INTERNACIONALI UNIVERZITETU NOVOM PAZARU

FAKULTET ZA INFORMATIKU I INFORMACIONE TEHNOLOGIJE

SEMINARSKI RAD

Predmet: Operativni sistemi Tema: Jezgro i procesi operativnog sistema

Mentor: Student:prof. dr. Ćamil Sukić Tatjana Dimitrijevićass. Marija Poljakbr.ind 2296 / 06

Pančevo, novembar 2008. god.

1. UVOD

Operativni sistem

(OS) je skup računarskih programa koji upravljaju hardverskimi softverskim resursima računara. Komponente računarskog sistema su hardver, softver ipodaci, a operativni sistem osigurava sredstva za pravilno korišćenje navedenihkomponenti.Operativni sistem je program koji

objedinjuje u celinu raznorodne delove računara

sakriva od korisnika one detalje funkcionisanja koji nisu bitni za korišćenjeračunara

. Znači operativni sistem ima dvostruku ulogu :*

upravlja sastavnim delovima računara

, kao štu su npr. procesor, kontroleri i radnamemorija (sa ciljem što većeg iskorišćenja),*

operativni sistem stvara za krajnjeg korisnika računara pristupačno radnookruženje

, tako što od mašine koja rukuje bitovima i bajtovima, stvara mašinu kojarukuje sa datotekama i procesima.

Kao takav, operativni sistem je jedan od najvažnijih i najsloženijih delovaračunarskog sistema i sastoji se od više relativno nezavisnih celina. Treba imati naumu da svaki proizvođač računara ima svoje operativne sisteme, pa je teško datiopštu strukturu operativnog sistema.

Pojedini delovi su predsavljeni u nivoima operativnog sistema. Hijerarhijski modelima sledeći smisao: na posmatranom nivou operativnog sistema mogu se zahtevatiusluge samo od njegovih nižih nivoa, a nikako od viših.

Najniži sloj je poznat kao jezgro operativnog sistema (engl.

nucleus, kernel

sl.1 Mesto jezgra operativnog sistema.

2. JEZGRO OS-a (kernel,nucleus,core)

Zbog odnosa veličine operativnog sistema i radne memorije, većina operativnihsistema ne može da stane u radnu memoriju. Deo operativnog sistema koji mora uvekpostojati u radnoj memoriji obično se naziva

jezgro ili nukleus

. Funkcije koje koriste svinivoi moraju se smestiti u jezgro operativnog sistema. Ostali delovi se ubacuju umemoriju kada su potrebni i izbacuju kada više nisu potrebni.Može se reći da je jezgro osnovni deo operativnog sistema. Nadovezuje se na hardver iobezbeđuje vezu (interfejs) između harvera i ostalih slojeva operativnog sistema.Izuzetak predstavlju operativni sistemi Windows u čijoj se osnovi nalazi NT arhitektura. UNT arhitekturi se nalazi sloj apstrakcije harvera koji omogućava sistemu da različit harvervidi na isti način.Programi i procesi se mogu izvršavati na računaru i bez jezgra koristeći se zahtevnimmašinskim jezikom.

Jezgro

je deo operativnog sistema, koji obavlja

najbitnije operacije

•

upravljanje prekidima,

•

kreiranje i uništavanje procesa,

•

odabiranje procesa iz liste spremnih procesa (context switch),

•

suspenzija i nastavljanje procesa,

•

sinhronizacija procesa,

•

komunikacija između procesa,

•

manipulacije sa

PCB

-om (Process Control BlocK),

•

podrška za ulaz/izlaz (IO),

•

upravljanje memorijom,

•

upravljanje fajl sistemom, itd.Da bi jezgro ostvarivalo svoju funkciju potrebno je da na nivou harvedra postojekomponente koje omogućavaju nadogradnju harvera jezgrom. Te komponente su:

•

Mehanizam prekida

... obezbeđuje izvršenje upravljačkog programa (prekidne rutine), čuva vrednostiprogramskog brojačaprekinutog korisničkog programa i pokreće upravljčki program sfiksne lokacije u memoriji.

•

Zaštitni mehanizam adresiranja memorije

... sprečava pogrešno adresiranje.

•

Skup privilegovanih funcija

... čine sve instrukcije koje su dostupne operativnom sistemu, ali ne i korisničkimprogramima.

•

Časovnik realnog vremena (

engl.

real-time clock).2.1. Delovi jezgra Jezgro

teoretskog modela operativnog sistema se može odeliti na

tri osnove

•

Prvi nivo obrade prekida

(engl. First Level interrupt Handler, FLIH)... čine rutine za određivanje izvora prekida i iniciranje servisa, tj. opsluživanje pojedinihvrsta prekida.

•

Disprečer sistema (planer poslova niskog nivoa) ( Dispatcher, low-levelscheduler)

... deo koji dodeljuje procesor procesorima.

•

Rutine za ostvarivanje interprocesne komunikacije

... deo jezgra koji obezbeđuje komunikaciju među procesima.3