Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
8Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Wyklady z Logiki Dla Roku Pierwszego v7

Wyklady z Logiki Dla Roku Pierwszego v7

Ratings:

5.0

(2)
|Views: 5,605|Likes:
Published by kiug

More info:

Published by: kiug on Nov 20, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

11/06/2012

pdf

text

original

 
Szanowni Pa
ń
stwo,niniejsze notatki do wyk 
ł
adu nie s
ą 
jeszcze gotowym skryptem. Wymagaj
ą 
wielu przeróbek i poprawek, anawet s
ą 
nieustannie poprawiane i rozszerzane. Nale
ż
y zatem sprawdza
ć
, czy posiadana wersja jest wersj
ą 
 aktualn
ą 
. Prosz
ę
o przesy
ł
anie na mój adres (dost
ę
 pny na mojej stronie Web) wszelkich uwag i spostrze
ż
e
ń
 odnosz
ą 
cych si
ę
do aktualnej wersji notatek.Udost
ę
 pniam je Pa
ń
stwu, aby u
ł
atwi
ć
przygotowanie si
ę
do egzaminu. Maj
ą 
one charakter prywatny. Bardzo prosz
ę
aby tych notatek nie udost
ę
 pnia
ć
nikomu poza studentami ucz
ę
szczaj
ą 
cymi na moje wyk 
ł
ady w rokuakademickim 2003/2004.Obowi
ą 
zuj
ą 
równie
ż
zwyk 
ł
e przepisy odno
ś
nie praw autorskich. W tych notatkach nie zosta
ł
y zaznaczone prace na których wzorowa
ł
em si
ę
w uj
ę
ciu niektórych tematów.
Ż
ycz
ę
owocnej pracy z niniejsz
ą 
pomoc
ą 
.PozdrawiamKs. Adam Olszewski
WYK 
Ł
ADY Z LOGIKI DLA ROKU PIERWSZEGO..SPIS TRE
Ś
CI
E
 
1. OGÓLNIE O LOGICE.
1.1 LOGIKA W PERSPEKTYWIE HISTORYCZNEJ.DZIEJE TERMINU ‘LOGIKA’
.Termin ‘
logika
’, czy te
ż
jego odmiany, pojawia si
ę
u
DEMOKRYTA
(460-371) w tytule jego dzie
ł
a
O sprawach logicznych, czyli kanon
. Problematyka logiczna w kwestiachdefiniowania terminów i rozwa
ż
a
ń
na temat indukcji wyst
ę
 puje u
SOKRATESA
(469-399) i jego ucznia
PLATONA
(427-347).Pismom logicznym
ARYSTOTELESA
(384-322);
 Kategorie
(o nazwach)
 , Owypowiadaniu si
ę
 
(o zdaniach),
Analityki pierwsze
(o wnioskowaniu),
 Analityki wtóre
(ometodologii nauk)
 , Topiki
(o wnioskowaniu ‘prawdopodobnym’),
O dowodach sofistycznych
(w
ł
a
ś
ciwie o obalaniu dowodu cudzego) nadano wspólny tytu
ł
 
Organon
- po polsku ‘narz
ę
dzie’ – gdy
ż
zawiera
ł
y niezb
ę
dny zestaw wiadomo
ś
ci i umiej
ę
tno
ś
ci dlafilozofowania. Arystoteles mia
ł
nazywa
ć
logicznym, typ dowodzenia opieraj
ą 
cy si
ę
nawiedzy ogólnej. Logicznie post
ę
 puje ten, kto daje sobie rad
ę
w przemawianiu, potrafiuzasadnia
ć
i prowadzi
ć
dociekliw
ą 
rozmow
ę
. Ten termin przeciwstawia
ł
terminowi‘analityczny’- dowodowy; ‘fizyczny’ – rozumowanie o zagadnieniach przyrodoznawstwa;‘dialektyczny’ – rozumowanie prowadz
ą 
ce do wniosków prawdopodobnych.
STOICY
 (III-II wiek p. n. Ch.) pos
ł
ugiwali si
ę
terminem ‘logiczna cz
ęść
filozofii’ dla okre
ś
lenialogiki. Logik 
ę
stoick 
ą 
nazywali pó
ź
niejsi autorzy ‘dialektyk 
ą 
’ i ten w
ł
a
ś
nie termin pozostawa
ł
g
ł
ównie w u
ż
yciu a
ż
do
ś
redniowiecza (XII wiek). Od XVII wieku dominuje ju
ż
termin ‘logika’. Terminem ‘
logika
 
formalna
’ nazywa
KANT
(1724-1804) systemlogiki Arystotelesa, który uwa
ż
a
ł
mylnie za ostateczny i doskona
ł
y. Logikatranscendentalna Kanta by
ł
a rozwini
ę
ciem systemu kategorii.Logika jest dyscyplina naukow
ą 
maj
ą 
c
ą 
bardzo d
ł
ug
ą 
histori
ę
. Jej pocz
ą 
tki si
ę
gaj
ą 
Chin(IV-III stulecie p. n. Ch.) i staro
ż
ytnej Grecji (V wiek p. n. Ch.). Pojawi
ł
a si
ę
w zwi
ą 
zku zrozwini
ę
ciem, przede wszystkim w obr 
ę
 bie cywilizacji helle
ń
skiej, zdolno
ś
ci dokonstruowania abstrakcyjnych poj
ęć
oraz prowadzenia rozumowa
ń
o charakterzesystematycznym. Rodz
ą 
ce si
ę
wówczas, na tej bazie, rozliczne dyscypliny naukowewymaga
ł
y opracowania teoretycznych podstaw badania poprawno
ś
ci rozumowa
ń
 (wnioskowa
ń
). Po drugie rozwijaj
ą 
ca si
ę
filozofia, a w szczególno
ś
ci refleksja nad poznaniem, w niektórych swych rozwa
ż
aniach produkowa
ł
a sofizmaty, antynomie i paradoksy. Szczególnie ‘zas
ł
u
ż
y
ł
y’ si
ę
w tym nast
ę
 puj
ą 
ce szko
ł
y filozoficzne;
SOFI
Ś
CI
,
ELEACI
oraz
MEGAREJCZYCY.SOFIZMAT
:= (gr.
 sophisma
fa
ł
szywy wniosek, wykr 
ę
t) rozumowanie w którym
ś
wiadomie pope
ł
niono b
łą 
d logiczny, który nadaje temu rozumowaniu pozór poprawno
ś
ci.Przyk 
ł
ad:
 Rogów nie zgubi
ł 
e
 ś
 , a czego
 ś
nie zgubi
ł 
 , to posiadasz; zatem posiadasz rogi.
 
ANTYNOMIA :=
jest to zbiór zda
ń
których uznanie wydaje si
ę
by
ć
dozwolone prowadzi jednak poprzez poprawne rozumowanie do uzasadnienia równowa
ż
no
ś
ci jakiego
ś
zdania i jego negacji (czyli do sprzeczno
ś
ci). Przyk 
ł
ad:
 Zdanie, które teraz wypowiadam jest 
ł 
amstwem.
Jest to wersja tzw. antynomii K 
ł
amcy (ang. the Liar) przypisywanaEubulidesowi z IV wieku p. n. Ch., uczniowi Euklidesa.2
 
PARADOKS :=
(od greckiego
 paradoksos
- nieoczekiwany, nieprawdopodobny)rozumowanie pozornie poprawne, które prowadzi do wniosków jawnie niezgodnych zdanymi potocznego do
ś
wiadczenia i przekonaniem ludzi o zdrowych umys
ł
ach. Przyk 
ł
ad:
 Lec
ą 
ca strza
ł 
a jest w ka
 ż
dej chwili swego lotu w pewnym okre
 ś
lonym miejscu. To jednak,co w ka
 ż
dej chwili nale
 żą 
cej do pewnego okresu czasu jest w okre
 ś
lonym miejscu, przez ca
ł 
 y ten czas spoczywa. Zatem lec
ą 
ca strza
ł 
a przez ca
ł 
 y czas spoczywa.’ 
(Ajdukiewicz,1948)
 
Jest to jeden z paradoksów Zenona z Elei (V wiek p. n. Ch.).Ju
ż
Sokrates i jego ucze
ń
Platon reagowali negatywnie na poczynania sofistów. Dopiero jednak Arystoteles stworzy
ł
narz
ę
dzie, dzi
ę
ki któremu mo
ż
na by
ł
o w sposóbintersubiektywny sprawdza
ć
poprawno
ść
niektórych rozumowa
ń
i eliminowa
ć
b
łę
dy.Owym narz
ę
dziem by
ł
a g
ł
ównie
SYLOGISTYKA
(rachunek nazw). Arystotelessformu
ł
owa
ł
równie
ż
 
zasad
ę
sprzeczno
ś
ci
oraz
dwuwarto
ś
ciowo
ś
ci
. Równolegle zeStagiryt
ą 
, jednak w opozycji do niego, dzia
ł
ali Stoicy (Zenon z Kition, Chryzyp z ?),którzy stworzyli
logik 
ę
zda
ń
.Okres
ś
redniowiecza nie przyniós
ł
logice wielu nowych rozwi
ą 
za
ń
. Od XII wieku zacz
ę
todok 
ł
adniej studiowa
ć
na uniwersytetach nauk 
ę
Arystotelesa, a z ni
ą 
jego logik 
ę
. Do jejrozpowszechnienia przyczyni
ł
si
ę
 
ś
w. Albert Wielki
(XIII w.),
ś
w. Tomasz z Akwinu
 (XIII w.) oraz wspó
ł
czesny im
Piotr Hiszpan
. Na nowo odkryto prawa rachunku zda
ń
(W.
Ockham
, XIV w.). Nale
ż
y równie
ż
wspomnie
ć
o
Rajmundzie Lullusie
(1235-1315), uktórego mo
ż
na spotka
ć
idee zautomatyzowania procesu rozumowania. Do ‘szalonych’ ideiLullusa nawi
ą 
za
ł
jeden z najwi
ę
kszych my
ś
licieli ludzko
ś
ci – 
Gottfried W. Leibniz
 (1646-1716), który wynalaz
ł
 
calculus ratiocinator.
By
ł
to rachunek, zast
ę
 puj
ą 
cyrozumowanie, oparty o system znaków zwany przez Leibniza
characteristica universalis.
Zadaniem znaków by
ł
o reprezentowanie poj
ęć
. Mo
ż
na tutaj mówi
ć
o zacz
ą 
tkachformalizacji, cho
ć
te idee pozosta
ł
y szerzej nieznane a
ż
do pocz
ą 
tków dwudziestegostulecia. Od Leibniza pochodzi logiczna
zasada identyczno
ś
ci
która mówi,
ż
e dwa obiektys
ą 
identyczne, o ile wszystkie w
ł
asno
ś
ci jednego z nich, posiada drugi i odwrotnie.Przypuszcza
ć
mo
ż
na,
ż
e rozwój nowo
ż
ytnej nauki opartej na eksperymencie, dokonanyw Odrodzeniu, przyniós
ł
obfity materia
ł
logiczny, który stymulowa
ł
badania logiczne.Prze
ł
om w logice przyniós
ł
wiek dziewi
ę
tnasty. Zwi
ą 
zany by
ł
on g
ł
ównie z logikamiangielskimi i niemieckimi Dzia
ł
ali wtedy
John
 
Stuart Mill
(1806-1873) – rozwija logik 
ę
 indukcji;
George Boole
(1815-1864) – twórca algebry logiki wraz z
Augustem DeMorgan
(1806-1878); Amerykanin
Charles S. Peirce
(1839-1914) i
E. Schroeder
(1841-1902) rozwin
ę
li algebr 
ę
logiki i teori
ę
relacji W oparciu o wyniki tych badaczy mo
ż
na by
ł
ouzasadni
ć
poprawno
ść
nast
ę
 puj
ą 
cego wnioskowania:
 Ka
 ż
dy ko
ń
jest zwierz 
ę
ciem, zatem g 
ł 
owa konia jest g 
ł 
ow
ą 
zwierz 
ę
cia
(De Morgan)
.
 Je
ś
li przez logik 
ę
tradycyjn
ą 
rozumie
ć
logik 
ę
nazw (sylogistyk 
ę
) oraz rachunek zda
ń
, toXIX wiek rodzi nowoczesn
ą 
logik 
ę
. Oprócz wspomnianej teorii relacji zostaj
ą 
 wprowadzone kwantyfikatory (operatory), a nade wszystko rozwini
ę
to metod
ę
 aksjomatyczn
ą 
i formaln
ą 
.
KWANTYFIKATORY :=
operatory wi
ążą 
ce zmienne, z których najbardziej znane to:
dla ka
 ż 
dego
x, ...
(kwantyfikator ogólny); oraz:
istnieje takie y,
 ż 
e
...
(kwantyfikator szczegó
ł
owy lub egzystencjalny). Polski logik Andrzej Mostowski uogólni
ł
poj
ę
ciekwantyfikatora.Ogromne zas
ł
ugi dla rozwoju logiki po
ł
o
ż
y
ł
najwi
ę
kszy logik dziewi
ę
tnastego stulecia -
Gottlob Frege
(1848-1925), który przezwyci
ęż
y
ł
pokus
ę
psychologizmu, sprowadzaj
ą 
c
ą 
 3

Activity (8)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Lesoleil7 liked this
mcpasik liked this
Katarzyna Guzdek liked this
mmarynka1 liked this
Socjopata1 liked this
pokao22 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->