Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
48Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Kahalagahan Ng Wika Sa Kultura

Kahalagahan Ng Wika Sa Kultura

Ratings:

1.0

(1)
|Views: 10,169 |Likes:
Published by John Carlo Pasigay

More info:

Published by: John Carlo Pasigay on Mar 07, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/29/2013

pdf

text

original

 
KAHALAGAHAN NG WIKA SA KULTURA’TPAG-UNLAD NG EKONOMIYA NG BANSA
Sa kasalukuyang panahon, hindi natin maipagwawalang saysay ang kahalagahan ng karunungan sa pagsasalita at pagsulat ng wikangIngles, dahil itinuturing ito na lenggwahe ng globalisasyon. Mismo ang ating pamahalaan ang nagsabi ng kahalagahan ng mahusay na paggamit ng Ingles upang tayo ay maging “competitive” sa buong mundo. Ginagawa natin ito sa pagitan ng patuloy na paggamit saIngles bilang pamamaraan ng pagtuturo sa ating mga paaralan at bilang lenggwahe ng pakikipag-ugnay sa ating mga kababayan.Ang mahalagang katanungan sa ngayon ay kailangan pa bang ipagpatuloy natin ang hangarin sa paglinang ng Filipino bilang pambansang wika? Kung ating gugunitain, sinimulan ng Plipinas ang pagbuo ng Tagalog o, sa kalaunan, Filipino, bilang pambansangwika noong dekada 1930 sa panahon ng pamahalaang Commonwealh. Masakit isipin na hanggang ngayon ay hindi pa tayonakapagsang-ayon kung ano talaga ang wikang Filipino.Samantala, ang ibang bansa na matagal pa bago magpataguyod ng paglinang ng pambansang wika ay talagang nagtagumpay sa kanilanghangarin. Sa kabuuan, ang kanilang mamamayan ay nagsasalita na ng isang lenggwahe. Ito ang karanasan ng Indonesia at Malaysia.Ang Indonesia na siyang pinakamalaking arkipelago sa buong mundo at may humigit kumulang mga isang libong lenggwahe aymakapagsasabi na ngayon na meron silang wikang pambansa, ang Bahasa Indonesia. Ito rin ang nangyari sa Malaysia. Nagtagumpaydin sila sa pagbuo ng pambansang wika. Lahat na yatang mga bansa sa Asya ay meron nang ginagamit na pambansang lenggwahe,maliban sa atin.Ang wika ay nakatali sa ating kultura at kung sino tayo. Kaya lang, ang tinatawag nating “cultural identity” ay malabo na rin dahil samalawakang impluwensya ng kanluraning kultura. Kung ang lahi naman ang pag-uusapan, ang ating hitsura ay walang kaibahan sa mgatao sa Myanmar, Kampuchea, Malaysia, Indonesia, at Brunei. Kaya, ang lenggwahe lamang ang malinaw na batayan ng pagiging isang bansa natin. Kahit na ang Ingles ang “lingua franca” ng buong mundo, kailangan pa rin natin ang pambansang wika. Ang sariling wikalamang ang makapagpapahayag ng tunay na niloloob at mga emosyon natin. Halimbawa, iba ang magiging resulta kung ang isangnakatatawang istorya sa orihinal na wikang sarili ay isasalin at bibigkasin sa Ingles. Dagdag pa, ang pambansang wika ay makatutulongsa paglinang ng pagkakaisa at ang tinatawag na “sense of belongingness”. Ang nga Intsik at Hapon ay nagpapakita ng kanilang pagkakaisa at pagpapahalaga sa sarili sa pamamagitan ng pagsasalita ng kanilang wika. At sila ang mas maunlad na mga bansa kahit nahindi sila marunong ng Ingles.Tinatanggap natin na dahil sa karunungan natin ng Ingles, libo-libong kababayan natin ang nakahahanap ng trabaho sa labas ng bansa.Kaya lang, karamihan sa mga gawain ng mga Pilipino doon ay iyong paninilbihan sa mga dayuhan. Ito ang kalagayan ng ating mga“domestic helpers”, “caregivers”, “entertainers”, at mga nars. Ito ba ang ideya natin sa “competitiveness”? Sa aking pananaw, ang tunayna pagiging “competitive” ay kung tayo ay magiging negosyante, kapitalista, mangangalakal, teknisyan, may-ari ng paaralan at tindahan,at tagapagbenta ng ating mga produkto sa ibang bansa.Ang ating pambansang bayani, si Jose Rizal, ay nagpahayag ng kahalagahan ng pag-ibig sa bansa sa pamamagitan ng pagmamahal sawikang Filipino. Sinabi pa niya na “ang hindi marunong magmahal sa sariling wika, ay mas masahol pa sa malansang isda!” Hindimaituturing na makabayan ang isang tao kung ikinahihiya niya ang sariling wika. Ito ay isang bagay na dapat mapagliming mabuti ngmga kababayan natin na walang pagpapahalaga sa sariling wika, pambansa man o rehiyunal. Nakakalungkot isipin na sa kasalukuyang panahon, marami sa ating mga Pilipino ang higit na humahanga sa mga kababayan nating napakahusay magsalita ng Ingles. Dagdag pa,kapag hindi marunong mag-Ingles ang isang Pilipino, itinuturing na hindi siya kasinggaling o kasingtalino ng iba na mahusay mag-Ingles.Lahat ng mga Pilipino ay may tungkulin sa pagmamahal sa sinilangang bayan at, natural, sa sariling wika. Sa wika na lamang siguronatin maaaring makita ang pagkakaiba natin sa ibang mga tao sa mundo, lalo na ngayon na maaaring ibahin o baguhin ang kulay ng ating balat, ang anyo ng ating mukha at kahit na ang hugis ng ating katawan. Ang wikang Filipino ay ang nalalabing diwa ng atingdamdaming makabayan at pambansang pagkakaisa at kailangan natin itong bigyan ng kaukulang pagpapahalaga.
ANALISASYON:
Bawat tao ay may kanya-kanyang reyalidad. Ang totoo para sa’yo ay maaaring hindi totoo para sa iba. Ang totoo sa iba ay posible rinnaming hindi totoo para sa’yo. Ngunit tayong lahat ay pinagkalooban ng wika, na nagdudugtong ng mga reyalidad noon at ngayon.
 
Kung tayoy’ magbabalik sa nakaraan hanggang sa kasalukuyan nating mga Filipino, mawawari natin ang katotohanan na di- pangkaraniwan, masalimuot, at magulo ang pinagdaanan ng sariling wika natin sa ating mga kamay.Mahalaga ang papel na ginagampanan ng wikang Filipino sa buhay nating lahat. Walang taong makapagsasabi na ni minsan ay hindi siyagumamit ng kahit ano mang anyo ng wika. Lahat ng uri o antas ng tao sa mundong ibabaw ayginagamit itong kasangkapan sa iba’t ibanglarangan; pang-ekonomiya,pampolitika, panrelihiyon, pang-edukasyon at panlipunan. Sa wika dinnasasalamin ang mga adhikain, pangarap, saloobin, damdamin, kaalaman,pilosopiya, paniniwala, moralidad, at karanasan ng bawat isa. At binubuo ng wikaang sining, panitikan, karunungan, kaugalian, at kinagawian na mga nagsisilbingpundasyon ng ating kultura. Sa tulong ng wika, ang isang tao’ymakapamumuhaynang maayos at maigagapang niya ang kanyang sarili sa kanyang kapaligiran.
WIKANG PAMBANSA: Wikang Filipino
Mayroon tayong wikang pambansa. Ito ang wikang Tagalog na nang dahil sa kumbinasyon ng mga sirkumstansyang historikal, pang-ekonomiya at sosyopulitikal ay naging komon na wika ng magkakaibang etnolinggwistikong grupo ng ating bayan. Ang kasalukuyangFilipino ay ang dating wika ng Katagalugan na naging pambansa. Ang Filipino, kung gayon, ay ang pambansang linggwa prangka.Kung batayang panglinggwistika ang pag-uusapan, ang wikang pambansa at ang Tagalog ay nabibilang sa iisang wika. Ang unang batayan sa pagsabi nito ay ang tinatawag na
mutual intelligibility
. Ang isang nagsasalita ng “Filipino” at ang isang nagsasalita ngTagalog ay magkakaunawaan. Kung gayon, nagsasalita sila ng isang wika.Ang ikalawang batayan ay ang gramatika. Ang gramatika ng umiiral na “Filipino” ay walang pinag-iiba sa gramatika ngTagalog. Totoong sa ilalim ng konstitusyon, ang wikang Filipino ay kailangang nakasalig sa mga umiiral na wika sa Pilipinas. Pero, sangayon, ang gramatika ng wikang pambansa ay yaong sa Tagalog. Tingnan lamang ang mga panlapi (
-um-
,
-in
,
-an
, at
i-
) at ang mgagramatikal na pananda (i.e.
ang 
,
ng 
,
 sa
) at mga partikulo (i.e.
 pa
,
na,
 
kung, daw, kasi)
. Hindi ba magkapareho lang sa mga panlapi atgramatikal na pananda at partikulo ng tinatawag na “Filipino”? Walang panlapi o gramatikal na elementong galing saIlokano, Sebwano, Ilonggo at sa ibang malalaking wika ang may matatag na katayuan sa wikang pambansa.Pero may isang malaki at hindi matatawarang pagkakaiba ang wikang Tagalog noon at ang wikang pambansa ngayon. Angkasalukuyang wikang pambansa ay ang pangalawang wika ng nakararaming Pilipino. Mas marami nang Pilipino ngayon na marunongmag-Tagalog pero hindi ito ang kanilang kinagisnan o unang wika. Ito ang pangalawang wika nila. Ito ang isa sa tampok na dahilan sa pagtawag dito ng ibang pangalan—Filipino. Ito rin ang panlipunang batayan sa paglitaw ng mga pasalitang barayti ng “Filipino”; mga barayti na hindi lamang limitado sa Katagalugan at Kamaynilaan, kundi sumasaklaw sa Davao, Iloilo, Cebu, Baguio, Angeles, Cagayande Oro, Zamboanga City at sa ibang punong sentrong lungsod kung saan nagtatagpo ang magkakaibang grupong etniko. Sa ngayon, ang barayting pinakaprestihiyoso ay ang barayti sa Metro Manila at kanugnog na mga lugar, na siyang itinuturo ngayon sa mga paaralan at pinalagaganap ng masmidya. Pero hindi maipupuwing na ang wikang Tagalog ay naging pambansa na.Ang ganitong mga katotohanan, sa aming palagay, ay hindi nalingid sa mga gumawa ng mga probisyong pangwika sa atingkonstitusyon. Nanalig sila na habang nalilinang, ang wikang pambansa ay dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na mgawika sa Pilipinas at sa iba pang wika. Idineklara din nila ang wikang Filipino at ang wikang Ingles bilang wikang opisyal, pero hindi nilakinaligtaan na ipahayag din na ang mga wikang pangrehiyon ay pantulong na wikang opisyal at midyum ng pagtuturo. Higit salahat, tiniyak nila ang pagtatayo ng isang komisyon na “magsasagawa, mag-uugnay at magtataguyod” ng mga pananaliksik hindilamang sa wikang pambansa, kundi sa iba pang mga wika ng mga Pilipino.
May isang grupo ng mga mananaliksik ang naglabas ng KRT 3 Formulation of the National Learning Strategies for the Filipinoand English Languages na nagmumungkahi sa pamahalaan na:· para sa ECCD (3-5ng taon), ang paggamit ng wika ng bata sa day care center. Gagamitin ang Filipino at English (atArabic) sa mga istorya at panitikan;· para sa Grade 1 hanggang 3, ang paggamit ng wika ng bata bilang midyum ng pagkakatuto para sa lahat ngsubject. Gagamitin ang Filipino at English (at Arabic) bilang magkahiwalay na subject para sa oral language development;· para sa Grade 4 pataas, Filipino bilang midyum ng pagtuturo para sa Makabayan at subject na Filipino at/o panitikan atEnglish bilang midyum sa Math at Science. Gagamitin ang wika ng bata bilang pantulong na wika;· samantala, sa sekundarya, magtuturo ng mga
language elective
sa wika ng bata, wikang pangrehiyon, Arabic at anumangwika sa ibayong dagat;
 
Ayon sa nasabing dokumento: “(c)ontrary to being a hindrance, the languages of children must be considered as enabling factors onwhich student learning and achievement can be based. The use of the mother tongue in learning has been found to be the most effectiveway to bridge learning in all subject areas including the development of future languages. This is a generalization based on numerousexperiences of other multilingual countries as well as empirical studies conducted in thePhilippines.”Ang isang halimbawa ng empirikal na pag-aaral na nagbibigay-balidasyon sa bisa ng multilinggwal na patakaran ay ang resulta ng 2006 NAT Grade 3 reading test sa dibisyon ng Kalinga. Sa sampung distritong ito, tanging ang Lubuagan lamang ang may
 first languagecomponent 
, ibig sabihin, ang unang wika ay siyang ginamit na midyum ng pagtuturo sa naturang eskuwelahan, kahit sa science at math.Ang natitirang siyam na dibisyon ay sumailalim sa regular na edukasyong bilinggwal. Ipinakikita ng reading test na ang distrito ngLubuagan ang nakapagtala ng pinakamataas na marka sa English (76.5%) at Filipino (76.44%). Ang pumangalawa na distrito ay angTinglayan na nakaiskor ng 64.5% sa English at 61.4% sa Filipino. Ang pumangatlo naman ay ang Pasil, na nakaiskor ng 51.9% saEnglish at 47.7% sa Filipino.Ang ganitong mga ebidensya ay nagpapatotoo na maaaring gawing tulay ang lokal na wika upang matutuhan ang English at Filipino.Ang totoo’y maraming mga pag-aaral ang nagpapakita na ang paggamit ng wikang hindi-sa- bata ay hindi makatutulong manapa’ymakasasama pa nga sa pang-akademikong performance ng bata. Mahalagang banggitin muli ang mga napatunayan sa pananaliksik niTaufeulangaki (2004):· ang mga bata ay nangangailangan ng pinakamababa na 12ng taon upang matutuhan ang kanilang unang wika;· ang mga bata ay hindi natututo ng pangalawang wika nang mas mabilis kaysa mga matanda;· ang may edad na bata ay may higit na kasanayan sa pagkatuto ng pangalawang wika;· mas importante ang pag-unlad pangkognitibo ng bata kaysa paghantad sa ikalawang wika;
MGA LIHIM NA WIKANG NAGPAPAGULO SA WIKANG KINAGISNAN:1.1. JEJEMON
EyoW PfoUwhsZ! N4i!n+1nD!h4n nY0oHw Pfu0H b4nGzZ 5!n4$4b! kOwhH??? (Hello po! Naiintindihan n’yo po ba?Madami ng salitaan ang naganap simula ng sumikat ang jejemon. Marami na rin ang nag-away ukol sa usaping ito. Ito ang ilan sanagkomento tunkgkol rito:
Para kay Jose Dakila Espiritu, guro sa Filipino at dating katulong na dekano ng College of Education, magdudulot ang jejemon language ng malaking kamaliang intelektuwal ang mga kabataang gumagamit nito.Noon nga ay naglunsad ng isang“all-out war” ang Department of Education laban sa mga jejemon sa nalalapit na pasukan. Ayon kay Mona Valisno, kalihimng kagawaran, magdudulot ng masamang epekto sa sistema ng edukasyon sa bansa ang jejemon language.“Mas makakalito salarangan ng wastong gamit, ng wastong gramatika, at wastong balarila [ang paggamit ng jejemon language],” ani Espiritu.“Imbes na makatulong para mas mapahalagahan ang wika sa tunay na essence nito, mas magugulo pa.”Aniya, kahit panagbabago ang wika kasabay ng panahon, marapat pa rin daw na gamitin ng kabataan kung ano ang tama at nakasanayanggamit ng balarila.“Papayuhan ko sila (jejemon) na bumalik sa dati at huwag guluhin ang set-up ng utak lalo na iyong maliliitna bata na sa halip na matuto e mas malilito,” ani Espiritu sa mga kabataang tumatangkilik sa jejemon language.Hindi rin nakikitaan ni Espiritu ng sining ang ganitong pamamaraan ng paggamit sa wika, kung hindi “sinisira lamang nito ang wastong baybay ng mga salita, hindi bumubuo ng bagong bokubolaryo at higit sa lahat, walang bagong matututunan.”
1.2. GAY LINGOCHOSA/ECHUSA
 
(it shows ah!)
: an expression
WAKOBET (wa-koh-bet)
: it only means you don’t like (or ayoko)
SYNONYM:
WES
MACHUBA (ma-shoe-ba)
: fat (mataba baga)
KYONG-KYONG (kiyong-kiyong)
: money (perang bonggang bongga)
PLANG (pleng-mejo slang ito)
: agree (pagsasang-ayon)

Activity (48)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Bert Naño added this note
marami akong mahahalagang impormasyon na nalaman tungkol sa wika
Therese Padua liked this
denver_18 added this note
thnx!! we cn g8 mor in4mation through dis!!
Alex Benigno added this note
THANK YOU FOR GOOD INFORMATION IVE GOT ROM YOU.
Dev Serrano added this note
maraming salamat po...
Bea Brion liked this
Pau Dayrit liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->