Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
6Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
KONECZNY Feliks - Dzieje Administracji w Polsce w Zarysie.- Historia.polska.polityka.zarządzanie.państwo

KONECZNY Feliks - Dzieje Administracji w Polsce w Zarysie.- Historia.polska.polityka.zarządzanie.państwo

Ratings:

4.5

(2)
|Views: 2,243 |Likes:
Published by Radek

More info:

Published by: Radek on Dec 18, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/09/2014

pdf

text

original

 
FELIKS KONECZNY
Dzieje administracji w Polscew zarysie (1)
Opracowanie elektroniczne Wojciecha Górki z tekstu książki wydanej przez:WYDAWNICTWO ANTYK Marcina DybowskiegoProjekt okladki: Marcin DybowskiReprint wydania z 1924 roku Nakladem i drukiem Okregowej Szkoly Policji Panstwowej Ziemi WilenskiejWilno 1924Wydawnictwo sklada serdeczne podziekowania prof. Andrzejowi Horodeckiemu za udostepnieniekopii egzemplarza niniejszej ksiazki, dzieki czemu mozliwy byl reprint tego "bialego kruka" orazocalenie go od zupelnego zapomnienia i zniszczenia.FELIKS KONECZNYProfesor Uniwersytetu Wileńskiego
ZARYS DZIEJÓW ADMINISTRACJI W POLSCE.
Spis treści
 
 
Państwo stare, pełne wielkich wspomnień dziejowych, może się wspiąć na nowo ku wielkości,tylko nawiązując do tradycji. Mogą sobie nowicjusze pozwalać na eksperymenty, pochodzące zwymysłów, bo nie niszczy się niczego tam, gdzie nic niema, a kto nie ma nic jeszcze do stracenia,może się wielą nie krepować. Ale tacy, którzy mają parlamentaryzm od wieku XV, a którymreformować swą administrację przypadało już w wieku... XIII, bo ona już wtedy miała za sobą swą historję, tacy chcąc czy niechcąc, są spadkobiercami. Na to rady niema i niema nawet ucieczki odtego spadku. Można się zrzekać spadku prywatnego; w życiu publicznem jest to niewykonalnem, bo tu dziedzictwo posiada moc ścigania i niszczenia, moc zmiażdżenia i obrócenia w nicośćspadkobiercę lekkomyślnego. To jest spadek nakładający obowiązki, od których ucieczka jedyna donicości. Droga do niej przez miernotę i przez marność, miernotę umysłów a marność charakterów. Nie wyprze się tradycji narodowej, kto celuje intellektem i charakterem zarazem. Charakter doprowadzi go do miłości spadku historycznego, a intellekt mu odkryje, jako historyzm, ujętywłaściwie, oszczędza kopania fundamentów, wrytych w grunt ojczysty od tylu wieków,dostatecznie głębokich, więc zdatnych utrzymać wysoką budowlę. Kto w górę pchnąć pragnie polskość, niechaj się uczy, jak korzystać z fundamentów, przekazanych dziedzictwem przez przodków.Dla mnie administracja stanowi wykładnik państwowości i mniemam, ze na to będzie ogólnazgoda. Zapewne też nikt się nie sprzeciwi tezie, ze na nic najpatrjotyczniejsza troska o państwo, jeżeli nie zdołamy obmyślić administracji dla Polaków stosownej, trafnej. Może nie daleko odtamtych twierdzeń odbiegnę, ważąc się na trzecie, że mianowicie ciężko będzie dojść z tem do ładu bez studjów, a te obejść się nie zdołają bez znajomości dziejów przedmiotu.W tem usprawiedliwienie i racja bytu niniejszego dziełka. Jestto elementarz podany na początek. Ani wątpić, że będę tylko drogowskazem dla kompetentniejszych pracowników. Mniechodzi tylko o to, żeby wskazać kierunek, żeby zacząć, ruszyć z miejsca. Mam głęboką otuchę, żeobmyślanie i kształcenie polskiej administracji nie pójdzie torem spadkobiercy lekkomyślnego,który przemarnuje spadek, zamiast oprzeć na nim swoją i potomnych fortuną. Niechaj ta książka wskaże, co dalej czynić w zakresie tego tematu. Narazie jest to próba rozejrzeniasię w materjale i nic więcej; dlatego też wstrzymuję się niemal całkiem od krytyki i ogólnegownioskowania, od podawania szerszych rzutów historycznych. Zostawiam to przyszłości, obyniedalekiej! Nie wysnuwam też żadnych wniosków co do administracji wskrzeszonej Rzpltej;sądziłbym, że sporo kwestji wypadnie jeszcze teoretycznie przedyskutować, zanim powiedzie się
 
 podać teorję nowej administracji dla nowej Polski. Pragnąłbym gorąco, żeby to dziełko dyskusję przyśpieszyło.Umyślnie starałem się, żeby ono było jaknajkrótsze. Pominąłem administrację kościelną,wojskową i oświatową. Ograniczyłem się do administracji w ścisłem znaczeniu tego wyrazu, aczemu poświęciłem nieco więcej miejsca zagadnieniom administracji skarbowej, łatwo siędomyśleć. Uważam to wprost za obowiązek, żeby korzystać z każdej sposobności i szerzyć w miaręmożności wykształcenie ekonomiczne w społeczeństwie zacofanem pod tym względem tak dalece,iż zaiste stanowimy dziwoląg ekonomicznej ciemnoty pośród Europy.O ustroju państwowym i społecznym starałem się nie mówić więcej, niż wymaga konieczność,a to pod kątem widzenia zastosowań administracyjnych. Wszakżeż można np. rozważać prawoziemskie czy magdeburskie ze stanowiska ustroju społecznego, ustroju państwowego, zestanowiska socjologicznego, a również ze stanowiska administracyjnego.Podział na okresy jest zagadnieniem późniejszem, kiedy historja administracji polskiej lepiejzostanie zbadaną, do czego trzeba będzie prac monograficznych. Tu znajduje się tylko prosty podział na rozdziały, których tytuły oznaczają też tylko mniej więcej granice chronologiczne treścirozdziału.Słówko jeszcze jedno, bo przewiduję pytanie, skąd się mnie wziął ten temat? Otóż nie stanowion dla mnie wcale nowości.Pierwsza moja praca seminaryjna, oddana w roku 1885 ś. p. Wincentemu Zakrzewskiemu(mężowi prawdziwie uczonemu, wdzięcznej pamięci jak najgodniejszemu) próbowała opisać„Sposobność wytworzenia nowożytnego typu administracyjnego w Prusiech Królewskich w drugiejćwierci XVI wieku" — poczem zabrawszy się do całości historji administracji ziem pruskich,cofnąłem się do początków i opracowałem „administrację Zakonu Niemieckiego do r.1400”. Nieciekawe to sprawy, czemu nie mogłem doprowadzić tej (i niejednej innej) pracy do jakiegośkońca; alem zbierał bezustannie notaty i z biegiem lat opracowało się źródłowo ten i ów szczegół.Te disiecta membra obejmowały coraz szerszy obszar ziem Rzpltej, a potem wzbudziło się naukowezajęcie dla samejże kwestji administracji, jako takiej, na ogólnem tle historycznem, i nie samejtylko polskiej historji. Czy będzie kiedy chleb z mąki tych notat, trudno przesądzać; w tym-tudziełku ograniczam się do przeglądu materjału faktycznego, wyłącznie polskiego. Jest to rodzajelementarza.Do ułożenia dziełka użyte były ze źródeł bezpośrednio tylko Volumina Legum, Dogiela Codexi dokumenty zawarte w dziełach Lengnicha. Z opracowań prócz własnych notat wyzyskane zostały bezpośrednio — wyliczone tu w porządku mniej więcej chronologicznym treści — następujące:Zygmunt Wojciechowski: Momenty terytorjalne organizacji grodowej w Piastowskiej Polsce,Lwów 1924.Tenże:. Ze studjów nad organizacją państwa polskiego za Piastów, Lwów 1924.Stanisław Kutrzeba: Starostowie, ich początki i rozwój do końca XIV wieku, (Rozprawy wydz. hist.Ak. Um., t. 45).Franciszek Bujak:. Traktat Kopernika o monecie, Lwów 1924.Jan Ptaśnik: Miasta w Polsce, Lwów 1922.Oswald Balzer: Geneza trybunału koronnego, Warszawa 1886.Alfons Pawiński: Skarbowość w Polsce i jej dzieje za Stefana Batorego (Źródła dziejowe VIII),Warszawa 1881.Franciszek Fuchs: Ustrój dworu królewskiego za Stefana Batorego (Studja historyczne wydane kuczci prof. Wincentego Zakrzewskiego), Kraków 1908.Gotfrid Lengnich:. Geschichte der preussischen Lande köngl. polnischen Antheils.Tenże: Prawo pospolite, Gdańsk 1761.Adam Szelągowski: Pieniądz i przewrót cen w wieku XVI i XVII w Polsce, Lwów 1902.Henryk Łowmiański: „Wchody" miast litewskich Ateneum wileńskie, Wilno, 1924.Feliks Koneczny: Z przeszłości miast podgórskich, Ateneum. Warszawa 1892.Marjan Goyski: Trybunał koronny a polska literatura polityczna w XVIII wieku (Studja hist. ku czci prof. W. Zakrzewskiego), Kraków 1908.Bolesław Ulanowski: Wieś Polska pod względem prawnym od wieku XVI do XVIII. Kraków 1896.

Activity (6)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Fhu Profit liked this
lorkanin liked this
funsie liked this
eewelinuska liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->