Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
5Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Mô hình nhà trồng cây với điều khiển tự động ứng dụng tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh

Mô hình nhà trồng cây với điều khiển tự động ứng dụng tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh

Ratings: (0)|Views: 2,039|Likes:
Published by pvdai
Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá - VCCA-2011

Mô hình nhà trồng cây với điều khiển tự động ứng dụng tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh The Model of The Automated Greenhouse used for HoChiMinh City’s Area
Nguyễn Ngọc Lâm, Đỗ Quang Minh, Trần Công Thịnh, Phạm Hữu Nhượng/1/ Viện Nghiên cứu Điện tử, Tin học và Tự động hoá (Phân Viện Tp.HCM) /1/ Khu Nông nghiệp Công Nghệ Cao, Tp.HCM e-Mail: lamnguyenngoc_ne@yahoo.com.vn, doquangminh19960@yahoo.com.vn, trancthinh@yahoo.com, nhuongphcnc@g
Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá - VCCA-2011

Mô hình nhà trồng cây với điều khiển tự động ứng dụng tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh The Model of The Automated Greenhouse used for HoChiMinh City’s Area
Nguyễn Ngọc Lâm, Đỗ Quang Minh, Trần Công Thịnh, Phạm Hữu Nhượng/1/ Viện Nghiên cứu Điện tử, Tin học và Tự động hoá (Phân Viện Tp.HCM) /1/ Khu Nông nghiệp Công Nghệ Cao, Tp.HCM e-Mail: lamnguyenngoc_ne@yahoo.com.vn, doquangminh19960@yahoo.com.vn, trancthinh@yahoo.com, nhuongphcnc@g

More info:

Published by: pvdai on May 30, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/12/2012

pdf

text

original

 
 Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá
- VCCA-2011VCCA-2011
Mô hình nhà trồng cây với điều khiển tự độngứng dụng tại khu vực thành phố Hồ Chí 
Minh
The Model of The Automated Greenh
ouse used for HoChiMinh City’s Area
 Nguyễn Ngọc Lâm, Đỗ Quang Minh, Trần Công Thịnh, Phạm Hữu Nhượng
 /1/ 
 
Viện Nghiên cứu Điện tử, Tin học và Tự động hoá (Phân Viện Tp.HCM)
 
 /1/ 
Khu Nông nghiệp Công Nghệ Cao, Tp.HCM
Tóm tắt
 
Bài báo trình bày kết quả nghiên cứu và ứng dụng nhàtrồng cây có điều khiển tự động đượ 
c xây d
ng phù
hợp với điều kiện sinh thái Tp.HCM.
 
 Nhà trồng cây GH
-
300 đã được thiết kế, lắp đặt cómái dạng tam giác liền kế, với diện tích tổng cộng ~
300m
2
,
gồm 3 nhà (kích thước: 6x16,6x3,5m(máng)– 
5,3m(nóc)
có hệ điều khiển riêng, phủ lợp bằng tấm polycarbonate, bao quanh bằng màng plastic lưới.Hệ thống đã áp dụng các công nghệ cho nhà trồngcây, gồm điều khiển tự động đóng mở mái, kéo rèm,điều hoà vi khí hậu, tưới – 
c
p d
ch
và điều khiển ánhsáng theo chương trình, kết nối với máy tính và điềukhiển từ xa. Mùa khô, nhiệt độ ban ngày ngoài trời
cao (37÷58
0
C), độ ẩm thấp (15÷20%), hệ thống GH
-
300 cho phép hạ nhiệt độ trong nhà với chênh lệch
~12÷15
0
C. Mù
a mưa, những ngày nắng, hệ thống
GH-
300 cho phép hạ nhiệt độ trong nhà với chênhlệch ~ 8÷12
0
C. Thời gian sau mưa, hệ thống cho phéphạ nhiệt độ trong nhà với chênh lệch ~ 5÷7
0
C. Ở mứctự động hoá trung bình, hệ thống đã thực hiện có giáthành bằng
40÷50%
so với giá ngoại nhập).
 
Các thực nghiệm canh tác để lựa chọn giống cây phùhợp, chế độ dinh dưỡng, tưới, quy trình canh tác,… đãđược thực hiện cho các loại rau ăn lá (rau muống vàrau cải xanh) và ăn quả (dưa chuột, dưa lưới
-
giống ALiên và Dưa lê
- Kim
cô nương), các loại hoa nền (
d
yên thảo,
t
hu hải đường),Từ các kết quả trên, cấu hình rút gọn mô hình nhàtrồng cây và danh mục cây trồng được đề xuất để cóthể triển khai rộng trên địa bàn Tp.HCM.
 
Abstract
The GH-300 three-section 300m
2
- area greenhouse isdesigned and produced for use to plant the vegetablesand flowers in HCMC.The GH-300 is the automatic system that included thegreenhouse environmental control with the roof andshading control, coolpad equipment, fogging,automated irrigation, nutrient dosing and lighting. Thesystem allows to reduce the greenhouse temperatureabout 12-15
0
C in a dry season and 8-12
0
C or 5-7
0
C ina rain season depended on the environmentalhumidity.The GH-300 system is effectively used to plant themusk melon, cucumber, small colza, water morningglory, flowers (begonia, ...). The fertilizer and plantprocedures in this greenhouse for these greens areproposed.
Từ khoá:
 Nhà trồng cây; điều khiển; vi khí hậu
; nhi
t
độ
;
độ
 
m.
1. Mở đầu
 
 Nhà trồng cây đã được nhiều
ng
 – 
 
 Nhà sản xuấttrên thế giới (như Richel Greenhouses; Netafim;Sundance,…) nghiên cứu, thiết kế và cung cấp cho thịtrường [1, 2, 3, 9, 14]. Các kỹ thuật tạo nhà trồng câycũng đã được phổ biến rộng rãi trên mạng Internet.Ở nước ta, trong những năm gần đây, sự phát triểnnhảy vọt mang t
ính
tự phát về nhà màng
-
nhà lướicông nghệ thấp (70.000
-
100.000 đ/m2) ở các địa phương
,
cùng với sự đầu tư nhà trồng cây(Greenhouse) công nghệ cao của các công ty có vốnđầu tư nước ngoài đã làm thay đổi bức tranh về n
ông
nghiệp hướng công nghệ cao ở nước ta. Điều này thúcđẩy nhiều địa phương nhập khẩu nhà trồng cây cóđiều khiển tự động. Thoạt nhìn thì vấn đề này có vẻdễ đạt hiệu quả. Tuy nhiên, việc triển khai canh tácnông nghiệp công nghệ cao trong các hệ thống nh
à
trồng cây này đang gặp những khó khăn, cản trở sựthành công của việc áp dụng công nghệ mới. Nguyênnhân là, ngoài việc giá thành đầu tư cao (
3
÷5 triệuđ/m2), việc nghiên cứu chọn lựa mô hình và hệ thốngđiều khiển thích hợp cho nhà trồng cây trong điềukiện khí hậu cụ thể của địa phương, việc chọn lựa loạicây trồng thích hợp, chế độ dinh dưỡng,…chưa đượcgiải quyết. Nhìn chung, các nghiên cứu này cần có sựkết hợp chặt chẽ giữa nhà nông
-
sinh với người thiếtkế kỹ thuật nhà trồng cây.Các kết quả điều tra ở một số địa phương [22] chothấy tới hơn 90% diện tích nhà trồng cây
hi
n nay là
tự phát và ở mức công nghệ thấp, được lợp phủ bằnglưới hoặc màng plastic. Nhà thường cao không quá3m, bao quanh bằng lưới hoặc để trống. Loại nhà nàydễ xây dựng, rẻ tiền, sử dụng trong các hộ gia đình đểtrồng các loại cây nhỏ, ươm giống. Phần nhỏ còn lạilà các nhà trồng cây nhập khẩu, công nghệ chủ yếu ở 
 m
c
trung bình, được lợp phủ màng plastic (1 hoặc 2lớp), có chiều cao 4
-
5m và được tự động điều khiển
làm mát, t
hông gió tự nhiên hoặc cưỡng bức. Loại này phần nào kiểm soát môi trường canh tác, được bảo vệtốt hơn (hạn chế vật nuôi phá hoại cũng như sự lâynhiễm bệnh từ bên ngoài), có giá thành tương đối cao,sử dụng tại các trang trại, khu nông nghiệp để trồng
các
loại cây lớn, canh tác phục vụ sản xuất thươngmại và ươm giống. Một tỷ lệ nhỏ là các nhà trồng câycông nghệ cao sử dụng ở các công ty đầu tư nước
804
 
 Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá
- VCCA-2011VCCA-2011
ngoài. Nhà được lợp phủ bằng 2 lớp màng Plastichoặc bằng tấm nhựa polycarbonate, chiều cao 5
-8m.
 Nhà trồng
 
cây loại này được tự động điều khiển điềuhoà khí hậu và có hệ thống kiểm soát dinh dưỡng vàtưới tự động công nghệ cao, có giá tương đối đắt. Hệthống này thích hợp cho cho sản xuất sản phẩm chấtlượng cao, cho thương mại và ươm giống với sốlượng lớn, lý tưởng cho việc kiểm soát các tác độngcủa môi trường lên việc canh tác.
 
 Nước ta nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới, song khíhậu các miền khá khác nhau, đặc biệt có những vùngquanh năm mát và lạnh như Đà Lạt, Tam Đảo,.. rấtthuận tiện cho việc phát triển nhà trồng cây. Vấn đềxây dựng nhà trồng cây ở những vùng nóng, vùng cóđộ ẩm cao là khó khăn hơn nhiều. Chính vì vậy, việcnghiên cứu xây dựng mô hình nhà trồng cây với trang bị điều khiển tự động, phù hợp với điều kiện khí hậuvà canh tác ở từng địa phương, tạo điều kiện để tiếnhành thử nghiệm và xác lập quy trình công nghệ canhtác cho một số loại cây hoa – 
 
rau trồng theo hướngcông nghệ cao – 
 
là có ý nghĩa khoa học và thực tiễn.Các vấn đề trình bày trong bài báo này là nhữngnghiên cứu chúng tôi thực hiện cho nhà trồ
ng cây
công nghệ trung bình, ứng dụng tại thành phố Hồ ChíMinh (TP.HCM) và khu vực.
2. Thiết kế cấu trúc nhà trồng cây
 
Cấu trúc nhà
 
được thiết kế trên cơ sở xem xét ảnhhưởng của các tham số môi trường đối với c
ây tr
ng.
Với mái nhà vòm cong, bức xạ mặt trời suốt ngàyluôn vuông góc với mái cho phép đa phần tia sáng đivào trong nhà và tia phản xạ sẽ ít, do vậy lượng bứcxạ nhận được trên diện tích canh tác rất lớn. Loại máivòm thường được dùng ở những vùng có lượng bứcxạ mặt trời yếu (vùng ôn đới – 
 
vùng có tuyết vì khảnăng chịu tải của mái lớn). Ở vùng nhiệt đới nhiềunắng, với loại mái tam giác, bức xạ mặt trời vào sángvà chiều mới vuông góc với mái nhà. Vào giữa trưanắng gắt, lượng bức xạ nhận được trên diện tích canhtác lại được giảm đi do bị phản xạ nhiều trên hai phầnmái nhà.Vì vậy nhà mái tam giác thường được dùng ở những vùng nhiều nắng (nhiệt đới, sa mạc). Ngoài ra,các phân tích tác dụng nâng mái của gió (theo Địnhluật Bernuli) cho thấy dạng mái vòm dưới tác dụngcủa gió chịu lực nâng lớn hơn dạng mái tam giác. Các phân tích dòng khí khí đối lưu tự nhiên trong nhà vớimái vòm và dạng mái tam giác có các kiểu thông hơitrên mái cho thấy sự đối lưu tuỳ thuộc mạnh vào vị trícửa thoát trên mái. Những nhà mái tam giác dễ thực
h
iện cửa thoát ở phần nóc, nên sẽ có đối lưu tự nhiêntốt, dễ dàng cho phép khí nóng tích tụ ở phần trên mái
thoát ra ngoài.
Căn cứ
phân tích
ở 
 
trên, cấu hình nhà lựa chọn làdạng mái tam giác, được xây dựng liên kế để giảm bớtvật liệu xây dựng và cho phép tạo diện tích canh tácrộng. Nhà trồng cây GH
-
300 gồm 3 nhà liên kế
(3x100m
2
), thực hiện cho 3 đối tượng cây trồng cụthể: Nhà trồng rau ăn lá;
 
 Nhà trồng rau ăn
 
quả, dưacác loại trên giá thể; v
à
 Nhà trồng hoa chất lượng cao(xem H.1). Với
 
nhiều loại vật liệu làm khung nhà,việc chọn thép ống mạ trong xây dựng là phù hợp vềđộ bền và giá cả. Kết cấu khung nhà sử dụng thép ốngdài 6m (đường kính 21mm, 27mm và 60mm), đảm bảo sức chịu tải của nhà cũng như các đà ngang theotiêu chuẩn quốc tế l
à 100pound/foot
2
(90kg/929cm
2
),
chịu được sức nặng của 1 công nhân trèo lên mái vàcác cấu kiện khác treo hay gắn trong nhà. Để giải
l
ượng nhiệt tích tụ tại vùng trung tâm nhà, cấu trúc cơ 
 
khí phải đảm bảo các yêu cầu điều khiển của hệ thốngnhư đóng/mở mái tự động, thông gió cưỡng bức,thông gió mái và đảo gió bằng quạt, hệ thống làm mátkhông khí trong nhà, có màn che nắng bên ngoài vàthoát nước bằng máng xối.Tại Tp.HCM tháng nóng nhất là tháng 3
- tháng 4
cuối mùa khô, hướng nhà được đặt theo hướng
b
ắc
-t
ây bắc – 
> nam -
đông nam để có thể khai thác gióTín phong theo hướng
nam -
đ
ông Nam (có trong
khoảng từ tháng 3 đến tháng 5.
 
H. 1
 
 Nhà trồng cây GH 
-300
Các dãy nhà GH-
300 tại Khu Nông nghiệp Công Nghệ Cao Tp.HCM (Xã Phạm Văn Cội, Huyện Củ
Chi Tp.HCM) d
ng
theo hướng bắc
-
tây bắc/nam
-
đông nam (xem H.2).
  N  W  W  N  E  E S S
N    a  m   -   
Đ   
ô   n   g   n  a  m  B   
ắ    
c   -   T    â    y    b  
ắ    
c  
 
H. 2
 
 Hướng nhà, hướng gió Tín phong, quỹ đạo mặt trời
 
 Loại vật liệu sử dụng phủ lợp:
Lớp phủ trong suốt chomái nhà trồng cây có ảnh hưởng chủ yếu đến khảnăng truyền ánh sáng cung cấp cho cây trồng, sự dẫntruyền nhiệt độ, hiệu suất năng lượng sử dụng cũng là
nh
ng
yếu tố quyết định cho việc thiết kế hệ điềukhiển tối ưu môi trường bên trong nhà.Các loại vật liệu lợp sử dụng hiện nay gồm 3 nhómchính là kính, màng plastic (nhựa PVC, PolyvinylCloride, Polyethylene mật độ thấp/LDPE), PVC,
805
 
 Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá
- VCCA-2011VCCA-2011
Ethylene vinyl acetate copolymer /EVA) và tấm
 
 plastic (PolyCarbonate/PC, thuỷ tinh hữu cơ /Acrylic– 
PMMA
 – 
 
Polymethylmethacrylate). Từ nhiều loại plastic có cấu trúc hoá học khác nhau, khi lựa chọn tacần phải tính đến hai đặc tính cho nhà trồng cây làkhả năng truyền qua của bức xạ mặt trời và khả năngdẫn nhiệt. Nhà màng xứ ôn đới có yêu cầu giảm sựmất nhiệt. Ngược lại, nhà màng xứ nóng lại cần giảinhiệt tích tụ bên trong nhà.
 
Quá trình quang hợp của cây trồng cần phần ánh sángnhìn thấy (khả kiến
-
PAR) của bức xạ mặt trời, có bước sóng (400~700nm), chiếm 38,2% trong tổng sốcác bức xạ mặt trời. Sau khi đi qua bầu khí quyển, tỷlệ này tăng lên 42,9% trong tổng năng lượng bức xạkhi đến mặt đất [4,5]. Ngoài ra còn có các sóng trongvùng tử ngoại (UV), hồng ngoại (IR) và rìa đỏ (FR:
Far-
Red), hoặc gần đỏ (NIR). Năng lượng mặt trời bị phản xạ và hấp thụ bởi bầu khí quyển và vật liệu phủnhà. Phần
 
truyền qua dành cho sự phát triển của câythực tế chỉ khoảng 1
-
5 %. Phần còn lại bị hấp thu và phát ra bức xạ nhiệt làm nóng không khí bên trongnhà, hiệu ứng này được gọi là hiệu ứng nhà kính. Đốivới xứ nóng, việc nghiên cứu hiệu ứng này cho thấy bắt buộc phải làm mát không khí trong nhà thì mớiđảm bảo nhiệt độ môi trường cho cây phát triển. Đồngthời khả năng truyền nhiệt của vật liệu lợp nhà cần phải được xem xét kỹ khi thiết kế nhà.Vật liệu phủ nhà được lựa chọn theo hai thông số:
 -
Hệ số truyền là tỷ số cường độ bức xạ bên dưới lớp phủ (I) được đo đồng thời với cường độ bức xạ bêntrên lớp phủ (Io) với cùng một bước sóng = I / Io.Đối với nhà trồng cây, hai loại bức xạ được quan tâmlà bức xạ ánh sáng khả kiến cần cho quang hợp củacây và bức xạ nhiệt góp phần làm nóng môi trườngtrong nhà trồng cây. Trong bảng dưới giới thiệu hệ sốtruyền của ánh sáng khả kiến và bức xạ nhiệt cho cácloại vật liệu (mới) sử dụng phổ biến lợp nhà trồng câyhiện nay [7,8].
 
Loại vật liệu
 
 Hệ số truyền
 
PAR
 BX n
hiệt 
 
Kính 1 lớp
0,60 0,03
Màng PE 1 lớp(0.1mm )
0,67 0,80
Màng PE 2 lớp(0.1mm )
0,67 0,63
FRP một lớp ( 0.63mm)
0,89 0,12
Polycarbonate đặc 4mm
0,89 0,81
3 lớp ruột rỗng 8mm
0,71 0,61
3 lớp ruột rỗng 16mm
0,63 0,53-
 Những yếu tố khác ảnh hưởng đến hệ số truyền ánhsáng: Các thông số khí tượng (ngày giờ nắng trongnăm), quỹ đạo mặt trời,; Cấu trúc nhà (góc và độ congcủa mái nhà), số lượng gian nhà trải ra, độ cao của bức tường cuối.
 
Căn cứ vào các thông số nói trên, 3 loại vật liệuthường được dùng phổ biến cho nhà trồng cây là kính,màng plastic và tấm plastic (có các lớp rỗng).
 
Kính có hệ số truyền sáng tốt, hạn chế tối đa tia cựctím (UV), bền (tuổi thọ trên 25 năm), giữ nhiệt banđêm tốt, chi phí bảo quản sửa chữa thấp. Tuy nhiên,kính lợp có giá thành cao, trọng lượng nặng và khôngan toàn khi có tuyết, bão, mưa đá
 
…, vì vậy, chúng ít
 
được sử dụng trong các nhà trồng cây hiện nay.
 Màng Plastic- Polyethylen (PE)/ Ethylvinyl Acetate/ 
Polyvinyl Cloride (PVC). Có hệ số truyền sáng và tiacực tím khá tốt, giữ nhiệt kém. Màng dễ rách, thủng,dễ bám bẩn, thường phải thay thế sau thời gian sửdụng 9 đến 36 tháng tùy môi trường khí hậu. Tuynhiên do giá rất rẻ, trọng lượng rất nhẹ, nên chúngđược ứng dụng phổ biến (loại màng EVA) trong các
nhà màng canh
tác phổ thông. Mái thường được lợp 2lớp để giảm bớt sự truyền nhiệt và hạn chế rách thủng.
 
Tấm Plastic loại Polycarbonate là loại vật liệu nhiềutriển vọng vì sự bền vững (tuổi thọ trên 10 năm), khảnăng truyền sáng, khả năng cách nhiệt, nhẹ và ngăn bức xạ tử ngoại tốt, cho phép dễ dàng cọ rửa rêu, tảo,chất bẩn phủ trên mái.Từ các phân tích trên, nhà GH
-
300 được lợp bằng cáctấm Multicell Polycarbonate 1 lớp ruột rỗng 6mm.Phần bao quanh nhà sử dụng màng plastic và lưới.
3. Thiết kế thiết bị công nghệ
 
Việc lựa chọn thiết bị công nghệ cho nhà trồng cây phụ thuộc nhiều vào điều kiện khí hậu địa phương.(Tp.HCM) và khu vực nằm trong vùng nhiệt đới giómùa cận xích đạo, có nhiệt độ cao đều trong năm, cóhai mùa mưa – 
 
khô. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng
11, mù
a khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Ðiềukiện nhiệt độ và ánh sáng thuận lợi cho sự phát triểncác chủng loại cây trồng và vật nuôi đạt năng suấtsinh học cao.Lượng bức xạ mặt trời ở Tp.HCM cao, trung bìnhkhoảng 140 Kcal/cm
2
/năm. Số giờ nắng trung bì
nh160-
270 giờ/tháng. Tháng 4 là tháng nóng
nh
t, có
nhiệt độ trung bình (trong bóng râm) là 28,8
0
C (cao
nhất tới 40
0
C). Tháng 12 là tháng mát, có nhiệt độ
trung bình 25,7
0
C (thấp nhất tới 13,8
0
C). Ðộ ẩmtương đối của không khí mùa mưa 80% (cao nhất tới
10
0%), mùa khô 74,5% (thấp nhất tới 20%). Lượngmưa cao, bình quân 1.949mm/năm. Số ngày mưatrung bình/năm là 159 ngày. Khoảng 90% lượng mưahàng năm tập trung vào các tháng mùa mưa từ tháng 5đến tháng 11 (cao nhất trong tháng 6 và 9). Các tháng1, 2, 3 mưa
 
rất ít, lượng mưa không đáng kể. Cáchướng gió chính: gió
tây -tây n
am trong mùa mưa (từtháng 6 đến tháng 10) và gió
b
ắc
-
đ
ông b
ắc trong mùakhô (từ tháng 11 đến tháng 2). Ngoài ra có gió Tín phong, hướng
nam -
đ
ông n
am (từ tháng 3 đến tháng5), tốc độ trung bình 3,7 m/s. Về cơ bản Tp.HCMthuộc vùng không có gió bão (nguồn: Nha khí tượng – Thuỷ văn, Khu vực Nam Bộ).
 
Với điều kiện khí hậu nóng và nắng quanh năm nhưtại Tp.HCM, nhà màng công nghệ mức trung bình phải có các thiết bị công nghệ để đảm bảo môi trườngcanh tác cho các loại rau quả và hoa. Các hệ thống phải đảm bảo điều hoà về nhiệt độ, bức xạ, độ ẩm đạtyêu cầu canh tác đòi hỏi. Nhà trồng cây GH
-
300 phảigiải quyết một cách hợp lý và tối ưu các nhiệm vụđiều khiển sau đây: Điều hoà nhiệt độ trong nhà (mở mái tự động, thông gió cưỡng bức, thông gió mái vàđảo gió bằng quạt, làm mát không khí trong nhà, đóngmở rèm che nắng bên ngoài) và các điều khiển khác phục vụ canh tác (tưới và điều khiển chiếu sáng).
 
806

Activity (5)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
hoaleminh liked this
hoaleminh liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->