this
sanjapj liked this
Shardan199 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->