Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
6Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
caryl

caryl

Ratings: (0)|Views: 1,576 |Likes:
Published by Rizel Tappa

More info:

Published by: Rizel Tappa on Aug 25, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/19/2013

pdf

text

original

 
C, Ñ, Q at X
Mahigit sampung taon na angnakakaraannang gawing 28 mula sa dating 31 nung 1976 ang bilang ngletrasa alpabetongFilipino (Pilipino mula 1959-1973, Wikang Pambansa mula 1937-1959). Taong 1937 nung piliin bilang basehanng pambansang wika ang Tagalog sa tawag na Wikang Pambansa na may 20letra. Taong 2001 nung kauna- unahangopisyalna nagamit sa mga salitang na isina-Filipino ang apat sa walong natirang banyagangletra(c, f, j, ñ, q, v, x at z) sa makabagongalpabeto.Ang mga "letra" odegraphna ch, ll at rr ang tatlo pang banyagangletrasa alpabetobago ang 1976.Sa mga panahong nauso ang mga salitang Filipino na may banyagangletratulad "
 j
olog","
 j
aporms" at "
a
a" hanggang sa kasalukuyan,limitadolang ang paggamit ng mga ito sascientificattechnical terms  at mga katutubong wikang Pilipino na may mgaletrangc, f, j, ñ, q, v, x at z tulad ng "ifun", "masjid", "vinta" at "azan". Taong 2007 nang ipinatigil ang paggamit sa apat na ponetikong letrasaalpabetongFilipino. Sa madaling salita, simula 1976 hanggang 2008 (maliban nung 2001 hanggang 2007 parasa mga ponetikong letrangf, j, v at z), nananatilingdekorasyonsaalpabetoang walongletranito.May sarilingortograpiyaang Filipino paramaisulat ang  pasalitang wika.Peromay mga pagkakataon na hindi mailipat sa pasulat mula sa pasalitang pormaang pambansang wika kahit pa meron itong sarilingsistemang pagsulat. Kaya,imbesna isulat ayon sanaturalna pagsasalita, iniiba ito paramaisulat-- halimbawa, ang pag-rearrangeng mga salita o pag-violatesa tuntunin. Naturalsa Filipino, kahit hindi itostandardonire-recognizeng Komisyon sa Wikang Filipino ang hindi pagsunod sasistemang pagsulat nito: 1.
 
 paggamit nglinker na "na" sa halip ng "ng" (hal. "activity[ng] ito" nagiging "activity [na] ito" o "itongactivity")2.
 
 pagigingdi-ponetikoo hindi isinusunod sa bigkas angispelingsa pagbubuo ng bagong salita (hal.chibog, charing,deadma), 3.
 
 paggamit ngaffixna "ni-" o "ni" (hal.ni-save/ni save,ni-record/ni record,ni-confirm/ni confirm), 4.
 
 paglagay ngaffixsa banyagang salita na hiniram ng buo (hal.hinayjack ,shinoot,ticketan,careerin, vinalidate,shumare), 5.
 
hindi paggamit ng gitling paraihiwalay ang banyagang salita (hal.nagkoconnect,magrecycle, ipaparesearch),6.
 
 paggitling para malagyan ngaffixang banyagang salita na hiniram ng buo (hal.in-announce,in-edit,  picture-an),7.
 
 bahagyang lang na pagsasa-Filipino o pagpapanatili ngispelingng isang bahagi ng salita (hal.kinoach, nagsusuicide),8.
 
 pagbawas ng isang bahagi ng banyagang salita at paglagay ngaffix(hal. pipicturan), 9.
 
 pagkabit nglinker na "ng" sa banyagang salitang hiniram ng buo at nagtatapos sa katinig (hal. batteryng  [binili],healthyng[bata]),10.
 
atbp.Mismongang paggamit ng mga salitang banyaga nang hindi isinasa-Filipino ay hindi pagsunod sa gabay na prinsipyo.Ang pag-relaxsa tuntunin sa paggamit ngortograpiyangFilipino lalo na sa tiyak na gamit ng walongletra  na ginagabayan ng prinsipyong"kung anong bigkas iyon angispelingat kung ano angispelingiyon din ang basa" ang isang paraan paramagingfunctionalang mgaletrangc, f, j, ñ, q, v, x at z (kahit pwedenang gamitin ang apat dito-- f, j, v at z -- dahil isang tunong lang angnirerepresentng mga ito). Sa pamamagitan nito,masmakikita ang kaibahan ng Filipino sa Tagalog atmas madedeveloppa ito. Magagamit na ang mgaletrangf, j, v at z perohindi ang c, ñ, q at x sa kasalukuyangsistemang pagsulat sa Filipino. Paanomapare-relaxang tuntunin sa paggamit ng mga letrangikinokonsider naredundantdahilnagrerepresentng sobrasa isang tunog na salungat sa pagiging ponetikong Filipino? Sa mga letrang c, f, j, ñ, q, v, x at z, tanging ang f, j, at v lang angnagrerepresentng iisang tunong. Nirerepresentng letrangc ang mga tunog na /s/ at /k/,letrangñ ang /ny/,letrangq ang /kw/ at /k/,letrangx ng /ks/ at /z/, atletrangz ang /z/ at /s/.Sa mga banyagang salitang nagsisimula sa letrang C, tunog /s/ ang letrang ito kapag sinusundan ito ng mgaletrang consonantat mgavowelna e at i samantalang nagiging /k/ naman ito kapag sinusundan ng mgavowelna a, o at u.
 
Maaaring gamitin ang letrang c sa pagsasa-Filipino ng mga banyagang salita kapag sisusundan ng vowel na e at i.Samantala, gagamitin ang letrang k para irepresent ang tunong /k/ ng letrang c sa unahan, loob o hulihan ng salita.
y
 
English
- 2007 F
ilipino
- CQÑX
 
y
 
cellular - selyular -
celyular 
 
y
 
ceremonial - seremonyal -
ceremonyal 
 
y
 
circus - sirkus -
cirkus
 
y
 
canvass - kanbas -
kanvas
 
y
 
confirm - konpirm -
konfirm
 
y
 
cooperative - kooperatib -
kooperativ
 
y
 
cultivate - kutibeyt -
kultiveyt 
 
y
 
gimmick - gimik -
 g 
imik 
 
y
 
 picnic - piknik -
 piknik 
 Sa mga banyagang salitang nagsisimula saletrangQ (na sinusundan ng u), tunog /kw/ angletrangito kapag sinusundan ito ng mgavowel. Kalimitang tunog /k/ ito kapag nasa huling parteng salita (na sinusundan ng u) at sinusundanletrange. Maaaring gamitin ang letrang q (na sinusundan ng u) sa pagsasa-Filipino ng mga banyagangsalitang nagsisimula sa q (at u). Samantala, gagamitin ang letrang k para irepresent ang tunong /k/ ng letrang q saloob ng salita.
y
 
English
- 2007 F
ilipino
- CQÑX
 
y
 
quality - kwaliti -
q
ualiti
 
y
 
quiz - kwis -
q
uiz
 
y
 
quorum - korum -
q
uorum
 
y
 
quota - kota -
q
uota
 
y
 
squatter - iskwater -
iskwater 
 
y
 
technique - teknik -
teknik 
 Walang banyangang salitang nagsisimula saletrangÑ. Samantala, bagamat may mga banyagang salitang ngsisimula saletrangX, /z/ ang tunog nito. Maaaring gamitin angletrangx (at ang kasunod naletrao mgaletrasa unangsyllable) sa pagsasa-Filipino ng mga banyagang salitang nagsisimula sa x at sa mga salitang gumagamit ngletrangito.
y
 
English
- 2007 F
ilipino
- CQÑX
 
y
 
xylophone - saylopon -
 x
aylofon
~
 x
aylofown
 
y
 
exam - eksam -
e
 x
am
 
y
 
maximum - maksimum -
ma
 x
imum
 
y
 
tax - taks -
ta
 x
 Hindi dapat gamitin sa mga salitang Kastila ang walongletradahil may paraan na parasa pagsasa-Filipino ng mga ito. Kaya, hindi magagamit angletrangñ sa pagsasa-Filipino ng mga banyaga dahil Kastila lang ang gumagamit ngletrangito. Gagamitin ng buo at walang pagbabago ang mga salita mula sa mga katutubong wikang Pilipino na maymgaletrangc, f, j, ñ, q, v, x at z.Masasabingsemi-ponetikoang mga salitang
celyular 
,
ceremonyal 
,
cirkus
,
q
ualiti
at
 x
aylofon~
 x
aylofown
tulad samga salitangchibog,charingatdeadma. Gayun din ang mga salitang nilagyan ngaffixsa paraangdi-standardo hindi kinikilala ng KWF atnagva-violatesa tuntunin saispeling(
hinayjack  , shinoot  ,ticketan ,careerin ,vinalidate ,  shumare;na
 g 
koconnect  ,ma
 g 
recycle
,
ipaparesearch;kinoach ,na
 g 
 susuicide; pipicturan;batteryn
 g 
[binili],
healthyn
 g 
[bata]). Sa pamamagitan ng pagre-relaxsa tuntunin sa paggamit ng ortograpiyang Filipino, maililipat sa pasulat na pormaayon sa kung paano ito sinasalita ng mga Filipino ang wikang pambansa, o maisusulat sa paraanng mga "taal" sa Filipino.
 
D
ahil mayaccesssa English (banyagang wikang kalimitang pinanggagalingan ng mga salita sa Filipino) ang nasaMetro Manila aturban centersng bansa (lugar kung saan ginagamit ang Filipino bilanglingua franca) , hindi magiginghindrancesa pagbasa o pagkilala ng mga salita ang mgaletrangc, f, j, ñ, q, v, x at z, kundi, magsisilbi pa itong palatandaan para sa mga salitang banyagang hiniram ng buo at nilagyan ngaffix, o mga salitang isina-Filipino,mga salitang mula sa mga katutubong wika sa Pilipinas na gumagamit ng mgaletrangito, at mga bagong salitangFilipino na nabuo gamit ang makabagong alpabeto. Palatandaan naman ng mga salitang mula sa katutubong wikangc, f, j, ñ, q, v, x at z sa kanilangalpabeto, at ng mga salitang mula sa Kastila ang di-pagkakaroon ng mgaletraito.
Unang Bahagi
 
Ang Kaligiran sa Pagbalangkas
 
Ng
2001 Mga Tiyak na Tuntunin sa Gamit 
 
Ng Walong Dagdag naLetra
 
Ano itong
2001 Mga Tiyak na Tuntunin sa Gamit ng Walong Dagdag naLetra
?
tuntunin sa paggamit ng walong dagdag naletra²C, F, J, Ñ, Q, V, X, Z²na nakapaloob sa
1987  Alpabeto 
A
ng
2001 Mga Tiyak na Tuntunin sa Gamit ng Walong Dagdag naLetra 
ayrevisyonng
at Patnubay saIspelingng Wikang Filipino
na binuo ng Linangan ng mga Wikasa Pilipinas.
A
ng ibang mga tuntunin saispelingsa Patnubay ay hindi binago nang ganap.
 
Lubhang nagging masalimuot ang pagpasok ng walong dagdag naletrasaalfabetong Wikang Filipino. Kaya masusi itong pinag-aralan at pinagtuonan sa
2001Revisyonng Alfabetoat Tuntunin saIspelingng Wikang Filipino
ngKomisyonsa Wikang Filipino.
 
Bakit kailangang baguhin ang tuntunin sa paggamit ng walong dagdagnaletrasa
1987 Patnubay sa Ispeling
?
Kinikilalang ang mga tuntunin sa paggamit ng walong dagdag naletrasa
1987 Patnubay saIspeling 
ay napakahigpit para tumugon sa mga pangangailangan ng mga Pilipinong maykakayahan kapwa sa katutubo at banyagang wika, at palit-palit na gumagamit ng mgawikang ito.
 
Bakit sinasabing mahigpit ang tuntunin sa paggamit ng walong dagdagnaletrasa 1987 Patnubay saIspeling?
S
a
1987 Patnubay saIspeling
, ang paggamit ng walong dagdag naletrasa mga salita atekspresyonghinihiram ay nababatay lamang sa mga sumusunod nakondisyon:
 
Pantanging ngalan
 
S
alitang katutubo mula sa ibang wika sa Pilipinas
 
S
alitang hindikonsistentangispelingo malayo angispelingsa bigkas, na kapag binaybay ayon saalfabetongFilipino ay hindi mabakas angorihinalnaispelingnito
 

Activity (6)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Genessa Viray liked this
Kim Melody Francisco added this note
thx very very much...:),, god bless @ more power..:),,
Abegail Cadohay liked this
Stephanie Hamto liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->