Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Turkiyede Kadin Hareketi Ve Edebiyat

Turkiyede Kadin Hareketi Ve Edebiyat

Ratings: (0)|Views: 22|Likes:
Published by tolstoysbicycle

More info:

Published by: tolstoysbicycle on Feb 15, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/15/2012

pdf

text

original

 
 
Turkish Studies 
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 
Volume 4/8 Fall 2009 
TÜRKİYE’DE KADIN HAREKETLERİ VEEDEBİYATIMIZDA KADIN SESLERİ
1
 
Evren KARATAŞ 
 
 
ÖZET
 
Kadın hareketleri açısından 1789 Fransızİhtilâlinin bir dönüm noktası olduğu bilinmektedir. Bizdeise Meşrutiyet yıllarından itibaren kadınların kamusal
alanda daha etkin
oldukları ve çeşitli hakları elde ettiklerigörülmektedir. Bu sürecin hızlanmasında Batılılaşmaözleminin etkisi büyük olmuştur. Toplumsal alandagörülen bu gelişmeler edebî alanda da etkisinihissettirmiştir. Türk Edebiyatı’nda kadın yazar/şairkavramını Halk Edebiyatı dairesindeki anonim geleneğive Divan Edebiyatı’nda kadın şairleri de göz önündebulundurarak yüzyıllar öncesine götürmek mümkündür.Ancak Türk Edebiyatında kadın yazarların 19. yüzyıldaFatma Aliye Hanım’dan başlayarak daha etkin oldukları
 
bilinmektedir. Cumhuriyetin ilânından sonra Halide EdipAdıvar’la birlikte edebiyatımızdaki kadın yazar sayısıgiderek artmış ve kadın duyarlılığı da Türk romanındahissedilmeye başlanmıştır. 1970’li yıllarda feministhareketin tüm dünyada olduğu gibi ülk
emizde de etkisini
hissettirmesi ile birlikte kadın yazarlarımız, hem nicelikhem de nitelik açısından büyük bir atılımkaydetmişlerdir. Bu tarihten itibaren kadın yazarlar,romanlarında erkek meslektaşları gibi ülkenin içindebulunduğu sosyal karışıklıklar başta olmak üzere dahaçok toplumsal konulara ağırlık vermişlerdir. 1980 askerîdarbesinin ardından romanın giderek toplumsalkonulardan uzaklaştığı ve bireyi merkeze aldığı görülür.Bireye yöneliş kadın yazarlarda özellikle kadınbağlamında kendini dah
a belirgin olarak hissettirir.
1
 
Bu çalışma, Yrd. Doç. Dr. Hüseyin TUNCER danışmanlığında hazırlanan “Kadın Yazarlarımızın Ele Aldıkları Konular ve Eğitim Sorunu” başlıklı dok 
tora
tezinin verilerinden yararlanılarak oluşturulmuştur.
 
Arş. Gör. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, TürkçeEğitimi Bölümü, e
-posta: e.karatas@deu.edu.tr.
 
 
 Türkiye’de Kadın Hareketleri v
e... 1653
 
Turkish Studies 
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 
Volume 4/8 Fall 2009 
1990’lardan itibaren ise dünya edebiyatı genelinde etkiliolan postmodernist etkilerin edebiyatımızdaki kadın yazarların romanlarını da büyük oranda şekillendirdiğigörülür.Bu çalışmada edebiyatımızda kadın yazarların
konum
ları belirlenerek onların 1980 sonrası romanbirikimimize katkıları ve etkileri anlatılmaya çalışılmıştır.
 
Anahtar Kelimeler:
 
Kadın Hareketleri, KadınYazarlar, Türk Romanı, 1980
-
2000 Dönemi TürkEdebiyatı.
THE WOMAN’S MOVEMENTS IN TURKEY AND THE
WOMAN
’S VOICES IN OUR LI
TERARYABSTRACT
It is known that French Revolution in 1789 is a
turning point in respect to Women’s movements. In
 Turkey from the Constitution Period it has seen that women are more active in public area and they gainvarious rights. In the acceleration of this process theeffect of the Modernization is very big. Thesedevelopments in social area also affected the literaryfield.
İt is possible to carry the concept of the female
 writers/poets to the centuries before by considering thefacts of anonymous tradition in folk literature and thefemale poets in Divan Literature. However, it is alsoknown that in Turkish literature the female writers havebeen more active since 19 th century beginning fromMrs.Fatma Aliye. After the proclamation of the Republic,the number of the female writers in our literature has
increased gradually together with Halide Edip Adıvar and
the female sensitibility has started to be felt in Turkishnovel. By the time when the feminist movement makes itseffects felt in our country, as it is in the whole world, thefemale writers made a quantum leap both in terms of quantity and quality. Beginning from that time, like theirmale colleagues, the female writers also dealed withsocial subjects, mainly the social disorders the counrtyfaced. After the putsch in 1980, it is seen that the novel
 
 1654
Evren KARATAŞ
 
Turkish Studies 
International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 
Volume 4/8 Fall 2009 
moves away from the social subjects and puts individualto its centre. When the case is women writers, tending toindividual issues make itself felt especially in womencontext more distinctly. Days after 1990s, it is seen thatthe post modernist effects, which are effective in all overthe world, also form the novels of the female writers of ahigh percentage.In this study, it is aimed to define contributionsand effects of female writers to novel accumulation after1980 by determining the positions of female writers.
Key Words:
 
Woman’s Movements, Female
Writers, Turkish Novel, The Period of 1980-2000 TurkishLiterature.
1. Giriş
 
Erkek ve kadın arasındaki etkileşim, farklılık ve güç dengesiyüzyıllardan beri, hemen her toplumun başlıca tartışma konularından biri olmuştur. Bu tartışmalardaki asıl nokta ise kadının bi
r sorun
sözcüğü ile birlikte anılması ve “kadın sorunu” kavramının ortayaçıkarılmasıdır. Sorun çıkaran kadınlar mıdır, yoksa kadınların bazısorunları mı vardır? İşte bu soruların yanıtları dünyadaki veTürkiye‟deki kadın hareketlerinin temelini oluşturmaktadır.
 
Feminist söylemin ana ilkelerinden olan “kadın doğulmaz,kadın olunur” sloganının temelde toplumsal cinsiyet kuramlarından beslendiği görülür. Ana rahmindeki insan hücresinin ilk üç ayiçerisinde bir cinsiyet taşımadığı yani androjen bir yapıda olduğu,cinsiyet belirlemesinin daha sonraki dönemlerde gerçekleştiği tıbbiolarak kabul edilmektedir. Ancak asıl cinsiyet kalıpları toplumiçerisinde öğrenilir. Erkeğin güçlü kadının daha edilgen olduğuanlayışı toplumsal kodlarla bireye kabul ettirilir ve b
irey de zamanla
 bu kodlarla hareket ederek topluma uyum sağlar. Feminist hareketinönde gelen isimlerinden olan Kate Millett‟in büyük yankılar uyandırankitabı Cinsel Politika‟da belirttiği gibi çocukluk yılları toplumuncinsel kodlarını çözmek ve benimsemekle geçer.“ Toplumsalkoşullarımız yüzünden kadın ve erkek birbirlerinden tamamen ayrı ikikültür niteliği taşırlar ve bunların yaşam deneyleri de çok büyük ayrımlar gösterir. Çocukluk boyunca cinsel kimliğin gelişmesini,ailenin, eğiticilerin ve kültürün, her cins için uygun gördüğü davranış,kişilik, ilgi, değer ve anlatım kavramları belirler. Çocuğun yaşamınınher anı, oğlan ya da kız oluşuna göre, cinsiyetin kendine yüklediği

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->