• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
Ayd
ý
nl
ý
k Kap
ý
ya Do
ð
ru
Bu millet, birka
ç
as
ý
rdan beri kendi b
ü
nyesinde ak 
ý
l almaz z
ý
tla
þ
malara,anla
þý
lmaz kutupla
þ
malara d
üþ
erek, i
ç
ten i
ç
e kendi kendini
çü
r
ü
tm
üþ
ve
â
det
â
 d
üþ
manlar
ý
n
ý
n emellerine hizmet eder h
â
le gelmi
þ
tir. Bir kesim, kendisinin sa
ð
mal’
ý
 sayd
ýðý
Anadolu’yu hep horlam
ýþ
; bir kere olsun gidip orada dola
þ
may
ý
, kendi insan
ý
 ile g
ö
r
üþü
p konu
þ
may
ý
hi
ç
mi hi
ç
d
üþü
nmemi
þ
; onlar
ý
n d
ü
nyalar
ý
na y
ü
kselip onlarlahemh
â
l olmay
ý
, ruhlar
ý
n
ý
ke
þ
fedip anlamay
ý
asl
â
hat
ý
r
ý
na getirmemi
þ
tir. Ara s
ý
ra birkahveci Ali, a
þçý
Hasan, berber S
ü
leyman’la g
ö
r
üþ
enler olmu
þ
ise de bu da onlar
ý
ndiliyle alay, safvetleriyle istihz
â
ve anlay
ýþ
lar
ý
yla e
ð
lenmek i
ç
in olmu
þ
tur. Bu kesimininsan
ý
, frenk ruhunu tedkikden, bat
ý
yakas
ý
zevkleriyle sermest olmakdan, Frans
ý
z ve
Ý
ngiliz edebiyat
ý
n
ý
n inceliklerini ara
þ
t
ý
rmakdan, kendi d
ü
nyas
ý
n
ý
d
üþü
nmeye, onuninsan
ý
yla i
ç
li-d
ýþ
l
ý
olmaya ve onun dertlerini dinlemeye kat’iyyen vakit bulamam
ýþ
t
ý
r!Onun
þ
imdiye kadar ruhuna i
ç
irilen terbiye anlay
ýþý
; sevimli ve
þý
k matmazellerin,muhterem saintlerin, insanl
ý
k hayran
ý
misyonerlerin! Onun demine-damar
ý
nai
þ
lercesine ruhuna a
þý
lad
ý
klar
ý
prensipler, onda
ö
yle bir d
üþü
nce yap
ý
s
ý
meydanagetirmi
þ
tir ki, bug
ü
n kalk 
ý
p kendisine “m
ü
’min!” diye sesleniverseniz, bunu y
ü
z
ü
nesavrulmu
þ
en b
ü
y
ü
k hakaret sayacak ve sizi huzurundan kovacakt
ý
r.Madalyonun di
ð
er y
ü
z
ü
ndeki manzara da bundan farkl
ý
de
ð
ildir. Vaktiyle en duruilh
â
mlarla beslenen, en
âþý
â
ne heyecanlarla co
þ
up kanatlanan C
ü
neyd-i Ba
ð
d
â
d
 î 
,B
â
yezid-i Bistam
 î 
, Ahmed Bedev
 î 
, Cel
â
ledd
 î 
n-i R
û
m
 î 
,
Ý
smail Ankarev
 î 
,
Þ
eyh G
â
lip gibimillette i
ç
tim
âî 
r
û
hu uyand
ý
ran, kitleleri ir
þâ
d edip insanl
ýð
a y
ü
kselten, madd
 î 
-m
â
nev
 î 
 t
ý
kan
ý
kl
ý
klar
ý
a
ç
an ve ruhlar
ý
kam
çý
lay
ý
p ulv
 î 
 
â
lemlere sevk eden hassas ruhlar
ý
n,feyizli dima
ð
lar
ý
n,lah
û
t
 î 
ve ate
þî 
n kalplerin yerini -b
ü
y
ü
k bir k 
ý
sm
ý
itibariyle- her nev
 î 
 yenili
ð
e mu
â
r
ý
z, terakk 
 î 
ve tek 
â
m
ü
l istik 
â
metinde at
ý
lan her ad
ý
ma muhalif, s
 î 
nesi
ö
b
ü
r
â
lemin heyecanlar
ý
ndan mahr
û
m, d
üþü
nceleri hakikats
ý
z ve her t
ü
rl
ü
ilm
 î 
ara
þ
t
ý
rmay
ý
 g
ü
nah sayan s
ýð
bir g
ü
r
û
h alm
ýþ
t
ý
r.
Ö
ncekiler, milletlerinden, mill
 î 
ruhdan uzakla
þ
may
ý
 yenilik ve ink 
ý
l
â
b saymakla; sonrakiler de
þ
ekl
 î 
bir maz
 î 
ye ve onun kuru ve ruhsuzyanlar
ý
na saplan
ý
p kalmakla milletlerine ih
â
net etmi
þ
lerdir. Birinciler, frenkle
þ
medi
ð
ii
ç
in kendi milletlerini dahi hor g
ö
recek kadar yabanc
ý
la
þ
m
ýþ
; berikiler ise s
ý
rf eskidevirlerde bulunmad
ýðý
i
ç
in bir
ý
s
ý
m teknik geli
þ
meleri, yeni
 î 
c
â
d ve ke
þ
ifleri,devriyle hesapla
þ
abilecek g
üç
te fikir ak 
ý
mlar
ý
n
ý
bid’at saym
ýþ
, l
â
netlemi
þ
lerdir...Oysaki, her millet, kendi ruh ve kabiliyetine uygun, kendi d
üþü
nce ve inanc
ý
 
ç
izgisinde m
ü
essese ve te
þ
kil
â
t ister. Rica ederim; milletlerin idar
 î 
ve i
ç
tim
âî 
te
þ
kilatlar
ý
,maarif ve d
üþü
nce ak 
ý
mlar
ý
, asr
ý
n ihtiya
ç
lar
ý
n
ý
n ve milletin r
û
h
 î 
temay
ü
llerinin neticesi
 
de
ð
il midir?F
ý
trat kanunlar
ý
na muh
â
lif bir surette millete, onun d
üþü
nce ve inan
ç
tarz
ý
ile telif edilmeyen,ruh k 
ö
ü
ne z
ý
t ve asr
ý
n
ý
n ihtiya
ç
lar
ý
n
ý
kar
þý
layamayacak sistemleri, i
ç
tim
âî 
 kanunlar
ý
tatbike kalk 
ýþ
mak tehlikeli bir te
þ
ebb
ü
st
ü
r. B
ö
yle bir hareketin, milletitemelinden sarsaca
ðý
nda, zaafa u
ð
rat
ý
p has
ý
mlar
ý
n
ý
n oyunca
ðý
haline getirece
ð
inde
þü
phe yoktur.Bu itibarla, milleti kurtarma ve y
ü
celtme gibi y
ü
ksek duygularla yola
çý
kanlar, her
þ
eyden
ö
nce f 
ý
trat kanunlar
ý
yla z
ý
tla
þ
maya d
üþ
mekten tir tir titremelidirler. Tabi
â
tkanunlar
ý
, Yarat
ý
c
ý
’n
ý
n nurlu ve hikmet dolu bir kitab
ý
olarak, her zaman ba
þ
vurulmas
ý
 iktiza eden bir ibret dersh
â
nesidir. Kendini idrak etmi
þ
, ruhuyla b
ü
t
ü
nle
þ
mi
þ
g
ö
n
ü
ller, budersh
â
nede hilkat
ý
n g
ö
z kama
þ
t
ý
r
ý
c
ý
g
ü
zellik ve inceliklerini, takl
 î 
d edilmeye
þâ
yestekanunlar
ý
n
ý
ibretle m
ü
t
â
l
â
a ve tetkikden zevk al
ý
rlar...D
ü
nden bug
ü
ne, muhtelif milletlerin
ý
slahat tarzlar
ý
ve in
ý
l
â
blar
ý
 ara
þ
t
ý
r
ý
ld
ýðý
nda g
ö
r
ü
l
ü
r ki; bir milletin i
ç
tim
âî 
ve siyas
 î 
durumunu tanzim,terbiye vey
ü
kselmesini deruhte ve rehberli
ð
ini y
ü
klenenler; hareketlerini f 
ý
trat kanunlar
ý
nauydurma hususunda ne kadar titizlik g
ö
stermi
þ
; milletlerin ruhuna ne kadar v
â
ý
olabilmi
þ
ve
ç
a
ðý
n getirdi
ð
i ihtiya
ç
lara ne kadar n
ü
û
z edebilmi
þ
lerse,
ç
al
ýþ
malar
ý
nda oderece semereli olmu
þ
ve milletlerine de o nisbette
ö
l
ü
ms
ü
zl
ü
k vadedebilmi
þ
lerdir.Bunun aksine, bir millet ve bir
ü
lkenin kaderine, g
ö
rg
ü
s
ü
z ve bilgisiz kimselerh
ü
kmediyor ve f 
ý
trat kanunlar
ý
ihm
â
le u
ð
ruyorsa, orada da
ö
ld
ü
r
ü
c
ü
“f 
â
sit d
â
ireler” vebuhranlar birbirini takib edip durmu
þ
tur.T
ý
pk 
ý
karada ya
þ
ayan canl
ý
lar
ý
n suda bo
ð
ulmalar
ý
, hayatlar
ý
n
ý
deryalardas
ü
rd
ü
renlerin de sudan
çý
kar
ý
l
ý
nca
ö
lmeleri gibi, milletler de mill
 î 
d
üþü
nceleri, r
û
h
 î 
 tem
â
y
ü
lleri hesaba kat
ý
lmadan ve zaman
ý
n ihtiya
ç
lar
ý
na uygun olmayan d
ü
zenleme vete
þ
kil
â
tlanmaya zorland
ýðý
nda, sudan
çý
kar
ý
lan bal
ý
k gibi yava
þ
yava
þ
fel
ç
olur ve
ö
l
ü
rgiderler.Her milletin d
üþü
nce tarz
ý
, zihniyet ve tem
â
y
ü
lleri ba
þ
ka ba
þ
kad
ý
r. Bir
ç
ak 
ý
rkeyf 
Ý
sko
ç
la bir serseri Frans
ý
z, bir Anglosaksonla bir Germen ayn
ý
d
üþü
nceyi payla
þ
salarbile
ç
ok farkl
ý
yap
ý
ya sahiptirler. Tek ak 
 î 
deye ba
ð
l
ý
bu milletlerde, birinin saadetinitemin eden sistem ve te
þ
kil
â
t, ayniyle di
ð
erine tatbik edildi
ð
inde, ihtim
â
l ki b
ö
yle birdurum onun ink 
ý
r
â
z ve mahv
ý
na sebep olacakt
ý
r.Geli
þ
mi
þ
 
ü
lkelerin fen ve tekni
ð
ine muhta
ç
oldu
ð
umuza da
þü
phe yoktur. Olamazda... Nas
ý
l olur ki d
ü
nya ba
þ
d
ö
nd
ü
r
ü
c
ü
bir s
ü
ratle terakk 
 î 
ve tek 
â
m
ü
l yolunda dakika
 
fevt etmeden ko
þ
uyor. Bizim de bu cereyan ve bu co
þ
kun sele ayn
ý
tempo i
ç
indekat
ý
lmam
ý
z ve asr
ý
n
ý
ya
þ
ayan bir millet h
â
line gelmemiz zar
û
ridir. Bu hususta k 
üçü
bir teredd
ü
t, az bir gecikme bizim -ma
â
zallah- tel
â
fisi im
â
ns
ý
z b
â
direler i
ç
ineyuvarlan
ý
p b
ü
t
ü
n b
ü
t
ü
n tarihten silinip gitmemizi netice verebilir.Ne var ki bu
û
mum
 î 
ve tabi
 î 
ak 
ýþ
a uyup giderken de at
ý
lacak her ad
ý
m
ý
n kat’
 î 
,teredd
ü
ts
ü
z, bilerek at
ý
lmas
ý
ve mill
 î 
d
üþü
ncenin korunup kollanmas
ý
 
þ
artt
ý
r. Evet, yolayd
ý
nl
ý
k ve belli, b
ü
t
ü
n bir tarih boyunca da mill
 î 
ruhla i
þ
letile i
þ
letile
þ
ehr
â
h h
â
linegelmi
þ
bulunmas
ý
, sonra cemiyeti ayakta tutacak m
ü
esseselerin kucaklan
ý
p korunmas
ý
,nihayet o yolda y
ü
r
ü
yeceklerin de azimli,
þ
uurlu olmalar
ý
l
â
z
ý
md
ý
r ki, mesafeal
ý
nabilsin ve kitleler
þ
a
þ
ý
nl
ýð
a sevk edilmesin.As
ý
rlardan beri bu
ü
lkenin yorulmu
þ
, b
ý
km
ýþ
ve cidd
 î 
bir bezginlikle kenara
ç
ekilmi
þ
y
ýðý
nlar
ý
na, onlar
ý
þ
evk 
ü
t
â
r
â
ba” 1 getirecek y
ö
nde bir
þ
eyler f 
ý
s
ý
ldayarak,yorguna g
üç
verilmeli, b
ý
km
ýþ
a diriltici ruh
ü
flenmeli ve (neme l
â
z
ý
mc
ý
lara) insan olmayollar
ý
g
ö
sterilmelidir. Bu vazife
þ
imdiye kadar hakikata g
ö
n
ü
l vermi
þ
ilim adamlar
ý
vehasb
 î 
ediplerce s
ü
rd
ü
r
ü
lm
üþ
t
ü
.
Â
lim ilmiyle, edip de sihirli beyan
ý
yla, insanl
ý
k ruhunadaveti esas alarak, bu ahl
â
k ve fazilet hizmetini y
ü
r
ü
t
ü
yordu. Bundan sonra da ayn
ý
 
ç
izgide hareket edilerek ayn
ý
neticelere ula
þ
mak m
ü
mk 
ü
nd
ü
r. Elverir ki; inan
ç
, faz
 î 
let,ilim ve kalem esaslar
ý
ihm
â
l edilmesin. Bunlardan birinin ihm
â
li topyek 
û
n milletinsars
ý
lmas
ý
ve izmihl
â
li demektir. Her sat
ý
r
ý
ruha
ö
l
ü
m ya
ð
d
ý
ran ve her m
ý
sra
ý
bir ruhsefaletini ifade eden:Tahamm
ü
l m
ü
lk 
ü
n
ü
y
ý
kd
ý
n, Hul
â
gu Han m
ý
s
ý
n
â
fir?Hem
â
n d
ü
nyay
ý
yakd
ý
n,
â
te
þ
-i s
û
z
â
n m
ý
s
ý
n
â
firNedir bu gizli gizli
â
hlar,
çâ
k-i gir
 î 
b
â
nlarAcep bir s
û
he
âþý
k-
ý
n
â
l
â
n m
ý
s
ý
n
â
fir?Sana kimisi c
â
n
ý
m, kimi c
â
n
â
n
ý
m dey
û
s
ö
yler.Nesin sen do
ð
ru s
ö
yle c
â
n m
ý
s
ý
n c
â
n
â
n m
ý
s
ý
n
â
fir?................(Bu k 
ý
sm
ý
almaya edebimiz m
ü
saade etmedi)Ni
ç
in s
ý
k s
ý
k bakars
ý
n b
ö
yle mir’
â
t-
ý
m
ü
cell
â
yeMe
ð
er sen dah
 î 
kendi h
ü
sn’
ü
ne hayr
â
n m
ý
s
ý
n
â
fir?NedimGazeller mis
ü
ll
ü
ahl
â
ý
tahrip yolunda s
ö
ylenmi
þ
hezeyanlar,
þ
anl
ý
imparatorlu
ð
un
ö
l
ü
m melodileri oldu
ð
u gibi... Bir
ç
o
ð
u itibariyle b
ü
t
ü
n b
ü
t
ü
n
þ
ir
â
zeden
çý
km
ýþ
; sevgiyi
þ
ehvette hall
â
c eden, a
þ
ý
cism
â
niyette bo
ð
an, nefse bohemli
ð
e giden yollar
ý
g
ö
steren,
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...