Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Τέλης Τύμπας: Project HELIOS ή ηλιόθερμο;

Τέλης Τύμπας: Project HELIOS ή ηλιόθερμο;

Ratings: (0)|Views: 117 |Likes:
Published by xpolis
"Στο HELIOS/Ήλιος συμπυκνώνεται ο μηχανισμός συμπαραγωγής κρίσης και μνημονίου, στο πλαίσιο μιας σύγκλισης συμφερόντων μερίδων του ελληνικού και του ευρωπαϊκού κεφαλαίου... " (www.xpolis.blogspot.com)
"Στο HELIOS/Ήλιος συμπυκνώνεται ο μηχανισμός συμπαραγωγής κρίσης και μνημονίου, στο πλαίσιο μιας σύγκλισης συμφερόντων μερίδων του ελληνικού και του ευρωπαϊκού κεφαλαίου... " (www.xpolis.blogspot.com)

More info:

Published by: xpolis on Feb 20, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/20/2012

pdf

text

original

 
(Ανεπτυγμένη εκδοχή κειμένου που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα
 Εποχή
, αριθμόςφύλλου 1095, 19-2-2012, σελίδα 22)
 Project HELIOS ή ηλιόθερμο;
Ι.Την εβδομάδα που πέρασε το Υπουργείο Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) έδωσε στη δημοσιότητα τις διατάξεις νομοσχεδίουγια το Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ, το οποίο έχει ως διακηρυγμένο στόχο την προώθηση τηςμαζικής εγκατάστασης ‘σταθμών παραγωγής ηλιακής ενέργειας’ στην Ελλάδα, μεσκοπό την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος που θα εξάγεται βορειότερα, σε χώρεςόπως η Γερμανία.Το Project HELIOS αναφερόταν ρητά σε ειδικό άρθρο (13) του κειμένου-οδηγού του δεύτερου γύρου του μνημονίου, του Euro Summit Statement, πουσυνυπέγραψε η ελληνική κυβέρνηση στις 26-10-2011. Πρόκειται για κολοσσιαίοπρόγραμμα, το οποίο θα δεσμεύσει για δεκαετίες την ελληνική κοινωνία σε ένασυγκεκριμένο τεχνολογικό προσανατολισμό, ο οποίος θα στηρίζει την αναπαραγωγήσε διευρυμένη μορφή της κοινωνικής ηγεμονίας αυτού μας έχει φέρει στη σημερινήκατάσταση: την Ελλάδα του κεφαλαίου της εργολαβίας.To νομοσχέδιο διευκολύνει τις επιδιώξεις της ιδιωτικής κερδοφορίας τουελληνικού κεφαλαίου όπως αυτό ελέγχεται από το μεγάλο κεφάλαιο του χώρου τωνκατασκευών. Ευνοεί ταυτόχρονα τις επιδιώξεις του ευρωπαϊκού κεφαλαίου πουσυσσωρεύεται στη βιομηχανία παραγωγής της τεχνολογίας των βιομηχανικώνσταθμών παραγωγής ηλιακής και αιολικής ενέργειας. Δεν πρόκειται, όπως θα δούμε,για πρόγραμμα που ενδιαφέρεται για το περιβάλλον, που θα οδηγήσει, μεταξύ άλλων,στην αντικατάσταση της τεχνολογίας της πυρηνικής ενέργειας από τεχνολογίεςκάποιας ανανεώσιμης ενέργειας. Αντίθετα, θα διευρύνει τον καθορισμό των όποιωνδιεθνικών ροών ηλεκτρικής ενέργειας από το μεγαλύτερο διεθνώς ενεργειακόκεφάλαιο, αυτό της πυρηνικής ενέργειας.Η κατάθεση του νομοσχεδίου για το ΗΛΙΟΣ στη Βουλή σηματοδοτεί μιαεπικίνδυνη κλιμάκωση στην προσπάθεια του κεφαλαίου να αξιοποιήσει τη μεγάληαγωνία των πολιτών για την δραματική υποβάθμιση του περιβάλλοντος για νααναβαθμίσει ακόμη περισσότερο την κοινωνική του ηγεμονία, με αποτέλεσμα να υποβαθμίσει τελικά ακόμη περισσότερο το περιβάλλον.Το μέγεθος του εγχειρήματος φαίνεται από αυτά που αναφερόταν στο σχετικόάρθρο του Euro Summit Statement. Το άρθρο αυτό δέσμευε την Ελλάδα σε μιαοφειλή μέχρι και 15 δισεκατομμυρίων ευρώ από τα προσδοκώμενα έσοδα τουHELIOS. Που σημαίνει ότι τα κεφάλαια που θα κυκλοφορήσουν στο πλαίσιο τουHELIOS μπορεί και να είναι πολύ μεγαλύτερα.Δυστυχώς, η μεγάλη αυτή δέσμευση δεν προκάλεσε το ενδιαφέρον κριτικώνκατά τα άλλα αναλύσεων του μνημονίου. Είναι γνωστό ότι το μαύρο κουτί τηςτεχνολογίας δεν ανοίγει εύκολα. Στην περίπτωση της τεχνολογίας του RrojectHELIOS η κριτική είναι επιπρόσθετα δύσκολη, καθώς δεν έχουμε να αντιπαρέλθουμεμόνο την επικρατούσα τεχνοκρατική υπόθεση περί ουδετερότητας της τεχνολογίας. Ητεχνολογία του Project HELIOS προωθείται με το θετικότερο πρόσημο, ως δεδομέναφιλική στο περιβάλλον. Υπό συνθήκες ακραίας κρίσης προωθείται επιπλέον και ωςιδεώδης για την οικονομία, την ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, τηναξιοποίηση δημόσιας γης κ.ο.κ. Η συγκυρία δε θα μπορούσε να είναι ευνοϊκότερη γιατην προώθηση του Project HELIOS, το οποίο είναι ταυτόχρονα καθοριστικό
 
παράγωγο αλλά και κορυφαίος τροφοδότης της διαδικασίας συμπαραγωγής κρίσηςκαι μνημονίου.ΙΙ.Στο HELIOS-ΗΛΙΟΣ συναντούνται αρμονικά δύο ιστορίες. Από τη μιαπλευρά, στο εθνικό επίπεδο, κλιμακώνεται αυτό που προετοιμάστηκε μεπρογράμματα που απαξίωναν την ελληνική γη, ευνοώντας το μετασχηματισμό ακόμηκαι των παραγωγικότερων για τη γεωργία και την κτηνοτροφία εδαφών σε περιοχέςγια εγκατάσταση φωτοβολταϊκών. Με τη διαμεσολάβηση των τραπεζών που θαδάνειζαν με το αζημίωτο για την εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών, οι έλληνεςγεωργοί και κτηνοτρόφοι (και όχι μόνο), θα μετατρέπονταν υποτίθεται σεεισοδηματίες. Το ιδεολόγημα που υποστήριζε και το νέο αυτό χρηματιστήριο ήταν ότι θα μπορούσες να πλουτίζεις χωρίς να εργάζεσαι, με την υποθήκευση απλά της γηςσου. Οι σκηνές του συνωστισμού αγροτών για την κατάθεση της σχετικής αίτησηςήταν χαρακτηριστικές.Η τεχνική κοινότητα της ΔΕΗ κρατούσε και κρατά αποστάσεις,προσπαθώντας να περιορίσει την έκθεσή της σε κάτι τεχνικά ανέφικτο: τη διοχέτευσητης όποιας παραγωγής από (κατά νεοφιλελεύθερο τρόπο) άναρχα διεσπαρμέναφωτοβολταϊκά σε ένα δίκτυο που έχει σχεδιασθεί για κάτι τελείως αντίθετο, για μιαομοιόμορφη παραγωγή ηλεκτρισμού σε λίγες και μεγάλες εστίες, το οποίο θααδυνατούσε να παρέχει και την πιο υποτυπώδη προσαρμογή στα απρόβλεπτα τηςπαραγωγής από αυτά τα φωτοβολταϊκά. Και δεν είναι μόνο ότι η αλλαγή του δικτύουθα απαιτούσε μια τεράστια δημόσια επένδυση. Η μεταφορά ηλεκτρισμού σε μεγάλεςαποστάσεις προϋποθέτει εγγενώς την ομοιόμορφη παραγωγή από συγκριτικά λίγεςκαι μεγάλες εστίες. Ένα δίκτυο μεταφοράς που έχει σχεδιαστεί με βάση τοφορδιστικό καθορισμό της κατανάλωσης από την παραγωγή είναι ασύμβατο με τιςανομοιομορφίες που εισάγει η διασπαρμένη παραγωγή, ειδικά αυτή από πηγήενέργειας με απρόβλεπτα μεταβαλλόμενη ροή (ήλιος, αέρας).Πολύ απλά, δεν υπήρχε και δεν θα μπορούσε να υπάρξει το δίκτυο για μιατέτοια παραγωγή ηλιακής ενέργειας. Ας μην υποτιμήσουμε όμως την δύναμη τηςιδεολογίας που συσσωρεύουν τέτοιες πρωτοβουλίες. Η ιδεολογική απαξίωση της γηςπου απομακρύνει ακόμη περισσότερο την προοπτική της διάθεσής της σε μιασυλλογική προσπάθεια για οικολογική γεωργία και κτηνοτροφία, προετοίμασε γιααυτό που αποτυπώνεται στο νομοσχέδιο για το ΗΛΙΟΣ. Χωρίς, όπως θα δούμε, να υπάρχει και χωρίς να μπορεί να υπάρξει δίκτυο για τη μεταφορά του ηλεκτρικούρεύματος από τους σταθμούς ηλεκτρικής ενέργειας του ΗΛΙΟΣ στη Γερμανία ή τιςάλλες χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, το κράτος προχωρά στη νομοθεσίαγια το ΗΛΙΟΣ.Πολύ φυσιολογικά, το προτεινόμενο νομοσχέδιο είναι πολύ συγκεκριμένο ωςπρος τη διάσταση που έχει να κάνει με την συσσώρευση όσο περισσότερης δημόσιαςγης γίνεται στην υπό σύσταση εταιρεία ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΛΙΟΣ Α.Ε. (PROJECTHELIOS S.A.), καθώς και με την διάθεσή της σε ‘εταιρείες-παραγωγούς’εγκατάστασης και λειτουργίας σταθμών παραγωγής ηλεκτρισμού από ηλιακήενέργεια. Αντίθετα, το νομοσχέδιο είναι αφηρημένο ως πως τον τρόπο με τον οποίοθα υπάρξει το διεθνές δίκτυο για την εξαγωγή του ρεύματος σε χώρες με τις οποίεςδεν μοιραζόμαστε φυσικά σύνορα.
1
 ΙΙΙ.Οι δύο διαδρομές εξαγωγής ρεύματος που έχουν αναφερθεί στον τύπο έχουναποδειχθεί πολλαπλά προβληματικές. Αυτή με την υποθαλάσσια σύνδεση με την
 
Ιταλία είναι προβληματική ως προς το ύψος του κεφαλαίου που θα εξασφαλίσει μιαασφαλή σύνδεση. Η άλλη, μέσω Βαλκανίων, έχει μικρότερο τεχνικό ρίσκο αλλάμεγαλύτερο πολιτικό.
2
 Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο τα απρόβλεπτα μιας δύσκολης φυσικήςγεωγραφίας (στην περίπτωση υποθαλάσσιας σύνδεσης) ή μιας δύσκοληςγεωπολιτικής (στην περίπτωση ηπειρωτικής σύνδεσης). Στις διεθνικές διασυνδέσειςτου εθνικών δικτύων των ευρωπαϊκών χωρών έχει αναπαραχθεί αυτό πουπροηγουμένως αναφέρθηκε σε σχέση με το εθνικό δίκτυο της Ελλάδας. Στοδιευρωπαϊκό δίκτυο που προκύπτει από τις διασυνδέσεις αυτές αποτυπώνονται οι τρόποι παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που επικρατούν στο εσωτερικό κάθε εθνικούδικτύου.Το διεθνικό ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι σεκαθοριστικό βαθμό ένα άθροισμα εθνικών δικτύων που ενώνονται στα σύνορα, δενδίνουν δηλαδή τον τόνο κάποιες διεθνικές ευρωπαϊκές γραμμές μεταφοράς. Οι όποιεςδιεθνικές γραμμές περιορίζονται στο εσωτερικό ζωνών συνεργασίας μεταξύσυγκεκριμένων χωρών, με τις διάφορες ζώνες να επικοινωνούν μεταξύ τους στασύνορα τους, χωρίς να υπάρχει μια διεθνική γραμμή που να διατρέχει τις διάφορεςζώνες.
3
 Οι περιορισμοί αυτοί, η κατανόηση των οποίων είναι καθοριστική για τηνκατανόηση του τι τελικά μπορεί να είναι το HELIOS-ΗΛΙΟΣ, είναι συντριπτικοί στην περίπτωση των διεθνικών διασυνδέσεων του ελληνικού δικτύου μεταφοράς.Εδώ και τέσσερις δεκαετίες, το δίκτυο αυτό χρησιμοποιείται για να εισάγονται περιορισμένα αλλά κρίσιμης σημασίας ποσά ηλεκτρικής ενέργειας, κυρίως από χώρεςμε πλεόνασμα πυρηνικής ενέργειας με τις οποίες έχουμε άμεση γειτονία.
4
 Τα παραπάνω αποτυπώνονται στην αποκαλυπτική ειρωνεία μιας σύμπτωσης:η κυβερνητική ανακοίνωση της δημοσίευσης του νομοσχεδίου για διεθνικές αλλαγέςμέσω HELIOS έγινε παράλληλα με την ανακοίνωση της απόφασης της κυβέρνησης να κλείσει «μέχρι νεωτέρας» τα ηλεκτρικά της σύνορα λόγω των απρόβλεπτωνδιαταράξεων που θα μπορούσαν να προέλθουν από την παρατεταμένη κακοκαιρία.Ας επισημάνουμε επίσης την ειρωνεία του να υποθέτει κάποιος την απρόσκοπτη ροήενέργειας μέσω διεθνικών διασυνδέσεων τη στιγμή που καταρρέουν το ένα μετά τοάλλο όλα τα σχέδια για διεθνικούς αγωγούς ενέργειας μέσω φυσικού αερίου.
5
 Γι αυτό και το νομοσχέδιο για το Πρόγραμμα ΗΛΙΟΣ δεν επενδύει παρά μόνορητορικά στην προοπτική εξαγωγής ηλεκτρικής ηλιακής ενέργειας από την Ελλάδα.Ο συντάκτης του νομοσχεδίου δεν ενδιαφέρεται για την αειφορεία αλλά για τηνεργολαβία, δεν ενδιαφέρεται για το περιβάλλον αλλά για το κεφάλαιο. Ενδιαφέρεται γι αυτά ακριβώς στα οποία επικεντρώνεται το νομοσχέδιο: σχεδόν τζάμπα ακίνητακαι φθηνές και εύκολες άδειες για χτίσιμο, στην προκειμένη περίπτωσηεγκαταστάσεων αυτού που το νομοσχέδιο αποκαλυπτικά αποκαλεί ‘σταθμούς’παραγωγής ενέργειας. Ενδιαφέρεται δηλαδή για τη διευρυμένη αναπαραγωγή ενόςτρόπου κεφαλαιοκρατικής παραγωγής που ηγεμονεύει κατά τις πρόσφατες δεκαετίεςστη διαμόρφωση του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού. Όσο για το κεφάλαιο, ιδωμένο και από την οπτική της διάστασης τωνδιεθνικών του συνεργασιών, αυτό αναγνωρίζεται εκτιμώ στο νομοσχέδιο, καθώςσίγουρα ενδιαφέρεται για τις μαζικές εξαγωγές τεχνολογίας τέτοιων σταθμώνπαραγωγής ενέργειας στην Ελλάδα. Η εγκατάσταση των οποίων θα συνδυάζεται μετις όποιες διεθνικές ροές ηλεκτρικών φορτίων, οι οποίες θα υπερκαθορίζονται από τομεγαλύτερο συγκριτικά κεφάλαιο που εκπροσωπεί η εισαγόμενη πυρηνική ενέργειακαι όχι το μικρότερο κεφάλαιο της εξαγόμενης ηλιακής και αιολικής ενέργειας τωνσταθμών αυτών. Αναπαράγοντας και στην περίπτωση αυτή με διευρυμένο τρόπο

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->