Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑΣ ΚΟΥΡΗ ΣΤΑΜΑΤΙΚΗΣ-ΔΕΣΠΟΙΝΑΣΙΟΥΝΙΟΣ 2008

ΕισαγωγήΤί είναι η Διαθεματικότητα;

Με τον όρο αυτό εννοούμε ότι ένα μάθημα ή ένα γνωστικό αντικείμενο δεν πρέπει ναπροσεγγίζεται μόνο από την παραδοσιακή του σκοπιά, αλλά αντίθετα θα πρέπει ναθεωρείται ως αποτέλεσμα πολλών επιμέρους επιστημονικών πεδίων. Επικρατεί η άποψηότι τα μαθήματα δεν είναι μόνο ένα σύνολο γνώσεων και κατάκτηση ενός συγκεκριμένουεπιπέδου ικανοτήτων, αλλά και μία διαδικασία. Έχει μεγάλη σημασία ο πλούτος της εμπειρίας που αποκτιέται κατά τη διαδικασία τηςμάθησης και όχι μόνο η ποικιλία των αποτελεσμάτων που θα προκύψουν.Υιοθετείται το εποικοδομητικό μοντέλο διδασκαλίας. Μέσα από δραστηριότητεςπαρμένες από τη ζωή και τα ενδιαφέροντα των μαθητών, το παιδί με τη συνεργασία τωνμελών της ομάδας του και την φθίνουσα καθοδήγηση του δασκάλου αναπτύσσειγνωστικές συγκρούσεις, αναδομεί τις ιδέες του και οικοδομεί τις βασικές γνώσεις.Προτείνει ως διδακτικά εργαλεία μέσα της σύγχρονης τεχνολογίας και πολλά εποπτικά υλικά (cd Rom, μαθηματικά λογισμικά, βιντεοταινίες, υπολογιστές τσέπης, κυβικά καιτετραγωνικά μέτρα συναρμολογούμενα, ζυγαριές, κλεψύδρες, ρολόγια, κλπ).Η Διαθεµατική Προσέγγιση, δηλαδή, η ολιστική κατάκτηση της γνώσης δίνει τηδυνατότητα στο µαθητή να συγκροτήσει ένα ενιαίο σύνολο γνώσεων και δεξιοτήτων πουθα του επιτρέπει να αναπτύσσει προσωπική άποψη για θέµατα που σχετίζονται µεταξύτους, µε ζητήµατα της καθηµερινής ζωής και να διαµορφώσει το δικό του κοσµοείδωλο,τη δική του κοσµοθεωρία και κοσµοαντίληψη. Η διαθεµατική προσέγγιση δεν µπορείπαρά να υποστηρίζεται από µεθόδους ενεργητικής απόκτησης της γνώσης, οι οποίεςεφαρµόζονται κατά τη διδασκαλία κάθε γνωστικού αντικειµένου και εξειδικεύονται στιςδιαθεµατικές δραστηριότητες και σχέδια εργασίας, στο τέλος κάθε θεµατικής ενότητας.Η επιλογή µιας διαθεµατικής δραστηριότητας και η εκτίλυξη µιας συζήτησης κατά τηδιδασκαλία µε συστηµατοποιηµένες προεκτάσεις σε άλλα θέµατα (µαθήµατα)διευκολύνεται από τη διάχυση της διαθεµατικότητας στο κείµενο του βιβλίου (όπου είναιεφικτό) µέσα από τις λεγόµενες θεµελιώδεις διαθεµατικές έννοιες. Ένα σύνολο απόδιαθεµατικές έννοιες διευκολύνει την επικαιροποιηµένη γνώση καθώς οι µαθητές µπορούν να αντλήσουν από τη βάση γεγονότων και να αντιληφθούν καλύτερα τα διάφορα µοντέλακαι τις σχέσεις των επιστηµών και των θεµάτων. Οι µαθητές λ.χ. αρχίζουν να κατανοούνσυγκεκριµένα θέµατα όχι ως ένα σύνολο γεγονότων προς αποµνηµόνευση αλλά ωςαντιπροσωπευτικά δείγµατα µιας µεγαλύτερης και πιο αφηρηµένης ιδέας, µιαςδιαθεµατικής έννοιαςΟι διαθεματικές προσεγγίσεις τόσο στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών προγραμμάτωνόσο και στη διαδικασία της μάθησης διευκολύνουν τη συγκρότηση της υποκειμενικότηταςτων παιδιών και την ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους, επειδή η γνώση πουοικοδομείται με αυτόν τον τρόπο μάθησης είναι πολύ κοντά τόσο στην Ψυχολογία τηςΑνάπτυξης όσο και στη πολυσύνθετη πραγματικότητα.Συγχρόνως η διαθεματικότηταβοηθάει τα παιδιά να συνθέτουν και να ανασυνθέτουν δημιουργικά τα διαφορετικάθεματικά πεδία, τα βοηθάει να σκέπτονται και να περνάνε σε υψηλά επίπεδα γενίκευσηςκαι αφαίρεσης, τα τόσο απαραίτητα στον κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο. Μια σύγχρονηπαιδαγωγική κατά συνέπειαν θα πρέπει να θεμελιώσει τη διαθεματική προσέγγιση τηςγνώσης, πράγμα που το έχουν επισημάνει οι πρωτοπόροι της Νέας Αγωγής και το έχειεπιβεβαιώσει ερευνητικά η Ψυχολογία της Μάθησης και της Ανάπτυξης.

Το Δ.Ε.Π.Π.Σ. και τα Α.Π.Σ. εκσυγχρονίζουν το περιεχόμενο σπουδών της υποχρεωτικήςεκπαίδευσης, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο και εισάγουν αρκετές καινοτομίες για ταδεδομένα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος. Οι

σπουδαιότερες

από τις

καινοτομίες

που διαφοροποιούν το

Δ.Ε.Π.Π.Σ.

και τα Α.Π.Σ. από τα ισχύονταΠρογράμματα Σπουδών και αναβαθμίζουν την ποιότητα της Εκπαίδευσης είναι οι εξής:1.Καθιερώνουν τη διαθεματική προσέγγιση στη σχολική γνώση, επιλογή που είναισύμφωνη με τις σύγχρονες επιστημολογικές, ψυχολογικές και διδακτικές θεωρίες.2.Δεν αρκούνται στην απλή παράθεση της «διδακτέας ύλης», αλλά αντιστοιχίζουνστόχους – περιεχόμενο – διδακτικές δραστηριότητες στο επίπεδο κάθε διδακτικήςενότητας. Έτσι, βοηθούν τους συγγραφείς αλλά και τους εκπαιδευτικούς της τάξης να εφαρμόσουν ποικίλες εναλλακτικές προσεγγίσεις, πέραν του καθιερωμένουμονόλογου και της ερωταπόκρισης.3.Καθιερώνουν την εκπόνηση σχεδίων εργασίας (projects) στα πλαίσια όλων τωνμαθημάτων. Με τον τρόπο αυτό (α) διασφαλίζονται οι προϋποθέσεις γιαπροωθημένες διαθεματικές προσεγγίσεις και (β) αναπτύσσονται στους μαθητές οιγνωστικο-κοινωνικές δεξιότητες του επιστημονικού τρόπου σκέψης. Οι δεξιότητεςαυτές είναι αναγκαίες για την αυτό-ρυθμιζόμενη μάθηση, που προϋποθέτει ηδιαβίου εκπαίδευση.4.Καθιερώνουν την ευέλικτη ζώνη που συμβάλλει στη σύνδεση της σχολικής γνώσηςμε τα βιώματα των μαθητών και τα προβλήματα της σύγχρονης ζωής.5.Συνδέουν οργανικά την αξιολόγηση με τις υπόλοιπες διαδικασίες της διδασκαλίας,προτείνοντας ποικίλες μορφές και τεχνικές αξιολόγησης.6.Παραθέτουν τις παραμέτρους για τη συγγραφή νέων διδακτικών βιβλίων, ώστε ναδιασφαλιστούν οι προδιαγραφές που απαιτεί η σύγχρονη βιβλιογραφία.7.Βελτιώνουν τον αναγνωστικό, μαθηματικό και φυσικοεπιστημονικό αλφαβητισμό(γραμματισμό).Aσφαλές κριτήριο για να διακρίνουμε τη

διαθεματική

από τη

διεπιστημονική

προσέγγιση: ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζονται. Στη διαθεματική, ο σχεδιασμός ξεκινάαπό ένα κεντρικό θέμα και προχωρά με τον προσδιορισμό των ιδεών (ή των εννοιών) πουσχετίζονται με το θέμα, καθώς και δραστηριοτήτων οι οποίες θα μπορούσαν να