หนวยที่ 5

ชื่อเรื่อง เครื่องไส (Shapers)
หัวขอเรื่องยอย
5.1 ชนิดของเครื่องไส
5.2 มีดไส
5.3 ขั้นตอนการไสชิ้นงาน
5.4 ลักษณะของงานไส
จุดประสงคเชิงพฤติกรรม
1. อธิบายชนิดของเครื่องไสได
2. อธิบายมีดไสได
3. อธิบายขั้นตอนการไสชิ้นงานได
4. อธิบายลักษณะของงานไสได
5. หลังเลิกเรียนนักเรียนปดไฟฟาและพัดลมทุกครั้ง
กิจกรรมหลัก
1. ครูนําเขาสูบทเรียน
2. นักเรียนทําแบบทดสอบกอนเรียน
3. นักเรียนศึกษาเนื้อหาจากเอกสารประกอบการสอน
- แบงกลุมนักเรียนกลุมละ 4-5 คน
- ศึกษาเนื้อหาสาระการเรียน
- อภิปรายหนาชั้นเรียน
- ใบสั่งงานที่ 4
- ครูสรุปเนื้อหาสาระการเรียนประจําหนวย
4. นักเรียนทําแบบทดสอบหลังเรียน
5. ครูและนักเรียนตรวจแบบทดสอบ

78
เครื่องไส
(Shapers)
เครื่องไสเปนเครื่องจักรกลชนิดหนึ่ง ที่มีความจําเปนในการลดขนาดชิ้นงานไดอยางรวดเร็ว
โดยมีลักษณะการทํางานอยู 2 ลักษณะ คือ ลักษณะแรกมีดไสจะเคลื่อนที่ไป-มา สวนชิ้นงานถูกจับ
ยึดดวยปากกาและเคลื่อนที่เขาหามีดไส ลักษณะที่สองมีดไสอยูกับที่โตะงานที่จับชิ้นงานจะ
เคลื่อนที่ไป-มา เพื่อใหมีดไสกินงาน เชน งานไสราบ งานไสฉาก งานไสรองลิ่ม งานไสตัวที
งานไสเฟองสะพาน เปนตน
5.1 ชนิดของเครื่องไส
5.1.1 เครื่องไสแนวนอน (Plain horizontal sharp) เปนเครื่องไสที่ใชสําหรับงานไสทั่วไป
เชน ไสมุม ไสราบ ไสรอง เปนตน โดยมีหลักการทํางาน คือ มีดไสจะถูกจับยึดติดดานหนาของ
แครเลื่อนและเคลื่อนที่ไป-มา โดยใชกลไกที่เปนขอเหวี่ยงขับซึ่งจะมีจังหวะการไส กินงานชากวา
จังหวะถอยกลับดวยอัตราสวน 2 : 3
มือหมุนปอมมีด
ชุดเลื่อนมีดไส
มีด

สกรูปรับระยะแครเลื่อน
แคลมปล็อกแครเลื่อน

ปอมมีด

แครเลื่อน
ทิศทางปอนตัด
ทิศทางชักกลับ

ปากกาจับงาน
ชุดควบคุมระยะ
และทิศทางเดินไส

โตะงาน

มือหมุนเลื่อนโตะจับงาน

รูปที่ 5.1 เครื่องไส

ที่มา:ธนรัตน,มณฑล,กรรมวิธีการผลิต,หนา 209

79
5.1.2 เครื่องไสแนวตั้ง (Vertical Shaper) เปนเครื่องไสที่มีดไสติดตั้งอยูในแนวตั้งและจะ
เคลื่อนที่ขึ้น-ลง สําหรับโตะงานสามารถหมุนได ใชสําหรับ การไสรองลิ่มของเฟอง ไสรองใน
ของชิ้นงาน เปนตน การสงกําลังจะเปนแบบขอเหวี่ยง หรือแบบเฟองสะพาน หรือแบบเกลียว
สวนการกําหนดขนาดของเครื่องไสแนวตั้ง จะบอกความยาวของแครเลื่อนที่สามารถเคลื่อนที่ได
มากที่สุด เชน 450 มม. และยังบอกความสามารถเคลื่อนที่ของโตะงานอีกดวย ความกวาง ความยาว
ความสูง เชน 400x400x400 เปนตน

ชุดเฟองขับ

แครเลื่อนเคลื่อนที่จากวงกลม
หัวจับมีดไส
โตะงาน
มือหมุนโตะหมุน

มือหมุนโตะแนวขวาง
มือหมุนโตะแนวยาว

รูปที่ 5.2 เครื่องไสแนวตั้ง

ที่มา:ธนรัตน,มณฑล,กรรมวิธีการผลิต,หนา 213

5.1.3 เครื่องไสแบบไฮดรอลิก (Hydraulic Shaper) เปนเครื่องไสที่มีลักษณะการทํางานแบบ
เดียวกับเครื่องไสแนวนอน แตกตางกันที่ระบบกลไกขับเคลื่อน แครเลื่อนจะเปนระบบไฮดรอลิก
และความเร็วในการไสเปนอัตราสวน 2 :1 เวลาถอยแครเลื่อนกลับจะเร็วกวาชวงกินงาน 1 เทาตัว

80

ความเร็ว(m/sec)

ขอดี เครื่องไสแบบนี้สามารถกินงานไดลึกและเวลาปรับเปลี่ยนความเร็วไสสามารถปรับไดขณะ
เครื่องทํางานอยู

ความเร็วเดินหนา
ไดอะแกรมความเร็ว
ความเร็วถอยกลับ

ตัวควบคุม
ทิศทางแครเลื่อน
ชวงชัก
จังหวะปอนตัด

ชวงชักจังหวะชักกลับ

ทอไพล็อด

วาลควบคุม
ปม

ทอระบายน้ํามัน

น้ํามันไฮดรอลิก

รูปที่ 5.3 วงจรการทํางานของระบบไฮดรอลิกเครื่องไส
ที่มา:ธนรัตน,มณฑล,กรรมวิธีการผลิต,หนา 211

หัวจับมีดไส

แครเลื่อน

ปากกา

โตะงาน
ฐาน

รูปที่ 5.4 เครื่องไสแบบไฮดรอลิก

ที่มา:ธนรัตน,มณฑล,กรรมวิธีการผลิต,หนา 211

81

5.1.4 เครื่องไสขนาดใหญ (Planers) เปนเครื่องไสที่ใชสําหรับไสงานชิ้นใหญๆ ชิ้นงานจะถูก
จับยึดกับโตะงานที่สามารถเคลื่อนที่ไป-มา ผานมีดไสที่ถูกจับยึดอยูตรงกลางเครื่องและเคลื่อนที่
ในแนวขวางกับแนวดิ่งไดดวย
การสงกําลังใหโตะงานไสเคลื่อนที่จะใชระบบไฮดรอลิก ระบบเกลียว ระบบสายพาน หรือ
ระบบมอเตอรที่ปรับความเร็วได เครื่องไสขนาดใหญมีหลายแบบ เชน
1) เครื่องไสชนิดหัวจับมีดไสดานขาง (Open-side planer) เปนเครื่องไสที่มีดไส ติดตั้งอยูบน
แขนของเครื่องไสและเคลื่อนที่ขึ้นอยูบนแขนของเครื่องไส และเคลื่อนที่ซาย-ขวาจากโตะงาน
พรอมกับขึ้น-ลงไดดวย เหมาะกับงานไสชิ้นงานที่มีขนาดเล็กแตมีพื้นที่กวางๆ

หัวจับมีดไส
รางเลื่อน
โตะงาน

ฐาน

รูปที่ 5.5 เครื่องไสชนิดหัวจับมีดไสดานขาง
2) เครื่องไสชนิดหัวจับมีดไสคู (Dauble-housing planer) เปนเครื่องไสขนาดใหญแบบมี
ตัวจับมีดไสสองชุด และเคลื่อนที่ไป-มา ขึ้น-ลง ได สําหรับชิ้นงานจะถูกจับอยูบนโตะงาน
ที่สามารถเคลื่อนที่ไป-มาผานมีดไส เหมาะสมกับการไสงานขนาดใหญ

82

หัวจับมีดไส
เสาเครื่อง
รางเลื่อน
หัวจับมีดไส

หัวจับมีดไส

โตะงาน

ฐาน

รูปที่ 5.6 เครื่องไสชนิดหัวจับมีดไสคู
ที่มา:ประเวศ,กรรมวิธีการผลิต,หนา68

3) เครื่องไสแบบหลุม (Pit-type planer) เปนเครื่องไสที่มีขนาดใหญมากสามารถจับชิ้นงาน
ไดกวาง 4 เมตร ยาวถึง 11 เมตร มีดไสจะเคลื่อนที่ไป-มา กินชิ้นงาน
การบอกขนาดของเครื่องไสขนาดใหญ จะบอกจากความกวางxความยาวxระยะหางจาก
โตะงานถึงคานที่จับยึดหัวจับมีดไส

หัวจับมีดไส
โตะงาน

รูปที่ 5.7 เครื่องไสแบบหลุม
ที่มา:ประเวศ,กรรมวิธีการผลิต,หนา 69

83
5.2 มีดไส (Shaper tool)
ลักษณะของมีดไสก็จะเหมือนกับมีดกลึง แตจะมีมุมตางๆนอยกวามีดกลึง เพราะในการไส
มีดไสใชแรงตัดมากกวามีดกลึง วัสดุที่ใชทํามีดไสทําจากเหล็กรอบสูง (High Speed Steel) หรือ
เหล็กกลาคารไบด
การปอนงาน

มีดไสเรียบ

มีดไสหยาบซาย มีดไสขาง

มีดไสหยาบ

มีดไสตัด

ปอนดวยมือ

ปอนมีดไส

ปอนดวยมือ

มีดไสหยาบซาย มีดไสหางเหยี่ยวขวา

มีดไสละเอียดซาย

มีดไสหางเหยี่ยวขวา

ปอนงาน

รูปที่ 5.8 แสดงรูปรางของคมตัดมีดไสสําหรับงานไสลักษณะตางๆ
ที่มา:ดร.อนันต,งานเครื่องมือกลเบื้องตน,หนา 139

5.3 ขั้นตอนการไสชิ้นงาน
5.3.1 นําปากกาจับชิ้นงานจับยึดบนโตะเครื่องไสแลวยึดใหมั่นคง พรอมกับตรวจสอบปาก
ของปากกาใหไดขนานกับแครเลื่อน โดยการใชนาฬิกาวัดหรือฉากตายทดสอบ

ปอมมีด
นาฬิกาวัด
แทงขนาน
ปากกา

รูปที่ 5.9 การทดสอบความขนานของปากกา
ที่มา:ประเวศ,กรรมวิธีการผลิต,หนา 70

84
5.3.2 จับชิ้นงานดวยปากกาใหแนน พรอมกับตรวจสอบใหไดระดับ
5.3.3 จับมีดไสที่หัวจับใหมีระยะหางจากหัวพอประมาณ อยาจับมีดไสยาวเกินไปจะทําใหมีด
ไสหักได พรอมกับเอียงมีดไสใหอยูในตําแหนงที่ถูกตอง

หัวจับมีดไส
มีดไส

ระยะหางมีดไสกับหัวจับ
ชิ้นงาน

รูปที่ 5.10 การจับมีดไสกับปอมมีด
5.3.4 ตั้งระยะชักใหเหมาะสมกับความยาวของชิ้นงาน โดยเผือ่ ระยะหนามีดประมาณ 25 มม.
และระยะหลังมีดไส 10 มม.

ชวงหนามีด
ชวงหลังมีด

มีดไส
25

10

ชิ้นงาน

รูปที่ 5.11 การตั้งความยาวชักระยะหนามีดและหลังมีด
5.3.5 เปดเครื่องไส ทําการไสชิ้นงาน

85
5.4 ลักษณะของงานไส
5.4.1 การไสราบ เปนการไสลดขนาดชิ้นงานใหเล็กลง
มีดไส

มีดไส

งาน

งาน

2. จับงานบนโตะงาน

1. จับงานดวยปากกา

รูปที่ 5.12 การไสราบ
5.4.2 การไสมุม สามารถทําการไสไดสองลักษณะ คือ ไสโดยการเอียงชิ้นงาน และการไส
โดยการเอียงหัวจับมีดไส

ทิศทางปอน

เสนวางแบบ

ชิ้นงาน

รองหางเหยี่ยว
ชิ้นงาน

2. โดยการเอียงหัวจับมีดไส

1. โดยการเอียงงาน

รูปที่ 5.13 การไสมุม

86
5.4.3 การไสผิวงานในแนวดิ่ง จะตองทําการปรับตําแหนงมีดไสใหปาดผิวได

หัวจับ

หัวจับ
มีดไส

ชิ้นงาน

มีดไส

ชิ้นงาน

รูปที่ 5.14 การไสผิวงานในแนวดิ่ง
ที่มา:มานพ,กรรมวิธีการผลิต,หนา218

5.4.4 การไสรองลิ่ม มีทั้งการไสรองลิ่มภายในรู และการไสภายนอก

ชิ้นงาน
มีดไส

ชิ้นงาน

มีดไส
1. การไสรองลิ่มภายใน

2. การไสรองลิ่มภายนอก

รูปที่ 5.15 การไสรองลิ่ม

87
5.4.5 การไสโดยใชหัวแบง คือ การไสงานที่ตอ งการแบงสวนออกเทาๆกัน

งาน
หัวแบง

รูปที่ 5.16 การไสโดยการใชหัวแบง
ที่มา:ประเวศ,กรรมวิธีการผลิต,หนา 72

5.4.6 การไสขึ้นรูป เวลาไสจะตองเดินชิ้นงานและมีดไสพรอมกัน และใหสัมพันธกันดวย
หรือ การปอนงานตามแนวขวางดวยอัตโนมัติและปอนกินงานดวยมือ

ชิ้นงาน

รูปที่ 5.17 การไสขึ้นรูป

88
5.4.7 การไสงานดวยเครื่องไสขนาดใหญ

งาน

รูปที่ 5.18 การไสงานดวยเครื่องไสขนาดใหญ
ที่มา:ประเวศ,กรรมวิธีการผลิต,หนา 73

93
แบบทดสอบกอนเรียน-หลังเรียน
ประจําหนวยที่ 5 เรื่อง เครื่องไส
ตอนที่ 1 จงทําเครื่องหมาย √ ลงในคําตอบที่ถกู ที่สุดเพียงคําตอบเดียว
1. เครื่องไสที่ใชสําหรับงานไสทั่วๆ ไปคือขอใด
ก. เครื่องไสแนวนอน
ข. เครื่องไสแนวตั้ง
ค. เครื่องไสไฮดรอลิก
ง. เครื่องไสขนาดใหญ
2. เครื่องไสแนวนอน ใชระบบกลไกในขอใดขับแครเลื่อน
ก. ไฮดรอลิก
ข. เฟองสะพาน
ค. เกลียว
ง. ขอเหวี่ยง
3. งานไสรองลิ่มในเฟองจะใชเครื่องชนิดใด
ก. เครื่องไสแนวนอน
ข. เครื่องไสแนวตั้ง
ค. เครื่องไสไฮดรอลิก
ง. เครื่องไสขนาดใหญ
4. เครื่องไสชนิดใดที่มีความเร็วในการไสเปนอัตราสวน 2:1 คือเวลาถอยกลับจะเร็วกวาชวงกินงาน
1 เทาตัว
ก. เครื่องไสแนวนอน
ข. เครื่องไสแนวตั้ง
ค. เครื่องไสไฮดรอลิก
ง. เครื่องไสขนาดใหญ
5. กลไกใดที่ไมใชระบบสงกําลังของแครเลื่อน
ก. ขอเหวี่ยง
ข. สายพาน
ค. แขนกล
ง. ไฮดรอลิก
6. ลักษณะของมีดไสกับมีดกลึงแตกตางกันอยางไร
ก. เหมือนกันแตมีดไสมีมุมตางๆมากกวา ข. คลายกันและมีมุมเทากัน
ค. เหมือนกันแตมีดไสมีมุมตางๆนอยกวา ง. ไมเหมือนกันมีมุมตางๆ ก็ไมเทากัน
7. การตรวจสอบปากของปากกาจับชิ้นงาน เพื่อใหไดฉากและขนานกับเครื่องไสใชเครื่องมืออะไร
ตรวจสอบ
ก. ระดับน้ํา
ข. ฟุตเหล็ก
ค. ฉากตาย
ง. นาฬิกาวัด

94
8. การตั้งระยะชักใหเหมะสม ควรตั้งระยะหนามีดไสและหลังมีดไสเทาไร
ก. หนามีด 10 มม.หลังมีด 25 มม.
ข. หนามีด 5 มม.หลังมีด 15 มม.
ค. หนามีด 25 มม.หลังมีด 10 มม.
ง. หนามีด 15 มม.หลังมีด 5 มม.
9. การไสงานที่ตอ งการแบงสวนออกเทา ๆ กัน จะตองใชเครื่องมือในขอใดชวยในการทํางาน
ก. ปากกาจับชิ้นงาน
ข. ฉากตาย
ค. หัวแบง
ง. เวอรเนียคารลิปเปอร
10. ขอใดไมใชอุปกรณจับยึดชิ้นงานไส
ก. ที-โบลด
ข. ปากกา
ค. แคลมป
ง. ฉากตาย
ตอนที่ 2 จงตอบคําถามตอไปนี้โดยการอธิบายสั้นๆพอเขาใจ
1. เครื่องไสมีความสําคัญอยางไร ........................................................................................................
2. เครื่องไสมีกี่ชนิดจงบอกมา 2 ชนิด .................................................................................................
3. เครื่องไสแนวตั้งมีลักษณะการทํางานอยางไร .................................................................................
............................................................................................................................................................
4.เครื่องไสขนาดใหญการสงกําลังใหโตะงานไสเคลื่อนที่จะใชระบบอะไร .......................................
............................................................................................................................................................
5. เครื่องไสขนาดใหญ มีกี่ชนิดจงบอกมา 2 ชนิด ..............................................................................
6. วัสดุที่ใชทํามีดไสทํามาจากเหล็กอะไร ...........................................................................................
7. จงอธิบายขั้นตอนการไสชิ้นงาน .....................................................................................................
............................................................................................................................................................
8. จงยกตัวอยางอุปกรณที่ใชกับงานไสมา 3 อยาง .............................................................................
9. ชิ้นงานที่มขี นาดใหญๆ ควรใชเครื่องไสชนิดไหนจึงเหมาะสม ....................................................
10. จงอธิบายการไสขึ้นรูปมาพอเขาใจ..............................................................................................
............................................................................................................................................................

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful