Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
1Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Bếp lửa

Bếp lửa

Ratings: (0)|Views: 401|Likes:
Uploaded from Google Docs
Uploaded from Google Docs

More info:

Published by: Truc Khuyen Duong Dang on Jun 20, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, DOC, TXT or read online from Scribd
See More
See less

06/20/2012

pdf

text

original

 
Người phụ nữ Việt Nam luôn gắn bó cuộc đời mình với hình ảnh bếp lửa, hình ảnh của máiấm gia đình, gần gũi với bao người thân thương. Bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt cũng đượcbao bọc bởi tình cảm nhớ thương về một bếp lửa của chốn quê nhà. Nơi đây có hình ảnhngười bà tảo tần chịu thương chịu khó sớm hôm thổi lửa cho đến khi hơi ấm tràn ngập khắpcăn bếp nhỏ, sưởi ấm tâm hồn và niềm tin của hai bà cháu đơn côi. Bài thơ thấm đẫm tìnhyêu thương và lòng biết ơn sâu sắc của cháu đối với bà. Sự chân thành và rung cảm thathiết đó đã tạo nên sức sống cho bài thơ.Bài thơ được sáng tác năm 1960 khi nhà thơ đang học tập xa tổ quốc. Giữa mùa đông nướcNga lạnh lẽo, nỗi nhớ bà, nhớ quê hương cứ ray rứt khôn nguôi. Hồi ức về bếp lửa như mộtluồng hơi ấm đề nhà thơ vơi đi phần nào cái gía rét của mùa đông xứ lạ, mở ra trong lòngnhà thơ bao luồng suy tưởng,… Bếp lửa ra đời trong dòng hồi ức nhớ thương ấy.Trong suốt bài thơ, hình ảnh bếp lửa lan toả trong khắp tâm hồn nhà thơ. Không dưới 10 lầnông nhắc đến hình ảnh ấy cùng với sự xuất hiện của người bà. Mỗi lần nghĩ về bếp lửa, nhàthơ lại nhớ đến bà và ngược lại. Có sự đồng điệu nào chăng giữa bếp lửa và người bà? Bếplửa tượng trưng cho cái đơn sơ, khiêm nhường, bình dị mà ấm áp nồng đượm. Người cũng vậy: thật chân chất, mộc mạc mà ẩn chứa một tình yêu vô bờ. Qua lăng kính tâm hồncủa nhà thơ, bếp lửa và bà đều thật bình dị mà cao quý thiêng liêng với cách nói ẩn dụ. Từ hình ảnh bếp lửa được nhóm lên bằng rơm bằng củi thực, qua ngòi bút của BV đã thành mộtbếp lửa của lòng người, thật nồng ấm với nhiều tầng nghĩa khác nhau.Hình ảnh bếp lửa đã khơi nguồn cho mạch cảm xúc của tác giả về tình bà, tình quê nồngấm: “Một bếp lửa chờn vờn sương sớmMột bếp lửa ấp iu nồng đượmCháu thương bà biết mấy nắng mưa”  “Chờn vờn” là hình ảnh gợi nhớ về một bếp lửa ẩn hiện khi tỏ khi mờ trong ký ức. Cụm từ  “một bếp lửa” được nhắc lại hai lần như một điệp khúc sâu lắng, đầy nhớ thương: hình ảnhbếp lửa cứ chờn vờn giữa sương sớm, thấp thoáng cái tình cảm ấp iu nồng đượm của ngườinhóm bếp.Từ “ấp iu” đã diễn tả chính xác hành động của ng` nhóm bếp nhưng đồng thời cũng gợi tảđôi bàn tay kiên nhẫn, khéo léo, ấp ủ, nâng niu, tấm lòng chăm chút của người nhóm bếp.Chính hình ảnh này đã đánh thức hồi ức của tác giả về người bà một cách tự nhiên “cháuthương bà biết mấy nắng mưa”. Chữ “thương” được dùng thật đắt qua dòng thơ cảm thánlàm cho cảm xúc lan toả, thấm sâu vào hồn người. Đó còn là cách nói ẩn dụ chỉ nắng mưacủa trời đất gắn liền với nắng mưa của đời bà .Từ hình ảnh bếp lửa chờn vờn ấp iu, cháuthương cuộc đời bà nhiều tảo tần chịu đựng mất mát, hy sinh vì con vì cháu.Đoạn thơ 2Hình ảnh bếp lửa gợi nhớ về những kỷ niệm tuổi thơ. Cháu có bàn tay dìu dắt, nâng đỡ, bảobọc yêu thương của bà. Kỷ niệm ấu thơ sống dậy trong nỗi nhớ thương bà. Đó là cuộc sốnghai bà cháu côi cút, đầy khó khăn, gian khổ: “Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khóiNăm ấy là năm đói mòn đói mỏi
 
Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa ầyNghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay!” Giọng thơ là lời thủ thỉ tâm tình như lời tự sự “lên bốn tuổi” – một cột mốc thời gian đã insâu trong ký ức mà không phải đứa trẻ nào cũng nhớ nổi. Mùi khói bếp là một hình ảnh gâyấn tượng sâu đậm trong lòng đứa cháu nhỏ. Qúa khứ như thước phim quay chậm hiện về.Tuổi thơ đã rất xa nhưng hồi ức vẫn còn liền mạch không hề chắp nối. Tuổi thơ của cháu cóbóng đen ghê rợn của nạn đói năm 1945. Cả gia đình đều chật vật thiếu thốn. Giọng thơ trĩunặng nao nao trong lòng người đọc. “Mùi khói” rồi lại “khói hun”, nhà thơ đã chọn một chi tiết thật xác thực, vừa miêu tả chânthực cuộc sống tuổi thơ, vừa biểu hiện thấm thía những tình cảm chợt nhớ, chợt quên, lúc dadiết, bâng khuâng, khi xót xa, thương mến. “Nghĩ lại đến giờ sống mũi còn cay” – câu thơ như nhấn lại dòng kỉ niệm xoáy sâu trongtiềm thức, lay mạnh cả thể xác con người. Đọc thơ, người đọc cũng cảm thấy cay cay nơisống mũi. Thơ Bằng Việt có sức truyền cảm mạnh mẽ nhờ những chi tiết, ngôn từ giản dị vàchân thực như thế.Từ cái “bếp lửa” kỉ niệm chỉ mới khơi lên, thoang thoảng mùi khói mà đã đầy ắp những hìnhảnh hiện thực, thấm đẫm biết bao nghĩa tình sâu nặng. “Tám năm ròng cháu cùng bà nhóm lửaTu hú kêu trên những cánh đồng xaKhi tu hú kêu, bà còn nhớ không bàBà hay kể chuyện những ngày ở Huế Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế!Mẹ cùng cha công tác bận không vềCháu ở cùng bà, bà bảo cháu ngheBà dạy cháu làm, bà chăm cháu họcNhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bàKêu chi hoài trên những cánh đồng xa?” Giọng thơ thủ thỉ như giọng kể một câu chuyện cổ tích, câu chuyện ấy có thời gian, khônggian, có nhân vật cụ thể. “Tám năm ròng”: con số không lớn nhưng ngày tháng cứ kéo dàiròng rã, nặng nề, khó nhọc bởi những ngày ở Huế, bởi cuộc sống hoang vắng, quạnh hiu. Bố mẹ bận công tác không về, chỉ còn hai bà cháu cặm cụi bên nhau, cùng nhau nhóm bếp mỗisáng mỗi chiều.Bà bảo, bà dạy, bà chăm... Mỗi hình ảnh gợi lên bón dáng người bà tảo tần, dành hết tìnhyêu thương cho cháu. Từng việc làm nhỏ nhẹ, âm thầm như tấm lòng tận tuỵ của bà. Bà làngười thay cha mẹ, nuôi dưỡng tâm hồn, nhân cách, soi sáng trí tuệ người cháu thời ấu thơ.Từng kỷ niệm tuổi thơ khó nhọc của đời cháu có bàn tay nhẫn nại cưu mang, đùm bao chămchút của bà. bà la chỗ dựa tinh thần cho đứa cháu nhỏ. Tự bao giờ tuổi thơ của cháu đãđược truyền hơi ấm từ bà, từ bếp lửa. Hai hình ảnh ấy đã hoà quyện vào nahu nên nhắc đếnBếp lửa lại thấy bóng hình bà và công việc của bà xoay quanh bếp lửa.Âm thanh của tu hú trên những cánh đồng xa - tiếng kêu của loài chim lẻ loi, nghe saohoang vắng, khắc khoải, não ruột, ray rứt lòng người. Nhiều lần hình ảnh này đã được nhắclại: "tiếng tu hú sao mà tha thiết thế", "tu hú ơi", "kêu chi hoài" trong cảnh sống đơn côi củahai bà cháu giữa đói nghèo và chiến tranh, tiếng tu hú phải chăng là tiếng vọng của đất trời
 
để an ủi, động viên những kiếp người đau khổ... Đưa cái âm thanh rất đồng nội ấy vào thơ,hẳn Bằng Việt phải có một tâm hồn gắn bó sâu nặng với quê hương, đất nước.***Đứa cháu lớn dần. Cuộc sống càng khó khăn hơn nhưng nghị lực của bà vẫn bền vững, tấmlòng của bà vẫn mênh mông. Kỉ niệm mà người cháu nhớ lại cứ trang trải như ánh sáng củabếp lửa trong căn nhà nhỏ hắt ra, soi sáng cả xóm làng, đất nước.Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụiHàng xóm bốn bên trở về lầm lụiĐỡ đần bà dựng lại túp lều tranhVẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh:"Bố ở chiến khu, bố còn việc bố Mày viết thư chớ kể này, kể nọCứ bảo nhà vẫn được bình yên"Ngọn lửa "đốt làng cháy tàn cháy rụi ấy" thật tương phản với bếp lửa ấp iu, nồng đượm vàtình bà ấm áp. Tuổi thơ của cháu không chỉ có đói khổ nhọc nhằn mà còn có cả những mấtmát, hy sinh. Trước nỗi đau ấy, bà âm thầm chịu đựng, nhẫn nại hi sinh không một chútphàn nàn, than thở. Bà dành lẽ sống, niềm tin, sự bình yên của đời mình để che chở cho concháu.Hai chữ "đinh ninh" gợi tấm lòng kiên nhẫn thầm lặng của bà. Những dòng thơ chân thựcnhư chính cuộc sống đang hiện lên ấy giúp ta thấm thía vẻ đẹp tinh thần của cả một thế hệngười Việt Nam trong kháng chiến chống ngoại xâm. Đó là tình đoàn kết xóm làng, ý chí,nghị lực của những người mẹ, người bà ở hậu phương đang hướng lòng mình ra tiền tuyến. "Rồi sớm rồi chiều": điệp khúc của thời gian lặp lại, người bà vẫn cần mẫn, tảo tần với côngviệc nhóm bếp để lo bữa ăn, sưởi ấm cho cháu những ngày đông tháng giá. Ngọn lửa củalòng bà là ngọn lửa của niềm tin tình yêu bất diệt. Điệp ngữ "một ngọn lửa" như được lặp lạinhư chất chứa tình thương, sức sống và niềm tin của hai bà cháu, của gia đình và cả dântộc. Hình ảnh ngọn lửa toả sáng trong câu thơ lung linh chân dung cuả bà làm ấm lòng tráitim mỗi bạn đọc. "Ngọn lửa" là biểu tương của sức sống muôn đời bất diệt không chỉ củariêng hai bà cháu mà là biểu tượng chung cho toàn dân tộc, thắp sáng đến tận mai sau. Như vậy, "ngọn lửa" ở đây đã mang một ý nghĩa mới, khái quát hơn, rộng lớn hơn.***Ở đoạn thơ 4, kỉ niệm như lắng dần để nhường chỗ cho những suy ngẩm của đức hcau 1nhỏvề cuộc đời bà khó nhọc, tảo tần nhẫn nại đầy yêu thương và giàu đức hy sinh."Lận đận đời bà... thiêng liêng - bếp lửa!""Lận đận đời bà" - câu thơ sử dụng phép đảo ngữ và phép nói ẩn dụ giúp ta hiểu sâu sắchơn những gian khổ của cuộc đời bà - người phụ nữ Việt Nam tảo tần chịu thương, chịukhó. Bà giữ một thói quen giản dụ, nếp sống thường ngày như giữ giùn một nét đệp truyềnthồng của quê hương.Điệp từ "nhóm" được lặp lại nhiều lần như tô đậm thêm, khắc hoạ rõ nét hon công việc âmthầm lặng lẽ, nhẫn nại của người bà vả mỗi câu thơ được mở ra ý tưởng mới. Bếp lửa "ấp iunồng đượm" là bếp lửa củi than, của tình yêu nồng ấm. Lúc bà nhóm lửa cũng là lúc bàtruyền cho cháu tình ruột thịt yêu thương.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->