• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
Baixo o rei
Servio Tulio
, as clases sociais non eran xa tan só dúas.Entre os
plebeos
diferenciouse unha alta burguesía ou clase media,bastante numerosa e sobre todo moi forte desde o punto de vistafinanceiro. Cando o rei organizou os novos
comicios centuriados
 dividíndoos en cinco clases segundo os patrimonios e dando áprimeira, a dos millonarios, votos suficientes para derrotar ás outrascatro, os patricios non estiveron nada contentos porque se vironexcedidos, como potencia política, por xente «sen berce», como se dihoxe, ou sexa que non tiñan antepasados, pero que en compensación,posuía máis diñeiro que eles. Con todo, cando
Tarquino o Soberbio
 foi botado e no seu posto instaurouse a
República
, comprenderonque non podían quedar sos contra todos os demais e pensaron entomar por aliados a aqueles ricachóns que no fondo, como todos osburgueses de todos os tempos, non pedían nada mellor que entrar aformar parte da aristocracia, é dicir, do
Senado
. Se os nobresfranceses do século XVIII tivesen feito outro tanto, terían aforrado a guillotina. Aqueles ricachóns, como dixemos, chamábanse
equites
,
cabaleiros
. Procedían todos do comercio eda industria e o seu gran soño era converterse en senadores. Para logralo, non só votaban sempre,nos
comicios centuriados
, de acordo cos
patricios
, que tiñan as chaves do
Senado
, senón quenon vacilaban en entrar pagando do seupeto cando se lles confiaba unha oficina ouun cargo. Pois os
patricios
facíanse pagarmoi caro a concesión da alta honra. Ecando casaban cunha filla de
cabaleiro
, porexemplo, esixían un dote de raíña. Etampouco o día en que o
cabaleiro
lograbafinalmente converterse en senador, non eraacollido como
pater
, é dicir como
patricio
, senón como
conscriptus
,naquela asemblea que de feito estabaconstituída por «
 pais e conscriptos
»,
patreset conscripti
.O pobo constituíano, pois, soamente estasdúas ordes:
patricios
e
cabaleiros
.Todo o resto era
plebe
, e non contaba.Nesta incluíase un pouco de todo:artesáns, pequenos comerciantes,empregados e libertos. E, naturalmente,non estaban contentos da súa condición.De feito, o primeiro século da novahistoria de Roma estivo enteiramenteocupado nas
loitas sociais
entre os quequerían ampliar o concepto de pobo e osque querían mantelo restrinxido ás dúasaristocracias: a do sangue e a das carteirasrepletas.
Historia de Roma (extracto do cap. VI) - Indro Montanelli
1
Patricio senador (dereita) e cabaleiro (esquerda), identificadospolos seus calzados - ImaxeThe ConsortiumnaGalería de Chiron.
 
Esa loita comezou no 494 antes de Xesucristo, é dicir, catorce anos logo da proclamación da
República
, cando
Roma
, atacada por todas partes, perdera todo o conquistado baixo o rei e,reducida case a cabeza de partido, tivo que conformarse con ser membro da
Liga Latina
, en pé deigualdade con todas as demais cidades. Ao final daquela ruinosa guerra, a
plebe
, queproporcionara a man de obra para levala a cabo, atopouse en condicións desesperadas. Moitosperderan os campos, que quedaron en territorios ocupados polo inimigo. E todos, para manter áfamilia mentres estaban en filas, cargáronse de débedas, que naqueles tempos non era cousa baladí,como o é agora. Quen non as pagaba, convertíase automáticamente en escravo do acredor, o calpodía encarceralo na súa adega, matalo ou vendelo. Se os acredores eran varios, estabanautorizados tamén a repartirse o corpo do desdichado tras habelo degolado. E aínda cando, aoparecer, non se chegou xamais a este extremo, a condición do debedor seguía sendo igualmenteincómoda. Que podían facer aqueles
plebeos
para reclamar un pouco de xustiza? Nos
comicioscenturiados
non tiñan voz, porque pertencían ás últimas clases: as que tiñan demasiado poucascenturias, e polo tanto poucos votos, para impor a súa vontade. Comezaron a axitarse por rúas eprazas, pedindo por boca dos máis desenvoltos, que sabían falar, a anulación das débedas, unhanova repartición de terras que lles permitise remplazar o predio perdido e o dereito de elixirmaxistrados propios. As «ordes» e o
Senado
prestaron oídos de mercader a estas demandas. E entón, a
plebe
, ou polomenos amplas masas de
plebe
, cruzáronse de brazos, retiráronse ao
Monte Sacro
, a cincoquilómetros da cidade, e dixeron que a partir daquel momento non darían un braceiro á terra, ninun obreiro ás industrias, nin un soldado ao exército.Esta última ameaza era a máis grave e apremante, pois, precisamente naqueles momentos,restablecida de calquera xeito a paz cos veciños de casa, latinos e sabinos, unha ameaza novaperfilábase pola parte dos Apeninos, desde cuxos montes comezaran a irromper cara ao val, enbusca de terras máis fértiles, as tribos bárbaras dos
ecuos
e dos
 volscos
, que xa estabanmergullando as cidades da Liga.O
Senado
, coa auga ao pescozo, mandou embaixada tras embaixada aos
plebeos
para inducilos aregresar á cidade e a colaborar na defensa común. E
Menenio Agripa
, para convencelos,contoulles a historia daquel home cuxos membros, para amolar ao estómago, negáronse a
Historia de Roma (extracto do cap. VI) - Indro Montanelli
2
Alcantarilla romana actual - Imaxe deDivesGallaeciaen Flickr
 
procurarlle comida; co que, téndose quedado sen alimento, acabaron por morrer eles tamén, comoo órgano do cal querían vingarse. Pero os
plebeos
, duros, responderon que non había elección: ouo
Senado
cancelaba as débedas liberando a quen se converteron en escravos porque non aspagaron, e autorizaba á
plebe
a elixir os seus propios maxistrados que a defendesen, ou a
plebe
 quedaba en
Monte Sacro
, aínda que viñesen todos os
 volscos
deste mundo a destruír Roma.Finalmente, o
Senado
capituló. Cancelou as débedas, restituíu a liberdade a quen caeran naescravitude por elas, e puxo á
plebe
baixo a protección de dous
tribuni
e de tres
ediles
elixidospor esta cada ano. Foi a primeira gran conquista do proletariado romano, a que lle deu oinstrumento legal para alcanzar tamén as demais polo camiño da xustiza social. O ano
494 a.C.
émoi importante na historia da
Urbe
e da democracia (...)Os
galos
eran unha poboación bárbara, de razacéltica, que, vinda de Francia, alagara xa a chaira doPo. Repartiron aquel fértil territorio entre as súastribos, os insubrios, os bonnos, os cenomanos, ossenones: mais unha destas, ao mando de
Brenno
,dirixiuse cara ao Sur, conquistou Chiusi, desbaratou aslexións romanas no río Alia, e marchou sobre Roma.Os historiadores contaron despois, envolvido en moitaslendas, este capítulo que debeu ser moi desagradablepara a
Urbe
. Din que cando os galos intentaronescalar o
Capitolio
, os gansos consagrados a
Xuno
 puxéronse a berrar espertando así a
ManlioCapitolino
quen, á fronte dos defensores, rexeitou oataque. Pode ser. Pero os galos entraron igualmente no
Capitolio
como en todo o resto da cidade, de onde apoboación fuxira en masa para refuxiarse nos montescircundantes. Din tamén que os senadores, con todo,quedáronse, ao completo, solemnemente sentados nasbastas cadeiras de brazos de madeira da súa curia, eque un deles,
Papirio
, ao sentirse tirar da barba porbroma dun galo, que a cría postiza, arroxoulle á cara ocetro de marfil. E por fin narran que
Brenno
, tras pegar lume atoda Roma, pediu, para irse, non sei cantos quilos de ouro e impuxo, para pesalo, unha balanzaapañada. Os senadores protestaron e entón
Brenno
, sobre o prato de pesalas, arroxou tamén a súaespada pronunciando a famosa frase:
Vae victis! 
, «
ai dos vencidos! 
». Ao que
Camilo
, reaparecido demilagre respondería:
 Non auro, sed ferro
,
recuperanda est patria
, «
a patria haberá de recuperareseco ferro, non co ouro
», poríase á fronte dun exército que ata aquel momento non se comprende onde otivo escondido e poría en fuga ao inimigo. A verdade é que os galos expugnaron Roma, saqueáronna e marcháronse perseguidos polas lexións,pero cargados de diñeiro. Eran bandoleiros robustos e zafios, que non seguían ningunha liña políticae estratéxica nas súas conquistas. Asaltaban, depredaban e retirábanse sen preocuparse en absolutodo mañá. De poder imaxinar a vinganza que Roma habería de sacar daquela humillación, nondeixasen pedra sobre pedra. En cambio, a devastaron, si, pero sen destruíla. E volveron sobre osseus pasos, cara á Emilia e Lombardía (...)Pero mentres sucedía todo isto na fronte exterior, a
Urbe
alcanzaba no interior unha importantemeta coa
Lei das Doce Táboas
.
Historia de Roma (extracto do cap. VI) - Indro Montanelli
3
Brenno - Imaxewikipedia
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...