Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Эссэ бичих заавар

Эссэ бичих заавар

Ratings: (0)|Views: 598 |Likes:

More info:

Published by: Tumendembrel Gansukh on Mar 29, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/02/2013

pdf

text

original

 
2009 оны 09
-
 р сарын 02, Нийтэлсэн $@ND@G
 
Хүн болгонд хэрэгтэй мэдээ байхаа. гээд тавилаа за сэтгэгдлээ бичээрэй. Мөн өөрсдийнбичсэн эссэ гээ надай холбогдоод блогт маань тавьж бусдадаа толилуулаарай.
 
ЭССЭ
 
бичих заавар
Эссэ хэрхэн бичих вэ?
 
Эссэ гэдэг харь хэлний үг болоод ч тэр үү, эссэ бичнэ гэдэг бидэнд нэлээд хэцүү даалгаварбайдаг билээ. Тэгвэл чамд эссэ бичихийн энгийн нууцыг нээе. Энэхүү бяцхан нууцыгсудлан мэдээд, өөрийн гарт оруулсан байхад чиний хувьд санаагаа олох, дэлгэрүүлэнбичих, төгсгөл хийх гээд эссэтэй холбоотой, тархи гашилгасан олон асуудлууд үгүй болж,ямар ч сэдвийн дагуу цэгцтэй, ойлгомжтой, сайн эссэг бичихэд хагас цаг л хангалттайбайх болно.
Эссэ гэж юу вэ?
 
Эссэ гэдгийн утга учрыг сайтар ойлгоогүй тохиолдолд эссэ бичихийн тухай санахын чхэрэггүй биз ээ. Үүнийг ойлгохын тулд эхлээд нь хүн төрөлхтний нийгэмшин амьдрахболсны цаад шалтгаан тийш анхаарлаа хандуулъя. Нийгмээрээр амьдрах нь юугаараадавуутай вэ?Олуулаа байхын гол давуу тал нь бие биетэйгээ мэдээлэл солилцсны дүндбүгдээрээ хөгжиж байдагт оршдог байна. Тэгэхээр ийнхүү мэдээлэл солилцохын тулд, мөнөөрийгөө бусдад илэрхийлэх, өөрийн үзэл бодлыг ойлгуулахын тулд хэл яриа бий болсонбилээ. Харин бидний авч үзэж буй үндсэн асуудал болох эссэг агуулдаг бичгийн хэлнийхувьд бол харьцангуй сүүлд үүссэн боловч бас л хүмүүсийн харилцааны хэлбэр юм.Товчхондоо эссэ бол "Хүн хүндээ өөрийн үзэл бодол болон сэтгэлийн хөдлөлөөилэрхийлэхэд зориулагдсан бичгийн хэлний нэгэн хэлбэр юм." Бидний өдөр тутмынамьдралд тааралдаж байдаг бусад бичгийн хэлнүүд буюу лекц, сонингийн мэдээ зэргээсялгарах онцлог нь гэвэл эссэ бол чиний өөрийн үзэл бодлыг илэрхийлэх боломж гэдэгутгаараа илүү ойр дөхөм давуу талтай
 
байдаг. Өөрөөр хэлбэл, эссэ бол бидний уур хүрэмдайсан байх зүйл биш харин ч бидний хамгийн ойрын анд нөхөр болох учиртай юм аа.
Зөвлөмж
 
Энэхүү "Эссэ хэрхэн бичих вэ?" гэсэн "микро сурах бичгийг" ашиглан өөрөө багаханхөдөлмөрлөөд эссэчин болохыг хүсэгч танд энэхүү зөвлөмжийг зориулж байна. Юуныөмнө үүнийг нэг бүрчлэн уншаад үзэх хэрэгтэй. Дараа нь хичээлийн өөрийн хуваарийггаргаад тусгайлан цаг гаргаж судлаад үзээрэй. Үүнд ердөө л аравхан хоногийн хэдхэнцагийг зарцуулахад хангалттай байх болно. Хэрвээ чин сэтгэлээсээ хөдөлмөрлөж чадвалнэг л мэдэхэд чи зорьсондоо хүрч эссэ гэдэг толгойны өвчнөөс ангижрах болно гэдгийгамлая.
Эссэ хэрхэн бүтдэг вэ?
 
Эссэг бид олон олныг уншиж өөрсдөө бичихийг хичнээн олон оролдож үздэг боловч нэг лболж өгөхгүй байгаа биз. Тэгэхээр эссэг яг яаж бичдэг болохыг танд харуулъя.Багш чиньчамд хоѐр хуудас эссэ бичиж ирэх даалгавар өгсөн гэе. Хэрвээ урьд нь чи эссэ бичиж
 
байгаагүй бол энэ нь хэтэрхий том даалгавар мэт санагдах вий. Тэгэхээр хэрхэн бүхэлбүтэн хоѐр хуудсыг дүүргэх вэ?Эхлээд чамд хоѐр калибр, нэг гар буу, бас нэг карбин,
 
шувууны хоѐр амтай буу байдаг гэж үзье. Ердөө энэ таван буу чинь л чиний бэлэн таванпараграф болох болно.Гэхдээ түр азнаарай. Юу ч гэсэн таван буу байж байг. Тэгэхээр чиэднээр юу хийж чадах
 
вэ?
 
"Миний таван буу их сонирхолтой гэртэй" гэсэн өгүүлбэрийгаваад үзье. Тэгвэл ойлгомжтой чиний эссэ нь буу бүрийн сонирхолтой гэрний тухайөгүүлэх болно.
 
Эсвэл чи өөрийн туршлагаас үндэслэн "Анчин ямар ч ан хийх байлаагэсэн түүнд таван ширхэг буу байхад л хангалттай" гэж хэлсэн ч болох юм. Тэгвэл чинийдараа, дараагийн параграфуудад буу тус бүрийг хэрхэн хэрэглэх тухай
 
өгүүлэхболно.
 
Эссэний
 
сэдэв олох
 
ба түүнийгээ дэлгэрүүлэлт хийх
 
ньхичнээн
 
энгийн
 
асуудал
 
болохыг бид харж байна.
 
Үүнээс
 
гадна
 
"Бууг хэрхэн цэвэрлэхвэ?", "Бууны үнэ хэрхэн бүрэлддэг вэ?" гэх мэтээр гарчгаа чи дураараа сонгож болох юм.Өөр хэд хэдэн гарчиг бодож олоод бичээд үзсэн ч болно. Гэтэл надад ямар ч буу байхгүйбол яах вэ? гэж санаа зовох хэрэггүй. Магадгүй чамд нохой байгаа байж болох юм. Хоѐргурван нохой нь хоѐр гурван бууг сайн орлож чадна. Эсвэл чамд ах, эгч, найз нар, багшнар ядаж ямар нэгэн хобби байгаа биз дээ. Тэгэхээр чамд байгаа ямар ч гэсэн дотроозадардаг сэдэв бүр нь чиний хувьд эссэний сэдэв болж чадах нь байна. Энэ толгой эргэмолон эссэний сэдвийг мэдэж авсны дараа таныг түр зуур амсхийхыг зөвлөж байна. Эднийгодоо яаж эссэ болгох гэж та бодож байна?Эссэ бичих нь хичнээн хялбар болохыг нотлонхаруулахын тулд чамд тав биш гурван буу байсан бөгөөд гарчиг нь "Ангийн буунууд" гэжөгье. Эссэний гол өгүүлбэрт гурван буундаа энгийн байдлаар тодорхойлолт өгөх болно.Жишээ нь Турван буу бол энэ нутагт ан хийхэд хэрэгтэй бүх зүйл мөн." гэсэн өгүүлбэрийгавч үзье. Мэдээж зөвхөн энэ өгүүлбэрийг бичèх нь эвгүй учраас өөрийн хувийн туршлагаболон мэдээлэлд тулгуурлан багахан дэлгэрүүлэх хэрэгтэй. Эхний параграф:"Яг одоонадад Ругер маркийн гар буу, Ремингтон 600 загварын карбин, унэгний хоѐр амтай буугэсэн гурван ширхэг буу бий. Эд нар бол энэ нутагт ан хийхэд хэрэг болох бүх зуйл мөнюм. Үунийг одоо тайлбарлая л даа."Энд гурваас олон өгүүлбэрийн шаардлагагүй. Эссэнийтанилцуулгын хэсгийн үүрэг бол уншигчийн сонирхлыг татах ба эссэний цаашдын явцынүндсэн төрхийг томьѐолох явдал байдаг. Чиний зүгээс эссэндээ хамгийн эхлээд гар буугдурдсан байгаа билээ. Энэ нь чиний хоѐрдугаар параграфын гарчиг болно. Үүндтүүнийгээдүрслэн тайлбарлан бичих хэрэгтэй."Миний эхний буу бол Ругер маркийн гарбуу юм. Энэ буу маань .22
-
ийн калибртай, 9 сумтай дайзтай бөгөөд 42 унцийн жинтэй. Басчамин улаан гадаргатай, буудахад их эвтэйхэн байдаг.юм. Туунийг би зөвхөн бап унахадтөдийгуп ууль, шар шувуу зэргийг буудахад ашигладаг. Энгийн амарч суух далимдаазугаа болгож буудах нь тун таатай. Олон ч хагас сайн өдрийг буу бид хоѐр эргэн тойронгуйлдэх хулгана, зурмыг агнаж өнгөрүулсэн дээ."Гуравдугаар параграф нь мэдээжийнхэрэг дараагийн бууны тухай байх болно."Дараагийн буу маань Ремингтон 600 загварынкарбин юм. .308
-
ын энэхуү буу винчестерийн уйлдвэрийн 5 ууртэй дапзтай бөгөөд 5,5фунтын жинтэй. Бас автомат хамгаалалт 2,75 инчийн гоѐмсог гэртэй билээ. Үугээр туулай,чандага агнахад төгс зохицсон бөгөөд гэрийн ойролцоох цөөрөмд ирдэг нугаснуудад мөнч их тохирсон эд юм шуү."Үүний дараа дөрөвдүгээр параграф буюу гуравдугаар буунытухай өгүүлэх болно."Миний гурав дахь буу бол үнэгний хоѐр амт юм. Энэ .12
-
ийнхэмжээтэп богино буу бол миний бахархал миний зугаа юм. Хорио тавигдах үеэр бугаагнахад хамгийн тохирсон зэвсэг билээ. Энд буганууд нь өтгөн ойн гүнд байдаг болохоорхүчтэйхэн, хурдан буу хэрэгтэй байдаг юм. Энэ бууныхаа ачаар би жилийн 3 улиралдгэртээ байнга антай ирдэг билээ."Одоо чамд төгсгөлийн параграф хэрэгтэй бөгөөд энэ нь
 
эхлэлтэй холбогдсон байх ѐстой. "Ойрын үед би дахиад хэдэн буу авах санаатай байна.Гэхдээ одоогоор манай хотын
 
ойролцоох нэг өдрийн амжилттай анг явуулахад минийгурван буу маань хангалттай зэвсэг болдог юм аа."Одоо эдгээр таван параграфыгдараалуулан тавиад л эссэ бэлэн боллоо. Дүгнэж үзвэл, эссэ нь чиний өгүүлэх гээд байгаасанаатай яг тохирсон гарчигтай бөгөөд гол санаа нь чиний танилцуулах параграфттодорхой тусгагджээ. Үргэлжлэлд нь тус бүр нэг бууны тухай агуулсан гурван параграфыгавсан байна. Дараа нь дүгнэлт буюу төгсгөл хэсэгт бүх санаагаа нэг дор "базаж" өгсөнбөгөөд гол өгүүлбэрээрээ ончтой төгсгөсөн байна. Мэдээжийн хэрэг энэ нь нэлээдмеханик шинжтэй учраас үүний параграфуудыг илүү жишээ баримт болон сэтгэл татахзарим үгсээр баяжуулах нь зүйтэй юм.Ýнэ эссэг бичихийн өмнө эссэ бичиж болох хэдхэдэн эх үүсвэрийн тухай ярилцсан билээ. Багш, ах, эгч нар болон хоббиныхоо тухайнэгэн эссэг дараахь хүснэгтийн дагуу бичээд үзээрэй.
Миний гурван
 
 ___________________________________Эхний параграфт гол өгүүлбэр байна. Минийгурван_____________________ 
 
 ____________________________________2 дахьпараграфын гарчиг өгүүлбэр. Минийэхний____________________________________________3 дахь параграфын гарчигөгүүлбэр. Миний дараах_______________________________________4 дахь параграфынгарчиг өгүүлбэр. Миний гуравдахь_____________________________________________________5 дахь параграф эссэгээдүгнэнэ. Эд нар бол миний гурван___________________________________________ Эндорхисон хоосон зайнуудад хамгийн багадаа 3 өгүүлбэр бичснээр чиний эссэ чинь бэлэнболох болно.
Гэвч параграф гэж юу вэ?
 
Бид өмнөх сэдвүүдэд параграфын тухай зөндөө их ярилаа. Харин одоо параграф гэжчухам юу болох, түүний бүтэц ямар болох, яаж түүнийг бичдэг тухай авч үзье. Тэгэхээрэссэ бичихийн тулд параграср гэж юу болох тухай маш сайн мэддэг байх ѐстой. Хүнтөрөлхтний нийгэмшин амьдардгийн гол утга учир нь хоорондоо харилцах ба бичихүйнгол шалтгаан бол цаг хугацаа хийгээд орон зайг алгасан өөр нэгэнд санаа бодлооилэрхийлэх болох тухай өмнө нь өгүүлсэн. Параграф бол уншигчдад хаана шинэ санааэхлээд хаана дусч байгааг мэдэгдэх бичгийн хэлний соѐл юм. Хамгийн түгээмэл бөгөөдөөрийн санааг илэрхийлэхэд дөхөмтэй параграфын хэлбэр бол "тайлбар" параграф байдаг.Параграф хэрхэн бичдэг тухай энэ параграфын жишээн дээр үзье.Тайлбар параграфыгтөлөвлөх нь эгээ л нэг жижигхэн байшин барихтай адил юм. Юуны өмнө чи яах гэж тэрбайшинг барьж. байгаа тухайгаа мэдэж байх ѐстой. Үнэхээр, яах гэж байгаагаа мэдэлгүйзүгээр л нэг байшин барья гэвэл утгагүй хэрэг болно биз дээ. Үүний дараа байшин ньөөрийн зорилгод хамгийн их нийцэж байхаар бодож зураг төслөө зурна. Тэгээд зурсанзураг чинь чиний тавьсан зорилгод тохирох эсэхийг дахин сайтар шинжилж үзсний эцэстл хэрвээ чиний сэтгэлд бүрэн дүүрэн нийлж байвал сая байшингаа барьж эхлэнэ. Хэрвээямар нэгэн өөрчлөлт хийхээр бол эхлээд зурган дээрээ засвар хийгээд дараа нь лбайшингаа засдаг.Параграфыг зохион байгуулах нь байшин барихтай адилхан юм.Зорилго буюу гол санаагүйгээр "толгой" өгүүлбэрийг эхлүүлэх хэрэггүй юм. Харин голсанаагаа тов тодорхой болгосны дараа бол чиний хувьд төлөвлөлтийг хийж бүрэн болно.Зөвхөн
 
үүний дараа л чиний өөрийн санааг хүмүүст зөв хүргэхээр бичих ээлж ирэх ѐстой.

Activity (3)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Gantulga Sarnai liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->