Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá
- VCCA-2011VCCA-2011
Một số kết quả ban đầu của
mô hình
mô phỏng công suất vệ tinh nhỏ
trongMATLAB/Simulink
Some initial results of power simulation model for micro satellite using MATLAB/Simulink
Nguyễn Thanh Tuấn, Phạm Anh Tuấn, Vương Thị Diệu Hương
Viện Công nghệ Vũ trụ, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Tóm tắt
Tính toán công suất là một trong những
công việcquan trọng nhất của
quá trình
thiết kế, chế tạo vệ tinhnhằm đảm bảo
cho
vệ tinh có thể hoạt động độc lậptrên quỹ đạo với nguồn năng lượng từ pin
mặt trời.Với ý tưởng tính toán và mô phỏng công suất vệ tinhmột cách
chính xác
và linh hoạt, một mô hình tínhtoán, mô phỏng công suất được xây dựng trên công cụ phần mềm MATLAB/Simulink. Mô hình gồm bốn
khối chính: khối phát công suất, khối lưu trữ nănglượng, khối tiêu thụ công suất và khối điều khiển và phân phối công suất.
Pin mặt trời được sử dụng làkhối phát công suất duy nhất trên vệ tinh, ắc quy Li
-
Ion được sử dụng để lưu trữ năng lượng, khối tiêu thụcông suất bao gồm tất cả các thiết bị tiêu thụ côngsuất trên vệ tinh và khối điều khiển, phân phối côngsuất có nhiệm vụ tối ưu hóa công suất phát, phân phốicông suất trên vệ tinh trong quá trình hoạt động.
Bài
báo tập trung vào việc phân tích xây dựng mô hình vàđưa ra một số kết quả ban đầu của
mô hình.
Abstract:
Calculating satellite power is crucial task in satellite design and manufacturing process in orderto ensure that the satellite could operate independentlyin its orbit with the power generated by mounted solarpanels. With the ideal of calculating and simulatingthe satellite power exactly, dynamic and flexibly, asatellite power simulation model is created usingMATLAB/Simulink. This model consists of fourmain blocks, such as: power generation block, powerstorage block, power contribution block and powerconsumption block. Solar panels are used as the onlypower generating device for satellite, a series of Li-Ion batteries is used to store power for satellite, thecomsumption block consists of all device thatconsume power in the satellite and finally, the controland distribution block is to maximize the generatingpower and distribute power. This paper is to do someanalysis during creating the model and represent someinitial results of the model.
Chữ viết tắt
EPS Electrical Power SupplyADCS Attitute Determination and ControlSystemCOM CommunicationFOVLi-IonMPPTP & OSoCDoDTBDField of ViewLithium IonMaximum Power Point TrackingPerturb and ObserveState of ChargeDeath of DischargeTo Be Determined
Phần mở đầu
Không giống các thiết bị hoạt động trên mặt đất, vệtinh là một thiết bị đặc biệt hoạt động trên quỹ đạo
,
thường sử dụng năng lượng từ một nguồn cung cấphạn chế. Hiện nay, phần lớn vệ tinh sử dụng nguồnnăng lượng từ pin
mặt trời. Bên cạnh những ưu điểmcủa việc sử dụng pin mặt trời làm nguồn cung cấp nhưnhỏ, gọn, sự phổ biến,…vẫn
còn có những hạn chếnhư: hạn chế về công nghệ chế tạo, ảnh hưởng bởiđiều kiện làm việc trên quỹ đạo… Những hạn chế nàylàm cho công suất phát khi sử dụng pin mặt trời thấp.Để khắc phục được những hạn chế này, ngoài giải
pháp
tăng hiệu suất của pin mặt trời khó khả thi trongthời gian ngắn do phụ thuộc vào công nghệ chế tạocòn có thể tăng diện tích pin mặt trời trên vệ tinh vàtính toán tối ưu các thiết bị cũng như chế độ làm việccủa vệ tinh. Tăng diện tích pin mặt trời sẽ gặp một sốkhó khăn nhất là đối với vệ tinh nhỏ
.
Phương án tínhtoán chi tiết công suất tiêu thụ, lựa chọn tối ưu thiết bịcũng như chế độ làm việc của các thiết bị trên vệ tinhlà một phương án thường được sử dụng. Một cáchđơn giản thường được các kỹ sư thiết kế sử dụng đểtính toán công suất trên vệ tinh đó là liệt kê thiết bị,thông số kỹ thuật và thực hiện các phép toán trên các phần mềm tính toán như Microsoft Excel.
Tuy nhiên,
kết quả của phương pháp này là các con số tĩnh,không trực quan cũng như không linh hoạt trong việcthay đổi thông số. Để khắc phục những hạn chế trên,nhóm thiết kế đề xuất ý tưởng xây dựng mô hình tínhtoán công suất của vệ tinh nhỏ
trên công
cụ phần mềm
MATLAB/Simulink với các đặc điểm:
Tính toán chính xác công suất của các thiết bịtrên vệ tinh
Dễ dàng theo dõi công suất tức thời tại mọi thờiđiểm
Linh hoạt trong việc thêm, bớt thiết bị, thông sốvà thay đổi chế độ hoạt động
844
Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá
- VCCA-2011VCCA-2011
Mô hình được đề cập trong bài báo là những kết quảđầu tiên của mô hình mong muốn, có tính chất thểhiện nguyên lý hoạt động và tính khả thi của ý tưởng
.
Bởi vệ tinh hiện nay đang trong quá trình thiết kế hệthống nên các thông số của cá
c
thiết bị cũng như chế
độ hoạt độn
g
chưa được quyết định.
Nội dung chính
2.1
Tổng quan về vệ tinh
2.1.1 Thông số cơ bản
Vệ tinh được thiết kế và chế tạo là vệ tinh kích thướcmicro có khối lượng 50kg với nhiệm vụ chủ yếu là
dò
tìm các đám cháy trên mặt đất. Dưới đây là các thôngsố cơ bản của vệ tinh:
Nhiệm vụ:
Dò tìm đám cháy trên mặtđất
Khối lượng:
50kg
Kích thước:
50 x 50 x 50 cm
Quỹ đạo:
Đồng bộ mặt trời
Độ cao quỹ đạo:
500km
Độ phân giải:
~200m
Cảm biến:
Microbolometer camera(VGA 640 x 480)
Dải quan sát:
79km x 60km @ 500km
Điều khiển tư thế:
3 trục
Truyền thông:
S-band, X-band
Công suất:
120W (TBD)
2.1.2 Các
khối chức năng
trên vệ tinh
Vệ tinh
gồm có các khối chức năng sau:
Khối điều khiển trung tâm:
Có nhiệm vụ quản lýcấp cao nhất toàn bộ hoạt động của vệ tinh
.
Là mộtmạch
nhúng sử dụng điều hành thời gian thực
TOPPERS.
Khối nhiệm vụ:
Sử dụng cảm biến microbolometer.Cho ảnh VGA có độ phân giải 640 x 480 pixel.
Trường nhìn của cảm biến (FOV) là 9,1
o
x 6.8
o
. Ngoài
ra, vệ tinh có thể được trang bị thêm các cảm biến phụ.
Khối truyền thông:
Giữ vai trò liên lạc giữa vệ tinhvà các trạm mặt đất. Sử dụng cả hai dải tần S
-band vàX-
band. Đây là khối tiêu thụ một phần rất lớn nănglượng của vệ tinh.
Khối điều khiển tư thế:
Có nhiệm vụ giữ tư thế vệtinh ổn định và điều khiển tư thế vệ tinh nhằm thựchiện các nhiệm vụ. Khối điều khiển tư thế cũng tiêuthụ rất nhiều năng lượng của vệ tinh. Năng lượng tiêuthụ phụ thuộc vào chế độ điều khiển.
Khối nguồn:
Cung cấp năng lượng cho hoạt động củavệ tinh. Có nhiệm vụ tối ưu hóa năng lượng từ pinmặt trời, sạc cho pin Li
-
Ion và cung cấp cho các khốichức năng của vệ tinh.
Khối cấu trúc:
Có nhiệm vụ định hình và cố định vịtrí của các thiết bị trên vệ tinh. Ngoài ra còn có tácdụng bảo vệ các thiết bị trên vệ tinh khỏi các tác động bên ngoài. Khối này không tiêu thụ năng lượng.
Khối điều khiển nhiệt:
Ổn định nhiệt độ trong vệtinh, đảm bảo cho các thiết bị có thể sống sót và hoạtđộng tốt trong điều kiện khắc nghiệt trên quỹ đạo.
Các khối trong vệ tinh được kết nối theo sơ đồ như
hình 1.
2.1.3
Tính toán công suất tiêu thụ của vệ tinh
Công suất
tiêu thụ của vệ tinh ứng với từng chế độ
làm v
iệc được thể hiện trong bảng dưới đây:
Chế độ
hoạt động
Công suấttiêu thụ [W]
Ổn định tự quay
110.4
Hướng mặt trời
80.4
Hướng trái đất
85.4
Hướng mục tiêu
85.4
Thực thi
115.4
Điều khiển quỹ đạo
85.4An toàn 74.6
2.2
Cấu trúc của mô hình
Như đã đề cập ở trên, mô hình tính toán, mô phỏngcông suất của vệ tinh
bao gồm các khối phát, điềukhiển và phân phối, lưu trữ và tiêu thụ.
2.2.1
Khối phát
Nguồn phát năng lượng duy nhất của vệ tinh là pinmặt trời. Pin mặt trời nhận năng lượng bức xạ mặt trờivà biến đổi chúng thành điện năng
.
Năng lượng bứcxạ nhận được của pin mặt trời phụ thuộc vào góc giữa
H.1
Sơ đồ khối của vệ tinh
845
Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá
- VCCA-2011VCCA-2011
tia sáng tới và bề mặt pin mặt trời theo công thức sau:
Trong đó:
-
P là năng lượng pin mặt trời nhận được (W)
-
P
0
là năng lượng cực đại pin mặt trời nhậnđược trong trường hợp tia sáng chiếu vuônggóc với bề mặt pin (W)
-
α là góc giữa tia tới và tia pháp tuyến của bềmặt pin mặt trời
Ngoài ra,
do hoạt động trên quỹ đạo nên vệ tinh sẽ đivào vùng tối trên quỹ đạo. Tại những điểm này pinmặt trời không sinh ra năng lượng do không nhậnđược năng lượng từ mặt trời.
Như vậy, mô hình khối phát sẽ gồm có mô hình pinmặt trời, mô hình tính toán quỹ đạo và tư thế
vệ tinh.Mô hình tính toán quỹ đạo và tư thế được sử dụng từmô hình của hệ thống ADCS của vệ tinh.
2
.2.2 Khối điều khiển và phân phối
Nhằm tối ưu công suất nhận được từ pin mặt trời, mộtthuật toán dò tìm điểm công suất cực đại của pin mặttrời được tích hợp trong khối điều khiển và phân phối.Thuật toán MPPT được sử dụng là P & O.
Hơn nữa, khối điều khiển và phân phối còn có nhiệmvụ sạc năng lượng cho pin Li
-
Ion ở chế độ dòng ổnđịnh.
Các thông số cần giám sát: công suất của pin mặt trời,trạng thái hoạt động của thuật toán MPPT.
2.2.3 Khối lưu trữ
Thiết bị lưu trữ năng lượng trên vệ tinh là các khối pi
nLi-Ion 3.7 V, 5Ah (TBD).
Các thông số cần giám sát: dòng sạc cho pin, trạngthái sạc (SoC) và xả của pin (DoD).
2.2.4 Khối tiêu thụ
Do đang trong quá trình thiết kế hệ thống, các thiết bịcủa vệ tinh chưa được quyết định, chính vì thế khối
tiêu t
hụ đơn giản được giả sử là một thiết bị tiêu thụcông suất như động cơ một chiều.
2.2.5 Khối chọn chế độ
Với mong muốn tạo ra sự linh hoạt trong quá trình mô phỏng. Một khối cho phép thay đổi chế độ làm việccủa vệ tinh cũng được tích hợp vào mô hình. Trướchết, mô hình được thực hiện với ba chế độ của hệthống ADCS là chế độ hướng mặt trời, chế độ hướngtrái đất và chế độ an toàn tích cực. Sự thay đổi các chếđộ này dẫn tới sự thay đổi tư thế ảnh hưởng đến năng
H.2
Đặc tính của pin mặt trời
H.3
Đường đặc tính xả của pin Li
-Ion
H.4
Mô hình
mô phỏng
846
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Một số kết quả ban đầu của mô hình mô phỏng công suất vệ tinh nhỏ trong MATLAB/Simulink
Hội nghị toàn quốc về Điều khiển và Tự động hoá - VCCA-2011
Một số kết quả ban đầu của mô hình mô phỏng công suất vệ tinh nhỏ trong MATLAB/Simulink Some initial results of power… (More)
Một số kết quả ban đầu của mô hình mô phỏng công suất vệ tinh nhỏ trong MATLAB/Simulink Some initial results of power… (More)
864
Reads
9
Readcasts
0
Embed Views
Recommended
More From This User
Notes
Load more
