You are on page 1of 2

KHI QUT V PHONG TRO GII PHNG DN TC NG NAM T NHNG NM 20 N 1945 Vn Ngc Thnh

Cui th k XIX, u th k XX nhng t tng dn ch t sn xut hin v c nh hng mnh m ng Nam . S nh hng ca t tng dn ch t sn vo ng Nam i theo nhiu con ng khc nhau nhng trc tip nht vn l t cng cuc duy tn ca Minh Tr Nht Bn, cuc u tranh ca nhn dn n v ch ngha tam dn ca Tn Trung Sn Trung Quc. Cng vi qu trnh hnh thnh quan h t bn ch ngha ng Nam v s pht trin ca thc dn tc khu vc ny, nhng t tng dn ch t sn thi vo ng Nam mt ln gi mi, mt nim mi vt qua khun kh ca t tng phc hi cc vng triu phong kin, hng ti ch dn ch tin b hn. Qu trnh m ca ra th gii bn ngoi, tin hnh chn hng t nc thng qua cc cuc ci cch ca Chulalongcon(1868 - 1910) Thi Lan gip nc ny thot khi a v thuc a, ng thi cng ni ln nhng nh hng ca cuc ci cch Nht Bn i vi khu vc. Vng quc Xim s dng con ng ngoi giao gi vng vng quyn, thu hi cc vng lnh th v m ng cho Xim i vo qu o ca ch ngha t bn. Tuy nhin, trng hp Xim ch ni ln tnh cht c o ca khu vc cng nh ch ra mt kh nng thot khi thn phn thuc a. cc nc khc, ln gi dn ch t sn to nn khng kh chnh tr si ng ca cc cuc u tranh i c lp dn tc. Cuc u tranh v c lp dn tc mang nhng ni dung mi v c nhng hnh thc mi. l s xut hin cc hc hi hay trng hc nh ng kinh ngha thc Vit Nam, Bui Utm Innxia... hay vic m rng truyn b nn gio dc mi vi thc phc hng dn tc, pht trin kinh t t nc v tip thu cc thnh tu khoa hc k thut mi... Cc t chc chnh tr c thnh lp v hat ng tch cc nh: Innxia c "Hi thng nhn Hi gio", sau i thnh "Hip hi Hi gio", Mlai c phong tro ci cch tn gio "Kaummuda", Min in c " Hi thanh nin Pht gio Min in ", Vit Nam c Duy tn hi v Quang phc hi... Nhng hat ng ny gp phn thc tnh lng yu nc, ch t cng dn tc ca nhn dn ng Nam , to iu kin cho cuc u tranh pht trin trong giao on tip theo. Sau Chin tranh th gii th nht, cc nc quc cng tng cng chnh sch khai thc v bc lt thuc a gii quyt nhng kh khn trong nc, do vy i sng ca nhn dn ng Nam cng tr nn cng cc, mu thun dn tc vi quc cng thm su sc. Nhng bin i trong i sng kinh t, x hi ng Nam do chnh sch khai thc thuc a ca cc nc quc mang li cng vi s nh hng to ln ca cuc Cch mng x hi ch ngha thng Mi Nga dn n s xut hin v pht trin mt xu hng mi trong cuc u tranh dnh c lp ng Nam : xu hng v sn. Cng vi xu hng t sn xut hin t trc, xu hng v sn trong cuc u tranh gii phng dn tc ng Nam nhanh chng pht trin. Trong giai on ny nhiu ng cng sn xut hin trong khu vc. Thng 5 nm 1920, ng Cng sn Innxia c thnh lp v nhanh chng tr thnh mt lc lng chnh tr quan trng, i din cho nhng nguyn vng ca nhn dn Innxia. Tip theo, thng 2 nm 1930, ng Cng sn Vit Nam ra i v ng ra lnh o cuc u tranh gii phng dn tc ca nhn dn ba nc ng Dng (thng 10 nm 1930, ng Cng sn Vit Nam i thnh ng Cng sn ng Dng). Cng trong nm 1930, ng Cng sn Xim, M lai v Philippin c thnh lp (vo thng 4 v thng 11). Min in, ng Cng sn c thnh lp nm 1939... Di s lnh o ca nhng ngi cng sn, giai cp cng nhn v nhn dn lao ng mt s nc trong khu vc vng dy u tranh chng ch ngha quc (Innxia, Vit Nam, Min in...). Cng vi xu hng v sn, trong nhng nm 20,30, phong tro dn tc t sn c nhng bc tin r rt. Mc tiu ca phong tro khng ch l hat ng chnh tr khai tr, chn hng quc gia m n c xut r rng: i quyn t ch v chnh tr, quyn t do kinh doanh... ng thi, cc chnh ng ca t sn dn tc c thnh lp, c tn ch, mc ch r rng thay cho cc hi, nhm ca tng lp s phu phong kin tin b giai on trc. Lc lng ng vai tr ni bt trong phong tro dn ch t sn giai on ny l tng lp tr thc. Vi nhng nh hng ca cc t tng dn ch t sn phng Ty cng nh ca cc phong tro dn tc n , Trung Quc, tng lp tr thc tiu t sn tr thnh b phn cp tin trong giai cp t sn v tiu t sn, l ngi n trong nhng cuc u tranh ng Nam . Chng hn nh: cc cuc u tranh i ci cch quy ch i hc i t tr ca sinh vin Min in trong nhng nm 30 dn n "Phong tro Thakin'', (c ngha l nhng ngi ch t nc); phong tro u tranh chng thc dn Anh, i quyn t tr ca nhn dn Mlai cng pht trin t phong tro i ci cch Hi gio v dng ting Mlai trong nh trng ; Innxia, ng Dn tc c thnh lp nm 1927, do Xuccn ng u, nhanh chng thu ht cc lc lng dn tc t chc i hi nhn dn Innxia (gm 90 ng phi v t chc chnh tr) vo nm 1931, biu th s thng nht dn tc, thng qua cc ngh quyt v ngn ng, quc huy, quc ca... Mc d c s khc bit v thc h nhng c xu hng v sn v t sn cng song song tn ti trong phong tro gii phng dn tc ng Nam , trong mt chng mc nht nh, c hai xu hng c lc kt hp vi nhau. S d c iu l v i vi nhn dn ng Nam , mc tiu gii phng dn tc l ln nht v k th ln nht ca tt c cc lc lng l ch ngha quc. y l tin khch quan cho s ra i cc mt trn dn tc thng nht sau ny. Nm 1940, pht xt Nht trn vo ng Nam . Li dng ''chnh sch Muy-nch phng ng'', Nht bn nhanh chng chim trn khu vc ny t nay cc nc u, M. Cuc sng ca nhn dn ng Nam cng tr nn khn qun hn do nhng chnh sch pht xt ca Nht Bn. Cng t y, nhn dn ng Nam cha mi nhn ca cuc u tranh vo pht xt Nht. Do vy, nt mi trong phong tro gii phng ng Nam giai on ny l s ra i mt trn dn tc thng nht v lc lng v trang cch mng hu ht cc nc. Chng hn nh: Vit Nam c Vit Nam c lp ng minh v cc i cu quc qun, sau l Vit Nam tuyn truyn gii phng qun, Philippin c ng minh dn ch Philippin vi i qun Hcbalahp trong nhng nm 1942 -1944, Mlai c Lin hip Mlai chng Nht cng cc n v Qun i nhn dn, Min in c Lin hip t do nhn dn chng pht xt cng vi Qun i quc gia Min in...

S pht trin mnh m ca phong tro gii phng dn tc ca cc nc trong khu vc ng Nam l yu t quyt nh nhn dn cc nc ny ng ln chp thi c, tin hnh cuc cch mng gii phng dn tc, ginh c lp t do cho t nc. Thi c xut hin vi s tht bi ca ch ngha pht xt trn th gii, c bit l thi im pht xt Nht u hng ng minh. Nhn dn cc nc Innxia, Vit Nam v Lo ng ln chp thi c, tin hnh thng li cuc cch mng gii phng dn tc, tuyn b nn c lp ca mnh. c bit, vi tm vc v i ca cuc Cch mng thng Tm v bn Tuyn ngn c lp ngy 2 thng 9 nm 1945, cuc cch mng Vit Nam tr thnh mt trng hp in hnh ca phong tro gii phng dn tc ng Nam v trn th gii. cc nc khc, cc lc lng yu nc v qun i v trang anh dng chng pht xt Nht, gii phng phn ln t ai trong nc. Tuy nhin, thi c ginh c lp cc nc ny b b l bi qun i cc nc quc quay tr li di danh ngha (hoc np bng) cc nc ng minh. D tm ca ch ngha quc cng vi nhng tha thun ca cc nc ng minh buc nhn dn ng Nam phi tip tc cuc u tranh gii phng dn tc trong nhiu nm.

Ngun: Internet