KEMALANGAN Kadar kemalangan dalam Negara kita yang dilaporkan oleh PERKESO dari tahun 2004 telah menurun

daripada 92,074 kemalangan 1999 kepada 55,509 kemalangan. Walaupun kadar kemalangan di Negara kita berkurangan, kita tidak boleh mengambil mudah hal ini.. Terdapat pelbagai teori-teori penyebab kemalangan. Antaranya ialah teori Domino Heinrich, teori ‘multi-causation’(Teori factor manusia).teori kemalangan/peristiwa, Teori Sistem, Teori Epidemiologikal dan teori Bird dan Lofus. Menurut Russel de Reamer 1985, keazaman dan keinginan untuk bekerja dalam keadaan selamat boleh dicipta dalam minda semua pekerja. Kemalangan boleh didefinasikan sebagai sesuatu peristiwa yang tidak diduga/dirancang berlaku dalam satu urutan kejadian atau melalui satu kombinasi penyebabpenyebab. Ia mengakibatkan kecederaan fizikal, penyakit kepada individu, kerosakkan harta benda, kehilangan, pengelakkan (near-miss) atau mana-mana kombinasi kesan-kesan tersebut . Insiden pula boleh dikelasfikasikan sebagai semua situasi yang tidak diingini atau pengelakkan (near misses) yang mempunyai potensi untuk menyebabkan kemalangan. Kecederaan adalah kecederaan kepada tubuh yang diperolehi disebabkan kemalangan cth terkoyak, melecet, lebam dan lain-lain. Oleh yang demikian, boleh disimpulkan bahawa : 1. Semua kemalangan adalah insiden 2. Semua insiden bukanlah kemalangan 3. Semua kecederaan timbulnya daripada kemalangan 4. Semua kemalangan tidak semestinya menyebabkan kecederaan TEORI-TEORI PENYEBAB KEMALANGAN Teori Domino Heinrich Teori Domino Heinrich diperkenalkan oleh H.W.Heinrich pada tahun 1959. Ia adalah berdasarkan kepada rangkaian atau urutan peristiwa. Peristiwa tersebut disusun secara kronologi hinggalah kepada kejadian kemalanan. Lima faktor/peringkat dalam rangkaian/ urutan peristiwa 1. Persekitaran 2. Kesilapan seseorang 3. Tindakan yang tidak selamat 4. Kemalangan 5. Kecederaan Urutan Peristiwa Kemalangan teori ini boleh dijelaskan seperti berikut Peristiwa (a) Peristiwa (b) Peristiwa(c) Kemalangan Kesan Teori „multi-causation‟(Faktor Manusia) Menurut teori ‘multi-causation’, mungkin terdapat lebih daripada satu penyebab kepada kemalangan . Contoh yang boleh dijelaskan ialah seperti dalam gambar rajah dibawah: Penyebab a Penyebab b Penyebab c Kemalangan Setiap penyebab ( a, b, c ) ini mempunyai persamaaan dengan peringkat ketiga teori Heinrich yang mewakili tindakan yang tidak selamat atau situasi. Sikap terhadap keselamatan (kelemahan/kesilapan seseorang) itu akan ditentukan oleh : 1. Genetik/Gender 2. Persekitaran 3. Pendidikan 4. Tekanan kumpulan 5. Ciri Am Keselamatan 6. Kesihatan 7. Umur 8. Pengalaman 9. Persepsi terhadap risiko 10. Keperluan atau sasaran kerja 11. Keperluan atau sasaran individu 12. Latihan 13. Kaum

tindakbalas yang tidak sesuai dan aktiviti yang tidak sesuai. Dibawah adalah model Teori kemalangan. Carta alir yang berikut merujuk kepada simton-simton berlakunya kemalangan dan sebagai contoh jika terdapat pekerja atau pelanggan yang melanggar tin susu tersebut akan mendatangkan bahawa dan seterusnya mengundang kepada kemalangan. Sebagai contoh di sebuah pasaraya susu tin yang disusun terlalu tinggi boleh dijadikan asas akan berlakunya kemalangan. Teori Bird dan Lofus boleh di jelaskan seperti gambarajah berikut: Mengikut gambarajah di atas pengurusan yang kurang kawalan keselamatan akan menyebabkan sebab-sebab asas kemalangan wujud. Teori Bird dan Lofus Teori ini memahami sesuatu kemalangan itu berlaku dan hasil utama ialah majikan dan pekerja perlu bertanggungjawab dalam hal-hal isu keselamatan & kesihatan di tempat kerja.Petersen telah memperkenalkan unsure-unsur baru seperti perangkap ergonomik dan kesilapan dalam membuat keputusan .Teori ini juga menyatakan bahawa kemalangan ialah satu rantaian peristiwa yang berpunca daripada kesilapan manusia iaitu beban berlebihan. Ini akan menyebabkan berlakunya kecederaan pada pekerja atau pelanggan yang datang. Lebih bebanan • • • Tekanan Keletihan Motivasi Dadah/alkohol keraguan Kegagalan sistem Polisi Tanggungjawab Latihan• Pembetulan TEORI KEMALANGAN/PERISTIWA Perangkap ergonomik Kesilapan keputusan Tempat kerja tidak sesuai Jangkaan yang tidak tepat Salah nilai risiko Tidak menyedari kesilapan Keputusan berdasarkan logik Kesilapan manusia/pekerja kemalangan kecederaan . Teori Kemalangan/ peristiwa Teori ini diasaskan oleh Dan Petersen.

Teori Sistem Merupakan sekumpulan unsur atau elemen yang sering berinteraksi dan berkait antara satu sama lain. Latihan 2. Ini kerana teori multi-causation menjelaskan lima punca berlakunya kemalangan seperti berikut: 1. Latihan Di Tempat Kerja . Umur 3. Pendidikan Oleh yang demikian teori multi-causation boleh diguna pakai untuk mengelakan berlakunya kemalangan ditempat kerja dengan mengambil kira beberapa faktor berikut: 1. Kaum 4. Teori ini menunjukkan kemungkinan berlakunya kemalangan kerana sebuah sistem terdiri daripada unsure-unsur berikut:a) Individu (‘host”) b) Mesin (“Agensi”) c) Persekitaran Pusingan maklumbalas Mesin Individu Persekitaran Interaksi Kumpul Maklumat berat risiko buat keputusan Tugas yang perlu dilaksanakan Model Teori Sistem Teori Epidemiologikal Teori epidemiological menyatakan bahawa model-model yang digunakan untuk mengkaji dan menentukan hubungan ini boleh juga digunakan untuk mengkaji hubungan sebab akibat di antara factor persekitaran dengan kemalangan atau penyakit TEORI EPIDEMIOLOGIKAL Ciri-ciri kecenderungan Cirri-ciri mengikut keadaan Pengaruh terhadap orang Tanggapan Faktor persekitaran Penilaian risiko oleh individu Tekanan rakan sekerja Keutamaan oleh penyelia Sikap Model Teori Kemalangan Epidermiologikal TEORI YANG DI GUNAKAN OLEH MAJIKAN TEMPAT KERJA Teori yang boleh digunakan ditempat kerja ialah teori multi-causation/ Faktor manusia. Ciri Am Keselamatan 5.

selamat dan tanpa risiko.Majikan merupakan orang yang bertanggungjawab dalam menyediakan latihan dan yang seumpamanya kepada para pekerja untuk mengurangkan kadar kemalangan di tempat kerja. keadaan tempat kerja yang kemas merupakan komponen penting yang menyumbang ke arah keadaan kerja yang baik dan menghalang daripada kecederaan dan penyakit pekerjaan (Anonymous. Kumpulan Kaum Kepelbagaian budaya dan kepercayaan daripada pelbagai kaum di Malaysia boleh menjadi sebahagian daripada kawalan asas terhadap bahaya misalnya dari segi alat perlindungan diri. perlu berwaspada dan berhati-hati sewaktu menjalankan tugas agar kemalangan dapat dielakkan. e. Oleh itu. tempat kerja. sentiasa mematuhi dan mengikuti arahan yang diberikan oleh pihak pengurusan dari masa ke semasa. Kerja-kerja penjagaan kekemasan termasuklah menjaga bangunan. Secara amnya. termasuklah meletakkan pekerja bukan. Kekemasan merupakan ciri am keselamatan yang merupakan rutin penyelenggaraan dan tidak boleh diperolehi tanpa penglibatan semua orang di tempat kerja. Majikan mesti menyediakan tempat kerja dengan sistem penyelenggaraan persekitaran yang bersih. berdisiplin. Pekerja yang lebih berumur lebih mudah mengalami kecederaan. memerlukan pengawasan yang lebih daripada penyelia dan majikan dalam melaksanakan kerja.Ciri Am Keselamatan Dari segi kekemasan. siling dan lain-lain. jentera dan peralatan sentiasa berada dalam keadaan teratur bilik air dan kebajikan yang berterusan dinding. Ini boleh dilihat pada kaum Sikh di mana mereka memakai turban yang mana boleh memberi kesan kepada pemakaian topi keselamatan di kawasan kerja (Kathy A. misalnya semasa jatuh. 3. 2. Seabrook. d. beberapa alternatif perlu diambil kira untuk mengawal pendedahan bahagian atas kepada bahaya. 1997). 1987). 4. Maklumat. antaranya ialah : a. dan tersusun. b. Sikh di kawasan kerja yang terdedah kepada bahaya. mengadak bahan-bahan berbahaya juga perlu disediakan (Noor Hasani Hashim. Umur Pekerja Umur merupakan antara sebab utama yang menyebabkan kemalangan (Anonymous. c. kemudahan serta pembersihan dan pengecatan semula Keadaan persekitaran tempat kerja yang baik dan kemas juga termasuklah penjagaan kebersihan harian di mana ianya akan menyumbang kepada penurunan jumlah . Kesan daripada budaya ini mendedahkan mereka kepada bahaya kemalangan. penerangan mengenai bahaya industri dalam program latihan keselamatan. 1987). tahap penglihatan dan pendengaran menurun dengan pertambahan umur. mengambil perhatian serta peka terhadap semua papan tanda amaran keselamatan yang diletakkan di tempat kerja. memberi tumpuan dan mematuhi peraturan dan melakukan kerja dengan betul. Beberapa langkah terbaik untuk mengatasi masalah kemalangan daripada terus berlaku di tempat kerja dicadangkan oleh pekerja. 1996).

2. USA. kebakaran yang disebabkan oleh sisa atau bahan buangan. 5. Illin Teori Domino Heinrich Friday. Malaysian Society for Occupational Safety and Health. 10 & 28. August 14. Kathy A. Pendidikan. pencahayaan yang tidak bagus disebabkan oleh ketiadaan penyelenggaraan lampu serta risiko kesihatan daripada habuk. Safety-Health and Working Condition Training Manual. Engineering and Technology. 1997). malahan pihak pengurusan supaya sesuatu pekerjaan dapat dijalankan dengan lebih berkesan dan efisyen. 2009 Azman . Ketidakkemasan keselamatan am serta persekitaran tempat kerja akan menyebabkan kemalangan seperti terjatuh disebabkan lantai licin. 3. bahan kimia dan lainlain (Anonymous. Dalam bidang keselamatan dan kesihatan pula. Bahaya Kimia Industri. National Safety Council. 1987). Noor Hasani Hashim (1997).penyelenggaraan yang diperlukan. Buku Teks Pengenalan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Russel de Reamer 1985 Accident Prevention Manual For Bussiness And Industry.K.Anonymous (1987). Ini semua akan dapat memberi faedah kepada majikan dari segi mengurangkan risiko kemalangan dan kos yang terlibat daripadanya (Noor Hasani Hashim. Seabrook. latihan dan penyeliaan dapat memupuk pekerja supaya menjalankan kerja dengan cara yang lebih selamat dari segi pemahaman berdasarkan pendidikan yang diterima dan kelulusan sedia ada yang dimiliki oleh pekerja. tahap pendidikan pekerja akan dapat memberi fae dah tambahan seperti penggunaan jentera yang lebih mudah difahami dan memberi kepuasan kepada pekerja dari segi menjadi kompeten dalam satu-satu bidang dan ini akan menjadikan mereka lebih berkeyakinan. 1996 Safety Management : Strategy and Practice. RUJUKAN 1. 4. Butterworth – Heinemann. USM Pulau Pinang. 5. Buletin Umum Pusat Racun Negara. U. Malaysia. Tahap PendidikanPekerja Pendidikan adalah satu keperluan yang bukan sahaja terhad kepada pekerja.

. Heinrich mengatakan kecederaan adalah disebabkan oleh kemalangan ( rujuk pada domino pertama sebelah kanan). jahil.Salam sejahtera untuk semua pengamal OSH. Manakala perlakuan dan keadaan tidak selamat adalah berpunca daripada kelemahan manusia yang disebabkan oleh latarbelakang manusia itu sendiri seperti sikap atau personaliti seperti panas baran. Kali ini saya ingin berkongsi sedikit tentang Teori Penyebab Kemalangan. Menurut teori ini. Heinrich pada sekitar tahun 1930an.. Sehinggalah Heinrich mengambil keputusan untuk menyelidik rekod-rekod kemalangan dan menemui fakta bahawa hampir 90% daripada kemalangan yang berlaku adalah berpunca dari kelakuan kerja yang tidak selamat (unsafe act). jom kita tengok apa yang dimaksudkan oleh Heinrich dalam teori beliau. Kita tinggalkan dulu sejarah ini dan kembali pada teori yang diperkenalkan Heinrich. Oleh kerana beliau berpendapat bahawa hampir 90% dari semua kemalangan berpunca dari . Berdasarkan kepada 5 faktor (domino) kemalangan merupakan salah satu daripada rentetan tersebut. Sebelum teori Heinrich ini diperkenalkan. Ini mendorong Heinrich untuk mengkaji dan memperkenalkan "Teori Domino Heinrich" yang menganjurkan kawalan keatas kelakuan para pekerja. banyak kemalangan masa lalu disifatkan sebagai kehendak Tuhan atau kata lain sebagai Takdir Tuhan dan tiada apa yang boleh kita lakukan untuk mengelakkannya. degil yang berpunca dari persekitaran sosial atau keturunan pekerja yang mengalami kecederaan tersebut.. ( rujuk pada domino diatas ). kecederaan daripada kemalangan adalah hasil daripada beberapa rentetan peristiwa yang berhubungkait antara satu sama lain. Terdapat banyak teori berkaitan kemalangan tetapi antara yang popular atau digunapakai salah satunya adalah Teori Domino yang diperkenalkan oleh Herbert W. dan kemalangan pula disebabkan oleh perlakuan dan keadaan yang tidak selamat.

Teori Domino D. sasarannya adalah domino yang ditengah iaitu perlakuan tidak selamat individu atau hazard mekanikal @ fizikal.perlakuan tidak selamat pekerja seperti tidak berhati-hati. kawalan keatas gelagat pekerja boleh menyelesaikan masalah keselamatan. Dengan membuang peringkat ketiga tersebut ( perlakuan dan keadaan tidak selamat).Aveavr . menghidupkan mesin tanpa amaran. bukannya pada kelemahan sistem pengurusan. menanggalkan pengadang mesin dsb. Teori DominoFrank Bird Jr. tetapi teori ini tidak mendapat sambutan kerana ianya hanya mengecualikan pihak pengurusan daripada sebarang kesalahan dan meletakkan beban sepenuhkan kepada mangsa. Henrich memberikan pendapat beliau dengan mengatakan di dalam pencegahan kemalangan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful