Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
tam ly hoc

tam ly hoc

Ratings:

5.0

(1)
|Views: 159|Likes:
Published by gialai
just read,
just read,

More info:

Published by: gialai on Nov 13, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/04/2011

pdf

text

original

 
1
Ch
ươ 
ng INH
 
NG V
N
ð
CHUNG C
A TÂM LÍ H
CL
 
A TU
I VÀ TÂM LÍ H
C S
Ư 
PH
M
I. KHÁI QUÁT CHUNG1.
ð
i t
ư 
ng c
a TLH l
 
a tu
i và TLH s
ư 
ph
m1.1.
ð
i t
ư 
ng c
a Tâm lý h
c l
 
a tu
i
Tâm lý h
c l
a tu
i nghiên c
u quy lu
t và
ñ
ng l
c phát tri
n tâm lý c
a conng
ư 
i theo các l
a tu
i khác nhau và xem xét quá trình con ng
ư 
i tr
 
thành nhân cáchnh
ư
th
nào. Nghiên c
u các quá trình tâm lý, tr
ng thái tâm lý, thu
c tính tâm lý
 
cácl
a tu
i khác nhau và s
khác bi
t c
a chúng
 
m
i cá nhân trong cùng m
t l
a tu
i.Nghiên c
u các d
ng ho
t
ñ
ng (vui ch
ơ 
i, h
c t
p, lao
ñ
ng...) khác nhau và vai tròc
a chúng
ñ
i v
 
i s
phát tri
n tâm lý c
a cá nhân.Tâm lý h
c l
a tu
i là m
t chuyên ngành c
a Tâm lý h
c. Nó nghiên c
u cáchi
n t
ư 
ng và các qui lu
t c
a s
phát tri
n tâm lý theo các th
 
i k
l
a tu
i. Qua
ñ
ónêu lên nguyên nhân,
ñ
ng l
c c
a s
phát tri
n tâm lý cùng v
 
i nh
ng
ñ
c tr
ư
ng tâmlý qua các giai
ñ
o
n phát tri
n theo l
a tu
i. Trên c
ơ 
s
 
 
ñ
ó nhà giáo d
c s
t
ch
c quátrình d
y h
c và giáo d
c nh
m nâng cao k
t qu
. Ngoài ra, tâm lý h
c l
a tu
i cònphân chia thành nh
ng chuyên ngành h
p
ñ
nghiên c
u sâu v
t
ng l
a tu
i.
1.2.
ð
i t
ư 
ng c
a Tâm lý h
c s
ư 
ph
m
Tâm lý h
c S
ư
ph
m nghiên c
u nh
ng
ñ
c
ñ
i
m và nh
ng qui lu
t tâm lý c
aquá trình l
 ĩ 
nh h
i tri th
c, rèn luy
n k
n
ă
ng, k
x
o, c
ũ
ng nh
ư
quá trình hình thànhcác ph
m ch
t trí tu
s
phát tri
n nhân cách c
a tr
d
ư 
i s
tác
ñ
ng c
a d
y h
cvà giáo d
c. Nó nghiên c
u nh
ng
ñ
c
ñ
i
m tâm lý c
a h
c sinh và nh
ng
ñ
c
ñ
i
mtâm lý c
a nh
ng ng
ư 
i làm công tác giáo d
c.
ð
ng th
 
i xem xét m
i quan h
qua l
igi
a giáo viên và h
c sinh, gi
a h
c sinh v
 
i h
c sinh. T
 
ñ
ó v
ch ra nh
ng yêu c
uv
nhân cách c
a c
th
y và trò.Nh
ng quan sát hàng ngày cho ta th
y tr
có nh
ng rung c
m
 
suy ngh
 ĩ 
 không gi
ng ng
ư 
i l
 
n, có r
t nhi
u
ñ
i
u tr
ch
ư
a làm
ñư 
c. Nh
ư
ng v
n
ñ
 
 
 
ñ
âykhông ph
i
 
ch
tr
ch
ư
a làm
ñư 
c nh
ng gì, ch
ư
a n
m
ñư 
c gì...mà ta c
n ph
ihi
u
ñư 
c
 
 
ñ
a tr
hi
n có nh
ng gì, có th
làm
ñư 
c gì, nó s
thay
ñ
i nh
ư
th
nàovà s
ñư 
c nh
ng gì trong quá trình s
ng và ho
t
ñ
ng theo l
a tu
i. Có hi
u
ñư 
cnh
ng
ñ
i
u
ñ
ó ta m
 
i hi
u
ñư 
c nguyên nhân c
a nh
ng ph
m ch
t tâm lý m
 
i
ñ
ctr
ư
ng cho nhân cách. M
t khác,
 
m
i l
a tu
i có nh
ng thu
n l
 
i và khó kh
ă
n riêng
ñ
òi h
i ta ph
i có ph
ươ 
ng pháp giáo d
c thích h
 
p v
 
i t
ng l
a tu
i và t
ng cá nhân.Trong quá trình d
y h
c và giáo d
c n
u ta không chú ý t
 
i
ñ
i
u
ñ
ó thì dù ng
ư 
i giáoviên có am hi
u khoa h
c
ñ
n
ñ
âu c
ũ
ng khó có th
 
ñ
t
ñư 
c k
t qu
t
t trong công tács
ư
ph
m c
a mình.
2. M
i quan h
gi
 
a tâm lý h
c l
 
a tu
i và tâm lý h
c s
ư 
ph
m
Tâm lý h
c l
a tu
i và tâm lý h
c s
ư
ph
m là nh
ng chuyên ngành c
a tâm lýh
c,
ñ
u d
a trên c
ơ 
s
 
c
a TLH
ñ
i c
ươ 
ng. TLH
ñ
i c
ươ 
ng cung c
p cho hai chuyênngành này nh
ng khái ni
m c
ơ 
b
n v
các hi
n t
ư 
ng tâm lý
ñ
hai chuyên ngành nàys
d
ng khi
ñ
i sâu vào
ñ
i t
ư 
ng nghiên c
u c
a mình. tâm lý h
c l
a tu
i và tâm lýh
c s
ư
ph
m cùng có chung khách th
nghiên c
u
ñ
ó là nh
ng con ng
ư 
i bình th
ư 
ng
 
nh
ng giai
ñ
o
n phát tri
n khác nhau. N
u ta nghiên c
u s
phát tri
n tâm lý c
a tr
 theo t
ng l
a tu
i thì nó s
ñ
i t
ư 
ng nghiên c
u c
a tâm lý h
c l
a tu
i. N
u
 
2
nghiên c
u con ng
ư 
i v
 
i t
ư
cách là ng
ư 
i h
c d
ư 
i tác
ñ
ng có m
c
ñ
ích c
a nhàgiáo d
c thì nó l
i là
ñ
i t
ư 
ng c
a tâm lý h
c s
ư
ph
m. Tuy có
ñ
i t
ư 
ng nghiên c
ukhác nhau nh
ư
ng chúng có m
i quan h
ch
t ch
và th
ng nh
t v
 
i nhau. Nh
ng k
tqu
nghiên c
u c
a tâm lý h
c l
a tu
i s
là c
ơ 
s
 
khoa h
c quan tr
ng
ñ
thi
t k
quátrình phát tri
n nhân cách c
a tr
. M
t khác, nh
 
nh
ng thành t
u c
a tâm lý h
c s
ư
 ph
m chúng ta s
ñ
i
u ki
n c
i ti
n và nâng cao hi
u qu
c
a d
y h
c và giáo d
c,
ñ
ng th
 
i còn t
o c
ơ 
s
 
khoa h
c
ñ
xây d
ng n
i dung và ph
ươ 
ng pháp d
y h
c giáo d
c phù h
 
p v
 
i t
ng l
a tu
i. C
tâm lý h
c l
a tu
i và tâm lý h
c s
ư
ph
m
ñ
unghiên c
u tr
em trong quá trình d
y h
c và giáo d
c và cùng ph
c v
 
ñ
c l
c cho s
 phát tri
n c
a chính
ñ
a tr
 
ñ
ó. Do
ñ
ó, s
phân ranh gi
 
i gi
a hai chuyên ngành là ch
 có tính ch
t t
ươ 
ng
ñ
i.
3. L
ch s
 
phát tri
n c
a TLH l
 
a tu
i và TLH s
ư 
ph
m
+ Do s
phát tri
n c
a TLH
ñ
i c
ươ 
ng
ñ
c bi
t là TLH th
c nghi
m
ng d
ng.T
 
ñ
ó các nhà TLH th
y r
ng nh
ng qui lu
t c
a tâm lý h
c
ñ
i c
ươ 
ng không
ñ
 
ñ
 gi
i thích nh
ng
ñ
c
ñ
i
m và qui lu
t tâm lý c
a tr
,
ñ
i
u
ñ
ó d
n t
 
i vi
c nghiên c
unh
ng hi
n t
ư 
ng tâm lý
 
các l
a tu
i.+ Do s
ra
ñ 
i c
a h
c thuy
t ti
n hóa c
a J.Lamác và S.
ð
ácuyn. H
 
ñ
ã nghiênc
u s
phát tri
n tâm lý trong các th
 
i k
khác nhau c
a nó. V
 
i s
ra
ñ 
i c
a TLH ditruy
n
ñ
ã nghiên c
u s
ti
n hóa ch
ng lo
i t
 
ñ
ng v
t nguyên sinh
ñ
n loài ng
ư 
i vànghiên c
u s
ti
n hóa c
a cá th
t
lúc sinh ra
ñ
n tu
i tr
ư 
ng thành.+ Do nh
ng nhu c
u th
c ti
n trong các ngành s
ư
ph
m, y h
c và ph
c v
tr
 em luôn c
n t
 
i nh
ng hi
u bi
t v
 
ñ
c
ñ
i
m tâm lý l
a tu
i.Xu
t phát t
ba y
u t
trên, vào gi
a th
k
XIX TLH l
a tu
i
ñ
ã tr
 
thànhkhoa h
c
ñ
c l
p. Cômenxki (1592-1670) ng
ư 
i
ñ
u tiên
ñ
ã nêu lên t
ư
t
ư 
ng t
t y
uph
i xây d
ng m
t h
th
ng d
y h
c phù h
 
p v
 
i nh
ng
ñ
c
ñ
i
m tâm lý c
a tr
.Tóm l
i:
 
Tâm lý h
c l
a tu
i và tâm lý h
c s
ư
ph
m ra
ñ 
i r
t mu
n nên cácmôn khoa h
c này còn nhi
u h
n ch
và còn nhi
u v
n
ñ
ch
ư
a gi
i quy
t
ñư 
c. Vìth
, có nhi
u ng
ư 
i v
n còn quan ni
m
ñơ 
n gi
n r
ng: ch
c
n v
n d
ng qui lu
t c
aTLH
ñ
i c
ươ 
ng vào l
 ĩ 
nh v
c tâm lý h
c l
a tu
i và tâm lý h
c s
ư
ph
m
ñ
, nêntrong th
 
i gian
ñ
ó không có nh
ng công trình nghiên c
u riêng cho tâm lý h
c l
a tu
ivà tâm lý h
c s
ư
ph
m. H
coi tâm lý h
c s
ư
ph
m ch
là môn cho dành cho giáo viênvà tâm lý h
c s
ư
ph
m ch
tìm th
y con
ñư 
ng
ñ
i
ñ
úng
ñ
n riêng c
a mình k
t
khicác nhà nghiên c
u có quan ni
m r
ng: Tâm lý không ch
 
ñư 
c bi
u hi
n mà còn
ñư 
chình thành trong ho
t
ñ
ng. T
 
ñ
ó, các nhà tâm lý h
c s
ư
ph
m nghiên c
u ho
t
ñ
ngc
a tr
trong nh
ng
ñ
i
u ki
n d
y h
c và giáo d
c. C
ũ
ng t
 
ñ
ó tâm lý h
c l
a tu
i vàtâm lý h
c s
ư
ph
m
ñ
ã d
n d
n xác
ñ
nh
ñư 
c
ñ
i t
ư 
ng nghiên c
u c
a mình và
ñ
ã cónh
ng
ñ
óng góp to l
 
n c
v
lý lu
n và th
c ti
n. Ng
ư 
i m
 
 
ñ
u cho quan ni
m trên
ñ
ây là nhà TLH Xô Vi
t L.X.V
ư
gôtxki (1896 - 1934).
II. LÝ LU
N V
S
 
PHÁT TRI
N TÂM LÍ TR
EM
 
1.Khái quát chung1.1. Quan ni
m v
tr
em
Bu
i
ñ
u c
a xã h
i loài ng
ư 
i, ch
ư
a th
ñư 
c khái ni
m v
tr
em. Thu
 
 
y,ng
ư 
i ta coi
 
tr
em là ng
ư 
i l
 
n thu nh
l
i, ngh
 ĩ 
a là gi
a tr
em và ng
ư 
i l
 
n ch
s
khác nhau v
s
l
ư 
ng, t
m c
 
, kích th
ư 
c ch
không khác nhau v
ch
t l
ư 
ng c
acác hi
n t
ư 
ng tâm lý. B
 
i vì ho
t
ñ
ng c
a ng
ư 
i l
 
n không cao h
ơ 
n h
n v
 
i ho
t
ñ
ng c
a tr
em, c
ũ
ng làm b
y nhiêu vi
c v
 
i nh
ng thao tác gi
ng h
t nhau. Th
 
i b
ygi
 
, nh
ng thao tác lao
ñ
ng s
n xu
t không khác bao nhiêu so v
 
i thao tác s
d
ngcông c
sinh ho
t. Các thao tác ho
t
ñ
ng còn quá thô s
ơ 
,
ñơ 
n
ñ
i
u khi
n cho s
khácbi
t v
tâm lý gi
a tr
em và ng
ư 
i l
 
n coi nh
ư
không
ñ
áng k
.
 
3
Xã h
i càng v
ă
n minh, tu
i th
ơ 
 
ñư 
c kéo dài h
ơ 
n, công c
lao
ñ
ng
ñ
òi h
i ph
icó nh
ng thao tác ph
c t
p h
ơ 
n. Nên nh
ng thao tác s
d
ng các công c
lao
ñ
ng caoh
ơ 
n nh
ng thao tác s
d
ng các
ñ
dùng sinh ho
t. S
khác nhau
ñ
ó
ñ
ã làm cho tâm lýc
a tr
em và ng
ư 
i l
 
n có s
khác nhau v
ch
t. J.J.Rútxô (1712 - 1778)
ñ
ã nh
n xét:Tr
em không ph
i là
 
ng
ư 
i l
 
n thu nh
l
i và ng
ư 
i l
 
n không ph
i lúc nào c
ũ
ng cóth
hi
u
ñư 
c trí tu
, nguy
n v
ng và tình c
m
ñ
c
ñ
áo c
a tr
, vì “tr
em có nh
ngcách nhìn, cách suy ngh
 ĩ 
c
m nh
n riêng c
a nó”. S
khác nhau gi
a tr
em vàng
ư 
i l
 
n là s
khác nhau v
ch
t.TLH duy v
t bi
n ch
ng cho r
ng: Tr
em không ph
i là ng
ư 
i l
 
n thu nh
l
i,tr
em là tr
em, nó v
n
ñ
ng và phát tri
n theo quy lu
t tr
em. Ngay t
khi c
t ti
ngkhóc chào
ñ 
i
ñ
a tr
là m
t con ng
ư 
i, m
t thành viên xã h
i, nó
ñ
ã có nhu c
u
ñ
ctr
ư
ng c
a con ng
ư 
i
ñ
ó là nhu c
u giao ti
p v
 
i ng
ư 
i l
 
n. Do
ñ
ó, ng
ư 
i l
 
n c
n nh
ng hình th
c ngôn ng
riêng
ñ
giao ti
p v
 
i tr
, ng
ư 
i l
 
n ph
i có cách nuôi n
ng,d
y d
nó theo ki
u ng
ư 
i (tr
ph
i
ñư 
c bú s
a m
,
ñư 
c
ă
n chín,
ñư 
c
 
m, nh
t làc
n ph
i
ñư 
c âu y
m, th
ươ 
ng yêu…) và ng
ư 
i l
 
n ph
i giúp tr
ti
p thu n
n v
ă
n hóaxã h
i c
a loài ng
ư 
i. Nh
ng
ñ
i
u ki
n s
ng và ho
t
ñ
ng
 
các th
 
i k
l
ch s
khácnhau là r
t khác nhau, m
i th
 
i
ñ
i khác nhau l
i có s
n ph
m tr
em c
a riêng mình,chính vì th
mà ta không nên áp
ñ
t nh
ng tiêu chu
n phát tri
n hay ph
ươ 
ng pháp giáod
c tr
em
 
th
 
i
ñ
i x
ư
a cho th
 
i
ñ
i nay.
1.2. Quan ni
m sai l
m v
s
 
phát tri
n tâm lý c
a tr
 
Quan ni
m duy tâm cho r
ng: S
phát tri
n tâm lý c
a tr
ch
s
t
ă
ng haygi
m v
s
l
ư 
ng mà không có s
bi
n
ñ
i v
ch
t l
ư 
ng c
a các hi
n t
ư 
ng tâm lý
ñ
ang
ñư 
c phát tri
n. Ví d
: s
phát tri
n ngôn ng
c
a tr
ch
là s
t
ă
ng v
s
l
ư 
ngt
; t
ă
ng th
 
i gian t
p trung chú ý... Nhìn chung, s
t
ă
ng hay gi
m v
s
l
ư 
ng các hi
nt
ư 
ng tâm lý c
ũ
ng có ý ngh
 ĩ 
a nh
t
ñ
nh trong s
phát tri
n tâm lý c
a tr
, nh
ư
ng nókhông th
gi
 
i h
n toàn b
s
phát tri
n tâm lý c
a tr
. Quan ni
m này
ñ
ã xem s
pháttri
n c
a m
i hi
n t
ư 
ng tâm lý nh
ư
là quá trình di
n ra m
t cách t
phát không tuântheo qui lu
t, con ng
ư 
i không th
nh
n th
c
ñư 
c và không th
 
ñ
i
u khi
n
ñư 
c nó.Có ngh
 ĩ 
a là
ñ
a tr
sinh ra nh
ư
th
nào thì l
 
n lên nó s
nh
ư
th
 
y theo ki
u “Cha m
 sinh con, tr
 
i sinh tính” và ng
ư 
i ta m
t lòng tin vào s
c
i t
o con ng
ư 
i. Quan ni
msai l
m này
ñư 
c bi
u hi
n rõ
 
n
i dung c
a thuy
t ti
n
ñ
nh, thuy
t duy c
m, thuy
th
i t
hai y
u t
.
1.2.1.Thuy
t ti
n
ñ
nh
Thuy
t ti
n
ñ
nh coi s
phát tri
n tâm lý là do các ti
m n
ă
ng sinh v
t gây ra vàcon ng
ư 
i có ti
m n
ă
ng
ñ
ó ngay t
khi ra
ñ 
i. M
i
ñ
c
ñ
i
m tâm lý chung và có tínhch
t cá th
 
ñ
u là ti
n
ñ
nh (
ñ
u
ñư 
c quy
t
ñ
nh tr
ư 
c),
ñ
u có s
n trong các c
u trúcsinh v
t và s
phát tri
n ch
là quá trình tr
ư 
ng thành, chín mu
i c
a nh
ng thu
c tính
ñ
ã có s
n ngay t
 
ñ
u
ñư 
c quy
t
ñ
nh tr
ư 
c b
ng con
ñư 
ng di truy
n. G
n
ñ
ây,sinh h
c
ñ
ã phát hi
n ra c
ơ 
ch
gen di truy
n và ng
ư 
i ta
ñ
ã cho r
ng: nh
ng thu
ctính c
a nhân cách, n
ă
ng l
c c
ũ
ng
ñư 
c mã hóa, ch
ươ 
ng trình hóa trong các trang b
 gen. Phái nhi
ñ
ng h
c cho r
ng: Di truy
n là nhân t
c
ơ 
b
n quy
t
ñ
nh “Cha m
ngu
ñ
n thì sinh con ngu
ñ
n”. H
coi quy lu
t l
p l
i là quy lu
t c
ơ 
b
n c
a s
phát tri
n.S
phát tri
n c
a gi
ng l
p l
i s
phát tri
n c
a loài (Theo quan ni
m c
a nhà tâm lýh
c ng
ư 
i
ð
c V.Stecn
ơ 
 
ñ
ã so sánh s
phát tri
n c
a cá th
v
 
i s
ti
n hóa
ñ
ng v
tvà l
ch s
loài ng
ư 
i nh
ư
v
y).Thuy
t ti
n
ñ
nh
ñ
ã
ñ
cao vai trò c
a y
u t
b
m sinh di truy
n mà h
th
p vaitrò c
a giáo d
c. H
c
ũ
ng
ñ
c
p t
 
i vai trò c
a giáo d
c và môi tr
ư 
ng nh
ư
ng nh
ngy
u t
 
ñ
ó ch
là y
u t
 
ñ
i
u ch
nh làm th
hi
n m
t nhân t
b
t bi
n nào
ñ
ó
 
tr
. Dov
y, m
i s
can thi
p vào quá trình phát tri
n t
nhiên c
a tr
là s
tùy ti
n không th
 tha th
.

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->