SISTEM RANGKA  Komponen Sistem Rangka

Sistem rangka mempunyai pelbagai fungsi tubuh. Sistem ini terdiri daripada tulang-tulang dan struktur-struktur sokongan seperti ligamen, kartilej dan sendi. Terdapat 206 ketul tulang pada rangka manusia. Tulang-tulang ini mempunyai lapisan luaran yang kuat, keras, tebal dan bahagian tengah berongga yang mengandungi sum-sum.

Kepelbagaian ini membolehkan tulang-tulang memenuhi keperluan khusus bagi tulang tersebut. kolum vertebra. Contoh : Otot rangka dilekatkan pada tulang-tulang rangka. Tulang-tulang boleh diklasifikasikan berdasarkan kepada empat bentuknya. Ligamen memberi sokongan dan kekuatan kepada sendi. Tulangtulang yang terlibat adalah sternum. . (ii) Perlindungan Tengkorak. Contoh: Kekurangan kalsium dalam diet.Ligamen adalah tisu berfiber yang menyambungkan dua atau lebih tulang atau rawan yang boleh bergerak. Mineral ini menjadikan tulangtulang tegar dan rintang terhadap tekanan. sangkar rusuk dan kaviti pelvik melingkari dan melindungi organ-organ penting. 2. Sendi adalah tempat pertemuan dua tulang yang bersebelahan. Fungsi Sistem Rangka Terdapat lima fungsi asas bagi sistem rangka iaitu: (i) Sokongan Tulang rangka membentuk kerangka tegar bagi pelekatan tisu-tisu lembut dan organ-organ tubuh. (v) Penyimpanan mineral Sebahagian besar dari matriks tulang terdiri daripada kalsium dan fosforus. menyebabkan kalsium dikeluarkan untuk kegunaan bahagian tulang yang lain seperti untuk penguncupan otot. Terdapat tiga jenis sendi pada manusia iaitu sendi tanpa gerak (synarthroses) sendi yang mempunyai gerakan terhad (amphiarthroses) dan sendi yang boleh bergerak bebas (diathroses). Contoh : Sendi siku – ulna dan humerus (iv) Pembentukan sel-sel darah Sum-sum merah tulang orang dewasa menghasilkan selsel darah merah. putih dan platlet. Kartilej menyaluti hujunghujung tulang yang membentuk sendi. sebahagian daripada pelvis. Kartilej adalah tisu yang kurang keras dan lebih fleksibel daripada tulang. Contoh : Tengkorak melindungi otak (iii) Pergerakan Tulang-tulang bertindak sebagai tuas apabila otot-otot yang melekat padanya menguncup lalu menghasilkan gerakan berpaksi pada sendi. femur dan humerus. Mineralmineral ini boleh dikeluarkan untuk kegunaan bahagian lain tubuh apabila diperlukan.3 Klasifikasi Tulang Terdapat pelbagai bentuk dan saiz tulang.

2. Kebanyakan daripada tulang-tulang panjang adalah tulang-tulang mampat. torasik. Setiap epifis is terdiri dari lapisan nipis tulang mampat yang melingkari kawasan tulang yang berongga. ulna. rusuk dan sternum.3.1 Tulang panjang Tulang-tulang dalam kumpulan ini secara umumnya lebih panjang.2 Diafisis adalah tulang mampat yang disaluti dan dilindungi membran tisu penghubung berfiber yang dikenali sebagai periosteum. 2. tibia. 2. radius.2 Tulang pendek Secara umumnya tulang-tulang pendek berbentuk kiub dan didapati di ruang-ruang yang tertutup. Tulang-tulang ini berfungsi sebagai tempat pelekatan otot-otot dan melindungi organ-organ di bawahnya. 2.4. Tulang-tulang ini berongga. lumbar. Contoh : Tulang-tulang kranium. Epifisis dan diafisis terpisah oleh plat epifiseal merupakan kawasan aktiviti pembiakan sel-sel yang terlibat dalam tumbesaran tulang secara memanjang. Diafisis melingkari kaviti medulari yang mengandungi sum-sum kuning tulang. Contoh: Tulang pada tangan (humerus. metatarsal. maleus).3. Tulang-tulang ini berperanan memindahkan daya.3.1 Epifisis terletak pada kedua-dua hujung tulang panjang.3. inkus.4 Struktur Tulang Panjang Tulang panjang terdiri dari diafisis dan dua epifisis. fibula.2. 2. Contoh : Tulang-tulang pergelangan tangan (karpal) dan pergelangan kaki (tarsal). nipis dan melengkung. .4 Tulang tak sama bentuk Tulang-tulang tak sama bentuk berfungsi sebagai tempat pelekatan otot atau artikulasi.3 Tulang leper/pipih Tulang-tulang ini berbentuk pipih. Contoh : tulang-tulang vertebra (servikel. sekrum dan koksiks) dan tulang telinga tengah (stapes. Plat epifiseal ini digantikan dengan garisan epifiseal apabila tumbesaran tulang terhenti pada akhir remaja. 2. metakarpal dan falanges) dan kaki (femur. lebar dan berfungsi sebagai tuas. falangus) kecuali pergelangan tangan dan pergelangan kaki.4.

lapisan superfisial tulang panjang yang melindungi semua tulang panjang dibaluti oleh periosteum. Perios teum : (i) mengasingkan tulang daripada tisu-tisu di sekelilingnya. . Perkembangan Tulang Pembentukan Tulang (i) Sel-sel tulang Tulang terdiri dari sel tulang fiber-fiber kolagen dan bahan matriks bermineral padat. Sel-sel pembentuk tulang yang dikenali sebagai osteoblas merembes fiberfiber yang memerangkap mineral. (ii) menyediakan laluan peredaran dan pembekalan s araf. (iii) terlibat secara aktif dalam pertumbuhan dan pembaikan tulang.4. Tulang juga mempunyai osteoklas iaitu sel-sel yang melarutkan tulang.2. Melainkan di antara kaviti sendi. Sel-sel tulang yang dilingkari mendapan mineral ini kemudiannya menjadi sel-sel matang yang dikenali sebagai osteosit.3 Periosteum mempunyai lapisan luar bergentian dan lapisan dalam bersel.

Osteoblas dan osteoklas bersamasama bertindak untuk sentiasa mengubah ketumpatan dan bentuk tulang. (ii) Osifikasi tulang Tulang dibina dari kartilej dan tulang. Pertambahan ini adalah kesan dari pertambahan beban ke atas tulang. Proses pembentukan tulang atau osifikasi bagi kebanyakan tulang rangka melibatkan dua peringkat. Keadaan ini menyebabkan plat epifiseal menjadi nipis. Kebanyakan dari model kartilej hailin telahpun digantikan dengan tulang sewaktu bayi dilahirkan. Pada peringkat ini diafisis bersatu dengan epifisis dan garisan epifiseal menggantikan plat epifiseal. Semas a pros es ini berlaku os ifikas i terus terlaks ana pada kedua-dua hujung epifisis. diameter tulang juga bertambah. (ii) Kedua-dua garam mineral ini diperlukan untuk tumbesaran dari segi pertambahan saiz dan berat tulang sejak di peringkat pra natal lagi. sel-sel pada plat epifiseal berhenti membiak tetapi osifikasi terus berlaku sehingga lapan tahun selepas itu. Plat epifiseal adalah kawasan bagi tumbesaran secara memanjang bagi tulang-tulang panjang semasa kanak-kanak. Keperluan untuk tumbesaran tulang secara normal Garam m ineral (i) Kalsium dan fosfat diperlukan untuk tumbesaran tulang. Tumbesaran tulang Arah tumbesaran Tumbesaran tulang berterusan sehingga remaja. Semasa tumbesaran. model kartilej hailin di sebelah dalam tulang tersebut dilarutkan oleh osteoklas untuk membentuk kaviti medulari. Kartilej hailin ini kemudiannya digantikan dengan tulang pada kanak-kanak. Keperluan mineral. kebanyakan dari tulang-tulang rangka terbina dari kartilejhailin. Pada peringkat yang berikutnya. Ini mewujudkan tulang-tulang yang berkartilej di sebelah dalam dan bertulang sebenar di sebelah luar. sel-sel pada plat epifiseal membahagi secara mitosis dan memanjangkan tulang. hormon-hormon seks merencatkan pembahagian sel-sel pada plat epifiseal. osteoblas menyaluti sepenuhnya model kartilej hailin dengan bahan matriks bermineral. Semasa tumbesaran. Pada embrio. Pada peringkat pertama. Osteoblas lebih aktif pada mereka yang muda sementara osteoklas pula lebih aktif pada mereka yang berumur. vitamin dan hormon. bila mana tumbesaran tulang hampir lengkap. Apabila tumbesaran secara memanjang terhenti pada umur 18 tahun. Pada akhir akil baligh. Kecuali dua kawasan pada tulang iaitu kartilej artikular yang menutup kedua-dua hujung tulang dan plat epifiseal. .

hormon tumbesaran dan hormon seks diperlukan untuk tumbesaran tulang. sendi Berdasarkan fungsi (pergerakan) Berdasarkan struktur Synarthroses Amphiarthroses Diarthroses sendi fibrous s.cartilaginous sendi sinovial . Ini membolehkan struktur menjadi lebih kuat. D dan C diperlukan untuk tumbesaran tulang. (ii) Vitamin D merangsang penyerapan serta mengangkut kalsium dan fosfat ke dalam tulang. Hormon (i) Hormon-hormon tiroid. (iii) Vitamin A dan C pula diperlukan untuk tumbesaran dan membaiki tisu-tisu tulang yang rosak.Vitamin (i) Vitamin A.