Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Kaum

Kaum

Ratings: (0)|Views: 131 |Likes:
Published by Hazri N Suhada

More info:

Published by: Hazri N Suhada on Apr 20, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/18/2012

pdf

text

original

 
Kaum ‘kadazan-dusun’ merupakan sebuah etnik peribumi yang menetapkan di pantaibarat sabah dan kawasan pendalaman sekitarnya. Kaum kadazan-dusun sebenarnyadibentuk oleh dua kaum utama Sabah iaitu ‘Kadazan’ dan ‘Dusun’ namun disebabkanpersamaan bahasa, budaya dan situasi politik kaum ‘Kadazan’ dengan kaum ‘Dusun’satu istilah baru telah terbentuk untuk menyatukan kedua-dua kaum ini iaitu ‘Kadazan-Dusun’. Kaum Kadazan-Dusun membentuk etnik terbesar di Sabah.Terdapat pelbagai suku kaum di dalam kaum Kadazan-Dusun antaranaya ialah bisaya,bonggi, bunddu, dumpas, gana ,garo, idaan, kedayan, kimarang dan kuijau. Oleh yangdemikian kerana kaum Kadazan-dusun merupakan kaum yang kaya dengan pelbagaibudaya dan adat istiadat yang merupakan warisan secara turun-turun oleh nenekmoyang mereka dan melambangkan keindahan adat dan budaya mereka sebagai kaumterbesar di Sabah.
BUDAYA MASYARAKAT KADAZAN-DUSUN
Pakaian tradisionalKadazan-dusun terkenal dengan kaum yang mempunyai banyak sub-etnik yang kayadengan budaya mereka sendiri. Oleh itu, setiap kaum dalam kadazan-dusunmempunyai perbezaannya pakaian tradisionalnya yang tersendiri. Contohnya pakaiantradisi bagi etnik dusun bundu di Ranau dan Liwan di Tambunan adalah berbezadengan pakaian tradisi bagi etnik Lotud di Tuaran dan juga Kimaragang di KotaMarudu. Setiap etnik dalam kaum kadazan-dusun ini mempunyai keunikannya yangtersendiri.Pakaian ini biasanya dipakai dimusim perayaan seperti pesta kaamatan dan jugaupacara khas seperti perkahwinan. Kebiasaannya para gadis dari kaum Kadazandusunakan memperagakan jenis pakaian tradisi ini apabila adanya pertandingan unduk
 
ngadau kaamatan di peringkat negeri Sabah. Antara perbezaan pakaian suku kaumkadazan-dusun ialah seperti berikut:
Suku kaum rungus kudat
Kaum rungus merupakan kaum kadazan dusun yang tinggal di kawasan kudat. Kaumini mempunyai perbezaan cirri-ciri pakaian mereka antaranya ciri-ciri pakaian tradisikaum rungus di kudat ialah mempunyai blaus berwarna hitam bercorak yang dipakaiaras dada ke pinggang dipanggil ‘Banat Tondu’. Terdapat juga sarong yang dipanggil‘tapi rinugading’ selalunyadi pakai hingga paras lutut sahaja. Kain hitam yang berukuranlebar 28-30 sm pula akan disarungkan keleher hingga ke bahu dan berjuntai ke lengandan terbentuklah pakaian berlengan. Baju kemeja berlengan pendek atau panjanghanya dikhususkan untuk golongan lelaki sahaja terdapat juga ‘siga’ untukmengemaskan pakaian tersebut.Selain itu, barangan kemas pula menjadi pelengkap pakaian tradisional kaumkudat,contohnya pemakaian rantai leher atau dipanggil ‘sanadang’ yang diperbuatdaripada kulit kerang atau ‘kimaberwarna putih berkilauan dan tulang haiwan.Terdapat juga sanggul atau dipanggil ‘titimbok’ oleh masyarakat rungus yangdipakaikan kepada pemakai pakaian tersebut. Berabun dan Giring pula merupakanbarang kemas antic yang diperbuat daripadalogam emas berbentuk loceng turutmelengkapkan pemakaian tersebut. Pemakaian barang kemas adalah satu kemestianbagi kaum dalam kadazan dusun,termasuk dengan kaum papar juga kerana merekamengenakan barang kemas terhadap pakaian yang dipakai oleh mereka.
Suku kaum kadazan dusun penampang
Merupakan kaum utama dalam kaum kadazan dusun.suku kaum ini tinggal di kawasanpenampang di pantai barat sabah. Suku kaum kadazan penampang juga mempunyaiciri-ciri pakaian tradisi mereka yang tersendiri menjadikan mereka salah satu daripada
 
suku kaum yang unik dalam kaum kadazan dusun.Antara cirri pakaian tradisionalmereka ialah mempunyai blaus tidak berlengan yang berwarna hitam atau baldu untukkaum wanita mereka dipanggil ‘sinuangga’. Blaus berlengan pendek,berwarna hitamatau baldupula dikhususkan untuk wanita pertengahan umur atau‘sinompukung’,manakala blaus berlengan pula digunakan oleh wanita golongan tuaterutama ‘bobohizan’(kinoigan), untuk golongan lelaki pula kemeja berwarna hitambaldu dan berlengan panjang akan dipakai dan pemakaian siga yang mempunyaipelbagai pelbagai corak yang tersendiri. Pemakaian biasanya akan dihiasi dengan‘renda’ atau siling utama keemasan pelbagai corak.
Kadazan dusun papar 
Merupakan satu daripada kaum dalam masyarakat kadazan dusun dan ciri-ciri pakaiantradisi masyarakat ini ialah memakai blaus baldu hitam berlengan panjang ataupundipanggil ‘siya’ oleh penduduk tempatan. Pemakaian baju di dalam yang berwarna putihatau ‘blaus putih’ pula perlu dilakukan untuk menampakkan perbezaan pakaian kaumini. Kaum papar juga memakai sarung atau dipanggil ‘gonob’ berbeza dengan kaumrungus.terdapat juga pemakaian siga khas untuk kaum lelaki dan pemakaian bajukemeja baldu hitam berlengan panjang. Bagi kaum wanita ‘siung’ digunakan untukmenentukan jenis pemakaian contohnya pemakaian berlulu binatang (burung) yangberwarna untuk wanita bujang dan pemakaian berbunga-bungaan untuk golonganwanita yang sudah berkahwin.Perhiasan pakaian bagi kaum papar terdiri daripada butang berwarna keemasan‘kubamban’ sebanyak lapan pasang didada dan ‘siling’ dan labuci yang dijahit di lenganblaus juga terdapat tenunan yang dipanggil ‘rinanakit’ bercorak cetusan bintang dijahitsecara menegak dan melintang pada sarong (gonop)
Bahasa pengantar masyarakat kadazan dusun

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->