Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
5Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Nadežda Petrović-Slike užarene Srbije

Nadežda Petrović-Slike užarene Srbije

Ratings: (0)|Views: 884|Likes:
Published by Miodrag Ječmenić

More info:

Published by: Miodrag Ječmenić on May 11, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/30/2012

pdf

text

original

 
Dve ljubavi roditelja
Snežana Stamenković | 26. april 2012.Kao dete sam se više ogledala u crtežima nego u ogledalu. Od majke Milene nasledilasnažnu crtu rodoljubljaPetrovići u Beogradu 1898.ŠTA sam mogla drugo da postanem ja Nadežda Petrović, Dimitrijeva i Milenina kćer, dosrpska slikarka, kad umesto prve fotografije iz najranijeg detinjstva imam crtež. Moj otacDimitrije Mita Petrović, slikarstvu učen od čuvenog Steve Todorovića, u mom ranomdetinjstvu bavio se samo crtanjem, predajući ga u Čačanskoj realci. Ja sam se tada višeogledala u crtežima nego u ogledalu...Šta sam mogla da postanem nego rodoljubna Srpkinja, jer je moja majka Milena takovaspitavala generacije đaka u Srbiji. Nju je u neizmernu ljubav prema svome rodu i u Srbijida tu ljubav prenosi uputio njen ujak Svetozar Miletić, vođa Srba u Vojvodini srpskoj. Adok se školovala, ušla je u pokret ujedinjene omladine srpske, pa je sa zanosima tog pokreta provela ceo svoj život, vodeći tim putem i celu porodicu našu."Upravo ove rečenice uvode nas u razloge zbog kojih je Nadežda Petrović bila gotovo predodređena da stupi u polja umetničkog i društveno-političkog angažmana. I jedan i
 
drugi je nemoguće razumeti u potpunosti bez razumevanja mesta koje je njena porodicazauzimala u tadašnjoj Srbiji i uticaj koji je kao takva izvršila na Nadeždu.
OTAC UČITELJ CRTANJA
 NADEŽDIN otac, Dimitrije Mita Petrović, bio je učiteljcrtanja u Čačku i Kraljevu i kao poklonik socijalističkih ideja Svetozara Markovića zalagaose za društveni preporod Srbije. On je zaslužan za osnivanje sanitarne službe u Čačku, koja je pružala hitnu pomoći deci, radila na poboljšanju higijenskih uslova života na selu, na prosvećivanju naroda i njegovom oslobađanju od praznoverica. Bio je dobrovoljac usrpsko-turskom ratu 1876-1878, a posle preseljenja u Beograd 1884. godine član Radikalnestranke, državni činovnik i narodni poslanik.Osnovni biografski podaci govore da je Nadežda Petrović rođena 11. oktobra 1873. godineu Čačku kao kći Mileve i Dimitrija Mite Petrovića. To je porodica koja je iznedrila još jedno značajno ime srpske kulture - slikarkinog mlađeg brata Rastka Petrovića. Pošto se Nadeždin otac razboleo za vreme srpsko-turskog rata (1876-1878), gde je kao dobrovoljac postavljen za ratnog slikara Čačanske brigade, lekari su mu savetovali promenu klime.Zbog toga se porodica Petrović 1879. godine najpre seli u Kraljevo, da bi se 1884. vratila uBeograd i nastanila u kuću Nadeždinog dede Hadži-Maksima Petrovića u Ratarskoj ulici32 (sada Ulici kraljice Marije), koja je kasnije srušena za vreme nemačkog bombardovanja6. aprila 1941. godine.U Beogradu je Nadežda 1891. godine završila Višu žensku školu, gde je posle položenogstručnog ispita postavljena za nastavnicu slobodnoručnog crtanja. Slikarstvom je počela dase bavi rano i učila ga je najpre u ateljeu Đorđa Krstića, a potom dve godine u Srpskojslikarskoj i crtačkoj školi Kirila Kutlika. Od 1898. godine školuje se u Minhenu u ateljeuAntona Ažbea. Slike nastale u tom periodu predstavila je na prvoj samostalnoj izložbi uBeogradu. Slikarske studije nastavlja 1901. kao đak Julijusa Ekstera, koji je doprineo da Nadežda usvoji neposredan rad u pleneru, otkrije u sebi koloristu i temperamentnog slikara prirode. Osim slikarstvom, počinje da se bavi i fotografijom.Devetnaesti vek bio je u Srbiji vek nacionalnog preporoda i obnove srpske države.Opstanak te mlade države bio je nemoguć bez stvaranja državnih institucija. Potreba zaobrazovanim ljudima koji će te institucije nositi, otvarala je vrata masovnijem obrazovanjuu Srbiji. Kao posledica tog procesa u Srbiji se, kao i u mnogim zemljama u Evropi, pojavljuju novi društveni slojevi, čiji je status donosilo i održavalo obrazovanje. Tinovostvoreni društveni staleži bili su i nosioci intelektualne, društvene i političkemodernizacije zemlje. Činili su ga činovnici, lekari, advokati, industrijalci, učitelji, profesori, trgovci, predstavnici slobodnih profesija. Porodica Nadežde Petrović bila je deotog novog građanskog sloja. Nadeždin ujak, Svetozar Zorić, bio je profesor Velike škole, a majka, Mileva, rođena Zorić,učiteljica naklonjena istoriji i poeziji, bila je u mladosti članica Ujedinjene omladinesrpske, organizacije koja je bila predvodnik u borbi za oslobođenje i ujedinjenje srpstva.Utemeljivači i rodonačelnici ovog svesrpskog pokreta, osnovanog u Srpskoj gimnaziji u Novom Sadu, bili su Vladimir Jovanović, liberal u Kneževini Srbiji, Svetozar Miletić, vođaSrpske narodne slobodoumne stranke u Mađarskoj i Nadeždin ujak, i Svetozar Marković,
 
zastupnik ranog socijalizma u Srbiji. Mileva Zorić je svojoj deci, a posebno Nadeždi, prenela ljubav ka narodnom epskom i lirskom pesništvu i na osnovama narodne poezije,usadila im romantičarska patriotska osećanja, koja su oni kasnije ugrađivali u svoj javni politički angažman.Porodica Petrović se od 1884. godine nastanila u Beogradu u kuću Nadeždinog dede,uglednog trgovca Hadži-Maksima Petrovića, koja će zahvaljujući širini i obrazovanjunjenih članova i sama postati pravo malo kulturno i društveno sedište prestonice.Dom Petrovića je, prema svedočenjima Ljubice Luković, sestre Nadežde Petrović, bioriznica dragocenih predmeta - crkvenih stvari i umetnina koje je Hadži-Maksim doneo izJerusalima, zbirke starih ikona, sa ikonama i iz DžII veka. Tu je i jedna od najznačajnijih privatnih biblioteka u kojoj se čuvao primerak najstarijeg srpskog bukvara i druge retkeknjige. Uz to, u domu se brinulo o obilju muzičkih instrumenata među kojima je bila i jedna violina iz radionice porodice Gvarneri.Kuća Mite Petrovića, člana Radikalne stranke, tako je postala stecište beogradskeinteligencije, pre svega umetničke i političke, a Branko Popović, slikar i Nadeždin bliski prijatelj, je krajem tridsetih godina dvadesetog veka u svojim spisima navodi kao "najvišeumetničkom i najviše jugoslovenskom kućom u Beogradu od 1904. do 1914."
Škole samo dečacima
Snežana Stamenković | 27. april 2012. Nadežda prva učenica ženskog odeljenja Slikarske i crtačke škole. Pre sto godina u Srbiji77 odsto nepismenihĐorđe Krstić (sedi), Nadežda (desno)ŽIVOT u Beogradu uneo je bitne promene u funkcionisanju i društvenom statusu porodicePetrović i zaokružio stvaranje preduslova za Nadeždino formiranje. Prihvatiti idejemodernog sveta je u to vreme u Srbiji bilo najlakše u Beogradu, jer je on kao prestonicaimao posebne uslove razvoja. Kao administrativni, privredni i kulturni centar tadašnjeSrbije, Beograd je svom stanovništvu nudio "najbolje i najizdašnije uslove za svestrano

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->