Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword or section
Like this
107Activity

Table Of Contents

0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
giáo trình vật liệu học đại cương

giáo trình vật liệu học đại cương

Ratings: (0)|Views: 13,573 |Likes:
Published by thanhhuong24

More info:

Published by: thanhhuong24 on Mar 28, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/25/2014

pdf

text

original

 
Chương ICẤU TRÚC TINH THỂ CỦA VẬT LIỆU
 Phụ thuộc vào điều kiện tạo thành ( nhiệt độ, áp suất,…) và tương tác giữa các phần tử cấu thành (lực liên kết giữa các phân tử, nguyên tử), vật chất có thể tồn tại ở trạng thái rắn, lỏng, hoặc khí (hơi). Tính chất của vật rắn (vật liệu) phụ thuộc chủ yếu vàocác cách sắp xếp của các phần tử cấu thành và lực liên kết giữa chúng. Trong chương nàycác khái niệm cơ bản sẽ được đề cập lại: cấu tạo nguyên tử, các dạng liên kết và cấu trúctinh thể, không tinh thể (vô định hình) của vật rắn.
1.1 CẤU TẠO VÀ LIÊN KẾT NGUYÊN TỬ 
Trong mục này sẽ trình bày một số khái niệm cơ bản về cấu tạo nguyên tử và cácdạng liên kết giữa chúng, những yếu tố đóng vai trò quan trọng đối với cấu trúc và tínhchất của vật rắn và vật liệu.
1.1.1 KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ CẤU TẠO NGUYÊN TỬ 
 Nguyên tử là một hệ thống bao gồm hạt nhân mang điện dương và các điện tử(electron) mang điện âm chuyển động xung quanh. Hạt nhân nguyên tử cấu tạo từ những proton và nowtron. Hạt nowtron không mang điện còn hạt proton mang điện dương, cóđiện tích bằng điện tích cảu nguyên tử. Ở trạng thái thường, nguyên tử chung hòa điện vìsố lượng proton bằng số lượng điện tử. Số đó được đặc trưng bằng số thứ tự nguyên tử (Z)trong bảng tuần hoàn Menđeleev. Vì khối lượng của proton và nơtron lớn hơn rất nhiều sovới điện tử (khoảng 1830 lần) cho nên khối lượng nguyên tử được xác định bằng khốilượng hạt nhân của nó. Với cùng khối lượng điện tử và proton, hạt nhân có thể chứa sốlượng nơtron khác nhau và tạo thành những đồng vị của cùng một nguyên tố hóa học.Theo cơ học lượng tử, xác suất tìm thấy điện tử trên một quỹ đạo nào đó xungquang hạt nhân được xác định bằng bốn tham số, gọi là số lượng tử. Nói một cách khác,trạng thái năng lượng của mỗi điện tử trong nguyên tử được xác định bằng bốn số lượng tửsau đây:Số lượng tử chính n: có các giá trị bằng 1, 2, 3, 4, …, xác định năng lượng cho phépcủa điện tử. Những điện tử có cùng số n hợp thành một lớp điện tử. Ký hiệu các lớp điệntử lần lượt là K, L, M, N,…tương ứng với n = 1, 2, 3, 4…Số lượng tử phương vị l: xác định các giá trị cho phép của mômen xung lượng quỹđạo, có trị số bằng 0, 1, 2,…(n-1). Các điện tử với l khác nhau của cùng lớp tạo thànhnhững phân lớp tương ứng, ký hiệu lần lượt là s, p, d, f, … ứng với l = 0, 1, 2 ,3 , … Sốlượng tử từ : xác định khả năng định hướng cho phép của vectơ mômen xung lượngquđạo đối với chiều của từ trường bên ngi, trsố bằng 0, 1, 2, l; Số
[1]
 
lượng tử spin : xác định khả năng định hướng ngược chiều nhau cảu vectơ mômen xunglượng spin của điện tử, Ngoài ra, sự phân bố điện tử theo các mức trạng thái (khả năng có mặt tại một phânlớp nào đó với một trạng thái năng lượng xác định) còn tuân theo nguyên lý pauli: mỗitrạng thái với ba số lượng tử n, l, xác định chỉ thể chứa hai điện tử với spin ngượcchiều nhau. Dựa vào nguyên lý này, có thể dự đoán số điện tử cho phép trên các bậc nănglượng (ứng với các lớp và phân lớp) khác nhau (bảng 1.1)
Bảng 1.1 Số lượng điện tử (số trạng thái năng lượng) trên một số lớp và phân lớp
Số ợngtử chínhKý hiulớp điện tửKý hiu phân lớpđiện tửSố ợngtrạng tháicó thểSố lượng điện tử có thểTrên phânlớpTrên lớp1Ks1222Ls128 p363Ms1218 p36d5104Ns1232 p36d510f714dụ. nguyên tử đồng (Cu) với số thứ thự nguyên tử Z , phân phối điện tửnhư sau:1 2 33 4K L M NTrong sơ đồ phân bố điện tử này (còn gọi là cấu hình điện tử) đã chỉ rõ: số lượngtử chính (các số nguyên 1, 2, 3…), ký hiệu phân lớp (các chữ s, p, d), số điện tử thuộc phân lớp (số mũ trên ký hiệu phân lớp) và ký hiệu lớp điện tử (hàng chữ hoa K, L, M, N phía dưới). Cần lưu ý thêm rằng, ở một điều kiện xác định, điện tử có thể chuyển tử trạngthái này sang trạng thái khác (thay đổi phân lớp hoặc lớp), khi đó nó sẽ phát ra hoặc hấpthụ năng lượng dưới dạng các lượng tử ánh sang tần số :h. (1.1)h- hng splanck (h 6.627.ec.s)
[2]
 
1.1.2 CÁC DẠNG LIÊN KẾT NGUYÊN TỬ TRONG CHẤT RẮN
1.1.2.1. Liên kết đồng hoá trị 
Liên kết này tạo ra khi hai hoặc nhiều nguyên tử góp chung nhau một số điện tử đểcó đủ tám điện tử ở lớp ngoài cùng (điện tử hoá trị). Ví dụ, nguyên tử của các nguyên tốhoá học trong nhóm VII B ( bảng tuần hoàn Menđelêv, bảng 1.2) coa cấu trúc điện tử lớpngoài cùng là s2p5 (bảy điện tử). Để có đủ tám điện tử. cần kết hợp hai nguyên tử lại bằngcách góp chung hai điện tử lớp ngoài. Do vậy tạo ra một lien kết đồng hoá trị. Liên kếtđồng hoá trị giữa hai nguyên tử Clo (Cl) trong phân tử cl2 được mô tả trên hình 1.1a. Liênkết đồng hoá trị trong vật rắn được thực hiện nhờ sự tập thể hoá điện tử giữa một nhómcác nguyên tử lân cận. Trên hình 1.1b nêu mô hình lien kết đồng hoá trị ( tập thể hoá điệntử của bốn điện tử lớp ngoài cùng s2p2) trong mạng tinh thể Ge.Những đặc điểm của liên kết đồng hoá trị là:- Liên kết có tính định hướng, nghĩa là sắc xuất tồn tại các điện tử tham gia liên kếtlớn nhất theo phương nối tâm các nguyên tử ( hình 1.1);- Cường độ liên kết phụ thuộc rất mạnh vào đặc tính liên kết giữa các điện tử hoátrị với hạt nhân. Ví dụ, Cacbon ở dạng thù hình kim cương có liên kết đồng hoá trị rấtmạnh vì bốn điện tử hoá trị ( trong tổng số sáu điện tử) liên kết cấu hình như trực tiếp vớihạt nhân, trong khi đó, Sn thể hiện tính liên kết đồng hoá trị rất yếu vì bốn điện tử hoá trị( trong tổng số 50 điện tử) nằm xa hạt nhân, do đó có lực liên kết yếu đối với hạt nhân. Vìvậy kim cương có nhiệt độ nóng chảy trên 3550◦C trong khi Sn nóng chảy ở 270◦C;Hình 1.1 Liên kết cộng hoá trị trong phân tử khí CH
4
[3]

Activity (107)

You've already reviewed this. Edit your review.
thanhphuongpham liked this
levanbo liked this
1 thousand reads
1 hundred reads
Firelotus HD liked this
Duy Tân liked this
Hà Bảo liked this
Trung Do liked this
maivanluu liked this
Denthui Cuu liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->