Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
6Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Fyodor Mihaylovi Dostoyevski - Suç Ve Ceza

Fyodor Mihaylovi Dostoyevski - Suç Ve Ceza

Ratings: (0)|Views: 1,679 |Likes:
Published by Sercan

More info:

Published by: Sercan on Dec 15, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/19/2013

pdf

text

original

 
Fyodor Mihayloviç DostoyevskiKapak Dizaynı: Öteki Ajans Kapak Resmi: Efkan Beyaz Dizgi: Öteki Ajans Baskı: Emel Matbaası, Ankara,1996Yönetim Yeri:Dr. Mediha Eldem Sk. No: 52/1Kızılay/ANKARATeI.Fax: 433 96 09Öteki, Açı Yayıncılığın Kuruluşudur.BEYAZIT DEVLET KÜTÛPHANESİSUÇ VE CEZA Cilt 1Demirbaş No.Rusça'dan ÇevirenMazlum BeyhanISBN 975-7782-60-2Yazar ve Romanı ÜzerineDünya edebiyatının en büyük yazarlarından biri olan Fyodor Mi-hayloviç Dostoyevski 30 Ekim 1821 günüMoskova'da bir doktor ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1843 yılında, askeri öğrenci olarak okuduğuPetersbıırg mühendislik okulunu bitirdi, ancak bir yıl askeri mühendis olarak çalıştıktan sonra istifa etti.Nicedir verdiği bir kararla, edebiyat hayatına atıldı. Bundan hemen sonra da, 1844 yılında, Dos-toyevskiimzasıyla ilk yapıtı yayımlandı; bir çeviriydi-bu. Balzac'ın "Eııgenie Grandet "sini çevirmişti.1845 Mayısı'nda Dostoyevski daha üniversite öğrenciliği yıllarından tasarladığı ilk romanı Bedniye Lyııdi(insancıklar) 'ı bitirdi. Romanın müsveddelerini yazarın yakın dostu D.V. Grigoroviç ve ünlü ozan Nekrasovokudular. Heyecanlan öylesine büyüktü ki, doğruca devrin ünlü eleştirmeni Belinskiy'e gittiler. "İnsancıklar"ı,Belinskiy de çok beğendi ve beğenisini, "... Gogol'ü de geçecek... bundan önceki bütün edebiyatı gölgedebırakacak bir deha ile karşı karşıyayız", sözleriyle dile getirdi. "İnsancıklar" 1846 yılında yayımlandı. Gerek"İnsancıklar" gerekse, yazarın bununla birlikte yayımlanan ikinci kitabı Dvoynik (Benzer) büyük ilgi topladı.Daha sonra "Suç ve Ceza "da en parlak biçimde dile gelecek olan, yazarın yoksul, umarsız insanlara vehayatın trajik yanlarına karşı duyduğu büyük ilgi ve duyarlılık, daha bu ilk yapıtlarında kendini göstermeye
FyodorMihayloviçDostoyevski1
 
başlamıştı. 1847 yılında yazar ütopyacı sosyalist Petraşevski'nin grubuna girdi. Grup üyeleri zaman zamantoplanıyorlar, yazdıkları yazı ve şiirleri okuyup, felsefi tartışmalar yapıyorlardı. Bu toplantılardan birindeDostoyevski, Moskova'dan eline geçen ve gizli dağıtılan Belinskiy'nin Gogol'e yazdığı bir mektubuokudu. .Dostoyevski ve grubun öteki üyeleri 23 Nisan 1849 günü, Çar I. Nikolay'ın polisince tutuklandılar ve sekiz aysüren gizli duruşmalar sonunda idama mahkûm edildiler. 22 Aralık 1849 günü Sernyonov alayının genişeğitim alanına getirildiler. Cezaların uygulanması için ilk üç kişilik grubun direklere bağlandığı sıradabağışlandıkları bildirildi. Dostoyevski'nin cezası 4 yıl kürek, 5 yıl da sürgüne çevrilmişti. Yazar,1854 yılma kadar 4 yıl Omsk cezaevinde kaldı, daha sonra da, 1859 yılına kadar, 5 yıl, Semtpalatinsk'tekibirlikte er olarak hizmet gördü..Cezası bitip de Petersburg'a döner dönmez yeniden yazmaya koyuldu. Dyadyıışkin Son (Amcanın Rüyası) veSelo Stepançikova iyego obitateli (Stepançikova Köyü ve Sakinleri) 'nden sonra, art arda büyük romanlarıyayımlamaya başladı. Unijenmye i oskorblenniye (Ezilenler ve Horlananlar) Omsk'taki mahpusluk yıllarınınanılan olan ve 1860'lı yılların ilerici, demokrat okurlarıma coşkuyla karşılanan Za-piski iz mertvogo doma,(Ölü Evinden Anılar), Prestuplenie i nakaza-nie (Suç ve Ceza), Igrok (Kumarbaz), Idiot (Budala), Besi(Cinler), Podrostok (Delikanlı), Bratya Karamazovı (Karamazov Kardeşler) vd. Büyük yazar 28 Ocak 1881günü öldü.Dostoyevski 1840'ların ütopik sosyalizm düşüncesinin etkisinde kaldı. Ancak kürek ve sürgün hayatı buetkilenimi önemli ölçüde değiştirdi. Yazar, cezaevi ve sürgündeyken, o yıllar edebiyatında sıkça görülenroman kişilerinden bambaşka insanlarla birlikte oldu; bunlar köylüler ve askerlerdi. Ama genç yazararalarında olmasına karşın, "kara halk" dediği bu insanların iç dünyalarına girmesini önleyen sağır bir duvarlakarşılaştı. O dönemler Rusyasında aydınlarla halk ara-• sındaki derin uçurum, sonraki yıllarda daDostoyevski'yi derin bir biçimde etkiledi. Bu durum bir bakıma onun büyük trajedisiydi. 1850'lerde bütünAvrupa'yı saran gericilik dalgası, Dostoyevski'de devrimin olabilirliği üzerine kuşkular uyandırdı ve 60'lıyıllarda onun Çernişevski ve öteki devrimci demokratların karşısında yer almasına neden oldu. 1861 köylüreformu sırasında ve ondan sonra ağabeyiyle birlikte yayınladığı Vremya ve Epoha adlı dergilerinde, halkıçarlıkla savaşa çağıran 60'lı yıllar devrimci demokratlarına karşı, önlerindeki en önemli görevin, halklaaydınların ve soyluların yakınlaşmasını sağlamak olduğunu, savunan yazılar yayımladı. Dostoyevski'nin1860-70 yıllan arasında yazdığı romanlarına da yansıyan bu siyasal tavrı, onun aynı zamanda, Çernişevski,Saltıkov-Şçedrin gibi demokratik halk hareketi temsilcileriyle çatışmasına da yol açtı. Aslında bu hareketintemsilcileri de Dostoyevski gibi halkla aydınların birbirine yaklaşmasını sağlayacak yolun arayışıiçindeydiler. Ancak onlar Dostoyevski'den farklı olarak, halk yığınlarında devrimci bilincin artma-sının ve halkın aydınlarla birlikte çarlığa karşı savaşa girişmesinin, bu yakınlaşmanın önkoşulu olduğunuanlıyorlardı.Dostoyevski'nin, döneminin sosyalist ve devrimci demokrat düşüncesiyle giriştiği polemik, en iyi yansısını,"Suç ve Ceza " romanında bulmuştur.Suç ve Ceza"Suç ve Ceza" 1866 yılında yayımlandı. Çok önemli toplumsal olayların, moral sarsıntıların yaşandığı birdönemdir bu. Romanın konusu çağdaş Rusya 'dir. Kahraman çağdaştır, o yılların bütün acılarını, yaralarınıiçinde taşıyan genç bir öğrencidir. Dostoyevski 1865 yılında M.N. Katkov'a yazdığı bir mektupta bu durumu,"... olaylar günümüzde geçiyor, yani şu bulunduğumuz yıl içinde" diyerekbelirtmektedir. .
FyodorMihayloviçDostoyevski2
 
Yazarın kendisi için de çok güç yıllardır romanını yazdığı yıllar. Büyük yalnızlıkları yaşamak, çok zorkararlar almak zorunda kaldığı yıllardır. 1864 yılında çok sevdiği insanları ardarda yitirmiştir: karısı MariyaDmitriyevna, kardeşi Mihayil Mihayloviç, yakın dostu, ozan ve eleştirmen Apollon Grigoryev... Romanınıyazdığı yıllarda, Petersburg'ta oturduğu semt, küçük memurların, öğrencilerin, dar gelirlilerin oturduğusemttir. Romanının kahramanı Raskolnikov 'u oturttuğu eve çok yakın bir evde oturmuştur kendisi de.O yıllarda iki Petersbıırg vardır. Biri, görenleri bugün de büyüleyen mimari anıtlarıyla, parkları, bahçeleriyleSaray Petersbıırg'u; öteki, tozlu yollan, pis evleri, atölyeleri, seyyar satıcıları, meyhaneleri, mezecidükkanlarıyla yoksulların Petersbıırg'u.Dostoyevski her iki Petersbıırg'u iyi biliyordu. Mühendislik okulunda okuduğu yıllar. -Yazlık Bahçeyakınında bir saraydı okulun yapısı- Saray Petersbıırg'unu tanıma olanağını bulmuştu. Ama tıpkı romanınınkahramanına olduğu gibi, -ona da hiçbir şey vermiyordu, bu Petersbıırg. Onun yüreği öteki Petersbııg'daydı."Suç ve Ceza "nın odak noktasını, tüm XIX. yy. gerçekçi edebiyatı için geçerli olan sorun oluşturur. Bu,XVIII. yy. Fransız burjuva devriminden sonra Batı Avrupa'da ve 1861 toprak reformundan sonra Rusya'daoluşan yeni koşullar içinde, insan kişiliğinin olası gelişme yolları sorunudur. Yeni toplumsal yapınınçelişkilerini henüz göremeyen aydınlanmacı-romancılar mutlakıyetin yokoluşunun, insanın çok yönlügelişimini olanaklı kılacağına inanıyorlardı. Ama burjuvazinin zaferinden sonra, "herkesin herkese karşı"bireyci savaşma dayanan toplum koşullarında, kişiliğin özgür ve uyumlu gelişiminin hayalden başka bir şeyolmadığı çabucak anlaşıldı. Balzac, Stendhal, Dickens, Thackeray, Flaubert ve öteki Batı Avrupalı romancılar,burjuva toplıı-nıınun, kişiliğin uyanmasını sağlamakla birlikte, onun gelişimi için ne büyük bir engeloluşturduğunu, kişiliği maddi ve manevi anlamda nasıl yok ettiğini gözkamaştıncı biçimde gösterdiler.Pıışkin'den başlayarak XIX. yy. Rus yazar ve ozanları da, Batılı çağdaşları gibi, kişiliğin özgür gelişimi içinaçtıkları savaşın bayrağını yücelere kaldırdılar. Puşkin "Çingeneler"de, "Yevgeniy Onegin'de, "MaçaKızı"nda, bireyci hayat felsefesiyle, bireyci ahlakın insanlığa aykırı, yaşamdan kopuk bir ahlak olduğunugösterebildi. Puşkin 'den başlayarak Rus edebiyatında, ilk bakışta birbiriyle çelişir gibi görünen, gerçekteysekarşılıklı olarak birbiriyle ilişkili ve birbirini tamamlayan iki konu görüldü: kişilik haklarının savunulmasıkonusuyla, bireyci burjuva felsefe ve ahlakının -"yalnızca kendisi için serbestlik" isteyen , insanın ahlakının-eleştirilmesi konusu. "Suç ve Ceza"da bu iki konunun organik bileşimi, bu romanın derin insancıl heyecanını,şimdi ve gelecek için hep var olacak değerini belirleyen en önemli öğedir.Dostoyevski hayatının son günlerinde bir insan ve bir yazar olarak en büyük emelinin, Rusya 'da ve tümdünyada ezilen insanlara yardım etmek, "düşünce ve ışık ülkesi"ne. giden yolu bulmak olduğunu yazmıştı.Bütün XIX. yy. gerçekçi edebiyatında, böylesine yürekli, böylesine güçlü bir biçimde, geniş yığınların içindebulunduğu yoksulluğu, acıları, toplumsal eşitsizliği, ezilişi "Suç ve Ceza " kadar başarıyla dile getirebilmiş birbaşka roman daha yoktur.Ancak Dostoyevski'nin bu romanı, yalnızca ezilmişliğin ve toplumsal kötülüklerin sürükleyici trajizmini dilegetirmekle kalmaz. Bu, aynı zamanda en yüce yargı yeri olarak insan vicdanına ve insan aklına birbaşvurudur. Dostoyevski de başkahramanıyla birlikte, yoksulluğun ve acı çekmenin her toplum içinkaçınılmaz olduğunu, bunların insanlığın değişmez yazgısı olduğunu ileri süren döneminin düşünürlerine,bunların ileri sürdükleri -kimi dinsel- düşüncelere şiddetle karşı çıkmıştır. Büyük yazar, bir hiç olarak kalmak,ses çıkarmadan boyun eğmek, her şeye sürekli katlanmak istemeyen, tam tersine, bütün varlığıyla toplumsaleşitsizliklere başkaldıran, haksızlıkla uzlaşmayan insanın ahlaki yüceliğini tutkuyla, coşkuyla savunmuştur.XIX. yy. başlarının romantik yazarları, "orta halli" hayata, hayatın "olağanlıklarına" karşı insanın giriştiği hertürlü isyanı yüceltiyorlardı. XIX. yy .ın ikinci yansında çok daha karmaşık tarihsel koşulların geçerli olduğubir dönemde yaşayan Dostoyevski ise, yalnızca, romanının kahramanını çevreleyen dış dünya koşullarımdeğil, kahramanının davranışlarına yön veren öznel koşulların da felsefi ve psikolojik çözümlemesini
FyodorMihayloviçDostoyevski3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->