Read without ads and support Scribd by becoming a Scribd Premium Reader.
 
MORDEJAIARDÓNUnodelosmásimportantespintoresdeIsrael
PorSantiagoRaigorodsky.
DirectorTarbutArte.MardoqueoEliezerBronstein,mejorconocidocomoMordejaiArn,nacióen1896enTuchow,Polonia(entoncesAustria-Hungria).Hijodeunafamiliapobredejudíosortodoxos,fuecriadojuntoaoncehermanos.Siendoniñorecibiósuprimeraeducacióneneljeder(escuelaparaniños)yposteriormenteestudióenlaescuelasecundariadeManzer.Deniño,supadresedeleitabacontándole,juntoasushermanos,cuentosjasídicosypresuponíaparaél,quecontinuaríaenelcaminodelaortodoxiaycomoél,seríaorfebreyrelojero.PeroeldestinodeljovenBronsteinseríamuydiferentealqueelpadresoñaba.MordejaiArdónAurorretrato-1936MordejaiArdóncomenzóadibujarsiendoniño.Cuentanqueunpintor,apellidadoRoth,alverunodesusdibujosinfantiles(unleón,unciervo,untigreyunáguila,símbolosjudíosqueelpequeñoposiblementevioenlasinagogadondelollevabasupadre),presionóaésteparaqueinscribieraalniñoenunaclasedearte.ComoelpequeñoArdónerabuenestudiante,tambiénsumaestroaconsejóalpadrequeelniñoasistieseaunmonasteriolocalparaestudiargriegoylan,aambascosaselpadreaccediódemalagana,conlacondicndequesiguieserecibiendounaeducaciónformaljudía,estudiosdeToráyTalmud.Luegodeesosañosdeunaprimeraformación,Ardónsealejótempranamentedesufamilia.Conlaedaddetreceaños,eljovensefueaviviraunaciudadcercanallamadaTarnow.AunquesuprimeraideaerahaberidoaViena,quedótruncadaporelestallidodelaPrimeraGuerraMundial.Fueallí,enTarnow,dondeArdónhizoamistadcondiversosmiembrosdel
 
partidosocialistaydesarrollósuinquietudhaciaeltrabajoactoral.Divertíaasusamigosrecitando“Tevyeellechero”delescritorSholemAleijem,haciéndoloenunperfecto“yiddisch”.En1919,terminadalaguerra,ArdónpartióconlaideadellegaraParís,ideanuevamentetruncadaporelhechodenopodercostearseelviaje.FueasícomoterminóviviendoenBerlín.Unavezallí,ydispuestoaperseguirlaprofesiónactoralpudoestudiarconelfamosodirectordeteatroMaxReinhardt.Noobstante,yapesardehaberactuadoenvariospapeles,muypronto,percibióquesuverdaderavocacióneralapintura.En1921viajaaWeimarsiendoaceptadocomoalumnoenelcursopreliminardelaBauhaus.Parapoderingresar,Arnhaamostradoundibujosuyo,titulado“Campanarioalamedianoche”querepresentabaunaiglesiaconunapuertaabiertadondeseveíaunacrucifixiónyuncuervoposadoenelcampanario.Eneldibujohabíaempleadotambiénvariossignoscabalísticos.Adiferenciadeotrosestudiantes,aArdónselepermitiódedicarsecasiporcompletoalapintura,siendosusmaestros,entreotrosLyonelFeninger,WasilyKandinskyyPaulKlee.DeesteúltimorecibióArdónunaprofundainfluenciaquedejaríahuellaensuobraposterior.En1924ArdónsecasóconMiriamBanet.ArdóndejalaBahuausen1925yviajanuevamentederegresoaBerlín,yaencompañíadesuesposaMiriam.Conposterioridad,en1926llenodedeseosdeaprenderlossecretosdelosviejosmaestros,enparticularexpresabasuadmiraciónporRembrandt,MigueAngelyElGreco,setrasladaaMunich,donderealizaelaprendizajedelascnicaspicricasconelmaestroMaxDoerner.ValledeCedrón–1939Pájaro-1947ConDoernerestudiódurantetresaños.Allísefamiliarizóconlatécnicaylosmétodosquelepermitieronhacersuspropioscoloresmezclandopigmentosyvinculantesconaceitedelinazayotrastécnicas,asícomoconseguirelacristalamientodelassucesivascapasdepintura.EnBerlín,Ardónsevinculóconquienconlosañosseríaunfamosocompositormusical,KurtWeillytambiénconeldramaturgoypoetaBertoltBrecht,ambos,judíosycomunistas.En1930
 
exponeenBerlínenvariasmuestrascolectivas.Paraeseentonceserayaunartista,comosusamigos,fuertementecomprometidoconlaideologíacomunista.EranañosdelascensodelnazismoenAlemaniayporsuascendenciajudía,asícomoporsumilitanciaenelpartidocomunista,comenzóaserobjetodeagraviosypersecuciones.En1933viajaaPragayatravésdeextrañascircunstanciasllegaaIsrael,dondedecideradicarseestableciéndoseenprimerainstanciaenelkibutzKiriatAnavin,pocomástardeseestableceríaenJerusalem.ConfiesaArdónqueenesosprimerosmomentosélera“incapazdeverloscolores,todoeragris”,decía,peroelgrisnodurómucho.UnañodespuésdesullegadaArdónvuelveapintarysuencuentroconelpaisajelocalsignificauncambiototalenelrumbodesupintura.Hastaesemomentosustemasnormalmentehabíansidonaturalezasmuertasyalgúnretrato.Recuerdosdeinfancia,deestudiosbíblicosylaTierraSantaidealizadaseamalgamaronconlarealidaddelnuevopaisaje.ExperimentóasíunaidentificacióncompletaconlascolinasdeJudeaysutierra.“Deprontotuveunabaseparamiscuadros,pudepintar.Algomeocurrió,pudecomenzarapintar.Aquíhayalgoconmilesdeañosdeantigüedad,algoquetieneraíces.Raícesnoesunamerapalabra,eslarealidad,podíasentirlasraícesbajomispies”,contabaelartista,yagregaba“Meolvidédetodoloquehabíaaprendido”.Eraunmomentoenqueelartistasentía“queaquellaeralaherenciaqueyoesperaba...comodespuésdeaquelmomentodelabar-mitzvah,enquesalícorriendoytuvieraquecontinuarbuscandoalgoaciegas...mehablaronenhebreoyheentendido,aunqueyonohabíaoídounapalabradehebreodesdequetenía13años.Todosalíaalasuperficiedenuevoyvolvíalmismopunto:paraempezartododenuevo“.CalledeBelen-1943Sarah-1947FueenesemomentoquecambiósunombreydejódeserMardoqueoBronsteinparapasaraserMordejaiArdón.En1935esnombradoprofesordedibujoenelNuevoBezalel,laremozadaBezalelfundadaen1906porBorisSchatz,laprimeraescueladeartedelfuturoEstadodeIsrael.
Notes
Load more