ΛΟΤΚΙΑ ΥΟΤΛΗ

1ν ΕΠΑΛ ΢ΤΡΟΤ
ΚΤΜΑΣΑ
Γ3

ΕΡΓΑ΢ΙΑ ΢ΣΗΝ ΦΤ΢ΙΚΗ

Κύκα νλνκάδεηαη κηα δηαηαξαρή πνπ
κεηαδίδεηαη ζην ρώξν θαη ην ρξόλν. Ο
όξνο Κύκα (από ην αξραίν ειιεληθό ξήκα
"θύσ" = θνπζθώλνκαη) ραξαθηεξίδεη ηε
κεηαθνξά ηεο δηαηαξαρήο ζπλήζσο
δηακέζνπ ελόο μέζοσ. Η κεηαθνξά απηή
(κεηάδνζε) γίλεηαη, ζηα πιηθά κέζα, σο
παικηθή θίλεζε κεηαμύ ησλ ζηνηρεησδώλ
ζσκαηηδίσλ ηνπ κέζνπ, όκσο νξηζκέλα
είδε θπκάησλ, όπσο ηα
ειεθηξνκαγλεηηθά, κπνξνύλ λα
δηαδίδνληαη θαη ζην θελό.

Η δηαηαξαρή αθνξά έλα ζπγθεθξηκέλν θπζηθό
κέγεζνο, αλάινγα κε ην είδνο ηνπ θύκαηνο. Γηα
παξάδεηγκα ζε έλα ειεθηξνκαγλεηηθό θύκα ε
δηαηαξαρή αθνξά ηελ έληαζε ηνπ ειεθηξηθνύ θαη
ηνπ καγλεηηθνύ πεδίνπ. ΢ηα θύκαηα ηεο
ζάιαζζαο απηό πνπ δηαηαξάζζεηαη είλαη ην
επηθαλεηαθό ζηξώκα λεξνύ. Τπάξρνπλ πνιιά
αθόκε είδε θπκάησλ, όια όκσο έρνπλ έλα θνηλό
ραξαθηεξηζηηθό: κεηαθέξνπλ ελέξγεηα. Γηα
παξάδεηγκα έλα θύκα πνπ θηλείηαη ζηελ
επηθάλεηα ηεο ζάιαζζαο αλαγθάδεη θάζε ζώκα
πνπ επηπιέεη λ΄ αλεβνθαηεβαίλεη. Σνύην
ζπκβαίλεη από ηελ ελέξγεηα πνπ κεηαθέξεη ην
θύκα θαη ε νπνία ηειηθά πξνθαιεί ηαιαληώζεηο
ζην ζώκα πνπ επηπιέεη. Σν ίδην ζπκβαίλεη θαη
ζηνλ αέξα. Όηαλ έλα ερεηηθό θύκα "ηαμηδεύεη" ηα
κόξηα ηνπ αέξα ηαιαληώλνληαη.

ΔΙΑΣΑΡΑΥΗ ΣΟΤ ΗΜΕΡΗ΢ΙΟΤ ΚΤΚΛΟΤ
ΣΗ΢ ΙΟΝΟ΢ΦΑΙΡΑ΢.

Πεξίνδνο νλνκάδεηαη ην ρξνληθό δηάζηεκα
κεηαμύ ηεο δεκηνπξγίαο δύν δηαδνρηθώλ
δηαηαξαρώλ, ή ηεο δηέιεπζεο δύν δηαδνρηθώλ
ραξαθηεξηζηηθώλ κηαο δηαηαξαρήο, γηα
παξάδεηγκα δπν θνξπθώλ ηνπ θύκαηνο από έλα
ζπγθεθξηκέλν ζεκείν ηνπ ρώξνπ. ΢πκβνιίδεηαη
κε Σ θαη κεηξηέηαη ζε s (δεπηεξόιεπηα).
Εμ'νξηζκνύ πξνθύπηεη όηη Σ=Δt/Ν, όπνπ Ν είλαη
ν αξηζκόο ησλ δηαηαξαρώλ πνπ πέξαζαλ ζε
ρξνληθό δηάζηεκα Δt. Γηα παξάδεηγκα, έζησ όηη
κεηξάκε ηελ πεξίνδν ησλ θπκάησλ ηεο
ζάιαζζαο. ΢ε ρξόλν πέληε δεύηεξα κεηξήζακε
δύν θύκαηα πνπ έζθαζαλ ζηελ παξαιία, άξα ε
πεξίνδνο ησλ θπκάησλ ηεο ζάιαζζαο ηεο
ζπγθεθξηκέλεο παξαιίαο είλαη 5/2=2,5
δεπηεξόιεπηα.

ΠΕΡΙΟΔΟ΢ ΚΤΜΑΣΟ΢

΢πρλόηεηα νλνκάδεηαη ν αξηζκόο ησλ
δηαηαξαρώλ πνπ δεκηνπξγήζεθαλ ή
πέξαζαλ από έλα ζπγθεθξηκέλν ζεκείν
αλά κνλάδεο ρξόλνπ, δειαδή ν αξηζκόο
ησλ δηαηαξαρώλ δηά ηνπ ρξνληθνύ
δηαζηήκαηνο ζην νπνίν κεηξήζακε ηνλ
αξηζκό ησλ δηαηαξαρώλ. ΢πκβνιίδεηαη κε
f (frequency πνπ ζεκαίλεη ζπρλόηεηα ζηα
Αγγιηθά) θαη κεηξηέηαη ζε δεσηερόλεπηα
εις ηη μείον ένα ή s-1, ή hz. Έηζη, ηζρύεη
f=N/Δt, όπνπ Ν είλαη ν αξηζκόο ησλ
δηαηαξαρώλ πνπ πέξαζαλ ζε ρξνληθό
δηάζηεκα Δt. Η ζπρλόηεηα είλαη
αληίζηξνθν κέγεζνο ηεο πεξηόδνπ θαη
ηζρύεη: fT=(N/Δt)(Δt/Ν)=(NΔt/ΔtN)=1

ΜΙΚΡΟΣΕΡΟ ΜΗΚΟ΢ ΚΤΜΑΣΟ΢
ΜΕΓΑΛΤΣΕΡΟ ΜΗΚΟ΢ ΚΤΜΑΣΟ΢

Μήθνο θύκαηνο είλαη ε απόζηαζε πνπ
δηαλύεη ην θύκα ζε ρξόλν κηαο
πεξηόδνπ. Σν θύκα είλαη πεξηνδηθό
θαηλόκελν, νπζηαζηηθά ε επαλάιεςε
κηαο δηαηαξαρήο. Σν κήθνο απηήο ηεο
δηαηαξαρήο είλαη ην κήθνο θύκαηνο.
΢πκβνιίδεηαη κε ι θαη κεηξηέηαη όπσο
θαη ην πιάηνο ηνπ θύκαηνο ζε κνλάδεο
κήθνπο, ζπλήζσο ζε κέηξα. Σν κήθνο
θύκαηνο είλαη ίζν κε ηελ ειάρηζηε
δπλαηή απόζηαζε κεηαμύ δύν
δηαθνξεηηθώλ ζπκθαζηθώλ ζεκείσλ.

ΚΤΜΑ ΢ΣΟ ΟΠΟΙΟ ΣΟ ΠΛΑΣΟ΢ ΜΕΙΩΝΕΣΑΙ
ΠΡΟ΢ ΣΑ ΑΡΙ΢ΣΕΡΑ.

Δηακήθε θύκαηα
Δηακήθε νλνκάδνληαη ηα θύκαηα ζηα νπνία ε
θαηεύζπλζε ηνπ δηαηαξαζζόκελνπ κεγέζνπο
είλαη παξάιιειε ζηελ θαηεύζπλζε δηάδνζεο
ηνπ θύκαηνο. ΢ηα δηακήθε θύκαηα νξίδνληαη
πσκνώμαηα θαη αραιώμαηα. Παξάδεηγκα
ηέηνηνπ θύκαηνο είλαη κηα δηαηαξαρή πνπ
δηαδίδεηαη ζηηο ζπείξεο ελόο ειαηεξίνπ:
 Πύθλσκα είλαη ην ζεκείν ζην νπνίν ππάξρεη
ε κέγηζηε ηηκή ηνπ δηαηαξαζζόκελνπ
κεγέζνπο. ΢ην παξάδεηγκα ηνπ ειαηεξίνπ
αληηζηνηρεί ζε πύθλσκα ζηηο ζπείξεο.
 Αξαίσκα είλαη ην ζεκείν ζην νπνίν ππάξρεη ε
ειάρηζηε ηηκή ηνπ δηαηαξαζζόκελνπ
κεγέζνπο. ΢ην παξάδεηγκα ηνπ ειαηεξίνπ
αληηζηνηρεί ζε αξαίσκα ζηηο ζπείξεο.

΢ΥΗΜΑΣΙΚΑ ΑΝΑΠΑΡΑ΢ΣΑ΢Η ΕΓΚΑΡ΢ΙΟΤ
ΔΙΑΜΗΚΟΤ΢ ΚΤΜΑΣΟ΢ ΚΑΙ ΕΝΌ΢ ΢ΤΝΔΤΑ΢ΜΟΤ
ΣΟΤ΢.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful