Mga pangunahing klase ng pneumonia

Bacterial pneumonia
Ito ay madalas nangyayari kapag ang katawan ay labis na nanghina gawa ng sakit, malnutrition, katandaan, o impaired immunity at ang mga bacteria ay nakarating sa mga baga.

Mga nasa panganib ng bacterial pneumonia
Ang bacterial pneumonia ay maaaring makaapekto sa lahat ng edad, ngunit ang mga nasa higit na panganib ay ang mga:          Manginginom o lasenggero Mga naninigarilyo Mga debilitado Mga pasyenteng kakatapos lang magpa-opera Mga taong may respiratory diseases o impeksyong dulot ng virus Mga nanghihina ang immune system Mga taong hindi maayos o malusog na kalagayan ng mga ngipin Mga may talamak na periodontitis Mga taong may tumor, chronic obstructive pulmonary disease (COPD) at bronchiectasis

Mga sanhi ng bacterial pneumonia
 Panlabas na pisikal na kadahilanan      Exposure sa causative agents at pulmonary irritants Direct pulmonary injury Mga material na nakapasok sa baga Paglanghap ng kontaminadong hangin

Panloob na pisikal na kadahilanan  Pagkawala ng protective upper airway reflexes o gag reflex na hinahayaang makapasok ang mga laman ng upper airways o tiyan sa baga    Hindi matinong pag-iisip dahil sa pagkalasing o droga Ibang estadong metabolic at neurologic tulad ng mga na-stroke at may endotracheal intubation Pagkalat ng bacteria galing sa dugo

Mga bacteria    Streptococcus pneumoniae Enterococcus (E. faecalis, E. faecium) Actinomyces israelii

            Nocardia asteroides Staphylococcus Legionella species Pseudomonas aeruginosa Klebsiella Haemophilus influenzae Escherichia coli Moraxella catarrhalis Acinetobacter baumannii Francisella tularensis: Bacillus anthracis Yersinia pestis Mga sintomas ng bacterial pneumonia           Panginginig Pangangatal ng ngipin Malubhang pananakit ng dibdib Ubo na may kulay kalawang o berdeng plema Mataas na lagnat Labis na pagpapawis Mabilis na pulso o pagtibok ng puso Mabilis o kinakapos na paghinga Asul nang bahagya ang kulay ng mga labi at kuko May kalituhan ang pagiisip o nagdedeliryo Viral pneumonia Ito ang dahilan ng halos kalahati ng lahat ng kaso ng pneumonia at pinakamadalas na sanhi ng pneumonia sa mga bata. . ang viral pneumonia ay maaaring magresulta sa respiratory failure o malubhang hypoxemia. Mas madaling kumalat ang virus sa lower respiratory tract na nagreresulta sa mas malalang pamamaga ng baga. Karaniwang virus na nagdadala ng pneumonia  Influenza virus – Ang impeksiyon mula sa influenza virus ay humahantong sa pagkamatay ng mga cells. lalo na sa upper airways. Sa mga immunocompromised na pasyente.

kadalasang nararanasan ang pneumonia na ito sa mga kampo ng militar at mga katulad na mga pasilidad. Dahil sa viral pneumonia. dumi ng tao. Respiratory syncytial virus (RSV) – Ito ang pinakamadalas na sanhi ng impeksiyon sa lower respiratory tract sa mga sanggol at mga bata at ang pangalawang pinaka-karaniwang sanhi ng viral pneumonia sa mga matatanda. formaldehyde.              Rhinovirus Human metapneumovirus Coronavirus Varicella-zoster virus (VZV) Measles Cytomegalovirus Herpes simplex Hantavirus Avian flu Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) Swine flu (H1N1) Epstein-Barr Virus (EBV) Rotavirus Mga sintomas ng viral pneumonia Ang mga paunang sintomas ng viral pneumonia ay halintulad sa mga sintomas ng bacterial pneumonia.  Human parainfluenza virus (HPIV) . rhinovirus) . Maaaring masundan ito ng mas malalang kakapusan at paghabol ng hininga at labis na paglala ng ubo. Ang mga bagong panganak na sanggol naman ay maaaring mahawa mula sa cervical secretions sa mula sa kanilang mga ina. mas madaling kapitan ng bacterial pneumonia ang pasyente. Pagkalat ng viral pneumonia  Mga salik sa kapaligiran (adenovirus. at bleach. enterovirus.Ang kaligtasan sa sakit ay kadalasang short term at pabalik-balik ang upper at lower respiratory tract infections na maaaring mangyari habambuhay. Ang virus na ito ay lumalaban sa mga lipid disinfectants ngunit namamatay sa init. Kumakalat ang adenovirus sa pamamagitan ngrespiratory secretions. at mga fomites tulad ng damit or mga gamit sa pagtulog.  Adenovirus – Lubhang nakakahawa.

PIV.   Mycoplasma species Chlamydophila species (C. kasama na ang adenoviruses.Dala ng mga gram-negative bacteria na natatagpuan sa tubig tabang at napagalamang dumadami sa complex water distribution systems. ang mga organismong sanhi nito ay may mga katangian na kapareho ng mga bacteria at virus ngunit hindi nabibilang na kauri ng alinman. Ang pagkalat ng hantavirus ay iniisip na nangyayari sa pamamagitan ng paglanghap ng kontaminadong dumi mula sa mga patay na rodents. adenovirus. Ang virus ay nabubuhay din sa laway ng mga rodents kaya maaaring mahawa ang tao kung makakagat nito. CMV) Hematogenous na pagkalat ng virus (CMV) Naililipat mula sa mga taong naglilingkod sa ospital o klinika (SARS. PIV. herpes simplex virus [HSV]) Pagbabalik ng impeksyon (HSV. virus ng tigdas. pneumoniae) – Ang psittacosis. influenza virus. RSV. tupa at mga baka at hindi karaniwan ang person-to-person transmission.      Direktang ugnayan sa kontaminadong mga bagay Paglipat ng mga kontaminadong organ (cytomegalovirus CMV) o dugo Laway (CMV. tigdas. ay dala ng C. Ang ilang mga viruses. ay madaling nakukuha sa pananatili sa ospital na nagiging sanhi ng nosocomial(hospital-acquired) pneumonia.  Coxiella burnetii – Naikakalat mula sa mga hayop tulad ng mga pusa.  Bordetella pertussis Iba pang mga specific pneumonia  Pneumonia alba o white pneumonia . kilala din bilang parrot disease o parrot fever.  Aspiration/inhalation pneumonia – Dulot ng pagpasok ng foreign material o mga nakakairita na vapor sa baga. psittaci. at VZV. Kabilang sa mga sintomas ay ang malubhang ubo na maaaring may plema. Atypical pneumonia Kalimitang tinatawag na walking pneumonia. rhinoviruses. . RSV). Banayad ngunit kalat na kalat na pneumonia ang nararanasan na nakakaapekto sa lahat ng mga grupo ng edad.  Bronchial pneumonia o bronchopneumonia.Nakamamatay na pneumonia sa mga sanggol na dala ng congenital syphilis na umaagnas ng baga. C. psittaci at karaniwang kaugnay ng paghawak o pagalaga sa iba’t ibang klaseng ibon  Legionella species .

 Varicella pneumonia.Di-karaniwan at kadalasa’y nakamamatay na kumplikasyon ng acute rheumatic fever.            Interstitial pneumonia Interstitial plasma cell pneumonia Double pneumonia .Nararanasan sa dalawang baga. Pittsburgh pneumonia Pneumococcal pneumonia Pneumocystis pneumonia Primary atypical pneumonia Rheumatic pneumonia. Friedländer's o Klebsiella pneumonia Hypostatic pneumonia Influenzal pneumonia Lipid pneumonia – Dulot ng paglanghap ng langis.Lumalabas pagkatapos ng paglabas ng bulutong tubig Lunas Anumang lunas ay matitiyak ng doktor batay sa:       Edad Pangkalahatang kalusugan at medikal na kasaysayan Lawak ng mga sakit Tolerance para sa mga partikular na gamot o pamamaraan ng paggamot Mga inaasahan para sa kurso ng mga sakit Sariling opinyon o kagustuhan Pagtuklas sa pneumonia    Pisikal na pagsusulit Chest X-ray Pagsusuri ng dugo Pangangalaga ng may pneumonia Sa bahay    Antibiotics Hustong pahinga agpahinga ng husto Pag-inom ng hustong dami ng tubig at likido .

. Pag-iwas sa paglapit o paghawak sa mga may sakit at sa mga kagamitan nito. Antibiotics naman ang nirireseta laban sa bacterial pneumonia. Sa ospital Ang pagpapa-ospital ay maaaring kailanganin para mga sumusunod na kondisyon:       Para a mga sanggol. at mga edad 65 pataas May problema sa immune system May cystic fibrosis Pagiging dehydrated o nagsusuka at hindi kayang uminom ng mga likido at gamot Madalas magkaroon ng pulmonya Asul na kulay na balat o namumutla dahil sa kakulangan ng oxygen Ang gamot ay maaaring kasama ang intravenous (IV) antibiotics at respiratory therapy (gamot na nilalanghap).       Paghugas ng kamay sa sabon at maligamgam na tubig. Paghuhugas ng mga kasangkapang gamit sa pagluluto at pagkain. Pag-gamit ng humidifier Tandaan: Sundin ng maigi ang reseta ng doktor at huwag uminom ng gamot na hindi muna sinusuri ng doktor. Pagkain ng tama. Maaaring makabilis din ito sa paggaling mula sa mycoplasma pneumonia at ilang mga espesyal na kaso. Ang pasyente ay mahalagang mabigyan ng angkop na pagkain. Pag-iwas sa penumonia Ang pulmonya ay madalas na resulta ng ordinaryong impeksyon sa paghinga kaya’t ang isang mahalagang pangkontra ay ang pagiging alerto sa anumang mga sintomas ng problema sa panghinga na humihigit na sa ilang araw. oxygen therapy. maliliit na bata. at gamot para sa sakit at ubo. Pag-iwas sa paninigarilyo. Pag-iwas sa mga kontaminadong lugar. Ang antiviral na gamot na inaprubahan para sa mga matatanda at kabataan ay maaaring makabawas sa kalubhaan ng flu infection kung ito ay isasagawa sa una hanggang pangalawang araw matapos magsimula ang mga sintomas. Walang namang malinaw na mabisang paggamot para sa viral penumonia na karaniwang gumagaling naman ng kusa.

bato.  Pneumococcal vaccine . . Nagpapagaling mula sa malubhang sakit.  Pag-ehersisyo Pagkakaroon ng sapat na oras ng tulog Mga bakuna laban sa pneumonia  Influenza vaccine . puso.Ang pneumonia ay isang karaniwang kumplikasyon ng trangkaso kaya’t mainam na magpabakuna bawat taon para iwas-pulmonya. Nasa tahanan para sa mga matatanda o iba pang pasilidad ng chronic care May edad 65 pataas. sickle-cell anemia. o diabetes.Laban sa pneumococcal bacterium na karaniwang para sa mga:     May chronic diseases tulad ng sakit sa baga.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful