High Quality
Open the downloaded document, and select print from the file menu (PDF reader required).
by NAMROD DOLOISKPLSPM RBT/BI/BM 2
Ciri-ciri jelas
logam paling banyak, dan dipercayai unsur kimia kesepuluh paling banyakdi alam sejagat.
unsur paling banyak(menurut jisim, 34.6%) membentukBumi;
penumpuan besi pada lapisan berlainan di Bumi berbeza antara tinggiperatusannya pada lapisan dalam sehingga 5% pada kerak bumi; terdapatkemungkinan bahawa teras dalam Bumi mengandungi hablur besi tunggalwalaupun ianya berkemungkinan sebatian besi dannikel; jumlah besar besi dalam Bumi dijangka menyumbang kepadamedan magnet Bumi.Simbolnya adalah
Fe
ringkasan kepada
ferrum
logam yang dihasilkan dari bijih besi, dan jarang dijumpai dalam keadaanunsur bebas. Untuk mendapatkan unsur besi, campuran lain mestidisingkir melaluipengurangan kimia. Besi digunakan dalam penghasilanbesi waja,yang bukannya unsur tetapialoi,sebatian logam berlainan (dan
sebahagian bukan-logam, terutamanyakarbon).
Nukleus besi adalah antara nukleus-nukleus yang mempunyai tenagapengikat tertinggi per nukleon, dan hanya diatasi oleh isotop nikel
62
Ni.Nukleid stabil yang paling banyak di dalam alam semesta adalah
56
Fe.
Ini merupakan hasil daripada pelakuran nuklear pada bintang. Walaupunperolehan tenaga yang lebih tinggi boleh didapati dengan mensintesis
62
Ni, namun proses ini tidak digemari kerana keadaan yang kurang sesuaipada bintang-bintang.
Apabila bintang gergasi mengecut pada penghujung hayatnya, tekanandalaman dan suhu akan meningkat, membolehkan bintang seterusnyamenghasilkan unsur yang lebih berat, walaupun keadaan ini adalahkurang stabil berbanding dengan unsur-unsur pada sekitar nombor jisim60 ("kumpulan besi"). Ini menjurus kepada berlakunyasupernova.
Model kosmologi dengan alam sejagat terbuka meramalkan bahawaterdapatnya fasa di mana semua benda akan bertukar menjadi besi, hasildaripada tindak balas pembelahan dan pelakuran yang perlahan.
Kegunaan
Besi merupakan logam paling biasa digunakan di antara semua logam,iaitu merangkumi sebanyak 95 peratus daripada semua tan logam yangdihasilkan di seluruh dunia. Gabungan harganya yang murah dengankekuatannya menjadikan ianya amat diperlukan, terutamanya dalampenggunaan sepertikereta,badan kapalbagikapalbesar, dan komponen
struktur bagi bangunan. Besi waja merupakan aloi besi paling dikenali, dansebahagian dari bentuk yang dibentuk oleh besi termasuk:
•
Besi mentah atau
Pig iron
yang mengandungi 4% – 5% karbon dengansejumlah bendasing sepertibelerang,silikon danfosforus.
Kepentingannya adalah ia merupakan perantaraan daripadabijih besi kepadabesi tuangdanbesi waja.
•
)mengandungi 2% – 3.5%karbondan sejumlah kecil
mangan. Bendasing yang terdapat di dalam besi mentah yang dapatmemberikan kesan buruk kepada sifat bahan, seperti belerang danfosforus, telah dikurangkan kepada tahap boleh diterima. Ia mempunyaitakat lebur pada julat 1420–1470 K, yang lebih rendah berbanding duakomponen utamanya, dan menjadikannya hasil pertama yang melebur apabila karbon dan besi dipanaskan serentak. Sifat mekanikalnyaberubah-ubah, bergantung kepada bentukkarbonyang diterap ke dalamaloi. Besi tuang 'putih' mengandungi karbon dalam bentuk
cementite
, ataubesi karbida. Sebatian keras dan rapuh ini mendominasi sifat-sifat utamabesi tuang 'putih', menyebabkannya keras, tetapi tidak tahan kejutan.Dalam besi tuang 'kelabu', karbon hadir dalam bentuk serpihan halusgrafit, dan ini juga menyebabkan bahan menjadi rapuh kerana ciri-cirigrafit yang mempunyai pinggir-pinggir tajam yang merupakan kawasantegasan tinggi. Jenis besi kelabu yang baru, yang dinamakan 'besi mulur',adalah dicampur dengan kandungan surih magnesium untuk mengubahbentuk grafit menjadi sferoid, atau nodul, lantas meningkatkan ketegarandan kekuatan besi.
Add a Comment