P. 1
Marshall Plani Ve Turkiyede Uygulanisi 1948 1957 Marshall Plan and It s Application in Turkey

Marshall Plani Ve Turkiyede Uygulanisi 1948 1957 Marshall Plan and It s Application in Turkey

Ratings: (0)|Views: 267|Likes:
Published by Bilgehan Sunkar

More info:

Published by: Bilgehan Sunkar on Jan 27, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/08/2013

pdf

text

original

 
 
T.C.D
CLE ÜN
VERS
TES
 SOSYAL B
L
MLER ENST
TÜSÜTAR
H ANAB
L
M DALITÜRK
YE CUMHUR
YET
TAR
H
 B
L
M DALI
YÜKSEK L
SANS TEZ
 
MARSHALL PLANI VETÜRK
YE’DE UYGULANI
Ş
I1948-1957
HAZIRLAYANB
LGEHAN BÜLBÜLTEZ DANI
Ş
MANIYRD. DOÇ. .DR. BEDRETT
N KOLAÇ
D
YARBAKIR2006
 
 i
ÖZET
kinci Dünya Sava
ş
ı sonrasında, Avrupa ekonomik açıdan tamamen çökmü
ş
tü.Sava
ş
sırasında üretim kaynakları silah üretimine kaymı
ş
, üretim durma noktasınagelmi
ş
, açlık ba
ş
göstermi
ş
ti. Sava
ş
tan güçlenerek çıkan Sovyetler ise, Avrupa’nın budurumundan faydalanmak istemi
ş
, komünizmi yaymak için özellikle Do
ğ
u Avrupaülkeleri üzerinde, baskıcı bir tutum izlemeye ba
ş
lamı
ş
tır. Bu ülkelerde komünist rejimiyerle
ş
tiren Sovyetler’in tutumu kar
ş
ısında durabilecek tek güç ise Amerika idi.
ngiltere’nin, Yunanistan’a yaptı
ğ
ı ekonomik yardıma devam edemeyece
ğ
inibildirmesi üzerine, Amerika Birle
ş
ik Devletleri Truman Doktri’niyle, Türkiye veYunanistan’a, komünist rejime dolayısıyla Sovyetler’e kar
ş
ı durabilmesi için askeri veekonomik yardımda bulunmayı kabul etmi
ş
tir.Truman Doktrini’nin ilanından be
ş
ay kadar kısa bir süre sonra, Batı Avrupaülkelerini kapsayacak
ş
ekilde daha geni
ş
çapta bir yardıma karar veren AmerikaMarshall Planı’nı ilan etmi
ş
tir. Onaltı Avrupa ülkesi ve Almanya’yı temsil eden i
ş
galgüçleri, Sovyet Rusya’nın katılmadı
ğ
ı Paris Konferansı’nda bir araya gelmi
ş
veyardımın nasıl ve nerelerde kullanılaca
ğ
ı konusunda Avrupa Kalkınma Prıogramı’nıhazırlamı
ş
lardır.Bir takım düzeltmelerden sonra, Amerikan Kongresinde de, tüm muhalefetera
ğ
men oylanan Marshall Planı’yla birlikte 1948-52 dönemini kapsayan, dört yıllıkekonomik yardım süreci ba
ş
lamı
ş
tır.Amerika’yı, bu yardıma iten en büyük sebep, Sovyet tehdidi idi. Bununla birlikte,Avrupa’nın ekonomik açıdan çökmü
ş
olması ve Amerika’nın en büyük pazarınıkaybetme ihtimali ikinci büyük sebep olmu
ş
tur. Sovyet Rusya’nın Almanya konusundada uyu
ş
maz bir politika izlemesi sonucunda ilan edilen, Marshall Planı’yla, AmerikaAvrupa’daki üstünlü
ğ
ünü, Sovyet Rusya’nın elinden almı
ş
tır. Avrupa’ya yaptı
ğ
ıyardımın kar
ş
ılı
ğ
ında, ihracat miktarının dolayısıyla üretiminin dü
ş
mesini engellemi
ş
,
 
 iiaynı zamanda yaptı
ğ
ı yardımların nerede kullanılaca
ğ
ına müdahale ederek, Avrupa’yıekonomik açıdan kendine ba
ğ
lı hale getirmi
ş
tir.Türkiye ise sava
ş
sonrası içinde bulundu
ğ
u yalnızlıktan kurtulmak ve Sovyettehdidinden uzakla
ş
mak için, Amerika ve Batı’ya sı
ğ
ınmı
ş
tır. Truman Doktrini veMarshall Planı’na ekonomik açıdan kendini kurtaracak neredeyse tek çözüm gibiyakla
ş
an Türkiye’de yönetimlerin ba
ş
arısını bile neredeyse Amerika’dan alınan yardımmiktarı belirler hale gelmi
ş
tir.Marshall Planı’na, ilk anda sava
ş
a katılmadı
ğ
ı, yıkıma u
ğ
ramadı
ğ
ı ve elinde dövizve altın rezervi tuttu
ğ
u için dahil edilmeyen Türkiye, bürokratik çabalar sonucundaAvrupa’nın tahıl ambarı olmayı kabul etmek ve a
ğ
ır sanayisinden vazgeçmek ko
ş
uluyladahil edilmi
ş
tir.Marshall Yardımlarından faydalanıldı
ğ
ı süre içinde, Türkiye en az yardım alanülkelerden biri olmu
ş
tur. Alınan yardımlar da gerekti
ğ
i gibi kullanılamamı
ş
, uzun vadeliplanlar yapılamamı
ş
ve yardımlarla daha çok günü kurtarma çabaları içinde bütçeaçıkları kapatılmı
ş
tır.Amerika’nın Türkiye’yi tarıma ve hafif sınaiye yönlendirmesi sonucunda isesanayide planlanan atılım gerçekle
ş
memi
ş
tir. Alınan dı
ş
krediler sonucunda borçlanmave ithalatın ihracatın hep üstünde olması sonucu cari açıklar artmı
ş
ve ekonomi alınanmahsül seviyesine göre seyretmi
ş
tir.Sonuç olarak, Marshall Planı dünyadaki güç dengesinin ibresini, Amerika’danyana çevirmi
ş
, Avrupa kısa zamanda kalkınmı
ş
tır. Fakat, bu yardımın Türkiye açısındansonuçları tartı
ş
malıdır. Küçük Amerika haline getirilen Türkiye, yardımlardanumdu
ğ
unu bulamamı
ş
, kendi çözüm yolunu bulma yoluna gitmemi
ş
ve kurtulu
ş
u hep
ş
arıda aramanın bedelini ödemi
ş
tir.

Activity (8)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
nuritok liked this
MefistoMM liked this
hHALL53 liked this
tolstoysbicycle liked this
MefistoMM liked this
Almula Kara liked this
chavismo liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->