Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword or section
Like this
13Activity

Table Of Contents

0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Spoljnotrgovinsko Pravo- Nova

Spoljnotrgovinsko Pravo- Nova

Ratings:

4.25

(4)
|Views: 1,706|Likes:
Published by jerinasd
sve skripte su sa neta skinute - JA NISAM AUTOR
sve skripte su sa neta skinute - JA NISAM AUTOR

More info:

Published by: jerinasd on Nov 11, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/06/2013

pdf

text

original

 
Str. 1
POJAM DRŽAVE I PRAVA1. DRŽAVA
U širem značenju država je posebnim sistemom pravila (pravom) uređena društvena organizacija samonopolom fizičke prinude koja određeno stanovništvo na određenom teritoriju drži pod suverenomvlašću (vlast moć upravljanja, odnos između lica gdje postoji nadređenost i podređenost), sa ciljem dau datom društvu održi postojeći naćin proizvodnje i političke odnosa koji su u interesu vladajuće klase.Elementi države su:
-
teritorij – država se proteže trodimenzialno (na kopno i na more, 1000 km vazdušno i u dubinu zemlje do efektivne iskoristivosti 
-
stanovništvo – državljani. Državljanstvo je lična veza između svakog pojedinca i države. Možese steći na više naćina (po krvi oca i majke, po krvi ocapo rođenju bez obzira na roditelje.
-
 postojanje suverene vlasti tj. pravno-neogranićene mogućnosti zapovjedanja na bazmonopola za fizičku prinudu.U užem smislu pod pojmom države se podrazumjeva državna organizacija ili državni aparat. Državnaorganizacija je hijerarhijski ustrojen i pravom organizovan sistem organa koji raspolaže monopolom zafizičku prinudu i moći stvaranja pravila ponašanja. Država je jedna od drušvenih organizacija, koja ne postoji iznad društva, nego predstavlja njegov sastavni dio. Ona je društvena sila, ali ne sila iznad društva.Državni organ je dio državne organizacije. Pod njim podrazumjevamo jedno fizičko lice ili skup fizičkihlica koji stoje u posebnoj vezi sa državnim aparatom (državna službena lica) i koji, povjerenimimsredstvima na određenoj teritoriji vrše određeni krug poslova. Teritorija i krug poslova nazivaju sestvarnom i mjesnom nadležnošću.
2. POJAM PRAVA
Sociološki posmatrano, pravo predstavlja jedan od sistema pravila ponašanja ljudi u društvu u kome postoji država. Pravila po kojima se ljudi ponašaju u društvu, nazivaju se društvena pravila, a to su moral i običaji. Između prava i drugih sistema društvenih normi ne postoji razlika u strukturi norme.Sve drušvene norme kao osnovne sastojke imaju:
-
dispociju – koja određuje način ponašanja u društvu (primarno pravilo ponašanja)
-
sankciju – mjera koja se izriče u slućaju kršenja dispozicije (sekundarno pravilo ponašanja)Ono po ćemu se pravna pravila razlikuju od drugih je zahtjev za izvršenje sankcije od strane državnihorgana. Pravne norme stvaraju državni organi (zakonodavni organi - skupštine, organi izvršne vlasti –vlada, inspekcije itd., dok sudksi organi ne donose norme nego ih primjenjuju), i pravne norme donosei nedržavni organi (organizacije, pojedinci npr. kod zaključivanja ugovora)Pravo i pravne norme se nemogu poistovjetiti. Pravo čini čitav skup pravnih normi koje donose različiti subjekti. Pravo je sistematizovan skup pravnih normi koje su hijerarsijski ustrojene (niže norme moraju biti usaglašene sa višim, a više norme sadrže Ustav i Zakon). Ovako poimanje prava nazivamo "pravou objektivnom smislu" ili "objektivno pravo" (sve pravne norme koje je stvorila država ili neki drugi ovlašteni subjekat). Cilj objektivnog prava je usmjeravanje subjekata u željenom pravcu.Pored ovog postoji i "pravo u subjektivnom smislu" ("subjektivno pravo"). To je ovlaštenje koje imaneki subjekat, ali je zasnovano na objektivnom pravu. Nosilac subjektivnog prava (titular) ima pravo od drugog lica tražiti ispunjenje određenih pravnih normi.
 Primjer: Kupoprodaja između lica A i B (lice A ima ovlaštenje – subjektivno pravo da traži da mu lice Bisporući robu, a lice B da mu lice A plati robu). Iz ovog primjera može se vidjeti da na suprot prava stoji i obaveza.
Elementi subjektivnog prava su:
-
ovlaštenje na vršenje određenih radnji,
-
zahtjev za ponašanje određenog lica u sopstvenom interesu,
-
intervencija suda, zahtjev ili tužba u materijalnom smislu upućena državnim organima u slućaju kada ovlaštenja nisu dobrovoljno poštovana, kada pravne obaveze nisu urednoizvršene.Pojam "pravo" ima još jedno značenje, on obuhvata pravni odnos – vezu između subjekata uređenadispozicijom ili sankcijom. Elementi pravnog odnosa su: subjektivno pravo i obaveza. Ukoliko titula(nosilac) prava ne djeluje u svom interesu nego u tuđem interesu, tada se umjesto subjektivnog pravakao elemenat pravnog odnosa pojavljuje nadležnost. Pod obavezom se podrazumjeva dužnosodređenog ponašanja, koja u krajnjoj liniji može biti ostvarena monopolom za fizičku prinudu ili dužnost nekog ponašanja čije propuštanje za sobom povlaći sankcu od strane državnih organa.
S.Keško 2003/2004
 
Str. 2
Činjenica da postoji izvjestan broj kršenja pravnih normi, ne utiče na postojanje pravnog poretka svedok je on u stanju da vrši svoju osnovnu funkciju: očuvanje postojećeg načina proizvodnje i postojećih politićkih odnosa.Pravni poredak je šira kategorija od prava i može se definisati kao "postavljanje, stvaranje pravnihnormi i njihovo ostvarivanje" (dr. Radomir Lukić "Uvod u pravo").Postoje dva Elementa pravnog poretka međusobno povezana načelom zakonitosti:
-
normativni ( obuhvata stvaranje normi i njihovo objavljivanje)
-
i faktički (stvarna primjena pravnih normi).Kad se ostvaruje i jedan i drugi elemenat možemo reći da postoji pravni poredak, odnosno da postoji vladavina prava.U nekim zemljama (anglosaksonskim) i određeni običaji spadaju u pravne norme i to u faktičku stranu,a ne moraju biti u normativnoj strani.
3. PRAVNA NORMA
Pravna norma je pravilo ponašanja svih subjekata koji se nađu u određenoj situaciji sa sankcijomdržave. Pravna norma se sastoji iz dva elementa:
-
 pravni (iuridički), a on ima dispoziciju i sankciju (normativni dio),
-
faktički (materijalni), pretpostavka (hipoteza) dispozicije i pretpostavka sankcije
Primjer.Hipoteza dispozicije: Muškarac koji je navršio 18 godina života i zdravstveno sposoban,Dispozicija (dio norme koji sadrži pravilo ponašanja): obavezan je služiti vojni rok Hipoteza sankcije: u protivnom,Sankcija: kazniće se zatvorom do jedne godine.Hipoteza dispozicije i sankcije
Iza sankcije stoji država sa monopolom za fizičku primjenu. Hipoteza dispozicije određuje faktičku situaciju koja treba da se desi pa da nastane obaveza da se ponašamo po dispoziciji, odnosno po pravnoj normi. I sankcija ima svoju hipotezu. To je opis radnje (dat je uslov), koja predstavlja prekršaj dispozicije. Prekršaj se može sastojati u činjenju ili nečinjenju određene radnje (u pozitivnoj ili negativnoj radnji).
Dispozicija
Dispozicija je onaj dio pravne norme u kome je sadržano primarno pravilo ponašanja. To je normativni dio pravne norme kojom se narđeuje šta treba činiti u datoj situaciji. Sama dispozicija nije pravnanorma, nego pstaje tek kad joj se doda sankcija. Dispozicija (željeno pravilo ponašanja) može biti različito izraženo:
-
naređujuća dispozicijia (građani su dužni plaćati porez na imovinu),
-
zabranjujuća dispozicija (zabranjeno je voziti auto bez vozačke dozvole),
-
ovlašćujuća dispozicija (građani mogu slobodno raspolagati svojom imovinom)Neki autori djele dispozicije po kriterijima po kojima se dijele i pravne norme, pa tako dispozicije mogu biti određene i relativno neodređene. Određenim se opisije kakvo ponašanje treba da bude dok relativno neodređenim ostavlja se manje-više slobode subjektu. Dispozicije se dalje dijele kao i pravnenorme na: kogentne, dispozitivne, alternativne, diskrecione i sa upotrebom standarda.
Sankcija
Sankcija je sekundarno pravilo ponašanja. Ona predstavlja pravilo ponašanja prekršioca pravnenorme. Ona je ujedno i pravilo ponašanja za državni organ (što znači da se ne može izreći neka drugasankcija koja nije propisanu za tu vrstu ponašanja - iz dispozicije). Sankciju iziču određeni državni organi. Sankcija može biti pozitivna ili negativna, zavisno od toga kako društvo ocjenjuje ponašanjesubjekta u odnosu na pravilo ponašanja. Pravilo o sankciji – kazni (misli se na negativnu) uvjek jetako formulisano tako da se u krajnjoj liniji može izvršiti primjenom monopola za upotrebu fizičke siletj. putem prinude. Ukoliko sankcija nije ostvarena, pravna norma je neefikasna, a pravni poredak nevrši svoju funkciju. Da bi se to izbjeglo i protiv državnog organa je predviđena sankcija ako ne primjeni  prvu sankciju.Prilikom izricanja sankcije ostavlja se mogućnost pravnog lijeka. Tako se ide obno dotrećesetepenosti i na takva se način postiže što pravednija sankcija.Sankcije se dijele na više načina.
-
Prema deliktima za koje se primjenjuju 
S.Keško 2003/2004
 
Str. 3
a)krivično-pravne sankcije (počinilac se kažnjava zatvorom, novčanom kaznom, smrću zabranom obavljanja neke funkcije itd). Krivičnim djelom može se smatrati samo onaljudska radnja koja je zakonom predviđena kao krivično djelo (princip zakonitosti legaliteta). Ove sankcije pogađaju ličnost.b)građansko-pravne sankcije (imovinske) pojavljuju se u sferi imovinsko-pravnih odnosa  pogađaju imovinu subjekta u vidu nadoknade nastale štete. Sankcija se ne izvršava naličnosti nego na njegovoj imovini.c)sankcije administrativne prirode za radnje manje opasne po interese države. To jeadministrativna kazna a sastoji se u oduzimanju imovine, slobode ili časti ali u blažemobliku.d)sankcije koje imaju radno-pravni karakter.Sakncije se mogu dijeliti kao i dispozicije na: određene i relativno neodređene. Po tom mjerilu one sedijele na: kogentne, dispozitivne, alternativne, diskrecione i sankcije sa upotrebom pravnih standarda.
4. PODJELA PRAVNIH NORMI a) Podjela pravnih normi prema obimu i predmetu regulisanja
Prema tome da li se pravna norma odnosi na neogrničen broj slučajeva iste vrste ili je njome regulisankonkretan odnos norme se dijele na: - opšte (generalne) i pojedinačne (individualne).Opšta pravna norma odnosi se na neodređen broj slućajeva i donosi se unaprijed za buduće situacije,dok pojedinačne norme odnose se na jedan određeni slučaj i za tačno određeni broj lica, dosnosi sekada se situacija već desila. Opšte se nalaze u opštim aktima, a pojedinačne u pojedinačnim aktima(upravni akt).
Primjer:Opšta norma: Lica koja imaju imovinu dužna su plaćati porez Individualna: K.S. dužan je platiti 1.000 KM poreza na ukupan prihod.b) Norme se dijele i prema oblasti društvenog života koji regulišu:
-
krivično-pravne
-
građansko-imovinske
-
administrativne
-
radno-pravne
-
međunarodno-pravne norme
c) Podjela pravnih normi prema stepenu određenosti dispozicije
-
kogentne (prinudne) – sadrži jedno pravilo ponašanja. U dispozicije je određeno tačno kakvose ponašanje traži.
Pr. Dužnik je dužan vratiti dug 
. Ove norme spadaju u apsolutnoodređene (kategoričke) norme.
-
alternativne – sadrže dva ili više pravila ponašanja i ostavlja se subjektu na volju da izabere jedno od tih ponašanja. Primjenjuju se u sferi obligacionih odnosa
. Pr. porez se može platiti u novcu ili polaganjem hartija od vrijdnosti 
-
dispozitivna – sadrži pravilo ponašanja s tim što je subjektima dato ovlaštenje da oni sami odrede drugo pravilo ponašanja (ali u okviru pravnog poretka). Ukoliko ono nije određeno primjenjuje se dispozitivna norma. Zbog toga ove norme se nazivaju i zamjenjljivim normama.Primjenjuje se sferi tržišnih odnosa.
Pr. Prodavac je dužan isporučiti robu srednjeg kvaliteta, ako nije drugačije ugovoreno.
U pogledu formulacije ove norme najčešće sadržerečenicu "ako nije drugačije dogovoreno".
-
Diskreciono-pravne norme – daju slobodu određenom državnom organu da odredi pravilo ponašanja prema okolnostima koje utvrdi. Ovlaštenja iz diskrecionih normi na osnovu i okviru propisa.
MUP može da tražiocu pasoša ne izda pasoš, ako utvrdi da bi izdavanjetakvog pasoša proizvelo štetne posljedice po državu.
-
Pravne norme sa pravnim standardima – odnose se na one situacije u kojima pravilo ponašanja, zbog obilja različitih konkretnih okolnosti nije moguće postaviti kategorički.Standardno pravilo ponašanja se smatra tipično ponašanje u toj sredini. Zato se ove normenazivaju i elastičnim.
5. SISTEM PRAVASistem prava je jedinstvena i neprotivrječiva cjelina nastala hijerarhijskim povezivanjem svihvažećih pravnih normi i njihovim udruživanjem u manje ili veće, niže ili više srodne grupe.
S.Keško 2003/2004

Activity (13)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
drasantt liked this
leasioenormis liked this
ƛdna' ˆˆ liked this
ƛdna' ˆˆ liked this
Ted Farmer liked this
vupulepe liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->