J. of Nuclear Sci. and Tech.

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‬

No. 51, pp. 63-69, 2010

1389 ،63-69 ‫ ﺻﻔﺤﺎت‬،51 ‫ﺷﻤﺎره‬

Sci. and Tech. note
‫ﻳﺎدداﺷﺖ ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨﻲ‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﺗﺼﻔﻴﻪي آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ اﺻﻔﻬﺎن‬
‫ ﺻﻮﻟﺖ ﺛﻨﺎ‬،‫ ﻣﻬﺪي رﺳﺘﻤﻲ‬،*‫اﺻﻐﺮ ﺻﺪﻳﻖزاده‬
‫ ﺗﻬﺮان ـ اﻳﺮان‬،11365-8486 :‫ ﺻﻨﺪوق ﭘﺴﺘﻲ‬،‫ ﺳﺎزﻣﺎن اﻧﺮژي اﺗﻤﻲ اﻳﺮان‬،‫ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‬،‫ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪه ﭼﺮﺧﻪ ﺳﻮﺧﺖ ﻫﺴﺘﻪاي‬

‫( ﻣﺘﺸﻜﻞ از ﭼﻬﺎر دﺳﺘﮕﺎه ﻓﻮم اﺳﻜﺮاﺑﺮ ﺑﺮاي ﺟﺬب‬UCF) ‫ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﺗﺼﻔﻴﻪي آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ‬:‫ﭼﻜﻴﺪه‬
‫ ﻓﺮاﻳﻨﺪﻫﺎي ﺷﺴﺘﺸﻮ و ﺟﺬب‬،‫ در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‬.‫ ﺗﺎﻳﻲ از ﻓﺮﻳﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺮاي رﺑﺎﻳﺶ ذرات ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‬24 ‫آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي ﺧﻄﺮﻧﺎك و ﭼﻬﺎر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪي‬
‫ ﺣﺎوي ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت‬،‫ آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي اﻳﻦ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري‬.‫ﮔﺎزﻫﺎي ﺧﻄﺮﻧﺎك در ﻓﻮم ﺗﺎورﻫﺎ و ﺗﺼﻔﻴﻪ و رﺑﺎﻳﺶ ذرات در ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ اراﻳﻪ ﻣﻲﺷﻮد‬
‫ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﻈﺮي و ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺑﺮاي‬،‫ ﺑﺮاي ﻧﻴﻞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻫﺪف‬.‫ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺎﻻ ﺑﺎﻳﺪ از وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ ﺑﺎﺷﺪ‬.‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﭘﺮﺗﻮزا ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‬
.‫ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﻈﺮي ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ داراي ﺿﺨﺎﻣﺖ و ﺗﺨﻠﺨﻞ ﺑﺎﻻ و ﻗﻄﺮ اﻟﻴﺎف ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‬.‫اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺴﺘﺮﻫﺎي ﻓﺮﻳﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ‬
‫ ﻋﺪد ﺑﺴﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ اﻧﺠﺎم‬30 ‫ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ ﺑﺮ روي‬،‫ اﻓﺖ ﻓﺸﺎر‬،‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺑﺮاي اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺴﺘﺮﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻛﺎرآﻳﻲ‬
‫ ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ در ﻣﻘﻴﺎس ﻧﻴﻤﻪﺻﻨﻌﺘﻲ ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ و ﻛﺎرآﻳﻲ ﺟﺬب آن ﺑﺮاي آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي اﺛﺮﮔﺬار‬.‫ﺷﺪ‬
‫ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻛﺎرآﻳﻲ ﺣﺬف آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ذرهاي و ﮔﺎزي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري‬.‫ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ‬
‫ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ اﺻﻔﻬﺎن و‬.‫ اﺳﺖ‬%97 ‫ و‬%99/7 ‫ ﺑﻴﺶ از‬،‫ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ‬،‫اوراﻧﻴﻢ اﺻﻔﻬﺎن‬
.‫ ﺳﻄﺢ آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎ در ﺧﺮوﺟﻲ دودﻛﺶ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از ﺣﺪ ﻣﺠﺎز ﺑﺎﺷﺪ‬،‫ﻣﻴﺰان آﻟﻮدﮔﻲ ﻛﺎرﮔﺎهﻫﺎ‬

‫ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻓﻮم اﺳﻜﺮاﺑﺮ‬،‫ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ‬،‫ آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي‬،‫ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﺗﺼﻔﻴﻪ‬:‫واژهﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪي‬

Study of Gaseous Pollutants Purification and Filtration System of
Uranium Conversion Facility (UCF)
A. Sadighzadeh*, M. Rostami, S. Sana
Nuclear Fuel Cycle Research School, Nuclear Science and Technology Research Institute, AEOI, P.O. Box: 11365-8486, Tehran-Iran

Abstract: Gaseous pollutants purification and filtration system of Uranium Conversion Facility
includes four Foam Scrubbers and four groups of 24 frame filters to remove dangerous gases and
particles from polluted air. In this paper, the purification processes of the dangerous gases in foam towers
and removal of the particles in filters are presented. The gas pollution of this facility includes dangerous
chemical and radioactive compounds; as a result the high efficiency can be one of the main properties of
this purification system. For achieving this goal, theoretical and experimental studies are made to select
filter frame media. Our theoretical studies show that the characteristics of the best filter media are: upper
thickness, high porosity and formed by fine fibers. The experimental studies to select suitable media
concerning efficiency, pressure drop, chemical and mechanical resistance are done in 30 filter media.
The efficiency of chosen media is determined of about 99.7% by the experiment. In addition, a semi
industrial sample of foam scrubber system was designed and built. The absorption efficiency of the
system for acidic gas, the same as in UCF, was measured to be about 97%. Considering these results and
prevailing the standards used in UCF and also the level of air pollution in workshops, the air pollution
level in the stack outlet must not surpass the authorized amount.
Keywords: Purification and Filtration, Gaseous Pollutants, Uranium Conversion Facility, Foam
Scrubbers System
*email: asadigzadeh@aeoi.org.ir

88/12/15 :‫ ﺗﺎرﻳﺦ ﭘﺬﻳﺮش ﻣﻘﺎﻟﻪ‬87/12/26 :‫ﺗﺎرﻳﺦ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻘﺎﻟﻪ‬

۶۳

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﺗﺼﻔﻴﻪي آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ‪. . .‬‬

‫ﺣﺪود ‪ 100/000 m3/hr‬ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ‪ .‬در اﻳـﻦ ﻓـﻮم ﺗﺎورﻫـﺎ از ﻣﺤﻠـﻮل‬

‫‪ -1‬ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫در ﻛﻠﻴﻪي ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري ﻛﻪ ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ در آنﻫـﺎ ﺑـﺎ اﻳﺠـﺎد‬

‫ﺳﺪﻳﻢ ﻛﺮﺑﻨﺎت ‪ %1‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﻠﻮل ﺟﺎذب اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي و ذرهاي ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺼﺐ ﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﭘـﺎﻳﺶ‬

‫ﻓﻮم ﺗﺎورﻫﺎ داراي دﻳﻮارهﻫﺎي ﺑﺘﻮﻧﻲ ﺑﻮده و ﺗﻮﺳﻂ ﻳـﻚ ﻻﻳـﻪي‬

‫و ﭘﺎﻻﻳﺶ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻳﻚ ﺿﺮورت ﺑـﺮاي ﺣﻔﺎﻇـﺖ ﭘﺮﺳـﻨﻞ‪،‬‬

‫ﻣﺤﺎﻓﻆ از ﺟﻨﺲ وﻳﻨﻴﻞ اﺳﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ داده ﺷﺪهاﻧـﺪ ﺗـﺎ از ﺧـﻮردﮔﻲ‬

‫ﻣﺮدم و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ اﺳﺖ‪.‬‬

‫آنﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻠﻮرﻳﺪرﻳﻚ اﺳﻴﺪ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﺷﻮد‪ .‬در ﻓـﻮم ﺗﺎورﻫـﺎ از‬

‫در ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ اﺻﻔﻬﺎن‪ ،‬ﺗـﺼﻔﻴﻪي آﻻﻳﻨـﺪهﻫـﺎي‬

‫ﺳﻪ ﻃﺒﻘﻪ ﺳﻴﻨﻲﻫﺎي ﻣﺸﺒﻚ ﺑﺪون ﻧﺎودان ﺑﺮاي ﺗﻤﺎس ﻓﺎزﻫﺎي ﻣﺎﻳﻊ و‬

‫ﮔﺎزي ﺣﺎﺻﻞ از واﺣﺪﻫﺎي ﻓﺮاﻳﻨـﺪي‪ ،‬در واﺣـﺪ ﭘـﺎﻳﺶ و ﭘـﺎﻻﻳﺶ‬

‫ﮔﺎز اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي ﺑﺎ ﺣﻞ ﺷﺪن و از ﻃﺮﻳﻖ‬

‫آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔـﺎزي‪ ،‬اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲﺷـﻮد؛ اﻳـﻦ واﺣـﺪ ﻓـﺼﻞ ﻣـﺸﺘﺮك‬

‫واﻛﻨﺶ ﺑﺎ ﻣﺤﻠﻮل ﺟﺎذب‪ ،‬از ﻫﻮا ﺣـﺬف ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬واﻛـﻨﺶﻫـﺎي‬

‫ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ و ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ‪ ،‬ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫اﺻﻠﻲ ﻋﺒﺎرتاﻧﺪ از‪:‬‬

‫ﺣﺠـــﻢ ﻛـــﻞ ﮔﺎزﻫـــﺎي ورودي ﺑـــﻪ اﻳـــﻦ واﺣـــﺪ‪ ،‬ﺣـــﺪود‬
‫‪UO2F2 + 4HF‬‬

‫‪ 300/000 m3/hr‬ﻣــﻲﺑﺎﺷــﺪ‪ .‬اﻳــﻦ ﮔﺎزﻫــﺎ ﺑﻌــﺪ از ﺗــﺼﻔﻴﻪ‪ ،‬از ﻃﺮﻳــﻖ‬

‫‪Na4UO2(CO3)3 + 2NaF‬‬

‫دودﻛﺶ ‪ 80‬ﻣﺘﺮي در اﺗﻤـﺴﻔﺮ رﻫـﺎ ﻣـﻲﺷـﻮد‪ .‬ﺳﻴـﺴﺘﻢﻫـﺎي ﭘـﺎﻳﺶ‬

‫‪2NaF + H2CO3‬‬

‫آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﻫﻮا ﺑﺮاي ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻴﺰان آﻟﻮدﮔﻲ ﮔﺎزﻫﺎي ﺧﺮوﺟﻲ در‬

‫‪UF6 + 2H2O‬‬
‫‪UO2F2 + 3Na2CO3‬‬
‫‪2HF + Na2CO3‬‬

‫ﺳﻄﻮح ‪ 20‬و ‪ 60‬ﻣﺘﺮي دودﻛﺶ‪ ،‬در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺟﺮﻳﺎن ﺟﺎذب ﻣﺎﻳﻊ و آﻻﻳﻨﺪه ﮔﺎزي در اﻳﻦ ﺑﺮج از ﻧﻮع ﻣﺘﻘﺎﺑـﻞ‬
‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﻣﺎﻳﻊ از ﺑـﺎﻻي ﺑـﺮج و ﮔـﺎز از ﻗـﺴﻤﺖ‬

‫‪ -2‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﺗﺼﻔﻴﻪي آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي‬
‫ﻣﺮﻛﺰ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﺗﺼﻔﻴﻪي آﻻﻳﻨﺪهﻫـﺎي ﮔـﺎزي ﺗﺄﺳﻴـﺴﺎت ﻓـﺮآوري‬

‫ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺮج وارد ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻓﺸﺎر ﻓـﺎز ﮔـﺎز در ورودي ﺳـﻴﻨﻲ ﺑﺎﻋـﺚ‬

‫اوراﻧﻴﻢ )‪ ،(1)(UCF‬ﺑـﺮاي ﺗـﺼﻔﻴﻪي ﮔﺎزﻫـﺎي ﺧﺮوﺟـﻲ واﺣـﺪﻫﺎي‬

‫ﺗﺠﻤﻊ ﻣﺎﻳﻊ و ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ اﻳﺠﺎد ﻛﻒ در روي ﺳﻴﻨﻲﻫﺎ ﻣﻲﺷـﻮد ﻛـﻪ‬

‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ‪ UF6 ،UF4 ،UO2‬و واﺣﺪﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪ اوراﻧﻴﻢ ﻓﻠﺰي ﻃﺮاﺣـﻲ‬

‫اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻤﺎس ﺑﻴﺶﺗـﺮ ﻓـﺎز ﻣـﺎﻳﻊ و ﻓـﺎز ﮔـﺎز و در ﻧﻬﺎﻳـﺖ‬

‫ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﻫﻤـﻪي واﺣـﺪﻫﺎ ﺑـﻪ ﺟـﺰ اوراﻧـﻴﻢ ﻓﻠـﺰي‬

‫ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺟﺬب ﻣﻮاد آﻻﻳﻨﺪهي ﻣﻮﺟﻮد در ﻓﺎز ﮔﺎز ﺗﻮﺳـﻂ‬

‫ﻣﻮرد ﺑﻬﺮهﺑﺮداري ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺠﻤﻮع دﺑﻲ ﮔﺎزﻫـﺎي ورودي‬

‫ﻓﺎز ﻣﺎﻳﻊ ﻣﻲﮔﺮدد‪.‬‬

‫ﺑﻪ واﺣﺪ ﭘﺎﻳﺶ و ﭘﺎﻻﻳﺶ آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺣﺪود‬

‫ﭼﻨــﺎنﻛــﻪ ﮔﻔﺘــﻪ ﺷــﺪ‪ ،‬ﺟــﺎذب ﻣــﺎﻳﻊ درون ﺑــﺮج‪ ،‬ﻣﺤﻠــﻮل‬

‫‪ 210/000‬ﻣﺘــﺮ ﻣﻜﻌــﺐ ﺑــﺮ ﺳــﺎﻋﺖ ﻣــﻲﺑﺎﺷــﺪ ﻛــﻪ از اﻳــﻦ ﻣﻘــﺪار‪،‬‬

‫‪ %1‬ﺳﺪﻳﻢ ﻛﺮﺑﻨﺎت اﺳﺖ‪ .‬اﻳﻦ ﻣﺎﻳﻊ در داﺧـﻞ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت‬

‫‪ 60‬درﺻﺪ ﺳﻬﻢ ﻛﺎرﮔﺎه ﺗﻮﻟﻴﺪ ‪ UF6‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺑﺴﺘﻪ ﮔﺮدش ﻣـﻲﻛﻨـﺪ و ﭘـﺲ از آن ﻛـﻪ ﺣـﺪ آﻻﻳﻨـﺪهﻫـﺎ ﺑـﻪ وﻳـﮋه‬

‫ﮔﺎزﻫﺎي ورودي واﺣﺪ ﭘﺎﻳﺶ و ﭘـﺎﻻﻳﺶ آﻻﻳﻨـﺪهﻫـﺎي ﮔـﺎزي‪،‬‬

‫آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﭘﺮﺗﻮزا در آن ﺑـﻪ ﻣﻘـﺪار از ﭘـﻴﺶ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﺪه رﺳـﻴﺪ‪،‬‬

‫ﺣﺎوي ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﭘﺮﺗـﻮزا ﻣـﻲﺑﺎﺷـﻨﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﮔﺎزﻫـﺎ ﺣـﺎوي‬

‫ﻣﺤﻠﻮل آﻟﻮده ﺑﺎ ﻣﺤﻠﻮل ﺗﺎزه ﺟﺎيﮔﺰﻳﻦ ﺷﺪه و ﻣﺤﻠـﻮل آﻟـﻮده ﺑـﻪ‬

‫ﺗﺮﻛﻴﺒــﺎت ‪ UO2F2 ،UF4 ،UF6 ،F2 ،HF ،UO2‬و ﻣﻘــﺪار ﻛﻤــﻲ‬

‫واﺣﺪﻫﺎي ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫‪ Cl2‬ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒـﻞ از ورود ﺑـﻪ اﺗﻤـﺴﻔﺮ ﺗـﺎ ﺣـﺪ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد‬

‫در ﻗــﺴﻤﺖ ﻓﻮﻗــﺎﻧﻲ ﻓــﻮم ﺗﺎورﻫــﺎ ﺑــﺮاي ﺟﻠــﻮﮔﻴﺮي از ﺣﻤــﻞ‬

‫ﻗﺎﺑــﻞ رﻫﺎﺳــﺎزي در اﺗﻤــﺴﻔﺮ )ﻣﻘــﺪار ‪ 2µg/m3‬ﺑــﺮاي اوراﻧــﻴﻢ و‬

‫رﻳﺰﻗﻄــﺮات ﺗﻮﺳــﻂ ﺟﺮﻳــﺎن ﻫــﻮا‪ ،‬ﻳ ـﻚ ﻣﺮﺣﻠــﻪي رﻃﻮﺑــﺖﮔﻴــﺮي‬

‫‪ 100µg/m3‬ﺑﺮاي ﻓﻠﻮﺋﻮر(‪ ،‬ﺗﺼﻔﻴﻪ ﺷﻮﻧﺪ ]‪.[1‬‬

‫ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﺳﺘﻔﺎده از رﻃﻮﺑﺖﮔﻴﺮ از ﺑﻪ ﻫﺪر رﻓـﺘﻦ ﺟـﺎذب‬

‫ﺟﺮﻳﺎن ﮔﺎزﻫﺎي ورودي واﺣﺪ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪي ﭼﻬﺎر دﺳﺘﮕﺎه ﻓـﻦ ﺑـﺎ‬

‫ﻣﺎﻳﻊ و ﻣﺮﻃﻮب ﺷﺪن ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎي ﻣﺮﺣﻠﻪي ﺑﻌﺪي ﺗـﺼﻔﻴﻪ و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ‬

‫ﺗــﻮان ‪ 355kW‬اﻳﺠــﺎد ﻣــﻲﺷــﻮد‪ .‬آﻻﻳﻨــﺪهﻫــﺎي ﮔــﺎزي اﺑﺘــﺪا وارد‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ اﻓﺖ ﻓﺸﺎر آنﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣـﻲﻛﻨـﺪ‪ .‬اﻳـﻦ رﻃﻮﺑـﺖﮔﻴـﺮﻫـﺎ از‬

‫ﺑﺮجﻫﺎي ﺟﺬب ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺑﺮجﻫﺎ از ﻧﻮع ﺟﺬب واﻛﻨﺸﻲ ﺑﻮده و‬

‫ﺣﻠﻘﻪﻫﺎي راﺷﻴﻨﮓ از ﺟﻨﺲ ﭘﻠﻲوﻳﻨﻴﻞﻛﺮﺑﻦ )‪ (PVC‬ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ‪.‬‬

‫اﺻﻄﻼﺣﺎً ﻓﻮم ﺗﺎور ﻳﺎ ﻓﻮم اﺳـﻜﺮاﺑﺮ)‪ (2‬ﻧﺎﻣﻴـﺪه ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ‪ .‬در واﺣـﺪ‬

‫ﻣﻘﺪار زﻳﺎدي از آﻻﻳﻨـﺪهﻫـﺎ ﺑـﻪ ﺧـﺼﻮص ﺑﺨـﺶ ﮔـﺎزي آنﻫـﺎ‬

‫ﭘﺎﻳﺶ و ﭘﺎﻻﻳﺶ آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي‪ ،‬ﭼﻬـﺎر ﻓـﻮم ﺗـﺎور وﺟـﻮد دارد‬

‫ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻮم ﺗﺎورﻫﺎ ﺟﺬب ﻣﻲﺷـﻮد‪ .‬ﺑـﺮاي رﺑـﺎﻳﺶ ذرات آﻻﻳﻨـﺪه و‬

‫ﻛــﻪ ﺳــﻪ ﻓــﻮم ﺗــﺎور در ﺣــﺎل ﻛــﺎر و ﻓــﻮم ﺗــﺎور ﭼﻬــﺎرم در ﺣﺎﻟــﺖ‬

‫رﺳﺎﻧﺪن ﻣﻘﺪار آنﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﺪ اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻗﺎﺑـﻞ رﻫﺎﺳـﺎزي در اﺗﻤـﺴﻔﺮ‬
‫‪3‬‬

‫) ‪ 2µg/m‬ﺑﺮاي اوراﻧﻴﻢ( از ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎي ﻫﻮا اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲﺷـﻮد‪ .‬ﺑـﺴﺘﺮ‬

‫آﻣــﺎدهﺑــﺎش ﻣــﻲﺑﺎﺷــﺪ‪ .‬ﻇﺮﻓﻴــﺖ ﻫــﺮ ﻳــﻚ از اﻳــﻦ ﻓــﻮم ﺗﺎورﻫــﺎ در‬
‫‪٦٤‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1389 ،51‬‬

‫ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده از ﺟﻨﺲ ﭘﻠـﻲاﻛﺮﻳﻠﻴـﻚ ﺑـﻮده و آبﮔﺮﻳـﺰ‬

‫ﺳﺎزوﻛﺎرﻫﺎي رﺑﺎﻳﺶ ذرات ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻟﻴﻒ اﺳﺘﻮاﻧﻪاي ﺷـﻜﻞ‬

‫‪-‬‬

‫ﻣﻨﻔﺮد و ﻣﺠﺰا در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪،‬‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬در ﻫﺮ ﻓﻮم ﺗﺎور از ﺑﻴﺴﺖ و ﭼﻬﺎر ﻋﺪد ﻓﻴﻠﺘﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷـﺪه‬
‫‪-‬‬

‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮازي ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮاي آبﺑﻨﺪي ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ از‬
‫آب ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ‪ 22-25cm‬در ﭘﺎﻳﻪي ﻓﺮﻳﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺟﺮﻳﺎن ذرات در ﺟﻬﺖ ﻋﻤﻮد ﺑﺮ ﻟﻴﻒ اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺳــﺎزوﻛﺎرﻫﺎي ﻋﻤــﺪهي رﺑــﺎﻳﺶ ذرات در ﻓﻴﻠﺘﺮﻫــﺎي اﻟﻴــﺎﻓﻲ‪،‬‬

‫اﻓﺖ ﻓﺸﺎر ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت داﻳﻤﻲ ﻛﻨﺘﺮل ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ‬

‫اﻧﺘﺸﺎر‪ ،‬ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ‪ ،‬ﺑﺮﺧﻮرد ﻟﺨﺘﻲ‪ ،‬اﻟﻜﺘﺮواﺳﺘﺎﺗﻴﻚ‪ ،‬ﮔﺮاﻧﺸﻲ‪،‬‬

‫در ﺣﺎﻟﺖ ﺧﺸﻚ ‪ 300-400Pa‬اﻓﺖ ﻓﺸﺎر دارﻧﺪ و زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان‬

‫ﻏﺮﺑﺎﻟﻲ و ﻏﻴﺮه ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‪ ،‬اﺛﺮﮔﺬارﺗﺮﻳﻦ آنﻫـﺎ ﻳﻌﻨـﻲ‬

‫اﻓﺖ ﻓﺸﺎر ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ﺑـﻪ ‪ 1500-1700Pa‬رﺳـﻴﺪ‪ ،‬ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ ﺷـﺴﺘﻪ‬

‫ﺳﻪ ﺳﺎزوﻛﺎر اول در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻛـﺎرآﻳـﻲ ﻳﻚ ﻓﻴﻠﺘـﺮ اﻟﻴـﺎﻓﻲ از راﺑﻄﻪي زﻳـﺮ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻣـﻲﺷـﻮد‬

‫ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻋﻤﻞ ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺣﺪود ﭼﻬـﺎر ﻣﺮﺗﺒـﻪ در ﺳـﺎل اﻧﺠـﺎم ﻣـﻲﺷـﻮد‪.‬‬

‫]‪[2‬‬

‫ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺗﻮﺳﻂ دﺳﺘﮕﺎه ﺣﻤﺎم ﻓﺮاﺻﻮﺗﻲ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ﺑﻌـﺪ‬
‫از ﺷﺴﺘﺸﻮ و ﺧﺸﻚﺷﺪن ﺟﻬﺖ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻛـﺎرآﻳﻲ‪ ،‬ﻣـﻮرد آزﻣـﻮن‬
‫ﻛﺎرآﻳﻲ ﻗﺮار ﻣـﻲﮔﻴﺮﻧـﺪ‪ .‬از روش آزﻣـﻮن اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ‪ DOP‬ﺑـﺮاي‬

‫)‪( 2‬‬

‫])‪E = 1-exp [-4h (1-ε) ηt / (πεdf‬‬

‫ﺗﺴﺖ ﺿﺮﻳﺐ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﻣﻴـﺰان ﻛـﺎرآﻳﻲ )‪(E‬‬
‫ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﻤﺎرش ذرات ﭘﺎﻳﻴﻦ دﺳﺖ و ﺑﺎﻻدﺳـﺖ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ و‬

‫ﻛﻪ در آن‪ h ،‬و ‪ ،ε‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺴﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ و ﻣﻴـﺰان ﺗﺨﻠﺨـﻞ‬

‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪي آنﻫﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬

‫ﺑﺴﺘﺮ اﺳﺖ و ‪ ηt‬و ‪ ،df‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎل رﺑﺎﻳﺶ ﻛﻞ ﻳﻚ ﺗﺎر اﻟﻴﺎﻓﻲ‬
‫و ﻗﻄــﺮ ﻳــﻚ ﻟﻴــﻒ ﺑــﺴﺘﺮ ﻫــﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑــﺎ ﭼــﺸﻢﭘﻮﺷــﻲ از ﺗــﺄﺛﻴﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑــﻞ‬
‫‪E = (1-C2/C1)×100‬‬

‫)‪( 1‬‬

‫ﺳﺎزوﻛﺎرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮ ﻳﻚدﻳﮕﺮ‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎل رﺑﺎﻳﺶ ﻛﻞ ﻳﻚ ﻟﻴـﻒ‬
‫از راﺑﻄﻪي زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‬

‫ﻛﻪ در آن‪ C1 ،‬و ‪ C2‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﻏﻠﻈﺖ ﻋﺪدي ذرات ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از‬
‫‪ηt = ηD + ηi + ηI‬‬

‫ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺷﺪن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫)‪( 3‬‬

‫‪ -3‬ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺟﺪاﺳﺎزي آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ذرهاي‬
‫در ﻓﺮاﻳﻨــﺪ ﺗــﺼﻔﻴﻪ‪ ،‬ذرات در اﺛــﺮ ﺳــﺎزوﻛﺎرﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔــﻲ از ﺟﻤﻠــﻪ‬

‫در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ‪ ηi ،ηD ،‬و ‪ ،ηI‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬اﺣﺘﻤﺎل رﺑﺎﻳﺶ ذره از ﻃﺮﻳﻖ‬
‫ﺳﺎزوﻛﺎرﻫﺎي اﻧﺘﺸﺎر‪ ،‬ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﺑﺮﺧـﻮرد ﻟﺨﺘـﻲ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ‪.‬‬

‫ﭘﺨﺶ‪ ،‬ﺑﺮﺧـﻮرد ﻣـﺴﺘﻘﻴﻢ‪ ،‬و ‪ . . .‬ﺑـﺎ ﻓﻴﻠﺘـﺮ ﺑﺮﺧـﻮرد ﻛـﺮده و ﺑﻨـﺎ ﺑـﻪ‬

‫ﺳــﺎزوﻛﺎر اﻧﺘــﺸﺎر‪ ،‬ﻋﺎﻣــﻞ اﺻــﻠﻲ در رﺑــﺎﻳﺶ ذرات ﻛﻮﭼــﻚﺗــﺮ از‬

‫ﻓــﺮض‪ ،‬ﺗﻤــﺎم آنﻫــﺎ ﮔﻴﺮاﻓﺘــﺎده و در اﺛــﺮ ﻧﻴــﺮوي اﻟﻜﺘﺮواﺳــﺘﺎﺗﻴﻚ‬

‫‪ 0/1‬ﻣﻴﻜﺮون اﺳﺖ‪ .‬ﺣﺮﻛﺖ اﻳﻦ ذرات در ﻫﻮا‪ ،‬ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﺮﺧﻮرد‬

‫واﻧﺪرواﻟﺲ ﺑﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻣﻲﭼﺴﺒﻨﺪ‪ .‬ﻣﻬﻢﺗﺮﻳﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي اﺛﺮﮔـﺬار در‬

‫ﻣﻮﻟﻜﻮلﻫﺎي ﻫﻮا ﺑﺎ آنﻫﺎ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد؛ در ﻧﺘﻴﺠﻪ اﻳﻦ ذرات ﻫﻨﮕﺎم‬

‫ﻓﺮاﻳﻨﺪ ﺗﺼﻔﻴﻪي ﻫﻮا ﺑﺎ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ ﻋﺒﺎرتاﻧﺪ از‪:‬‬

‫ﻋﺒﻮر از ﻓﻴﻠﺘﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃـﻮر ﺗـﺼﺎدﻓﻲ ﺑـﺎ ﻟﻴـﻒ ﺑﺮﺧـﻮرد ﻛـﺮده و در اﺛـﺮ‬

‫‪-‬‬

‫ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎي ﺟﺮﻳﺎن‪ :‬ﺳﺮﻋﺖ و دﻣﺎ‪،‬‬

‫ﻧﻴــﺮوي واﻧــﺪرواﻟﺲ ﺑــﻪ آن ﻣــﻲﭼــﺴﺒﻨﺪ و از ﺟﺮﻳــﺎن ﻫــﻮا ﺣــﺬف‬

‫‪-‬‬

‫ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎي ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ذرات‪ :‬ﺗﻮزﻳﻊ اﻧﺪازه‪ ،‬ﺗﺮاﻛﻢ و ﭼﮕﺎﻟﻲ‪،‬‬

‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻫﻤﻴﺖ اﻳﻦ ﺳﺎزوﻛﺎر ﺑـﺴﺘﮕﻲ ﺑـﻪ ﻗﻄـﺮ‪ ،‬ﺳـﺮﻋﺖ ذرات و‬

‫‪-‬‬

‫وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﺑﺴﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ‪ :‬ﻗﻄﺮ اﻟﻴﺎف‪ ،‬ﻓﺸﺮدﮔﻲ و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺴﺘﺮ‬

‫دﻣﺎي ﻫﻮا دارد‪ .‬ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ دﻣـﺎي ﻫـﻮا و ﻛـﺎﻫﺶ ﻗﻄـﺮ ذره‪ ،‬ﺷـﺪت‬

‫ﻓﻴﻠﺘﺮ‪.‬‬

‫ﺗﺄﺛﻴﺮ اﻳﻦ ﺳﺎزوﻛﺎر اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣـﻲﻳﺎﺑـﺪ‪ .‬ﻟﻴـﻮ و ﻫﻤﻜـﺎراﻧﺶ‪ ،‬ﻛـﺎرآﻳﻲ‬
‫ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﺎزوﻛﺎر اﻧﺘﺸﺎر ﻳﻚ ﻟﻴﻒ ﻣﻨﻔـﺮد را ﺑـﻪ ﺻـﻮرت زﻳـﺮ ﺑﻴـﺎن‬
‫ﻛﺮدﻧﺪ ]‪[3‬‬

‫‪ 1-3‬ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﻈﺮي اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻓﺮﻳﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮ‬

‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑﺴﺘﺮ ﻣﻨﺎﺳـﺐ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎي اﻟﻴـﺎﻓﻲ ﺑـﺮاي رﺑـﺎﻳﺶ ذرات‪ ،‬از‬

‫‪1/ 3‬‬

‫)‪( 4‬‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﻈﺮي ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ‪.‬‬
‫در ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺑـﺴﺘﺮ‪ ،‬ﺑـﺮاي ﺳـﻬﻮﻟﺖ در اﻣـﺮ ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت‬

‫در اﻳــــﻦ راﺑﻄــــﻪ‪ α ،Pe ،Ku ،‬و ‪ ،Cd‬ﺑــــﻪ ﺗﺮﺗﻴــــﺐ‪ ،‬ﺿــــﺮاﻳﺐ‬

‫ﻓﺮض ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ‪:‬‬
‫‪-‬‬

‫‪pe − 2 / 3 Cd‬‬

‫⎤ ‪⎡α‬‬
‫⎢ ‪ηD = 1.6‬‬
‫⎦⎥ ‪⎣ Ku‬‬

‫ذرات ﻛﺮوي ﺷﻜﻞ ﺑﻮده و ﻏﻠﻈﺖ آنﻫﺎ ﻛﻢ اﺳﺖ‪،‬‬

‫ﻫﻴﺪرودﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﻛﻮﺑﺎرا‪ ،‬ﻋﺪد ﭘﻜﻠﺖ‪ ،‬ﺿﺮﻳﺐ ﻓﺸﺮدﮔﻲ ﺑﺴﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ و‬
‫‪٦٥‬‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﺗﺼﻔﻴﻪي آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ‪. . .‬‬

‫ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺼﺤﻴﺢ ﺳﺎزوﻛﺎر اﻧﺘﺸﺎر ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ Ku .‬ﻣﻌﺮف اﻧﺤﺮاف ﻣـﺴﻴﺮ‬

‫ﻛﻪ در آن‪ R ،‬ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﻗﻄـﺮ‬

‫ﺟﺮﻳﺎن ﮔﺎز در اﻃﺮاف ﻳﻚ ﻟﻴﻒ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻓﺸﺮدﮔﻲ اﻟﻴﺎف ﻧﺎﺷﻲ‬

‫ذره ﺑﻪ ﻗﻄﺮ ﻟﻴﻒ اﺳﺖ‬

‫ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬اﻳﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﺨﻠﺨﻞ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد‪.‬‬
‫‪R=dp / df‬‬

‫)‪(11‬‬
‫)‪( 5‬‬

‫)‪Ku = -(1/2) ln α + α –(α2/4) – (3/4‬‬

‫‪) Cr‬ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺼﺤﻴﺢ ﺳﺎزوﻛﺎر ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ( در راﺑﻄﻪي ‪ ،10‬از‬
‫‪ Pe‬ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن )‪ ،(U‬ﻗﻄﺮ ﻟﻴﻒ )‪ (df‬و ﺿﺮﻳﺐ اﻧﺘـﺸﺎر‬

‫راﺑﻄﻪي زﻳﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‬

‫ﺑﺮاوﻧﻲ )‪ (DB‬دارد‬
‫‪Cr = 1 + 1.996 Kn/R‬‬

‫)‪(12‬‬
‫)‪( 6‬‬

‫‪Pe = Udf / DB‬‬

‫)‪(7‬‬

‫‪DB = kT Cu/3π ηg dp‬‬

‫ذرات درﺷﺖ ﻣﻮﺟﻮد در ﺟﺮﻳﺎن ﻫﻨﮕﺎﻣﻲﻛﻪ ﺑﻪ ﻟﻴﻒ ﻣـﻲرﺳـﻨﺪ‪،‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻠﺖ داﺷﺘﻦ ﻟﺨﺘﻲ ﺑﺎﻻ‪ ،‬از ﺧﻂ ﺟﺮﻳـﺎن ﻣﻨﺤـﺮف ﺷـﺪه و ﭘـﺲ از‬

‫ﻛﻪ در آن‪ ηg ،Cu ،T ،k ،‬و ‪ ،dp‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ ﺑـﻮﻟﺘﺰﻣﻦ‪ ،‬دﻣـﺎي‬

‫ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ اﻟﻴﺎف از ﺟﺮﻳﺎن ﺣﺬف ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‪ .‬اﻳـﻦ ﺳـﺎزوﻛﺎر ﺣـﺬف‬

‫ﻫﻮا‪ ،‬ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺼﺤﻴﺢ ﻛﺎﻧﻴﻨﮕﻬﺎم‪ ،‬ﮔﺮان روي دﻳﻨﺎﻣﻴﻜﻲ ﻫـﻮا و ﻗﻄـﺮ‬

‫ذرات را ﺳﺎزوﻛﺎر ﺑﺮﺧﻮرد ﻟﺨﺘﻲ ﻣﻲﻧﺎﻣﻨﺪ‪.‬‬

‫ذره ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،Cd .‬ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺼﺤﻴﺢ ﺳﺎزوﻛﺎر اﻧﺘﺸﺎر‪ ،‬از راﺑﻄﻪي زﻳـﺮ‬

‫اﺳــﺎس ﺳــﺎزوﻛﺎر ﻋﻤــﺪهي رﺑــﺎﻳﺶ ذرات ﺑــﺰرگﺗــﺮ از ﻳــﻚ‬
‫ﻣﻴﻜﺮون ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪي اﻟﻴﺎف در ﺳﺮﻋﺖﻫﺎي ﺑﺎﻻ ﻟﺨﺘﻲ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ‪.‬‬
‫‪−1 / 3‬‬

‫)‪( 8‬‬

‫اﺳﺘﻜﻴﻨﺎ و ﻫﻤﻜﺎراﻧﺶ در ‪ ،[4] 1969‬ﺑـﺮاي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪي ﻛـﺎرآﻳﻲ‬

‫⎤ ‪⎡ α.Pe‬‬
‫⎢ ‪Cd = 1 + 0.388 Kn‬‬
‫⎦⎥ ‪⎣ Ku‬‬

‫رﺑﺎﻳﺶ ذرات از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺎزوﻛﺎر ﻟﺨﺘﻲ راﺑﻄـﻪي ﺗﺠﺮﺑـﻲ زﻳـﺮ را ﺑـﻪ‬
‫ﻛﺎر ﺑﺮدﻧﺪ‬

‫ﻛﻪ در آن‪ Kn ،‬ﻋﺪد ﻧﺎدﺳﻦ اﺳﺖ‬
‫)‪(13‬‬

‫‪3/2 -1‬‬

‫] ‪[1 + 0.0334 Stk‬‬

‫‪3/2‬‬

‫‪ηI = 0.0334 Stk‬‬

‫‪Kn = 2λ / df‬‬

‫)‪( 9‬‬

‫ﻛﻪ در آن‪ Stk ،‬ﻋﺪد اﺳﺘﻮﻛﺲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاﺑـﺮ اﺳـﺖ ﺑـﺎ ﻧـﺴﺒﺖ‬
‫ﻃﻮل ﺗﻮﻗﻒ ذره )‪ (Sp‬ﺑﻪ ﻗﻄﺮ ﻟﻴﻒ‬

‫در اﻳﻦ راﺑﻄـﻪ‪ λ ،‬ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ ﭘـﻮﻳﺶ آزاد ﻣﻮﻟﻜـﻮلﻫـﺎي ﮔـﺎز اﺳـﺖ‪.‬‬
‫ﭼﻨﺎنﭼﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲﺷﻮد‪ ،‬ﻛﺎرآﻳﻲ ﺳﺎزوﻛﺎر اﻧﺘﺸﺎر ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻄـﺮ‬

‫)‪(14‬‬

‫ﻟﻴﻒﻫﺎ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻴﺰان ﺗﺨﻠﺨﻞ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬

‫‪Stk = Sp / df‬‬

‫در ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎي ﺑـﺎ ﻛـﺎرآﻳﻲ ﺑـﺎﻻ‪ ،‬ﺑـﺮاي ذرات ﺑـﺎ ﻗﻄـﺮ ‪ 0/1‬ﺗـﺎ ‪0/5‬‬
‫‪ Sp‬از راﺑﻄﻪي زﻳﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮد‬

‫ﻣﻴﻜﺮون ﺳﺎزوﻛﺎر ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻏﺎﻟﺐ اﺳﺖ‪ .‬ﻟﻴﻮ و ﻫﻤﻜـﺎراﻧﺶ‪،‬‬
‫ﻛﺎرآﻳﻲ ﻳﻚ ﻟﻴﻒ ﻣﻨﻔﺮد ﺑﺮاي ﺑﺮﺧﻮرد ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ را ﺑـﻪ ﺻـﻮرت زﻳـﺮ‬
‫ﻋﺮﺿﻪ ﻛﺮدهاﻧﺪ ]‪[3‬‬

‫)‪(10‬‬

‫)‪(15‬‬
‫⎤ ‪⎡ (1 − α ) R 2‬‬
‫‪⎥ Cr‬‬
‫⎦ ) ‪⎣ Ku (1 + R‬‬

‫‪Sp = Cu ρp dp2 U / 18 ηg‬‬

‫ﻛﻪ در آن‪ ρp ،‬ﭼﮕﺎﻟﻲ ذره اﺳﺖ‪.‬‬

‫⎢ ‪ηi = 0.6‬‬

‫ﭼﻨﺎن ﻛﻪ از رواﺑﻂ )‪ (1‬ﺗـﺎ )‪ (14‬اﺳـﺘﻨﺒﺎط ﻣـﻲﺷـﻮد‪ ،‬ﺑـﺴﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘـﺮ‬
‫ﻣــﻮردﻧﻈﺮ ﺑﺎﻳــﺪ داراي ﺧــﺼﻮﺻﻴﺎت ﻗﻄــﺮ اﻟﻴــﺎف ﺑــﺴﻴﺎر ﻛﻮﭼــﻚ‪،‬‬
‫ﺗﺨﻠﺨﻞ و ﺿﺨﺎﻣﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫‪٦٦‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1389 ،51‬‬

‫‪ -4‬روشﻫﺎ و وﺳﺎﻳﻞ‬

‫ﺟﺮﻳﺎن ﻫﻮا در ﻛﻞ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﻮﺳﻂ ﻳﻚ ﭘﻤﭗ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ‪ 100‬ﻟﻴﺘﺮ‬

‫آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﻛﺎرﮔﺎهﻫﺎي ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ اﺻﻔﻬﺎن از ﻧﻈﺮ‬

‫ﺑﺮ دﻗﻴﻘﻪ اﻳﺠﺎد ﻣﻲﺷﻮد‪ .‬ﺑﺮاي اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﺗﺮاﻛﻢ ﻋـﺪدي ذرات در‬
‫)‪( 4‬‬

‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﭘﺮﺗﻮزاﻳﻲ‪ ،‬ﺧﻄﺮﻧﺎك ﻣﻲﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻋﻠـﺖ ﺳﻴـﺴﺘﻢ‬

‫دو ﻃﺮف ﻓﻴﻠﺘﺮ از ﻳﻚ ﺷﻤﺎرﮔﺮ ﻫﺴﺘﻪاي ﭼﮕﺎﻟﺶ ﻣـﺪل ‪3022A‬‬

‫ﺗــﺼﻔﻴﻪي آن ﺑــﺮاي ﺣﻔﺎﻇــﺖ از ﭘﺮﺳــﻨﻞ و ﻣﺤــﻴﻂ زﻳــﺴﺖ‪ ،‬ﺑﺎﻳــﺪ از‬

‫ﺳﺎﺧﺖ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ي ‪ TSA‬اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷـﻮد‪ .‬اﻳـﻦ ﺷـﻤﺎرﮔﺮ از ﻳـﻚ‬

‫ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬در اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺮاي اﻧﺘﺨـﺎب‬

‫ﻣﻨﺒﻊ ﻧﻮري ﺑﺎ دﻳﻮد ﻟﻴﺰري‪ ،‬رﻳﺰﭘﺮدازﻧـﺪهي ﻛﻨﺘـﺮل ﺳﻴـﺴﺘﻢ داﺧﻠـﻲ‪،‬‬

‫ﺑﺴﺘﺮﻫﺎي ﻓﺮﻳﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮاي رﺑﺎﻳﺶ ذرات آﻻﻳﻨﺪه‪،‬‬

‫ﭘﻤﭗ ﻣﻜﺶ ﻫﻮاي ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺎ دﺑـﻲ ﺛﺎﺑـﺖ و ﺻـﻔﺤﻪي دﻳﺠﻴﺘـﺎل ﺑـﺮاي‬

‫ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺴﺖ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ‪ DOP‬ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓـﺖ ]‪.[5‬‬

‫ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻏﻠﻈﺖ ذرات و ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي دﺳـﺘﮕﺎه‪ ،‬ﺗـﺸﻜﻴﻞ ﺷـﺪه اﺳـﺖ‪.‬‬

‫ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ از ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪي ﻧﻴﻤﻪﺻﻨﻌﺘﻲ ﻓﻮم اﺳﻜﺮاﺑﺮ ﺑـﺮاي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪي‬

‫دﺑﻲﻫﺎي ﻧﻤﻮﻧﻪﺑﺮداري دﺳﺘﮕﺎه از ‪ 5‬ﺗﺎ ‪ 20‬ﺳﺎﻧﺘﻲﻣﺘﺮ ﻣﻜﻌﺐ در ﺛﺎﻧﻴﻪ‬

‫ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫــﺎي اﺛﺮﮔــﺬار در ﻃﺮاﺣــﻲ‪ ،‬ﺳــﺎﺧﺖ و ﻛــﺎرآﻳﻲ ﺟــﺬب‬

‫ﻗﺎﺑــﻞ ﺗﻨﻈــﻴﻢ اﺳــﺖ‪ .‬ﮔــﺴﺘﺮهي ﺷــﻤﺎرش ﺗــﺮاﻛﻢ ذرات ﺑــﺎ ﺷــﻤﺎرﮔﺮ‬

‫آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ ]‪.[6‬‬

‫ﻫﺴﺘﻪاي ﭼﮕﺎﻟﺶ‪ ،‬از ‪ 0/01‬ﺗﺎ ‪ 9/99×106‬ذره در ﺳﺎﻧﺘﻲﻣﺘـﺮ ﻣﻜﻌـﺐ‬

‫ﺗﻮﻧﻞ ﺗﺴﺖ ﻓﻴﻠﺘﺮ )ﺷﻜﻞ ‪ ،(1‬ﻳﻚ ﻣﺤﻔﻈﻪي اﺳﺘﻮاﻧﻪاي ﺷﻜﻞ‪ ،‬ﺑـﺎ‬

‫ﻫﻮا ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻳﻚ ﻣﺴﻴﺮ ورود و ﺧﺮوج ﻫﻮا در دو ﺳﺮ آن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺗﻮﻧـﻞ در‬

‫ﺑﺮاي اﻧﺪازهﮔﻴﺮي اﻓﺖ ﻓﺸﺎر ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ از ﻳﻚ ﻓﺸﺎرﺳﻨﺞ دﻳﺠﻴﺘـﺎﻟﻲ‬
‫ﺳﺎﺧﺖ ﺷﺮﻛﺖ اﻳﺮﻓﻠﻮ)‪ (5‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪.‬‬

‫آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺤﻴﻂ زﻳﺴﺖ آزﻣﺎﻳـﺸﮕﺎهﻫـﺎي ﺟـﺎﺑﺮﺑﻦﺣﻴـﺎن‬
‫ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬اﺑﻌﺎد اﻳﻦ ﻣﺤﻔﻈﻪ ﺑـﺮاي اﻳﺠـﺎد ﺟﺮﻳـﺎن‬

‫ﺑﺮاي آزﻣﻮن ﻧﺸﺖ در ﺗﻮﻧﻞ ﺗﺴﺖ ﻓﻴﻠﺘﺮ‪ ،‬ﻫـﻮاي ﺗﻤﻴـﺰ ﺣﺎﺻـﻞ از‬

‫ﻫﻤﻮار و ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ ﻫﻮاي ﻋﺒﻮري‪ ،‬ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ‪ ،‬ﻃﺮاﺣﻲ و ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪه‬

‫ﻳﻚ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻫﭙﺎ از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﺒﻮر داده ﺷﺪه و ﻏﻠﻈﺖ ذرات در ﺳﻴـﺴﺘﻢ‬

‫اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﻓﻴﻠﺘﺮ در ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻴﺎﻧﻲ اﻳﻦ ﺗﻮﻧـﻞ ﻗـﺮار دارد‪ .‬در‬

‫اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﺷـﺪ‪ .‬در ﻣﺮﺣﻠـﻪي ﺑﻌـﺪ ﺑـﺎ ﺧـﺎرج ﻛـﺮدن ﻓﻴﻠﺘـﺮ ﻫﭙـﺎ از‬

‫دو ﻃﺮف ﻣﺤﻞ اﺳﺘﻘﺮار ﻓﻴﻠﺘﺮ‪ ،‬دو ﺳـﻮﻧﺪ ﻧﻤﻮﻧـﻪﺑـﺮداري ﺗﻌﺒﻴـﻪ ﺷـﺪه‬

‫ﺳﻴﺴﺘﻢ‪ ،‬ﻫﻮاي آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎه وارد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺮاﻛﻢ ﻋﺪدي ذرات‪ ،‬ﺑﺎ‬

‫اﺳﺖ ﺗﺎ از ذرات اﺋﺮوﺳﻞ ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪﺑـﺮداري ﺷـﻮد‪ .‬از‬

‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪي ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻏﻠﻈﺖ ﻋﺪدي در ﻣﺪت ﻳﻚ دﻗﻴﻘـﻪ ﻣـﺸﺨﺺ و‬

‫ﻳﻚ ﺷﻴﺮ ﺳﻪراﻫﻲ ﺑﺮاي ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻤﻮﻧﻪﺑﺮداري ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ‬

‫ﺛﺒﺖ ﮔﺮدﻳﺪ‪.‬‬

‫ﺗﺮاﻛﻢ ﻋﺪدي)‪ (3‬ذرات ﻫﻮا در ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﻓﻴﻠﺘﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‪.‬‬
‫‪CNC‬‬

‫ﺷﻤﺎرﮔﺮ ﻫﺴﺘﻪاي ﭼﮕﺎﻟﺶ‬
‫‪2‬‬

‫‪Valve‬‬

‫ﺷﻴﺮ ﺳﻪراﻫﻲ‬

‫‪Valve‬‬

‫‪∆P‬‬

‫اﻓﺖ ﻓﺸﺎرﺳﻨﺞ‬

‫‪Probe‬‬

‫ﺳﻮﻧﺪ‬

‫‪∆P‬‬

‫‪Media sample‬‬

‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺴﺘﺮ‬

‫‪Homogenizer‬‬

‫ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻫﭙﺎ‬

‫‪HEPA‬‬

‫ﻫﻮاﻛﺶ‬

‫‪Fan‬‬

‫‪Media sample‬‬
‫‪Sampling Prob‬‬

‫‪Sampling Prob‬‬

‫‪HEPA Filter‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -1‬ﻧﻤﺎﻳﻲ از ﺗﻮﻧﻞ ﺗﺴﺖ ﻓﻴﻠﺘﺮ‪.‬‬

‫‪٦٧‬‬

‫‪CNC‬‬

‫‪FAN‬‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ و ﺗﺼﻔﻴﻪي آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ‪. . .‬‬

‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪي ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﻃﺮاﺣﻲ‪ ،‬ﺳـﺎﺧﺖ و ﻛـﺎرآﻳﻲ ﺟـﺬب‬

‫‪ -5‬ﻧﺘﺎﻳﺞ و ﺑﺤﺚ‬
‫ﺑﺮرﺳــﻲ ﻛــﺎرآﻳﻲ ﺟــﺬب آﻻﻳﻨــﺪهﻫــﺎي ﮔــﺎزي ﺳﻴــﺴﺘﻢ ﭘــﺎﻻﻳﺶ‬

‫ﺑﺮاي آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي اﺳﺘﻔﺎده ﺷـﺪ‪ .‬در اﻳـﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ‪ ،‬ﻛـﺎرآﻳﻲ و‬

‫ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ اﺻﻔﻬﺎن‪ ،‬ﺑﺎ روش اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺟﺬب ﮔـﺎز‬

‫اﻓﺖ ﻓﺸﺎر ﺷﻮﻳﻨﺪهﻫﺎي ﺗﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﻣﺆﺛﺮ دﺑﻲ‬

‫‪ SO2‬و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻤﻮﻧﻪي ﻧﻴﻤﻪﺻﻨﻌﺘﻲ ﻓـﻮم اﺳـﻜﺮاﺑﺮ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪ‪.‬‬

‫ﺟﺮﻳﺎن ﮔﺎز و ﻣﺎﻳﻊ ﺟﺎذب‪ ،‬ﻏﻠﻈﺖ آﻻﻳﻨﺪه و ﺟﺎذب‪ ،‬ﺑﺮرﺳـﻲ ﺷـﺪ‪.‬‬

‫ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺸﺎن داد ﻛـﻪ ﻛـﺎرآﻳﻲ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﺑـﺎﻻي ‪ 97‬درﺻـﺪ‬

‫ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم آزﻣﻮنﻫﺎ از ﻳﻚ ﺑﺮج ﺟﺬب در ﻣﻘﻴﺎس ﻧﻴﻤـﻪﺻـﻨﻌﺘﻲ ﺑـﺎ‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ )ﺷﻜﻞ ‪ .(3‬ﭼﻨﺎن ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﺷﻮد ﻏﻠﻈﺖ‬

‫ﻣﺸﺨﺼﺎت زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪:‬‬

‫ﺟﺎذب در ﻣﺤﻠﻮل ﺟﺬب در ﻛﺎرآﻳﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻋﻤـﻼً اﺛـﺮي ﻧـﺪارد و‬

‫ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ از ﻳﻚ ﻧﻤﻮﻧﻪي ﻧﻴﻤﻪﺻﻨﻌﺘﻲ ﻓـﻮم اﺳـﻜﺮاﺑﺮ در راﺳـﺘﺎي‬

‫ﻗﻄﺮ ﺑﺮج ‪ ،600mm‬ﺗﻌﺪاد و ﺿـﺨﺎﻣﺖ ﺳـﻴﻨﻲﻫـﺎي‪ ،‬ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪،‬‬

‫اﺛﺮ آن ﺗﻨﻬﺎ در ﻣﺪت زﻣﺎن ﺑﻬﺮهﺑﺮداري از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻻﻳﺶ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ‬
‫]‪.[6‬‬

‫ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ‪ 6mm ،3‬و ﻗﻄﺮ ﺳـﻮراخﻫـﺎي ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ ‪ 6mm‬اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪ‬

‫ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي آزﻣﺎﻳـﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑـﺮاي اﻧﺘﺨـﺎب ﺑـﺴﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ ﺑﻌـﺪ از‬

‫)ﺷﻜﻞ ‪ .(2‬از ﺧﺮوج رﻳﺰﻗﻄﺮات ﻣـﺎﻳﻊ از ﺑـﺮج‪ ،‬ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻳـﻚ‬

‫ﺣﺬف ﺑﺴﺘﺮﻫﺎي ﻓﺎﻗﺪ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﻈﺮي‬

‫ﻗﻄﺮهﮔﻴﺮ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻏﻠﻈﺖ ﮔﺎز آﻻﻳﻨﺪه در ﺟﺮﻳﺎنﻫﺎي ورودي و ﺧﺮوﺟﻲ ﺑﺮج ﺟﺬب‬

‫و ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ‪ ،‬ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ﻣﻘـﺎوت در ﺑﺮاﺑـﺮ ﺗـﺎﺑﺶ‪،‬‬

‫ﺑﺎ دﺳـﺘﮕﺎه ﺗﺠﺰﻳـﻪاي ﻧـﻮوا)‪ (6‬ﻣـﺪل ‪ 613678TK‬اﻧـﺪازهﮔﻴـﺮي ﺷـﺪ‪.‬‬

‫اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ ]‪ .[5‬ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳـﻦ ﺑﺮرﺳـﻲﻫـﺎ ﻧـﺸﺎن داد ﻛـﻪ ﺑـﺎ وﺟـﻮد‬

‫ﻣﺤــﺪودهي اﻧــﺪازهﮔﻴــﺮي اﻳــﻦ دﺳــﺘﮕﺎه ﺑــﺮاي ﮔــﺎز ‪ SO2‬از ‪ 1‬اﻟــﻲ‬

‫ﺣــﺬف ﺑــﺴﺘﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛــﻪ ﻣﺸﺨــﺼﻪﻫــﺎي آنﻫــﺎ ﺑــﺎ ﻧﺘــﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻــﻞ از‬

‫‪ 2000ppm‬اﺳــﺖ‪ .‬ﺑــﺮاي ﺣــﺬف ﺑﺨــﺎر آب از ﮔــﺎز ﻧﻤﻮﻧــﻪ‪ ،‬از ﻳــﻚ‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌــﺎت ﻧﻈــﺮي ﻣﻨﺎﻓــﺎت داﺷــﺖ‪ ،‬ﺑــﺴﺘﺮﻫﺎي ﻣــﻮرد آزﻣــﻮن داراي‬

‫ﭼﮕﺎﻟﻨﺪه ﻛﻪ ﻗﺒﻞ از ﺗﺤﻠﻴﻞﮔﺮ ﻧﺼﺐ ﺷﺪه ﺑﻮد‪ ،‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده‬

‫ﻛﺎرآﻳﻲ و اﻓﺖ ﻓﺸﺎر ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ )ﺷـﻜﻞ ‪ .(4‬ﭼﻨـﺎنﻛـﻪ‬

‫از دﺳﺘﮕﺎه ‪ ،APM50K‬اﻓﺖ ﻓﺸﺎر ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻧﺪازهﮔﻴـﺮي ﺷـﺪ‪ .‬ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ‬

‫در اﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪ ﻣـﻲﺷـﻮد ﺑـﺴﺘﺮ ﺷـﻤﺎره ‪ 19‬داراي ﺑـﺎﻻﺗﺮﻳﻦ‬

‫اﻧﺪازهﮔﻴﺮي اﻓﺖ ﻓﺸﺎر ﺑﺎ اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎه در ﻣﺤﺪودهي ‪ º‬ﺗﺎ ‪ 500‬ﻣﻴﻠﻲﺑـﺎر‬

‫ﻛﺎرآﻳﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻳﻦ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎ ﻛـﺎرآﻳﻲ ‪ 99/7‬درﺻـﺪ ﺑـﺮاي ﺳـﺎﺧﺖ‬

‫اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮاي اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﺳﺮﻋﺖ ﺟﺮﻳﺎن ﮔﺎز از ﺟﺮﻳﺎنﺳـﻨﺞ ﭘﺮواﻧـﻪاي‬

‫ﻓﺮﻳﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺪل ‪ LCA 30VA‬ﺳﺎﺧﺖ ﺷﺮﻛﺖ اﻳﺮﻓﻠﻮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ‪ .‬ﮔﺎز ﮔـﻮﮔﺮد‬
‫دياﻛﺴﻴﺪ ﺑﺎ ﺧﻠﻮص ‪ %99/9‬و ﺳﺪﻳﻢ ﻛﺮﺑﻨﺎت ﺻﻨﻌﺘﻲ‪ ،‬ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ‪ ،‬ﺑـﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان آﻻﻳﻨﺪهي ﮔﺎزي ﻣﺮﺟﻊ و ﺟﺎذب ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -2‬ﻃﺮحوارهي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﻠﻮت‪.‬‬

‫‪٦٨‬‬

‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪1389 ،51‬‬

‫ﭘﻲﻧﻮﺷﺖﻫﺎ‪:‬‬
‫‪1- UCF: Uranium Conversion Facility‬‬
‫‪2- Foam Scrubber‬‬
‫‪efficiency‬‬

‫‪3- Numerical Concentration‬‬
‫‪4- CNC: Condensation Nuclear Counter‬‬
‫‪5- Air Flow‬‬
‫‪6- NOVA Analytical System‬‬

‫‪References:‬‬
‫ا‪ .‬ﺻــﺪﻳﻖزاده و ف‪ .‬ﻣﺒــﺼﺮ‪” ،‬ﮔــﺰارش ﺷــﺒﻴﻪﺳــﺎزي دﺳــﺘﮕﺎه ﺑــﺮج ‪1.‬‬

‫)‪Time (min‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -3‬ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﺎرآﻳﻲ ﺟﺬب ﮔﺎز ‪ SO2‬در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻓﻮم اﺳﻜﺮاﺑﺮ ﺑﺎ زﻣـﺎن و‬

‫ﺟﺬﺑﻲ‪ “،‬ﮔﺰارش داﺧﻠﻲ ﺳﺎزﻣﺎن اﻧﺮژي اﺗﻤﻲ اﻳﺮان )‪.(1381‬‬

‫ﻏﻠﻈﺖ ﺟﺎذب در ﻣﺤﻠﻮل ﺟﺬب‪.‬‬

‫م‪ .‬ﺣﺴﻴﻨﻲ‪” ،‬ﺑﺮرﺳـﻲ روشﻫـﺎي آزﻣـﻮن ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎي اﻟﻴـﺎﻓﻲ ﻫـﻮاي ﺑـﺎ ‪2.‬‬
‫ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺎﻻ‪ “،‬ﭘﺎﻳﺎنﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ )‪.(1378‬‬
‫ا‪ .‬ﺻﺪﻳﻖزاده‪ ،‬م‪ .‬ﺣﺴﻴﻨﻲ‪ ،‬م‪.‬ر‪ .‬اﺳﺪي‪” ،‬ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻈﺮي و ﻋﻠﻤﻲ ﺳﺎز و ‪3.‬‬
‫)‪Efficiency (%‬‬

‫ﻛﺎرﻫﺎي ﺣﺬف ذرات و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺻﺎﻓﻲﻫﺎي اﻟﻴﺎﻓﻲ ﺑـﺎ ﻛـﺎرآﻳﻲ‬
‫ﺑﺴﻴﺎر ﺑـﺎﻻ‪ “،‬ﻧـﺸﺮﻳﻪ ﻋﻠﻤـﻲ ﺳـﺎزﻣﺎن اﻧـﺮژي اﺗﻤـﻲ اﻳـﺮان‪ ،‬ﺷـﻤﺎره ‪22‬‬
‫)‪.(1379‬‬
‫‪4. W.S. Norman, Absorption, “Distillation and‬‬
‫‪Cooling Tower,” Longmans (1961).‬‬
‫ا‪ .‬ﺻﺪﻳﻖ زاده‪ ،‬م‪ .‬ﻋﻠـﻲ اﺑﺮاﻫﻴﻤـﻲ‪ ،‬س‪ .‬ﺳـﺮﻛﺎري‪” ،‬ﮔـﺰارش آزﻣـﻮن ‪5.‬‬

‫ﺷﻤﺎرﻩ ﻓﻴﻠﺘﺮ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ‬

‫ﻣﺪﻳﺎي ﻓﺮﻳﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫﺎ‪ “،‬ﮔﺰارش داﺧﻠـﻲ ﺳـﺎزﻣﺎن اﻧـﺮژي اﺗﻤـﻲ اﻳـﺮان‬
‫)‪.(1381‬‬

‫ﺷﻜﻞ ‪ -4‬ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﻮن ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﺮاي اﻧﺘﺨﺎب ﺑﺴﺘﺮ ﻓﻴﻠﺘﺮ‪.‬‬

‫ن‪ .‬ﻃﺎﻫﺮﺧــﺎﻧﻲ‪” ،‬ﻃﺮاﺣــﻲ‪ ،‬ﺳــﺎﺧﺖ و ﺑﻬﻴﻨــﻪﺳــﺎزي ﻳــﻚ ﭘــﺎﻳﻠﻮت ‪6.‬‬

‫‪ -6‬ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي‬

‫اﺳﻜﺮاﺑﺮ‪ “،‬ﭘﺎﻳﺎنﻧﺎﻣﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ )‪.(1384‬‬

‫ﺑﺮرﺳــﻲﻫــﺎي آزﻣﺎﻳــﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑ ـﻪ ﻋﻤــﻞ آﻣــﺪه ﺑــﺮاي اﻧﺘﺨــﺎب ﺑــﺴﺘﺮ‬
‫ﻓﺮﻳﻢ ﻓﻴﻠﺘﺮﻫـﺎ و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎي ﺗﺄﺛﻴﺮﮔـﺬار ﺑـﺮ ﻛـﺎرآﻳﻲ ﺟـﺬب‬
‫آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ﮔﺎزي ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﺗـﺼﻔﻴﻪ در ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪي‬
‫ﻓﺮآوري اوراﻧﻴﻢ ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﻛـﺎرآﻳﻲ ﺣـﺬف آﻻﻳﻨـﺪهﻫـﺎي ذرهاي و‬
‫ﮔﺎزي آن ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﻴﺶ از ‪ %99/7‬و ‪ %97‬اﺳـﺖ‪ .‬از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ‪،‬‬
‫ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻴﺰان ﻏﻠﻈﺖ ﻣﺠﺎز رﻫﺎﺳﺎزي در اﺗﻤـﺴﻔﺮ ﺑـﺮاي اوراﻧـﻴﻢ و‬
‫ﻓﻠﻮﺋﻮر‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ‪ ،‬ﺑﺮاﺑﺮ ‪ 2‬و ‪ 100µg/m3‬اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﻓﺮض ﻧﺎﻛـﺎرآﻳﻲ‬
‫ﻓﻮم اﺳﻜﺮاﺑﺮﻫﺎ ﺑـﺮاي ﺣـﺬف آﻻﻳﻨـﺪﻫـﺎي ذرهاي‪ ،‬ﻣﻘـﺪار ﺑﻴـﺸﻴﻨﻪي‬
‫آﻻﻳﻨﺪهﻫﺎي ذرهاي اوراﻧﻴﻢ و ﮔﺎز ﻓﻠﻮﺋﻮر در ﻛﺎرﮔﺎهﻫـﺎي ﺗﻮﻟﻴـﺪي‬
‫ﻧﺒﺎﻳﺪ از ‪ 66‬و ‪ 3333µg/m3‬ﺗﺠﺎوز ﻛﻨﺪ‪.‬‬
‫‪٦٩‬‬

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful