Welcome to Scribd. Sign in or start your free trial to enjoy unlimited e-books, audiobooks & documents.Find out more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
13Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Kriminologija Skripta

Kriminologija Skripta

Ratings: (0)|Views: 942|Likes:
Published by Nikola Kitevski

More info:

Published by: Nikola Kitevski on Jul 05, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/18/2013

pdf

text

original

 
46
 
K R I M I N O L O G I J A (Doc.dr Zdravko Skakavac)
2012
K R I M I N O L O G I J A (Doc.dr Zdravko Skakavac)
 
I POJAM I PREDMET KRIMINOLOGIJE1. POJAM KRIMINOLOGIJE
Latinski crimen – zločin,
Kriminologija je nauka koja izučava kriminalitet kao negativnu društvenu pojavu.
U najopštijem smislu, kriminologija je
nauka o zločinu.
Francuski antropolog
P. Topinard
je prvi upotrebio reč “kriminologija” 1879. godine, u svomradu “Antropologija”.
Prvo delo pod nazivom kriminologija objavio je
R. Garofalo
1884. god.
Definisanjem pojma kriminologije bavio se veliki broj autora.
Tradicionalan pojam zločin – u savremenom značenju kriminalitet,
Kriminalitet je veoma stara društvena pojava,
Istorijski posmatrano, treba navesti:-
Hamurabijev zakon
(1800 g.p.n.e),-
Zakoni Manu
(Indija, 1200 g.p.n.e),-
Zakon dvanaest tablica
.
Ima onoliko koncepcija kriminologije, koliko i samih kriminologa.
Uži i širi pojam kriminologije, 
a) Uži pojam kriminologije
 
Kriminologija je nauka koja se bavi izučavanjem etiologije i fenomenologije kriminaliteta, kaomasovne i individualne pojave.
To je nauka o deliktu i delinkventu.
Pristalice:
Garofalo, Dirkem, Lombrozo, Pinatel
i dr. 
b) Širi pojam kriminologije (preovlađujući)
Pristalice ove koncepcije smatraju da kriminologija, pored izučavanja kriminaliteta u užemsmislu:- izučava i sve ostale oblike prestupnog i devijantnog ponašanja,- zatim sistem državnih mera i mehanizama za suzbijanje kriminaliteta, uključujući i organizaciju i rad pravosudnih i policijskih organa i ustanova za izvršenje krivičnih sankcija.
Unutar ove koncepcije ima više shvatanja.
Pristalice ove koncepcije:
E. Ferri, Grassberger, H. Gross, Seelig
i dr. 
2. PREDMET KRIMINOLOGIJE
Pretežna shvatanja mogu se svesti na to da je predmet istraživanja kriminologije delinkventnaličnost ili sam delikt, ili i jedno i drugo.
Prva shvatanja o predmetu kriminologije potiču od italijanskog kriminologa Lombroza, koji jesmatrao da je osnovno pitanje zločinac a ne njegovo delo.
Drugo stanovište (sociološko i pravno) polazi od toga da je predmet kriminologije zločin.
Ovo shvatanje potiče od francuskog sociologa Dirkema.
Pretežna kriminološka istraživanja kreću se u dva pravca: posmatranje unutrašnjeg stanja ličnostii ispoljavanje slobodne ili prinudne volje, uslovljene socijalnom okolinom.
 Neki pristupi polaze od stanovišta da su predmet izučavanja kriminologije kriminološki faktori,odnosno postupci čoveka koji dovode do krivičnog dela.
Predstavnici ovih shvatanja: (Ferri, Hurvit, Pinatel i dr.).
 Neki autori polaze od stava da je predmet kriminologije zločin, ali kao istorijska kategorija(Gabrijel Tarde i dr.).
Prema tome,
predmet kriminologije u najopštijem smislu
jeste kriminalitet kao individualni čini društvena pojava, njegovi uzroci i pojavni oblici.
To podrazumeva da je predmet kriminologije:a) s jedne strane – skup individualnih pojava, što znači skup delikata koje je počinio pojedinac,
 
46
 
K R I M I N O L O G I J A (Doc.dr Zdravko Skakavac)
2012b) a s druge, i posebne negativne društvene pojave, zakonom zabranjene aktivnosti, kao skupindividualnih akata društvene nediscipline, sankcionisane kao krivična dela.
Poseban predmet kriminologije je ličnost delinkventa, njegova socijalna obeležja, psihološka i biološka struktura.
Garofalov princip
: Nova kriminologija poznaje tri elementa: zločin, zločinca i sredstva represije. 
2.1. Pojam kriminaliteta
Kriminalitet je društvena pojava vršenja k.d. od strane pojedinaca.
Kriminalitet je pojedinačni akt i društveni fenomen.
a) Pravna definicija
–postoji uže i šire određenje pojma kriminalitet.
Prema užem shvatanju, to su samo radnje koje predstavljaju k.dela.
Prema širem, reč je o delima koja obuhvataju sve protivpravne kažnjive radnje, dakle, poredkrivičnih dela, prekršaje i prestupe.
U krivičnopravnoj literaturi preovlađuje uži pristup, jer se smatra da ukoliko nešto nije k.d. – nijeni zločin, a to znači nije ni kriminal. 
b) Sociološka definicija
– ovaj pristup u definisanju kriminaliteta je širi, sadržajniji, jer ne posmatrasamo delo, on izučava i učinioca, društvene uzroke, uslove i posledice kriminaliteta.
Prema tome, sociološka definicija kriminalitet određuje kao društvene pojave kojima seugrožavaju osnovne društvene vrednosti. 
c) Kriminološka definicija
– vezu između pravnih i socioloških tumačenja popunili su kriminolozi ikriminološka shvatanja koja polaze od inkriminisanih dela i društvenih uslova.
Prema tome,
kriminološke definicije kriminaliteta
možemo odrediti kompilacijom bitnihobeležja pravnog i sociološkog značenja, odnosno kao skup društvenih pojava kojima se ugrožavajuuniverzalne društvene vrednosti, a koje su kao takve sankcionisane krivičnim pravom.
Bitna svojstva kriminaliteta
:a) skup individualnih pojava,b) pojava koja ima društveni karakter, s obzirom na rasprostranjenost u prostoru i vremenu,c) negativna društvena pojava, jer se njome krše neke norme i ugrožavaju vrednosti,d) istorijska pojava, karakteristična za sve periode društva,e) univerzalna pojava svojstvena svim društvima, koja ne poznaje granice.
Prema tome, kriminalitet nije samo prost skup individualnih pojava, već masovna i negativnadruštvena pojava, a zadatak kriminologije je da utvrdi njene uzroke, faktore uticaja, strukturu (ličnosti idela) i zakonitosti. 
3. PODELA KRIMINOLOGIJE
 Najčešća podela kriminologije:
a) kriminalnu etiologija,b) kriminalnu fenomenologija ic) kriminalnu profilaksa
. 
a) Kriminalna etiologija
proučava faktore i uzroke kriminaliteta, usmerenih prvenstveno ka ličnostidelinkventa, 
b) Kriminalna fenomenologija
se bavi pojavnim oblicima kriminaliteta, tj. dinamikom,klasifikaciojom i strukturom delikata, kao njihovom rasprostranjenošću (kriminalna geografija). 
c) Kriminalna profilaksa
odnosi se na prevenciju i suzbijanje kriminaliteta.
Postoji podela na: 
a) opštu ib) kliničku kriminologiju
.
Smatra se da ova podela potiče od francuskog kriminologa Žana Pinatela.
Klinička kriminologija je prilično rasprostranjena (Ćezare Lombrozo – italijanska antropološkaškola). 
 
46
 
K R I M I N O L O G I J A (Doc.dr Zdravko Skakavac)
2012 
4. METODI KRIMINOLOGIJE
U proučavanju kriminaliteta kriminologija se koristi naučnim metodima koje su zajedničke svimdruštvenim naukama, s tim što ih ona prilagođava izučavanju svog predmeta, odnosno izučavanjukriminaliteta u svim njegovim pojavnim oblicima.
Međutim, kriminologija je izgradile svoje vlastite metode: 
a) Metoda izučavanja individualnih slučajeva
– sastoji se u proučavanju pojedinih slučajevadelinkventnog ponašanja i pojedinih izvršilaca k.dela (“case metod”, “case study”).
Ova metoda obuhvata sve elemente proučavanja ličnosti delinkventa, tj. sve strane u njegovomrazvoju (genetičko proučavanje), kao i objektivne i subjektivne okolnosti i uslove koji su omogućiliizvršenje njegove delinkventne radnje.
To ispitivanje treba da obuhvati sociološke, psihološke, psihijatrijske i druge relevantne činjenice.
U savremenoj kriminologiji iz ove metode razvila se posebna
klinička metoda
, koja se sastoji u primeni postupaka prema delinkventnom licu koji su analogni tretmanu na klinici.
Radi se o obliku individualnog ispitivanja ličnosti delinkventa koje se vrši kliničkim putem.
Klinička metoda se sastoji iz sledećih faza
:a) medicinsko-psihološko i socijalno ispitivanje,b) utvrđivanje kriminološke dijagnoze,c) davanje socijalne prognoze o budućem ponašanju delinkventa id) davanje predloga za penološki tretman učinioca.
Klinička metoda ima za cilj otkrivanje i utvrđivanje uzročnih faktora koji deluju na svaki pojedinačni slučaj različitim dinamizmom.
Tehnike prikupljanja podataka o kriminalitetu
kao individualnoj pojavi su različite iobuhvataju:a) razgovor,b) posmatranje,c) psihološku analizu k.dela i načina njegovog izvršenja,d) psihoanalizu ličnosti,e) analizu životnih uslova.
Upotrebom navedenih tehnika istraživanja postiže se svestrano proučavanje ličnosti sa svihaspekata.
Tako objedinjena i sintetička ocena ličnosti koju su obavili stručnjaci iz raznih oblasti, naziva se
kriminološka ekspertiza.b) Metoda izučavanja kriminaliteta kao masovne pojave
 Nakon proučavanja kriminaliteta kao pojedinačne pojave, sledi druga faza - proučavanjekriminaliteta kao masovne pojave.
Ovo izučavanje kriminaliteta koristi se prvenstveno za naučno-istraživački rad.
Postupak izučavanja kriminaliteta kao masovne pojave ostvaruje se kroz nekoliko faza:
a)- određivanje predmeta i cilja istraživanja,b)- postavljanje hipoteza,c)- prikupljanje podataka,d)- analiza ie)- sinteza.
 Najznačajnija faza u izučavanju kriminaliteta jeste prikupljanje podataka.
U ovoj fazi primenjuju se različite tehnike istraživanja: posmatranje (npr. posmatranjemaloletničke bande); eksperiment (posebno u procesu resocijalizacije); upoređivanje (upoređivanjerazličitih pojava) i ispitivanje (intervjuisanje).
Poslednja faza ispitivanja kriminaliteta jeste sređivanje podataka, njihova analiza i izvlačenjezaključaka. 
c) Statistički metod
U proučavanju kriminaliteta kao masovne pojave koriste se različiti statistički metodi.
 Njihovom primenom se predviđaju tendencije:

Activity (13)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
slavy_nk5316 liked this
slavy_nk5316 liked this
Anisa Husnic liked this
slavy_nk5316 liked this
Azra Nozinovic liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->