การแจกแจงตัวอย่าง

LOGO

บทที่ 5
การแจกแจงความน่าจะเป็ นของค่าที่ได้จากตัวอย่าง

1

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

คาศัพท์ ทเี่ กีย่ วข้ อง
1.
2.
3.
4.
5.

ประชากร (Population)
กลุ่มตัวอย่าง (Sample)
พารามิเตอร์ (Parameter)
ค่าสถิติ (statistic)
การสุ่มตัวอย่าง (Random Sampling)
2

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ประชากร (Population)
หมายถึง
• กลุ่มเป้ าหมายที่เป็ นแหล่งข้อมูลทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับเรื่ องที่สนใจ
• ซึ่งครอบคลุม คน สัตว์ สิ่ งของ สิ่ งมีชีวติ หรื อเหตุการณ์ต่างๆ

ประชากรแบ่งเป็ น 2 ชนิด
1. ประชากรที่ มี จ านวนจ ากัด เช่ น จ านวนนัก ศึ ก ษาใน มรภ.บ้า น
สมเด็จเจ้าพระยา
2. ประชากรที่มีจานวนไม่จากัด เช่น จานวนเมล็ดข้าวในฤดูกาลหนึ่ง
3

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

กลุ่มตัวอย่ าง (Sample)
หมายถึง
• เป็ นส่ วนหนึ่งของประชากรที่ถูกสุ่ มมาทาการศึกษา
• การใช้ประชากรทั้งหมดอาจมีขนาดใหญ่เกินไป และเป็ นการ
ยากที่จะได้ขอ้ มูลทั้งหมด
• ในทางปฏิบตั ิจึงนิยมศึกษาจากกลุ่มตัวอย่าง
• กลุ่มตัวอย่างเป็ นตัวแทนของประชากรทั้งหมด
4

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

เหตุผลทีต่ ้ องสุ่ มตัวอย่ าง
1.
2.
3.
4.
5.

ประชากรมีขนาดใหญ่เกินไป
ไม่รู้จานวนที่แน่นอนของประชากร
เวลาที่ใช้ในการเก็บข้อมูลและประมวลผลข้อมูลลดลง
ประหยัดค่าใช้จ่ายและแรงงาน
การควบคุมคุณภาพทาได้ง่าย ข้อมูลจึงมีความถูกต้องและ
เชื่อถือได้
5

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ประชากร VS กลุ่มตัวอย่าง
Random Sampling

ประชากร

ตัวอย่าง

ลักษณะของประชากร (Parameter) ลักษณะของตัวอย่าง หรือตัวสถิติ (Statistic)

ค่าเฉลีย่ ของประชากร

X

ค่าเฉลีย่ ของตัวอย่าง

 2 ค่าความแปรปรวนของประชากร

S2 ค่าความแปรปรวนของตัวอย่าง

p

ค่าสัดส่วนของประชากร
6

ค่าสัดส่วนของตัวอย่าง

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ค่ าเฉลีย่ และความแปรปรวนของประชากร
ค่าเฉลี่ย (Mean) เป็ นค่าที่ได้จากการนาค่าทุกค่าในข้อมูลมารวมกัน
แล้วหารด้วยจานวนข้อมูลทั้งหมด ซึ่งเป็ นการหาตัวแทนของข้อมูล
ค่าเฉลี่ยของประชากรใช้สญ
ั ลักษณ์ μ
x


N

x
i 1

i


7

i

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ค่ าเฉลีย่ และความแปรปรวนของประชากร
ความแปรปรวน (Variance) คือ ค่าที่แสดงการกระจายของค่าต่างๆ
จากค่าเฉลี่ยของข้อมูลชุดนี้

ความแปรปรวนของประชากรใช้สัญลักษณ์ σ²
 X i   

N

2

2
N

เมื่อ

2


X


 i
i 1

N

N = จานวนประชากรทั้งหมด
n = จานวนตัวอย่าง
Xi = ค่าข้อมูลที่ i
8

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ างที่ 5.2.1
ราคานา้ อัดลมซึ่งจาหน่ายในสถานที่ต่างๆกัน 5 แห่ง ดังนี้ 6, 8, 10, 12 และ 14
ค่าเฉลีย่ ของประชากร (μ)
5



X

X
i 1

i

N
5

X1  X 2  X 3  X 4  X 5 

5
6  8  10  12  14 50


 10
5
5

9

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ความแปรปรวนของประชากร
2 

2


X


 i

N
2
2
2
2
2

X1     X 2     X 3     X 4     X 5   
..... 

2
2
2
2
2

6  10  8  10   10  10  12  10  14  10

5
16  4  0  4  16 40


8
5
5

10

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

การแจกแจงความน่ าจะเป็ นของค่ าเฉลีย่ ตัวอย่ าง X 
กรณีสุ่ มแบบซ้า (With Replacement)
• เป็ นการสุ่ ม ตัว อย่ า งที่ เ มื่ อ สุ่ ม แล้ว น าตัว อย่ า งที่ สุ่ ม ได้ใ ส่ ก ลับ คื น
ประชากรอีก แล้วจึงทาการสุ่ มใหม่
• จานวนชุดตัวอย่างที่สุ่มได้ = N n

11

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

การแจกแจงความน่ าจะเป็ นของเฉลีย่ ตัวอย่ าง
ประชากร จานวน N=5
6, 8, 10, 12, 14
สุ่ มตัวอย่ างทีม่ ขี นาด n, สมมติ n = 2 แบบซ้า
6, 6

6, 8

6, …

8, 6

8, 8

8, …

10, 6

10, 8

….…

…..

…..

…..

…..

14, 14

คานวณได้ ค่าเฉลีย่ ของแต่ ละกลุ่มตัวอย่ าง
1  6

2  7

3

…..

…..

12

 25  14

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ค่ าเฉลีย่ และความแปรปรวนของ X กรณีส่ ุ มแบบซ้า
ค่ าเฉลีย่ ของ

X

x

 xi
Nn

6

7

...

14
250
......... 

 10
52

ความแปรปรวนของ

25

X

2

 xi  
 
Nn
2
2
2

6  10  7  10   ...  14  10  100
......... 

4
2
5
25
2
x

13

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

กรณีส่ ุ มแบบซ้า
x

โดย

2
x

σ
n

2

 x2   x เรียกว่ า ส่ วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของค่ าเฉลีย่ ตัวอย่ าง

14

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

การแจกแจงความน่ าจะเป็ นของค่ าเฉลีย่ ตัวอย่ าง  
กรณีสุ่ มแบบไม่ ซ้า (Without Replacement)
• เป็ นการสุ่ มโดยไม่คืนตัวอย่างที่สุ่มได้กลับไปสู่ประชากร
• จานวนชุดตัวอย่างที่สุ่มได้ =

NC
n

หรื อ

N!
( N  n)!n!

=

3! = 3 x 2 x 1 ,
10! = 10 x 9 x 8 x … x 2 x 1
15

N
 
n

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

การแจกแจงความน่ าจะเป็ นของเฉลีย่ ตัวอย่ าง
ประชากร จานวน N=5
6, 8, 10, 12, 14
สุ่ มตัวอย่ างทีม่ ขี นาด n, สมมติ n = 2 แบบไม่ ซ้า
6, 8

6, 10

6, 12

6, 14

8, 10

8, 12

8, 14

10, 12

…..

…..

…..

…..

10,14 12, 14

คานวณได้ ค่าเฉลีย่ ของแต่ ละกลุ่มตัวอย่ าง
1  7

2  8

3  9

…..

16

…..

10  13

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ค่ าเฉลีย่ และความแปรปรวนของ X กรณีส่ ุ มแบบไม่ ซ้า
ค่ าเฉลีย่ ของ
x

X

 xi
N
Cn

7

8

...

13
100
......... 

 10
10

ความแปรปรวนของ

2
x

10

X

 xi  
N
Cn

2


7  10  8  10
......... 
2

2

 ...  13  10

2

52
17

30

3
10

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

กรณีส่ ุ มแบบไม่ ซ้า
การแจกแจงของ X จะมีค่าเฉลีย่ และความแปรปรวน ดังนี้
X

2
x

 2   N  n 


n

N 1 

โดย    เรี ยกว่ าส่ วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของค่ าเฉลี่ยตัวอย่ าง
(Standard deviation)
2
x

X

18

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ค่ า FPC
• เรี ยก NN  1n ว่ า ค่ า ปรั บ ส าหรั บ ประชากรที่ นั บ ถ้ว ย (Finite
Population Correction หรื อ FPC)
• เมื่อตัวอย่างมีขนาดเล็กมาก เมื่อเทียบกับประชากรค่า FPC จะมีค่า
เข้าใกล้ 1
• นักสถิติให้แนวทางว่า ควรใช้ค่า NN  1n  1 เมื่อตัวอย่างมีขนาดเล็ก
กว่า 5% ของประชากร
ดังนั้น กรณี สุ่มตัวอย่างแบบไม่ใส่ คืน และ Nn  0.05
σx

2


σ2

.

n

σ2
n
19

N n
N 1

1

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ลักษณะการแจกแจงของ X
• การแจกแจงของ X มีลกั ษณะเป็ นโค้งที่สมมาตร และรู ปทรงคล้าย
ระฆังคว่า
• ดังนั้นการแจกแจงของ X มีลกั ษณะใกล้เคียงกับการแจกแจงแบบ
ปกติ (Normal Distribution) มีค่าเฉลี่ย  และเบี่ยงเบนมาตรฐาน  x
X

• เขียนเป็ นสัญลักษณ์ได้ดงั นี้

X ~ N  x , x 

20

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ค่าเฉลี่ยของตัวอย่างX  จะมีการแจกแจงปกติภายใต้เงื่อนไข 2 ข้อ คือ
1. เมื่อสุ่ มตัวอย่างจากประชากรที่มีการแจกแจงปกติ
2. เมื่อสุ่ มตัวอย่างจากประชากรที่ไม่มีการแจกแจงแบบปกติหรื อไม่
ทราบลักษณะการแจกแจง โดยต้องใช้ตวั อย่างที่มีขนาดใหญ่ หรื อ
n ≥ 30

21

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ค่ าสถิติ Z ทีใ่ ช้ ในการประมาณค่า X
กรณีส่ ุ มแบบซ้า
Z 

X 

n

กรณีส่ ุ มแบบไม่ ซ้า

ตัวอย่ างมีขนาดใหญ่ กว่ า 5%
ของประชากร
Z 

X 

n
22

ตัวอย่ างมีขนาดเล็กกว่ า 5%
ของประชากร
Z 

X 
 N n
.
n N 1

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ างที่ 5.3.1
สมมุติว่าความยาวของกล่องที่ผลิตจากโรงงานฯมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 185.6 มม.
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 12.7 มม.
จงหาความน่าจะเป็ นที่ส่มุ ตัวอย่างกล่องมา 10 กล่อง และพบว่าค่าเฉลี่ยความ
ยาวของกล่องมากกว่า 190 มม.
ในที่นี้ทราบค่า

n = 10

  185.6
 x    185.6
  12.7
 12.7
x 

 4.02
n

23

10

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

P X  190 




 X   x 190  185.6 

P

 

4
.
02
x


4.4 

PZ 

4.02 

P Z  1.09 
0.5  0.3621
0.1379

0.3621
0

0.1379
1.09

24

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ าง
สมมุ ติ ร ายได้ เ ฉลี่ ย ของข้ า ราชการที่ มี อ ายุ น้ อ ยกว่ า 30 ปี และท างานใน
กรุงเทพมหานคร เท่ากับ 9,500 บาท ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 1,400 บาท
จงหาความน่าจะเป็ นที่ส่มุ ตัวอย่างข้ าราชการ 49 คน และมีรายได้
1. อยู่ระหว่าง 9,300 – 9,800 บาท
2. มากกว่า 9,600 บาท
ในที่นี้ทราบค่า n = 49
  9,500
 X    9,500
  1,400
 1,400 1,400
x 


 200
n

49

25

7

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ าง
1.

P 9,300  X  9,800
 9,300  9,500 X   x 9,800  9,500 

 P




200

200
x


300 
  200
 P
Z
  P  1.0  Z  1.5
200 
 200
 0.3413  0.4332
 0.7745

0.3413
-1.0

0.4332
0

1.5
26

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

2. จงหาความน่ าจะเป็ นที่สุ่มตัวอย่างข้าราชการมา 49 คน จะมีรายได้
มากกว่า 9,600 บาท

X 

P  X  9,600   P Z 

 

9,600  9,500 

 P Z 

200


 PZ  0.5

เปิ ดตาราง Z (ตารางการแจกแจงปกติมาตรฐาน)

= 0.5 - 0.1915
= 0.3085

0.1915

0.3085
0
27

0.5

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ าง

อายุการใช้งานของหลอดภาพโทรทัศน์มีการแจกแจงแบบปกติเฉลี่ย 6,000 ชัว่ โมง ส่ วน
เบี่ยงเบนมาตรฐาน 900 ชัว่ โมง สุ่ มตัวอย่างโทรทัศน์มา 36 เครื่ อง จงหาความน่าจะเป็ น
ที่จะได้โทรทัศน์ที่มีอายุการใช้งานของหลอดภาพเฉลี่ยมากกว่า 5,800 ชัว่ โมง
 X    6,000

  900


900

 150
n
36




0.4082
X



P X  5,800  P Z 

 


-1.33
n 

5,800  6,000 

 P Z 
  PZ  1.33
150

X 

เปิ ดตาราง Z (ตารางการแจกแจงปกติมาตรฐาน)
= 0.4082 + 0.5 = 0.9082
28

0.5
0

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

การแจกแจงของค่ าสั ดส่ วนตัวอย่ าง
ค่ าสั ดส่ วนประชากร คือ อัตราส่ วนของจานวนหน่วยประชากรที่สนใจ
ศึกษา เมื่อเทียบกับจานวนประชากรทั้งหมด
P

X
N

ค่ าสั ดส่ วนตัวอย่ าง คือ อัตราส่ วนของจานวนหน่ วยตัวอย่างที่สนใจ
ศึกษา เมื่อเทียบกับขนาดตัวอย่างทั้งหมด
pˆ 

29

x
n

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

การสุ่ มตัวอย่างที่มีขนาดใหญ่ (n ≥ 30) จากประชากรที่มีหรื อไม่มีการแจก
แจงปกติ จะทาให้การแจกแจงของ p ใกล้เคียงการแจกแจงปกติ ซึ่งมี
p  P
ค่าเฉลี่ย
ส่ วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
สามารถหาค่า Z ได้จาก

p 
Z 

p1  p 
n
pˆ  p

p

pˆ  p
p1  p 
n

เมื่อ p = ค่าสัดส่ วนของประชากร
pˆ = ค่าสัดส่ วนตัวอย่างที่สนใจ
n = ขนาดตัวอย่าง
30

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ างที่ 5.5.1
สมมติว่าประชากรกลุ่มหนึ่งจะไม่ซ้ ือสบู่โพรเทคสื ในสัดส่วน 0.08 ของประชากร
ทั้งหมด
P  0.08
ถ้ าสุ่มตัวอย่างจาก 100 คน พบว่า 15 คน ไม่ซ้ ือสบู่โพรเทคส์
pˆ 

p 

p1  p 

n

หา P p  0.15

15
 0.15
100

0.080.92
150

0.00049  0.0221

 pˆ  p 0.15  0.08 

 P

 
0.0221 
 p
 PZ  3.18

0.499
0

 0.5  0.499
 0.001
31

0.001

3.18

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ าง
ถ้ า ความน่ า จะเป็ นที่ นั ก ศึ ก ษาหญิ ง จะเช่ า หอพั ก มี ค่ า เท่ า กั บ 0.35 ถ้ า สุ่ ม
ตัว อย่ างนั กศึ กษาหญิ งมา 36 คน จงหาความน่ า จะเป็ นที่จะเช่ า หอพั กอยู่
ระหว่าง 0.3 และ 0.38
p  0.35 , 1  p

p 

p1  p 

n

P0.3  pˆ  0.38

1  0.35

0.350.65
36

0.65 ,

n  36

 0.0794

 0.3  0.35 pˆ  p 0.38  0.35 

 P


 0.0794
p
0.0794 

 P 0.63  Z  0.38
 0.2357  0.1480
 0.3837
0.2357 0.1480
-0.63
32

0

0.38

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

การแจกแจงของผลต่ างระหว่ างค่ าเฉลีย่ ตัวอย่ างสองค่ า
• เป็ นการศึกษาข้อมูลจาก 2 ประชากรพร้อมๆ กัน
• มักศึกษาเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยของ 2 ประชากร
• เช่น ต้องการทราบว่าค่าเฉลี่ยของอัตราการใช้น้ ามันของรถยนต์
Toyota รุ่ น Yaris X  กับ รถยนต์ Honda รุ่ น Jass X  หรื อค่าเฉลี่ย
ของ X  X
2

1

1

2

33

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

การแจกแจงของ X 1  X 2 
• ถ้า สุ่ ม ตัว อย่ า งที่ เ ป็ นอิ ส ระกัน ในขนาดที่ เ ท่ า กับ n1 และ n2 จาก
ประชากรที่มีการแจกแจงปกติ
• มีค่าเฉลี่ย μ1 และ μ2
• มีค่าความแปรปรวน  และ 
• การแจกแจงของ X  X  จะมีการแจกแจงแบบปกติ
• ค่าเฉลี่ยของ X  X       
 
• ความแปรปรวนของ X  X   σ  
1

1

2

2

1

2

2

X1  X 2

2

1

ดังนั้น

Z

1

2
X1  X 2

2

 X 1  X 2   1   2 
 12
n1

 22
n2
34

2

2

2

1

2

n1

n2

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ างที่ 1.6
อัตราการใช้น้ ามันของรถยี่ห้อ A มีการแจกแจงปกติเฉลี่ยระยะทาง
152 กม. ต่อน้ ามัน 10 ลิตร ส่ วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 10.5 กม. ส่ วนรถ
ยี่ห้อ B มีการแจกแจงปกติเฉลี่ยระยะทาง 148 กม. ต่อน้ ามัน 10 ลิตร
ส่ วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 8.8 กม. สุ่ มตัวอย่างรถยี่ห้อ A จานวน 36 คัน
และ รถยีห่ อ้ B จานวน 49 คัน
จงหาความน่ าจะเป็ นที่ ผลต่างของระยะทางเฉลี่ยของรถยี่ห้อ A จะ
มากกว่ารถยีห่ อ้ B อย่างน้อย 3 กม.

35

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ างที่ 1.6
กาหนดให้ X เป็ นระยะทางเฉลี่ยที่รถยีห่ อ้ A วิ่งได้
กาหนดให้ Y เป็ นระยะทางเฉลี่ยที่รถยีห่ อ้ B วิ่งได้
ผลต่างของระยะทางเฉลี่ยของรถยีห่ อ้ A และ B คือ A  B
A  B มีการแจกแจงปกติ
มีค่าเฉลี่ย  A B  μ A   B  152  148  4
ส่ วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

σ A -B 

2
A

n1

2
B

n2

10.52  8.8 2

36
49
3.0625  1.5804
2.1547



36

การแจกแจงตั
LOGO วอย่าง

Click to edit Master text styles

ตัวอย่ างที่ 1.6
PA  B  3

 A  B   μ  μ  3  4 
B 
A

 P


σ
2.1547
A B

 PZ  0.46
 0.1772  0.5
 0.67752 หรื อ 67.72%

ความน่ าจะเป็ นที่ผลต่างของระยะทางเฉลี่ยของรถยี่ห้อ A จะมากกว่า
ยีห่ อ้ B อย่างน้อย 3 กม. คือ 67.72%

37

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful