You are on page 1of 52

Ngh lun x hi

1: Suy ngh v truyn thng "tn s trng o" ca dn tc ta. "Tn s trng o" khng ch cn l vn o c m cn l mt truyn thng vn ho v cng tt p ca nhn dn ta. Khi no cuc sng cn cn kin thc, con ngi cn vn minh th ngi thy cn c tn trng. M chc chn rng, con ngi khng th quay tr v vi im xut pht vi cnh sng n lng l c. V th, d thi k lch s no, d x hi no "Tn s trng o" vn l truyn thng v cng tt p, v v cng cn thit, cn c tip tc pht huy v gn gi. l yu t quan trng lm nn nn tng o c ca x hi vn minh. Nhn dn ta tng c nhng cu ni v cng gin d m cha ng nhng ngha rt su sc v vn o v Thy. Nhng cu ni y va tn vinh ngi Thy, va nhc nh con ngi phi bit sng cho phi o lm ngi. Thy l ngi vch ng ch li cho mi ngi "Khng thy my lm nn". V th v tr ca ngi thy c t ngang hng vi v tr ca cha m, "Cng cha,ngha m,n thy".Chng ta vn lun t nhc mnh: Mun sang th bc cu Kiu, Mun con hay ch th yu ly thy. Ngi lm thy trong bt c x hi no lun c x hi tn trng "nht t vi s, bn t vi s". Bi vy, "tn s trng o" khng cn l mt vn quan nim sng hay quan nim v cch c x m tr thnh mt phm tr o c. T xa ti nay, ngi thy lun c v tr quan trng trong x hi v "ngh dy hc l ngh cao qu nht trong nhng ngh cao qu". Trn thc t, vn "tn s trng o" ngy nay c nhiu iu ng phi bn. Cc thy c gio d phi ng trc bao nhiu kh khn ca cuc sng vn ang ngy m lo lng, nghin ngm truyn th cho hc sinh nhng tri thc qu gi nht. Cn hc sinh, bn cnh nhng hc sinh chm ch ngoan ngon, thc hin ng o lm tr, knh yu v tn trng thy c gio, c khng t bn cht qun i o ngha thy tr. Nhng hc sinh y v tnh hoc c vi phm o lm tr, lm au lng cc thy c gio. c nhng cu chuyn au lng m chng ta khng mun nhc n nh hin tng hc tr xc phm thy c gio, v l vi nhng ngi ang ngy m dy bo mnh nhng iu hay l phi, truyn t cho mnh nhng tinh hoa tri thc nhn loi. X hi , ang v s tip tc ln n nhng hc sinh . "Tn s trng o" l mt truyn thng vn ho v cng tt p ca loi ngi. "Tn s" khng ch l vn tn trng, knh yu ngi lm ngh dy hc m cn l biu hin ca tnh yu tri thc, biu hin ca vn minh, tin b. "o" cng khng ch dng li o lm tr, nhng hnh thc, thi ng x vi ngi thy m cn l c vn o c x hi. l o lm ngi, l o hc i. Trng o l coi trng s hiu bit, coi trng tinh thn ham hc hi, cao truyn thng ham hc. x hi ngy cng vn minh con ngi ngy cng phi ch n chuyn hc hnh, tip thu tri thc. V th, vai tr ca ngi thy trong x hi hin i thay i, t ngi truyn t tri thc chuyn thnh ngi dn dt hc sinh tm ra con ng n vi tri thc. Vai tr ca ngi thy t nhiu thay i nhng v tr ca ngi thy th khng h suy gim. Thy vn l thy v ngy cng quan trng hn. V vy, d x hi c i n u, x hi y vn c nhng ngi mun hc v vn c nhng ngi thc hin nhim v dy bo ngi i sau. Trong cuc sng ngy nay, khi m vn hc hnh ngy cng phc tp v s xung cp v o c x hi ang khin nhiu ngi c lng tm trch nhim phi quan tm suy ngha th vn "tn s trng o" cng phi tip tc c k tha v pht huy hn na. Tn s trng o l mt truyn thng o c v cng tt p ca dn tc ta. ng trc nhng hin tng ng suy ngh hin nay v vn o c hc ng, chng ta cn phi c nhng hot ng cn thit nhc nh mi ngi nhn li thi v cch ng x ca mnh i vi nhng ngi lm thy trong x hi ny. Tn s trng o cn phi c quan tm hn na. ------------------------------------------------------ 2: Ngh lun v ti hc tp: Tin hc l, hu hc vn. Trong cuc sng, trn ht ca ci, tin bc, con ngi ta trn trng nht thi ng x gia ngi vi nhau. Chnh v l y, dn gian ta c cu: Tin hc l, hu hc vn. Tin hc l ngha l con ngi trc ht phi c mt phm cht o c tt, phi hc c nhng thi ng x ph hp vi l thi x hi, sau , khi c c mt nhn cch hon thin th mi bt u hc n nhng b mn khoa hc khc, y l hu hc vn. Tm li, cu ni ca ngi xa mun truyn dy cho th ht chng ta rng lm ngi trc tin phi bit l ngha, o c t mi to nn mt nn tng tt hc tp t c. Mt con ngi nhn thc c nhng iu th

s bit knh trn nhng di, bit cm n, xin li ng lc, bit phn bit phi tri c nhng hnh ng ng mc i vi mi ngi, hn na, khi c dy d th ngi s bit suy ngh lm vic, hc tp nghim tc, chm ch, khng ph lng nhng ngi tin tng mnh. y l nhng th hin ca mt con ngi hc c ch l v ch ngha. L ngha l mt trong nhng truyn thng quan trng trong x hi Vit Nam. iu s gip con ngi to mi quan h tt vi bn b, hng xm, em li mt nim t ho cho gia nh, c mi ngi yu thng, qu mn, coi trng. Ngoi ra, to c uy tn trong cng vic, s nghip thnh t. Hn th na, khi c thc th con ngi s bit sp xp, t chc vic hc, vic lm mt cch khoa hc, t , cng vic ca h lun c hon thnh, c hiu qu, cuc sng s tr nn n np v thanh thn hn. Xin ly v d t gio s Ng Bo Chu, sinh ra trong hon cnh t nc kh khn, nh c gio dc thc t nh, nn ng c thi nghim tc trong vic hc, cng vi s c gng, ng thnh cng ngoi mong i. Vy l i vi mt con ngi, mt nn tng nhn cch tt s gip h c mt tin ti sng, thnh t. Th nhng, khi khng c x l trong cuc sng, ch hc vn m khng hc l th hc tp h c th lm tt, nhng h khng to c mi quan h tt vi bn b, khng bit c x phi php vi mi ngi th h s khng nhn c s yu mn, ng cm ca nhng ngi xung quanh. T , cuc sng ca h s b c lp, xa lnh, khng c nim vui v chia s. Cha ht, khi khng c s hp tc, gip , tinh thn khng c tnh to, thoi mi th cng vic li cng gp nhiu kh khn, d b phn tm, kh t c hiu qu nh mong mun. Nh H Ch tch ni: Ngi c c m khng c ti th lm vic g cng kh, ngi c ti m khng c c th khng dng c. Ngoi ra, cuc sng vn cn nhng k o c gi, c t ra l php, c ti nhng sau lng lun ph ngm, gy kh cho ngi khc, va khng c c m li khng c ti, tht ng ln n. Tm li, nhn cch khng tt th ch ko theo nhng hu qu xu, nhng iu khng mong mun. V nhng l , tr em t nh nn c gio dc t gia nh v nh trng, nn c rn luyn mt np sng, mt nn tng o c bi cy non d un. Cn nhng ngi tr, trng thnh th nn hc tp nhng k nng sng cn thit nh hot ng nhm, giao tip x hi, ni trc m ng. Qu tht, con ngi ta cn c mt thi sng tch cc th mi mong t c thnh cng trong mi vic. Ngi xa tht ng n khi cho rng c hc l, c o c th sau con ngi ta mi hc vn th mi c th gip ch cho x hi c. V vy th h hin nay cn phi ra sc hc tp: Hc lm ngi, hc lm vic. --------------------------------------------------------------- 3: Nu cm ngh ca em v: LNG BIT N THY C GIO. Khng thy my lm nn, mt trit l dn gian c lu truyn t bao i nay. iu ny cho chng ta thy ngi thy c vai tr to ln i vi con ng hc vn ca mi hc tr. Ngi xa cn c cu: "nht t vi s, bn t vi s" - mt ch l thy, na ch cng l thy), hung h chi, chng ta, trong i ai chng l hc tr hn mt ln "nht t" . chnh l li nhn nh, khuyn rn chng ta phi nh n thy c. Mi ngi c c cng danh, s nghip thnh t u nh cng n dy d ca thy c. Nhng ngi chin s trong cuc chin sinh t vi gic ngoi xm, trong hnh trang tinh thn mang ra mt trn cng c li thy c. Chng ta, hn nhiu ngi c nht k ca anh Nguyn Vn Thc (Nh xut bn Thanh nin xut bn di nhan Mi mi tui hai mi) hc sinh trng cp 3 (THPT) Yn Ha B T Lim, H Ni. Trang nht k ngy 24/5/1972, ghi trc khi anh hi sinh ti chin trng Qung Tr hai thng, by ngy sau , ngi hc tr ny nh li dy thy gio c - thy Lu, v ni rng, cho n lc ny, anh mi hiu ht li dy ca thy. Qua cun nht k ca ngi hc tr Nguyn Vn Thc ta hiu c tm lng ca anh i vi thy c gio ca mnh. "C th ngy mai, cuc i s tr li mnh bng lung gi lnh ngt, nhng c h chi, khi mnh cng hin cho cuc di mt tm hn chnh trc v cao c - Bit yu v bit ght - Bit ln ln trong ci bnh d ca cuc sng m cm hiu hnh phc khng c g so snh ni. Bit sng cao thng, vn ln trn tt c nhng nhng g tnh ton c nhn mn mi v cn ci. Phi, mnh phi sng nh vy, phi cng hin cho cuc i mt tm hn nh th y l m c, l nguyn vng, quyt tm v cng l trch nhim mnh phi lm.. Chnh v th ta khng th qun c cng n ca thy c. Thy c gio l ngi hng dn, bi dng, truyn t cho ta nhng kinh nghim m nhn loi tch lu trong sut qu trnh lch s lu di v khoa hc t nhin, khoa hc x hi v kinh nghim sng m rng tr c cho chng ta. Thy c khng ch cho chng ta tri thc m cn rn luyn cho chng ta bi hc lm ngi. Lc cn b th thy c dy ta tng ch ci, tng con s, ri theo nm thng chng ta

dn ln ln thy c dy ta nhng iu hiu bit cao hn, rng hn gio dc ta thnh ngi c tri thc, c o c. Cc thy c gio l ngi "mi st nn kim", cng lao bit bao! Cc thy, cc c ang lm mt ngh cao qu nht, ngh dy hc, ngh m dn tc ta vn rt coi trng, quan tm v bit n. ng cha ta thng ni : Mun sang th bc cu Kiu, Mun con hay ch phi yu knh thy. V hc sinh thn yu, cc thy gio, c gio lun lun quan tm n s tin b, vui sng trc s trng thnh ca chng ta, trn tr trc thiu st m chng ta mc phi. T ci ni l nh trng, tnh cm gn b gia chng ta v cc thy c l mt tnh cm c bit, su sc. Tnh cm s cng i sut cuc i, ng vin, nng chng ta trng thnh. Mi ngi chng ta phi khc ghi v bit n. Phi ghi nh trong lng, o thy tr l mt trong nhng o ln, gi cho x hi lnh mnh, vng chc. Lng bit n thy c l phi bit gi ng "o". Nhng cao hn, phi c th hin bng hnh ng c th. Mun vy chng ta phi hc tp tt, t nhiu thnh tch cao. y cng chnh l o l lm ngi, l cch ng x ca ngi c nhn cch. t nc ta c rt nhiu tm gng ng noi theo nh ngi hc tr con vua Thy T ca thy Chu Vn An. Bit l tri mnh Ngc Hong, tt b cht chm, nhng vn tun theo li dy bo nhn ngha ca thy. Bc H tng dy : K c ti m khng c c l ngi v dng, ngi c c m khng c ti th lm vic g cng kh. Nn tng ca con ngi vn l o c, o c kt hp vi ti nng th lm chuyn g cng thnh cng. X hi hin i ngy nay, vn o c ang cn nhiu ci quan tm, l tnh trng hc sinh v l, v n bc ngha vi thy c. Thm ch c hnh vi lng m, cn . Tt c u b ch trch, ln n gay gt. Trong bi cnh nh th, thit ngh, lng bit n l mn qu gi tr nht, l bng hoa ti thm nht cc th h hc sinh dng tng thy c knh yu. y khng phi ch l bn phn v ngha v m cn l th tnh cm cao qu, thing ling, u, lc no cng cn gn gi, nu cao. ---------------------------------------------------------------- 4: Suy ngh v cu: "Khng thy my lm nn" v "Hc thy khng ty hc bn". Bit n,qu n l phm cht o c ca tnh bn v tnh thy tr.Thy l ngi cho ta nhiu kin thc.Bn l ngi gip ta pht trin nhng kin thc hc. Nhng iu ny c cha ng tatruyn li qua hai cu tc ng: Khng thy my lm nn. Hc thy khng ty hc bn. Ti sao khng thy my lm nn ? Ti sao phi hc thy khng ty hc bn ? C hai cu tc ng :Khng thy my lm nn v hc thy khng ty hc bn khng mu thun vi nhau v c hai cu u c vai tr ca ngi thy vi ngi hc.Trong vic rn luyn v hc tp, ngi thy ng vai tr ch o, t chc hng dn v truyn th kin thc b ch cho ngi hc.Cu tc ng :khng thy my lm nn nhm cao vai tr,v tr v tc dng quyt nh ca ngi thy, cao ngi thy l cao tinh thn hc tp phi hc mi c kin thc. Thy khng c ngha l ngi dy trng m cn l ngi gii hn,c th truyn t kinh nghim ca ngi i trc. Khng c thy, khng c ch bo, dy d, khng c hc hnh n ni n chn, ngi ta khng th lm tt bt c cng vic g.Nhng hiu bit tri thc, khoa hc m mi ngi lnh hi c nu khng phi mt phn do s ch bo, hng dn, truyn t ca ngi thy.R rng nu khng c thy dy, khng c kinh nghim ca ngi i trc th khng c kin thc, d sai lm, tht bi. Ngc li,cu tc ng : hc thy khng ty hc bn c v nh coi nh vai tr,tc dng ca ngi thy v cao vic hc tp bn b.Cho rng vic hc bn c kt qu cao hn hc thy. Nhng ta cng cn phi nh rng kin thc ca bn c c cng t thy m ra.Tuy nhin, hc bn c nhng thun li m hc thy, c khng c:bn b cng la, d gn gi, trao i, hc tp ln nhau. Hc bn, bn thn mnh s thy c ch tt, ch km ca mnh m t c gng vn ln v tin b.Bn cnh vai tr ca thy v bn, s n lc ca bn thn cng l iu quyt nh trong vic hc tp v nng cao kin thc. Cu tc ng : khng thy my lm nn qu cao vai tr ca ngi thy trong vic trng thnh, lp nghip ca ngi hc. Mc d trong cng tc o to con ngi,ngi thy gi vai tr trung tm,quyt nh nhng cho rng khng thy my lm nn l iu khng tha ng. Chng ta ai cng nhn nhn s trng thnh,c s nghip ca mi con ngi mt phn nh cng n dy bo ca nh trng,ca thy c nhng mt phn cng phi do bn thn ngi hc pht huy n lc c nhn,t bn thn vn ng tip thu nhng ci mi,sng to nhng ci hay.Trong cuc sng,mi trng hng ngy

ngoi tc dng ca thy,ngi hc cn chu nh hng ca hon cnh xung quanh,ca yu t khch quan nh gia nh,cha m,x hiDo , tuyt i ha vic hc thy,khng coi trng vic hc tp ni khc,ngi khc th s hn ch kt qu ca cng vic. Tuy nhin, khng nh :Hc thy khng ty hc bn cng c nhiu ch cha ng v cu tc ng ny h thp vai tr v tc dng ca ngi thy, cao qu mc vai tr ca bn b trong hc tp. Hc hi, tm hiu ni bn b l mt trong nhng yu t gp phn vo s thnh t ca mi c nhn nhng trong gia nh,ngi thy ng vai tr quyt nh,bn b ng vai tr h tr.Nu ni rng bn b c tr gip , h tr, bo ban cng nhau hc tp tt hn th chng ta d chp nhn nhng ni khng ty th kh nghe v ng cha ta tng ni: Mun sang th bc cu Kiu, Mun con hay ch phi yu ly thy. Mun hc tt,bn cnh vic hc thy, bn cn phi c s n lc,hc tp ca bn thn.Chng ta phi khng nh vic hc thy l ch yu & cn phi kt hp vi s n lc ca c nhn ngi hc.Chng ta khng chp nhn cch hc th ng,nhi nht,my mc. Nh vy,trong hot ng nh trng hin nay, hai cu tc ng khng h mu thun nhau,nh vy u c nhn mnh i tng i vi ngi bit vn dng th hai cu tc ng c ngha tch cc,b sung cho nhau,ch cho chng ta hai ni hc tt nht: hc thy v hc bn. Hai cu tc ng hc thy khng ty hc bn, khng thy my lm nn tch ri nhau, c kha cnh ng v hn ch, nhn b ngoi nh mu thun vi nhau nhng phi hp ni dung hai cu tc ng s c li khuyn hc hi tt nht: chng ta phi coi trng vic hc thy, ng thi phi bit hc bn. Bn thn mi ngi hc sinh phi bit knh trng,bit n thy c gio,nhng ngi gip , truyn th cho chng ta,dy d nhng iu hay l phi cho chng ta.V chng ta cng vn phi khim tn hc hi ni bn b,on kt chn thnh gip nhau cng nhau tin b. -------------------------------------------------------- 5: SUY NGH V CU "NHIU IU PH LY GI GNG-NGI TRONG MT NC PHI THNG NHAU CNG" Dn tc ta vn c truyn thng on kt, yu thng m bc ln nhau. din t tnh ngha tha thit ny, ca dao c cu: Nhiu iu ph ly gi gng Ngi trong mt nc phi thng nhau cng. Nhng hnh nh trong cu ca dao tht d hiu nhng ngha ca n th tht l su sc. Nhiu iu l tm vi ; " Gi gng " l ci khung bng g ngi ta t ci gng ln... Hnh nh Nhiu iu ph ly gi gng c ngha en l tm vi che ph, gi cho sch v lm p cho gi gng cng c tm gng. Hai ting ph ly nhc nh, th hin s gn b khng tch ri gia gi gng v nhiu iu. Hnh nh cn gi ln ngha bng l s yu thng, m bc, che ch. Ly ngha bng , dn gian mun nhn nh mi ngi trong cng mt cng ng cn phi bit yu thng, m bc, che ch cho nhau: Ngi trong mt nc phi thng nhau cng. l mt li khuyn nh m tnh ngha. Vy th ti sao ngi trong mt nc phi yu thng gip ln nhau? Trong tm thc mi ngi Vit Nam u tin cc dn tc trn t nc ta l anh em. Con ngi cng mt nc, c cng chung mt ngun gc lch s. Mi ngi trong cng cng ng, cng lng, cng nc, i sng vt cht, tinh thn lun gn b vi nhau, rt cn n s quan tm ng vin gip ln nhau; nht l lc c ai gp kh khn hon nn. Hn na, khng ai c th sng l loi trong x hi m phi ho nhp vo cng ng. Thng yu, m bc gip ln nhau l l sng ca mi ngi, n tr thnh mt truyn thng o l tt p ca dn tc ta. Tnh cm yu thng on kt to nn sc mnh vt cht v tinh thn s gip con ngi vt qua bao kh khn, chin thng k th v thin tai, i ti cuc sng tt p hn. C th k n cc cuc khng chin chng qun xm lc ca nhn dn ta. Ri nhng tm lng ho tm ng gp vo cc qu t thin gip nhiu ngi ngho kh, bnh tt khc phc c hon cnh, vt qua bnh tt him ngho tr v vi cuc sng bnh thng. Chng ta phi lm th no pht huy c o l tt p ? Chng ta cn trnh quan im : n nh ai ngi y rng., c thi dng dng ng trc ni au kh ca h hng, lng xm, dn tc. V yu thng gip ln nhau phi xut pht t lng chn thnh, t nguyn th mi l ngha c cao p, ng trn trng. pht huy c o l tt p ca nhn dn Vit Nam, chng ta phi bit quan tm, gip nhng ngi xung quanh khi h gp kh khn hon nn vi thi chn thnh, kp thi. Thng yu, m bc ln nhau l biu hin s on kt dn tc. Mi ngi cn phi bit gi gn v

pht huy truyn thng tt p . ngha ca cu ca dao tr nn mun i. V l bi hc c kt bng tm huyt ca nhn dn ta. Hn bao gi ht, chng ta phi bit pht huy mnh m truyn thng tt p . ----------------------------------------------------------- 6: Suy ngh v cu tc ng: Mt cy lm chng nn non Ba cy chm li nn hn ni cao Bi lm: Mt cy lm chng ln non Ba cy chm li ln hn ni cao. Cu tc ng nhm rn dy chng ta phi bit on kt, ng tm hip lc, gip nhau lm nn c nhng vic ln. Vy mt cy l g? Ba cy l g? Ti sao mt cy lm chng ln non cn ba cy chm li ln hn ni cao? Thng qua cu tc ng, ta c th hiu mt cy l mt ngi, mt b phn nh b ca x hi. Cn ba cy l nhiu ngi, l ton x hi. Mt cy lm chng ln nonc ngha l mt ngi th kh c th lm nn c vic. Ba cy chm li ln hn ni cao l c nhiu ngi cng lm th vic s hon thnh. C cu c ngha l: Ch c mt ngi th khng th lm nn vic g, cn nu c nhiu ngi chung sc th vic d ln n my cng s thnh cng. Cu ny c s dng nhm ku gi mi ngi hy on kt cng chung sc lm vic. Lch s ca dn tc ta minh chng cho iu . Nhn dn ta cng nhau ng ln chng li gic phng Bc xm lc v dnh c nhiu chin cng hin hch thi L, Trn... Ri chng ta li cng nhau nh thng c nhng cng quc v qun s nh Anh, Nht, M. kha cnh khc cu cu tc ng ny cn cho chng ta thy nhn dn ta on kt trong chng li thin tai l lt, chng li cai tai t nn. in hnh nh vic ng bo min Trung ang phi chng chi vi cn l ln nht trong lch s. Nu ch c mt s lng nh ngi dn chng ta ng gp cu tr th ch gip c rt t ng bo ang on mnh trong cn l d. Nhng nu nh c nc chng ta cng hp sc, chung tay gip th mi ng bo s c h tr, cu gip. Ta c th thy tinh thn on kt l rt cn thit xy dng mt x hi, t nc ln mnh, giu p. Vy m vn c nhng c nhn, tp th nh l mun ph v s on kt y. H l nhng ngi khng thc hin, khng tun theo nhng quy tc ca x hi, i ngc li nhng quy nh ca nh nc, cng ng nh x rc ba bi, khng chp hnh php lut, khng tun th lut l giao thng. H cn l nhng ngi ch bit n bn thn ,khng c lng thng yu ng loi, khng bit gip ngi khc Khng nhng th nhiu ngi cn lp ra t chc phn ng nhm chng i chnh quyn, chia r t nc, dn tc. Nhng hnh ng y ca h tht ng ch trch. Chng ta c th th hin tinh thn on kt d ch bng nhng vic nh nht nh trong mi trng hc ng th gip bn b hc tp, tham gia cc phong tro do trng lp, a phng t chc nh chin dch Ma h xanh. Ngoi x hi th ta c th chung tay gip cc c gi neo n, nhng hon cnh cn kh khn, gip ng bo b thin tai l lt. Nhng vic lm y d nh nhoi, t i nhng cng mt phn no chia s, gip c cng ng. Tinh thn on kt thng qua cu tc ng: Mt cy lm chng ln non Ba cy chm li ln hn ni cao. tht l ln lao v ngha. Mi chng ta hy cng nhau chung tay gp sc xy dng mt x hi y p tnh ngi. V mt cy s chng bao gi lm nn c mt th gii tt p hn. --------------------------------------------- 7: Anh em nh th chn tay, Rch lnh m bc d hay n. Suy ngh ca em v li khuyn trong cu ca dao trn? Ngi Vit Nam chng ta rt coi trng tnh cm gia nh . V th, trong kho tng vn hc dn gian c bit bao ting ht, li ru, cu chuyn khuyn nh mi ngi hy nng niu, gn gi tnh cm cha con, anh em m m hnh phc . Mt trong nhng li khuyn l : Anh em nh th tay chn, Rch lnh m bc kh khn n Cu ca dao so snh tnh anh em vi mt hnh nh c th v d hiu li khuyn thm vo lng ngi. Ai chng bit tay, chn l nhng b phn trn cng c th con ngi. Tuy mi th c mt chc

nng, nhim v ring nhng gia chng lun c mi lin h khng kht, b sung, h tr cho nhau. Anh em trong gia nh cng vy. Tuy mi ngi l mt c th c lp nhng u cng b m sinh ra, cng sng di mt mi nh, cng chi, cng hc, cng ln ln. Anh em c quan h gn b mt cch t nhin : Mu chy rut mm, tay t rut xt. V th, anh em rut tht phi thng yu, nng nhau trn mi bc ng i: Rch lnh m bc, kh khn n. Rch, lnh tng trng cho nhng hon cnh sng khc nhau. Rch l cnh sng kh khn, kh s ; cn lnh l cnh sng thun li, sung tc. Hp ngha li, rch lnh ch s ngho i hay m no ca con ngi trong cuc i. Nhng l anh em th i khi no, lc lc thiu . Cng phi quan tm n nhau, khng nn so o tnh ton thit hn. Hon cnh sng c th thay i nhng tnh anh em trc sau nh mt. Anh em l git mu s i. Tnh cm anh em l tnh cm rut r cho nn s m bc ln nhau cng l vic lm t nhin, tt yu. m bc c ngha l gip , che ch, san s cho nhau mi ni bun vui, mi iu sng kh. Cu ca dao nu ln mt cch c x hp l, hp tnh trn nn tng o c l lng nhn i. Quan tm sn sc ln nhau cn l trch nhim , bn phn ca mi ngi anh, ngi em trong gia nh. S tch tru cau l cu chuyn xc ng v tnh anh em thm thit. Hai anh em h Cao m ci cha m, cng n hc nh thy h Lu. H nhng nhau bt cho duy nht, khin c con gi thy cm ng, em lng yu mn v thnh v ngi anh. Th ri, ch v mt s hiu lm m ngi em xu h phi ra i . Anh thng em cng b nh i tm Tnh ngha anh em su nng khin t tri thng xt, bin anh thnh cy cau, em thnh hn vi, mi mi bn nhau trong tc n tru ca ngi Vit. Cn nhn vt ngi anh tham lam, c c trong truyn Cy kh b ngi i ln n v dnh cho hn mt kt cc bi thm l b xc gia bin khi . Bi hc o c t cu ca dao trn c ngha su sc, thm tha. Ngy nay, bi hc cng c ngha gio dc to ln hn khi trong x hi vn cn tn ti khng t nhng cnh tng ngang tri, au lng, v quyn li c nhn ch k m ngi ta sn sng dt b tnh ngha anh em rut tht. ----------------------------------------------------------- 8: Suy ngh ca em v cu tc ng L lnh m l rch. Thc t lch s cho thy trong bn ngn nm sng cn trn di t bn b bin ng y sng gi ny, dn tc Vit Nam chng ta tng gnh chu bit bao l thin tai, ch ha v cng c lit. Php l no gip t tin chng ta vt qua c mi kh khn, iu ng y ng vng cng bn b nm chu? Phi chng l nh sc mnh ca tinh thn on kt, tng tr ln nhau. Nhn dn ta thc hin ng nh cu tc ng m t bao i nay ng cha ta truyn i: L lnh m l rch. Ni dung cha ng trong cu y c th xem nh mt bi hc v o l lm ngi, ng thi phn nh mi quan h tnh cm m trong x hi ta ngy trc. c cu tc ng y ln, chng ta hnh dung c ngay mt hin tng rt bnh thng trong sinh hot hng ngy ca nhn dn ta. l dng l cy - l chui chng hn - gi hng. Nu l b rch, ngi ta s ly mt tm l khc lnh ln bc li bn ngoi cho thm chc chn. chnh l ngha en, ngha thc ca cu tc ng. Th nhng, v mt ngha bng th sao? Hnh nh: l lnh, l rch y tng trng cho con ngi trong nhng hon cnh ring khc nhau. L lnh ch con ngi lc yn n, thun li, cuc sng xui cho, mt mi. Tri li l rch ch con ngi lc kh khn, sa c l vn. Bng li ni tng trng, dng hnh nh c th v gin d y, cu tc ng ng khuyn chng ta nn bit chia s, gip , thng cm, xt thng nhng ngi b ri vo cnh ng cng qun, gieo neo. Vi ni dung va ni, cu tc ng trn biu hin mi quan h tnh cm tt p, m ca nhn dn ta t xa trong x hi. Tht vy, on kt tng thn tng i vn l mt truyn thng tt p ca dn tc ta. Ngoi cu tc ng trn,

ngi xa cn truyn i cc cu Ch ng em nng. Nhiu iu ph ly gi gng - Ngi trong mt nc th thng nhau cng.; Bu i! Thng ly b cng - Tuy l khc ging nhng chung mt gin... Cc cu trn u khuyn nh ta: h l ng bo th nn on kt, hp tc, cht ch vi nhau trong tinh thn tng thn tng i, khng nn th , ngonh mt, quay lng trc ni bt hnh ca ngi khc m tri li phi lun lun quan tm gip , m bc, ch che ngi kh khn, tht th. Nhng ngi giu c nn thng yu cho nhng ngi ngho kh, nht l trong nhng khi h gp hon nn, tai ng nh lt li, chy nh, bnh tt... Nhng ngi c a v to, trch nhim ln nn to iu kin, gip qun fchng c sng mt i no m, hnh phc. ng nh tinh thn ca ngi xa tng khuyn dy: Thy ai i rt th thng Rt thng cho mc, i thng cho n. Trong i sng x hi, hon cnh con ngi d thay i tht thng, khi thnh cng, khi tht bi. C ci tnh thng ngi nh th thng thn y, th cuc sng x hi mi trnh c mm mng chia r, xung t, xy dng c tnh on kt, tng thn, tng i. Cng phi thy rng th trc ni bt hnh ca ngi khc l mt thi xu, mt thi ch k, v lng tm. Trong i sng cn nhiu kh khn ca bui u xy dng ch ngha x hi hin nay, hn lc no ht, lng nhn i, tnh cm thng yu, m bc ln nhau y phi c nng ln thnh thc t gic mi con ngi chng ta. Tuy nhin, chng ta cng cn phi nhn nh, nh gi ng tinh thn ca cu tc ng ny. L lnh m l rch ngha l ngi khe mnh, bnh yn phi gip ngi yu ui, kh khn l mt bn phn cn thit nhng khng c xut pht t ng c c nhn thp shn v cng khng phi l hnh ng ban n trch thng kiu b th: m nht thit phi bt ngun t lng nhn i hay tnh cm nhn o m chng ta va phn tch bn trn. C ngi c gip cng vy, khng nn li, hon ton sng nh vo tnh thng xt ca ngi khc tr nn th ng, bing li. H phi vn ln xng ng lm nn mi quan h bnh ng, thn i vi ngi khc. Tm li, tnh yu thng, m bc nhau l mt truyn thng p v o l lm ngi, c dn tc ta gi vng v pht huy truyn li nhiu th h, tri qua cc giai on lch s ca t nc nht l trong kh khn, hon nn, thin tai... Ngy nay, truyn thng y cn c k tha v mnh m pht huy hn na. Mi ngi chng ta phi c thc on kt tng i, tng thn, tng tr nhau trong sinh hot, hc tp v sn sng tch cc tham gia cc cng tc cu tr x hi. Tuy nhin, hn ai ht, thanh nin cn chng t tng li, cao tinh thn t lc cnh sinh. ------------------------------------------------------------- 9: Suy ngh v cu tc ng: "Thng ngi nh th thng thn" T xa n nay, ng b, cha m thng khuyn nh chng ta l phi: "Thng ngi nh th thng thn". Nh vy vi ng vi truyn thng tt p ca dn tc VN l ly ch nhn lm gc. V d cng l mt trong nhng phm gi ca con ngi VN. Thng thn l thng chnh bn thn mnh. Khi i khng cm n, khi lnh khng c o mc, khi m au khng c thuc ung v khng ai chm sc... lc bn mi cm nhn c mnh rt thng bn thn ca mnh. Thng ngi l thng xt mi ngi xung quanh, quan tm, chia s v sn sng gip khi mi ngi gp kh khn. Thng ngi nh th thng thn l ta yu qu bn thn nh th no th ta cng i x vi mi ngi nh th. Nu bn thn tng tri wa au kh, bnh tt, tng thiu... th khi gp nhng ngi cng cnh ng y, ta hy cm thng, chia s, gip , quan tm ti h

nh chnh vi bn thn mnh. Cu tc ng nhc nh chng ta phi bit thng yu, trn trng mi ngi nh chnh bn thn mnh. Trong cuc sng phi bit on kt gip nhau, th hin c tnh tng thn tng i trong xh VN. Mt c nhn khng th sng thiu gia nh, mt gia nh khng th tch ring khi XH, nht l nhng lc c nh, kh khn. Theo thng k hin nay, trn th gii c ti 70% tr em tr nn h hng, sa vo cc t nn x hi l do thiu s quan tm ca gia nh v x hi. Mi quan h gia ngi vi ngi rt khng kht; mnh c thng cm, yu thng, gip ngi khc th mi nhn c cch i x nh vy. Nu hm nay bn gip cho nhiu ngi ngho c cm n, o mc, c vic lm n nh th chc chn h s bit n v t nht bn cng c h knh trng vi l n nhn ca h. Hin nay, trn khp c nc co rt nhiu phong tro t thin, nhiu qu t thin c lp ln nh: qu v ngi ngho, qu khuyn hc, qu dnh cho ngi khuyt tt... ng thi ngy cng c nhiu cc ngi nh tnh ngha, cc trng hc c xy mi cho cc em hc sinh ngho. l nhng biu hin rt c th cho truyn thng nhani v on kt ca dn tc VN. Tnh giai cp, ngha ng bo l yu t quan trng hnh u to nn sc mnh trong s nghip chin u bo v T quc v xy dng t nc ngy cng giu mnh. Tnh tng thn tng i l mt trong nhng nt p ni bt ca bn sc dn tc ta. --------------------------------------------------------- 10: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v c tnh trung thc. Ai cng bit rng, ngi Vit Nam ta c rt nhiu phm cht tt p c lu truyn qua nhiu th h nh: tinh thn yu nc, lng dng cm, c tnh trung thc v lng t trng.... Chng ta rt t ho v nhng phm cht tt p m chng ta ang c. Trong cuc sng hng ngy, c tnh trung thc c th hin r nht qua tng hnh ng ca con ngi Vit Nam nh cu tc ng: n ngay ni thng. Trc ht, chng ta phi hiu th no l c tnh trung thc. Trung l ht lng vi t nc, Thc l tht, s tht. Trung thc c th hiu l ngay thng, tht th, ni ng s tht, khng lm sai lch s tht. Ngi c c tnh trung thc l lun lun tn trng s tht, chn l, l phi, khng lm sai lch s tht. c tnh trung thc ca con ngi c th hin qua cch sng ngay thng, tht th, dm nhn li khi mnh mc khuyt im. Trong cuc sng, c tnh trung thc c th hin r rng nht l tht th, thng thn nhn li khi mnh mc li, khng bo co sai s tht, khng tham lam, gian di ly ca ngi khc lm ca mnh. Trong hc tp, thi c, nhng biu hin ca tnh trung thc ca mi hc sinh huy cn c pht huy nh khng quay cp, chp bi ca bn, khng mang theo ti liu v lt ti liu trong lc thi hoc kim tra, khng chy im, khng dng bng gi,... C th thy, trung thc l c tnh cn thit, qu bu ca mi ngi. Nu c tnh trung thc, nhn cch ca mi ngi s dn c hon thin. Bn thn mi ngi s c ngi khc knh trng, yu mn. iu quan trng hn c l bn thn ngi c tnh trung thc s t gy dng cho mnh mt hnh nh, mt ch tn trong lng mi ngi bn v mi ngi trong x hi. Nh c tnh trung thc trong hc tp, chng ta s c c nhng kin thc thc do chnh ta hc tp ch khng do hc vt, hc my mc hoc qua loa, i ph. Tnh trung thc cn gip cho chng ta c ci nhn, nh gi ng nng lc ca mi ngi. Hc sinh c tnh trung thc th thy c gio mi nh gi ng nng lc ca mi hc sinh c k hoch bi dng, v nng cao kin thc. Nu hc sinh c nhng vic lm khng th hin tnh trung thc ca mnh, ng vi nn lng, cc bn vn c th sa nhng li sai ca mnh tr thnh ngi tt, gp phn lm cho x hi trong sch, vn minh v ngy cng pht trin. Khng ch trong hc tp, m trong kinh doanh, nu c tnh trung thc, doanh nghip s c c uy tn v lng tin khch hng, kinh doanh t hiu qu cao. phn lm cho x hi trong sch, vn minh v ngy cng pht trin. C nhiu ngi s cho rng: Trung thc l c tnh tt nhng c lm c hay khng th tu v cng chng c hu qu g ng k. Nhng tht ra s thiu trung thc s gy ra nhng hu qu xu. Bi trong cuc sng, iu quan trng nht ca mi ngi l ch tn. Nu nh mt n ng ngha vi nh mt nim tin v s tn trng ca mi ngi i vi mnh. Nu trong kinh doanh lm n s mt i nhng ngi i tc lm n. Nu trong hc tp m khng trung thc th thy c, bn b khng cn tin mnh

na. Trong lm vic, nu s liu bo co thiu trung thc s gy thit hi rt ln n nn kinh t t nc. Trong kinh doanh, cht lng sn phm khng trung thc s nh hng khng tt n ngi tiu dng, thm ch gy hu qu c bit nghim trng e do tnh mng con ngi. Trong hc tp, c bit l trong cc k thi s thiu trung thc lun xy ra. S gian ln trong thi c vn cn ph bin. iu lm nh hng nghim trng n kt qu thc cht ca dy ca thy c gio v hc ca hc sinh, gy d lun xu trong x hi. Do , thiu trung thc tr thnh cn bnh ly lan nhanh, lm xung cp o c x hi. Mi ngi cn phi c nhng hnh ng, vic lm c th ca ring mnh nhm gip t nc ta khng cn nhng hnh vi th hin s thiu trung thc na. i vi mi ngi, cn xy dng thc trung thc trong tng vic nh, vic ln. c bit, i vi mi hc sinh cn ngi trn gh nh trng vic tu dng, rn luyn c tnh tht th l rt cn thit. ng vin nhng tm gng ngi tt, vic tt nh trng cn biu dng mt s tm gng tiu biu v c tnh trung thc hc sinh noi theo ng thi khuyn khch, ng vin hc sinh tham gia vo gn gi v pht huy nhng c tnh tt p ca ngi Vit Nam. Cng vi vic biu dng nhng tm gng tt v tnh trung thc chng ta cng cn ln n s thiu trung thc v tng bc y li nhng tiu cc do thiu trung thc gy nn tu theo kh nng ca mi ngi. Trung thc l c tnh rt cn thit trong cuc sng. Trong thi i hin nay, nht l khi chng ta ang trong thi k hi nhp vi nn kinh t tri thc ton cu th c tnh trung thc li cng cn thit hn bao gi ht v sng trung thc gip chng ta nng cao phm gi, lm lnh mnh cc mi quan h x hi v s c mi ngi tin yu, knh trng. V vy, mi ngi cn xc nh ng t tng c mt tng lai tt p. L mt hc sinh, em s c gng pht huy c tnh trung thc ca hc sinh gp phn hon thin nhn cch bn thn v nhn c s tin yu ca thy c, bn b. Khng ngng hc tp tt 5 iu Bc H Dy ...Khim tn, tht th, dng cm. --------------------------------------------------------------------- 11: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em tc hi ca thiu tnh trung thc trong thi c. 1. M bi: Nu ra vn (thc trng hin nay l cht lng dy v c bit nhn mnh l cht lng hc tp ca hc sinh c chiu hng gim st i rt nhiu, mt trong s nhng nguyn nhn l thi thiu trung thc trong thi c, gian ln, quay cp dn n hc gi thi gi...) 2. Thn bi: (Theo mnh th bi ny yu cu phn tch tc hi, nn cn i su vo lun im , xong nu ch c tc hi m b qua biu hin, nguyn nhn th khng th c, m nu c tc hi ri li khng nu ra hng gii quyt th bi vn s i bi hng b tc ....) L1: Gii thch thi thiu trung thc l g? - Thiu trung thc l lm khng ng, khng tn trng kin ca mnh , vi nhng g c, xy ra. -Trong thi c, thiu trung thc l gian ln, coi trng im chc m b qua kin thc thc ( on ny nu lun biu hin ca thi thiu trung thc) L2: Nguyn nhn ca vic thiu trung thc trong thi c xut pht t chnh bn thn mi hc sinh - Hc tr li hc, hc khng ht bi m mun c im cao th phi gian ln thi. -C nhng ngi cng c kin thc xong c n gi kim tra l h khng th t ch c bn thn, khng t tin v h khng dm tin rng mnh c th lm c bi m khng cn n sch, th l quay bi. L3: Tuy nhin cng khng th ph nhn nguyn nhn cng mt phn xut pht t bn ngoi - Ba m no cng mun con mnh hc hnh gii giang nn gy p lc: no hc thm, no con nht nh phi t hc sinh gii... khin cc con cng phi on mnh gnh ly c mun ln lao ca cha m cho d khng phi ai cng "thng minh vn sn tnh tri." - Mt s ngi a thnh tch p ch tiu, p s lng khin hc gi, thi gi nn nh phi thiu trung thc m vt c s lng nh mong mun. L4: Tc hi ca thi thiu trung thc trong thi c - Khng c kin thc khi bc vo i -Gian ln c m ln m c th trt lt th ln sau h s tip tc gian ln vn ti v tr cao hn.

- Ngi c ch d bi quan do nhiu ngi khng bng h xong li c v tr cao hn nh quay cp, lun ci -Bng gi, bng tht ai bit u m ln. Nhng ri tm bng cng quyt nh mt phn quan trng trong vic tm cng n vic lm sau ny nn nhiu ngi c vin vo tip tc gian ln. -X hi s mt nim tin vo ngnh gio dc ca t nc, cht lng gim st khng th nng cao v th nn gio dc trn trng quc t. L5: Bin php khc phc: - Hc bi, c gng hc tht tt vo v hy t tin vo bn thn, tin rng th h 8x, 9x chng ta cp th lm c ngay c nhng iu m chng ta ngh mnh khng lm c, hy dng cm thot li khi cun sch, quyn v trong gi kim tra, khng v li, khng v im s, khng thn tch gi. - Kin quyt chng bnh thnh tch, cao nhn ti c thc ti thc cht - Khen thng, ng vin kp thi nhng i tng u tu, gng mu trong vn gt b mt tiu cc trong ngnh gio dc hin nay. 3. Kt bi: By t nim tin rng trong tng lai, thi thiu trung thc ny s c khc phc Mnh ngh ch vy thi, ng gp thm nha!!!!!!! Ch tm kim s liu, li l phi thuyt phc xong dng li ng mc, khng ch trch m cn c thi xy dng nhu hn cho nc nh.... ------------------------------------------ 12: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em ni khng vi cc t nn x hi? Hin nay,Vit nam chng ta ang trn pht trin cng nghip ho-hin i ho t nc.Mi cng dn u phi c trch nhim i vi bn thn cng nh i vi t nc gp phn thc y s tin b ca nc nh,song song vic y li t nn x hi cng l mt trong nhng tiu ch pht trin hng u. Mt t nc cng vn minh, hin i th t nn x hi li cng phc tp, cng ng phi ln n gay gt. Cho n ngy nay,t nn x hi vn c hiu l nhng vn nn,nhng vic lm sai tri gay nguy him cho x hi nh:ma tu,mi dm,ti phmN khng ch lm nh hng n s an nguy ca Vit Nam m cn l mi e do khng khip ca ton nhn loi.Ai trong chng ta cng u c th l nn nhn ca nhng t nn trn.V th,ta cn t ch bn thn.Kin quyt bi tr v tiu dit con qu git ngi khng dao ny.Nu mi ngi trn Tri t ny cng chung tay gp sc vi nhau,cng nhau tuyn truyn nhng bin php khng ch th t nn x hi s khng cn l mt vn nan gii na. in hnh nh t nn ma tu,mi ngy n c th cp i mng sng ca hng chc triu ngi trn th gii. Thay v cam chu ng nhn,chng ta hy lm nhng vic lm tt nht c th nh: a ngi nghin ma tu i cai nghin,to iu kin h vui sng,lc quan v ho nhp tt hn vi cng ng.Nghim khc trng tr nhng k bun bn ma tu,nhng m mchn dt gi mi dm gp phn chn ng li hi ca nng tin nu.Nhng hn bao gi ht,t nn x hi c th b tiu dit cn tu thuc vo thc ca chnh bn thn mi ngi.V th,ai trong s chng ta cng phi lm ch bn thn,ni Khng vi nhng li l khiu khch,nhng tr n chi sa o.Tuy mt ngy,chng c th khng ga6y ra hu qu g nghim trng.Nhng theo thi gian, chng s li ko ta ngy cng ln su vo vng bn nh ca t nn x hi. Trong x hi ny, c nhiu ngi lun sng theo phng chm:Vui c chng-Dng ng lc th cng c khng t ngi tng ngy tip tay,lm lan truyn t nn x hi ra cng ng.Nhng ngi c tin, sng n chi,ua i ri cng tr thnh nn nhn ca t nn x hi that ng ph phn. c bit nguy him l nhiu ngi c hnh vi ch mu, li ko gii tr sa vo t nn x hi. H khng thc c hu qu m mnh gay ra to nn mt l hng en vo th h tr m ch bit hng li cho ring mnh.Nhng con ngi ch k nh vy ng phi chu v s nhng hnh pht nghim khc nht ca php lut v s cn rt giy v ca to n lng tm. Trn th gii cng c hng vn tm gng sng bc ra t t nn x hi sng tt p hn v l ngi c ch cho cng ng.H xng ng nhn c s thuong yu v trn trng ca mi ngi.Bit ng ln lm li t u sau nhng vp ng mi l iu ng qu nht.T , chng ta hy ging ln hi chung cnh tnh mi ngi v nhng tc hi ca t nn x hi v lm nhng bin php thit thc nht t nn x hi khng cn l ni m nh chung ca ton nhn loi. --------------------------------------------------------------------------------------

10

13: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em Hc i i vi hnh. Trong s nghip xy dng t nc cng nghip ho hin i ho t nc ngy nay, x hi ngy mt pht trin. S hiu bit, trnh kh nng chuyn mn l i hi khng th thiu ca mi ngi. Tuy nhin nhiu bn tr hin nay qu ch trng vo vic hc l thuyt trng m i khi qun mt phi thc hnh - mt iu ht sc quan trng. Mi quan h gia hc v hnh mt ln na c nhn mnh qua cu: Hc i i vi hnh. Hc l s hiu bit, l vn kin thc ca mi con ngi. Con ngi c hc l con ngi bit suy ngh, c nhn thc, c s hiu bit. Hnh l thc hnh, thc hin, vn dng nhng l thuyt hc bng vic lm thc t. Hc kt hp vi hnh khng phi l va hc va lm. Cho gi d, nu bn va ngi n cm hay ra chn va hc bi th th hi bn c thuc ni khng? S kt hp ta ni n y l vic thc hin nhng l thuyt hc nhm hiu r, nm vng nhng vn m phn l thuyt cp n c th vn dng chng mt nhanh chng, chnh xc trong thc t sau ny. Nh khi ta hc l thuyt mn ton Lng gic trng, ta thc hnh nhng l thuyt bng cch lm tht nhiu bi tp c th nm vng nhng l thuyt y. Ni chung phng chm hc i i vi hnh l hon ton chnh xc. Nu khng kt hp hc vi hnh th khng th t c hiu sut cao trong cng vic c. Bi trong cng vic ci ngi ta cn, quan tm hng u l sn phm-thnh qu lao ng ch khng phi l hiu bit trn l thuyt, mt khi khng t c ch tiu th du cho c thnh tch hc tp tt n u th ta cng s nhanh chng b x hi o thi, tr thnh mt k tht bi ng thng hi. Mt kin trc s tt nghip trung i hc danh ting vi thnh tch hc tp rt xut sc, vy m cn nh do anh ta thit k ra li khng c cht thm m, cht lng ngi nh th ch thuc loi son son m thi. Mt hc sinh hc tp rt tt, im mn Cng dn lun cao, vy m khi ra ng trong thy mt b lo n xin t ng trn ng, khng nhng khng gip m ngc li cn t thi coi thng gh tm b y, thiu thc hnh v mt hc vn th cn b p li ch thiu thc hnh mt o c th tht khng th chp nhn. Mt ngi nh khng hon ho th cn c th tm s dng hoc xy dng li, cn mt con ngi c o c suy thoi th ch l v dng. Mt khi go nu thnh cm, d c chnh sa na th ci c tm trong u cng chng th no mt i c ch c nc u thai kip khc mi c th sng tt c, nu khng th ch c th lm hi ngi, xu h t nc m thi. Nhng v d trn cho ta thy phn no tc hi ca vic hc khng i i vi hnh. Ngc li, nu bn kt hp tt hc vi hnh th bn s t c Nhu thnh tu. Khng phi ch trong thi i ngy nay mi cn phi kt hp hc vi hnh. T ngn xa, phng chm hc kt hp vi hnh c p dng khng t. Tuy nhin, Kin thc ca nhn loi v cng phong ph, khoa hc k thut ngy cng cao, nu khng hc tp s b lc hu, khng ph hp vi nhng ci mi l ca th gii. M mun t kt qu cao nht trong vic hc, s kt gia hp hc vi hnh l iu khng th thiu. Trong thi i ngy nay, x hi ngy mt pht trin, t nc ngy mt hi nhp vi th gii, phng chm kt hp hc vi hnh tr nn cp thit hn bao gi ht. L ngi hc sinh, trong thi gian hc tp nh trng,chng ta cn phi chm ch hc tp kt hp i i vi hnh. Hc bao gm c vn ho, ch ngha v khinh nghim ca cuc sng nng cao trnh vn ho, tip thu cng KH v CN hin i nng cao v nhn thc, v chnh tr x hi. Tch cc lao ng cn c sng to. Sn sng tham gia vo s nghip bo v t quc. V sau ny, khi bc vo i th phi tip tc nng cao trnh hiu bit, nng cao chuyn mn lm vic c hiu qu hn. Tm li, cu phng chm trn nu r tm quan trng ca s kt hp gia hc v hnh. Thc hin phng chm ny ng cch ta s t hiu qu cao trong hc tp, to iu kin thun li cho s nghip sao ny, ng thi gp phn tch cc vo vic xy dng mt t nc phn vinh tin b. ----------------------------------------------- 14: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em tnh bn p. Tui hc tr y p nhng mng m, suy ngh, nhng yu thng thm kn, nhng cu chuyn cn s chia, tnh bn p gip cho nhng c cu hc tr ci m, chia s nhng bun vui trong cuc sng, nhng kh khn trong hc tp. Mi ngi chng ta c rt nhiu bn nhng c my ai suy ngh tht su sc v tnh bn p? Tnh bn p phi chng l s chn thnh, yu thng trong tnh bn. cng l s s chia, lng nghe nhng suy ngh ca bn. Tnh bn p xut pht t su thm tri tim ca mi ngi ch khng phi l xut pht ch t mt pha, phi

11

c s gn kt gia hai ngi. Nh mt nh vn ni : nhng du ngt nho nh l cht keo gn b, chnh t s ng vin, s chn thnh gn kt mi ngi li vi nhau to nn mt tnh bn p. Hiu nhau v chia s l iu rt cn thit cho mt tnh bn. Hiu nhng tm t, tnh cm ca bn, nhng nim vui, s thch tnh bn cng thm bn vng. Tnh bn p ca tui hc tr c gn vi nhiu nhng k nim: c th l nhng chuyn i chi, nhng nim vui chung t mi pha, nhng cng c lc l s tranh ci, gin hn vi nhau. Th nhng mt tnh bn p, nhng tnh yu thng xo i nhng gin hn v l . S rng lng lun l yu t cn thit m tnh bn phi c, n gip chng ta b qua nhng iu nh nht gi mi mt tnh bn. Mt tnh bn p chnh l s tin tng ln nhau. C rt nhiu, rt nhiu nhng yu t xy dng nn mt tnh bn p. Tnh bn cng chng ta t qua mi kh khn vt ln, tnh bn cng nh nhng bc tranh chng ta hy t n ni sng nht, p nht trong tm hn ca m ngi. Mi chng ta sng khng th thiu c tnh bn, chng ta cn phi nng niu, gi gn nhng g chng ta ang c v pht trin tnh bn ca mnh. Nhng tnh bn p l ng lc gip chng ta vn ln phn u nhiu hn trong cuc sng. Cng n bi, hc bi l mt cch lm ny n tnh bn, gip nhau trong hc tp, cng chia s c m, gip nhau vt ln nhng kh khn cng gip cho tnh bn thm bn cht. L Nin ni:chn tht v thng thn l bc u lm ny n mi quan h ca tnh bn. Chng ta hy ni tht lng mnh, gp cng nhau thay i tnh bn thm p, thm sng nh nhng ngn la hng thp sng thm tng lai ca mi ngi. T xa n nay c rt nhiu nhng tn ban p c th hin trong th vn. c th l tnh bn mc mc v gin d oc th hin trong th Nguyn Khuyn qua bi bn n chi nh. chnh l s ng lng, ng cm ti mc hai con ngi ho vi nhau lm mt Bc n chi y, ta vi ta. Tnh bn p ca mi ngi lm cho chng ta hiu nhau, hai tri tim nh ho lm mt, lun gn b v st cnh bn nhau, vt qua nhng g kh khn nht. Qua thi gian c rt nhiu nhng tnh bn c hnh thnh, c cng c, nhng bn hc tr lun st cnh bn nhau, nhng tp th lp yu thng, phn u lm nn sc mnh tnh bn. Ni xa hn, tnh bn p c th l tnh bn gia cc quc gia vi nhau nh: Vit Nam- Nga; Vit Nam Cuba. Tnh bn gia cc quc gia chnh l s gip ln nhau a t nc pht trin, lm nn tnh hu ngh gia cc quc gia, dn tc. Ngy nay Vit Nam ang tng cng m rng quan h bn b, hu ngh vi rt nhiu quc gia trn th gii. D l tnh bn gia nhng con ngi, hay rng hn l:Tnh bn p lun mang n mt ngha to ln vi tt c mi ngi, hy lun sng v tnh yu thng, tnh bn. Mi chng ta hy nng niu, gi gn tnh bn, quan tm, s chia vi nhau nhiu hn tnh bn ca chng ta thm p. ---------------------------------------------------------------- 15: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v vic hc i ph ca hc sinh hin nay? Hin nay, trong xa hi, hoc vn la mt vn quan trong. No anh hng n moi vn trong thi ai. Vi vy i hoc la con ng ngn nht giup ta chinh phuc c kin thc vng vang. Nhng rt nhiu trng hp, phai noi la rt hy hu va ph bin trong gii hoc sinh chung ta la vn hoc i pho. Chung ta, ma khng hay noi v ban thn ti trc. Ti i hoc i khi chi trong trang thai i ph. Nhng k t khi ti nhn inh tng lai cho ban thn minh la hoc vn va tin bac la 2 con ng ngn nht i n thanh cng thi suy nghi hoc i ph a bin mt. Hoc la tng xng vi vic minh co trach nhim vi ban thn minh, co trach nhim vi nhng ngi nui va co cng sinh minh ra trn coi i nay. Hoc khng phai la i im danh, khng phai la co mt la c. o la mt nhn thc qua sai lam vi nhiu ngi hin nay. Ho i hoc khng co chu ich, khng co chi tin thu, ho c nghi i hoc la vic bt buc. Nhng thc s, hoc la cho ban thn ho ch khng phai cho ai khac. Ho c nghi rng i

12

hoc la cho ba me, cho ngi khac, i hoc tht nng n. Tai sao ho khng nghi su sc cho tng lai minh rng nu c a nay sau nay ln ln ho se la gi trong mt th gii ma toan b la tri thc, hin ai hoa, ho se la ai? Se lam gi sng. Khng bit nhng ngi o co bao gi t hoi minh nh th khng nhi? Ho c hoc i pho vi ban thn, vi gia inh, vi thy c,lam tn nhiu thi gian v b ti trng nhng trong u oc khng co gi ngoai mt m hn n. Lam cho ban thn tr thanh kh chu bi keo theo nhng thoi quen xu lam h hong con ngi o. Ho t bin minh thanh n l cua s h hong. Lam kin thc ta bi mt l hng tht to va no nui dng s li nhac, ngu n, t tin trong ta. Lam cho ta mt t tin trc cuc sng, trc mt tng lai khng my sang lang i vi ta. Noi chung hoc i pho la mt kt qua hinh thanh t s y lai, ham chi, hay mt s ly do nao o khng my t nhi. o la y kin cua ring ti, con cac ban thi sao? Cac ban a inh hng cho tng lai minh cha? T by gi hay vc ban thn va y thc chung ta dy nu ban a sai vi vic hoc i pho o. Hay nhn inh rng vic hoc la mt n hu ch khng phai la cc hinh va cung khng phai la bt buc ma da trn c s t nguyn cua ban thn. ------------------------------------------------------- 16: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v l tng sng ca thanh nin hin nay? ( 11- n thi) Ma xun l ma p nht trong nm, tui tr ca thanh nin cng nh ma xun. L la tui p nht trong mi cuc i. Thanh nin l la tui vi nhiu c m, d nh v hoi bo ln nht. c th lm tt nhng hoi bo th nhng thanh nin cn phi c mt mc ch sng mt l tng sng. Vy l tng sng ca thanh nin ngy nay l g? Trong thi k chin tranh chng M cu nc bao lp thanh nin xng pha ln ng vi mt mc tiu - l tng tt c v tin tuyn, v c lp t do ca t nc. ng nh nh th Phm Tin Dut vit: Xe vn chy v... (Phm Tin Dut, Bi th v tiu i xe khng knh) l l tng cao p ca bao nhiu th h thanh nin Vit Nam lc by gi. H hng hi ln ng ra trn, dng cm chin u, hy sinh cuc i thanh xun p nht ca mnh, gp sc quan trng cng ton dn tc nh thng k th hng mnh ca thi i l quc M, em li c lp, t do cho T quc. Nu lch s chn ta lm im ta Vui g hn lam ngi lnh i u. Vi th h thanh nin hin nay, k tha li dy v l tng cho thanh nin ca H Ch Minh, kt hp vi thc tin ngy hm nay ca t nc, thanh nin c th xy dng cho mnh mt chn l - mt l tng: Khng ngng phn u xy dng Vit Nam tr thnh mt nc Dn giu, nc mnh, x hi cng bng, dn ch, vn minh. Tt nhin s nghip to ln ny l ca ton dn tc nhng thanh nin gi mt vai tr quan trng, bi s nghip ny khng phi mt sm mt chiu m t c; cn c thi gian, ngn hay di tu thuc vo s phn u ca chng ta. Thanh nin l lp ngi tr tui s k tc v bin s nghip ny thnh hin thc. Ging nh cu ni: Tinh thn ca tui tr l qu k l c th nung st thnh vng. Trong cng cuc i mi ca t nc, nht l thi k hi nhp kinh t th gii, thanh nin chnh l ngun nhn lc cht lng cao nhanh chng nm bt khoa hc cng ngh hin i mi lnh vc pht trin t nc. Thanh nin Vit Nam th hin rt nhiu u im nh thng minh, cn c, chu kh, ham hc hi, tip th ci mi nhanh... Nhiu bn tr th hin li sng cao p, thi bng ngn la v cng ng v khng cam chu i ngho. Cc ma h tnh nguyn thu ht hng nghn tr thc tr tnh nguyn ln ng v nng thn, min ni. Nhiu d n ln do thanhninmnhim... L 1 thanh nin th k 21 vi bc hi nhp hin nay, vi nhng l tng v hoi bo ln, chng ta hy ra sc hc tp v sng c o c. tht s l mt ngi c ch trn x hi ny. Chng ta ai cng sng c kht vng, hoi bo v ht mnh v n. 'Ci qu nht ca con ngi l cuc sng, i ngi ch sng c mt ln, phi sng sao cho khi phi xt xa, n hn v nhng nm thng sng ph, cho khi phi h thn v nhng nm thng sng hoi, sng ph... Sng c l tng a t nc mnh i ln hi nhp vi cc cng quc nm chu. C th t tin khng nh rng thanh nin l nhng ngi ch tht s ca t nc, l ch th ca th gii, l ng lc gip cho x hi pht trin. Chnh v vy m th h tr cng cn phi sng c mc ch cao p. Hy lun nh rng : Non sng Vit Nam c tr nn ti p hay khng, dn tc Vit

13

Nam c snh vai vi cc cng quc nm chu c hay khng l nh vo cng hc tp ca cc chu li nhn nh thing ling y phi c thc hin ! Bc H v lnh t knh yu ca nhn dn Vit Nam lun mong lp lp thanh nin sau ny s khng chn bc trc nhng kh khn trc mt, lun vng ch bn tm vt qua th thch hng ti tng lai tt p hn. Trch nhim ca thanh nin l khng phi i hi t nc cho mnh nhng g? M mnh phi lm th no cho li ch nc nh nhiu hn. Bc cn dy cho thanh nin phi kin tr mc ch, l tng: Khng c vic g kh, Ch s lng khng bn o ni v lp bin, Quyt ch t lm nn. ----------------------------------------- 17: Suy ngh v hnh ng v an ton giao thng. t lu, an ton giao thng lun l vn nhc nhi ca ton x hi. Nhng nm gn y, s tai nn giao thng x ra nc ta ngy cng nhiu. S ngi cht v tai nn giao thng theo tng gi, tng ngy ln n mc bo ng. Vy chng ta, nht l nhng ngi tr, c suy ngh v hnh ng nh th no gp phn lm gim thiu tai nn giao thng? Trc ht, ta cn hiu tai nn giao thng l nh th no? Khi tham gia giao thng trn ng, bt ng ta b tai nn do nguyn nhn ch quan hoc khch quan. Nh th ch thit hi v ti sn, nng th li thng tt sut i hoc thm ch l mt c tnh mng, li bit bao au thng, tic nui cho nhng ngi thn. T khi con ngi sng ch ra nhng phung tin di chuyn th cng ng ngha vi vic xut hin tai nn giao thng, d l nhiu hnh thc khc nhau. C th ni, c mi ln bc ra ng ph th nhn thy ht by ln xy ra tai nn giao thng. Vy ti sao li c c mt con s tht kh tng tng, v u m tai nn giao thng li xy ra mt cch qu ph bin? C nhiu l do gii thch, nh ni trn l do khch quan v ch quan m nguyn nhn ch quan li chim a s. Nguyn nhn u tin l do s thiu hiu bit. S ng dn chng cn c quan nim rng tai nn ni chung v tai nn giao thng ni ring l do s mnh con ngi quyt nh. H khng thy rng phn ln tai nn giao thng l c th phng trnh c. Th hai l c hiu bit v lut giao thng nhng do thc km nn khng chp hnh: ung ru bia vt qu nng cho php khi li xe, khng i m bo him phn ng bt buc phi i m bo him, ch trn ba ngi phng nhanh vt u y cng l nguyn nhn ph bin nht, lm au u cc nh qun l. Mt phn na v khng c bin php kim sot, bt nng ngay khi phm lut nn mi ngi c v t phm lut khi khng thy c cnh st giao thng. Xt v nguyn nhn khch quan, c s h tng ca rt nhiu tuyn ng km cht lng do s tc trch ca cc c quan xy dng, n hi l, rt xn vt liu. gy ra nhiu hu qu nghim trng cho ngi tham gia giao thng. Tt c nhng nguyn nhn gy ra tai nn u bt ngun t thc ca ngi dn. Nu nh h bit qu bn thn mnh, bit tun th lut l giao thng, bit ngh n s an ton cho ngi lu thng th s chng c nhng iu thng tm v ng tic. Hi chung cnh bo lun rung ln, nhc nh mi ngi hy bit chp hnh giao thng, v s an ton ca bn thn v x hi. gp phn gim thiu tai nn giao thng th mi ngi u phi chp hnh nghim lut giao thng , i ng tc ,ng phn ng ,khng iu khin xe khi ung ru bia ,i trn ng khng nn ganh ua vi ngi khc. t bin bo gii hn tc , lm g gim tc, n hiu giao thng, vch dnh cho ngi i b khu vc c ng tr em. Pha nh trng cn a dng ho cc sinh hot ngoi kho ca hc sinh, sinh vin, trong c cc hot ng v tuyn truyn, ph bin php lut giao thng. Tch cc pht huy tnh k lut nghim khc ca mt ni gi l mi trng gio dc hc sinh, c nh th th s hn ch ti a tnh trng vi phm lut an ton giao thng ca hc sinh. Ring v phn hc sinh chng ta, ngay by gi, khi cn ngi trn gh nh trng, hy tch cc tham gia cc hot ng thit thc do on trng t chc tuyn truyn lut giao thng cho mi ngi v gia nh, chp hnh nghim lut giao thng, i m khi i xe gn my. Khng phi thc hin theo cch i ph m hy thc hin v chnh s an ton ca bn thn mnh. Bn thn ti cng s c gng chp hnh lut giao thng tht tt, gp mt phn nh no lm gim thiu tai nn giao thng, em li an ton cho chnh bn thn v nhng ngi xung quanh. Tm li, tai nn giao thng l mt vn bc bch cn gii quyt. Vn ny cn s thc trch nhim v hnh ng c th ca tng c nhn trong x hi ny. Hy vng l mt ngy gn y, tnh trng tai nn giao thng s gim thiu ti a, em li nhiu nim vui cho nhng ai tham gia giao thng. -----------------------------------------

14

18: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v cu tc ng C ch th nn? 1.KB: Gii thiu v cu tc ng Tc ng Vit Nam giu c, ng nh sc mu tr tu. N c kt bao kinh nghim qu bu trong dn gian. L bi hc nhn sinh, cch ng x, n dy khn, dy kho lm ngi. Ch ni v lng kin tr, ch ca con ngi m nhn dn ta c bit bao cu tc ng mang tnh gio dc sau sc, tiu biu l cu "C ch th nn" 2.TB: m bo ni dung sau: + Gii thch ni dung cu tc ng: Cu tc ng trn l mt li khuyn con ngi cn c ch, ngh lc, lng kin tr th lm vic g cng thnh cng. + Khng nh cu tc ng: Cu tc ng trn hon ton ng khng ch trong thi i ngy xa m trong c thi i ngy nay. - Ngi khng c ch hng, khng c l tng, k c lng kin tr nhn th lun gp tht bi l iu kh trnh khi. -> Dn chng +l l: ng trc mt bi ton kh m ta khng chu suy ngh th khng th gii c bi ton . Trc mt bi vn di m nn lng th s khng bao gi vit vn hay. - Trong cuc sng nu gp kh khn m li bc th khng th lm c iu g. - C lng kin tr, ch lun t c nhng iu mnh mong mun. - Thc t chng minh khng mt v nhn no m khng phi kin tr hc hi, kh cng luyn tp. Thnh cng ca h c c l do h c tinh thn hc hi khng ngng, lng kin tr bn b. -> Dn chng: H ch Minh t hai bn tay trng lao ng lm nhiu ngh, nghin cu ti liu ca Lnin v tri bao kh cc cui cng Ngi t oc c mun l tm ra con ng cu nc cho dn tc. Thy gio Nguyn Ngc K tng tt ct hai chn nhng vn c ngh lc sng phi thng v ni ting dy gii. Nh i thi ho ngi Nga Grki tng khng qua mt trng i hc no, nhng vn tr thnh nh vn ni ting. Nh vn tng ni " Dng sng Vn ga v tho nguyn mnh mng chnh l trng i hc ca ti".. 3.KB:Khng nh cu tc ng ng + Bi hc rt ra cho bn thn. ------------------------------------ 19: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v cu tc ng C cng mi st c ngy nn kim. Trong cuc sng con ngi ai cng mun thnh t, nhng con ng dn n thnh cng thng quanh co v lm chng gai. ng vin con chu vng ch, bn gan phn u v tin tng thng li, ng cha ta c cu : C cng mi st c ngy nn kim. Vy ta hiu nh th no v cu ni trn? Kim l vt dng nh dng may v. Cy kim c lm bng st, tht b nh nhng cng tht hon ho. St c s dng rng ri trong i sng v c kch thc ln. T st nn kim l mt qu trnh ti luyn, mi gia cng phu. Mun mt thanh st tr thnh mt cy kim b nh, tin dng. Chng ta cn mi t ngy ny sang ngy khc, thanh st c mi , mi mi ...cho n khi thanh st kia tr thnh mt thanh st b nh tin dng. Nh vy, mun c mt cy kim ngi th phi b ra nhiu cng sc v thi gian mi thanh st. Nu thanh st to. cng m ta c th mi thnh mt cy kim nh b th bt c chuyn g ta cng c th lm c, ch cn ta bit kin tr, nhn ni. Hnh nh n d mang ngha khng nh : c tnh kin tr, nhn ni l yu t quan trng dn n thnh cng. Khng chm ch, khng bt tay vo cng vic, khng ai c th thnh cng. Thc t cuc sng cho chng ta thy iu l hon ton ng. Trong lch s hng ngn nm chng ngoi xm, dn tc Vit lun phi thc hin chin lc ly yu nh mnh, trng k khng chin. Cuc khng chin mi nm chng qun Minh do L Li lnh o; chin dch thn tc nh tan hai mi vn qun Thanh do Nguyn Hu ch huy; cho n hai cuc khng chin chng Php v chng M; tt c u th thch ch, ngh lc v s kin tr, bn gan vng ch ca dn tc ta. Cui cng, dn tc ta chin thng v vang, ginh c ch quyn c lp, t do v thng nht t nc. Trong i sng lao ng sn xut, nhn dn ta cng th hin c tnh cn c, kin nhn ng khm phc. Nhn nhng con sng sng chy di sut i b ca nhng dng sng ln, chng ta thy ngi xa kin tr, bn b ti mc no ngn dng nc l, bo v ma mng. Ch vi i bn tay cm mai, i vai vc t, nhng ng cha ta lm nn nhng thnh tu v i, tn ti mun i. Trong hc tp, c tnh kin nhn li cng cn thit c c thnh cng. T khi l hc sinh lp

15

Mt, vng v cm phn tp t nhng ch ci u tin, n khi bit c, bit vit, bit lm Ton, lm vn, ri ln lt mi nm ln mt lp, phi mt 12 nm mi hc xong bc ph thng. Trong thi gian kh di y, nu khng kin tr hc tp th lm sao c ngy chng ta cm c tm bng tt nghip ?!. Ngi bnh thng vy, i vi nhng ngi tt nguyn th li cng cn n ch v lng kin tr vt kh chin thng s phn bt hnh. Th mi bit ch, ngh lc, c tnh kin nhn, bn b ng vai tr quan trng ti mc no trong vic quyt nh thnh bi ca tng cng vic ni ring v c s nghip ca mi con ngi ni chung. D s chm ch rt quan trng trong con ng n thnh cng nhng 1 con ngi ch chm ch th khng th thnh cng mt cch rc r hay nu c cng v cng kh khn bi l nu ch chm ch, c gng, lm vic c ngy c m m khng c phng php, cch thc thng minh, hiu qu th chm th ch chm na cng v ch m thi! Bi th nn bn cnh chm ch phi c lng kin tr, nhn ni kt hp vi mt phng php lm vic nng ng v sng to th chng ta mi c th bin c m thnh hin thc. Mun thnh cng th khng th li bingchng ta phi n lc ht sc t c mc ch sng, nim vui, hnh phc ca cuc i mnh thnh t trong x hi, lm t nc thm phn vinh, pht trin, snh ngang vi cc nc trn th gii. L hc sinh ang ngi trn gh nh trng, chng ta cn phi khng ngng hc tp, trau di kin thc, o c t c thnh cng trong cuc sng Qu l ngi xa c li khuyn gin d m nh mt chn l : C cng mi st, c ngy nn kim. Cu tc ng khng ch l bi hc v ch m cn l li ng vin khuyn khch mi ngi hy lc quan, hi vng v tin tng. Kinh nghim ca th h trc l li khuyn qu bu, li c v, ng vin tui tr trn con ng phn u xy dng mt tng lai ti sng v cuc sng tt p. --------------------------------------------------------------- 20: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v bi ca dao: Cng cha nh ni Thi Sn. a. M bi: + Ngi Vit nam rt coi trng tnh cm gia nh thing ling. + Ni v cng lao to ln ca cha m i vi con ci, bi ca dao Cng cha nh ni Thi Sn l bi th hay nht. b. Thn bi: + khng nh cng lao to ln ca cha m qua hnh nh so snh giu ngha tng trng: - Cng cha nh ni Thi Sn: Cng lao sinh thnh , dng dc ca cha snh vi ni Thi Sn mt ngn ni cao ln ca Trung Quc, tng trng cho nhng khi nim ln lao v i. - Ngha mchy ra: Tnh thng ca m ging nh ngun nc khng bao gi vi cn. - Cha m c cng sinh thnh nui nng con ci nn ngi. Cha m dnh ht sc lc, tm huyt v hi sinh c cuc i v cc con. - Cha m l gng sng l ngi thy dy d con ci bc v i. Cng lao ca cha m ch snh vi nhng g to ln nht, v i nht. + Ngh v ca con ci i vi cha m: - Mt lng th m .. o con: o lm con cn phi lm chn bn phn khi cha m gi yu, thi tn knh, bit n cha m c. Kt bi: - la tui hc sinh, ch hiu th hin qua li ni, vic lm, qua hc tp - Ch hiu l o c c bn ca ngi Vit Nam --------------------------------------------------Bi tp thm: Cu 1: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v tinh thn t hc? Cu 2: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v tnh t lp? Cu 3: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v o l Ung nc nh ngun? Cu 4: Nhn dn ta thng nhc nh nhau : n qu nh k trng cy Cu 5: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v V mt mi trng xanh - sch - p". * Cu 6: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v c tnh khim tn?
-------------------------------------------------------

16

"Lng

m bao

la

nh

bin

Thi

Bnh

dt

do"

Vng, t xa n nay mi khi nhc n hnh tng ngi m, h lun ngh n mt tnh cm tht bao la, chn thnh v m p cha chan bao tnh yu. Tht cao qu v may mn bit bao i vi nhng ai cn m. Lng m, cng chnh l tnh mu t. l mt th thing ling, qu gi xut pht t tm hn long lanh nh pha l, du ngt nh dng sui ca m dnh cho a con thn yu ca mnh. Mu l m, t l con. Hai t ny hu nh cha bao gi xa cch, v nh cho d h c cch xa bao lu, bao xa th tm hn ca m v con lun ha quyn vo nhau.Khi con cn b th, t lc va cho i c bn tay ca m d dnh, nng niu. Mt cht ln na, m cng l ngi tng bc i u tin. Khi i hc, cng c nhng lc con ham chi khin m bun lng nhng b vn khng bao gi bun hay hn trch con, lun ch bo cho con th g ng, th g sai. Tt c nhng u y u chng minh c th no l tnh m. V con cng p li tnh cm y bng s thnh cng, s hiu tho m mi ngi u c th t c bng chnh s n lc ca mnh. Nhng tnh con dnh cho m khng bao gi bng tnh m dnh cho con. cho ta thy s tuyt diu v c hy sinh ca ngi mu, ngi m m ta khng th l gii c. Khng th khng ni n mt s trng hp ngoi l. Cng c ngi m nhn tm vt b i ct nhc, nhng a con rut thit ca mnh khng l do. Khng th hiu c ti sao li c ngi nh th. Nhng vic nh vy c b x hi ch trch khng? Hay su trong tm hn ca h ang ngh nhng g, c n nn hi hn khng? Chng ch l nhng a tr th cn tnh thng m p, du ngt ca m thi m. H v tnh lm vy bn s thing ling cao qu ca ba ch vng tnh mu t m chng ta hng ngh n v yu qu n. M dnh tnh cm cao qy, y s hy sinh khc kh cho con th con cng phi p li bng nhng th thing nh gn nh th. M khng bao gi i hi nhiu con, lun mong con thnh t, hnh phc th cng chnh l nim vui ca m. V ng thi con cng l nim tin, l hy vng, hoi bo ca m. Tt c nhng g tt nht cng u dnh cho con. Nhng ai ang cn m th hy bit qu trng v gi gn n. C nhng th khi qua ri th khng bao gi ly li c. Tnh cm ca m nh nh sng trn cao, bng mt trn cao, nh dng sa ngt ngo. Cuc i tht cng bng bit bao khi cho cho mi ngi chng ta th gi l tnh mu t

17

"V mt mi trng xanh - sch - p"


Mi trng sng ang l s quan tm mang tnh ton cu. nhim mi trng v nhng tc hi ca n i vi cuc sng ngy cng nng n hn. Do vic bo v mi trng xanh sch p l nhim v ca tt c mi ngi. Ai cng bit rng mi trng c mt ngha to ln v v cng quan trng. Mi trng l khng kh, l thc n, l s cn bng sinh thi m bo cho s sng ca con ngi. Mi trng quen thuc v gn gi vi chng ta nh nhng ngi bn thn thit khng th thiu c trong cuc i. Th nhng v li ch trc mt, con ngi i x tn t vi mi trng, thm ch c tnh hy hoi mi trng m khng bit rng lm nh vy l t hy hoi cuc sng ca chnh mnh. Cht ph rng, vt rc ba bi, x nc thi, rc thi cng nghip khng ng quy nh ca cc nh my, x nghip l nhng nguyn nhn gy nhim mi trng nghim trng, nh hng trc tip ti i sng ca con ngi. Kh hu Tri t ang nng dn ln mt cch bt thng v cng ngy cng khc nghit hn l nguyn nhn dn ti nhng thin tai nh ging bo, sng thn, l ni, l qut, l bn, hn hn ngy cng dn dp xy ra trn khp th gii, li nhng tc hi gh gm khn lng v ca ci v tnh mng. l mt thc t ng s m ai ai cng bit qua cc phng tin truyn thng hin i. Nhn loi phi lm g y cu ly mi trng ?. C rt nhiu gii php song vn hng u vn l gio dc tuyn truyn nng cao nhn thc v tm quan trng ca mi trng sng v thc trch nhim ca mi cng dn trc cng ng. Trc ht, chng ta phi gi gn mi trng sng xung quanh cho sch s, khng vt rc ra ng, ra nhng ni cng cng. iu ny nh nhng khng d, phi luyn thnh thc t gic thng

18

xuyn. Cc nh my, x nghip phi c di di ra xa khu dn c. Vic x khi thi, nc thi, cht thi phi c kim tra thng xuyn, lin tc theo quy nh. Nu nh my, x nghip no c tnh vi phm th Nh nc phi x pht tht nng, thm ch rt giy php hot ng hoc truy t trc php lut. Bn cnh vic nghim cm cht ph rng l vic trng cy gy rng phi c lm thng xuyn, lin tc ph xanh t trng i trc, duy tr l phi xanh cho Tri t, to s cn bng sinh thi cho mi trng. Trong trng hc, hc sinh cc cp phi c gio dc v thc bo v mi trng sng thng qua cc hnh thc nh tham d cc k thi tm hiu mi trng, tham gia i tnh nguyn bo v mi trng c c nhng hiu bit c bn v t t gic gp phn to ra mi trng sng xanh sch p. Bo v mi trng sng khng phi l nhim v ca ring ai. Nh nc cn tng cng i ng kim tra, gim st thng xuyn nhng ni cng cng, nhng khu cng nghip nhc nh, ngn chn kp thi cc hnh vi, hin tng ph hoi mi trng. Nu c nhn hay tp th no c tnh vi phm th s c nhng bin php x pht thch ng ty theo mc nng nh. Mi trng sng b nhim nghim trng v ang a ra nhng ----------------------------------------------------------------------

Suy ngh v vai tr ca rng v vic bo v rng

T T xa, rng c coi l ti sn qu bu vo bc nht m thin nhin ban tng cho con ngi. Trong thc t, rng em li nhiu li ch to ln. ng cha ta nhn xt gi tr to ln ca rng qua cu: Rng vng, bin bc. Trc ht, rng l ngun cung cp nhiu loi lm sn cn thit cho cuc sng. Ni n rng l ngi ta ngh ngay n g. T inh, lim, sn, tu cng bn nh st (nn c gi l t thit) l nguyn liu xy dng nh cha, lng tm, c bn hng ngn nm n lt chun, cm lai, vng tm, ging hng rt c a chung lm gia dng, th cng m ngh v cc loi g thng thng lm nh ca. t cy g chng l trong hm m n cnh ci, mu than tt c u t rng m ra. Ngy nay, vi khoa hc k thut tin tin, hin i, con ngi ch ra nhiu nguyn liu tng hp t cc snh phm ha hc, nhng vn khng th thay th c vai tr ca g trong i sng. Tre, na, trc, mai, vu, cng vi g l nguyn liu chnh sn xut giy v hng ngn vt dng quen thuc khc. Rng cn cung cp cho ta nhng sn vt qu him. Nhiu loi cy c ca rng l nhng v thuc em li sc khe v s sng cho con ngi. Khng sao k ht nhng ngun li m rng em li. Rng cn gi vai tr iu ha kh hu, bo v s sng. Rng cy xanh bt ngn l l phi khng l thanh lc khng kh, cung cp ngun dng kh duy tr s sng cho con ngi. C loi rng chn gi, chn ct ven bin. C loi rng ngn nc l trn ni. Rng gip con ngi hn ch thin tai. c bit, rng l khu bo tn thin nhin v gi vi hng ngn loi chim, loi th qu gi, l ngun ti nghin cu bt tn cho cc nh sinh vt hc. Rng ngp mn l bc tng thnh ngn chn bo gi, sng thn, l lt, i vi dn tc Vit Nam, rng cn gn cht vi tng chng ng lch s. Trong nhng cuc khng chin chng ngoi xm, rng tr thnh cn c cch mng: rng che b i, rng vy qun th. Trong thi bnh, rng l ni ngh ngi, an dng, l im tham quan du lch ca mi ngi. Rng em li nhiu li ch nh th nn con ngi ra sc khai thc ngun li qu gi t rng. Bn lm tc sn lng g qu khp ni. Mun ly mt cy g qu, chng chng ngi ph hi hng trm cy ci to nh xung quanh. V tin, chng by h, sn gu, b tt, hu, nai, ln rng, ngay c trong ma sinh sn. Vic t rng lm ry thu hp rt nhiu din tch rng. Nguy hi nht l vic lm ph hy vnh ai rng phng h, dn n him ha st ni, l t v nhng cn

19

l ln khng th no ngn chn c s gy ra hu qu gh gm. Khai thc rng phc v cuc sng con ngi l vic lm cn thit, nhng mun hng li ch lu di th con ngi cn phi bit bo v rng. Cng vi vic cht cy ly g, chng ta phi bit trng cy, gy rng. Khai thc lm sn cng phi c k hoch, c mc , nu khng, chng my chc m ti nguyn rng cn kit. Khi , th hi con ngi ly g chng vi gi, ct, nc l, v ly u ra rng vng bin bc cho con chu mai sau? bo v rng, Nh nc ta c php lnh c th v khai thc rng. Vi s ng h ca cc t chc bo v mi trng trn th gii, phong tro thc hin vn rng, phunh t trng i trc ang c tin hnh rng khp. Chng ta hi vng rng rng Vit Nam s c[jbaor tn v ngy cng pht trin.

---------------------------------------------------------------

20

16: Vit mt vn bn ngh lun x hi ( 30 dng) trnh by suy ngh ca em v c tnh khim tn?

Song song vi nhng th nhu yu tinh thn, m con ngi chng ta cn phi c trong lnh vc giao tip vi mi ngi chung sng vi mnh trong x hi, nh c ln ti trnh by cng bn trong nhng tiu trn, chng ta phi cng nhn mt cch thng thn rng, khng phi con ngi mun thnh cng trn ng i ch cn mt vi th nhu cu quan yu cn bn trong ngh thut x th v tip nhn l , tri li trch nhim con ngi i vi ngh thut x th l c mt vn i hi con ngi nhng ng nt linh ng v rt t nh na. Cng chung quan nim trn, gi y ti xin cp n mt tnh nt ti cn trong ngh thut chinh phc lng ngi trn mt phng din x th, l tnh khim tn. Nu lng chn thnh gip con ngi to cho mnh mt th ng trong quan nim giao tip vi mi ngi, th tnh gin d gip con ngi trnh xa c nhng tht bi tm thng, lng khim tn l mt th nhu cu quan yu gip ch cho i sng con ngi chng ta nhng bc tin thnh cng trng i trong lnh vc tinh thn cng nh v phng din giao tip vi mi ngi bn ngoi i sng na. Lng khim tn c th c coi l mt bn tnh cn bn cho con ngi trong ngh thut x th v tip nhn. iu quan trng l khim tn chnh n t nng cao gi tr c nhn ca con ngi trong x hi, lng khim tn cn tng trng cho nhng con ngi ng n, lun lun bit sng theo thi v bit nhn xa. Con ngi c lng khim tn bao gi cng l nhng con ngi thng hay thnh cng trong lnh vc giao tip vi con ngi. Ni nh th chng ti tin rng bn hiu c tm quan trng ca hai ting khim tn ri. Vy nu gi y chng ta t thnh cu hi: - Khim tn l g? Ti xin nh ngha hai ting mt cch n gin nh sau:

21

- Khim tn l tnh nh nhn, bit sng mt cch nhn nhng, lun lun hng thng, t khp mnh vo nhng khun thc ca cuc i, bao gi cng nu cao c hc hi. Hoi bo trng i ca c nhn l tin mi khng ngng, ch ch l khng khoe khoang, khng t cao c nhn mnh vi ngi khc. Ngi vn c tnh khim tn thng cho mnh l km, cn phi tin thm na v cng phi trau di, hc hi nhiu hn na. Ngi c sn tnh khim tn khng bao gi chu chp nhn s thnh cng ca c nhn mnh trong hon cnh hin ti, lc no cng cho s thnh cng ca mnh tm thng khng ng k, lun lun tm mi phng din hc hi thm ln. nh ngha lng khim tn l nh th. Ti sao con ngi li cn phi c tnh khim tn? Cuc i l mt trng tranh u bt tn, ti ngh ca mt c nhn so ra quan trng, nhng tht s i vi tt c mi ngi th ti cn kia ch l nhng git nc b bng gia mt i dng v tn. S hiu bit ca mt c nhn khng th em so snh vi mi ngi cng sng chung vi mnh, v th con ngi d ti cn n u cng lun lun phi tm hc thm hc thm mi mi. Ti khng chi ci vi bn, l con ngi khi t to cho mnh mt ti nng cao siu, qun chng, mt a v ly lng, mt ting tm vang di, to c cho mnh mt i sng sung tc m no ai li khng ly lm mng. Nhng, tha bn, i vi chnh c nhn con ngi l nh th, song bn c dm qu quyt l nhng ti ba y, nhng kinh nghim y, nhng khn ngoan y c th l mt nh lut bt di bt dch i vi tt c mi ngi khng? Bn c t tin tng rng vi nhng th mnh thc hin c trn i khng ai c khng. Tha bn. Lm sao c on c phi khng bn. Ti tin tng l khng bao gi, v tri li ti cn dm qu quyt l con ngi d ti cn bao nhiu chng na, ci ti y, ci khn ngoan hin hu y khng bao gi qu quyt l khng ai hn c. Nhng ai cn tin tng nh vy l sai lm, l kh di l cha bit ngh thut x th. Ti xin bn nh cho rng ti cn con ngi l mt chuyn ng nhin, nhng ti qun chng tuyt i vi mi ngi l mt chuyn khc, con ngi chng ta ch hn c l , vi nhng k nh hn ta, thua km ta, nhng nu so snh vi mi ngi th tht l iu v l v cng. Nu bn l mt ngi ti gii, ti tin ngoi x hi cn hng vn ngi hn bn. Nu bn l mt nh ngh s ti hoa ? Xin tha, ngoi trng i cn lm ngi t ph giu sang ph qu hn bn nhiu ln v.v Tt c nhng th y u c ngi hn hn con ngi c nhn chng ta, chng ta ch c th ly nhng th ti cn y lm mt li kh trau di i sng vt cht, dng n lm mt bc tin trn ng i d dng thnh cng vi chnh c nhn bn so vi nhng k thiu may mn hn bn m thi. Ngc li, nu trong lng bn cn nui dng t tng tuyt i hn ngi l mt cng vic qu ng, tht s khng mang n c nhn bn mt s li ch no c.

22

Ni theo mt quan nim trit l th con ngi nn t nhn xung giai cp di mnh th hn, v lc nhn xung ta thy hn c bao nhiu ngi khc, nhng ch ngng u ln bn thy bn ch l mt con om m trong mt vng sng bao la ca mt mt trng, m nh sng ca con om m cha c th lm cho ai l lng m tri li n ch l mt vt la qu tm thng tr trn na. Trng hp con om m kia chng nhng khng to cho ai mt s ch m ngc li cn lm thnh mt con vt v duyn ng ght. Vi mt trng hp nh th, chng ta thy rng mun thnh cng trn ng i mt cch d dng, con ngi cn phi c mt lng khim nhng ngha l lun lun phi bit hng thin, nhn ti trc v lun lun t mnh ci thin ly cuc i c nh vy con ngi mi c th i ti thnh cng mt cch hon thin c. Trong c tnh khim tn, ngi c ti lun lun t cho mnh cn km v cn phi hc thm na, ngi no mang trong lng mt c tnh khim tn lun t coi nhng thnh cng ca mnh nh mt s an i v coi thng a v ca mnh t tinh thn h mnh nh th m nhng ngi c c tnh khim tn thng thnh cng ra ngoi nhng c vng ca mnh. iu ny lm ti nh n mt cu ni ca mt vn ho Ty Phng Vauvenargues tng ni mt cu ni ch l v tnh khim tn m ti lun nh mi. Vauvenargues cho rng: - Con ngi nn chnh mnh t an i v mnh khng c nhng li lc cng nh con ngi thng t an i v khng c nhng chc v quan trng. Chnh nh ci t tng m con ngi c th t vt qua c tt c tin ti ln a v. Lm mt con ngi sng trong x hi mnh phi t bit thc cht chn gi tr ca cng vic mnh lm, khng nn qu li vo nhng ti nng hin hu m coi thng tt c mi ngi chung quanh l tm thng, l non km. iu ng ni hn c l con ngi c tnh khim tn thng thy xa, nhn rng, trnh c nhng thi xu tm thng l t cao, t i, hy dit trong lng mnh tnh t ph v khinh bc ngo ngh. Tuy nhin, i vi con ngi c tnh khim tn cng khng v tnh thch l k thua thit m t mnh h uy tn ca mnh, khng coi thng cng trnh c nhn v do l nhng vic lm v l. Tm li, con ngi khim tn l mt con ngi hon ton bit mnh, hiu ngi, khng t mnh cao vai tr, ca tng chin cng ca c nhn mnh cng nh khng bao gi chp nhn mt tinh thn ch bi mang nhiu mc cm ca cuc i i vi mi ngi. y l mt iu m con ngi mt khi mun thnh cng trn i khng th thiu c.

V mt mi trng xanh - sch - p"

23

Mi trng sng ang l s quan tm mang tnh ton cu. nhim mi trng v nhng tc hi ca n i vi cuc sng ngy cng nng n hn. Do chuyn bo v mi trng xanh sch p l nhim v ca tt c tt c ngi.

Ai cng bit rng mi trng c mt ngha to ln v v cng quan trng. Mi trng l khng kh, l thc n, l s cn bng sinh thi m bo cho s sng ca con ngi. Mi trng quen thuc v gn gi vi chng ta nh nhng ngi bn thn thit khng th thiu c trong cuc i. Th nhng v li ch trc mt, con ngi va i x tn t vi mi trng, thm ch c tnh hy hoi mi trng m khng bit rng lm nh vy l t hy hoi cuc sng ca chnh mnh.

Cht ph rng, vt rc ba bi, x nc thi, rc thi cng ngh khng ng quy nh ca cc nh my, x nghip l nhng nguyn nhn gy nhim mi trng nghim trng, nh hng trc tip ti i sng ca con ngi. Kh hu Tri t ang nng dn ln mt cch bt thng v cng ngy cng khc nghit hn l nguyn nhn dn ti nhng thin tai nh ging bo, sng thn, l ni, l qut, l bn, hn hn ngy cng dn dp xy ra trn khp th gii, li nhng tc hi gh gm khn lng v ca ci v tnh mng. l mt thc t ng s m ai ai cng bit qua cc phng tin truyn thng hin i. Nhn loi phi lm g y cu ly mi trng ?. C rt nhiu gii php song vn hng u vn l gio dc tuyn truyn nng cao nhn thc v tm quan trng ca mi trng sng v thc trch nhim ca mi cng dn trc cng ng. Trc ht, chng ta phi gi gn mi trng sng xung quanh cho sch s, khng vt rc ra ng, ra nhng ni cng cng. iu ny nh nhng khng d, phi luyn thnh thc t gic thng xuyn. Cc nh my, x ngh phi c di di ra xa khu dn c. Vic x khi thi, nc thi, cht thi phi c kim tra thng xuyn, lin tc theo quy nh. Nu nh my, x ngh no c tnh vi phm th Nh nc phi x pht tht nng, thm ch rt giy php hot ng hoc truy t trc php lut. Bn cnh chuyn nghim cm cht ph rng l chuyn trng cy gy rng phi c lm thng xuyn, lin tc ph xanh t trng i trc, duy tr l phi xanh cho Tri t, to s cn bng sinh thi cho mi trng.

Trong trng hc, hc sinh cc cp phi c gio dc v thc bo v mi trng sng thng qua cc hnh thc nh tham gia cc k thi tm hiu mi trng, tham gia i tnh nguyn bo v mi trng c c nhng hiu bit c bn v t t gic ly phn to ra mi trng sng xanh sch p.

Bo v mi trng sng khng phi l nhim v ca ring ai. Nh nc cn tng cng i ng kim tra, gim st thng xuyn nhng ni cng cng, nhng khu cng ngh nhc nh, ngn chn kp thi (gian) cc hnh vi, hin tng ph hoi mi trng. Nu c nhn hay tp th no c tnh vi phm th s c nhng bin php x pht KT ng ty theo mc nng nh. Mi trng sng b nhim nghim trng va v ang a ra nhng li thng bo d di i vi loi ngi. Hy bo v mi trng sng nh bo v cuc sng ca chnh chng ta !.

24

Cu 2 (3,0 im) Bn v mi quan h gia l thuyt v thc hnh nhn dn ta c cu: Trm hay khng bng tay quen Suy ngh ca em v ngha cu ng trn. Cu 2 (3,0 im) A.yu cu: + V hnh thc: - Vn dng k nng, kin thc vit ng kiu bi ngh lun mt vn t tng, o l v hc l , hc vn . C lun im ng n, sng t. - Din t lu lot, lp lun cht ch, c sc thuyt phc ngi c, ngi nghe tin vo bi hc o l y. + V ni dung: Ni dung bi vit gii quyt c cc ni dung sau: * Gii thch ngha en suy ra ngha bng ca cu tc ng: - Trm hay: hiu bit l thuyt. Tay quen: kh nng thc hnh - S hiu bit l thuyt khng bng kinh nghim thc t * Khng nh ngha cu tc ng trn c mt ng, c mt cha ng + Khng nh kha cnh ng: - Thc t nhiu ngi ch hc l thuyt hoc kin thc trong sch v rt gii nhng ch l l thuyt sung dn n khi lm vic thc t lng tng. (d/c) - Nhiu ngi khng c iu kin hc tp , nghin cu v l thuyt nhng trong thc t lao ng sn xut h li c kh nng lm vic cao .(d/c) + Ch ra mt cha ng: - Quan nim trn cao thc hnh coi nh l thuyt. Trong thc t nhiu ngi v khng c kin thc l thuyt nn qu trnh lao 25

ng sn xut khng to ra c sn phm nh , hoc hiu qu sn xut khng cao.( d/c) *Lun bn: - Thc t l thuyt ng l l thuyt gn lin vi thc t lao ng , l thuyt y s thc y sn xut t hiu qu cao. d/c) - Vn t ra: T thc t l thuyt phi kt hp vi thc hnh . L thuyt ch o thc hnh lm cho thc hnh c kt qu cao - Thc hnh li gip cho vic c kt kinh nghim b sung l thuyt - Coi tng l thuyt , l thuyt phi kinh qua thc hnh. L thuyt v thc hnh c mi quan h tng h, khng nn coi nh mt no, cao mt no. B. Tiu chun cho im: - im 3: m bo y cc yu cu trn, vn vit linh hot, khng mc li din t thng thng.

2. Anh em nh th chn tay Rch lnh m bc d hay n. Suy ngh ca em v li khuyn trong cu ca dao trn? Dn bi. a. M bi. - Gii thiu chung v nt p tnh cm gia nh ca dn tc Vit Nam.

26

- Trch dn cu ca dao. b. Thn bi. * Gii thch ngha ca cu ca dao. - Hnh nh so snh: Anh em nh th chn tay. + Tay - Chn: Hai b phn trn c th con ngi c quan h khng kht, h tr cho nhau trong mi hot ng. + So snh cho thy mi quan h gn b anh em. - Rch , lnh l hnh nh tng trng cho ngho kh, bt hnh v thun li, y . T cu ca dao khuyn : Gi gn tnh anh em thm thit d hon cnh sng thay i. * V sao phi gi gn tnh anh em? - Anh em cng cha m sinh ra d dng thng cm gip nhau. - Anh em ho thun lm cha m vui. - l tnh cm nhng cng l o l. - L trch nhim, bn phn ca mi con ngi. - L truyn thng dn tc. * Lm th no gi c tnh cm anh em? - Quan tm n nhau t lc cn nh cho n khi ln. - Quan tm gip nhau v mi mt: Vt cht, tinh thn. - Gi ho kh khi xy ra xung khc, bt ng. - Nghim khc nhng v tha khi anh, ch em mc sai lm. c. Kt bi. - Khng nh tnh ng n ca cu ca dao.

27

Vi nhan : Mi trng sng ca chng ta, da vo nhng hiu bit ca em v mi trng, vit mt bi vn ngn trnh by quan im ca em v cch ci to mi trng sng ngy mt tt
p hn. Cu2:(6im)

Nu vn v trin khai thnh bi vn ngh lun gm cc c bn sau : A. Nu vn ngh lun : Mi trng sng ca chng ta thc t ang b nhim v con ngi cha c thc bo v. B. Biu hin v phn tch tc hi : - nhim mi trng lm hi n s sng. - nhim mi trng lm cnh quan b nh hng. C. nh gi : - Nhng vic lm l thiu thc bo v mi trng, ph hu mi trng sng tt p. - Ph phn v cn c cch x pht nghim khc. D. Hng gii quyt : - Tuyn truyn mi ngi t rn cho mnh thc bo v Mi trng. - Coi l vn cp bch ca ton x hi.

Cu 3: (3 im) Th hin mnh l mt nhu cu ca la tui hc sinh. Hy vit mt bi vn ngn (khong 01 trang giy thi) trnh by suy ngh ca em v cch th hin bn thn trong mi trng hc ng. Cu 3: Th sinh c th trnh by suy ngh ca mnh v cch th hin bn thn trong mi trng hc ng theo nhiu cch khc nhau. Tuy nhin, bi vit nn : - Th hin ng kt cu ca mt bi vn ngn (c m bi, thn bi, kt bi; trong phm vi khong 1 trang giy thi). - Th hin ng suy ngh ca mnh v cch th hin bn thn trong mi trng hc ng. - C cch hnh vn trong sng, sinh ng, mch lc, cht ch. Sau y l mt vi gi v ni dung ca bi vit: + Th hin mnh l mt nhu cu ca la tui hc sinh, ca nhng ngi mi ln. + T trc n nay, hc sinh c nhng cch th hin bn thn mnh gy s ch , c tn trng, yu thng Tuy nhin, trong c nhng cch th hin khng ph hp vi o c ca con ngi v ni quy ca nh trng. Do , hc sinh th hin mnh khng phi bng nhng hnh ng khc l, d thng m phi bng nhng vic lm tht tt, tht gng mu trong mi trng hc ng. - Vi bn thn: c ngoi hnh ln t cch, li n ting ni phi gn gng, lch s v nh nhn, vn minh; dm u tranh vi nhng iu sai tri, cha tt, thng thn ph bnh v t ph bnh; bit rn luyn kim ch v lm ch bn thn, khng c nhng hnh ng vt ngoi khun kh k lut v ni quy ca nh trng. - Vi thy c : phi l php, knh trng, ngoan ngon, vng li, thng yu v bit n. - Vi bn b : thn i, tng tr, on kt. 28

- Vi nhim v hc sinh : hc tp tt cc mn vn ha; tham gia cc hot ng on, i, cc hot ng x hi khc (vit th thm hi b i, lm cng tc t thin, ng gp cho phong tro k hoch nh). + Phi bit ph phn v xa lnh nhng cch th hin bn thn khng ng n. Mnh m, dt khot duy tr quan im ng ca mnh v s th hin bn thn trong mi trng hc ng, khng dao ng trc nhng li ch bai ca nhng bn cn lc hu. on kt vi nhng bn c cng quan im, cng cch th hin bn thn ng n to nn sc mnh gip mnh ng vng trong s th hin bn thn, nht l trong hon cnh mi trng hc ng chu nhiu s tc ng ca nhng nhn t khng tch cc t nhiu pha. + Th hin mnh khng ch l nhu cu ca la tui hc sinh m cn l nhu cu ca con ngi mi la tui. Chnh s th hin mnh mt cch ng n ca con ngi t xa n nay gp phn to nn cht vn ha v nt p trong i sng con ngi.
B. luyn tp: 1: Vit mt on vn ngn ( 15 n 20 dng) Trnh by suy ngh ca em v c tnh trung thc. Gi : a.M on. Gii thiu chung v c tnh trung thc. b.Thn on. Trnh by c khi nim v c tnh trung thc. Biu hin ca tnh trung thc Vai tr ca tnh trung thc trong cuc sng

+ To nim tin vi mi ngi + c mi ngi yu qu. + Gp phn xy dng, hon thin nhn cch con ngi trong x hi. - Tnh trung thc i vi hc sinh ( Hc tht, thi tht) c. Kt on. - S cn thit phi sng v rn luyn c tnh trung thc. 2: Bu i thng ly b cng Tuy rng khc ging, nhng chung mt gin Em hiu nh th no v li khuyn trong cu ca dao trn? Hy chng minh rng: Truyn thng o l vn c coi trng trong x hi ngy nay. Dn bi. a. M bi. - Gii thiu chung v truyn thng thng yu, on kt gip ln nhau ca dn tc Vit Nam. - Trch dn cu ca dao. b. Thn bi.

29

* Hiu cu ca dao nh th no? - Bu b l hai th cy khc ging nhng cng loi, thng c trng cho leo chung gin nn cng iu kin sng. - Bu b c nhn ho tr thnh n d ni v con ngi cng chung lng xm, qu hng, t nc. - Li b ni vi bu n cha khuyn con ngi phi yu thng on kt d khc nhau v tnh cch, iu kin ring. * V sao phi yu thng on kt? - Yu thng on kt s gip cho cuc sng tt p hn. + Ngi c gip s vt qua kh khn, to lp v n nh cuc sng. + Ngi gip thy cuc sng c ngha hn, gn b vi x hi, vi cng ng hn. + X hi bt ngi kh khn. - Yu thng gip nhau l o l, truyn thng ca dn tc ta. * Thc hin o l nh th no? - T nguyn, chn thnh. - Kp thi, khng c t nhiu tu hon cnh. - Quan tm gip ngi khc v vt cht, tinh thn. * Chng minh o l ang c pht huy. - Cc phong tro nhn o. - Ton dn tham gia nhit tnh, tr thnh np sng t nhin. - Kt qu phong tro. c. Kt bi. - Khng nh tnh ng n ca cu ca dao. C.BI TP V NH 1: Vit mt on vn ngn v vic th hin lng bit n i vi thy c gio trong x hi hin nay. 1. M on. Gii thiu chung v vic th hin lng bit n ca hc sinh i vi thy c gio hin nay. 2. Thn on. - Cch th hin lng bit n: + Lm v thc hin tt nhng iu thy c dy bo. + Chm ch hc tp rn luyn. + Knh trng l php vi thy c gio. +.......... - Ph phn nhng biu hin : V l khng tn trng thy c gio..... 3. Kt on.

30

Khng nh vai tr ca thy c gio i vi mi ngi..

Ngh lun x hi: TNH THNG YU


Trong cun TRNH CNG SN RI L RU NGI (2003). C nhc s TRNH CNG SN vit: Cng sng nhiu cng thy ci cht d dng n vi bt k ai, sng th qu kh m cht th qu d. Sng th c hn h hm nay, hm mai m cht cht th chng c mt ci hn h bo trc no c. Vy phi sng sao cho c ngha, cho tt p. Mt th gii m p l 1 th gii c tnh yu thng gia ngi vi ngi, d ch l nhng quan tm, ng vin nh thi nhng n li c sc mnh to ln, thi bay nhng gian nan vt v, xa sch mi ni au tm hn, th xc, C kin cho rng: Sng c o l l cn thit nhng bit yu thng cn quan trng hn. Ta hiu rng tr c giu bi nhng g n nhn vo v tri tim giu bi nhng g n cho i, y chnh l tnh thng, l tm lng. Tnh thng l mt tri, l thi ca ca cuc sng. N bt ngun t su thm trong tm hn mi ngi. Yu thng l tm thy hnh phc ca mnh trong hnh phc ca ngi khc. Tnh cm yu thng, lng nhn hu ca con ngi dnh cho con ngi n c biu hin bng s cm thng, chia s, hi sinh, m ci ngun ca n l lng chc n yu thng.

Nu l con chim, chic l Th con chim phi ht, chic l phi xanh L no vay m khng tr Sng l cho u ch nhn ring mnh Con ngi l mi tng ha ca mi quan h x hi, khng ai c th sng ring r, c n, bi nu t tch mnh ra khi cng ng, ng bn l cuc i, con ngi tr thnh 1 c o hon ton tch bit. Yu thng l on kt, m bc nhau, l dnh trn cho nhau nhng g tt p nht. Gia nh, bn b,... l nhng ngi nhn ly yu thng, cn bn trao cho h tnh yu thng thp ln nim tin, xua tan ni bun. tnh thng l th tnh cm m con ngi cn phi trao v nhn, tnh thng yu cn cho bn, cn cho ti, cn cho tt c mi ngi. Tnh yu thng nh dng sui , nh nh sng v kh tri trong lnh , ti mt , l dng cht cho con ngi vt qua nhng chng gai cuc i.tnh thng lm le ln nhng m la hng gia nhng gc khut trong tm hn bn. Khi nhng ngy bnh yn phng lng tri i, cng l lc nhng song gi p n vi nim d di s cun tri v nhn chm bn xung a ngc ti tm , lnh lo ca cuc i. Chnh khi bn cm thy tuyt vng, kh chn nht th tnh thng ca ai li l mt cnh tay nh nhng vc bn ng ln. Lc y bn mi thc s hiu tnh thng c gi tr n nhng no. T ngn xa , ngi Vit ta c truyn thng qu bu : tng thn tng i.

Hay Nhiu iu ph ly gi gng Ngi trong mt nc phi thng nhau cng V th m nhng cu chuyn cm ng khin ta phi xc ng trong cuc sng v trong vn chng lun bt u t tnh thng. Ti k, bn nghe v mt bong hoa trn mnh t kh cn y sng gi m vn thm hng sc: Sinh ra trn di t min Trung y nng bng v gi rt. Nhng con ngi ni y tht lam l v ngho kh - TRN KIM HU ln ln bng ngh lc v bng tm long thng cm, s m bc ca nhng ngi dan lao ng tuy cuc sng vt v , ngho nn nhng giu tnh yu thng. C gi y m ci cha, m t mt v tai nn giao

31

thong, cuc sng ca Hu vn tip din trn chic xe ln. Ngy ngy, trong nhng cn cung phong d di ca min Trung v bin c, Hu vi chic gi vn m cua , bt c dc b bin. Ti v, Hu hc di ngn n du leo lt, va i va mt v mi ba n ca Hu ch l na gi m tm hay mt chic bnh rn khng ng bao nhiu tin. Nhn hon cnh ng thng, n c ca Hu, nhng ngi dan v cng thng cm. Mi ngi u gp mt cht ca ci vi tm lng ca mnh nui Hu tng ba cm. Vi cnh i au thng y , ai c ng. Trong s m bc, yu thng v c ch ngh lc phi thng ca mnh, Hu thi ba trng I HC tht l mt cu chuyn qu i cm ng v tnh ngi. y l trong cuc sng, cn trong vn hc th tnh thng c th hin ra sao? l Ch Pho- con qu d ca lang V i, b hon cnh x y, sng gia mt x hi y s p bc bt cng, s tn nhn, lnh lung ca nhng ngi dn ni y. Nhng ch l mt bt cho hnh c nu di bn tay Th N-ngi ph n xu n ma ch, qu hn m gia v l tnh yu thng, l s ng cm gia nhng con ngi au kh, b coi l cn b ca m hi. Th m nh thc c tm long lng thin ni Ch Pho.Bt cho hnh c nu bi mun vn tnh thng ca Th N cho Ch Pho nhn ra xung quanh hn cn c ting chim. Cn c nh sng mt tri, Qua nhng cu chuyn v tnh thng, khin n ci ta run ln trn b mi v a l di hng mi. Ta thy c tnh thng nh cht keo gn kt nhng mnh v tm hn, vc dy nhng con ngi lm li. C l tnh thng l iu khng th thiu trong mi tri tim con ngi, tri tim xch li gn nhau hn. Nu cuc sng khng c tnh thng th tt c s ra sao? Khi y Ni lnh nht khng phi l Bc Cc M l ni khng c tnh thng. Lc , nh nng cng tt, tnh ngi s ng bng, gi lanh. Mi ngi s ch cn l mt ci xc v hn, tri tim h cha y nhng hn cm, ght b, Ngy tri t khng cn hi m ca tnh thng s l ngy nhn loi chm trong bong ti, lnh lo ca gi bng. Cong ngi s b vi dp trong s phn bt hnh, dn n ci cht v tinh thn, cng c th l ci cht v th xc. Tht au n khi: Ci cht khng phi l iu mt mt ln nht trong cuc i m ng s nht l d cho tm hn tn li ngay khi cn sng. Ai sinh ra s sng cuc i y, s phn y, nhng cn ci g cho nhau th l tnh thng. D iu c th chng gip ch c g nhiu nhng con ngi trong cuc sng vn rt cn s lin kt, cm thng, chia s ln nhau c th sng p trong cuc i. Nhng ngi c tnh thng d nhiu, d t ri cng s tr thnh h v:

Thn ct bi li tr v vi ct bi Nhng ci li trong ci i ny chnh l tm long yu thng cao c. Ch Tm kia mi bng ba ch ti Hay Trc ti nng ti ci u, trc tm long ti qu gi i vi cuc sng v con ngi, tnh thng tht c sc mnh ln lao. N xoay chuyn s phn con ngi. Nhng li ch l nhng hnh ng, c ch b nh. Tnh yu thng lun gn lin vi s v tha v lng nhn hu. Cn trnh xa s cm d ca nhng v li, toan tnh i thng. Hy cho i s cm thong, yu thng, bn s nhn li c mt tm lng, cuc sng s tt p hn bit bao nhiu. Ngy no ta cn sng, tc l ta cn c c hi cm nhn hnh phc ca cuc i. V vy, chng ta hy chia s lng tt v lng nhit tnh i vi ngi khc. Mt cu ngn ng ca Scotland ni rng:'' Hy sng tht hnh phc khi bn cn ang sng - Bi v bn ch c 1 ln sng duy nht m thi!''

'' Cm n i mi sm mai thc dy Ta c thm ngy na yu thng '' (Trnh cng Sn )

li cnh bo d di i vi loi ngi. Hy bo v mi trng sng nh bo v cuc sng ca chnh chng ta !.

Suy ngh v quan nim "Tnh thng l hnh phc ca con ngi"

Nu c mt gia v lm tng thm hi m v ngha trong cuc sng chnh l tnh yu thng. Nu c mt tnh cm thing ling gip chng ta vt qua bao kh khn,th thch chnh l tnh yu thng. S n cn, m p cu tnh thng tht p! Vi tnh thng ,chng

32

ta c th chia s nhng cm xc v thu hiu ln nhau. Tnh yu thng gip chng ta trong lc kh khn bi v n gip ta kt ni ngn ng tri tim. C tnh thng chng ta cng st cnh bn nhau khp mi no ng i. C tnh thng, chng ta cng m mm cho tri tim hoi bo v kht vng. Qua , chng ta c th thy r: Tnh thong l hnh phc ca con ngi. Trn th gian ny, c rt nhiu cch nh ngha tnh thng nhng nhn chung tnh thng yu l mt cm gic n t s chn thnh cu tri tim, n v cng n gin, mc mc, khng mang nhng mu toan, tnh ton v tnh thng hin din khp mi ni. Hnh phc l cm gic vui v, sung sng hay n gin ch l s thanh tnh trong tm hn. Chnh v m tnh thng yu v hnh phc lun tn ti trong nhau. X hi ngy nay lun bn rn trong gung my cng vic, con ngoi lun phi chy ua vi thi gian, nhng khng v th m tnh thng yu gia ngi v ngi b mt i. u vn cn rt nhiu nhng tm lng chan cha yu thng lun rng m. C rt nhiu bn hc sinh, sinh vin tham gia cc chin dch Ma h xanh, "Hoa phng " gip nhng ngi km may mn.Cc bn khng qun kh khn mangcon ch n cho cc bn vng su vng xa. Hay nh bn thn chng ta, khi Trung thu n ta vn thng quyn gp lng n gip cc em nh vui tt Trung thu. Tt c nhng iu phn no chng minh cho tnh yu lun hin hu tt c mi ni. mt khc tnh thng cn l tm lng ngi m, ngoi cha, ngi ng, ngi b, i vi con chu. H c i lo lng, chm sc, dnh nhng g tt nht cho ngi thn yu. Th y, s thng yu mun mu mun v vi mun nghn s th hin. N tn ti khp mi ni v trong nhiu mi quan h t bn b, gia nh n x hi. Th nhng tm huy chong no cng c mt tri ca n, tnh yu cng vy. Nu chng ta khng t ng ch, khng mang n cho nhng ngi cn th n s tr thnh mt tc nhn xu cho gia nh v x hi. V nh mt ngi m th lc no cng yu thng con nhng nu ngi m lm tng rng yu thng l cng chiu th sm mun a con y s tr nn h hng v chng cho rng chng l nht. Khng nhng th, cuc i mun hnh vn trng, c ngi tt cng c k xu. Tuy x hi c rt nhiu ngi tnh yu thng v b i vi mi ngi xung quanh nhng cng tn ti nhng k ch k.Nhng ngi ch bit cuc sng ca mnh, h khng quan tm n bt c ai. H khng h bit rng cuc i l tp hp ca rt nhiu s phn may mn, bt hnh. V vy nhng s phn may mn cn dang rng vng tay yu thng gip nhng s phn bt hnh, gip h vt qua kh khn ca cuc i. Trn th gian ny, khng c v thn no p hn thn mt tri, khng c ngn la no p hn ngn la yu thng. Chng ta hy m rng cnh ca tri tim, m rng tm lng yu thng, mang tnh yu n vi mi ngoi. V nh ta khng nhng hnh phc n cho mi ngi, cho chnh mnh m cn gip nhng ngi bt hnh hiu rng th gii ny vn v cng m p tnh ngi. NGN TRANG

T bao gi n by gi, ca dao tc ng lun c sc ng cm mnh lit v su sc. N ra i gia nhng vui bun trong cuc sng ca loi ngi v n s kt bn vi con ngi cho n ngy tn th. Bi t xa n nay, nhng cu thnh ng, ca dao, tc ng m ng cha ta li cho th h con chu vn lun l li rn dy gip con ngi vn ti ci chn, thin, m v tm cao ca gi tr sng. Trong s , nhng cu ca dao, tc ng ni v phm cht v c hnh lun l thit yu nht, bi l phn cht v c hnh l chun mc cao nht trong nhn cch ca con ngi: Ci nt nh cht ci p Trong mi con ngi u c ci c, ci thin; mt xu v mt p. Khng ai l hon thin c - Nhn v thp ton. C ngi cho rng: Ci nt nh cht ci p. Nhng cu ni y ch mang tnh tng i m khng hon ton ng. Mt ngi c ci nt l mt ngi lc no cng hng v ngi khc, c hnh vi tt v c o c p (theo quan nim ca Pht gio). Cn i vi ci p ta c th hiu rng ci p l hnh thc, din mo bn ngoi; mt ngi s c cho l

33

p khi nhng ng nt ca ngi y t n s ti cao ca ci c gi l sc p hon ho. Cng nh cu ni ca Bc: Ngi c ti m khng c c l ngi v dng, ngi c c m khng c ti th lm vic g cng kh th Ci nt nh cht ci p cng vy! Ngi c nt nhng khng p s l ngi khng c a nhn nhng lun c mi ngi yu qu bi ci nt ca mnh. Ngc li, ngi c to ha u i ph cho nhan sc kiu dim nhng li khng c nt c bn ngoi ln bn trong tm thc, th con ngi ny s lun l tm im ca mi s ch v c nh th h s chng oi hoi g n ci nt mt trong nhng phm cht thit yu ca con ngi. Vi con ngi nh vy th hn rng ngoi s ch ca ngi khc i vi mnh v sc p vn c ca bn thn h s chng nhn c g c v t nh mt ci nt vn c ca mnh. Theo quan nim ca phng ng: Nhn chi s tnh bn thin con ngi t khi sinh ra th ai cng c ci thin trong tm. Nhng ci thin so c c pht huy trn vn hay khng th cn ph thuc vo qu trnh ti rn nhn phm ca mi chng ta. To ha to ra con ngi khng thp ton con ngi i theo hai trng phi i lp: c nt v chng a nhn; c sc v lun lng su vo nhng hoa m v ngoi. Nhng con ngi vn c th bng tnh khi nhng h su khng y v vn ln vi chnh bn thn mnh hng thc, o c ca mnh vn ti chn, thin, m. Mt ngi c nt v bit lm p cho bn thn ca mnh th s l ngi hon ho, bi trn i ny, khng c ngi no l xu, m ch c ngi khng bit lm p. cng nh th, mt ngi c sn u th v sc p th ch cn b thi gian ra v rn luyn li ci nt ca mnh mt cch t gic th cng s tr thnh mt ngi thp ton, thp m v nhn c s qu mn ca nhiu ngi. Ci nt nh cht ci p Cu ni nh c v mang tnh khng nh nhng li khng hn l nh vy. Dng nh n ch ng v mt phng din, kha cnh no . Nhng nu xt tng th th c v nh cu ni y b sai lch v mt bn cht. Mi con ngi u c mt tt v mt xu trong lng. Vy ta phi bit lm cho phn tt ny n nh hoa ma xun v phn xu b mt dn i.

INH THN T HC Anh (ch) hy trnh by suy ngh ca mnh v tinh thn t hc
Ngy nay, khi khoa hc k thut pht trin th vic hc tp cng pht trin theo. Chnh v vy gii hc sinh chng ta sng to ra rt nhiu cch hc nhm mang li hiu qu cao nht cho bn thn. Nhng theo ti: trong hc tp, t hc l cch hc tt nht gip ta tin b hn trong khi hc. V khi ni n vn ny, ti mun mi ngi hiu c trc nht l ngha ca vic hc ri mi n cch t hc. Vy hc l g ? T hc l g ? Hc l qu trnh con ngi tip thu nhng kin thc, k nng do ngi khc truyn li v t hc l vic con ngi pht huy nhng kin thc,k nng c truyn li bng chnh sc lc,kh nng ca ring mnh. Thc t ngy nay cho thy cc cch hc ca cc bn cha mang li hiu qu cao. Hc sinh ngy nay qu ph thuc vo cc bi ging ca thy c trn lp, thy c dy nh th no th li hiu v hc nh th y dn n qu trnh th ng, thiu suy ngh v sng to trong lc hc o su kho tng kin thc cn n su cc bi ging ca thy c. V cng chnh v ch hc c ng trong cc bi ging bn mi lm pht trn lp ca thy c m dn n tnh trng hc sinh phi i hc thm trn lan. M khi hc thm trn lan th li cng khin mi ngi khng chu t hc, cng thm ph thuc vo vic hc thm. Thm vic ngy nay khi vic hc c nng cao th c qu nhiu sch tham kho, vn mu, hng dn...dn n vic hc sinh m li suy ngh trong khi lm cc bi tp. Hu qu ca nhng vic trn rt nng n v nh vy s d dn n hin tng "hc vt": hc thuc bi nhng khng hiu ni dung, vn n c nu ra trong bi dn n vic hc xong l qun ngay, kin thc khng bn v

34

s khng lm c cc bi tp thc hnh, ch hc l thuyt sung, kin thc s ngy cng rng, thnh tch hc tp s cng st km khin mi ngi m nn ch. Mt khi kin thc trang b khng chc chn th kt qu s khng bao gi cao. Chnh nhng thc t c nu trn li cng khng nh vic t hc cho bn thn l rt quan trng. N chnh l mt chic cha kha a ta n kho tng tri thc, l iu kin gip ta thnh cng trong hc tp. Nu chng ta bit t hc cho bn thn th chng ta chc chn s thnh cng v nng cao c tri thc ca chnh mnh. T hc gip con ngi c c thc tt nht trong qu trnh hc: ch ng suy ngh, tm ti, khm ph, nghin cu v nm c bn cht vn t t hc gip ta tip thu c kin thc t nhiu ngun khc nhau nh sch, bo, t truyn hnh ti vi,t bn b hoc t nhng ngi xung quanh,nhng kinh nghim sng ca nhn dn. T hc gip ta c th ch ng ghi nh cc bi ging trn lp,tit kim c thi gian, c th tip thu mt lng kin thc ln m vn hiu v nm chc bi hc. V qua t hc, t l thuyt, chng ta bit ch ng luyn tp thc hnh,gip ta c th nhanh chng hnh thnh k nng,cng c v nng cao kin thc hc.V vy,ch ng t hc s gip ta tm ra c phng php hc tt nht mang li hiu qu cao cho chnh bn thn mnh.V nh cc v danh nhn ni ting trn th gii thnh t trong s nghip hc tp,c c kin thc uyn thm cng l nh bit ch ng t hc m dn n thnh cng nh Thn ng Lng Th Vinh khi xa,nh c gng ch ng t hc cng vi phm cht thng minh tri ban m sau trng,ch ra bng cu chng cn lu truyn mi n ngy nay...hayTrng nguyn lng danh Mc inh Chi, lc nh nh bit ch ng t hc, sng to cch hc bt om m b v trng m sau trng, i x lm rng danh nc nh, c phong "Lng Quc Trng Nguyn" vang danh hai nc, ghi vo s sch nhn loi v nhng tm gng t hc sng ngi. Tuy phng php t hc c t lu i nhng l mt phng php rt c hiu qu cho vic hc tp.Ti khng nh rng t hc l cha kha,l con ng a ta n thnh cng...V lnh t v i ngy trc ca dn tc Vit Nam ta cng tng n lc t hc, Bc t say m tm ti hc hi v thnh cng,thng thuc c nhiu ngn ng ca cc nc trn th gii v tm ra c con ng cu nc,a c dn tc Vit Nam ra khi ch h ca gic Ty tn c, hng n nn c lp,dn ch,t do,hnh phc ngy nay. Chnh v vy,t hc l cch tt nht gip ta tin b hn trong hc tp,mang li mt kt qu hc tp cao nht c th.Nu chng ta bit n lc t hc,chng ta s thnh cng,s m c mt tng lai rng m cho chnh mnh.Nu chng ta hc tp thnh cng,chng ta s tr thnh nhng ngi c ch cho x hi,cho t nc, a t nc ngy cng i ln, pht trin n mt tm cao mi.

TH NO L SNG P - NGH LUN X HI

Trc ht cn phi hiu t sng" khng phi l mt khi nim tn ti n thun. "Tn ti nhng phi cho ngi khc bit c s tn ti ca mnh tc l phi th hin rng "Ti ang y! Ti c mt trn ci i ny, bng hnh ng trong cuc sng ch khng phi ch lng l nh mt ci bng qua m ri li n ngy". V mi ngi chn cho mnh nhng cch th hin khc nhau hnh thnh ln nhng cch sng khc nhau: sng p, sng c ch v li sng ch k, bung th thm ch chm trong vng ti li. Nh vy sng p" l mt li sng tch cc m mi ngi cn phi hng ti. Nhng sng th no mi l li "sng p, cn l iu bn khon ca rt nhiu ngi. p khng phi ch l ci p hnh thc. Ci "p" th hin t nhng hnh ng c x nh nht trong cuc sng n ngh lc vn ln trong mi con ngi. "Sng p" trc ht phi xut pht t lng nhn i, t chnh tnh yu trong tri tim t m sng ht mnh v ngi khc, bao dung, th tha ... Xut pht t tnh yu thng nn bt c hnh ng no d l nh nht cng y s quan tm, chia s gia nhng con ngi. Mt sng n trng, bn khng s mun hc m dng li gip mt c gi qua ng. Mi ngy dnh dm tin ng h qu "V ngi ngho". Nhng hnh ng y d nh nht nhng u l nhng ngha c cao p. Li nh n hn 30 nm trc y, ngi con gi H Ni ng Thu Trm xung phong vo chin trng Qung Tr gian kh bn thn chu nhng thit thi nhng ch vn dnh mt tnh thng bao la cho nhng ngi quanh ch. Bt lc trc mt ca m, ch au n, lo lng cho ngi em nui gi ny ang nng tang tc, m ch mt ng. Tt c nhng iu y u xut pht t lng yu thng trong tri tim ch! chnh t nhng lo lng, n au y dn tc Vit Nam c mt ngi con anh dng, kin cng tn ty lm ngi. l chuyn ca 30 nm trc, cn gi y c bit bao ngi ngy m nhen ln ngn la tnh yu thng trn ci i ny. Mt nh gio gi ngy ngy p xe khp chn bn nhng bc hnh c Ra H Gm m thy v tnh chp c ly tin gp vo qu "V ngi ngho". Bao nh ho tm, bao con ngi c mi nm li lng lng mnh nh n nhng ngi cn trong i kh bn cng. Cuc sng mun mu mun v to nn mun nghn gng mt con ngi khc nhau: c ngi tt, k xu, c nhng ngi tng gy ra ti c. Nhng khng c ai cha tng sai lm. Du c lm

35

lc bc vo ng ct vn c th quay u li. Chng ta vn lun dang tay ch n mt con ngi mi nhng ngi tng mc ti. Mi dp l ln, khng ch nhng ngi ngoi khung st nh lao mi no nc ch i m nhng ngi trong cng vui mng v mi dp y h li c c hi c n x, c tr v vi ngi thn, b bn. Cho n h bng lng bao dung tha th, tin vo mt s thay i h cng l "sng p". Chnh nh c lng yu thng m khng t ngi tm li c chnh mnh. C mt nh th vi bt danh "Hon Lng" tng na i lm tng cp trn nhng chuyn tu Nng - Nha Trang, lm i gia bun lu xo quyt, thi nhn y tn l "Nguyn c Tn" (ng M - Thanh Tr - H Ni). Na i lm vic tht c nhng trong tri giam c nghe li khuyn nh tm tnh ca gim thi, nh ngi tnh cn m anh tm s: m Ting Kht m ngoi bun thm x cuc nghe hi li sng ting rn thy m rng m vng trong bun ngoi vang m thm i

V cuc i ca tn tng cp y r sang mt ng khc khi mn hn t, anh tr thnh mt nh th, mt thnh vin ca i Cng an x. Khi c hi lm th no m c s thay i ln trong anh nh vy, tng cp, thi nhn y tr li nh c s bao dung, tnh yu ca ngi v hin v ca tt c mi ngi. Nhc s Trnh Cng Sn tng vit "Sng trn i cn c mt tm lng. lm g em bit khng? gi cun i, gi cun i". Gi s cun nhng tm lng tho thm gieo tnh yu khp mun ni, mang li nh sng cho min t tm ti, mang li hnh phc cho nhng ngi cng kh. Mi chng ta, hy gi theo gi tm lng mnh cu gip bao ngi v chnh chng ta l nhng con ngi c li "sng p. Cuc sng khng c con ng cng - ch c nhng ranh gii, iu ct yu l phi lm sao vt qua c nhng ranh gii y (Nguyn Khi). Cuc sng lun cha ng nhng th thch, v khng ai l khng vp ng mt ln. Vy nhng sau c ng au n y, bn lm g mi l iu ng ni. Trong u ti c th hin ln hnh nh con lt t nh b ming lun n n ci v ln no vp ng cng bt dy, trn mi vn l n ci lc quan. bao gi bn c nh con bp b y, kin cng v ngh lc?... c ng Thu Trm, nhng dng tm s ca ch, tng cu tng ch bao gi cng trn ngp mt lng ham sng phi thng. "i phi tri qua ging t nhng ch ci u trc ging t ". Cu ni tm c y ca ch, gi y, mi chng ta cng phi ly lm chm ngn sng cho cuc sng ca mnh. Ti c nghe thy dy Ho k cu chuyn v ngi hc tr c ca thy. Anh l mt hc sinh chm ngoan, hc gii, lun nm trong nhm u. Vy nhng trong k thi i hc quan trng anh li trt iu tng nh khng th xy ra. au bun, tht vng v chnh mnh, cuc sng ca mt thanh nin 18 tui lc y ch ton mt mu en khi bao ha hn tng lai, k vng ca gia nh, thy c u sp . Khng chu giam mnh trong mn m, anh t mnh thp ln ngn nn nim tin v tip tc hc tp ht mnh. Anh vo nm sau vi mt s im cao. D so vi bn b, anh l ngi n sau nhng anh li l ngi t c chin thng ln nht: Chin thng chnh mnh, cuc sng vi nhng ranh gii ca n lun bao quanh bn. Nu khng c ngh lc lm sao bn c th i ht c con ng ca ring mnh ? T s 1 n s 0 ch trong gang tc nhng khong cch t s 0 n s 1 trn trc i l c mt qu trnh m nu khng c nim tin, ngh lc, bn s mi ch l con s 0 m thi. Hy l mt ngi b hnh vi i chn do dai sn sng p ln mi chng gai bc i: "Chng ng no tri bc trn hoa hng, bn chn cng thm au v vn nhng mi gai - Li bi ht ca ban nhc ti yu thch c vng vng bn tai. Bn chn c th s chy mu v gai nhn nhng ng ngi xung rn xit, hy mu y thm ln nhng cnh hng thm trn bc ng vinh quang ca bn! Lm c nh vy tc l bn ang "sng p", sng v lun gi cho mnh mt nim tin vo ngy mai, lun c mt ngh lc vn ln hng n nh mt tri. Ti tng c mt bi th nghe qua tng ch l th vui nhng li mang mt ngha su sc: "Khi Mi Ring Hy Mi Cn anh ngi sao ngi anh sinh u ra ci tu i khc ci

anh sng mi

th th

khc

khi u n

tu cht n

36

Bn v ti, hy t chim nghim cho mnh li sng p khi cui con ng, chng ta u mm ci mn nguyn!

Ngh lun x hi v an ton giao thng


I. M bi : - t vn : trong nhiu nm tr li y, vn tai nn giao thng ang l im nng thu ht nhiu s quan tm ca d lun bi mc thit hi m vn ny gy ra. - Nhn thc: tui tr hc ng nhng cng dn tng lai ca t nc cng phi c nhng suy ngh v hnh ng gp phn gim thiu tai nn giao thng. II. Thn bi : 1. Thc trng tai nn giao thng Vit nam hin nay: + ang din ra hng ngy hng gi trn c nc, 33 -34 ngi cht v b thng / 1 ngy + Trong s , c khng t cc bn hc sinh, sinh vin l nn nhn hoc l th phm gy ra cc v tai nn giao thng. 2. Hu qu ca vn : + Thit hi ln v ngi v ca, li nhng thng tt vnh vin cho cc c nhn v hu qu nng n cho c cng ng. + Gy au n, mt mt, thng tm cho ngi thn, x hi. 3. Nguyn nhn ca vn : + thc tham gia giao thng ca ngi dn cn hn ch, thiu hiu bit v khng chp hnh nghim chnh lut l giao thng (lng lch, nh vng, vt n , coi thng vic i m bo him. . .) + Thiu hiu bit v cc quy nh an ton giao thng (ly trm c vt ng ray, chim dng ng . . .) + S hn ch v c s vt cht (cht lng ng thp, xe c khng m bo an ton...) + ng tic rng, gp phn gy ra nhiu tai nn giao thng, cn c nhng bn hc sinh ang ngi trn gh nh trng. 4. Hnh ng ca tui tr hc ng gp phn gim thiu tai nn giao thng: + Tham gia hc tp lut giao thng ng b trng lp. Ngoi ra, bn thn mi ngi phi tm hiu, nm vng thm cc lut l v quy nh m bo an tongiao thng. + Chp hnh nghim chnh quy nh v an ton giao thng: khng lng lch, nh vng trn ng i, khng i xe my khi cha c bng li, khng vt n , i ng phn ng, dng ng quy nh, khi r ngang hoc dng phi quan st cn thn v c tn hiu bo hiu cho ngi sau bit, i chm v quan st cn thn khi qua ng t... + i b sang ng ng quy nh, tham gia gip ngi gi yu, ngi tn tt v tr em qua ng ng quy nh. + Tuyn truyn lut giao thng: trao i vi ngi thn trong gia nh, tham gia cc hot ng tuyn truyn xung kch v an ton giao thng gp phn ph bin lut giao thng n tt c mi ngi, tham gia cc i thanh nin tnh nguyn m bo an ton giao thng... III. Kt bi : - An ton giao thng l hnh phc ca mi ngi mi gia nh v ton x hi. - Tui tr hc ng vi t cch l ch nhn tng lai ca t nc, l th h tin phong trong nhiu lnh vc, c sc kho, c tri thc... cn c nhng suy ngh ng n v gng mu thc hin nhng gii php thit thc gp phn gim thiu tai nn giao thng. . .

Bi vn ngh lun v o c sng Gi

bn vi , bn t xy dng li hon chnh bi vn. Vn ho i sng thc cht l xy dng i sng mi vi ba ni dung hp thnh gn b: o c mi, li sng mi, np sng mi, trong o c ng vai tr ch yu nht. Bi v, c da trn nn o c mi th xy dng c li sng mi, np sng mi v o c mi li c th hin trong li sng v np sng mi. o c mi :

37

* o c l nhng tiu chun, nguyn tc c d lun x hi tha nhn, quy nh hnh vi, quan im ca con ngi vi nhau v vi x hi. * Thc hnh i sng mi trc ht l thc hnh o c mi nh trung vi nc, hiu vi dn, cn kim lim chnh, ch cng v t, yu thng con ngi ... Li sng mi : * Ni tng qut , li sng l ton b hot ng ca con ngi. Li sng mi l li sng c l tng, c o c; kt hp hi ho truyn thng tt p ca dn tc v tinh hoa vn ho nhn loi, to nn li sng vn minh tin tin. * Hot ng ca con ngi gm : n, mc, , i li, lm vic. Tnh vn ho y l bit cch n, cch mc, cch ... khng phi c n c tin, sang trng ... l c vn ho. Cng khng phi c hc vn cao l n, mc, i li... c vn ho. * Con ngi vn ho trong li sng l phi c mt phong cch sng khim tn, gin d, chng mc, iu , ngn np, v sinh, yu lao ng, qu thi gian, t lng ham mun v vt cht, v chc quyn, danh li. Trong quan h vi nhn dn, bn b, ng ch th ci m chn tnh, n cn t nh. Giu lng thng yu, qu trng con ngi; i vi mnh th nghim khc, i vi ngi th khoan dung, lng. * Cn nhn thc ng theo t tng H Ch Minh l ai cng mun n ngon, mc p v phi phn u ti iu . Nhng phi ng thi, ng hon cnh; cho a s nhn dn ch khng phi ch mt thiu s ngi. Np sng mi: * Np sng l mt bn nng, n inh ca li sng, tr thnh thi quen ca mi ngi, thnh phong tc, tp qun ca c mt cng ng. * Np sng mi ( np sng vn minh ) l xy dng nhng thi quen v phong tc tp qun tt p. N c k tha t nhng nt p truyn thng v pht trin, b sung cho thun phong m tc lu i ca dn tc. * Phi b sung, xy dng thun phong m tc trong cc vn v sinh, gi tt, ma chay, ci hi ... ng thi, phi chng cc h tc nh c bc, ht xch ... * Xy dng np sng mi rt kh khn, phc tp. y l c mt cuc chin u khng l. Tm li, vn ho i sng c th biu hin ring tng ngi, c th chung tng nh n c nc. Nhng phi bt u t tng ngi, tng gia nh. Nu lm tt th Vit Nam tr nn mt nc vn minh. M vn minh th nht nh thng bo tn. V vy, ng ta v mi cn b, ng vin phi t vn ln, xng ng l o c, l vn minh. (st).

Cm

ngh

ca

em

mt

tnh

bn

Trong i sng tinh thn ca con ngi,c rt nhiu tnh cm thing ling nh tnh cha con,tnh thy tr,b bn...Nhu cu v tnh bn l nhu cu cn thit v quan trng,v vy m trong ca dao dn ca c nhiu cu,nhiu bi rt cm ng v vn ny : Bn Ta hoc Trng Tnh hoc Bn Sao cho b sau l trc ngha mt tng b mi ta ln vi khi bn khng ni khng mc mt v v nh c bn nh nh trng ta nh chng, tri. : trng nim : tri yn

38

hay Chim Xa lc bn by,thng xa b,ln cy li nh tm

: ci nhau.

C nhng tnh bn lu danh mun thu trong vn chng nh Lu Bnh vi Dn L,B Nha vi Chung T K,nh Nguyn Khuyn vi Dng Khu...Trong cuc sng xung quanh ta cng c rt nhiu tnh bn p. Vy th no l mt tnh bn p ? Theo ti,trc ht phi l mt tnh cm chn thnh trong sng,v t v y tin tng m nhng ngi bn thn thit dnh cho nhau.Tnh bn bc u thng c xy dng trn c s cm tnh nhiu hn l tnh.Trong s ng bn b chung trng,chung lp,ta ch c th chn v kt thn vi mt vi ngi. l nhng ngi m ta c thin cm thc s,hiu ta v c chung s thch vi ta,mc d l cng hoc khng cng cnh ng. Tnh bn trong sng khng chp nhn nhng toan tnh nh nhen,v li v s k hn thua.Hiu bit,thng cm v sn sng chia s vui bun sng kh vi nhau, mi thc s l bn tt.Cn nhng k : Khi n th khi vui hon xng th nn ng v th c no tay thy l vo ai bn.

khng

coi

l bn thn th thng d dng xu xoa,b qua nhng thi h tt xu ca nhau. l mt sai lm nn trnh.N nang,bao che...ch lm cho bn dn su hn vo con ng tiu cc m thi.ng thi phi bit tha th cho li lm ca bn.Vontaire cng tng ni :"Nu quy lut u tin ca tnh bn l phi vun p n th quy lut th hai l phi rng lng khi quy lut th nht b xao nhng".Khng n nang,bao che nhng i khi cn bit rng lng tha th cho li lm ca bn v trong nhng tnh hung nh th,bn rt cn nhng li khuyn ng n,sng sut v y tnh thn i.Gip bn sa cha sai lm cng chnh l gip mnh,gi cho mnh i trn ng ngay li thng tu dng thnh ngi hu ch. Mt yu t c bn gi cho tnh bn c bn lu chnh l s tinh tng.Tin bn cng nh tin mnh,lun ngh v bn b vi nhng iu tt p nht.C nh vy bn b mi tr thnh ch da ng tin cy ca ta trong cuc i. Tc ng c cu :"Hc thy khng ty hc bn" vi ni dung cao vai tr ca bn b khng ch trong phm vi hc tp m cn nhiu mt khc.Bn tt l gng sng cho ta noi theo,nhiu lc bn ng vai tr ngi thy dn dt,ch v cho ta nhng iu hay l phi.ng i vn no khng t gian nan,th thch,trn con ng dng dt y,nu c c vi ngi bn tm giao cng ch hng,cng quyt tm,k vai st cnh th

39

lng ta m p thm nhiu v ngh lc cng tng ln gp bi. V nhng l m tnh bn cao qu l mt mn qu tinh thn v gi dnh cho nhng ai bit tn trng v nng niu n.Tnh bn khng phi t nhin m c.N l kt qu ca mt qu trnh gn b lu di gia nhng ngi bn trung thnh,thn thit. Ta hy th hnh dung cuc sng ca mt ngi khng c bn b,s t nht v c c bit bao nhiu ! Cuc sng y u m nh mt t thiu nh mt tri,nh khu vn hoang vng sc mu rc r ca nhng bng hoa,thiu nhng ting chim vi vu ru rt u trong cc vm l... l cuc sng bun b v v v. Tnh bn cn thit v ng qu nh vy nn chng ta phi bit gi gn,vun trng cho n mi mi xanh ti.i vi tui tr,tnh bn li cng cn thit hn bao gi ht.Chng ta cn bit dang rng vng tay,ni kt tnh b bn v phi lun nh rng : Tnh bn- l nim hnh phc ln lao

Suy ngh v cu ni "Hc, hc na, hc mi..." ca L-nin


1/MB: Nu vn ngh lun: hc, hc na, hc mi.

Hc hi l 1 vic rt quan trng i vi nhn dn ta, i vi c nhn loi t ngn xa cho n nay. N gip con ngi m mang kin thc,n gip cho t nc vn minh, tin b. Nhn thc c tm quan trng ca vn ny, tuy phi bn trm cng nghn vic, nhng L-nin vn thng khuyn cn b v t t cho mnh nhim v: Hc, hc na, hc mi. 2/TB: A-BNH: a) Gii thch cu ni (hoc nu cc biu hin ca vn ): Hc l vic hc sinh tip thu kin thc ca nhn loi di s hng dn ca thy c gioKhi hc chng ta fi tm ti, suy ngh thm hiu r v m rng cc kin thc thu thp c. Nh th li dy ca L-nin c ngha l khuyn chng ta phi lun hc hi khng ngng, hc hi sut i chng nhng trong nh trng v c ngoi XH b) Phn tch cc mt ng:

l mt chn l, mt s tht hin nhin, r rang t trc n nay. Bi v kin thc ca nhn loi bao la mnh mng nh bin c cn s hiu bit ca mi ngi trong chng ta ch nh git nc. Hn th na, mi mt giy pht tri qua th hnh tinh ca chng ta li c mt pht minh mi ra i, v th ko bao gi chng ta hc c ht nhng kin thc v cng v th m chng ta phi lun lun hc tp khng ngng. Lm sao chng ta c th qun c tm gng ca nh bc hc L Qu n ca t nc VN hoc cc bc hc Newtn, Ampere trn th gii sut i hc hi v cng hin nhiu kin thc qu bo cho nhn loi. Ngoi ra, li nhn nh ny cng ng v n c gi tr v mt gio dc con ngi mi, gio dc l tng sng cao qu. Cho nn chng ta khng l g khi thy cc danh nhn trn th gii cng tng c nhng suy ngh tng t nh cu ni ni ting ca Darwin:Nh bc hc ko c ngha l ngng hc hay:ng i l chic thang khng nc cht, vic hc l quyn sch khng trang cui

40

cng. (Kalinin) hay cu ca Bc H: Hc hi l mt vic phi tip tc sut i. Chnh cu ni ca cc nh bc hc cng lm tng thm gi tr chn l ca li nhn nh ca L-nin. B-LUN: (m rng vn )

a) Phn tch cc mt b sung. Nhng tht ng tic l c nhng ngi lm ngc li vi li dy bo qu gi ny. tht ng tic l trong nh trng c nhng hc sinh li bing, khng c gng chm lo hc tp, kin thc nng cn, d dang. Cng nh th trong XH cn c nhng k t kiu, t mn khi t c bng cp m ko chu tip tc hc hi. V ng nhin nhng k ng b ch trch v khng nghe theo li khuyn bo tt p ny. b) Xy dng thi ng cn phi c. Do , hc hi sut i l mt vic phi lm v cn lm. ngha trn vn, su xa ca cu ni cng l mun chng ta thc hin c iu . Nhng lm nh th vn cha . vic hc hi t kt qu tht tt, chng ta phi xc nh r ng c hc tp l v T quc, v nhn dn, hc tr thnh ngi lao ng mi c kh nng trnh phc v t nc, sn sng xy dng v bo v T quc. Bn cnh mc ch hc tp, chng ta cn phi c tinh thn thi hc tp ng n, hc i i vi hnh, hc nh trng, hc ngoi XH... c) Phn tch nguyn nhn, hu qu (tc dng) nu t c nhng iu kin trn th vic hc hi s mang li 1 tc dng, 1 kt qu tht to ln l kin thc ca mi ngi trong chng ta s c lien tc nng cao, t s gip cho t nc ngy cng vn minh tin b. c bit l i vi t nc chng ta ngy nay, nhim v hc tp cng tr nn v cng cp thit,tr thnh ngha v ca mi ng` cng dn v t nc ta, sau gn mt trm nm h ca thc dn php,sau hn hai mi nm chin u chng quc M, a s nhn dn ta khng c thi gi v phng tin hc tp. Nn mun nhanh chng hn gn vt thng chin tranh, n nh i sng nhn dn, khi phc v pht trin kinh t, tin ti xy dng mt nn kinh t c lp t ch v phn vinh, ta cn fi c gng hc tp gp nm mi ln trc y th mi mong c mt i ng cn b qun l, khoa hc k thut ng o, cng nhn lnh ngh, nng dn c trnh cao tip thu k thut mi tng nng sut lao ng. 3/KB: Thi , kt lun chung ca bi ngh lun.

R rng nhn nh ca L-nin ng l mt s tht hin nhin trong cuc sng, l mt chn l ca thi i. ng thi, cu ni trn cng bc l tm long, c mun thit tha ca L-nin.

Ngh lun x hi v lng v tha


K mnh l k phi nng ngi khc trn i vai ca mnh (Nam Cao) Dn : I. M bi Gii thiu quan nim mi m v su sc ca Nam Cao v k mnh. II. Thn bi A. Tng: gii thch khi nim, cch hiu kin ca tc gi 1. Cch hiu thng thng - K mnh: Vi mt c nhn, l sc kho, l kh nng vt tri hn ngi khc. Trong mi quan h vi cng ng, sc mnh y thng c nhn nhn danh - li - quyn, v theo s tranh ot mnh c yu thua, c ln nut c b - Quan nim ny xut pht t quy lut sinh tn trong t nhin, quy lut cnh tranh trong x hi. 2. Quan nim ca Nam Cao: - K mnh: nh gi t gc tinh thn, kh nng chia s, ng cm, hnh ng trn tinh thn v tha. Nam Cao nhn mnh vo yu t tnh ngi, theo nguyn tc sng chi phi bi tnh thng gia ngi vi ngi. - Quan nim ny i lp vi quan nim thng thng, l mt nh hng gip con ngi hon thin bn thn, to nn nn tng o c x hi v hng ti gi tr Chn - Thin M vng bn trong cuc sng. Nng ngi khc trn i vai: ch da tinh thn vng chc. B. Phn: 1. K mnh l k c lng t tin vo bn thn v tin con ngi, gip con ngi nhn thc c chn l cuc sng

41

2. K mnh l k c tnh cm bao dung, sn sng gip ngi khc, lm ch da tinh thn cho ngi khc, c kh nng hng thin cho con ngi. 3. K mnh gip ngi khc nhn ra ci p ch thc ca cuc i, khng nhng th cn l kh nng hnh ng 4. Tinh thn bao qut trong kin ca Nam Cao: nhn mnh thc cng ng, tnh cm nhn loi, gip con ngi c kh nng hy sinh cng hin v mc ch chung. (Dn chng theo h thng, c th theo cc phm v: nh trng gia nh x hi; c nhn - tp th; mi quan h: li ch c nhn - li ch cng ng) C. Hp 1. Tm : ngha li ni ca Nam Cao hng ti gi tr lm ngi chn chnh. Xc nh r cc tiu ch. 2. Nng cao: Bin lun cc kh nng hon thin nhn cch con ngi 3. Khng nh tnh ng n trong lun im ca Nam Cao III. Kt bi Hng ti bi hc thc tin cho bn thn v lin h n ngha vi x hi.

gh lun v vn Tn s trng o
bi: Dn tc ta c truyn thng "tn s trng o". Theo anh (ch), truyn thng y cn ng tip ni hay khng trong thc t cuc sng x hi ta hin nay? Bi lm "Tn s trng o" khng ch cn l vn o c m cn l mt truyn thng vn ho v cng tt p ca nhn dn ta. Khi no cuc sng cn cn kin thc, con ngi cn vn minh th ngi thy cn c tn trng. M chc chn rng, con ngi khng th quay tr v vi im xut pht vi cnh sng n lng l c. V th, d thi k lch s no, d x hi no "Tn s trng o" vn l truyn thng v cng tt p, v v cng cn thit, cn c tip tc pht huy v gn gi. l yu t quan trng lm nn nn tng o c ca x hi vn minh. Nhn dn ta tng c nhng cu ni v cng gin d m cha ng nhng ngha rt su sc v vn o v Thy. Nhng cu ni y va tn vinh ngi Thy, va nhc nh con ngi phi bit sng cho phi o lm ngi. Thy l ngi vch ng ch li cho mi ngi "Khng thy my lm nn". V th v tr ca ngi thy c t ngang hng vi v tr ca cha m, "Cng cha, ngha m, n thy". Chng ta vn lun t nhc mnh: Mun sang Mun con hay ch th yu ly thy th bc cu Kiu

Ngi lm thy trong bt c x hi no lun c x hi tn trng "nht t vi s, bn t vi s". Bi vy, "tn s trng o" khng cn l mt vn quan nim sng hay quan nim v cch c x m tr thnh mt phm tr o c. Thi xa Platn, Aritxtt, Khng T t ngi thy tr thnh nhng bc thnh trong lng hc tr. Ngy nay, ngi thy tuy khng c v tr tuyt i nh th song thy vn l ngi c x hi tn trng v "ngh dy hc l ngh cao qu nht trong nhng ngh cao qu". D phng ng hay phng Ty, d mi quan h thy tr c bnh ng n u, gn gi n u th danh gii thy tr, v tr ng knh ca ngi thy vn khng h b mai mt. Trn thc t, vn "tn s trng o" ngy nay c nhiu iu ng phi bn. Cc thy c gio d phi ng trc bao nhiu kh khn ca cuc sng vn ang ngy m lo lng, nghin ngm truyn th cho hc sinh nhng tri thc qu gi nht. Cn hc sinh, bn cnh nhng hc sinh chm ch ngoan ngon, thc hin ng o lm tr, knh yu v tn trng thy c gio, c khng t bn cht qun i o ngha thy tr. Nhng hc sinh y v tnh hoc c vi phm o lm tr, lm au lng cc thy c gio. c nhng cu chuyn au lng m chng ta khng mun nhc n nh hin tng hc tr xc phm thy c gio, v l vi nhng ngi ang ngy m dy bo mnh nhng iu hay l phi, truyn t cho mnh nhng tinh hoa tri thc nhn loi. X hi , ang v s tip tc ln n nhng hc sinh . "Tn s trng o" l mt truyn thng vn ho v cng tt p ca loi ngi. Nu tr em l t giy trng th ngi cm cy bt vit ln nhng t giy trng y nhng trng thng hng, r nt, r ch nht chnh l thy c gio. Tn trng nhng ngi gi vai tr truyn t tri thc nhn loi cho th h sau l biu hin ca tnh yu tri thc, ca lng ham hc hi, ca ch v kht vng vn ln cuc sng tt p hn. V th "tn s" khng ch l vn tn trng, knh yu ngi lm ngh dy hc m cn l biu hin ca tnh yu tri thc, biu hin ca vn minh, tin b. "o" cng khng ch dng li o lm

42

tr, nhng hnh thc, thi ng x vi ngi thy m cn l c vn o c x hi. l o lm ngi, l o hc i. Trng o l coi trng s hiu bit, coi trng tinh thn ham hc hi, cao truyn thng ham hc. x hi ngy cng vn minh con ngi ngy cng phi ch n chuyn hc hnh, tip thu tri thc. V th, vai tr ca ngi thy trong x hi hin i thay i, t ngi truyn t tri thc chuyn thnh ngi dn dt hc sinh tm ra con ng n vi tri thc. Vai tr ca ngi thy t nhiu thay i nhng v tr ca ngi thy th khng h suy gim. Thy vn l thy v ngy cng quan trng hn. V vy, d x hi c i n u, x hi y vn c nhng ngi mun hc v vn c nhng ngi thc hin nhim v dy bo ngi i sau. Trong cuc sng ngy nay, khi m vn hc hnh ngy cng phc tp v s xung cp v o c x hi ang khin nhiu ngi c lng tm trch nhim phi quan tm suy ngha th vn "tn s trng o" cng phi tip tc c k tha v pht huy hn na. Tn s trng o l mt truyn thng o c v cng tt p ca dn tc ta. ng trc nhng hin tng ng suy ngh hin nay v vn o c hc ng, chng ta cn phi c nhng hot ng cn thit nhc nh mi ngi nhn li thi v cch ng x ca mnh i vi nhng ngi lm thy trong x hi ny. Tn s trng o cn p

Nghi v cau ca dao Bu v b l hai ging cy khc nhau nhng thng c ngi nng dn trng chung trn mt ro t b ao, gc vn; thng leo chung mt gin tre. V th bu v b tr nn thn thit, gn gi. Cng chung mt iu kin sng, cng chung mt s phn, cho nn bu v b ng v l do no m ri xa nhau. Bu ch ch b xu hn bu; b cng ch v hoa b th vng cn hoa bu th trng, qu b th di, qu bu th trn ri ganh ght, xa lnh nhau. Bu v b tuy hai ging khc nhau nhng cng chung mt h. Bu v b leo chung mt gin tc l cng chung cnh ng, chung s phn. Ma thun gi ha, bu, b chung hng. Gp khi nng hn, bu b cng chung sc chu ng. Nu chng may gp cn gi bo, thn b gip, qu b rng, c l no bu mt mnh ti tt nh xa? - ( Bng ) Sng trn i, khng ai ging ai. Mi ngi c mt ngun gc, hon cnh, iu kin sng ring. Tuy vy, ngi ta vn c nhng ch ging nhau. Anh em rut tht c chung cha m. Bn b ng la cng chung trng, chung lp, chung thy c, chung sch v. Hng xm lng ging chung ng i li li. D c khc nhau v iu kin lm n, v la tui, ngnh ngh, nhng tt c u chung mt qu hng, t nc. Nhng cnh ng chung, nhng nt ging nhau gia ngi vi lm nn mi quan h rng buc, gn b. Cnh chung mt gin l c s gn gi, cm thng cho con ngi. V ci chung cho con ngi. V ci chung y m mi ngi phi bit thng yu m bc, bit nhng nhn chia s cng vic chung c tt p, cnh ng chung c ci thin, hnh phc chung c bo tn. Khng ai c th sng ring l, tch bit, v tnh thng yu, s san s lm cho con ngi gn b vi nhau hn. Cuc sng ca mi ngi s tt p hn.

T ngn xa, dn tc VN vn c truyn thng yu thng gip ln nhau.Lng yu thng,tinh thn nhn o cng ngi sng l nhng lc gp kh khn, gian kh.Truyn thng y thm nhun vo mu tht ca con ngi v n c c kt li thnh nhng bi hc,nhng cu tc ng...m ng cha ta thng nht nh: 'L lnh m l rch' Khng phi ngu nhin m ng cha ta mn hnh nh chic l lm bi hc gio dc cho con ngi. Cu tc ng gi ln nhng hnh nh quen thuc,gn gi vi nhng s vic bnh thng trong cuc sng. 'L lnh' l chic l cn nguyn vn, cn gi nguyn dng hnh ca chic l.'L rch 'l chic l b su ry c khot hoc gi lm ti i nn ko cn nguyn vn nh lc trc.Ta th nhn ln mt thn cy vi nhu cnh cy xanh um ti tt, nu nhn k ta s thy nhng chic l lnh an ci , bao trm che lp 1 vi chic l su rch pha sau. Cng nh chic bnh chng,bnh dc gi = nhu lp l :Bn ngoi l lp l tt, lnh ln, bn trong la nhng lp l nh , xu x,ko nguyn vn. Chnh nh nhu lp l, nht l nhng chic l tt bc bn ngoi nen nhn vo ta ko thy dc nhng chic l xu trong.Nh nhng chic l tt y m chic bnh gn gng, kho lo hn. T hnh nh trn ta lin tng n con ngi. Chic l lnh tng trng cho ngi c cuc sng y , m no. Cn chic l rch l hnh nh ca ngi ko may mn, c cuc sng thu thn...Nu chic l lnh bit m bc che ch cho chic l rach ko may mn,co cuc sng thu thn th l no ta l con ngi m ko bit gip ,yu thng nhng k gp hon nn sao? L ngi sng trong x hi,ai cng mn c cuc sng sung sng y d nhng my ai dc nh mn ca mnh,c ngi gp nhng iu ko may ny ni tp nhng u ko may khc.Trc hon cnh , cng l anh em sng trong 1 t nc ta phi ht lng gip h. S gip t nhng tm lng ca ngi may mn s an i dc phn no mt mt au thng ca k gp kh khn.m bc,yu thng gip ln nhau l 1 tnh cm thing ling qu bu, l o l lm ngi.Sng trn 1 lnh th, ni cng th ting, cng 1 t tin ,1 lch s,nh vy l anh em trong 1 nh.L lnh hay l rch cng l l, cng nh ngho hay giu,sang hay hn u l con ngi,th ta i x vi nhau cho ra ci o l lm ngi.Bi l m dn tc ta tri qua bit bao gian nan kh s m vn ng vng,vn trng tn.Nhng trn thin tai, l lt ging xung cc min ng = Nam b cng nh cc vng cao nguyn gy bit bao thit hi v ti sn sinh mng ca con ngi. Th nhng nh 'L lnh m l rch','Ca t lng nhiu' ca b con,ca nhn dn ng gp nn cng an i v gii quyt c phn no nhng mt mt au thng y.Tnh yu ng bo,ng loi lm m li, lm lnh li nhng ni au, nhng vt thng v hon cnh.S m bc,gip ln nhau to nn tnh nhn i trong nhn dn v n l truyn thng tt p ca dn tc ta. Li dy trn l 1 bi hc su sc v o l lm ngi m mi ngi chng ta cn thc hin tt.C dc nh th v mi

43

ngi s yu thng nhau, m bc ln nhau trong cn hon nn kh khn v x hi s tt p bit ng no. Li nhc nh ca cha ng s l phng chmcho hnh ng ca mi chng ta khi sng trong ci i ny bi: Em hy gii thch cu tc ng:"L lnh m l rch" Dn tc ta ln ln trn di t hnh ch S bn b Thi Bnh Dng sng gi. Ngi Vit Nam tng chu khng bit bao tai tri ch nc: Gic gi, bo lt, ho hon, mt ma, i km... C mi ln vt qua mi kh khn, nhn dn ta li nhc nh nhau cch sng: L LNH M L RCH Ta cn tm hiu ngha v gi tr ca cu tc ng ny nh th no hiu cho ng li nhn gi ca cha ng li? Cu tc ng gi ln mt bi hc v o l lm ngi, v quan h gia con ngi vi nhau. Ngi ta i, c ngi, c lc gp phi kh khn, thiu thn, hon nn.Lc y, nu ch mt mnh t xoay x ly th tht kh m vt qua. Trong hon cnh , s gip ca ngi khc l rt quan trng. S m bc ln nhau, tng thn tng i, gip nhau trong cn hon nn l mt cch sng cn thit y nhn i. Xt v gi tr ca cu tc ng, ta thy c mt gi tr thit thc. Ni"l lnh m l rch" l ni n thi nhng cm x o gia nhng ngi vn cng chung cnh ng, trong cng mt cng ng, trn cung mt t nc. Tuy co lnh c rch nhng cng l l. ay l chia s, l thng cm. Khi mi ngi b hon nn, th nhng ngi khng b hon nn cng nhau gip , l l lnh m l rch. S gip ca tng ngi c th khng nhiu, nhng nhiu ngigf hp li th s gip tr nn rt c ngha, c th gip cho ngi hon nn vt qua kh khn. Khi mt phng, mt vng gp hon nn, th nhng vng bn cnh cng hp li, mi ngi mt t, mi phng mt t, mi nh mt t, kt qu thnh ra rt to ln. L lnh m l rch l cch sng v o l c t ngn xa ca nhn dn Vit Nam. C l chnh v th m nhn dn Vit Nam vt ln bao kh khn c lc tng chng khng vt ni mi mi tn ti vng vng. Ngi ta ni: ming khi i bng gi khi no. Trong khi gp hon nn, ngi b t kh khn cn chia s c vi ngi nhiu kh khn hn. Gi tr nhn o su sc ca cu tc ng chnh l . Tri qua hn ba mi nm chin tranh, ri trong gn hai mi nm xy dng kinh t, truyn thng l lnh m l rch c nhn dn ta pht huy mt cch mnh m. Ch ni ring my nm gn y, trn t nc ta bao ln thin nhin gy ra tai ho gh gm. Nhng trn bo tn ph min Trung, ri l lt ng bng Nam B..., ;lm cho rung ng b tn ph, la, hoa mu b mt sch, bao nhiu nh ca, bnh vin, trng hc... b ph hu. Nhng khi min Trung, min Nam gp hon nn, kh khn, c nc quan tm theo di, kp thi chia bun v cu tr. Nh s giupos kp thi ca c nc, trong c thnh ph H Ch Minh, dn dn cc vng ny tr li cuc sng bnh thng. Nhng tin tc v trn l va c loan bo, nhng li ku gi c pht i th nhng hnh ng hng ng p li ngay. Cos ngi gp vo qu cu tr hng triu ng, cng c bn nh mang n mt hai nghn bc vn dnh dm t mn tin n sng ca mnh gp phn nh b... Mt kha cnh no , hnh ng l lnh m l rch khng phi ch c ngha gip ngi khc, m cn chnh l t gip mnh. Thng khi gi bnh, l lnh nm bn ngoi, l rch nm bn trong gi. Gi nh vy th chic bnh mi kn mi cng. Gip ngi khc, chia s vi ngi lng khc, tnh khc... vt ln kh khn, ng vng, chnh l gp phn cho t nc ng vng ln. Cui cng, ci kt qu tt p y, mi ngi u c hng. Bi vy, l lnh m l rch khng cn l phng chm cho nhng hnh ng nht thi, c bit, m tr nn mt cch sng tt p trong cuc sng chng ta. Hng ngy, vn c ngi lng l quyn gp tin bc, qun o, cho mt tri phong, , tri nui dng ngi gi neo n, tri tr m ci, gia nh kh khn, ngi tn tt... Nhn nhng dp l tt, nhng ngi trong phng li chnh nh chia s vi nhng b con ngho cn thiu thn. L lnh m l rch, cu ni ngy xa ch mang mt ngha hp, nhm ku gi s m bc ln nhau trong mt nh, mt h hay rng lm l mt lng. Cng ngy, cng vi s pht trin ca i sng, s hiu bit ca con ngi, ngha ca cu ni cng mang mt ni dung nhn o su sc v rng ri. y l mt cu ni ca tnh thng y tnh nhn o. Trong mt x hi, khng c mt sc mnh no ln hn sc mnh ca tnh thng. Tnh thng cng ngy cng pht trin thnh tnh cm chung ca mi ngi, thnh np sng ph bin ca x hi th ti c cng s thu hp li, x hi s n nh hn, tt p hn. Ci thin s y li ci c. Ring bn thn em, cu tc ng l lnh m l rch cng gi cho em nhiu suy ngh. Trong trng, trong lp em, c khng t bn hon cnh rt kh khn. Nhiu bn i hc vi chic o v, vi ci bng i, ngoi gi hc cn phi vt v ph cha m kim sng hoc t nui mnh. Nu em b i mt mn mua sm, tiu xi cha cn thit, em cng c th gip cho bn mnh bt cht kh khn. Nhiu ngi lm c nh vy chc chn s c ngha ln. L lnh m l rch tht l mt cch ni y sng to v su sc ca ngi xa. Tc ng khng ch l vn chng m cn l trit l. Sng l phi quan tm n ngi khc, phi chia s kh khn cng ngi khc. o l sng y tht l tt p m ngy nay ta cn nui dng, pht huy.

c tnh trung thc (bi vit hon chnh)


02/03/2009 21:37 | 46,940 lt xem

Tc ng ca dao xa c nhiu bi rt hay, rt su sc ni v o c, v cch n , c x ca nhng ngi trong gia nh, trong lng xm v rng hn l trong mt vng, mt nc. Trong s , bi ca dao m ngi Vit Nam no cng nh, cng thuc l bi ca dao ni v cng cha, ngha m v o lm con: Cng Ngha Mt Cho m trn cha lng nh ch nh nc th hiu ni trong m mi ngun l Thi knh chy o Sn ra cha con.

V sao m ai cng bit n bi ca dao ny? C l v n nu r v khng nh cng lao to ln ca cha m, nhc nh trch nhim lm con ca mi ngi. N cp ti mi quan h gia cha v m v con ci trong gia nh. Nhng c l iu quan trng nht l ai ai cng c m c cha, cng do cha m sinh ra, cng mang n sinh thnh ca cha m t khi trng nc.

44

Cng Ngha

cha m bng

nng tri

lm chn thng

ai cu

i mang.

Tr li bi ca dao chng ta cn bnh lun. Khng phi ngu nhin m cng cha c so snh vi ni Thi Sn. Ch nghe ni ni Thi Sn, ngn ni to ln, sng sng c t lu Trung Quc. y l mt hnh nh tng trng m ngi xa thng ly v nhng g to ln nht v khng c g thay th "Cng cha nh ni Thi Sn". Vy l cng cha ln lm, cng v tn nh ngha m: "Ngha m nh nc trong ngun chy ra". Nc trong ngun l thc nc chy t sui, ra sng ri ra bin c mnh mng khng bao gi cn. Th nc khi thu trong nht, mt nht, tinh khit nht nh ngha m ngt ngo, bt tn. Ca ngi v cao cng cha ngha m nh th c ng khng? Cu ca dao y ng, ang ng v s mi ng n. Ti sao mt cu ca dao li c kh nng xuyn sut lch s nh vy? Bi n nu ln mt chn l vnh hng: Cha m l ngi sinh ta ra, l tr ct ca gia nh. Gia nh nh ngi nh, cha nh ci nc. Nh khng c nc l nh trng, nh v gi tr. C l chnh v vy nn trong kho tng tc ng c cu: "Con c cha nh nh c nc". Cha l ngi nui gia nh, che ch cho con ci, l ch da cho con ci. Ch khi no ta cm ht ni au ca nhng a tr khng cha nh b Xi-mng th ta mi thy cn cha n mc no. Ta cng phi cng nhn rng m l ngi gn ta nht. M mang nng au. M nng niu, b mm, dnh tt c nhng g ngt ngo cho ta: Ngi Ming bun nhai cm nh bng m li ta la c xa xng

Ai cha tn hng c s ngt ngo ca bu v m? Ai cha nghe nhng li ru thit tha t y lng ngi m? M dnh cho chng ta tt c: c cuc i, c tnh yu, c n ci v nc mt. M chm sc ta, che ch cho ta, lo lng v ta. C nh vy, tui xun ca m tri i theo thng nm. Tc m phai mu v nhng ni lo cht cha ln dn ln, nh nhng a con ca m. Tht l thit tha v da dit, mt tc gi no vit: "M l nc cha chan, tri dm con phin mun". M l th, nh nc trong ngun chy mi, lai lng n v cng. Cng n ca cha m khng sao k ht. Vn t ra l thi ca chng ta vi cha m nh th no? Bi ca dao khuyn nh: Mt Cho trong lng ch th hiu m mi l knh o cha con.

Ch hiu l quan nim o c ca ngi xa ni v thi , v bn phn ca con ci i vi cha m. Ch hiu c c th ho bng thi knh trng, tn th cha m. Bit bao tm gng hiu tho c nu trong ca dao, trong cc tc phm vn hc: i lng cm nui n m, ht m gi ch yu l rng.

Thu Kiu hi sinh mi tnh u ca mnh cu c gia nh, trc ht l cu m, cha: Lm con li trc th phi hi n n minh sinh sn thnh.

C bao nhiu l cch by t tnh cm hiu tho vi cha m. Quan tm n cha m, gip cha m lm nhng vic nh thi cm, ra bt, qut nh lun c gng lm mt ngi con ngoan, tr gii. Ln ln lm mt ngi cng dn tt, ngi lao ng gii. Vy l ta lun lm cho cha m vui lng, nh th l ta n p mt phn cng n cha m Cy M cha kh cha cha d d i mc vi chi ta.

Khng c ngi cha ngi m no c th sng mi cng vi con ci, v vy c hi cho ta phng dng cha m cng khng phi l nhiu. Tuy th trong x hi vn c ngi lm kh m kh cha v nhng thi h tt xu ca mnh. Vn c nhiu hc sinh khng chu hc hnh, chi bi hoc t hi hn theo bn b xu r r vo nghin ht. Nhng vic lm y khng nhng khng trn o hiu m cn bt hiu. Trong thi i kinh t th trng c ngi mi lm n m qun c cha m, c ngi chy theo tin, ngc i hay i x t bc vi cha m. Nhng hin tng tuy khng nhiu v ph bin nhng x hi cn phi ph phn v ln n, bi v iu i ngc li vi truyn thng o c dn tc ta. o hiu l mt truyn thng tt p ca dn tc ta. Truyn thng phi c k tha v pht huy. Bc H pht trin ch hiu rng hn phm vi gia nh. Trung vi nc, hiu vi dn. Mt ngi con c hiu vi cha m cn phi l mt con ngi c hiu vi nhn dn. Khi t nc v nhn dn yu cu, ngi con c hiu khng nhng ngy m phng dng, chm sc cha m mnh m ln ng i chin u, c khi ra i vnh vin khng bao gi tr li. Bit bao lit s a hi sinh trong cc cuc khng chin chng Php, chng M. H khng cn c chm sc cha m mnh, nhng T quc v nhn dn i i ghi nh cng n h. H vn l nhng con ch hiu v lm rng r truyn thng tt p ca gia nh, t nc.

45

Bi ca dao nu ln mt quan nim o c ng n. N c tc dng gio dc mi ngi trong mi thi i. Chc chn bi ca dao s cn gip ch cho chng ta khi xy dng mt x hi mi ngy cng vn minh, cng bng v tt p

NGH LUN X HI V TC HI CA THUC L

Dch hch, th t, hng vn hng triu ngi cht, nh tin b y hc, loi ngi hu nh dit tr c. C th gii ang lo u v nn AIDS, cha tm ra gii php th li xut hin nn thuc l. C th n rng bn cnh cc t nn khc, thuc l gy ra tc hi rt ln i vi i sng con ngi. Ht thuc l nh hng rt ln n sc khe con ngi. Ht thuc l c th gy ra bnh v phi, gan, tim, khoa hc v thc t chng minh rng nu mt ngi ht thuc l thng xuyn trong vng nhiu nm th tui th s gim i rt nhiu so vi nhng ngi khng ht thuc l. V sao vy. Trong thuc l c ccain d gy nghin, khu ht c th n kch thch s hng phn cho ngi ht nhng n li gy ra tc hi rt ln. N lm thnh mng en bao ly phi, ht cng nhiu th din tch mng en cng ln gy bnh cho ngi ht. Khng ch c nhn ngi ht m ht thuc th ngi gn anh cng ht phi khi c. V con, nhng ngi xung quanh... cng b nhim c, cng au tim mch, vim ph qun, ung th... c bit ngi ht phi khi thuc cn c kh nng b bnh cao gp mi ln ngi ht thuc. Ht thuc cnh mt ngi n b c thai qu l mt ti c. Nn ht thuc nh hng khng nh n kinh t mi ngi v nn kinh t x hi. Mt ngi mi bt u lm quen vi thuc l c th ht rt t khng tn l bao nhng thuc l rt d gy nghin nn s lng v s ln ht s tng ln mt cch nhanh chng. V vy, s tin ng l mt ngi chng cha mu mc phi lo cho gia nh, mt cu thanh nin dnh quyn gp ng bo l lt... th li nng vo ht thuc l. Tht tai hi! c bit trn phong b ngoi bao thuc no cng c ghi "ht thuc l c hi cho sc kho" nn vic nhp khu thuc l vi thu quan rt t nh hng n nn kinh t c nc. Do vy c th ni thuc l lm nn kinh t c nhn, c nc v c th gii thit hi. Nhiu thanh nin (trong c c n) ngy nay mun t v ta y l ngi ln, ln mt n anh n ch bn tm n thuc l. H coi lc no cng ph pho iu thuc l trn tay mi l dn snh iu. Suy ngh vy thc l nguy him! Qu thuc l nh hng khng nh n nhn cch con ngi. B v anh ht, ch bc ht... khng nhng u c con em m cn nu gng xu. Mt iu ng ch trch ca nn in nh Vit Nam v c th gii l nhng chin s cnh st mu mc nht, nhng cn b c yu knh nht... trc mt vn au u cn suy ngh tm hng gii quyt th li trm ngm cng iu thuc. iu cng khuyn khch vic ht thuc l. T nn thuc l khng ch gii hn trong phm vi ca n. T iu thuc n cc bia, n ma tu thc l khong cch khng xa my. Mi t nn dng nh u c th m u bng iu thuc. Thuc l - Mi trng ng khng lin quan n nhau nhng thc ra c lin quan mt thit n nhau. Ht thuc l, khi thuc l lm nhim mi trng. Bn cnh khi nh my, khi xe c... khi thuc l hy hoi mi trng sng, nh hng n sc kho con ngi. V nhng tc hi nh hng n sc kho kinh t, nhn cch, i sng con ngi nh vy nn mi c nhn cng ng, ton th gii cn phi tch cc chng vic ht thuc l. Khng ch l li ni, khu hiu sung m ai cng phi t thc thc hin bng hnh ng. Ngi ngi nhc nh nhau, nh nh nhc nh nhau... nu tt c cng ng tm hip lc khng ht - khng mua khng bn thuc l th tt bit my. NGH LUN V CU TC NG "GN MC TH EN, GN N TH SNG"

T xa, trong cuc sng lao ng v chin u ca mnh, nhn dn ta rt c bit bao bi hc qu gi. l nhng kinh nghim trong sn xut, chin u v cch ng x trong x hi. l cch nhn nhn mi quan h gia mi trng x hi vi vic hnh thnh nhn cch ca mi ngi.

46

Cu

tc

ng:

Gn

mc

th

en,

gn

en

th

rng

ni

ln

kinh

nghim

nu ln mt bi hc,mt kinh nghim trong cuc sng, ng cha ta thng mn hnh nh mt s vt c lin quan n con ngi th hin ca mnh. Mc mu en, tng trng cho nhng ci xu xa, nhng ci khng tt p. n l vt pht ra nh sng, soi t mi vt xung quanh, tng trng cho nhng ci tt p, sng sa. T hai hnh nh tng phn nhau mc v n, cu tc ng a ra kt lun: Gn mc th en, gn n th rng. l quy lut ca s vt. Da vo thc t cuc sng ca con ngi, ta thy cu tc ng hon ton ng khi xt trong mi quan h gia mi trng x hi vi vic hnh thnh nhn cch mi ngi. Nhng trong vi trng hp c bit, c th gn mc m khng en, gn n m khng rng. V con ngi c kh nng vt khi hon cnh, ch ng mi trng xung quanh. Trong thc t, hai mt kh nng ny khng loi tr nhau m chng b sung cho nhau, gip chng ta hiu mt cch y v mi quan h gia mi trng x hi vi vic hnh thnh nhn cch. Trong V: Thi Anh thng em bn gn hu mc phi nn th chn en ngi. kho bu tng vn th hc dn trn, gian,nhn dn ta ng c cu th tng t: di

Nhng cu ca dao, tc ng khng nh nh hng quyt nh ca mi trng x hi i vi vic hnh thnh nhn cch. Trong thc t cuc sng, nh trng lm cng tc gio dc tt v nh trng ch n quang cnh s phm v xy dng mi trng x hi tt. gia nh cng vy, cha m l nhng tm gng sng, anh ch em ha thun, th gia nh s c nhng ngi con ngoan. lp hc cng th,lp no bit quan tm xy dng tp th tt,quan h gia thy v tr, bn b ng n, thn i on kt, th lp c nhiu hc sinh gii, o c tt. Gn gi hn, trong quan h bn b, nu ta chi vi mt ngi bn tt, chm ngoan, hc gii, th chng ta s hc tp c nhng c tnh tt y v s tr thnh ngi tt. Ngc li, trong mt gia nh, nu cha m khng quan tm n con ci, anh em khng nhng nhn nhau, th con ci trong gia nh cng d li bing, n chi, ua i. nhng mi trng x hi phc tp cng d sinh ra nhng hnh vi phm php.

Trong thc t, kh m to ra mt mi trng hon ton lnh mnh v tt p. Trong x hi c cng nh trong x hi chng ta ngy nay, nhng yu t lnh mnh v cha lnh mnh, tt p v xu xa thng xen k vo nhau cng tn ti v pht trin. C lc, c ni, ci cha lnh mnh, ci cha tt p li ln t ci p, ci lnh mnh. l lc mi trng x hi khng thun li cho vic hnh thnh nhn cch. Nhng chnh trong mi trng khng thun li y, vn c nhng con ngi c phm cht cao p,c tnh cm o c tt p, c nhng hnh ng cao c. Chnh trong mi trng khng thun li vn n r nhng bng sen thm ngt t chn bn en hi tanh. l nhng con ngi bit vt ln trn mi cm d thp hn, lm c nhng vic c ch cho t nc v cho chnh bn thn mnh. Ngy nay, trn t nc ta cn nhiu hin tng tiu cc, mc d ch ta v c bn l tt p. Do , bt c lc no, vn c nhng trng hp gn mc m khng en, gn n m vn ti tm. Sng trong mi trng tt p, nhng chng ta vn phi tip xc vi nhng hin tng khng lnh mnh, nhng hin tng tiu cc trong x hi. Cu tc ng l mt li khuyn bo su sc, mang n cho chng ta mt bi hc b ch, c cch nhn ng n v mi quan h gia mi trng x hi vi vic hnh thnh nhn cch ca bn thn. Cu tc ng gip chng ta xc lp mt th ng vng chc trc nhng tc ng tiu cc ngoi x hi v nu b ri vo mt hon cnh khng thun li, y ry nhng tiu cc th chng ta nn c quyt tm vt qua. N gip chng ta c tinh thn cnh gic trc nhng tc ng tiu cc ca mi trng xung quanh lun lun gn mc m vn khng en v chng ta nn c ch quyt tm tr thnh mt ngn n lun lun ta sng.

Phn tch v tc hi ca thiu trung thc trong thi c


1. M bi Nu ra vn (thc trng hin nay l cht lng dy v c bit nhn mnh l cht lng hc tp ca hc sinh c chiu hng gim st i rt nhiu, mt trong s nhng nguyn nhn l thi thiu trung thc trong thi c, gian ln, quay cp dn n hc gi thi gi...)

47

2. Thn bi (Theo mnh th bi ny yu cu phn tch tc hi, nn cn i su vo lun im , xong nu ch c tc hi m b qua biu hin, nguyn nhn th khng th c, m nu c tc hi ri li khng nu ra hng gii quyt th bi vn s i bi hng b tc ....) L1: Gii thch thi thiu trung thc l g? - Thiu trung thc l lm khng ng, khng tn trng kin ca mnh , vi nhng g c, xy ra. -Trong thi c, thiu trung thc l gian ln, coi trng im chc m b qua kin thc thc ( on ny nu lun biu hin ca thi thiu trung thc) L2: Nguyn nhn ca vic thiu trung thc trong thi c xut pht t chnh bn thn mi hc sinh - Hc tr li hc, hc khng ht bi m mun c im cao th phi gian ln thi. -C nhng ngi cng c kin thc xong c n gi kim tra l h khng th t ch c bn thn, khng t tin v h khng dm tin rng mnh c th lm c bi m khng cn n sch, th l quay bi. L3: Tuy nhin cng khng th ph nhn nguyn nhn cng mt phn xut pht t bn ngoi - Ba m no cng mun con mnh hc hnh gii giang nn gy p lc: no hc thm, no con nht nh phi t hc sinh gii... khin cc con cng phi on mnh gnh ly c mun ln lao ca cha m cho d khng phi ai cng "thng minh vn sn tnh tri." - Mt s ngi a thnh tch p ch tiu, p s lng khin hc gi, thi gi nn nh phi thiu trung thc m vt c s lng nh mong mun. L4: Tc hi ca thi thiu trung thc trong thi c Khng c kin thc khi bc vo i -Gian ln c m ln m c th trt lt th ln sau h s tip tc gian ln vn ti v tr cao hn. - Ngi c ch d bi quan do nhiu ngi khng bng h xong li c v tr cao hn nh quay cp, lun ci -Bng gi, bng tht ai bit u m ln. Nhng ri tm bng cng quyt nh mt phn quan trng trong vic tm cng n vic lm sau ny nn nhiu ngi c vin vo tip tc gian ln. -X hi s mt nim tin vo ngnh gio dc ca t nc, cht lng gim st khng th nng cao v th nn gio dc trn trng quc t. L5: Bin php khc phc - Hc bi, c gng hc tht tt vo v hy t tin vo bn thn, tin rng th h 8x, 9x chng ta cp th lm c ngay c nhng iu m chng ta ngh mnh khng lm c, hy dng cm thot li khi cun sch, quyn v trong gi kim tra, khng v li, khng v im s, khng thn tch gi. - Kin quyt chng bnh thnh tch, cao nhn ti c thc ti thc cht - Khen thng, ng vin kp thi nhng i tng u tu, gng mu trong vn gt b mt tiu cc trong ngnh gio dc hin nay. 3. Kt bi: By t nim tin rng trong tng lai, thi thiu trung thc ny s c khc phc Mnh ngh ch vy thi, ng gp thm nha!!!!!!! Ch tm kim s liu, li l phi thuyt phc xong dng li ng mc, khng ch trch m cn c thi xy dng nhu hn cho nc nh.... c tp l qu trnh trang b tri thc gip mi chng ta bc vo cuc sng mt cch t tin v tr thnh mt cng dn mu mc, mt con ngi vn minh. Cuc sng mun mu mun v, i hi mi con ngi cn trang b cho mnh nhng kin thc v nhiu lnh vc khc nhau. Tuy nhin, hin nay, do mt s yu t khch quan v p lc thi c, thng xy ra tnh trng cc bn hc sinh hc t, hc lch, dn n nhng h lu cho chnh cc bn sau ny. Hc lch l hin trng ph bin hin nay. Cc bn hc sinh thng tp trung hc cc mn t nhin (ton l ho) m thiu quan tm n cc mn x hi, hoc c quan tm cng khng n ni n chn. Tm l chung ca cc bn u mun " sng" trong cc k thi, k kim tra. Ngoi cc bn luyn thi trong i tuyn hc sinh gii th a s cc bn hc lch v p lc ca k thi i hc, cao ng. Do s phn ho v vic lm v thu nhp trong x hi, mt s nhm ngnh c thu nhp cao nh du kh, ti chnh, ngn hng...u c cc bc ph huynh ngm n v hng cho con em mnh quyt tm ginh mt sut trong trng i hc. Mt s mn nh tin hc, ngoi ng l iu kin tin quyt xin vic nn cng c cc bn ch trng ngay t khi ngi trn gh nh trn, cn mt s mn ph, t quan trng hn th cc bn hu nh b qua hoc t quan tm n. C rt nhiu hu qu ca vic hc lch. Nhiu bn mi hc cc mn t nhin m khng n

48

cc mn x hi. Sau ny cc bn tr thnh nhng nh khoa hc gii nhng li thiu kinh nghim sng, c nhng bn tt nghip bng gii trng qun tr kinh doanh, nhng do giao tip km nn khng xin c mt cng vic tt. Hin tng hc lch cng dn n t duy lch. Cc bn hc gii v thin v cc mn t nhin s c xem thng cc mn x hi, cho ch l cc mn ph phim, dn n "thiu cn bng" v t duy. Hc u cc mn l cch hiu qu nht tr thnh mt con ngi ton din. Cc bn c th ch trng hn v cc mn t nhin, nhng cn dnh thi gian xng ng cho cc mn x hi. Nhng gi tr vn ho, tinh thn, nhng v p ca qu hng t nc s c khm ph qua vic hc tp cc mn x hi. Mt tm hn phong ph s gip bn hc tt hn, np kin thc tt hn, v nhng kin thc x hi n lt mnh s gip cc bn hc tt hn cc mn t nhin. Trong trng hc, cc mn x hi cn c ging dy mt cch trc quan, sinh ng to hng th cho hc sinh. Cc bn hc sinh nn coi nhng gi hc tp mn x hi chnh l nhng gi th gin, gip bn ly li tinh thn hc nhng mn t nhin. C nh vy cc bn s khng thy nhm chn. .

TINH THN T HC
Ngi xa nhc nh con chu rng: Nu cn tr m chng chu hc hnh th khn ln s chng lm c vic g c ch hoc Bt hc bt tri l. Vy th chng ta cn hc th no cho ng, cho c kt qu? V qua kinh nghim bao i c c kt, ngi ta nhn ra rng ch c t hc mi l phng php hu hiu nht. Sut lch s pht trin my nghn nm, nhn loi tch ly c mt kho tng tri thc khng l. V th, mun tip thu nhng tinh hoa y, con ngi ch c mt cch duy nht l phi hc sut i. Bc H tng dy: Hc trng, hc trong sch v, hc ln nhau v hc nhn dn, L-nin khuyn: Hc, hc na, hc mi. V th, t hc l xc nh c thc, hc c mc ch v hc mt cch t gic. Thc t cho ta thy nhng tm gng t hc nh Mc nh Chi v nh ngho, khng c tin mua du thp sng nn ng bt om m b vo v trng thay n hc bi. Hay nh ton hc Lng Th Vinh t mt a tr chn tru vn lun tu ch hc hnh, hoc khng ai xa l Bc H t mt anh Ba ph bp, ngi th nh ng nh n ngi th qut tuyt trong cng vin, Bc vn khng ngng tip thu v hc tp nng cao hiu bit v vn ha, lch s nhn loi, rt ra nhng kinh nghim b ch v Ngi tr thnh mt danh nhn vn ha th gii Nhng minh chng trn phi chng qu sng t nhn ra rng, c t hc, chng ta mi xc nh c nng lc ca bn thn. Khng T dy: B hc khng b, v th ta khng nn nn lng khi thy vic hc ca ta cn nng cn, thiu kin thc, thiu kinh nghim v ta cn phi c gng bi p bng ch v ngh lc ca mnh bi vic tch ly kin thc ca con ngi nh Kin tha lu y t. Cng hc chng ta mi nhn ra rng c t hc, chng ta mi tin b nhanh v c nhng kt qu vng chc. T hc s gip chng ta c thm ngh lc, nim tin trong cuc sng. Ngn ng Hi Lp c cu: Hc vn nh nhng chm r ng cay nhng hoa qu li ngt ngo. V th bc ng t hc bao gi cng s bt u vi nhiu tr ngi, kh khn d lm ta chn bc nhng nu ta c ch, quyt tm vn ln tr ngi kh khn th nhng ng cay s cho ta nhng hoa qu ngt ngo. Lc by gi, ta mi thy c ht gi tr ca hc vn. Nh c b Trn Bnh Gm bn khoai u ba trng i hc, nhn hc bng Hc tr gii- hiu tho ca bo Tui tr bng tinh thn t hc, bng s cn c, sing nng, vt qua kh khn, khng ngng nng cao kin thc ca bn thn mnh l mt tm gng cho bao bn tr hm nay.

49

Nhng li c mt thnh phn cc bn tr ngy nay c hc trng di s du dt ca thy c nhng ch hc chy, hc vt, hc da dm th kt qu s khng c hoc ch l nhng im o. Mt khi cc bn y t bi vo bin rng, h s chm ngp v khng c phao, khng c bn tay ca thy. Phi chng l iu cc bn mun? t tin hn trong hc tp cng nh cuc sng sau ny, mi ngi cn phi trang b mt khi lng kin thc cng nh mt cch hc ph hp, phi xc nh ng mc ch v ng c hc tp; hc nm vng nhng kin thc c bn, hc v lm bi y cng c kin thc tham kho trong cuc sng m rng vn hiu bit Hc sch l mt trong nhng phng php t hc tt nht nhng vic hc ny cn phi c thc hin tht nghim tc, tc l c c chn lc, suy ngh, c h thng ch khng phi l chp, hc thuc i ph Vn cn rt nhiu phng php t hc, v vy, mi ngi cn phi t chn cho mnh mt cch hc ph hp v hiu qu nht. T hc l phng php tt nht tip thu, tch ly nhng iu th v quanh ta. Mi ngi cn tp dn tnh t hc c kin thc uyn bc lm giu cho t nc. Th h tr ngy nay mun chim lnh c nh cao khoa hc, lm ch cuc sng v tng lai th phi xc nh c phng php hc tp ng n nht l t hc.
Lng bit n i vi ngi khc t xa n nay vn l truyn thng ca dn tc ta. ng cha ta lun nhc nh, dy bo con chu phi sng n ngha thu chung, nhn n ca ai th khng bao gi qun. Truyn thng o c c th hin r nt qua cu tc ng "n qu nh k trng cy". y l mt li gio hun v cng su sc. Khi n nhng tri cy chn mng vi hng v ngt ngo ta phi nh ti cng lao vun xi, chm bn ca ngi trng nn cy y. T hnh nh y, ngi xa lun nhc nh chng ta mt vn o c su xa hn: Ngi c hng thnh qu lao ng th phi bit n ngi to ra n. Hay ni cch khc: Ta phi bit n nhng ngi mang li cho ta cuc sng m no hnh phc nh hm nay. Ti sao nh vy? Bi v tt c nhng thnh qu lao ng t ca ci vt cht n ca ci tinh thn m chng ta ang hng th khng phi t nhin c c. Nhng thnh qu l m hi, nc mt v c xng mu ca bit bao lp ngi xung to nn. Bt cm ta n l do cng lao kh nhc vt v "mt nng hai sng" ca ngi nng dn trn ng rung. Tm o ta mc, ngi nh ta , c nhng vt dng hng ngy ta tiu dng l do sc lao ng cn c, mit mi ca nhng ngi th, nhng ch cng nhn. Cng nh nhng thnh tu vn ho ngh thut, nhng di sn ca dn tc cn li cho i sau hm nay l do cng sc, bn tay, khi c ca nhng ngh nhn lao ng sng to khng ngng... Cn rt nhiu, nhiu na nhng cng trnh v i... m ng cha ta lm nn nhm phc v cho con ngi. Chng ta l lp ngi i sau, tha hng nhng thnh qu y, l no chng ta li lng qun, v tm khng cn bit n ngi to ra chng ? Mt thi gian ng ng sng trong nhng m di n l, chng ta phi hiu rng c bit bao lp ngi ng xung quyt tm nh ui k th... cho ta c c cuc sng c lp, t do nh hm nay. Chnh v vy, ta khng th no c qun nhng hi sinh to ln v cao c y. C lng bit n, sng n ngh thu chung l o l lm ngi, cng l bn phn, nhim v ca chng ta i vi i. Tuy nhin, lng bit n khng phi l li ni sung m phi th hin bng hnh ng c th. Nh nc ta c nhng phong tro n n p ngha, x dng nhng ngi nh tnh ngha cho cc b m anh hng, cc gia nh thng binh lit s. Vic n n p ngha ny tr thnh phong tro, l chnh sch lan rng trn c nc. y khng ch l s n p cng n n thun m n tr thnh bi hc gio dc thit thc v o l lm ngi ca chng ta. Cho nn mi ngi ai ai cng cn phi c thc bo v v pht huy nhng thnh qu t c y ngy cng tt p hn, c ngha l ta va l "ngi n qu" ca hm nay, va l "ngi trng cy" cho ngy mai. Cng t ta cng thm tha hiu c rng: Cha m, thy c cng chnh l ngi trng cy, cn ta l ngi n qu. V vy ta cn phi thc hin tt bn phn lm con trong gia nh, bn phn ngi hc tr trong nh trng. Lm c nh vy tc l ta th hin c lng bit n su sc ca mnh i vi nhng ngi hi sinh, thng yu, lo lng cho ta. y l mt vic lm khng th thiu c th h tr hm nay. Tm li, cu tc ng trn gip ta hiu r v o l lm ngi. Lng bit n l tnh cm cao qu v cn phi c trong mi con ngi. V vy, chng ta cn phi lun trau di phm cht cao qu , nht l i vi cha m, thy c... vi nhng ai to ra thnh qu cho ta hng th. Lng bit n mi mi l bi hc qu bu v cu tc ng "n qu nh k trng cy" c gi tr v tc dng v cng to ln trong cuc sng ca chng ta. Sng trong x hi,con ngi cn c thi nh th no i vi nhng ngi gip mnh ? Trc mt ta,khng thiu nhng k trng tro v n lm nn nhng hin tng n cho bt m nhn dn ta ai cng cc lc ph phn.Nhng k y khng hiu c mt o l truyn thng ca dn tc ta c c kt t thc t,mt mi quan h cn thit trong i sng con ngi l : Ung nc nh ngun.Ta nn hiu cu tc ng ny ra sao ? Trong cuc sng hin nay, ngha ca cu trn cng tr nn su sc hn nh th no ? Trc tin ta cn hiu th no l ung nc nh ngun.Cu tc ng bt u bng mt hnh nh c th,d thy v d hiu l ung nc.Ung nc l tha hng hoc s dng thnh qu lao ng hay thnh qu u tranh cch mng ca cc th h trc qua ri cn li.Ngun l ni xut pht dng nc.Ni rng hn,l nguyn nhn dn n,l con ngi : c nhn hay tp th tm huyt v cng sc lm ra thnh qu .Ung nc nh ngun l li khuyn nh,nhc nh ca ng cha chng ta i vi lp ngi i sau,i vi tt c nhng ai,ang v s tha hng thnh qu c to nn do cng lao ca bao th h ngi i trc. C iu l v sao ung nc phi nh ngun cng nh n tri phi nh k trng cy ? iu ny tht l d hiu ! Bi v trong thin nhin cng nh trong x hi,khng c bt c mt s vt no,mt thnh qu no m khng c ngun gc,khng do cng sc lao ng lm nn c.Ging nh hoa thm tri ngt phi c ngi trng cy bit

50

bao m hi cng sc i khi c xng mu ca mnh na cy xanh non ti tt.Ca ci vt cht trong x hi cng vy,cng u cn n bn tay khi c cn lao ca ngi lao ng kh cng nhc tr lm ra. Ngay c n mt di t nc giu p ca chng ta hin nay cng chnh l thnh qu ca bit bao th h ng cha mu xng cng sc ra gy dng v tip truyn cho.Trong phm vi hn hp hn l gia nh th con ci l thnh qu do cc bc cha m sinh thnh dng dc.Ngi tha hng s dng cc thnh qu phi bit n cng lao ca nhng ngi to ra chng.V th nh ngun l o l tt yu.n ngha,thy chung,khng qun cng lao ca t tin t l mt trong nhng phm cht tt p tr thnh truyn thng cao qu ca con ngi Vit Nam.Ta tng bt gp tnh cm y trong ca dao,ting ni tm tnh ca dn tc ta : Ai Do i thm ! mt Bng ht ng bt cay cm mun y phn.

Khi bng bt cm y ta phi bit trn trng nh n nhng ai mt nng hai sng,mun phn ng cay lm nn do thm mt ht.Ni cch khc,c tha hng cuc sng thanh bnh,no m hin nay nht thit ta phi khc ghi cng lao ca cc v anh hng lit s i trc hi sinh bit bao xng my m hi v nc mt. Do ,Ung nc nh ngun chnh l nn tng vng chc to nn mt x hi thn i on kt y o l lm ngi.Ai chng bit l lng v n,bi bc,thi n cho bt s lm con ngi tr nn nh nhen,ch k n bm gia nh v x hi. Th nhng nh ngun chng ta phi lm g ? L ngi Vit Nam,t ho vi lch s anh hng,v truyn thng vn ha v vang ca dn tc,chng ta phi ra sc gp phn bo v t nc,tch cc hc tp v lao ng gp phn xy dng t nc tr nn giu p hn. Khng nhng ch c thc gi gn bn sc,tinh hoa ca dn tc Vit Nam mnh m chng ta ch khng phi ai khc phi thc tip thu mt cch chn lc tinh hoa nhn loi lm giu thm nn vn ha nc nh. Ngoi ra, nh ngun chng ta phi c thc tit kim,chng lng ph khi s dng thnh qu lao ng ca mi ngi.C nh th mi xng ng trn ngha trn tnh ng vi truyn thng o l ung nc nh ngun tt p ca cha ng. Tm li,cu tc ng trn l li khuyn,li nhc nh ngn gn,sc tch,hnh tng r rng n gin d hiu m ngha tht su sc.T bao i nay,cha ng chng ta vn dng cu tc ng gio dc chng ta o l lm ngi Vit Nam. L hc sinh,hn ai ht,chng ta phi khc ghi trong lng cng n sinh thnh nui nng ca cha m v cng lao tn tm dy d ca thy c gio.Phi bit bo v cc thnh qu vt cht ln tinh thn ca bao th h cha ng li,v ng thi cng bit k tha pht huy v gi gn gi tr vt cht,tinh thn ca nhng thnh qu . Dn tc Vit Nam t xa n nay c nhiu truyn thng qu bu c gn gi v lu truyn.Mt trong nhng truyn thng o l tt p nht c th hin qua cu tc ng Ung nc nh ngun,cu tc ng nhc nh chng ta phi bit n nhng ngi gip ta,y l li dy m mi ngi Vit Nam phi lun ghi nh.n ngy nay,li dy ca ngi xa cng su sc hn. Vy Ung nc nh ngun l nh th no?Ung nc y l tha hng thnh qu lao ng ca nhng ngi i trc,tha hng nhng g m h b cng sc to ra, c c.Ngun chnh l ni xut pht,ni khi u ca dng nc,v y ngunchnh l nhng th h trc,nhng con ngi m to ra dng nc hay ni cch khc l to ra thnh qu m chng ta hng ngy hm nay.C cu tc ng chnh l li rn dy,nhc nh chng ta,nhng lp ngi i sau,nhng th h ang tha hng thnh qu phi lun nh n cng lao ca th h trc. Trong v tr,thin nhin v x hi khng c s vt no m khng c xut x hay ngun gc ca mnh.Tng t nh th,thnh qu khng phi t nhin c m phi do lao ng m nn.Nh c ht go m chng ta n hng ngy l c mt qu trnh lao ng cc kh ca nhng ngi nng dn.H phi sng nng chiu ma lm vic ngoi ng,nh m cy la,gt la,p la c c ht go l kh th .Chnh v th m chng ta nn bit qu trng,bit n ngi cho ta nhng g ta ang c.Lng bit n phi xut pht t tnh cm,t thc ghi nh cng n ca nhng ngi to ra thnh qu phc v cuc sng ca chng ta, chnh l nh ngun,l o l lm ngi tt yu m mi ngi cn c.Hng nm c nc ta lm l Gi t Hng Vng ghi nh cng lao ca cc vua Hng dng nc v gi nc,hay hng nm, mng sinh nht Bc,c nc cng n li chng ng m Bc i qua,ca ngi s hy sinh ca Bc ginh li c lp t do cho nc nh, cng l mt hnh thc nh ngun ca chng ta,th hin mt tnh cm p,mt o l p ca dn tc ta.Lng bit n gip ta gn b hn vi nhng ngi i trc,s trn trng nhng thnh qu v cng sc ca tin nhn,gn gi hn vi tp thv t s to nn mt x ht on kt,thn i hn gia mi ngi.iu cho ta thy truyn thngUng nc nh ngun l mt truyn thng v cng cao p.Nu con ngi khng c lng bit n th s tr nn rt ch k,khng hiu bit,th vi mi ngi xung quanh v c th s tr thnh con ngi n bm x hi.V d mt con ngi khng c lng bit n,khng nh n ci ngun ,ch bit hng th m khng lm,khng hiu c lao ng l nh th no v lu di s thnh k n bm,ngi mt ch m hng thnh qu lao ng. Vy th hin lng bit n ta phi lm g?L mt ngi Vit Nam t bit l mt hc sinh Vit Nam lun nh n cuUng nc nh ngun,ghi nh v bit n th h i trc cho ta c ngy hm nay ta nn trn trng v bo v nhng thnh qu ca cha ng,pht trin thnh nhng iu tt p hn na.C th ta nn t ho v nhng truyn thng v nn vn ha ngn nm vn hin.V d nh loi hnh Nh nhc cung nh Hu c UNESCO cng nhn l di sn phi vt th,hay vn ha cng chin ca dn tc Ty Nguyn,nhng truyn thng p nh Tn s trng o,Knh trn nhng di v c Ung nc nh ngun..u l nhng truyn thng,vn ha lu i rt ng t ho cn c gi gn v pht huy ca dn tc.Ta cng nn tip thu mt cch c chn lc nhng tinh

51

hoa ca nhn loi d lm giu hn truyn thng v vn ha ca mnh,quan trng l phi gi c bn sc vn ha ca qu hng.V d c th nht l tip thu nn khoa hc-k thut pht trin ca nhn loi lm giu,xy dng t nc v gii tr ngy nay cn trnh n theo phong cch n mc ca cc nc khc v c nhng phong cch tri vi bn sc truyn thng ca dn tc.Hn ht l phi thc hng th thnh qu hp l,tit kim v khng phi cng sc ca chnh bn thn,bit hng th th cng phi bit lao ng mi xng ng nhng g c c.Bn thn em,mt ngi hc sinh cn ngi trn gh nh trng th em s hc tht nghim tc,c kt qu tht tt c th to ra thnh qu lao ng ca chnh mnh,cho x hi. nh l biu hin lng bit n ca em,s n p cho gia nh,x hi,cho th h trc v cho em c ngy hm nay. Ung nc nh ngunlun l li nhc nh quan trng khi m th h ngy nay c thi th vi ci ngun,vi cng lao ca ngi i trc,thch hng th hn lao ng.T cu tc ng em rt ra bi hc cho chnh bn thn mnh l phi lun nh n nhng ngi cho mnh ngy hm nay:s dng dc ca ba me,dy d ca thy c,s quan tm ca nhng ngi sng quanh mnh,cng dng nc v gi nc ca bao th hi trc na.V xng ng vi cng n ,en s sng tht tt,hc tp nghim tc,rn luyn v sng ng theo o l truyn thng dn tc tr thnh mt cng dn tt ca t nc Vit Nam.

52