• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
 
Edebiyat
Mustafa ÖZÇEL
İ
İ
nsan, madem kidi
ğ
er varl
ı
klardan farkl
ı
 yarat
ı
lm
ı
ş
t
ı
r; öyleyseya
ş
amas
ı
n
ı
n bir amac
ı
 olmal
ı
d
ı
r. Bilgilenmek, heran yeni
ş
eyler ö
ğ
renmekbu amaç çerçevesinde enönemli faaliyet alan
ı
d
ı
r.Bu da ancak çal
ı
ş
maklagerçekle
ş
ebilir.
İ
nsançal
ı
ş
arak önce kendisini,ard
ı
ndan ya
ş
ad
ı
ğ
ı
dünyay
ı
 tan
ı
yacak ve ke
ş
fedecektir.”
Mehmet Akif’te “Çal
ı
ş
ma” Fikri
Bekay 
ı
hak tan
ı
 yan, sa’yi bir vazife bilirÇal
ı
 ş
çal
ı
 ş
ki beka sa’y olursa hak edilirMehmet Âkif ERSOY 
M
ehmet Âkif Ersoy, millet ve devlet olarak son yüzy
ı
lda için-de bulundu
ğ 
umuz halin en sahih tan
ı
ğ 
ı
d
ı
r. Safahat, buanlamda tam bir toplumsal tutanakt 
ı
r. Bu tutanakta bizi geri b
ı
-rakt 
ı
ran sebepler bir bir irdelenir. Akif, sorunlar
ı
tespit ve te
ş
hisetmekle yetinmez, bunlara ili
ş
kin çözümler de sunar. Âkif’in Safahat’
ı
nda gündeme getirdi
ğ 
i meseleler eser boyuncadevam eder. Onu ilgilendiren en önemli mesele ise neden Bat 
ı
 kar
ş
ı
s
ı
nda geri kald
ı
ğ 
ı
m
ı
 z, her anlamdaki çözülü
ş
ümüz ve de
ğ 
er-lerimizle ba
ğ 
lar
ı
m
ı
 z
ı
n kopu
ş
udur. Bu anlamda pek çok sorundansöz eder Âkif… Bilgisizlik, e
ğ 
itimsizlik, umutsuzluk, birlik ve dirlikfikrinin kaybolu
ş
u, ayd
ı
n-halk çat 
ı
ş
mas
ı
, kurumlardaki yozla
ş
ma…üzerinde en çok durdu
ğ 
u meselelerdir. Fakat, bu meseleler aras
ı
n-da bir konudan daha bahseder ki belki bütün sorunlar
ı
n temelinibu konu olu
ş
turmaktad
ı
r. Bu da son yüzy
ı
lda içine dü
ş
ğ 
ümüztembellik hastal
ı
ğ 
ı
d
ı
r.
23
Kas
ı
m / 2007
 
24
Somuncu Baba
24
Somuncu Baba
 Âkif, tembellik ve bunun al-ternatifi olan çal
ı
ş
ma konusunadaha ilk Safahat’tan itibaren yervermeye ba
ş
lar. Bu anlamdakar
ş
ı
m
ı
 za ç
ı
kan ilk
ş
iiri “
Küfe
”dir. Âkif, bu
ş
iirinde zor
ş
artlarda ça-l
ı
ş
arak hamall
ı
kla evini geçindir-mek zorunda kalan bir baban
ı
nölümünden sonra yine hamall
ı
kyaparak annesine ve karde
ş
inebakmaya çal
ı
ş
an bir çocu
ğ 
undurumunu ele al
ı
r. Çocuk, e
ğ 
i-tim ça
ğ 
ı
ndad
ı
r ve hakl
ı
olarakokumak istemektedir; fakat çal
ı
ş
mak zorundad
ı
r. Âkif, bu
ş
iirinde çocu
ğ 
un babas
ı
ndanbahisle “
O, bunca y 
ı
l çal
ı
 ş
ı
 p al-n
ı
n
ı
n teriyle seni/Nas
ı
l büyüttü?Bu gün sen de kendi karde
 ş
i-ni/Yetim b
ı
rakmayarak besleyipbüyütmelisin…”
m
ı
sralar
ı
yla al
ı
nteriyle çal
ı
ş
man
ı
n önemini belir-tir. Ona göre al
ı
nteri dökmedenhiçbir
ş
eyi elde etmenin imkan
ı
 yoktur. Âkif, bu
ş
iirin hemen ard
ı
n-dan “
Durmayal
ı
m
” bal
ı
kl
ı
 
ş
iiriyleçal
ı
ş
ma konusunu ba
ş
ka bir aç
ı
-dan ele al
ı
r. Burada Sadi’nin birhikayesinden yola ç
ı
karak çöldeyürümek yerine uyumay
ı
tercihederek kervandan geri kalan biradam
ı
n halinden yola ç
ı
karakinsanlar
ı
n gayeleri u
ğ 
runda dur-madan çal
ı
ş
malar
ı
gerekti
ğ 
ini,bunu terk edenin geride kalaca-
ğ 
ı
n
ı
belirtir. Buna göre gelece
ğ 
içal
ı
ş
anlar kuracaklard
ı
r. Durmak,fertler için oldu
ğ 
u kadar milletleriçin de bir anlamda intihar de-mektir. Durmayal
ı
m
ş
iiri
“ 
İ 
nsan,ancak çal
ı
 ş
t
ı
 ğ
ı
n
ı
n kar
 ş
ı
l
ı
 ğ
ı
n
ı
al
ı
r.”
 ayetiyle son bulur. Bu ayetinburada zikredilmesi, çal
ı
ş
makonusunda çok önemli bir ikazanlam
ı
ta
ş
ı
r. Zira, son yüzy
ı
lda
İ
slâm toplumu tembelli
ğ 
i hasta-l
ı
k ölçüsünde benimsemi
ş
, birde buna tevekkül nam
ı
yla birk
ı
l
ı
f uydurmaktan çekinmemi
ş
tir. Âkif, bu yüzden sesini yükseltirve toplumu yüksek sesle ele
ş
tirir:
Bütün dünya çal
ı
 ş
ı
rken le
 ş
gibi yatmak niye?
” derken bizim ne-den geri kald
ı
ğ 
ı
m
ı
 z
ı
n, di
ğ 
er mil-letlerin ise nas
ı
l ilerlediklerininsebebi aç
ı
klar.Birinci Safahat’ta konu ile il-gili bir di
ğ 
er
ş
iir ise “
 Azim”
ba
ş
l
ı
-
ğ 
ı
n
ı
ta
ş
ı
r. Burada Âkif’in referansnoktas
ı
yine Sadi’dir. Sadi’ninbu öyküsünde çölde yavrusunukaybeden bir baban
ı
n gayretlerisonucunda o
ğ 
lunu bulmas
ı
eleal
ı
nmaktad
ı
r. Bu k
ı
ssan
ı
n vurgu-lad
ı
ğ 
ı
ders ise insan
ı
n gayretleçal
ı
ş
mas
ı
neticesinde hedefineula
ş
aca
ğ 
ı
gerçe
ğ 
idir. Tabi buradameselenin sadece fertler için de-
ğ 
il toplumlar için de ayn
ı
oldu-
ğ 
unu belirtmek gerekir. Milletlerde umutlar
ı
n
ı
yitirmeden hedef-lerine do
ğ 
ru ko
ş
mak, bu u
ğ 
urdaçal
ı
ş
ı
p gayret etmek durumun-dad
ı
rlar. Yine bu k
ı
ssa,
“Ne yap- sak bo
 ş
una!
ş
eklinde özetlene-bilecek çökü
ş
psikolojisine debir kar
ş
ı
ç
ı
k
ı
ş
niteli
ğ 
indedir.. Azim
ş
iirini takip eden “
Seyfi
 
Baba”
ş
iiri de ayn
ı
konu etraf 
ı
n-da kurgulanm
ı
ş
bir
ş
iirdir. Ya
ş
l
ı
 olmas
ı
na ra
ğ 
men çal
ı
ş
maktanbir an bile geri durmayan SeyfiBaba, çat 
ı
y
ı
aktar
ı
rken hastala-n
ı
r ve çal
ı
ş
amaz hale dü
ş
er. Âkif,
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...