Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
1322 Salnamesinde Sarışaban

1322 Salnamesinde Sarışaban

Ratings: (0)|Views: 616|Likes:
Published by Esat Halil Ergelen
1322 yılında yayınlanan Selanik Salnamesinden Sarışaban Hakkında ki malumatın geniş bir şekilde bugün ki yazı ve dile aktarılmıştır.
1322 yılında yayınlanan Selanik Salnamesinden Sarışaban Hakkında ki malumatın geniş bir şekilde bugün ki yazı ve dile aktarılmıştır.

More info:

Categories:Types, Research, History
Published by: Esat Halil Ergelen on Jan 17, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/11/2013

pdf

text

original

 
1322
1
 Selanik salnamesinde SarışabanI- Kavramlar
I-a) Selanik 
20 yüzyıl başlarında Selanik Avrupa’da Osmanlı’nın İstanbul’dan sonra ki enbüyük şehriydi. Manastır, Kosova, Bulgaristan, Şarki Rumeli ve Edirne Vilayetlerive Ege Denizi ile çevrelenen Selanik Vilayetinin yüzölçümü 35.393 kilometrekare, nüfusu 1.142.940 kişiydi.
2
Selanik Vilayeti, Selanik, Siroz/Serez, Drama ve Taşoz sancaklarından oluşuyordu.En önemli şehri olan Selanik şehrinin nüfusu 150.000, ticaret hacmi 3.800.000Osmanlı Lirası dolayındaydı. Serez’in nüfusu 62.000, Drama’nın ise 7.500kadardı.
3
I-b) Salname
Farsça’da sene anlamına gelen “sal” ve mektup anlamına gelen “name”sözcüklerinden türetilmiştir, “yıllık” anlamına gelir.Osmanlılarda ilk resmi salname, Ahmet Vefik Paşa, tarihçi Hayrullah Efendi veAhmet Cevdet Paşa’nın ortak çalışmaları ile 1847 yılında çıkarıldı. Bunu 1865’tenbaşlayarak yayımlanan nezaret ve vilayet salnameleri izledi. Özel salnameler1871 yılında yayınlanmaya başladı. 1888’den sonra resmi salnameler ,
Salname-idevleti aliye-i Osmaniye
adıyla
,
sicil-i ahvali memurin dairesi tarafından hazırlanıpçıkarıldı. 1865’ten 1918’e kadar yayınlanan resmi salnameler şunlar oldu:
Salname-i askeri, Rasathane-i amire salnamesi, Saname-i nezaret-i umuruhariciye, Salname-i bahri, Maarif nezareti salnamesi, Rûsumat salnamesi, İlmiyesalnamesi.
İlk vilayet salnamesi 1865 yılında Trabzon’da çıkarıldı, bunu 1869 yılında çıkarılan Tuna salnamesi izledi. İlk özel salnameyi ise Paris’te Ali Suavi 1871 yılında
Türkiye
adıyla yayımladı.Cumhuriyetin ilanından sonra resmi salnameler 1925-1941 yılları arasında Devletsalnamesi , 1941 yılından sonra ise
 yıllık 
adıyla yayınlandı.
4
Vilayet Salnameleri araştırmacılar için şehirlerin hatıra defterleri gibidir. Çünküolaylar ve gelişmeler meydana geldiği anda kaydedilmiş, yayımlanmıştır, dahasonra okuyanları ise o yıllara götürerek o anları yaşatmaktadır.
1
Miladi 1906
2
XX. Yüzyıl başları Osmanlı Atlası, OSAV, Rahmi Tekin- Yaşar Baş 2003 İstanbul
3
XX. Yüzyıl başları Osmanlı Atlası, OSAV, Rahmi Tekin- Yaşar Baş 2003 İstanbul
4
Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi
1
 
Vilayet salnamelerinde ilgili vilayete ait el sanatları, meslekler, kazalarında kiyatırlar, ziyaret yerleri gibi folklorik bilgilerin yanı sıra devlet memurları ve yerelyöneticilerin isimleri ile demografik ve ekonomik istatistiklere ulaşabiliriz.Selanik Vilayetinin Drama Sancağına bağlı 3. sınıf bir kaza olan Sarışaban’a
5
(Chrysoupoli)ait aşağıda ki bilgiler hicri 1322 yılında 18. defa olarak SelanikHamidiye Sanayi Mektebi matbaasında basılıp ve yayınlanan salnamedenalınmıştır.
II- Salnamede Sarışaban
II-a) Merkez Kaza Hakkında Bilgi
Sarışaban Kazasının merkezi Keremetli İskelesinin üç, Kavala’nın dört, DramaKasabası’nın on ve Okçular İstasyonu’nun üç saat
6
mesafesinde bulunan
Hanlar
isimli yerdir.Söz konusu yerin ahalisi hükümet memurları ve yabancı esnaf ile kırk elli hanedesakin muhacirlerden ibarettir.Geniş bir ova içerisinde kuruluolan Sarışaban Kazasının kuzeyve batısı dağ , doğusuKocaorman denilen bir ormanve güneyi deniz ile çevrilidir.Kazayı kuzeyden güneye kesenMesta Karasu
7 
(Nestos)
8
Irmağından vaktiylemerkezdeki değirmenler içinalınan suların oluşturduklarıbataklıklar ve doğal gölcüklerahalinin sihhat ve hayatını olumsuz etkilemektedir.Hanlar’da bir hükümet konağıyla, bir rüşdiye ve bir ilk mektep, iki camii şerif, birkilise, on mağaza, bir marangoz, beş han, iki demirci, bir kunduracı, sekiz abacı,onbeş dülger, iki tenekeci, üçberber, elli adet attar ve manifaturacı dükkanıyla, iki otel, iki eczane, birkıraathane ve onbir kahvehane vardır.Bunlardan başka; beş kıtaa sebze bahçesiyle, günlük biner kiyye
9
buğday öğütür
5
Parantez içinde ve altı çizili olan metinler adı geçen yerlerin bugünki isimleridir ve Kuzey Yunanistan Yeradları Atlasından yararlanılmıştır.
6
Salname’de mesafeler saat cinsinden verilmiştir, fikir vermesi açısından şunu belirtmekisterim üç saat verilen Kermetli-Sarışaban arası kuşuçusu yaklaşık 13 kilometre, dört saatverilen Kavala-Sarışaban arası mesafe ise kuş uçuşu 24 kilometredir.
7
Bu nehir mübadele bölgesinin sınırı olmuştur.
8
Kuzey Yunanistan Yeradları Atlası, LMV Yayınları, Sefer Güvenç, 2010 İstanbul
9
Okka’da denilir şehre göre değişiklik göstermekle beraber ortalama 1282 gram kabuledilmiştir.
2
 
Karacalar sırtlarından Sarışaban ovası
 
üç su değirmeni, dört fırın, üç çeşme ve bir şadırvan vardır. Bu çeşmeler hermevsim akmakta ve her ev ve mağazada da kuyular bulunmaktadır.Karacalar (Zarkadya)ve Uzunkuyu (Makrihori) köylerinde birer Mincinos(Lekani)köyünde iki toplam dört medrese ve üçyüz kadar “talebe-î alim”i vardır.Kazanın genel nufusu 9853 erkek ve 10496 kadın müslüman ile 110 gayrımüslümden oluşur. Toplam hane sayısı dörtbine yakındır.Kazada onbir köy ile on çiftlik vardır. Kaza merkezi ile beraber 90 ilk mektepte1600 erkek ve 1000 kız öğrenci vardır.Kazada tahminen 183.000 dönüm tarıma uygun arazi vardır. Toprağın ürünü bolve verimlidir. Kavun ile karpuzu bol ve meşhurdur. Tütünü pek nefis ve makbulolduğundan “servet-i mahalliye” artmaktadır. Başlıca ticaret ve ihracatı tütündür,kazada 650.000 atik kiyye kadar tütün üretilir.Sarışaban kazası ova, yaka ve dağ olmak üzere üç kısımdan oluşur. Köylerdegenellikle tütün üretilir. Özellikle yaka köylerinin tütünü enfesdir, ikinci derece deise dağ tütünü gelir.Kasabanın meraları da pek çoktur, dışarıdan kışlamak üzere pek çok koyun vediğer hayvanat gelir. Oldukça arı kovanı da bulunur ve bir miktar bal ilebalmumu üretilir. Yerel sanayinin başlıca ürünleri mensucat ile çorap ve sair levazımdan ibarettirbunlardan ihracat edilen mal yoktur.Kaza merkezinde Çarşamba günleri kurulan pazara kasabalının yanı sıra köylerdeyaşayanlar da pek ilgi gösterir.Kazada Kasım’dan evvel “Tekke Panayırı” adı verilen ve iki gün süren bir panayırkurulur ve panayıra köyler ve civar kazalardan binlerce kişi katılır panayırda beşbin lirayı aşkın alış veriş gerçekleşir.Sarışaban ovası büyük ve küçük avcılık için pek müsait bir yerdir ve ahalidenavcıları boldur.Sarışaban ahalisi ekseriya Anadolu’dan gelen Aşiretlerden olduğundan köyleraşiret isimleri ile anılır.
II-b) Sarışaban Kazasında defnedilmiş evliyalar!
Kuşlu Ahmed Baba
Merkez Kazaya iki saat uzaklıkta bulunan Karapınar, diğeradı ile Kayapınar Köyü ahalisindendir, Sultan 2. Murat’ın saltanatı zamanında bazıkeramet ve keşfiyat göstermesi sebebiyle Dededağ köyü dağının zirvesinedefnedilmiştir.3

Activity (3)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
nuritok liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->