Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
AB KATILIM SÜRECİ

AB KATILIM SÜRECİ

Ratings: (0)|Views: 20|Likes:
Published by ipekutsu

More info:

Published by: ipekutsu on Jan 27, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/27/2012

pdf

text

original

 
Akademik Araçtirmalar Dergisi 2009, Sayi 42,
S a y f a I a r
97-112
TÜRKIYE-AVRUPA
BÍRLÍGÍ
ÎLÎÇKiLERÎNDE MÜZAKERE SÜRECÍ
Murat Ercan*
Giriç
Avrupa yüzyillarca, sik sik yaçanan kanli sava§lara sahne oldu. 1870-1945 yillan arasinda Fransa ve Almanya üc kez savaçtilar. Birçok insan ya§a-mini yitirdi. Ikinci Dünya Savaçi'nin Avrupa'da yarattigi yikim, bu aci tecrübe-nin bir daha yaçanmamasini saglamak için ülkelerin içbirligine gitmesine yolaçmiçtir. Bunun için atilan ilk adim Fransa, Batí Almanya, Italya, Belçika, Hol-landa ve Lüksemburg'un 195rde imzaladiklan Paris Antlmasi ile kurduklariAvrupa Kömür ve Çelik Toplulugu olurken, 1957'de ayni ülkeler Avrupa Eko-nomik Toplulugu ve Avrupa Atom Enerjisi Toplulugu'nu kuran Roma Antlaç-masi'na imza atmiçlardir.Bu sürecten sonra Avrupa Birligi son dereee önemli bir yapi haline dö-nücmüctür. Avrupa Birligi'nin kuruluçundan bu güne kadar geçen sürecte, Tür-kiye yönünü her zaman Bati'ya, dolayisiyla Avrupa'ya çevirmiç, tercihleriniagirliicli olarak Batili örgUtlere girmek için kuUanmiçtir. Bu dogrultuda Türkiye,Avrupa Ekonomik Toplulugu'nun (AET) 1958 yilinda kurulmasinin ardindan,31 Temmuz 1959 tarihinde Topluluga ortaklik baçvurusunda bulunmuçtur. AETBakanlar Konseyi, Türkiye'nin yapmiç oldugu baçvuruyu kabul ederek üyelikkoçuUari gerçekleçinceye kadar geçerii olacak bir ortaklik anlaçmasi imzalan-masini onermiç ve 12 Eylül 1963 tarihinde imzalanan Ankara Anlaçmasi'nin 1Aralik 1964 tarihinde yürürlüge girmesiyle Türkiye-AET arasinda ortaklik iliç-kisi baçlamiçtir. Bu çaliçmada o zamanki adiyla Avrupa Ekonomik Toplulugu,çimdiki adiyla Avrupa Birligi'nin Türkiye ile iïiçkilerinin baçlangici, nasil iler-ledigi ve iliçkilerdeki son durum incelenmektedir. Bu baglamda ilk olarak An-kara Anlaçmasi ve Katma Protokol detayli olarak açiklanmiçtir. Ayrica 1987 yi-linda yapilan tam üyelik baçvurusu, 1996'da baçlayan Gümrük Birligi sürecinekisaca deginilmiç, son olarak da 1999 yilinda Türkiye'ye verilen adaylik statüsüve 3 Ekim 2005'de baçlayan müzakere süreci ve müzakere süreeindeki son du-rum yer almiçtir.
97
AkademikAraçtirmalarDergisi
 
Türkiye-Avrupa Birligi ¡iiçkilerinde Müzakere Süreci
ANKARA ANLAÇMASPNIN ¡MZALANMASI
TUrk toplumunda Tanzimat ile birlikte baçlayan Bati'ya açilma ve Batih-laçma, Atatürk'ün önderligindeki genç Türkiye Cumhudyeti'nin de ilkelerindenbid olmuçtur, Çagdaç uygarlik düzeyine ulaçmayi hedeflemiç olan Türkiye bu-nun Bati'ya yönelmekle gerçekleçecegine olan inançla, Roma Anlaçmasi'nin
238,
maddesi uyannca, Yunanistan'in hemen ardmdan 31 Temmuz 1959 tad-hinde Avrupa Ekonomik Toplulugu'na ortak üye olmak için baçvurmuçtur.'Türkiye Avrupa Bidigi iliçkiled oldukça uzun bir geçmiçe sahip ve bu iliçkileriki taraf için de iniçli çikiçli ancak önemli bir süreci ifade eder, Ankara Anlaç-masi Türkiye Avrupa Bidigi iliçkiledni baçlatan resmi bir belgedir, Türkiye'ninAvrupa Ekonomik Toplulugu'na baçvurusunda en önemli etken, Yunanistan'in15 Temmuz 1959'da AET'ye yaptigi baçvurusu olmuçtur, Yunanistan'in olasi
bir üyeligin bu Ulkeye saglayacagi avantajlardan yoksun kalma kaygisi,. rki-ye'nin baçvurusunda önemli bir etken olarak ortaya çikarmaktadir,^Türkiye, 12 Eylül 1963 yilinda imzalanan ve 1 Aralik 1964 yilmda yü-rüdüge giren Ankara Anlaçmasi ile Avrupa Ekonomik Toplulugu arasinda^Gümrük Birligi esasi üzedne oturtulmuç ve sonuçta tam üyeligi öngören bir or-takhk kurmuç bulunmaktadir,^ Türkiye'nin 1959 yilinda yapmiç oldugu baçvurusonrasinda, Topluluk Konseyi tarafindan Topluluk Komisyonu'na Türkiye ilegörücmeledn yürütülmesi için yetki vedlmiçtir, Bunun üzedne baçlayan görüc-meierin Ankara Anlaçmasi'nin imzasi ile sonuçlanmasi tam 4 yil sürmüctür, Busürecte gerçekleçen 1960 asked müdahalesi iliçkiled olumsuz etkilemiçtir, Dahasonraki dönemlerde Topluluk tarafindan önedlen tercihli ticaret anlaçmasi seçe-negini ise Türkiye reddetmiçtir, Yapilan bu ticaret anlaçmasi önedsinin ardmdaekonomik nedenler kadar Toplulugun askeri müdahale sonrasinda Türkiye'dekisiyasal geliçmelerden duydugu endiçeler nedeniyle iliçkiled sikilaçtirmaktan ka-çinma istegi de yatmaktadir, Türkiye tarafindan reddedilen ticaret anlaçmasininyedne, 25 Haziran 1963'de Turk hükümetinin temsilciled ve Komisyon tarafin-dan Brüksel'de Ortaklik Anlaçmasi paraf edilmiçtir, Söz konusu Anlaçma, dahasonraki aylarda, 12 Eylül 1963 'de Ankara' imzalamp 1 Aralik 1964'de yürür-lüge girmiçtir,Ankara Anlaçmasi'nin amaci, Türkiye ekonomisinin hizlandirilmiç kal-kinmasini ve Turk halkinin istihdam seviyesinin ve yaçama çartlannin yüksel-tilmesini saglama geregini tümü ile göz önünde bulundurarak, taraflar arasinda-ki ticad ve ekonomik iliçkiled araliksiz ve dengeli olarak güclendirmeyi teçviketmektir,^ Ayrica Avrupa Ekonomik Toplulugu'nun saglayacagi destegin ileri-deki bir tadhte Türkiye'nin Topluluga katilmasina yardimci olacagi belirtilmiç-tir, Antlaçmanin 2, maddesinde, Türkiye ile Topluluk arasinda bir Gümrük Bir-ligi'nin kurulmasi hedeflenmiçtir, Anlaçma; Esas Anlaçma, Geçici Protokol,Mali Protokol, Son Senet ve ícgücü konusunda taraflar arasindaki görüc mek-tuplan olmak üzere beç belgeden oluçmaktadir, Ortaklik, Türkiye'nin anlaçmayiimzaladigi dönemdeki ekonomik durumu göz önüne almiç ve Gümrük Birli-gi'nin kurulmasi amaciyla üc dönemi içine alan bir takvim belidemiçtir, Ankara
98
Journalof Academic
Studies
 
Murât Ercan
Yil:
11,
Sayi:42
Aniaçmasi uyannca Türkiye - AET ortakligmin 3 dönemi çu çekilin1)
Hazirhk Dönemi:
Bu ilk dönem 1 Arahk 1964 -1972 tarihleri arasini kapsamaktadir. Takvime göre bu dönemde Birlikrafli yükümlülükler ile donatilmiç, böylece Türkiye Ekonomisi'ni ;ve Gümrük Birligi'ne geçiç dönemine hazir duruma getirmeyi öngöTürkiye'nin bu dönemde listesi geçici protokoUe tespit edilmiç ve bu lyre bazi tanm ürünlerine ihraç kolayliginin saglanmasi kararlaçtinlnarada l.Mali Protokol uyannca AET, Türkiye'ye 175 Milyon AHBlbulunmuçtur.* Hazirlik Dönemi'nin süresi bitmeden Türkiye, AET'fDönemi koçullannin görücülmesi talebinde bulunmuç ve 23 Kasim 19\Katma Protokol imzalanarak,
1
Ocak 1973 yilmda yürürlüge girmiçtir.\\2)
Geçis Dönemi:
1 Ocak 1973 ile 31 Aralik 1995 arí¿\ --^sayan bu dönemde taraflar, karçilikli ve dengeli yükümlülükler esasi \/22 yillik sürede gittikçe geliçen bir çekilde, sanayi ürünleri ticaretinde Gü..Birligi'nin kurulmasini hedeflemiçlerdir. Topluluk, Türkiye Ekonomisi'ne kkvkida bulunmak amaciyla, Türk Sanayi ürünlerine uygulanan gümrük vergilerini(pamuk ipligi, pamuklu dokuma ve rafine petrol ürünleri hariç) ve kisitlamalanderhal kaldinrken, bazi tanm ürünlerine de ithal kolayliklari saglamiçtir. Türki-ye ise AET çikiçh sanayi ürünlerine uyguladigi gümrükleri kademeli çekilde 12yilda kaldirmayí öngörmüc, korunmasi gereken hassas sanayi ürünleri için isebu süreyi 22 yila uzatmiçtir.^3)
Son Dönem:
1 Ocak 1996'da baçlayan ve Gümrük Birligi'nedayanan bu dönemde taraflann ekonomi politikalan arasinda koordinasyon güc-lendirilmektedir. Türkiye ile AET arasindaki ortaklik iliçkisindeki son dönemAnkara Anlaçmasi'nin 5. maddesinde çu çekilde vurgulanir: Son dönem Güm-rük Birligine dayanir ve Akit Taraflann ekonomi politikalan arasindaki koordi-nasyonun güclendirilmesini gerektirir.^4) Ankara Anlaçmasinda öngörülen ortaklik rejimini yürüt-me görevi, Ortaklik Konseyine verilmiçtir (md.22). Ortaklik Konseyi, Türk hü-kümet üyeleri, üye devletler temsilcileri ile Topluluk Kon.sey ve Komisyon tem-silcilerinden oluçmuçtur (md.23). Konsey, çaliçmalarini Brüksel'deki sürekliyönetim organi durumundaki Ortaklik Komitesi araciligiyla yürütür. AyricaTBMM ve Avrupa Parlamentosu'nun on sekizer üyesinden oluçan Karma Par-lamento Komisyonu (KPK) da, taraflann siyasi diyalog platformu olup ortakli-gin demokratik denetimini yapmakla yükümlüdür.*
KATMA PROTOKOL
VE GEÇÏÇ
DÖNEMI
Hazirlik Dönemi boyunca Türkiye Topluluga karçi herhangi bir yüküm-lülük altina girmemiçtir. Hazirlik Döneminden, Geçiç Dönemini baçlatan KatmaProtokol, Geçiç Dönemi'nin uygulanmasina iliçkin çartlari, usuUeri, sira ve sü-releri belirlemektedir. Geçiç Dönemini baçlatan Katma Protokol'de yer alan il-keler, taraflar arasinda karçilikh ve dengeli yükümlülüklerin esas olmasi, Türki-ye ile Topluluk arasinda bir Gümrük Birligi'nin giderek yerleçtirilmesi, ortakli-
\
99
AkademikAraçtirmaiarOergisi

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->