Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Ứng dụng hệ cực trị trong các công nghệ sử dụng nhiên liệu lỏng Apply extremal systems in technologies using liquid fuels

Ứng dụng hệ cực trị trong các công nghệ sử dụng nhiên liệu lỏng Apply extremal systems in technologies using liquid fuels

Ratings: (0)|Views: 58 |Likes:
Published by pvdai
Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá - VCCA-2011

Ứng dụng hệ cực trị trong các công nghệ sử dụng nhiên liệu lỏng Apply extremal systems in technologies using liquid fuels
1,2

Nguyễn Tiến Dũng1, Nguyễn Hữu Công2, Chu Đức Toàn3 Trường ĐH Kỹ thuật Công nghiệp – Đại học Thái Nguyên 3 Trường ĐH Điện Lực Hà Nội e-Mail: dungnguyentien@tnut.edu.vn
Việc nghiên cứu và triển khai ứng dụng các hệ cực trị vào thực tế mang lại lợi ích kinh tế rất lớn, đồng thời đó là vấn đề chiến lươc hiện nay vì
Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá - VCCA-2011

Ứng dụng hệ cực trị trong các công nghệ sử dụng nhiên liệu lỏng Apply extremal systems in technologies using liquid fuels
1,2

Nguyễn Tiến Dũng1, Nguyễn Hữu Công2, Chu Đức Toàn3 Trường ĐH Kỹ thuật Công nghiệp – Đại học Thái Nguyên 3 Trường ĐH Điện Lực Hà Nội e-Mail: dungnguyentien@tnut.edu.vn
Việc nghiên cứu và triển khai ứng dụng các hệ cực trị vào thực tế mang lại lợi ích kinh tế rất lớn, đồng thời đó là vấn đề chiến lươc hiện nay vì

More info:

Published by: pvdai on May 29, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/29/2012

pdf

text

original

 
 Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá
- VCCA-2011VCCA-2011
Ứng dụng hệ cực trị trong các công nghệ sử dụng nhiên liệu lỏng
 
Apply extremal systems in technologies using liquid fuels
 
Nguyễn Tiến Dũng
1
, Nguyễn Hữu Công
2
, Chu Đức Toàn
31,2
Trường ĐH Kỹ thuật Công nghiệp – 
 
Đại học Thái Nguyên
 
3
Trường ĐH Điện Lực Hà Nộ
Tóm tắt
 
 Nghiên cứu bản chất của hệ cực tr
 
và các đối tượngcó đặc tính cực trị
.
Từ đó
 
thiết kế bộ điều khiển luônduy trì tỷ lệ gió và dầu sao cho đạt hiệu suất chá
y cao
nhất, tăng năng suất, giảm giá thành sản phẩm, tiếtkiệm nhiên liệu đốt.
 
Ứng dụng cho các công nghệ sửdụng nhiên liệu lỏng,
 
như điều khiển lượng
 
dầu FOtrong công nghê cán thép, trong sản xuất kính, trongcác nhà máy sản xuất gạch men, điều khiển bướm giótrong chế hòa khí của Ô tô để tiết kiệm xăng…
 
Abstract
Research the nature of extremal systems and objectswhich have extremum characteristics. After that,designs a automatic control system maintaining theratio of wind and oil to achieve the highest efficiencyand reducing the cost, saving liquid fuels. Which areapplied in technologies using liquid fuels,
 
such assteel lamination, enamelled brick producing, glassmanufacturing, automobile production, etc.
 
 Keyword: extremal systems; extremum seeking; energy saving
 
Hệ cực trị
 
Hệ cực trị là một hệ tự chỉnh, nó có nhiệm vụ tìmkiếm và duy trì trị số cực đại hay cực tiểu của một haynhiều tham số của đối tượng được điều khiển, trongkhi đặc tính và điều kiện làm việc của đối tượng cóthể biến đổi một cách ngẫu nhiên. Hệ
 
cực trị được ứngdụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau như trong luyệnkim, trong ngành hoá chất, ngành năng lượng (các nhàmáy nhiệt điện), ngành sản xuất ô tô … Đặc biệt được phát triển và ứng dụng rất sớm trong lĩnh vực quân sự.
 
Hệ cực trị khác với các hệ thống điều
 
khiển tự độngthông thường
 
ở chỗ, hệ không duy trì ổn định một đạilượng hay một chỉ tiêu chất lượng nào. Hệ cực trị luôntìm và duy trì điểm cực trị của một đại lượng côngnghệ (nhiệt độ, áp lực, hiệu suất…) trong suốt quátrình làm việc của
 
hệ thống.Trên thế giới hệ cực trị đã được phát triển rấtmạnh mẽ từ những năm 70 của thế kỷ XX. Đặc biệt ở Liên Xô, Mỹ các nước Tư bản đã ứng dụng thànhcông trong lĩnh vực quân sự, như chế tạo bom thôngminh, vũ khí thông minh… Dần dần được phát triểnrộng rãi trong dân sự nhằm tăng năng suất, giảm tiêuhao nhiên liệu, hạ giá thành sản phẩm. Ở Việt Nam,cho đến nay, việc nghiên cứu và ứng dụng hệ cực trịcòn rất hạn chế. Có chăng là chỉ nhập khẩu nguyênchiếc, với giá hành rất cao, rồi đưa vào khai thác
.
Việc nghiên cứu và triển khai ứng dụng các hệcực trị vào thực tế mang lại lợi ích kinh tế rất lớn,đồng thời đó là vấn đề chiến lươc hiện nay vì cácnguồn tài nguyên ngày càng cạn kiệt.
 
Đối tượng có đặc tính cực trị
 
Trong thực tế thường gặp một số đối tượng có đặctính cực trị, ví dụ như
 
trong việc khoan thă
m dò vàolòng
đất, tốc độ tịnh tiến của mũi khoan
 
 phụ thuộc
vào
áp lực mũi khoan
 
theo đực tính
 
cực đại. Trong
tr
ường hợp cán thép lá, quan hệ giữa độ dầy của phôiqua trục cán và của sai lệch so với trị số mong muốn
đặc tính cực tiểu. Trong động cơ 
x
ăng của xe máynhiệt lượng toả ra với lưu lượng xăng nhất định phụthuộc vào lư
u l
ượng gió qua chế hoà khí có đặc tínhcực trị cực đại…
 Lò nung phôi thép tr
ước khi cán cũng là một trong cácđối tượng có đặc tính cực trị cực đại, nhiệt độ của lòvới lư
u l
ượng dầu nhất định phụ thuộc vào lư
u l
ượng
không khí theo
đặc tính cực trị, ở đối tượng này ngườita trộn lẫn dầu và không khí phun vào trong lò dướidạng sương mù. Theo [3,4] mối quan hệ giữa nhiệt độ
hệ số tỷ lệ
 
(anfa) =(
lưu lượng gió
 
cần thực tế/lưulượng
gió tính toán)
là đạc tính cực đại, (hình 1a và
1b).
Khi lưu lượng nhiên liệu vì một lý do nào đó thayđổi thì lưu lượng không khí cũng phải thay đổi cho phù hợp (lưu lượng nhiên liệu chủ đạo, lưu lượngkhông khí là phụ thuộc).
 
Tuy nhiên hệ số
 
lại phụthuộc vào nhiều yếu tố.
 
H 1a.
 
 Họ đặc tính cực đại của lò đốt khi thay đổi nhiệt độ
 
00.20.40.60.811.21.41.61.820200400600800100012001400anfa
   N   h   i  e   t   d  o
DAC TINH CUC TRI KHI LL DAU THAY DOI
612
 
 Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá
- VCCA-2011VCCA-2011
00.20.40.60.811.21.41.61.820200400600800100012001400anfa
   N   h   i  e   t   d  o
HO DAC TINH CUC TRI KHI CO NHIEU TAC DONG
 
H.1b.
 Họ đặc tính của lò đốt khi có nhiễu tác động 
 
 Nếu trong quá trình làm việc lượng không khí không
phù
hợp (thừa hoặc thiếu) đều dẫn đến các phản ứngcháy không hoàn toàn, hiệu suất thấp và gây tổn thấtdầu.
 
Sơ đồ khối mạch điều khiển
 
Việc
 
điều khiển
 
tối ưu sự cháy của nhiên liệu là thựchiện tìm một hệ số tỷ lệ giữa nhiên liệu và không khínhư thế nào đó để nhiệt độ ngọn lửa là cực đại, hình 1.
Theo [3,4]
để đốt cháy hoàn toàn 1kg dầu ta cần14,2kg không khí, như vậy
 
ta có thể điều khiển lưulượng gió theo tín hiệu điều khiển lưu lượng dầu hoăcđiều khiển độc lập nhau.
 
Thông thường
 
lưu lượng dầuvà gió được
 
 bộ
 
điều khiển tính toán theo nhiệt độ đặtvà tín hiệu phản hồi. Tỷ lệ dầu và gió được tính toándựa trên cơ sở phân tích quá
trình cháy [4].
Thậm chíđối với những hệ thống cũ các thợ lò thường đốt lòtheo kinh nghiệm và điều chỉnh lưu lượng dầu và gió bằng tay. Ví dụ ở Nhà máy kính Đáp Cầu (Bắc Ninh);hệ thống cũ của nhà máy cán
Gia Sàng Thái Nguyên...
Trên thực tế do nhiều yếu tố tác động như: Nhiệt độgió (nhiệt độ môi trường), chất lượng không khí, nhiệtđộ và chất lượng dầu... do vậy tỷ lệ gió và dầu
không
 phải lúc nào cũng theo đúng tỷ lệ tính toán. Thườngthì lưu lượng gió cần nhiều hơn tính toán, điều đó thểhiện qua hệ số dư thừa
 
(
1.1 1.25
 
).
H.2.
 
Sơ đồ khối hệ thống điều khiển
 
Trên sơ đồ khối ta thấy có 2 mạch vòng điều khiển, bộ điều khiển lưu lượng dầu sẽ tính toán điều khiểnlưu lượng dầu theo tín hiệu đặt và tín hiệu phản hồi.
 
Mạch vòng điều khiển lưu lượng dầu có nhiệm vụtổng hợp tín hiệu nhiệt độ từ các sensor nhiệt từ đó sosánh và đưa ra tín hiệu điều khiển lưu lượng gió với tỷlệ luôn bám theo lưu lượng dầu.
Thiết kế mạch điều khiển lưu lượng giótheo phương pháp bước
 
4.1. Phương pháp thiết kế
 
Trên thực tế, có nhiều phương pháp để thiết kếmạch điều khiển cho các đối
 
tượng có đặc tính cực trịnhư: phương pháp tách sóng đồng bộ; phương phápxác định gradien của hàm mục tiêu; phương phápchuyển động tìm đến cực trị
[1] ...
Ở đây ta nghiêncứu một phương pháp thường sử dụng trong các côngnghệ sử dụng nhiên liệu lỏng hiện nay, đó là phương pháp bước [1,2,3].
 
Giả sử hệ bắt đầu làm việc tại điểm A trên đặctính cực trị, bộ điều khiển có nhiệm vụ đưa quá trìnhlàm việc lên điểm B (hình 3).
 
H.3.
 
 Nguyên lý điều khiển theo phương pháp bước
 
BĐK LL dầu
 
t
0
 
(-)
 
BĐK ổ địnhnhiệt
 
BĐK tìmcực trị
 
CH
dầu
 
BĐK LL
gió
 
CHgió
 
Sensor
nhiệt
 
Lò đốt
 t
0
đ
 Sensor
tốc độ
 
Sensor
tốc độ
 
(-)
 
(-)
 
1/s
 
Van
 
Van
 
1/s
 
Bt00Axy(x)y(t)
613
 
 Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá
- VCCA-2011VCCA-2011
Sau khi thực hiện một bước
x
hệ thống sẽ đothông số ở đầu ra tương ứng là y
 
và so sánh với giátrị trước đó là y
k-1
 
mà đã được ghi vào bộ nhớ (k là sốthứ tự của bước được thực hiện). Tuỳ thuộc vào dấucủa
y
= y
 
 – 
y
k-1
 
mà bước tiếp theo sẽ được thựchiện theo hướng cần thiết.
 Ta có: x
k+1
= C.Sign (
y
) với C là giá trị của bước
[1,3].
Để điều khiển quá trình bước có hai xu hướng
[1]:
-
 Một là:
Tần số của bước được giữ không đổi,không phụ thuộc vào độ dốc của đặc tính cực trị. Quátrình đó được thể hiện như hình 3.
 
- Hai là
: Tần số của
 
 bước thay đổi, phụ thuộc vàođộ dốc của đặc tính cực trị. Khi độ dốc của đặc tínhcực trị bé thì tần số giảm và ngược lại
1
.
Trong hệ thống, có một chỉ tiêu chất lượng quan trọnglà phải giảm tối thiểu công suất lắc của động cơ chấphành khi đã đạt tới vùng cực trị, như vậy hệ thống phải có vùng không nhạy, tức là nếu:
 
( )
 
sign y
 
thì động cơ 
 
chấp hành phải đứngyên, với
 
là một số dương cho trước và còn được gọilà ngưỡng nhạy.
 
4.2. Sơ đồ khối của hệ thống tìm cực trị kiểu bước
 
Với giả thiết mạch vòng ổn định lưu lượng dầu được
 
đặt ở một giá trị cố định.
 
 Nhiệm vụ của bộ tìm cực trịkiểu bước là tự động điều chỉnh lượng khí đưa vào đểđốt với lượng dầu trên sao cho nhiệt độ của lò đạt cựcđại. Sơ 
 
đồ khối hệ thống điều khiển kiểu bước để điềuchỉnh lư
u l
ượng khí tự động được thiết kế như h
 ình 4.
 
H.4.
 
Sơ đồ khối mạch điều khiển lưu lượng 
khí 
 
Trong đó
:
Đầu ra của đối tượng điều khiển là tọa độ x – 
chính là
đại lượng chuyển dịch góc mở van khí; đầu ra của lòlà nhiệt độ, chính là tọa độ y , được
 
 biến thành lượngđiện áp đưa vào các bộ ghi nhớ nhờ sensor nhiệt độ
;
(CH) là động cơ chấp hành, (VA) là van gió, (MĐC)máy điều chỉnh được thiết kế, (LG) khối logic, (SS)khối so sánh, (GN) khối ghi nhớ các giá trị nhiệt độdưới dạng điện áp,
 
(FL) khối phát lệnh, khối này làmnhiệm vụ phát lệnh cho khối GN,
SS, LG,
làm việc, Tkhối tạo trễ.
 
Khối FL được thiết kế thực hiện tuần tự theo thuậttoán bốn bước sau
:
Bước 1
: 1 0 0 0
Bước 2
: 0 1 0 0
Bước 3
: 0 0 1 0
Bước 4
: 0 0 0 1
Bước 5
: 1 0 0 0.......................................
Các khối: Sensor nhiệt độ, khuếch đại (KĐ) làmnhiệm vụ lấy tín hiệu nhiệt độ dưới dạng điện áp ở cácthời điểm đầu và cuối các bước đưa về khối ghi nhớ,sensor tốc độ làm nhiệm vụ lấy tín hiệu phản hồi tốcđộ động cơ duới dạng điện áp đưa về máy điều chỉnhđể điều chỉnh tốc độ trong mỗi bước.
 *)
 Nguyên tắc hoạt động của sơ đồ
 
 Nguyên tắc làm việc của sơ 
 
đồ được thực hiện theo 4
b
ước như
sau:
+ Bước 1: Bộ phát lệnh (FL) phát lệnh tới khối logic
(LG)
điều khiển động cơ 
 
chấp hành (CH) quay dịchmở van gió một bước
x ,
đồng thời phát lệnh cho bộghi nhớ (GN), ghi nhớ giá trị nhiệt độ ban đầu dướidạng điện áp Uy
k-1
 +
Bước 2: Bộ phát lệnh tạo thời gian trễ để nhiệt độcủa lò thay đổi
+
Bước 3: Bộ phát lệnh phát lệnh cho bộ ghi nhớ, ghinhớ giá trị Uy
k.
 
+ Bước 4: Bộ phát lệnh phát lệnh so sánh 2 giá trịtrong các bộ nhớ .
 
* Nếu :
y
= Uy
- Uy
k-1
>
 Trong
đ
ó
 
là một số dương cho trước là ngưỡng tácđộng của khối logic, bộ phát lệnh tiếp tục phát lệnhtới khối logic điều khiển động cơ 
 
chấp hành quay dịch
LG
 
CH
 
 
MĐC
 
GN
 
T
 
FL
 
VAN
 
Sensor
nhiệt
y
X
2k 
 
Y
2k 
 
Uy
 
Uy
k+1
 
t
0
 
SS
 
Sensor
tốc độ
 
(-)
 
Khâu
QT bậcnhất, cótrễLL dầu
 1/s
614

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->