P. 1
Nota Sejarah Tingkatan 1

Nota Sejarah Tingkatan 1

|Views: 47|Likes:
Published by Sunday Blues

More info:

Published by: Sunday Blues on Jul 24, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/24/2012

pdf

text

original

(1) Pengertian Sejarah 1. Perkataan Arab – syajaratun – pohon atau pokok, salasilah, keturunan, asal-usul dan riwayat. 2.

Ibn Khaldun – masyarakat dan peradaban manusia dan perubahan yang berlaku pada sifat masyarakat 3. Herodotus – cerita tindakan manusia dan sebab mereka melakukannya. 4. 5. Muhd. Yusof Ibrahim – rekod peristiwa yg berlaku. Penyelidikan perkara yg telah berlaku

1. 2. c) 1.

Peristiwa penting kepada negara - kemerdekaan Peristiwa penting kepada pelajar – tarikh lahir pelajar. Sebab dan akibat. Mencari kebenaran sesuatu peristiwa

2. Bagi mengetahui sebab dan akibat peristiwa – apa, siapa, bila, di mana, mengapa dan bagaimana 3. 4. Sejarawan membuktikan kesahihan fakta Sebab & akibat sesuatu peristiwa timbulkan perasaan ingin tahu

(2) Ciri-ciri Sejarah a) Fakta yang tepat dan benar. 1. i. ii. Fakta Sejarah dibuktikan melalui peristiwa tempat

(3) Sumber Sejarah Ciri Sumber Pertama/Sumber Primer. 1. 2. 3. 4. fosil, artifak dan keterangan lisan. Belum diolah dan dicetak Masih asli dan belum ditafsir. Contoh: fail rasmi jabatan, surat peribadi, manuskrip belum dicetak & batu bersurat.

iii. tokoh iv. tarikh 2. 3. Fakta tidak boleh direka/ditokok tambah. Fakta sejarah – bukti kesahihannya

Ciri Sumber Kedua/Sumber Sekunder. 1. 2. 3. 4. 5. Bahan yg dikaji melalui bacaan bahan bertulis. Ditulis oleh sejarawan. Diolah dan dicetak. Disebarkan kepada umum. Buku, majalah, jurnal, akhbar dan risalah.

(4) Kaedah Pengkajian Sejarah b) Penting dan bermakna. a) Kaedah lisan.

1. 2. 3. 4.

Maklumat diperoleh secara terus melalui ucapan, penceritaan, perbualan Maklumat sejarah drp ucapan tokoh. Maklumat berkait dgn tradisi sastera rakyat spt mitos, legenda, dongeng dan puisi. 5. Sejarawan memilih, mentafsir dan bandingkan fakta 6. Kelemahan – wujudnya unsur tokok tambah yang bercampur dengan unsur mitos, legenda dan dongeng. 7. Kesan kemajuan sains dan teknologi kaedah pandang dengar digunakan. Contoh: televisyen, pita rakaman & internet b) Kaedah bertulis. 1. Maklumat drp sumber yang ditulis, dilakar atau dipahat pada batu, kulit kayu, gading dan sebagainya. c) 1. Kaedah arkeologi. Maklumat berdasarkan kajian saintifik.

3. 4.

Tafsiran tepat memerlukan penyelidikan Tafsiran mungkin berbeza antara sejarawan.

i. ada yang kata pembunuhan Birch kerana beliau memperkenalkan sistem cukai. ii. Sejarawan lain – pembunuhan kerana Birch ambil alih kuasa pembesar dan raja 5. Tafsiran berbeza disebabkan pandangan yang berlainan antara sejarawan. i. Sejarawan barat – penjajahan British kerana ingin membantu raja mententeramkan kacau bilau ii. Sejarawan lain – penjajahan kerana British ingin membolot kekayaan ekonomi Tanah Melayu. iii. Sejarawan Barat – anggap Tok Janggut, Dato Bahaman sebagai pemberontak. iv. Sejarawan tempatan – anggap pahlawan Melayu sebagai pejuang tanah air. 6. Sejarawan mestilah jujur dan

2. Antara cabang bidang arkeologi ialah angkasa lepas, maritim dan gali cari. 3. Maklumat ditemui melalui proses gali cari.

4. Melalui proses gali cari, ketetapan usia bahan dapat disahkan melalui kajian saintifik seperti pentarikhan radiocarbon. (5) Pentafsiran Sejarah 1. 2. Tafsiran menjadikan peristiwa bermakna, Sejarawan berusaha mencari jawapan

bertanggungjawab ketika membuat penyelidikan dan penilaian peristiwa sejarah (6) Tujuan mempelajari Sejarah 1. Banyak ilmu pengetahuan.

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Mengetahui kepentingan sesuatu peristiwa Memahami sejarah tamadun awal bangsa Melahirkan perasaan jati diri yang tinggi Membentuk keperibadian bangsa Ketahui pemimpin dan tokoh negara hargai jasa dan pemimpin negara masa lalu dan kini Sikap berhati-hati agar tidak mengulangi kesilapan

BAB 2

: ZAMAN PRASEJARAH DI MALAYSIA

(1) Pengenalan tentang zaman prasejarah 1. Zaman Prasejarah dibahagikan

i. Zaman Paleolitik ii. Zaman Mesolitik iii. Zaman Neolitik iv. Zaman Logam. 2. Tempoh masa setiap zaman beza antara satu tempat dengan satu tempat yang lain. 3. 4. Perbezaan zaman bergantung kepada kemajuan tempat tersebut. Zaman Prasejarah di Malaysia

9. Merangka wawasan masa depan dengan yakin untuk mempertahankan kedaulatan dan kemajuan negara. (7) Faedah mempelajari sejarah. 1. 2. 3. 4. 5. Panduan untuk memperbaiki kesilapan Menjadi perangsang memajukan negara Mengingati zaman keagungan kita Memupuk semangat patriotisme Rakyat berbangga menjadi rakyat Malaysia

i. Zaman Paleolitik, ii. Zaman Neolitik iii. Zaman Logam. 5. Malaysia tidak mengalami Zaman Mesolitik

6. Penyelidikan terdahulu – selepas Zaman Paleolitik, kita mengalami Mesolitik bercirikan alat batu Hoabinh di Vietnam. 7. Alat batu bercirikan alat batu Hoabinh di Bukit Jawa, Lenggong ialah alat batu Zaman Paleolitik. 8. Zaman Logam terbahagi :

2. Gua Gunung Runtuh – ditemui manusia Perak (3) Zaman Neolitik a) Ciri-ciri penempatan. Kepercayaan. di kawasan terbuka (luar gua). Di Sarawak – Gua Niah Di Sabah – Tingkayu Penemuan zaman Paleolitik di Malaysia. 2. d) Petempatan zaman Paleolitik di Malaysia. Pungut hasil hutan Hidup sara diri. Tempat tinggal ialah 3. b) Kegiatan dan peralatan. 1. Bercucuk tanam. Wujud sistem bermasyarakat – mempunyai ketua 4. upacara perkuburan. 1. i. Mayat dikebumikan bersama barang-barang Manusia Perak dikebumikan kaki berlipat. 4. 2. 2. c) 1. Guna alat batu yang kasar untuk memotong daging dan menetak pokok. Buru binatang liar. 2.i. Cipta alat tembikar seperti periuk . Hidup berpindah-randah (nomad). Di Kota Tampan – disahkan melalui pentarikhan saintifik dan menandakan Malaysia antara negara terawal mengalami Zaman Prasejarah Dunia. dan pembahagian kerja. 1. 5.. zaman Besi (2) Zaman Paleolitik a) Ciri-ciri penempatan. e) Di Perak – Bukit Jawa. b) Kegiatan dan peralatan. Kota Tampan dan Bukit Bunuh di Lenggong. 3. zaman Gangsa ii. 2. 2. Menetap di dalam gua /hamper dgn sungai. Animisme – percaya benda seperti batu mempunyai semangat 1. 1. sekitar tasik. 3. 3. 1. Alat batu penetak – utk meraut & memotong. ii. Gua Niah – kegiatan penggalian dilakukan. dalam gua iii.

3. 6. Sg Tembeling. 2. Sabah – Gua Harimau. Gua Cha. Berburu. Perdagangan tukar barang. Berdagang secara tukar barang. 2. Tangkap ikan. 6. 8. 4. c) 1. Perak – ditemui artifak tembikar. d) Petempatan zaman Logam di Malaysia. Guna alat batu tetapi lebih kemas buatannya Cipta barang kemas spt kalung. 1. 2. Pahang – dijumpai kapak dan mata lembing Lembah Bernam. b) Kegiatan dan peralatan. 3. Pengebumian menggunakan kepingan batu. Berburu Pungut hasil hutan. anting-anting 2. c) Kepercayaan. 1. Di Pahang – Sungai Tembeling Di Perak – Gua Harimau dan Changkat Menteri Penemuan zaman Logam di Malaysia. Selangor – ditemui pisau. 2. Tangkap ikan. 2. 5. ternak binatang. bercucuk tanam. Selangor – ditemui sabit. 5. Kepercayaan. 4. 2. 9. (4) Zaman Logam a) Ciri-ciri penempatan. 1. tinggal menetap . alat logam daripada gangsa dan besi. Kelantan – ditemui pengebumian manusia Bukit Tengkorak. Kepercayaan dan pegangan hidup tertentu. 1. 3. Ternak binatang. Klang. 1. Di Kelantan – Gua Cha Di Sabah – Bukit Tengkorak Penemuan zaman Neolitik di Malaysia. Mengamalkan kepercayaan animisme d) Petempatan zaman Neolitik di Malaysia. e) 1. ada masih tinggal di dalam gua ada tinggal berhampiran sungai. 3. e) 1. 3. 7.

6. Bina baray (kolam air besar) utk kegiatan pertanian. 4. saliran. Krajaan terawal di Asia Tenggara. Pahang – dijumpai tulang mawas. perikanan. Raja dianggap Devaraja i. Kegiatan berkaitan laut – perdagangan. Bina terusan dan saliran 5. 1. 2. 3. berkuasa mutlak.Hindu-Buddha. 5. Bina empangan. Menanam ubi taro. Raja pertama – Kaundinya (bergelar Kurung Bnam) Jeneral agung ialah Fan Shih-Man. 8. . Berasaskan pertanian. lembangan sungai dan kawasan pedalaman. takungan air mengairi pertanian Bekalan air dr Sg Mekong dan persisiran pantai. 4.4. 7. c) Raja dibantu oleh kerabatnya Kegemilangan semasa Suryavarman II. 10. 5. Kerajaan Funan 1. 5. 6. Kutip hasil hutan Tangkap ikan. 3. Pertanian di sekitar tasik Tonle Sap. (2) Kerajaan Maritim 1. Pelabuhan utama . Pusat pentadbiran di kawasan muara sungai. Laut menjadi laluan perdagangan utama. Terletak di persisiran pantai. Bukti kewujudan Hindu-Buddha ialah Angkor Wat. 3. 7. Berburu. 4. 2.Perak–kapak gangsa & acuannya Raub. 2. 7. 6. Pusat kerajaan terletak di Vyadhapura Empangan. Gua Harimau. Terletak di tanah subur. 3. 8. 4. Pusat kerajaan di hilir Sungai Mekong. 8. Pemerintah – bina dan uruskan sistem pengairan b) Kerajaan Angkor 1. wakil dewa untuk memimpin manusia ii. padi huma dan padi sawah Ternak binatang. 2. 9. Agama utama . BAB 3 : KER AWAL DI ASIA TENGGARA (1) Kerajaan agraria 1.Oc-Eo Jalan perhubungan utama – Sungai Mekong.

Bina kapal. Tahun 400M. pentadbiran ketenteraan 6. Pusat pemerintahan di Palembang. Belayar ke Afrika Timur. e) Kuasai Selat Melaka. Ditadbir oleh 14 dinasti.kapur barus. 8. 4. raja dianggap Raja di Gunung dan Maharaja di Pulau. 6. 3. 5. rempah ratus. lada hitam. 9. 2.5. Catatan batu bersurat di Telaga Batu Terdapat pegawai pemungut cukai. Kerajaan Kedah Tua . Pengaruh China lenyap pada kurun ke-15. 7. 2. 7. kemenyan. d) Kerajaan Srivijaya 1. Menteri – perantaraan antara raja dan rakyat. Diketuai oleh seorang raja berkuasa mutlak. Diasaskan oleh Chu-Lien. 9. Pelabuhan di kuala sungai sebg pusat perdagangan. kerajaan diterajui oleh Bhadravarnom. Kurun ke-13. Diasaskan oleh Raja Gautama iii. 5. Chih-Tu bermaksud Tanah Merah. tempat tinggal. pentadbiran daerah. 6. 3. 8. 3. 4. dipengaruhi oleh China. Pelabuhan lengkap dgn bekalan air. b) Kerajaan Champa 1. Pelabuhan utama ialah Inderapura. i. Selat Sunda & Laut Jawa Pelabuhan penting – Palembang. . 2. 4. c) 1. 7. Menurut catatan Arab. hasil hutan. Nama Champa wujud pada tahun 655 Masihi. 5. Pelabuhan pusat pertukaran barangan Damar. ii. Menjadi orang tengah Barangan dikumpulkan -. Raja Champa dipengaruhi agama Hindu. Raja dibantu 3 orang menteri Sistem pemerintahan ikut corak Srivijaya Menerima pengaruh Hindu. 10. cendana. 8. 6. Raja berkuasa mutlak. Kuasai ilmu pelayaran. pentadbiran diraja. Kerajaan Chih Tu Menurut I-Ching.

Bukti kegemilangan sebagai pelabuhan entreport : i. Kerajaan awal di Sem. 2.1. 4. penemuan wang perak pmhan Sultan al-Mutawakil ii. Dikunjungi pedagang luar Pelabuhan utama-Kataha (Kedah Tua) & Temasik. 5. Menjadi pengeluar padi 11. Menjadi pusat barangan dagang tempatan spt beras. 8. Raja dibantu Perdana Menteri dan 4 orang menteri. manik dari India iii. 2. 8. 5. Kedah Tua disebut Cheh-Cha. 6. 4. f) 1. 2. 7. Pelabuhan peringkat awal di Sg Mas – berpindah ke Lembah Bujang. amalkan konsep Devaraja. Pentadbiran berasaskan Undang Manu. barangan kaca dari Timur Tengah. Pelabuhan di Kedah Tua – pusat tukar barang dan persinggahan pedagang sebelum belayar ke timur. 3. Kerajaan Majapahit Diasaskan oleh Raden Wijaya Menerima pengaruh Hindu-Buddha. 3. 9. Menurut I-Ching. Tanah Melayu Dikenali sebagai Kataha. 6. . Bukti pengaruh Hindu-Buddha – peninggalan candi di Lembah Bujang (candi di Bukit Batu Pahat). Dipengaruhi Buddha – kemudiannya agama Hindu. Kegemilangan ketika pemerintahan Hayam Wuruk Dibantu Perdana Menterinya (Patih Gajah Mada). Gunung Jerai – panduan kepada pedagang yang ingin ke pelabuhan Sungai Mas dan Lembah Bujang. 10. 7.

Menamakan nama Melaka sempena nama pokok ii. (2) Asal-usul nama Melaka. 2. 16. Majukan Temasik bagi kembalikan kegemilangan Srivijaya 11. i. 4.. a) Berasal daripada nama pokok. (1) Parameswara Pengasas Kesultanan Melayu Melaka 14. Pembunuhan Temagi menyebabkan : . Muka bumi berbukit-bukau – petunjuk kpd pelayar & memudahkan urusan mengawal Selat Melaka. 15. Parameswara berehat di bawah pokok Melaka – terlihat pelanduk menendang anjing perburuannya. Dari Muar – ke Sening Ujung dan Bertam menuju ke utara. muncul kerajaan Majapahit. Selepas kejatuhan kerajaan Srivijaya di Palembang. 5. Majapahit ingin menakluki Temasik. Parameswara dan Orang Laut berpindah ke Muar untuk mengelakkan serangan Siam dan Majapahit. a) Kedatangan Parameswara 1. Pokok bakau dan api-api menjadi benteng jadi. 9. 10. Parameswara menuntut hak pertuanan Temasik kerana Temasik pernah jadi naungan Srivijaya. 2. Siam ingin menuntut bela. Majapahit kuasai Palembang dan Temasik. Parameswara disambut baik Temagi Temasik di bawah naungan Siam. Majapahit menyerang Palembang. Peristiwa dianggap luar biasa kerana pelanduk yang kecil mampu mengalahkan anjing. Tiba di perkampungan nelayan. Perkampungan nelayan didiami oleh orang Melayu. 13. Tempat tersebut didirikan kerajaan 3. Tempat sesuai kerana berhampiran laut – laluan kapal dagang dan mudah memperoleh bekalan air 17.BAB 4 : PENGASASAN KESULTANAN MELAYU MELAKA 12. 3. Parameswara bunuh Temagi. 8. Orang Laut dan Orang Asli. 1. b) Berasal daripada istilah Arab. Muara sungai yang terlindung daripada tiupan angin monsun tidak mengganggu kegiatan perdagangan. Raja Palembang & puteranya(Parameswara) berusaha bebaskan penguasaan Majapahit di Palembang 4. Di Temasik. 6.pertahanan dan pelindung semula 19. 18. 7. Parameswara berundur ke Temasik.

1. Pembesar bertangungjawab hal ehwal balairung seri. 1. Pedagang Arab – Melaka “Mulaqah‖ bermaksud ―pertemuan”. 3. hamba dan orang suruhan raja.datang Laksamana Cheng Ho melawat Melaka Parameswara memohon perlindungan China. 2. Biduanda dikenali sebagai budak kundang. Vishnu dan Shiva. mahir bidang kelautan dan selok-belok Selat Melaka jaga keselamatan perairan Melaka. juak-juak. 3. 4. 40 orang bentara – jalankan perintah raja. 2. 8. (3) Kegigihan Parameswara a) Sistem pemerintahan yang teratur. . 3. 2. Hubungan diplomatik dengan Siam . 11. Melaka menjadi negeri naungan China Melaka hantar ufti. Sediakan tempat penginapan 5. 10. 6. Pokok Melaka bahasa Sanskrit dikenali ―Amalaka‖. Melaka disebut “Malakat‖ bermaksud “perhimpunan segala dagang”. c) Kemudahan di pelabuhan – baiki kapal. Menurut mitos Hindu. Hubungan dgn Siam. mempunyai ciri pahlawan 4. Buah pokok – dikatakan mempunyai kuasa ajaib. 1. 7.elakkan Melaka dari diserang 2. c) 1.bekalan air 4. Hubungan diplomatik bantu bawa barang dagang ke kapal pedagang . 5. Melaka hantar utusan ke negeri China. 1. taat dan setia kepada sultan dan kerajaan Melaka. Hubungan Melaka dan China menyebabkan Siam dan Majapahit tidak berani menyerang Melaka. Hubungan dgn China terjalin apabila Laksamana Yin Ching. sepersalinan pakaian 9. budak raja. b) Kemudahan pelabuhan. Pokok dikaitkan tempat kediaman tuhan agama Hindu iaitu Brahma. Hubungan Melaka-China bangunkan perdagangan d) Bantuan / Peranan orang laut 1. 2. Berasal daripada bahasa Sanskrit. ―Amalaka‖ ialah pokok pertama yang hidup di alam semesta. Kerajaan China mengurniakan payung kuning. 3. 4. Biduanda kecil – bawa alat-alat kebesaran diraja. cap mohor dan 2.pengiktirafan Siam ke atas kedaulatan Melaka.

ii. Selaraskan kegiatan ekonomi Melaka lambang perpaduan rakyat jelata. Temenggung 5. Parameswara dibantu oleh rakyatnya : (1) Pentadbiran – pembesar empat lipatan 1. ketua adat istiadat Melayu. Orang Melayu dilantik sebagai pembesar seperti hulubalang dan biduanda dalam pentadbiran Melaka. bekalkan hasil laut untuk kegiatan perdagangan BAB 5 : KEGEMILANGAN MELAKA 7. 2. 4. Menurut Tome Pires & de Barros pusat petempatan Orang Laut di Bentan. 2.6. Orang Laut iii. Ketua hakim. ketua agama Islam. e) 1. Sultan dibantu oleh pembesar berempat : i. Penghulu Bendahari Orang Melayu menjadi ketua-ketua masyarakat iii. Peranan Penghulu Bendahari :    Pungut hasil atau ufti Ketua segala bendahari. Ketua angkatan tentera. Lantik pembesar negeri. iv. Orang Asli bekalkan hasil hutan . Temasik dan Lingga. Ketuai hubungan diplomatik. Laksamana 3. 3. Peranan Bendahara :      Penasihat sultan dalam pentadbiran Menteri utama. Pemangku sultan 4. Orang Melayu ii. . Peranan sultan Melaka :        i. Bendahara Orang Laut bekalkan hasil laut dan menjaga keselamatan Selat Melaka. Ketua urusetia istana. Orang Asli. Ketua turus angkatan perang. Ikatan konsep daulat.

Sultan memberi kuasa kepada pembesar untuk mentadbir wilayah. Ketika menunggu peralihan angin monsun. 8. sungai atau pulau. Muara Sg Melaka dalam – dapat berlabuh dengan mudah Pembesar Enam Belas 5. Protokol istana Hakim di darat. 13. 10. pedagang timur dan barat berjual beli 10. Ketua segala syahbandar. 11. Di laluan Timur & Barat. Pedagang Timur datang – ikut angin monsun Timur Laut. 6. i. Kawasan Pegangan Penghulu Bendahari di Sening Ujung dan Kampar. Pedagang Barat datang – ikut angin monsun Barat Daya. Banjaran Titiwangsa halang tiupan angin monsun Timur Laut ke pelabuhan Melaka. Kapal dagang singgah dan tinggal serta dapatkan bekalan makanan dan minuman. 14. Kawasan Pegangan Laksamana di Temasik. Kuasai Selat Melaka 7. Pembesar menghadap dan memberi ufti (2) Pusat perdagangan 5. 17. 16 Kawasan memungut cukai dikenali “Kawasan Pemakanan”. Kawasan pentadbiran pembesar dikenali “Kawasan Pegangan”. Kawasan Pegangan Bendahara di Muar dan Bentan. Pembesar Berempat dibantu oleh : Pembesar Berlapan 3. ii. 9. 2. Peranan Temenggung :     Ketua polis dan penjara Penguasa Bandar dan kota Melaka. Pedagang Melaka menjadi orang tengah dalam urusan jual beli antara pedagang . Temenggung tiada Kawasan Pegangan 15. 7. 12. 4. Pembesar Tiga Puluh Dua 8. Peranan Laksamana : a) Kedudukan geografi     Ketua angkatan laut Pengawal peribadi sultan Ketua duta Mengetuai utusan 1. Terlindung drp tiupan angin monsun Barat Daya kerana terdapatnya pulau Sumatera 6. Kawasan Pegangan Hulubalang di Sungai Raya dan Siantan. 9. Sultan melantik pembesar jajahan dan daerah untuk memungut cukai. iii.

Jaga keselamatan pedagang Periksa alat timbang. 3. Kuatkuasakan peraturan keluar masuk kapal. 5. 8. Hakim di pelabuhan. 5. Pedagang dari China dan Jepun tidak perlu membayar cukai – perlu bawa persembahan atau hadiah kepada sultan .11. 7. sukat dan mata wang. uruskan pasar dan gudang. Borneo. Pedagang dari Barat seperti India. gudang menyimpan barang tempat tinggal pedagang Syahbandar sediakan perahu. 3. 3. 2. Sistem dinamakan sistem cukai berkeutamaan atau cukai mengikut tempat. d) Undang-undang Laut Melaka 7. 4 orang Syahbandar : 1. Pasai dan Filipina. 4. 2. 2. 2. 6. Pastikan aktiviti perdagangan lancar 24 fasal  peraturan dan tatatertib berniaga  hukum jenayah yang berlaku di kapal. gajah dan pekerja Kemudahan membaiki kapal di pelabuhan Makanan dan minuman kepada pedagang. 4 5. Kadarnya berbeza – ikut tempat asal pedagang. Kalimantan. Pengurus pelabuhan. kiwi serta anak kapal. Siam dan Pegu dikenakan cukai 6%. kawalan keselamatan oleh orang Laut.  larangan-larangan dan tanggungjawab nakhoda. 6. f) 1. 2. 9. Mengurus cukai. Banda. kapal jong.  Syahbandar 4 urus pedagang Jawa. Pedagang tinggal tetap di Melaka -cukai 3%. Benggala dan Parsi. lancer. Tanah Arab.  Syahbandar 3 urus pedagang dari Kalingga. Sistem cukai & surat kebenaran berniaga cukai berpatutan dan adil Pedagang bayar ―Panduan‖ (cukai rasmi) sebelum berjual beli. Pegu. Bentuk muka bumi Melaka berbukit-bukau menjadi panduan kepada pedagang yang belayar di Selat Melaka – awasi keselamatan Selat Melaka b) Peranan Syahbandar 1.e) Kemudahan di pelabuhan 1. Maluku. Peranan Laksamana dan orang laut jaga keselamatan perairan Selat Melaka.  Syahbandar 1 urus pedagang dari Gujerat  Syahbandar 2 urus pedagang dari China. 4. Champa dan Ryukyu. c) 1. melicinkan urusan perdagangan di Melaka.

Pertukaran pendapat ttg hukum agama Melaka dan Pasai dianggap kerajaan setaraf. 5. Perkahwinan antara Sultan Melaka (Megat Iskandar Shah) dengan puteri Pasai. emas dan beras dari Pasai. (3) Kematangan hubungan luar Hubungan Melaka dengan Pasai 1. 3. Siak & Kampar bekalkan emas kpd Melaka.   Matawang diperkenalkan di Melaka Wang logam drp timah-dipanggil calains mata wang emas tempatan Hubungan Melaka dengan Jawa 2. 9. Bahasa perantaraan 3.8. Pelabuhan entreport . Kampar dan Siak diberikan taraf naungan. Jawa membekalkan beras. baginda diiringi oleh raja-raja Pelembang. perak dan timah dari Pedir. Hubungan Melaka dengan China 1. 5. bahan makanan dan rempah kepada Melaka. Melaka menakluki Kampar dan Siak – kuasai hasil perdagangan 1. 5. Apabila berutus surat kedua-dua negeri perlu menggunakan istilah sembah. i) 1. Melaka bantu Pasai menamatkan huru-hara Melaka memperoleh bekalan lada hitam. 3. Bermula apabila Laksamana Yin Ching melawat Melaka pada tahun 1404. Ufti ke Melaka -bentuk wang atau barangan. . Hubungan Melaka dgn negeri naungan 1. 2. 1. di pelabuhan Melaka ada 84 bahasa yang berlainan Bahasa Melayu sebagai lingua franca kerana mudah difahami. Ketika Sultan Melaka melakukan lawatan ke luar negeri. 4. Pasai. Jambi dan Lingga. 6. 4. Pedagang asing guna bahasa Melayu Pelbagai jenis bahasa di Melaka Menurut Tom Pires. Perlu dapatkan surat kebenaran berniaga. 6. Surat dianggap sebagai lesen 2. raja negeri naungan perlu mengiringi baginda. 4. Bahasa Melayu sebagai lingua franca 2. 2. bentuk perdagangan . Mata wang emas. Sultan Mansor Shah melawat Majapahit.kumpul barangan dari Kepulauan Melayu & edar barangan dari Timur & Barat ke Kepulauan Melayu. Apabila berutus surat – guna istilah salam. g) Penggunaan sistem mata wang 1. Kembayat & Gujerat h) Pelabuhan entreport.

peraturan dan undang-undang Melaka. Bukti – penemuan batu nisan di Tanjung Inggeris. Sultan Mansor Shah pernah mengirim surat kepada raja Ryukyu memberitahu tentang tingkahlaku pedagang Ryukyu yang melanggar undang-undang Melaka. bentuk perdagangan. Menurut Hikayat Raja-raja Pasai dan Bustanus Salatin. 2. Pedagang Gujerat sebarkan agama Islam ke Melaka Hubungan Melaka dengan Tanah Arab . 2. 3. Pedagang Islam dari Arab dan India berniaga dan berdakwah di Melaka 2. Dapat pengiktirafan dan perlindungan daripada negeri China. agama Islam di Terengganu. 2. 3. 3. Kedah. bentuk perdagangan Pedagang Gujerat bekalkan kain Rempah dari Kepulauan Melayu dibekalkan oleh Melaka. Abad ke-13. 1. Megat Iskandar Shah kahwini puteri raja Pasai yang telah memeluk agama Islam. 1.2. Abad ke-9. Hantar Tun Telanai & Menteri Jana Putera ke Siam (4) Pusat pengembangan agama Islam Siam membekalkan kayu jati. 4. Kedah menerima agama Islam. Hubungan Melaka dengan Gujerat 1. Raja Ryukyu membalas surat tersebut. Islam disebarkan ke Melaka melalui mubaligh Arab (Syeikh Abdul Aziz dari Makkah) 3. Pedagang China mengembangkan agama Islam di Melaka. Mereka membeli teh dan sutera dari China yang terdapat di Melaka. 3. Bermula dengan hubungan diplomatik. Hubungan perdagangan dan diplomatik. 4. Abad ke-15. 1. 3. Pedagang Arab membeli emas dan rempah dari Kepulauan Melayu melalui Melaka. 4. a) Kedatangan agama Islam Hubungan Melaka dgn Ryukyu (Jepun) 1. Syeikh Abdul Aziz mengislamkan Raja Sri Maharaja. pembesar dan rakyat Melaka. 2. Hubungan Melaka dengan Siam. 2. Bukti – batu bersurat di Kuala Berang 3. beras dan bahan makanan ke Melaka. 4. Bentuk perdagangan dan diplomatik. agama Islam di Melaka apabila Megat Iskandar Shah memeluk agama Islam b) Cara kedatangan agama Islam ke Melaka 1. Raja Ryukyu menyanjung kedaulatan.

Sifat agama Islam – toleransi. Pendakwah tempatan keluar dari Melaka untuk menyebarkan Islam ke tempat lain. Perkahwinan politik . Ulama menjadi guru yang mengajar ilmu agama kepada sultan. 4. Kalimantan dan selatan Filipina. 8 Sultan Alauddin Riayat Shah hantar ahli agama mengajar ilmu agama kepada raja dari Pahang. Sultan Mansor Shah hantar Tun Bija Wangsa ke Pasai untuk bertanyakan hal agama. Raja negeri jajahan memeluk agama Islam 1. Pedagang asing di Melaka memeluk agama Islam. Apabila pulang.Perkahwinan puteri Sultan Mansor Shah dgn putera Raja Siak – agama Islam ke Siak. Raja bergelar sultan 9. adil dan rasional c) Faktor-faktor Melaka menjadi pusat penyebaran dan pengajaran agama Islam 1. Pertemuan ulama dari Arab dan Pasai. d) Cara Melaka menyebarkan agama Islam 1. menyimpan kitab agama dan perpustakaan 11. 3. Pendakwah disediakan tempat tinggal 4. 2. 12. Kitab terjemahan – Hikayat Amir Hamzah dan Hikayat Muhammad Ali Hanapiah. 6. Mubaligh.5. 8. 2. 5. 4. 5. 7. ulama & ahli sufi sebarkan Islam ke Jawa. 1. Ahli tasawuf terkenal – Abdul Karim al-Jili – mengarang kitab Insan alKamil. Konsep devaraja dimansuhkan. 10. Istana Melaka – tempat menterjemah. tanda taat setia kepada sultan Melaka. jamin keselamatan 2. Sultan Muhammad Shah – raja Melaka pertama menggunakan gelaran sultan. Berdakwah secara berhemah 2. Ulama menasihati sultan dalam hal pemeritahan agar memerintah dengan adil. 7. Kampar dan Inderagiri. . Tentera upahan dari Jawa memeluk agama Islam & sebarkan Islam di tempat asal 3. 5. pembesar dan rakyat 3. madrasah dan surau Tempat pusat pengajian ilmu tasawuf. sebarkan Islam di tempat asal mereka. e) Kesan kedatangan agama Islam Institusi kesultanan gantikan sistem beraja. Menyebarkan Islam ke wilayah jajahannya. Sultan Melaka menerima baik agama Islam – diikuti oleh pembesar dan rakyat jelata 6. Sultan Melaka menerapkan musyawarah dalam pentadbiran. Sultan Muzaffar Shah wujudkan masjid.

9. 2. menterjemah kitab agama Islam. mengarang sejarah menghasilkan pelbagai jenis kesusasteraan menyusun salasilah raja mencatat diari istana. 4.6. 8. 11. Tulisan khat dan ukiran corak bunga dan geometri serta ayat-ayat alQuran dan hadis digunakan dalam ukiran dan penulisan. Tempat berkumpulnya cerdik pandai Tugas jurutulis 1. Pengajian al-Quran – asas sistem pendidikan Bahasa Melayu – bahasa lingua franca. 3. Contoh Karya sastera terjemahan 1. upacara khatam al-Quran 2. menggubal perjanjian 3. 14. Pengaruh pada bidang seni 13. majlis kesyukuran 3. menulis kitab 2. Tulisan jawi diperkenalkan 5. 1. Kegiatan menterjemah dan menyadur karya sastera Arab dan Parsi dilakukan di istana 7. (5) Pusat kegiatan ilmu a) Istana – pusat kegiatan intelektual 1. 10. Hikayat Amir Hamzah Hikayat Muhammad Ali Hanapiah Hikayat Iskandar Zulkarnain Hikayat Hang Tuah Hikayat Bayan Budiman Golongan cerdik pandai kuasai bahasa asing . menjadi guru kepada anak-anak raja. 3. 2. Tugas pengarang 6. 4. Masjid &madrasah – pengajian agama Islam. Undang-undang fikah pengaruhi Hukum Kanun Melaka & Undangundang Laut 7. 2. Tugas ulama 1. Agama Islam pengaruhi budaya masyarakat 12. 5. 4. 3. Amalan masyarakat dipengaruhi unsur Islam 1. kenduri arwah. mengarang surat rasmi raja 2.

6. 4. – kadar cukai yang tinggi dikenakan.SEJARAH TINGKATAN SATU BAB 6 : KEMEROSOTAN MELAKA (1) a) Faktor kemerosotan Melaka Kelemahan dan kepemimpinan 10. 3. Raja Mendeliar memfitnah Tun Mutahir yang dikatakan cuba mengatasi kekayaan sultan. b) Masalah perpaduan 1. 2. beginda serahkan pemerintahan negeri kepada puteranya Raja Ahmad sebagai sultan Melaka. 6. 4. Timbul perasaan iri hati pembesar lain terhadap Bendahara Tun Mutahir. diganti oleh Bendahara Tun Mutahir. Kesannya pedagang memilih pelabuhan lain seperti Acheh. ii. Sultan Mahmud Shah jatuhkan hukum bunuh terhadap Tun Mutahir dan ahli keluarganya tanpa usul periksa. 3. 1. c) 5. Pentadbiran lemah kerana : Tiada pemimpin berwibawa Berlaku rasuah Fitnah berleluasa. Tun Mutahir difitnah cuba mengatasi kekayaan sultan Melaka. 2. i. tombak panah perisai . Rakyat Melaka berpecah belah. 5. Selepas sultan menyedari kesilapannya. Bendahara Tun Perpatih Putih yang gantikan Tun Mutahir – uzur/sakit 9. 7. Sultan Ahmad Shah pemerintah lemah dan tidak cekap. Perdagangan Melaka merosot. ii. i. Patani dan Brunei. Tun Mutahir bersikap pilih kasih 1. Bantam. Selepas kematian Bendahara Tun Perak. Askar Melaka menggunakan senjata tradisional seperti : keris. Perlantikan Tun Mutahir sebagai bendahara Melaka menimbulkan semula persaingan orang Melayu dengan orang India Muslim. 11. iii. Keutuhan kerajaan terjejas. Sistem cukai sedia ada tidak diamalkan. 7. Akibatnya sultan membunuh Tun Mutahir dan keluarganya tanpa usul periksa. iii. Persaingan berlaku kerana amalan pilih kasih dalam pentadbiran. Kelemahan askar Melaka 8. 8. Perebutan pengaruh wujud antara Laksamana Khoja Hassan dengan Tun Mutahir (keturunan India Muslim).

Rempah ratus diperlukan di Eropah untuk : mengawet makanan menyedapkan makanan seperti daging memanaskan badan. Portugis menguasai Melaka. 13. 6. Pada pandangan Portugis. 10. . Ingin menyebarkan gama Kristian di Timur 3. sumpit beracun. Bartholomew Diaz berjaya sampai ke Tanjung Harapan di selatan Afrika.iv. Vasco da Gama sampai di India Lopez de Squeira tiba di Melaka. jika menguasai Selat Melaka mereka akan mendapat keuntungan yang lumayan. Gold (ekonomi) dan Glory (politik). Portugis menemui jalan laut ke Timur. Angkatan perang Melaka didapati tidak mempunyai struktur yang lengkap 5. 7. 3. Askar upahan Melaka dari Jawa melarikan diri ketika Portugis menyerang Melaka (2) a) Kedatangan Portugis Sebab kedatangan. Senjata Portugis lebih baik. contohnya meriam Portugis boleh menembak dari jarak yang lebih jauh lagi. Angkatan perang Portugis dipimpin oleh Alfonso de Albuquerque yang dilantik oleh Raja Portugal untuk mengetuai serangan. 12. 9. India. 2. 1. 2. Askar Melaka mempunyai senjata seperti senapang dan meriam. Askar Portugis lebih terlatih dan mendapat sokongan dari pangkalan tentera mereka di Goa. Menghancurkan kerajaan Islam di Timur termasuk Melaka yang menjadi pusat perkembangan dan penyebaran Islam. 7. b) 1. Putera Henry mendorong pelayar dan orang Portugis belayar ke Timur. Lopez de Sequeira dan angkatannya dihantar oleh Raja Portugal ke Melaka untuk memulakan hubungan 2. iii. 8. Kedatangan mereka mulanya disambut baik oleh Sultan Mahmud 4. 4. 5. Pedagang Islam yang mendapat bekalan rempah daripada pelabuhan Melaka menjual dengan harga yang tinggi di Eropah. Dibenarkan berniaga di Melaka dan dijamin keselamatan mereka oleh sultan Melaka. 3. Sebab Portugis ke Timur ialah Gospel (agama). Portugis ingin meneruskan Perang Salib. 11. 6. i. Shah. ii. Ingin menguasai perdagangan rempah yang dikuasai oleh pedagang Islam.

Lopez de Sequeira dan beberapa pengikutnya berjaya lari ke Goa. 8. Tun Mutahir menasihatkan sultan agar menangkap orang Portugis termasuk pegawai kanan mereka Ruy de Araujo. Perkara ini disampaikan kepada Bendahara Tun Mutahir. Di Bentan. Kejayaan Alfonso kerana Si Kitol memberi maklumat tentang kekuatan pertahanan Melaka kepada Portugis. 9. 18. Dalam serangan kedua – Alfonso berjaya menguasai Melaka. Alfonso menuntut pembebasan tawanan Portugal menuntut ganti rugi meminta mendirikan kubu di Melaka. 5. pembesar dan rakyat berundur ke Muar. Kemudiannya berundur ke Pahang Seterusnya ke Bentan. Semangat perjuangan askar Melaka membara apabila mendengar kisah Hikayat Muhammad Ali Hanafiah. 14. 21. 12 13. Sultan Mahmud Shah mendirikan sebuah kerajaan baru selepas kemangkatan anaknya Sultan Ahmad Shah. Melaka yang diketuai oleh Sultan Ahmad Shah melancarkan serangan balas sehingga askar Portugis terpaksa berundur. 15. . Sultan Mahmud Shah bersama keluarga. i. ii. 19 20. 11. Sultan Mahmud menolak tuntutan Alfonso Alfonso bertindak menyerang Melaka. Raja Portugal hantar angkatan laut pimpinan Alfonso de Albuquerque untuk menyerang Melaka. 16. 6. Pedagang Islam dari Jawa dan Gujerat mendapat maklumat bahawa kedatangan Portugis untuk menguasai perdagangan dan menentang Islam. iii. Sultan Ahmad Shah. 10. Beberapa orang Portugis yang ditangkap mati dibunuh. 7.4. Serangan pertama Alfonso – jambatan Sungai Melaka dikuasai. 17.

Ujong Tanah dikenali sebagai Johor Sultan Alauddin Riayat Shah II asaskan kerajaan di Tanah Besar 1. Bina kubu pertahanan di Bentayan. 11. Laksamana Tun Abdul Jamil perkukuhkan kuasa Johor ke atas jajahan takluknya. 2. 9. 9.EJARAH TINGKATAN SATU BAB 7 : JOHOR MENEGAKKAN SEMULA KEWIBAWAAN KESULTANAN MELAYU MELAKA (1) Usaha-usaha menegakkan semula Melaka (2) a) Pengasasan kerajaan Johor Penerusan warisan Melaka 1. Johor 5. 2. Melaka dikuasai oleh Portugis — Sultan Mahmud Shah. Serang-menyerang Melaka dan Bentan. raja Inderagiri. Baginda ke Pulau Bentan. 3. Johor. pemerintah Kampar. Portugis menyerang Bentan. Rembau dan Sg Ujong menyatakan taat setia kpd baginda. Sultan Pahang yang baru biasanya akan ditentukan oleh sultan 6. 12. 10. Putera Sultan Mahmud Shah (Raja Ali) jadi sultan gelaran Sul Alauddin Riayat Shah II. 3. Jajahan takluk Melaka dijadikan jajahan takluk Johor untuk memperkukuhkan lagi kuasa baginda sultan. Kota pertahanan dikenali Kota Kara dibina bagi menjaga keselamatan ibu negeri Johor 7. Sultan Mahmud Shah berundur di Kampar (jajahan takluk Melaka) Mangkat di Kampar 11. pembesar serta pengikutnya termasuk Orang Laut ke Pagoh. Sultan Johor mengawal hal ehwal Pahang. Dikenali Raja Ujong Tanah & Bentan. 4. Beliau menempatkan wakilnya di : Bengkalis . 8. 8. Baginda bersemayam sementara di Pahang. Maharaja Lingga. 10. Di Bentan – kumpul tentera dengan bantuan penduduk jajahan 4. Johor menguasai Aru. Klang. Wakil kerajaan Manjung dan Beruas. Muar. i. 5. raja Siak dan Sultan Aru (Deli) menghadap Sultan Mahmud Shah di Bentan. 6. takluk. Tahun 1521. 7. Bendahara dan Seri Nara Diraja ditugaskan bangunkan pentadbiran kerajaan Johor di Pekan Tua.

Beliau berazam kuasai Tanah Melayu. Kenakan cukai yang tinggi ke atas pedagang asing. Kebangkitan Acheh 13. Kampar Jambi Siak Rokan. 2. 8. (b) Usaha Johor menguasai Melaka c) 1. Serangan gagal sebab : 5. 4. Laksamana Tun Abdul Jamil mengepung Melaka dari darat. 2. 14. persenjataan Portugis yang lebih baik . 6. 15. 7. 16. i. Gabungan Johor dengan Belanda berjaya mengalahkan Portugis pada tahun 1641. Setelah Portugis dikalahkan. Johor sentiasa ubah pusat pentadbirannya. Sri Lanka. pembesar dan rakyat tidak berputus asa menawan semula Melaka. 6. kekebalan kota Melaka ii. Angkatan perang Johor bergabung dengan angkatan perang Perak. 9. Laksamana Tun Abdul Jamil 7. v. Portugis kenakan peraturan dan sekatan perdagangan yang ketat. Pahang dan Kedah. 3. Sebagai langkah mempertahankan diri. Kerajaan Johor sering diancam oleh kuasa luar seperti Portugis. Klang bekalkan bijih timah. Selepas Melaka dijajah Portugis. Serangan angkatan Johor berterusan Pembesar Johor yang usaha menawan semula Melaka : i.ii. Acheh jadi kuasa kuat kerana menguasai perdagangan Selat Melaka. Pemerintah Johor. iii. 10. 17. Tun Sri Lanang ii. 5. Usaha terbesar dijalankan pada tahun 1551. Belanda menduduki Melaka. kerana dasar perdagangan Portugis yang ingin menghapuskan monopoli perdagangan di kalangan pedagang asing. 4. Jajahan takluk Johor hantar askar menyertai angkatan tentera Johor apabila diperlukan. Pahang dan Japara(Jawa) untuk menyerang Melaka. iv. Negeri yang dikawal oleh Johor membekalkan barangan eksport ke Johor . kayu gaharu dan gading gajah. pedagang dari Benggala. Acheh serang Perak. Acheh dan Jambi. 1. Ketika Sultan Iskandar Muda Mahkota Alam. Pegu dan Turki beralih ke Acheh. Belanda menyerang Melaka dari Laut. 3.

Johor – pelabuhan entrepot bagi Kepulauan Melayu. iii. 5. Johor menguasai : . ix. 2. Portugis bersaing menguasai jalan perdagangan di Selat Melaka. b) (3) a) Faktor kegemilangan kerajaan Johor Jajahan takluk Johor dan kecekapan pentadbiran 3.8. Acheh menyerang Melaka kerana Portugis menghalang perdagangan Acheh. 4. Portugis menyerang Johor kerana menganggap Johor berpakat dengan Acheh untuk menyerang Melaka. 3. 2. Johor. Jajahan takluk Johor meliputi wilayah pantai barat Semenanjung Tanah Melayu iaitu dari Klang hingga Singapura. vi. Penaklukan tersebut membolehkan Acheh menguasai perdagangan lada hitam yang diperlukan oleh pedagang asing. ii. vii. Johor dapat kumpulkan hasil dagangan kerana mempunyai jajahan takluk yang luas. Acheh menawan Pedir dan Pasai. ii. Kapal dagang Johor berdagang hingga ke Maluku dan Makasar. 1. 9. 1. 3. Perang selama 100 tahun – dikenali sebagai Perang Tiga Segi. viii. Acheh. iv. 2. Setelah menawan Pahang. d) Persaingan antara Johor dengan Acheh dan Portugis iv. 1. 6. v. Acheh Acheh menyerang Johor kerana Johor mengancam perdagangan iii. Klang Batu Pahat Muar Pahang Bentan Lingga Bangkalis Kampar Siak Faktor kegemilangan Johor : Kecekapan sultan Kecekapan pembesar Kemajuan dalam kegiatan perdagangan Perkembangan bidang persuratan Johor sebagai Pusat Perdagangan 10. Johor & Acheh – usir Portugis dari Melaka. i. Johor menyerang Melaka – ingin merampas semula Melaka daripada Portugis. i. Acheh berperanan menentukan bakal sultan Johor. 7.

Barangan luar negeri yang didagangkan seperti benang emas. Keselamatan pedagang asing. 9. 5. iii. iii. kain sutera putih. ii. Barangan tempatan yang diperdagangkan termasuklah damar. ii. 12. 17. mata wang. Kapal dagang barat turut ke pelabuhan Johor seperti kapal dagang Belanda dan Inggeris. emas. 16. 20. lada hitam. Ketika Sultan Mahmud Shah II pusat pentadbiran dan pelabuhan Johor telah berpindah dari Batu Sawar ke Riau. 15. 7. 19. cara tukar barang iv. sagu. 11. tembikar dan tembaga dari China. Perdagangan dijalankan melalui : 21. Pelabuhan Johor mempunyai kemudahan seperti gudang dan khidmat membaiki kapal. 13. 14. Johor sebagai pembekal kain corak baru i. Johor cekap mentadbir pelabuhannya dan mengamalkan cukai yang berpatutan. Mata wang emas dikenali sebagai mas 23. Mata wang timah dikenali sebagai katun. pinang. ii. Orang Laut menjadi : pengawal pelabuhan pengawas perairan Johor Penunda penunjuk arah kepada pedagang. sistem naungan diamalkan.4. . iii. Ramai pedagang asing datang ke Johor spt pedagang China dari Canton dan Amoy. ii. 22. Setiap bahara lada hitam – dikenakan cukai sebanyak enam keping Setiap bahara timah – cukainya sepuluh keping emas. teh. Mata wang perak dikenali sebagai kupang i. bijih timah. kayu gahuru dan beras 8. Mata wang asing digunakan di pelabuhan Johor seperti : iv. garam. 18. Setiap pedagang asing akan dilindungi oleh : Bendahara Raja Indera Bongsu Temenggung Laksamana. Keselamatan pedagang dan kapal dibantu oleh Orang Laut. tikar. Mata wang diperkenalkan ketika Sultan Alauddin Riayat Shah II. 6. 10. i. i. Dolar Sepanyol Dolar Mexico duit Belanda. ikan masin. minyak.

Kemerosotan kerajaan Johor Perang Johor-Jambi jadi pintu masuk di selatan Selat Melaka 11. Hikayat Hang Tuah mengisahkan kepahlawanan orang Melayu melalui watak Hang Tuah dan empat orang rakannya. Riau menghasilkan banyak karya sejarah. iii. 2. Islam. 4. Johor dikenali pusat persuratan Melayu Tun Sri Lanang susun buku sejarah Melayu 3. ii. 3. iii. 6. Hikayat Johor serta Pahang. vi. ii. i. (4) a) Pengarang terkenal : 1. Johor terkenal pusat pengajian ilmu agama Islam ketika Makam Tauhid menjadi pusat pemerintahan Johor. menjadi pusat membina kapal persisiran pantai seperti banteng. 5. bahasa dan buku agama viii. ii. baluk. Naskah asal yang dihasilkan oleh penulis adalah dalam tulisan jawi bertulis tangan. Peringatan Sejarah Negeri Johor. Raja Haji Ahmad Raja Ali Haji. kolek. 10. i. pencalang dan pencacap. Abad 17. Jambi di pantai timur Sumatera adalah jajahan Johor. 2. v. Jambi muncul sebagai kuasa politik dan ekonomi yang baru di Selat Melaka. kawal lalu lintas kapal dagang dari Barat dan Timur. Kitab Pengetahuan Bahasa Bustanul Katibin Lissubyanil-mutaalimi. iv. Kemudian dicetak -guna kaedah cap batu. Tradisi ini diteruskan hingga ke Riau. Jambi meminta bantuan Belanda untuk menyerang Johor. 4. iv. . 9. Hikayat Hang Tuah mengisahkan tentang keagungan Kesultanan Melayu Melaka 5. 7. i. Jambi menyaingi Johor dalam perdagangan. 1. 8. Aturan Setia Bugis dan Melayu. Jambi cuba dapatkan kebebasan daripada Johor. vii.24. c) Perkembangan persuratan Melayu. Syair Sultan Mahmud Lingga. Di antara karya yang dihasilkan : Tuhfat al Nafis Salsilah Melayu dan Bugis dan Sekelian Raja-rajanya. Keistimewaan pelabuhan Johor terlindung daripada tiupan angin monsun.

Perang menjejaskan perdagangan Johor. 1. anaknya Tun Abdul Jalil menggantikan tempatnya sebagai bendahara c) Perebutan takhta 8. Kejayaan menyebabkan beliau dianugerahi gelaran Paduka Raja. Beliau sangat berkuasa sehingga melantik anak-anaknya untuk memegang jawatan kanan dalam kerajaan seperti Temenggung. 6. Bendahara Tun Abdul Jalil dilantik menjadi sultan Johor bergelar Sultan Abdul Jalil Riayat Shah IV. Apabila Laksamana Tun Abdul Jamil meninggal dunia. 11. 3. Laksamana Tun Abdul Jamil mengalahkan Jambi dengan bantuan askar upahan Bugis. Beliau tidak disenangi oleh Bendahara Tun Habib Abdul Majid (pembesar Johor paling kanan). Keadaan Johor yang tidak selamat menyebabkan jajahan takluk Johor membebaskan diri daripada pengaruh Johor. 1. Laksamana Tun Abdul Jamil – pembesar berpengaruh di Johor. 9. 12. 4. 8. Jambi menyerang Johor lama dan Batu Sawar. Bendahara Tun Habib Abdul Majid mendapatkan semula kuasanya 10. Sultan Alauddin Riayat Shah III berundur dan bersemayam di Pahang. 7. Laksamana Tun Abdul Jamil melantik cucunya Sultan Mahmud Shah II yang berusia 10 tahun menjadi sultan Johor. Selepas Bendahara Tun Habib Abdul Majid meninggal dunia. Anak beliau iaitu bekas permaisuri Sultan Ibrahim dilantik menjadi pemangku raja 5. Laksamana Tun Abdul Jamil ambil alih tugas Bendahara sebagai pelantik dan pemangku raja. 10. b) Perebutan kuasa. 9. 7. Baginda tidak meninggalkan zuriat. Perlantikan memulakan kesultanan Johor keturunan bendahara. Sri Bija Diraja dan Sri Amar Diraja. . Raja Kechil dari Siak tidak berpuas hati kerana mendakwa dirinya anak Sultan Mahmud Shah II. Orang Laut mempercayai dakwaan Raja Kechil dan menyokongnya sebagai bukti taat setia kepada kesultanan Johor keturunan sultan Melaka. 8. 2. 6. 5. 7. 9. Laksamana Tun Abdul Jamil lantik menantunya menjadi sultan Johor dengan gelaran Sultan Ibrahim Shah.6. Raja Kechil menyerang Johor dengan bantuan tentera Minangkabau. 3. Bendahara Tun Habib Abdul Majid yang sepatutnya menjalankan tugas sultan berasa tidak puas hati. Persengketaan antara kedua-dua pembesar menjejaskan kestabilan politik Johor. 4. 2. Peristiwa pembunuhan dikenali ‗Sultan Mahmud Mangkat Dijulang‘. Sultan Mahmud Shah II sultan yang zalim Baginda dibunuh oleh pembesarnya.

Daeng Chelak v. 11 Bugis kukuhkan kuasanya dgn menggalakkan perkahwinan antara anak Bugis dengan anak raja dan anak pembesar Melayu. Jawa. Mereka menjadi tentera upahan yang berani. 22. 18. Tahun 1802. Raja Sulaiman (putera Sultan Abdul Jalil Riayat Shah IV) berpakat dgn anak raja Bugis bersaudara utk mengusir Raja Kechil. Bendahara Johor bertapak di Pahang. . 21. Apabila Makasar dikuasai Belanda. Syarikat Hindia Timur Belanda (VOC) bertapak di Betawi. 8. 2. Orang Laut berpecah dan mengikut pembesar Melayu. persaingan Melayu dan Bugis berlaku kembali apabila orang Bugis kembali ke Riau. e) 1. 16. Memberi peluang kepada pembesar Melayu utnuk kembali menguasai pemerintahan. 6. Temenggung Johor bertapak di Pulau Bulang dan menguasai Singapura dan Tanah Besar Johor. Raja Kechil mengisytiharkan dirinya sebagai sultan Johor dengan gelaran Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah. Daeng Menambun iii Daeng Merewah. Orang Laut yang taat kepada kesultanan Melayu menjauhkan diri daripada sultan dan pembesar. 5. Sultan Johor bersemayam di Lingga. Raja Sulaiman jadi sultan Johor yang baru. Pembesar Melayu bertindak meminta bantuan Belanda untuk mengusir Bugis daripada Riau pada tahun 1784 14. iv. d) Penglibatan Bugis di Johor 10. ii. Raja Ali dan Raja Jaafar. 19. 20. Daeng Merewah bergelar Kelana Jaya Putera dilantik jadi Yamtuan Muda Riau. 1. 12 Anak-anak mereka guna gelaran raja seperti Raja Haji. 9 Pakatan Melayu Johor dan Bugis tidak bertahan lama kerana Bugis terus inginkan hak melantik sultan Johor mengikut pilihan mereka. Pengaruh Syarikat Hindia Timur Belanda (VOC) 7. 4. Riau dikuasai oleh Bugis. 13. Orang Melayu merasakan kuasa sultan dan pembesar Melayu semakin lemah. Daeng Menampok dikurniakan gelaran Raja Tua. 15. Raja Kechil berjaya dikalahkan 17. ramai orang Bugis diusir lima orang anak raja Bugis bersaudara i. Daeng Kemasi 3. Daeng Perani. Membawa kepada perpecahan dalam kerajaan Johor.10.

: i. Belanda dan Bugis berperang beberapa kali di Teluk Ketapang dan . Menurut Al-Tarikh Salasilah Negeri Kedah. Orang Siam – daratan Kedah sebagai Sai.kerajaan yang wujud sebelum zaman Kesultanan Melayu Melaka seperti Kedah. ii. 10. Apabila Belanda berjaya menguasai Riau. Pahang dan Perak a) Kedah Belanda mengalahkan Bugis 1. Belanda yang berada di Betawi dan Melaka mencari peluang menguasai Johor. 4. Persengketaan Belanda dan Bugis memberi kesan buruk kepada kerajaan Johor. i. ii. Maharaja Derba Raja memeluk Islam Guna nama Sultan Muzaffar Shah.2. 6. VOC bertindak mengusir orang Bugis. 2. 5. VOC memulakan hubungan perdagangan di pelabuhan Batu Sawar BAB 8 : KERAJAAN NEGERI-NEGERI MELAYU (1) Kerajaan Melayu yang tua 3. iv. Raja Kedah pertama – Merong Mahawangsa memeluk Islam guna nama Sultan Muzaffar Shah. VOC bimbang dengan penguasaan Bugis di Johor mengancam kedudukannya di Melaka. Menurut Hikayat Merong Mahawangsa. 9. 3. i. Kedah wujud pada abad ke-7. iii. Belanda melantik David Ruhde menjadi gabenor Belanda di Riau. Kota Palas . Riau. 4. i. Asal usul nama Kedah : Orang Cina panggil Kedah – Cheh-Cha. Belanda menghapuskan jawatan sultan dan Yamtuan Muda. Sultan Muzaffar Shah bahagi Kedah kepada tiga pusat pentadbiran 8. ii. Kalagam atau Kadaram Pedagang Arab – Kedah sebagai Kalah atau Kalah Bar. Pedagang India – Kedah sebagai Kataha. 7. iii.

ii. Hubungan Kedah dan Siam mula berbaik. 18. i. 9. 19. 22. Menurut sejarah Melayu dan Salasilah Perak : Kesultanan Perak diasaskan ii. Kedah menjalin persahabatan dgn Burma. Kedah terkenal sebuah pelabuhan entreport. 11. 21. Hubungan baik Inggeris dan Kedah menyebabkan Siam menyerang Kedah. i. 2. 6. ii. iii. 20. Pada kurun ke-18. Apabila Kedah diserang Acheh. Kedah amalkan Undang-undang Laut Melaka 7 Kedudukan Kedah strategik menarik minat pedagang dari Arab.Sultan Husain Jamalulail. b) Perak Kedah hantar bunga emas ke Siam 1. Kedah diancam oleh Siam Berlaku perebutan takhta Kedah minta bantuan Inggeris bagi menghadapi ancaman Siam. Sejarah Perak tulisan A. pembesar dan pengikutnya berundur ke Pulau Pinang. Kedah bersahabat dengan Siam. 15. Kota Setar jadi pusat pentadbiran yang baru Perlis pada asalnya ialah wilayah Kedah. Tun Saban hadap Sultan Mahmud Shah . Permuafakatan dengan negara jiran meningkatkan kemajuan dan kemakmuran Negara. Raja Muzaffar putera Sultan Mahmud Shah dihantar ke Perak berserta alat kebesaran negeri iaitu Cura Si Manjakini. Parsi. politik Kedah tidak stabil. Pengenalan sistem sukat dan mata wang memudahkan perdagangan. Apabila kerajaan Siam di Ayuthia ditawan Burma. i. 16.memohon putera baginda dirajakan di Perak. China dan Barat. 14. Sultan Kedah. Langkawi iii. Asal-usul nama : Nama Perak dikaitkan dgn logam perak. 17. 13. . 23. mewujudkan pemerintahan sendiri Raja Perlis 1. Sri Lanka. 25.nama Perak sempena nama Sg Perak di Chegar Galah yg terdapat ikan berwarna putih spt perak. Kedah menyerang balas Siam di Kedah dan memerdekakan Kedah. 8.ii. Halim Nasir . 12. India. 10. Kedah hadapi cabaran kuasa luar. 5. sultan Kedah berundur ke Perlis dan meminta bantuan Siam. Kota Ulu.

13. iii. Perak membenarkan orang Siam membeli bijih timah dengan tidak membayar cukai. 9. 2. Raja Muzaffar ditabalkan sebagai sultan Perak pertama – Sultan Muzaffar Shah. 14. Kekayaan bijih timah menyebabkan kuasa luar ingin menguasai 18. 17. Pusat pemerintahan di Tanah Abang. iv. Tindakan Siam tidak terhasil apabila British melibatkan diri melalui Perjanjian Low di Perak. 6 Belanda kepung Perak dan memaksa sultan Perak menandatangani perjanjian dengan VOC. 7. Menurut buku sejarah Melayu. Perjanjian antara Sultan Iskandar Zulkarnain dengan Thomas Acheppers. Siam menyerang Perak beberapa kali. ii. Orang Arab mengenali Pahang sebagai Fahan. Menurut rekod China. c) Pahang Acheh menawan Perak dan jadikannya negeri naungan. 10. Perak tewas. 3. Ketika Melaka diperintah oleh Sultan Mansor Shah. Ketika Sultan Mansor Shah di Melaka. 15. Pahang dikenali sebagai Pura. baginda menabalkan putera baginda iaitu Sultan Muhammad Shah menjadi sultan Pahang. . 4. Bendahara Megat Terawis tentukan sempadan Siam dan Perak. 8. Perak 5. v. Penentuan sempadan memudahkan pembesar Perak memungut 1. Bersyukur kerana dikurniakan negara yang mempunyai semulajadi yang digunakan untuk kesejahteraan rakyat. 11 Cukai daripada lombong bijih timah di Klian Intan (diusahakan oleh orang Reman dari Siam) menjadikan negeri Perak kaya. Perak terkenal dgn perdagangan bijih timah sejak zaman kerajaan Beruas dan Manjung. 12. Menurut cerita tradisi Melayu.iv. 3. Perak hantar bunga emas setiap tahun kpd Siam. 16. Penulis China iaitu Chao Ju-Kua mencatatkan Pahang sebagai Pong Fong yang dikatakan bernaung di bawah Palembang. Harus berbangga dengan kekayaan hasil bumi negeri Perak. Asal usul nama : i. v. orang Cina mengenali Pahang sebagai Phang atau Pahangh. Bermulanya sultan Pahang berketurunan kesultanan Melaka. cukai. Perak bersetuju menjual bijih timah kepada Belanda dalam perjanjian ini. nama Pahang diambil sempena nama pokok Mahang yang tumbang merentasi Sungai Pahang di Kampung Kembahang.

Kelantan terletak di laluan perdagangan ant Timur dan Barat. (2) Kerajaan Melayu yang baru 3.kerajaan yang wujud selepas zaman Kesultanan Melayu Melaka seperti Terengganu. Menurut catatan Portugis dan China. Pahang diperintah oleh Yamtuan Muda Johor iaitu Raja Bajau. 6. 15. Sultan Muhammad I menjalin hubungan dengan Siam.4. Kelantan hadapi pertikaian dgn sultan Terengganu Terengganu menyerang Kelantan. Baginda mengisytiharkan dirinya sebagai Sultan Muhammad I. Menurut Gerini. Raja Long Yunus pindahkan ibu kotanya dari Kota Kubang Labu ke Kota Bharu. Apabila Long Yunus menjadi Raja Kelantan. – digantikan puteranya Long Muhammad. 4. 8. Kelantan mengeluarkan wang emas yang dinamakan dinar dan wang pitis. ii. 13 Kelantan hantar bunga emas kepada Siam setiap tiga tahun sekali dan Siam membalasnya dengan memberi hadiah yang berharga. 7. 5. 9. Berlakunya perpecahan kerajaan Johor. nama Kelantan berasal dari gabungan perkataan ‗kolam‘ bermaksud tanah dan perkataan ‗autam‘ bermaksud sempadan. Long Muhammad menyerang balas dari Ulu Kelantan Berjaya membebaskan Kelantan daripada pengaruh Terengganu. bijih timah dan hasil hutan. Kelantan pada asalnya diperintah oleh beberapa orang raja di daerah berasingan. Kemboja dan China. – Pahang diletakkan di bawah penguasaan Bendahara Johor. Sejarawan China – Shen-Yau dari Dinasti Tang mencatatkan nama Kelantan sebagai Ho-lo-tan atau Kuo-lo-tan. 10. 7. 5. Kuala Sg Kelantan menjadi tempat persinggahan pedagang sebelum ke Teluk Siam. Kelantan. Kesannya Terengganu tidak lagi bermusuh dengan Kelantan. Pahang menghasilkan beras. Bendahara Wan Ahmad merampas kuasa daripada Bendahara Tun Mutahri. a) Kelantan 11. 8. Selangor dan Negeri Sembilan. Bendahara Wan Ahmad menjadi sultan Pahang – gelaran Sultan Ahmad al-Muadzam Shah. 12. Bagi mengelakkan serangan luar . . Selepas kemangkatan Long Yunus. 16. 1. Asal usul nama i. 14. Gabungan perkataan itu menjadi Kolantam yang akhirnya menjadi Kelantan. 6. Menurut catatan Rentse. Terengganu dapat bantuan daripada tentera Patani. 2. 17. Ini menandakan berakhirnya keturunan sultan Melaka memerintah Pahang. Tahun 1641 hingga 1673. masyarakat Kelantan bersatu. .

Abad ke-13. b) Terengganu. 19. Siam anggap Terengganu mengakui ketuanan Siam. Asal usul nama – sempena nama Sungai Selangor. 14. Ia dipersetujui oleh Sultan Mansor Shah I. 10. Sultan Omar – raja yang berpegang kuat pada ajaran agama Islam Terengganu – negeri terawal yang menerima agama Islam. 6. Sultan Mansur Shah I melibatkan diri dalam perdagangan. 9. 18. tembaga purba bertulisan ayat al-Quran ditemui di Terengganu. Menurut Sultan Umar – nama Terengganu berasal dari perkataan taring anu. Perpecahan semasa sendiri akan memudahkan campur tangan kuasa luar. Sultan Mansor Shah I hantar bunga emas ke Siam sebagai tanda persahabatan. emas dan bijih timah. 17. Terengganu jalin hubungan dengan Siam 19. 1. 2. Kerajaan Terengganu muncul apabila Tun Zainal Abidin Paduka Maharaja daripada keluarga Bendahara Pahang dilantik menjadi raja Terengganu 3. 12. 20. 15. anu merujuk kepada sebutan sebagai harimau. Barang dagangan ialah lada hitam. Baginda dilantik oleh Sultan Sulaiman (sultan Johor) kerana hubungan persaudaraan dengan sultan Johor. Baginda turut melantik wakil-wakilnya menjaga urusan perdagangan. Perpaduan benteng utama mengelakkan negara kita daripada dijajah oleh kuasa luar. ii.18 Negeri Kelantan dikenali ‗Negeri Cik Siti Wan Kembang‘. Pada awalnya. Ketika zaman Kesultanan Melayu Melaka. Asal-usul nama : 13. 2. 8. 11. i. Pengurusan cemerlang berkait rapat dengan ketegasan dalam menegakkan kedaulatan negara. Prasasti Terengganu bertarikh 702 Hijrah atau 1303 masihi menyebut tentang sepuluh darma atau undang-undang khususnya hukum jenayah Islam ditemui. c) Selangor 4. . pemerintahan berasaskan kampung-kampung kecil yang berajakan kerajaan Melayu Melaka. Menurut catatan Cina. 3. Zaman kegemilangan Terengganu – semasa pemerintahan Sultan Mansor Shah I (sultan Terengganu ke-2). Langat dan Selangor (Kuala Selangor). 1. Klang. Terengganu menjadi pelabuhan pedalaman terpenting di kepulauan Melayu. Hubungan berterusan apabila Siam meminta bantuan Terengganu menyerang Raja Ligor. 5. Baginda bergelar Sultan Zainal Abidin I. 16. daerah wujud di Selangor seperti Jeram. 7. Wang Ta Yuan nama Terengganu disebut sebagai Tong Ya Nong dan Teng Ya Nung.

iv. Sultan Ibrahim Shah berundur ke Hulu Langat. . 11. Perak menandatangani perjanjian kerjasama antara Selangor dan 5. v. i. Selangor menjadi pengeluar bijih timah.4. 9. 2. Kurun ke-18. Sultan Ibrahim mendapatkan semula Kuala Selangor. Iktibar dari sejarah negeri Selangor – setiap usaha yang dilakukan secara gigih pasti mencapai kejayaan. 15. Perak. 10. iii. Belanda mengepung Kuala Selangor. Orang Besar Klang hadiahkan cap mohor kepada Yamtuan Selangor untuk mentadbir kawasan Sungai Selangor. viii. Sultan Muhammad Shah menjadi sultan. 17. 19. Ketika pemerintahan Sultan Muzaffar Shah Melaka. 6. 20. Tun Perak dilantik sebagai penghulu Klang. Kurun ke-17. Klang pada masa itu di bawah kuasa Orang Besar Klang yang bergelar To‘ Engku Klang (berasal daripada keturunan sultan Johor yang berketurunan Bendahara. Belanda ingin menakluki Selangor Belanda menyerang Sultan Ibrahim Shah di Kuala Selangor 18 Selepas kemangkatan Sultan Ibrahim Shah. 12. Masa pemerintahan Sultan Ibrahim Shah (pengganti Sultan Salehuddin Shah). i. Dengan bantuan Pahang. orang Bugis mendiami kawasan di Klang dan Kuala Selangor. 16. Asal-usul nama : Negeri Sembilan terdiri daripada 9 buah daerah atau luak Daerah tersebut ialah : Sungai Ujong Rembau Jelebu Johol Ulu Muar Inas Gunung Pasir Terachi Jempul. Daerah daerah ini terletak di bawah jajahan kerajaan Melaka. 14. ii.) 8. Permuafakatan dan perundingan perlu diamalkan bagi mencapai matlamat. 13. ix. 7. Sultan Ibrahim meminta bantuan Perak vi. d) Negeri Sembilan 1. Bernam dan Pahang. vii. kedudukan Bugis kukuh apabila Raja Lumu ditabalkan oleh Sultan Mahmud (sultan Perak) menjadi sultan Selangor bergelar Sultan Salehuddin Shah.

Bugis mendirikan kesultanan Bugis di Selangor. telah wujud empat daerah kepunyaan penduduk asli iaitu : i. 7. beras dan hasil 5. hutan. iii. Johor memberi kuasa kepada penghulu-penghulu tersebut mendapatkan anak raja dari Pagar Ruyong iaitu Raja Melewar. ii. 10. 4. Sebelum kedatangan orang Minangkabau. 6. 14. . Selepas kejatuhan Melaka. Sungai Ujong dan Rembau. Mereka menunjukkan taat setia mereka kepada sultan Melaka kerana sultan Melaka berasal dari Melayu-Jambi. 13. Mereka menetap di Naning. Keadaan mendorong penghulu-penghulu di Negeri Sembilan memohon kepada sultan Johor seorang putera raja untuk mentadbir negeri mereka. Jelebu iv. 16. Raja Melewar ditabalkan sebagai Yamtuan. 8. Keempat-empat daerah adalah dibawah penguasaan kerajaan Melaka. 9. Sungai Ujong. Kemajuan Melaka menarik minat orang Minangkabau ke Tanah Melayu. Johol. 12. 11.3. Peristiwa ini menyebabkan suasana tidak aman berlaku di Negeri Sembilan. Raja Melewar ke Siak dan Johor untuk meminta izin memerintah Negeri Sembilan. Amalan melantik pembesar dari Pagar Ruyong berakhir selepas Raja Lenggang menjadi Yamtuan Besar 15. Negeri Sembilan adalah pengeluar bijih timah. Klang. Keamanan sesebuah negeri dapat dicapai apabila keputusan dibuat secara muafakat.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->