High Quality
Open the downloaded document, and select print from the file menu (PDF reader required).
“If butterflies can fly athousand miles. Think what you can do.”
การนับถือกัน
เปนแกนแกนของ
สัมภาษณและเรียบเรียง
:
วรจิตรา
ความรัก
จากคอลัมน
“
สนทนาประสาธรรม
”
วารสารพลัม
ฉบับที ่
10"
กุหลาบประดับดวงใจ
"
แมสมเปนลูกคนจีน
เกิดและใชชีวิตที ่กรุงเทพฯ
เธออยูกับอามาตั้งแตเด็ก
อามาของเธอเปนผูนำชุมชนโรงเจ
บานของเธอจึงเหมือนโรงเจขนาดยอม
เธอดมกลิ ่นควันธูป
เทียน
และเคารพรูปป นเทพมหายานมาตั ้งแตยังเด็ก
เมื ่อเติบโตขึ ้น
เธอสนใจศิลปะและปรัชญาจึงเขาเรียนที ่คณะจิตรกรรม
สาขาวิจิตรศิลป
มหาวิทยาลัยศิลปากร
วางๆ
ก็หาเวลาไปนั ่งเลนๆ
เรียนวิชาเกี ่ยวกับ
ปรัชญา
จิตวิทยา
และศาสนาที ่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร
เมื ่อเรียนถึงป
2
ที ่บานลมละลาย
เธอตองหาเงินเรียนเอง
จึงเปลี ่ยนมาเรียนมัณฑนศิลป
ทำงาน
และเปดโรงเรียนสอนศิลปะ
“
สมุด ไท
”
ไปพรอมๆ
กัน
ชีวิตชวงนั ้นเปนอยางไรคะ
ตอนนั ้นสนใจเกี ่ยวกับปรัชญาเยอะ
สุดโตงนะ
วันๆหมกมุ นกับหนังสือ
สะพายยาม
อานสิทธารัตถะ
แลวก็นั ่งดูน้ ำทั ้งวัน
แมสมคิดวาวัยรุ นทุกยุคนาจะคลายกัน
(
ยิ ้ม
)
ระหวางนั ้นก็ขามไปเรียนธรรมศาสตร
วิชาไหนที ่เราชอบก็เขาไปเรียน
จริงๆ
เปนวิธีการเรียนที ่ดีนะ
เพราะวาในหองเลคเชอรมีเกาอี ้วางเยอะมาก
แลวครูก็ตอง
สอนอยู แลวใช ไหม
ถามีหูเพิ ่มอีกซัก
3 - 4
หู
ก็ดีจะตาย
พออาจารยเห็นคนเยอะก็คึกคักพอป
2
ตองหาเงินสงตัวเองและนองเรียน
เราก็ ไปสมัครงานดานหนังสือ
เพราะเปนคนชอบหนังสือ
เขารับสมัครคนทำอารตเวิรค
เราก็ ไปทำ
แลวก็เริ ่มเปด
โรงเรียนศิลปะ
สอนทั ้งเด็กและผู ใหญ
สอนจนสงตัวเองเรียนได
แตก็ ไมรู สึกลำบาก
นะ
เพราะเรามีธรรมชาติของการสนใจใฝรู
จริงๆ
แลวเด็กทุกคนเขามีธรรมชาติของความสนใจใฝรู
ไมอยางนั ้นเขาอยู ไม
รอดหรอก
ความอยากรูอยากเห็นชวยเพิ ่มพูนประสบการณจนเกิดการอยู รอดตาม
ธรรมชาติ ได
แตพอมีระบบการศึกษาซึ ่งบอกเด็กวา
เธอตองรู อยางนี ้ๆ
มันก็เหมือน
กับวาใหเด็กนั ่งเฉยๆ
แลวจะมีคนปอนอาหารให
พอโดนปอนนานๆ
เขา
ก็ ไมรู วา
อยากกินอะไร
ความสนใจใครรู ของเขาก็ถูกลดทอนลงไป
แลวถาเด็กอยู กับครอบครัว
ที่ไมไดเปดโอกาสใหเขาไดซิกแซ็กเรียนรูสิ่งตางๆ
เด็กก็จะพลาดโอกาสการเรียนรูหลายๆ
อยาง
เชน
เด็กอยากรู วาไอเสียงจุ ๆ
นี ่มาจากไหน
แตมองหาเทาไหรก็ ไมเจอ
ตัวจิ ้งจก
เพราะวาบานสะอาดมากเลย
หรือ
เทาเด็กไมเคยไดสัมผัสพื ้นผิวอื ่นเลย
นอกจากผา
เพราะถอดรองเทามาก็มีถุงเทาตลอด
เปนตน
ฉบับเดือน
ส
.
ค
. 53 Vol. 5/2010
2 - 3
วันกอน
ความคิดหนึ ่ง
ผุดขึ ้นในหัววา
“
เคยเห็นแตหนังสือ
"
คุณ
(
แม
)
คือครูคนแรกของลูก
" ...
แต ไมเคยเห็น
"
ลูกคือครูคนแรกของ
คุณ
(
พอ
-
แม
)"
บางเลย
”
แมจากการพูดคุยกับคุณพอคุณแมลูกออน
บางทาน
ก็ลวนสะทอนไปในทิศทาง
เดียวกันนี ้
แตนอกเหนือจากบทสนทนาสวนตัวแลว
ขาพเจาไมเคย
พบเห็นบันทึกความคิดเหลานี ้เปน
ลายลักษณอักษรเลย
จนกระทั ่งไดอานบท
สัมภาษณของคุณนาที ่รู จักทานหนึ ่ง
ซึ ่งเกี ่ยวกับการเรียนรู จากชีวิตและ
ลูกๆ
ของเธอ
ขาพเจาอานแลวเห็น
วาใจความตรงกับความคิดขางตน
และก็เหมาะกับ
“
เดือนสิงหาคม
”
พอดิบพอดี
เลยอยากจะนำมาแบงปนใหทุกๆ
ทานไดละเลียดอานดู
บาง
และแทจริงแลว
ทุกๆ
ความสัมพันธที ่แวดลอมเราอยู
ลวนมอบของขวัญเปนบทเรียนสำคัญแกเรา
ทั ้งสิ ้น
ไมวาเราจะอยู ในฐานะใด
ตำแหนงใดก็ตามขอขอบคุณ
“
วารสารพลัม
”
และ
นาสม
-
สมพร
อมรรัตนเสรีกุล
ที ่อนุญาตใหนำบทสัมภาษณนี ้มา
เผยแพร
ณ
ที ่นี ้ดวย
-
สุวัฒนา
ชุมพลกูลวงศ
Dialogue Monthly : Butterfly Journal Vol. 5/2010 p. 1/5
จม
.
ขาวผีเสื ้อ
: Butterfly Journal
ตัวแมสมเองมี โอกาสไดเรียนแบบซิกแซ็กเยอะไหม
มีโอกาส
เพราะวาเราอยูกับอามาซึ่งเปนคนใจดี
ใจเย็น
ปลอยๆ
สบายๆ
ไมจู จี ้
ไมพูดมาก
และดวยความที ่อยู
กับอามาสองคน
เราก็ตองชวยเหลือตัวเอง
อยากกินอะไรก็ ไปหากินเอง
และอามาเปนผู นำศาสนาในชุมชน
คือเขาจะเหมือนแมชี
เชาสวดมนต
เย็นก็ออกไปทำกิจกรรมตางๆ
ที ่ โรงเจ
บรรยากาศในบานก็จะเงียบๆ
โตมากับเสียงอุปกรณ
สวดมนต
กอกๆๆ
กิ ๊งๆๆ
และคนละแวกบานก็เปนคนจีน
หมด
เราก็พูดภาษาไทยไม ได
จนเขาประถมนั ่นแหละถึงพูด
ไทย
เวลามีงานไหวพระจันทร
3
วัน
7
วัน
โตะไหวเจาก็
เบอเริ ่มเลย
สนุกมาก
ตัวแมสมหันมาสนใจเรื ่องการศึกษาโฮมสคูลไดอยางไรคะ
กอนหนานี ้แมสมสนใจเรื ่องจิตวิทยาทั ่วไป
แตพอมีลูก
ก็เลยสนใจจิตวิทยาเด็กมากขึ ้น
แมสมหันมาศึกษา
พัฒนาการทางดานศิลปะของเด็ก
ศิลปะเปนพัฒนาการเฉพาะที ่แตกตางจากสายการศึกษาอื ่นๆ
เชนวา
เด็กอายุเทา
นี ้
เขาจะมีพัฒนาการเหมือนกันหมดทั ่วโลก
เขาก็จะวาดรูปออกมาแบบนี ้
เราจะพัฒนาไปตามขั ้น
ตอนอยางไรประกอบกับ
เราพาลูกคนแรกเขาเรียนในโรงเรียน
เขาดูแยและเครียด
เห็นแลวเสียดายความคิดสรางสรรคและ
ความเปนตัวของตัวเอง
ยกตัวอยางเชน
โรงเรียนตองการจะสอนใหเด็กมีเหตุผล
แตครูเห็นเด็กเดินอยู
จู ๆ
ก็เอาเหล็กฟุต
ตีตาตุ ม
เพราะเชือกรองเทาหลุด
มันก็เลยเปนคำถามสำหรับ
ลูกวา
ตอนเขาอยู บาน
เราสอนใหเขาคิดหาเหตุผล
หาทางเลือก
แตพอไปที ่ โรงเรียน
เมื ่อเขาทำเชือกรองเทาหลุด
ถาเขาลม
เขาก็เจ็บเอง
แตแทนที ่ครูจะบอกใหผูกเชือกรองเทา
ครูยองมาขางหลังแลวเคาะตาตุ ม
เขาเจ็บและไมเขาใจวาทำผิด
อะไรสิ่งที่ไมเห็นดวยอีกเรื่องก็คือ
ความปลอดภัยทางกายภาพ
ตอนนั ้นครูขวางเหล็กฟุตขามหัวเด็กทั ้งหอง
สมัยรุ นแมสมจะขวางแปรงลบกระดาน
ขวางชอลก
ที ่จริง
แคขวางก็ผิดแลว
เพราะการขวางก็เปนการสอนเรื่องความกาวราว
สิ ่งที ่ครูทำเปนตัวอยางเหลานี ้จะบมเพาะในระดับ
จิตใตสำนึกของเด็กมาก
ฉะนั ้นมันจะยาก
ถาเราจะพูดถึง
“
สันติ
”
กันในบาน
แมสมก็เลยตัดสินใจสอนหนังสือลูกเอง
แมสมมีลูก
3
คนใช ไหมคะ
คะ
ลูกชายคนโตชื ่อฟาใส
อายุยาง
24
ปแลว
ลูกชายคนที ่สองชื ่อสายเมฆ
อายุ
18
ป
คนเล็กนี ่ลูกสาว
อายุ
16
ป
แมสมสนิทกับลูกมาก
ถือวาเปนเพื ่อนที ่สนิทที ่สุดใน
จำนวนเพื ่อนที ่มีอยู บนโลกใบนี ้
ถือวาเปนเพื ่อนสนิท
?
เปนเพื ่อนสนิท
มีลูกเปนเพื ่อนสนิท
มีอะไรก็คุยกับ
เขา
มีปญหาชีวิต
มีปญหากับพอเขา
ก็คุยกับเขา
ลูกเปนคนแนะนำวิถีทางใหเรา
อยางลูกชายคนโต
ฟาใสก็ตัดสินใจไป
ทำงานเรือ
Grand Princess Cruise
เมื ่อ
2
ปที ่แลว
ไดเดินทางไปทาเรือตางๆ
20 - 30
ประเทศได
ดูสนุกดีนะคะ
ก็ผจญภัย
แต ไปเปนจับกัง
ไม ได ไปเที ่ยว
ลงทานึงก็อยู ไดแปปเดียว
แตเราก็คุยกันทางอินเตอรเน็ตเรื ่อยๆ
เมื ่อกอนเราก็คุยกับลูกผาน
ICQ
ลูกอยู ขางบน
แมอยู ขางลาง
เราก็
“
โอะ
โอ
”
คุยกัน
ตอมาก็คุยผาน
MSN
บางทีคุยกันแบบนี ้
กลับคุยไดลึกกวานั่งคุยกันนะ
เพราะมันมีบางอยางที่การเขียนมันไมเหมือนกับการนั ่งเผชิญหนา
ชวงหลังๆ
เราก็เขียนอีเมลคุยกันในเรื ่องที ่มันลึกขึ ้น
ตัวเขาเองก็ โตขึ ้นดวย
ตอนนั้นฟาใสบอกวา
เขาสังเกตเห็นแมไมคอยมีความสุข
แมก็
เอะ
แมก็มีความสุขดีนี ่
ทำงาน
หาเงิน
เลี ้ยงลูก
วางๆ
ก็ทำงานอดิเรกที ่ชอบ
แปลหนังสือบาง
วาดรูปบาง
ทำงานฝมือบาง
เขาบอกแคนั ้นมันไมพอหรอก
เขาใหเราบอก
“
ความฝน
”
เหมือนเด็กที ่ ฝนอยากจะเปนนู นเปนนี ่
สมมติ วาอีก
20
ป
แมอายุ
70
แม ฝนอะไรสำหรับชีวิ ตที ่
เหลืออยู
เราก็ตอบไปวา
ฝนอยากมีชีวิ ตเปนของตัวเอง
อยากใชชีวิ ตเปนของตัวเอง
เขาก็ตอบกลับมาวา
ไปใชซ
ะ
[ Di al o gu eMont hl y: B ut t e r f l y J ou rn al Vol . 5 / 2 0 1 0 p. 2 / 5 ]
สำหรับแมสม
อันนี ้คือจิตวิญญาณ
คือคำวา
“
ไปใชชีวิต
”
เราจะไปทางไหนก็ ได
ทางโลก
ทางวัตถุ
ทางธรรม
ทางอะไรก็ ได
แตมันมีเจตจำนงคอยู ในนั ้น
แต ไม ใชวาคุณใช
ชีวิตทางโลกหรือทางธรรม
โดยที ่ตัวเองไม ไดตระหนักถึงมัน
ทำไปเรื ่อยๆ
อยางไมชัดเจน
หรือถาพูดอยางหยาบๆ
คือ
ทำ ไปตามหนาที ่
ตามกระแส
ตามความอยาก
อาจจะอยากเปนคนดี
อยากสะสมแตมบุญ
แตสิ ่งที ่ลึกกวานั ้นไมมี
ไมมีเปา
หมายก็ ไมมีผลตอบแทน
สมมติวา
เราทำวารสารเลมนึง
ผลตอบแทนที่เปนเงินเดือนก็เปนเปลือก
แตมันมีอีกสิ ่งหนึ่งที่ทำใหเราอยากทำ
เชน
เราทำแลวเกิดความปติ
เราเติบโต
เราเห็นชัดเจนวาชีวิตเราที ่มันงอกขึ ้นมา
มันไปทางซายหรือทาง
ขวา
แมสมคิดวานั ่นคือสวนที ่เรียกวาจิตวิญญาณ
เวลาที ่แมสมรู สึกวาเดินไปตามสิ ่งที ่เรียกวาจิตวิญญาณ
แมสมมีเสนทางไปอยางไร
จากที่ฟงเผินๆ
มันมาจากบทสนทนางายๆ
เทานั ้นเอง
อันนี ้เปนตัวอยางหนึ ่งที ่เกี ่ยวกับความสนิทกับลูก
แตจริงๆ
แลวมันไม ใชแคนั ้นหรอก
คือหลังๆ
มาเนี ่ย
แมสมใชชีวิตที ่ ไม ไดสนใจในเรื่องรูปแบบขางนอก
แตกอนจะมีชวงที ่
ตองใสชุดผาฝาย
ใสผาถุง
ใชถุงผา
กินเจ
มีรูปแบบ
แตตอนนี ้สบายๆ
สิ ่งที ่สำคัญสำหรับเราตอนนี ้ก็คือ
ณ
ขณะที ่เรารู สึกวา
เรายังอยู
เราอยู ที ่นี ่
มันอาจจะมีบางแวบที ่เราหายไป
แตเรายังรู ตัววา
เราหายไปและเรากลับมา
ดานที ่สนใจวาเราแตง
ตัวอยางไร
ใชชื ่ออะไร
เลนอะไร
กินอะไร
มันไมสำคัญกับเรา
เหมือนแตกอน
จิตวิญญาณมันไมตองมีชื ่อเรียก
ไมมีแบรนด
ไมมีสี
สิ ่งเหลานี ้ทำใหเราสามารถชื ่นชมไดกับทุกแบรนด
ทุกศาสนา
ทุกสาย
ทุกวิถีปฏิบัติ
ชื ่นชมแลวก็ ไมตัดสิน
การมีลูกมีความหมายอยางไรบางกับแมสม
ความหมายทางกายภาพ
มันทำให ไมวางตลอด
20
กวาป
เพราะเราเลี ้ยงเองตลอด
และเรามีธรรมชาติที ่ตองทำ
อะไรตลอดเวลาตั ้งแตเด็ก
ตองชวยเหลือตัวเอง
ตองทำอะไรดวยตัวเอง
แลวก็ ไมชอบใชคนอื ่น
ซึ ่งดีมากเลย
เพราะการไมวางทำใหเราไมคอยยุ งกับใคร
ไมคอยเดือดรอนกับเรื ่องชาว
บาน
และการเลี ้ยงลูกก็เหมือนการทำวิทยานิพนธ
เราคอยๆ
ดูการเติบโต
เราไดเรียน
ไดศึกษาตลอด
อยางคนแรกนึกวา
อยางนี้ถูกแลว
คนที่สองก็ไมเหมือนกันอีก
ทั้งนิสัยและอารมณ
เราก็รื ้อใหม
ศึกษาใหม
พอมาลูกสาวก็แปลกไปอีก
แบบ
แตละชวงวัยก็ตางกันอีก
ดวยความที ่ชอบเรียนรู จาก
ของจริง
ทำใหสนุกดีทางดานจิตใจก็ ไดฝกเยอะ
ไดฝกความอดทน
ความเพียร
การยับยั ้งชั ่งใจ
เพราะมันตองตระหนักตลอดเวลาวา
เราเปนแบบใหกับลูก
แตจะเปนแบบอยางไรใหเปนธรรมชาติ
ของเรา
ฉะนั ้น
ชวงแรกๆ
เราอาจจะพยายามเปนแมที ่ดี
แตตอนนี ้ลูกมันก็วาเลยนะ
เมื ่อกอนแมบอกไม ให ใชถุงพลาสติก
แตดูแมเดี ๋ยวนี ้ซิ
(
หัวเราะ
)
คือ
เราจะเปนแบบอยางไรที ่ไม
พยายามเกินไป
นี่คือสติของความเปนแม
เราไมตองเปลี่ยนตัวเองถึงขนาดเปนนางฟา
เพราะมันไมเปน ธรรมชาติ
และถาเราพยายามไมโกรธ
ไมดุ
ไมวา
สุดทาย ความโกรธตางๆ
มันก็จะไปออกกับคนอื ่น
ซึ ่งมันก็ไมใชการ
ระบายออกที ่ถูกนัก
เพราะฉะนั ้นถาเราโกรธเขา
เราก็ตองปฏิ บัติ การกับเขา
ปฏิบัติการอยางไรคะ
งายที ่สุด
คือ
ขอเวลานอก
เราปดประตูและเขียน
หนาหองวา
“
แม ไมยุ งกับใคร
10
นาที
”
บางทีเราอารมณ ไมดี
อาจจะมีประจำเดือนหรือกำลังอารมณเสีย
เราบอกใหรู วา
ตอนนี ้แมอารมณเสีย
เราก็พยายามจะสื ่อสารวา
เราโกรธได
แตเราจะจัดการกับความโกรธของเรา
อันนี ้เปนสิ ่งที ่ตองเรียน
เชน
ลูกโดดเรียน
ถามวาโกรธไหม
-
โกรธ
ถามตอวา
โกรธเพราะอะไร
-
กลัว
กลัวอะไร
-
กลัวเขาไมมีสิทธิ ์สอบ
แลวถาถามกลับวา
สมัยเราเรียน
เราโดดไหม
-
โดดมากกวาเขาอีก
พอมาทบทวนอยางนี้
เราพบวาเราโกรธเพราะความคาดหวัง
ที่แทเรารักตัวเอง
เราเปนหวงความรู สึกตัวเอง
พอเขาไมสามารถทำตามความคาดหวังของเราได
เราก็เจ็บ
เราก็ผิดหวัง
พอผิดหวังมากๆ
เราก็บมจนเปนความโกรธ
ความรักแบบนี ้เปนความรักประเภทเอาเขาตัว
ไม ใชความรักที ่ ใหออก
ไป
ดูเหมือนวา
ความรักที่เอาเขาตัวจะมีความคาดหวังอยูเบื ้องหลัง
แลวความรักที ่ ใหออกไปมีอะไรที ่คอยสนับสนุน
อยู เบื ้องหลัง
แมสมก็เปนเหมือนแมคนอื ่นที ่มีความรักลูกแบบคาด
หวังนะ
แตเพราะเราเรียนรูมาจากประสบการณตัวเองและ
จากการศึกษาวา
มนุษยเราไมวาผู ใหญหรือเด็กลวนตองการ
"
ความนับถืออยางเทาเทียม
"
สิ ่งนี ้เปนคุณคาในการมองโลก
มองชีวิตของแมสม
ฉะนั ้นนอกจากการเลี ้ยงดู
หุงหาอาหาร
ใหความสุขกับลูกแลว
แมสมเชื่อวาการใหความนับถือเปนเรื ่องที ่ตัวเองใหความสำคัญลำดับตนๆ
ความรักของแมสมจะไมใชรักแทไมมีเงื่อนไขใดๆ
หลายครั ้งตัวเราเองก็ ผิดหวัง
เสียใจ
และกังวลใจกับลูก
เพียงแตวาปฏิกริยาที่เราตอบสนองตอความผิ ดหวังนั้นไมไดแสดงออกดวยความโกรธ
นั่นคงเปนเพราะเรามีความ นับถือตอลูกในฐานะที ่เปนมนุษยเทาเทียมกัน
เราเชื ่อวาลูก
มีปญญาภายในตัวติ ดตัวมาแตกำเนิ ด
ตอนลูกเปนเด็กเล็กๆ
เรามีหนาที่ดูแลสุขทุกขทาง
รางกายและอารมณ
ใหเขากินอิ่ม
นอนหลับ
และรูสึกปลอดภัย
แตพอพวกเขาโตเปนวัยรุ น
หนาที ่ของเราก็เปลี ่ยน
Dialogue Monthly : Butterfly Journal Vol. 5/2010 p. 3/5
Add a Comment