Griekenland, Italië,Portugal, Spanje en Ierland hebben bijzonder goedeomstandighe- den om energie op te wekken uit zon, wind en aardwarmte.Waarom krij- gen deze landenniet de mogelijkheid omvia deze wegeen substanti- eel deelvan hunschulden inte lossen?Hoe? Doorschuldeisersconcessies indeze landen tegeven voor grootschalige investeringsprogramma’s induurzame energie,die over eenlange periodevoldoendefinancieelrendement opleveren.Denkaan zonnepanelen, windparken,of geothermische centrales. Vorige week stelde econoom Sweder van Wijnbergen in deze krant dat er naastschuldreductie ookeen investeringsprogramma nodig is om de euro-economieën, enhun bevolking, hoop te geven en uitzicht op groei.Deelskan datdoorschulden omtezetten naarconcessiesvoor duurzame energie. Een schuldreductie van 30 procent moet mogelijk zijn –uitgaande van eengemiddeldeinflatie van2,5pro- cent per jaar, een bescheiden rende- ment van 1,5eurocent per kilowattuurin deperiode2020-2045, eneen conservatief ingeschatteopbrengst van 70 gigawattuur elektriciteit per vierkante kilometer per jaar. Ierland, dateen schuldheeft van 40 miljard euro, zou een gebied van intotaal550 vierkantekilometerin concessie moeten geven. Dat is nog geen procent vanhet totale landoppervlak –ter vergelijking: 11 procent van de provincieGelderland. Voor Portugal(78 miljardeuro schuld)is dat ruim 1.000vierkante kilometer,
Werk die staatsschulden weg met zon en wind
De zwakkere eurolanden kunnen een flink deel van hun staatsschuld met groene stroom terugbetalen, zo stellen vijf financiële en energie-experts.
ofwel 1,1 procent van zijn oppervlak. En Griekenland(210 miljardeuro schuld) komt op 2.800 vierkante kilometer –2,1 procentvan het totale oppervlak. Projectenhoeven trouwensniet perse alleenvia grootschaligeopwek op grote lappen grond plaats te vinden. Ooklokaal kan eenenorme potentie voor decentrale energie wor- den verzilverd. Dit plankent alleenwinnaars. Via hun concessies kunnen schuldeisers hun ooit geïnvesteerde geld terugverdienen –in dehuidigesituatieis het hoogst onzeker of ze dat geld ooit nog terugzien. De probleemlanden losseneen substantieeldeel vanhun schuldenlast af, entegelijk krijgt de werkgelegenheideen impulsbijde bouw enhet onderhoudvan dein-
stallaties.Vooral dejongegeneratie in die landen, die nu geconfronteerd wordt meteen reusachtigejeugdwerkeloosheid, krijgtweer perspectief op een schuldenvrije toekomst. EnEuropa krijgtmeerduurzame energie. Hetdraagt daarmeebij aan een leefomgevingdie schoner,gezonder enveiliger is voorhaar burgers. Om deuitoefening vande concessierechten en daarmeede aflossing van deschulden extrate stimuleren, moeten deschuldeisers –al danniet via een speciaal daartoe op te richten consortium –de terealiseren duurzameenergieprojecten tegeneenla- ge rentekunnen financierenbij de Europese Investeringsbank (EIB). Dit past prima binnen de doelstellingenvandeEIB enhetbeleidvande EUom dekomende decenniaeen energietransitie door te maken. Een lage rente heeft een sterk positief effect opde rentabiliteit van dete realiseren projecten, omdat de installatiesvoor duurzameenergiegekenmerktworden doorrelatief hogeinitiëleinvesteringskosten enzeerlage operationele kosten.De ‘brandstoffen’zon, winden aardwarmtezijn immers gratis. Ook moet de uitoefening van de concessierechten gepaardgaan met deverdere uitbouwvan hetal inaan- leg zijnde Europese hoogspanningsnet.Via ondergrondseenoverzeese gelijkspanningskabels wordenvraag enaanbodvan duurzamestroomuit verschillendeEU-lidstaten beteraan elkaargekoppeld.Het plankanook aansluiten bij het project Desertec, dat investeertin duurzameenergieprojecteninNoord-Afrika, omzote voorzienin eendeelvan deEuropese elektriciteitsbehoefte. Wil eenplan zoalshier gepresenteerdslagen, danmoetenschuldeisers bereid zijn te handelen met het perspectiefvan eenlangeretermijn, tenminsteenkele decennia.Devoordelen zijntalrijk: grondpachttegen een lage prijs of zelfs gratis, lage renteop geïnvesteerdkapitaal,gunstige lokale omstandigheden en wereldwijd structureelstijgende groothandelsprijzen van conventionele energie. Aangeziende vraagnaar grond metgunstige omstandigheden(veel zon, windof aardwarmte)waarschijnlijk zal toenemen, is het eigenlijk niet meer dan slim anticiperen.
Sylvester Eijffingeris hoogleraar financiële economie aan de universiteit Tilburg, Klaas van Egmondis hoogleraar geowetenschappen aan de universiteit Utrecht, Wim Sinke is hoogleraar duurzame energiesystemen aan de universiteit Utrecht, Herman Wijffelsis hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering aan de universiteit Utrecht, Marco Witschgeis directeur Nederland Krijgt Nieuwe Energie.
Portugal zou 1 procent van zijn grondgebied moeten verpachten
