Henry James

Το Στρίψιμο της βίδας
Μετάφραση: Κοσμάς Πολίτης

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Σ. Ι. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΙΑ Ο.Ε. ΑΘΗΝΑ

Digitized by 10uk1s, June 2010

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΑΚΟΥΣΑΜΕ, μας είχε κρατήσει γύρω στο αναμμένο τζάκι με αρκετά κομμένη την
ανάσα, όμως θυμάμαι πως εκτός από την ευνόητη παρατήρηση πως ήταν φρικιαστική —όπως πρέπει
να 'ναι, ουσιαστικά, μια παράδοξη αφήγηση, παραμονή Χριστουγέννων, μέσα σ' ένα παλιό σπίτι—
κανένας δεν την είχε σχολιάσει, ώσπου κάποιος έτυχε να πει πως ήταν η μόνη περίπτωση, από όσες
ήξερε, που μια τέτοια υπερφυσική οπτασία έλαχε σε παιδί. Είναι η περίπτωση μιας οπτασίας μέσα σε
ένα παλιό σπίτι, σαν αυτό εδώ που είχαμε μαζευτεί για τα Χριστούγεννα —μιας τρομακτικής
οπτασίας, που εμφανίστηκε σε ένα αγοράκι καθώς κοιμόταν μαζί με τη μητέρα του: την ξύπνησε
κατατρομαγμένο, αλλά κι αυτή, πριν προφτάσει να διαλύσει τους φόβους του παιδιού και να το
μερώσει για να ξανακοιμηθεί, είδε μπροστά της το ίδιο φάντασμα που είχε συγκλονίσει το παιδί.
Αυτό το τελευταίο γεγονός έκανε τον Ντάγκλας —όχι αμέσως, αλλά αργότερα το ίδιο βράδυ— να πει
κάτι που είχε μια ενδιαφέρουσα συνέπεια, και εφιστώ σ' αυτό την προσοχή σας. Κάποιος άλλος
διηγήθηκε μια ιστορία, όχι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, και πρόσεξα πως ο Ντάγκλας δεν
παρακολουθούσε. Το πήρα για σημάδι πως κι αυτός είχε κάτι να ξεφουρνίσει, και πως δεν είχαμε
παρά να περιμένουμε. Περιμέναμε, πραγματικά, άλλες δυο νύχτες —αλλά εκείνη την ίδια βραδιά,
πριν να σκορπίσουμε, είπε αυτό που είχε στο νου του:
—Συμφωνώ —σχετικά με του Γκρίφφιν το φάντασμα, ή ό,τι κι αν ήταν— πως η εμφάνισή του πρώτα
στο αγοράκι, σε μια τόσο τρυφερή ηλικία, προσθέτει μια ξεχωριστή χροιά. Αλλά, από ό,τι ξέρω, δεν
είναι η πρώτη φορά που αυτές οι χαριτωμένες εμφανίσεις μπλέκουν στα δίχτυα τους ένα παιδί. Αν το
παιδί προσθέτει στην εντύπωση άλλο ένα στρίψιμο της βίδας, τι θα λέγατε για δύο παιδιά;
—Θα λέγαμε, φυσικά, είπε κάποιος, πως προσθέτουν δυο στριψίματα. Επίσης, πως θέλουμε ν'
ακούσουμε την ιστορία τους.
Τον βλέπω ακόμα τον Ντάγκλας μπροστά στο τζάκι, με την πλάτη του γυρισμένη στη φωτιά, να
κοιτάζει το συνομιλητή του με τα χέρια στις τσέπες:
—Ως τώρα, είμαι ο μόνος που την ξέρω. Είναι πάρα πολύ φριχτή.
Αυτό, φυσικά, όπως δήλωσαν διάφορες φωνές, έδινε στο γεγονός υπέρτατη αξία, κι ο φίλος μας
προετοίμασε έντεχνα το θρίαμβό του, γυρίζοντας τη ματιά του πάνω στους υπόλοιπους της
συντροφιάς και συνεχίζοντας:
—Ξεπερνάει κάθε φαντασία. Τίποτα από όσα ξέρω δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτό.
—Σε τρόμο; —θυμάμαι πως ρώτησα.
Πήρε ένα ύφος σαν να 'θελε να πει πως δεν ήταν τόσο απλό, σαν να μην ήξερε πώς να το
χαρακτηρίσει. Πέρασε το χέρι του πάνω στα μάτια του κι έκανε μια ελαφριά γκριμάτσα
αποτροπιασμού:
—Σε φρικαλέα... φρικαλεότητα!
—Ω, τι εξαίσιο! φώναξε μια από τις κυρίες.
Την αγνόησα. Με κοίταζε, αλλά σαν να 'βλεπε, αντί εμένα, το περιστατικό που είχε υπαινιχθεί:
—Σε γενική ασυνήθιστη απέχθεια, φρίκη και πόνο.
—Τότε κάθισε, του είπα, και άρχισε να λες.

Digitized by 10uk1s, June 2010

Γύρισε φάτσα στο τζάκι, κλότσησε ένα κούτσουρο, το κοίταξε μια στιγμή. Έπειτα, γυρίζοντας πάλι
προς το μέρος μας:
—Δεν μπορώ να αρχίσω. Θα χρειαστεί να στείλω κάποιον στο Λονδίνο.
Ακολούθησε μια γενική κατακραυγή και διαμαρτυρίες. Όταν κόπασαν μας εξήγησε με το σκεπτικό του
ύφος:
—Αυτή η ιστορία είναι γραμμένη. Βρίσκεται κλειδωμένη σε ένα συρτάρι —πάνε χρόνια που δεν έχει
βγει από κει μέσα. Θα μπορούσα να γράψω στον υπηρέτη μου και να εσωκλείσω το κλειδί, κι εκείνος
να μου στείλει το πακέτο έτσι όπως είναι.
Φαινόταν να αποτείνεται ιδιαίτερα σ' εμένα —σχεδόν να επικαλείται τη βοήθειά μου για να μη
διστάσει. Είχε σπάσει έναν όγκο πάγου που είχε σχηματιστεί μέσα σε πολλούς χειμώνες: είχε τους
λόγους του γι' αυτή τη μακροχρόνια σιωπή. Οι άλλοι στραβομουτσούνιασαν για την αναβολή, αλλά
αυτοί ακριβώς οι ενδοιασμοί του ήσαν που με συνάρπασαν. Τον εξόρκισα να στείλει το γράμμα του
με το πρώτο ταχυδρομείο και να συμφωνήσει μαζί μας να μαζευτούμε το γρηγορότερο για να μας
διαβάσει το χειρόγραφο. Ύστερα τον ρώτησα αν ήταν δικό του βίωμα. Η απάντησή του ήταν άμεση:
—Όχι, όχι, δόξα τω Θεώ!
—Το χειρόγραφο είναι δικό σου; Εσύ το έγραψες;
—Μονάχα την εκτύπωση. Είναι γραμμένη εδώ —και χτύπησε με το δάχτυλο το μέρος της καρδιάς.
Ποτέ δε χάθηκε από εδώ μέσα.
—Ώστε το χειρόγραφο...;
—Είναι με παλιό, ξεθωριασμένο μελάνι, και με την ωραιότερη καλλιγραφία —κι αφού σταμάτησε μια
στιγμή: —Από το χέρι μιας γυναίκας. Έχει πεθάνει πριν κάπου είκοσι χρόνια. Μου έστειλε το
χειρόγραφο πριν πεθάνει.
Όλοι τώρα τον άκουγαν με προσοχή, και, φυσικά, κάποιος βρέθηκε να κάνει τον έξυπνο, ή, πάντως, να
συμπεράνει τα πρόσωπα. Ο φίλος μου ικανοποίησε την περιέργειά του δίχως ένα χαμόγελο, αλλά και
δίχως να θυμώσει:
—Ήταν μια πολύ χαριτωμένη κοπέλα, αλλά δέκα χρόνια μεγαλύτερή μου. Ήταν γκουβερνάντα της
αδερφής μου, είπε ήρεμα. Η πιο ευχάριστη κοπέλα που έχω γνωρίσει σε μια τέτοια θέση: θα ήταν
αντάξια οποιουδήποτε. Πάνε χρόνια που έχει πεθάνει, κι αυτό το επεισόδιο έχει συμβεί πολύ
πρωτύτερα. Ήμουν εσωτερικός στο κολέγιο Τρίνιτυ, και τη βρήκα στο σπίτι όταν γύρισα το δεύτερο
καλοκαίρι. Έμεινα πολύ στο σπίτι εκείνη τη χρονιά, έκανε ωραίο καιρό, και όποτε ήταν ελεύθερη
τριγυρνούσαμε και κουβεντιάζαμε στον κήπο —μου έκανε την εντύπωση πολύ έξυπνης και
συμπαθητικής κοπέλας. Ω, ναι, μη χαμογελάτε: τη συμπαθούσα εξαιρετικά, κι ακόμα ως τώρα
αναγαλλιάζω στη σκέψη πως κι εκείνη με συμπαθούσε. Αν δε με είχε συμπαθήσει, δε θα μου το
έλεγε. Δεν το είπε ποτέ σε κανέναν. Όχι μονάχα επειδή έτσι έλεγε, αλλά επειδή το ήξερα πως έτσι
ήταν. Ήμουν βέβαιος γι' αυτό. Το καταλάβαινα. Θα είναι εύκολο να κρίνετε και μονάχοι σας όταν θα
ακούσετε την ιστορία.
—Επειδή όλη αυτή η υπόθεση ήταν τόσο τρομακτική;
Εξακολουθούσε να με κοιτάζει κατάματα:
Digitized by 10uk1s, June 2010

Τώρα πάω για ύπνο. Και τότε μίλησε η κυρία Γκρίφφιν: Digitized by 10uk1s. Σηκώθηκε πάλι από την πολυθρόνα του: —Ναι.. θα το λάβεις την Παρασκευή πρωί. τώρα πια. πρόσθεσε σχεδόν σαν να το ήλπιζε. κατάλαβε κι εκείνη πως το κατάλαβα —αλλά κανένας από τους δυο μας δε μίλησε γι' αυτό. ωστόσο. δεν μπορούσε να αφηγηθεί την ιστορία της δίχως να βγει στη μέση. το βράδυ. June 2010 . Πάντως όχι με το συνηθισμένο ωμό τρόπο. Καληνύχτα —κι αρπάζοντας γρήγορα ένα καντηλέρι. Θυμάμαι ποια ώρα και σε ποιο μέρος —τη γωνιά του γκαζόν.. ήταν ερωτευμένη. ζήτησε κάπως περισσότερες πληροφορίες: —Με ποιον ήταν ερωτευμένη. Τον κοίταξα κι εγώ κατάματα: —Καταλαβαίνω. και το μακρύ. —Λοιπόν. Ναι. Η κυρία Γκρίφφιν. θα μείνω. κοιτάζοντάς μας ολόγυρα. ρώτησε κάποιος. αύριο. θα μείνω. ρώτησε.—Θα είναι εύκολο να κρίνεις. —Πιθανότατα με το δεύτερο ταχυδρομείο. —Θα ανταμώσουμε όλοι εδώ. —Κανένας δεν πρόκειται να φύγει.. δεν μπορώ να περιμένω το χειρόγραφο! —Το χειρόγραφο δε θα το πει. Εσύ. που ήταν να φύγουν την άλλη μέρα. μας άφησε λιγάκι σαστισμένους. —Κρίμα.! Παράτησε το τζάκι κι έπεσε βαρύς στην πολυθρόνα του. τον ίσκιο που έριχναν οι ψηλές οξιές. στην πέρα άκρη του μεγάλου χολ.. —Δε θα μας το πεις εσύ. Δεν ήταν καμιά σκηνογραφία ανατριχιαστική —μα. Το κατάλαβα. Είναι ο μόνος τρόπος που καταλαβαίνω. φώναξαν οι κυρίες. ακούσαμε τα βήματά του στη σκάλα... Αυτό βγήκε στη μέση. μετά το γεύμα. Γέλασε για πρώτη φορά: —Κόβει το μυαλό σου. Ήταν ερωτευμένη. —Ω. —Όλοι θα μείνουμε! —Εγώ θα μείνω —κι εγώ θα μείνω. Από κει που καθόμασταν. τον ρώτησα. Ντάγκλας. ξανάπε. δήλωσε ο Ντάγκλας. —Θα μας το πει το χειρόγραφο —ανέλαβα εγώ να απαντήσω. ζεστό. καλοκαιριάτικο απομεσήμερο.. —Το πακέτο..

είχε έρθει στο Λονδίνο. είχε φύγει με το πρώτο ταχυδρομείο για το σπίτι του στο Λονδίνο. Είχε διαβάσει μια αγγελία στην εφημερίδα. Και όλοι έμειναν σύμφωνοι μαζί μου. μια εικοσάχρονη κοπέλα. Και όπως η τελευταία αφήγηση. εκεί που είχαμε ακούσει τα μέτριας ολκής θαύματα το περασμένο βράδυ. με την προοπτική πως θα αναλάβαινε για πρώτη φορά καθήκοντα παιδαγωγού. μπροστά στο αναμμένο τζάκι. να παρουσιαστεί στο ενδεχόμενο αφεντικό της. —Σαράντα χρόνια! είπε ο Γκρίφφιν. τον αφήσαμε ήσυχο ως μετά το γεύμα. Φαίνεται πως η αφήγηση. πως αυτή την αφήγηση πρόκειται να παραθέσω εδώ. —Ήταν δέκα χρόνια μεγαλύτερή του. Ας δηλώσω αμέσως ξεκάθαρα. * Ένας λόγος παραπάνω. Ήμασταν πάλι μαζεμένοι στο χολ. πριν πεθάνει —όταν κατάλαβε πως πλησίαζε το τέλος του— μου εμπιστεύθηκε το χειρόγραφο. για να ξεμπερδεύω. ήταν πως η παλιά φίλη του. όσο κι αν ήταν ασυμπλήρωτη και σαν πρόλογος ρομαντικής επιφυλλίδας. και άρχισε να το διαβάζει την τέταρτη ημέρα. που είχε μέσα το κλειδί. τρέμοντας από τη συγκίνησή της. που ο Ντάγκλας είχε υποσχεθεί να μας διαβάσει. —Raison de plys * —σε αυτή την ηλικία! Ωστόσο. από ένα πιστό αντίγραφο που έκανα πολύ αργότερα. υπόσχεται μια υπέροχη βραδιά την Παρασκευή. ένα μικρό πρόλογο. χαιρετιστήκαμε και «καντηλεριστήκαμε» —όπως είπε κά ποιος— και πήγαμε για ύπνο. κατά κάποιο τρόπο. μετά που είχε αρχίσει. λυσσασμένες από περιέργεια. Αυτό έκανε το μικρό τελικό ακροατήριό του περισσότερο επίλεκτο και ομοιόμορφο. Η πρώτη από τούτες τις εξηγήσεις. δεν έμειναν. Την κατοπινή μέρα έμαθα πως ένα γράμμα. ξέρω με ποια ήταν ερωτευμένος αυτός. Οι κυρίες που είχαν πει πως θα 'μεναν. λοιπόν. για να την κατανοήσουμε σωστά. είπα εγώ. Digitized by 10uk1s. ύστερα από μια σύντομη αλληλογραφία. Το γεγονός που έπρεπε να ξέρουμε.τι άλλο. June 2010 . και μας εξήγησε για ποιο λόγο. ήταν πως το χειρόγραφο έπιανε την αφήγηση από ένα σημείο. τόσο που χάσαμε κάθε ενδιαφέρον για ό. εκείνο τον καιρό. Το πήρε την τρίτη ημέρα. Ο καημένος ο Ντάγκλας. Αλλά μ' όλο —ή ίσως εξαιτίας— που αυτή η είδηση διαδόθηκε τελικά. Ύστερα έγινε όσο θέλαμε ομιλητικός. ως τη βραδινή ώρα που ταίριαζε καλύτερα με το είδος της συγκίνησης που ελπίζαμε. δόξα τω Θεώ: με κάποιο τέχνασμα καταφέραμε να τις κάνουμε να φύγουν. δε θα 'χε άλλη συνέχεια απόψε. και το κράτησε γύρω στο τζάκι μέσα σε μια κοινή συγκίνηση. —Με αυτό το ξέσπασμα επιτέλους. είπε ο άντρας της. αυτή η ιστορία. είναι λεπτότητα εκ μέρους του η μακριά σιωπή του. —Το ξέσπασμα. κι ερχόταν. στο ίδιο μέρος και προξενώντας τεράστια αίσθηση στο μικρό μας κύκλο που άκουγε σιωπηλός.—Αν δεν ξέρω με ποιον ήταν ερωτευμένη εκείνη. απαιτούσε πραγματικά. η νεότερη από κάμποσες κόρες κάποιου φτωχού πάστορα σε ένα χωριό. που είχε άλλωστε διεγείρει σε όλους μας ο Ντάγκλας με τις προκαταρκτικές εξηγήσεις του.

αποχωρίστηκε ακόμα και δικούς του υπηρέτες για να τα υπηρετούν. που ήταν εσωτερικό στο σχολείο —πολύ μικρός ακόμα για εσωτερικός. ασφαλώς. επειδή το κατάλληλο μέρος γι' αυτά ήταν. μπροστά σε μια ταραγμένη και ανήσυχη κοπέλα από κάποιο πρεσβυτέριο του Χάμσαϊρ. αυτό όμως που τη σκλάβωσε περισσότερο από όλα και της έδωσε το κουράγιο που έδειξε αργότερα. πάνω από όλους και θα 'χε τη διεύθυνση του σπιτιού.. τολμηρός. είχε κάνει ό. ετοιμόλογος.Αυτό το πρόσωπο. έμενε σε ένα μεγάλο σπίτι. στην ακμή της ηλικίας του. Λυπόταν όμως κατάκαρδα τα καημένα τα μικρά και είχε κάνει ό. Από τότε η κυρία Γκρόουζ. κι έμεναν εκεί από την αρχή. όλοι εξίσου έντιμοι και καθωσπρέπει. αλλά τρομερά σκορποχέρη —τον έβλεπε μέσα σε μια αποθέωση κοσμικής ζωής. Υπήρχαν ακόμα μια μαγείρισσα. που τον είχε χάσει πριν από δυο χρόνια. μια πολύ καθωσπρέπει κοπέλα. άλλοτε καμαριέρα της μητέρας του. φυσικά. ευχάριστος. ήσαν μεγάλο βάρος για έναν άνθρωπο σαν αυτόν —έναν εργένη δίχως καμιά πείρα για παιδιά και δίχως ούτε κόκκο υπομονής.τι αφορούσε την υπηρεσία— μια εξαίρετη γυναίκα. φυσικά. Το κακό ήταν που δεν είχαν άλλους συγγενείς. Από υπερβολική καθωσπρέπεια. καλόκαρδος. Όταν πέθαναν οι γονείς τους στις Ινδίες. την κυρία Γκρόουζ. ένας γέρος ιπποκόμος κι ένας γέρος κηπουρός. αλλά την παιδαγωγό την ήθελε για το σπίτι του στην εξοχή.— και που όπως πλησίαζαν οι διακοπές.τι μπορούσε για τη Φλώρα. αλλά η κοπέλα που θα πήγαινε σαν παιδαγωγός θα 'ταν. με πολυέξοδες συνήθειες. κι αυτή ακριβώς η μεγάλη αναποδιά δεν είχε αφήσει άλλη διέξοδο από το σχολείο για το μικρό Μάιλς. Αυτά τα παιδιά. ένα σωρό λάθη. μα τι άλλο μπορούσε να γίνει. Ο Ντάγκλας είχε παρουσιάσει την εικόνα του ως αυτό το σημείο. ήταν πως της παρουσίασε το όλο ζήτημα σαν μια χάρη που του έκανε αυτή. όταν κάποιος ρώτησε: —Και από τι πέθανε η παλιά γκουβερνάντα. την αγαπούσε σαν δικό της παιδί. η εξοχή. ευτυχώς. δεν εξαφανίζεται. και είχαν γίνει. κάτι που δεν είχε ποτέ εμφανισθεί. όταν η κοπέλα παρουσιάστηκε μπροστά του για να την κρίνει —σε ένα σπίτι της οδού Χάρλεϋ. που της φάνηκε μεγάλο κι επιβλητικό— βρέθηκε να 'ναι ένας καθαυτό κύριος. και που οι δουλειές του έπαιρναν όλο του τον καιρό. μια γυναίκα που φρόντιζε τις αγελάδες. που ποτέ. Στο Λονδίνο. Ήταν μεγάλος μπελάς. ως το θάνατό της. Digitized by 10uk1s. ομορφιάς.. Ήταν ωραίος. ένα γέρικο αλογάκι. παιδιών ενός μικρότερου αδερφού του. Τώρα ήταν επιστάτρια του σπιτιού και είχε προσωρινά την επίβλεψη της μικρής. και είχε τοποθετήσει επικεφαλής του μικρού νοικοκυριού τους —αλλά μονάχα σε ό.τι μπορούσε: τα 'χε στείλει στο άλλο σπίτι του. Της έκανε ασφαλώς την εντύπωση υπέροχου ιππότη. στο ζήτημα των τρόπων και της συμπεριφοράς. με γοητευτικούς τρόπους απέναντι στις γυναίκες.. και που τη δεχόταν με ευγνωμοσύνη. μια παλιά οικογενειακή κατοικία στο Έσσεξ. Το υπηρετικό προσωπικό ήταν υπεραρκετό. έμεινε κηδεμόνας ενός μικρού ανιψιού και μια ανιψιάς. Δεν ακολουθώ πρωθύστερη γραμμή. Τα φρόντιζε πολύ καλά. και πήγαινε κι ο ίδιος όποτε μπορούσε. γεμάτο κυνηγετικά τρόπαια και περίεργα αντικείμενα από τα ταξίδια του. Τον φανταζόταν πλούσιο. από δική του υπαιτιότητα. Θα φρόντιζε στις διακοπές και το αγοράκι. μαζί με τα καλύτερα πρόσωπα που μπόρεσε να βρει για να τον φροντίζουν. Τους είχε παραχωρήσει το Μπλάυ. αξιωματικού. μια καμαριέρα. τα παιδιά είχαν μια άλλη γκουβερνάντα. Στην αρχή. που ήταν υγιεινό και ήσυχο. εκτός στα όνειρά της ή σε κάποιο παλιό μυθιστόρημα. Η απάντηση του φίλου μας ήταν άμεση: —Θα φανεί με τη σειρά του. που του έλαχαν από ένα παράξενο καπρίτσιο της τύχης. June 2010 . θα γύριζε στο σπίτι όπου να 'ναι. Είναι εύκολο να προσδιορισθεί ο τύπος τους. το πατρογονικό. μα είχαν το ατύχημα να τη χάσουν. και που ήταν βέβαιος πως θα 'ρεσε στην γκουβερνάντα. και όπως δεν είχε η ίδια παιδιά. κεφάτος. για να βλέπει πώς περνούν.

πως όταν εκείνος. —Πως δε θα τον ενοχλούσε ποτέ —αλλά ποτέ. το κατοπινό βράδυ. νευρική: έβλεπε μια προοπτική από σοβαρά καθήκοντα και λίγη συντροφιά —μια μεγάλη μοναξιά. ρώτησε μια από τις κυρίες. —Θέλησε.τι χρήματα θα χρειαζόταν. —Κίνδυνο για τη ζωή της. —Αν ήμουν στη θέση αυτής που τη διαδέχτηκε —είπα την ιδέα μου— θα ήθελα να μάθω αν αυτή η υπηρεσία συνεπαγόταν.. Ήταν νέα. δεν βρήκε την πρόταση και τόσο ελκυστική.. ενθουσιασμένος. δέχθηκε. Του υποσχέθηκε πως θα συμμορφωθεί.. καθισμένος στην καλύτερη πολυθρόνα. ούτε θα έγραφε για ο. πλάι στο τζάκι. ύστερα έμεινε μια στιγμή με την πλάτη του γυρισμένη σ' εμάς: —Την είδε μονάχα δυο φορές. να μάθει. η γοητεία εκείνου του υπέροχου κυρίου. Άλλες —συνέχισε— δεν είχαν υποκύψει. Αλλά ο μισθός ξεπερνούσε κατά πολύ τις προσδοκίες της. ξαλαφρωμένος. Πάνω σ' αυτό. και μου ανάφερε. για τον κατατοπισμό της συντροφιάς. κάπως με έκπληξή μου. —Ναι. ώσπου.τιδήποτε —θ' αντιμετώπιζε μονάχη της όλα τα ζητήματα. ευχαριστώντας τη για τη θυσία της. κυριολεκτικά ποτέ: ούτε θα αποτεινόταν σε αυτόν. πραγματικά. Σηκώθηκε. στην πραγματικότητα. πήγε στο τζάκι. άνοιξε το ξεθωριασμένο κόκκινο κάλυμμα παλαιού άλμπουμ με επιχρυσωμένες πλευρές. όλες τις δυσκολίες που συνάντησε —πως διάφορες υποψήφιες δε δέχτηκαν τους όρους. ένιωσε κιόλας πως είχε λάβει την ανταμοιβή της. της κράτησε για μια στιγμή το χέρι. Στο μεταξύ. βέβαια. αυτή ήταν η μόνη άλλη σημαντική λέξη σχετικά με το θέμα. Δίστασε. —Δεν την ξανάδε άλλη φορά. —Κι αυτή ήταν όλη κι όλη η ανταμοιβή της. Φαινόταν πληκτικό. Πάνω σ' αυτό ο Ντάγκλας έκανε μια διακοπή. Ολόκληρο το διάβασμα κράτησε περισσότερες από μια βραδιές. να πω: —Και το ηθικό συμπέρασμα της αποδοχής της ήταν. φοβηθεί. όπως είχε κάνει την περασμένη βραδιά. φυσικά. και έμαθε. μα αυτό ακριβώς είναι η ομορφιά του έρωτά της. June 2010 . και ύστερα από μια δεύτερη συνάντηση. θα έπαιρνε πάνω της ολόκληρη την υπόθεση και θα τον άφηνε στην ησυχία του. άπειρη.. πράγματι. Αύριο θα ακούσεις τι έμαθε. Digitized by 10uk1s. έσπρωξε με το πόδι του ένα κούτσουρο. που με παρακίνησε. Είχε υποκύψει σε αυτήν. —Ω! έκανε η κυρία —και όπως ο φίλος μας ανέβηκε πάλι αμέσως στην κάμαρά του. Είχαν. ο δικηγόρος του θα της έστελνε ό. ούτε θα παραπονιόταν. συμπλήρωσε ο Ντάγκλας τη σκέψη μου. ο Ντάγκλας. γύρισε και μου είπε: —Ήταν... φαινόταν αλλόκοτο —προπάντων εξαιτίας του κυριότερου όρου. κατά κάποιο τρόπο.—Με συγχωρείς —αλλά νόμιζα πως αυτό ακριβώς κάνεις. Της είπε με ειλικρίνεια.. —Που ήταν. αλλά την πρώτη βραδιά η ίδια κυρία έκανε μια άλλη ερώτηση: —Ποιος είναι ο τίτλος του. ζήτησε δυο μέρες για να σκεφθεί.

Μα ο Ντάγκλας. είχε αρχίσει να διαβάζει με ωραία καθαρή φωνή. δίχως να μου δώσει προσοχή. June 2010 . εγώ σκέφθηκα έναν τίτλο! είπα. Digitized by 10uk1s. —Α. που ήταν σαν να αποδίδει για το αφτί την ομορφιά του γραφικού χαρακτήρα της.—Δεν έχει τίτλο.

ή πως φοβόμουν. Με είχαν ειδοποιήσει πως είχε δοθεί αυτή η διαταγή.τι μου είχε υποσχεθεί. διασχίζοντας μια εξοχή. μια μικρή τραμπάλα από ενθουσιασμούς κι αποθαρρύνσεις. ανοιχτόκαρδη πρόσοψη. κι αυτό. οι ψηλοί καθρέφτες. τα ανοιχτά της παράθυρα με τις χαρούμενες κουρτίνες. θα ήταν η επίδειξη χαράς για τον ερχομό μου. Το μεγάλο. το τρίξιμο που έκαναν οι ρόδες πάνω στο χαλικάκι. Μέσα σε μισή ώρα κατάλαβα πως χάρηκε τόσο πολύ —αυτή η παχουλή. ένα από τα καλύτερα του σπιτιού. Το μόνο. Στην οδό Χάρλεϋ μου είχαν παραστήσει το μέρος πιο στενόχωρο. που πάνω από τις κορφές τους οι κουρούνες διέγραφαν κύκλους και έκρωζαν μέσα στο χρυσαφή ουρανό. όπως και η εξαιρετική γοητεία της μικρής μου μαθήτριας.I ΘΥΜΑΜΑΙ ΓΕΝΙΚΑ την αρχή σαν μια διαδοχή από ανεβάσματα και κατεβάσματα. και τις δυο υπηρέτριες που περίμεναν. σαν μια πολύ ευχάριστη εντύπωση. Ήταν το ωραιότερο παιδί που είχα δει στη ζωή μου. απλή. οι σχέσεις μου με την κυρία Γκρόουζ. που ίσως να ήταν μια απόδειξη πως το κουράγιο μου είχε μονάχα κρυφτεί. κι αυτό μου γέννησε σκέψεις. Μια πρόσθετη αμοιβή ήταν επίσης. αλήθεια. γιατί τώρα. και μου έδωσε την ιδέα πως θα περνούσα καλύτερα από ό. June 2010 . υποψίες. Θυμάμαι το γρασίδι. ένιωθα βέβαιη πως ήταν λάθος μου που δέχθηκα. που αυτό που με υποδέχθηκε ήταν μια ωραία έκπληξη. Υποθέτω πως περίμενα. που υποκλίθηκε μπροστά μου σαν να ήμουν η κυρία του σπιτιού ή καμιά σπουδαία επισκέπτρια. όταν πήγα στο Λονδίνο. Θυμάμαι. μυαλωμένη γυναίκα— που κρατιόταν για να μην το δείξει πάρα πολύ. μέσα στις ώρες που ακολούθησαν. με είχε συναρπάσει η γνωριμία μου με τη μικρή μου μαθήτρια. Το κοριτσάκι που συνόδευε την κυρία Γκρόουζ μου φάνηκε αμέσως ένα τόσο χαριτωμένο πλάσμα. Με αυτή τη διάθεση πέρασα τις μακριές ώρες από τραντάγματα και σκαμπανεβάσματα. τα ζωηρόχρωμα λουλούδια. σε μεγάλη συλλογή σε ολόκληρη τη διαδρομή με την ταχυδρομική άμαξα. εκείνο το δειλινό του Ιουνίου. Κοιμήθηκα λίγο εκείνη τη νύχτα. ξαναβρήκα το κουράγιο μου —και όταν στρίψαμε στη δεντροστοιχία ένιωσα ένα ξαλάφρωμα. και. βρισκόμουν σε υπερδιέγερση —κι αυτό με παραξένεψε. με έκανε να θεωρήσω τον ιδιοκτήτη ακόμα περισσότερο τζέντλεμαν. εντυπωσιακό δωμάτιο. μια πρόσχαρη κι ευγενική γυναίκα. από την πρώτη στιγμή. Ύστερα από την ανύψωσή μου. και απόρησα που ο εργοδότης μου δε μου είχε μιλήσει περισσότερο για τη μικρή. κάτι τόσο πολύ μελαγχολικό. ομολογώ. γιατί δεν ήθελε να το δείξει. που ο οραματισμός της αγγελικής Digitized by 10uk1s. που για πρώτη φορά μπορούσα να δω τον εαυτό μου από το κεφάλι ως τα πόδια. κι έτσι. το θυμήθηκα. θυμάμαι. τη φαρδιά. Ήταν ωραία μέρα. με στενοχώρησε. εκεί που θα ερχόταν να με συναντήσει ένα αμάξι από το σπίτι. που σ' αυτή την πρώτη επαφή θα με έκανε να μαζευτώ στον εαυτό μου. Δεν είχα άλλο κατέβασμα της τραμπάλας ως την κατοπινή μέρα. έκανε πιο έντονη την αίσθηση της απλοχεριάς απέναντί μου. όλα. Η σκηνογραφία είχε ένα μεγαλείο που την έκανε να διαφέρει πολύ από τη φτωχική μου κατοικία —κι αμέσως εμφανίστηκε στην πόρτα. μου φαίνονταν σαν μια πρόσθετη αμοιβή. σαν τη φωτεινή εικόνα του μικρού μου κοριτσιού. βρήκα να με περιμένει ένα άνετο μόνιππο. και καθώς πήγαινα με το αμάξι μια τέτοια ώρα. Αλλά ήταν μια τόνωση για μένα πως δεν μπορούσε να υπάρξει καμιά στενοχώρια σχετικά με μια τόσο μεγάλη ευτυχία. Αναρωτήθηκα μάλιστα τότε. δε μου έβγαινε από το νου. τίμια. ειλικρινής. κρατώντας από το χέρι ένα κοριτσάκι. φυσικά. το φαρδύ πριγκιπικό κρεβάτι —έτσι σχεδόν το ένιωσα— οι μακριές κουρτίνες με τα ωραία σχέδια. τα σύδενδρα. πέρασα πάντως δύο πολύ κακές μέρες —ξανάρχισα να έχω αμφιβολίες. μέσα στην ταχυδρομική άμαξα που με πήγε ως την ορισμένη στάση. που το θεώρησα μεγάλη μου τύχη πως θα είχα να κάνω μαζί του. για να αντιποκριθώ στην έκκλησή του. που μέσα στη γλύκα του καλοκαιριού φαινόταν να με καλωσορίζει φιλικά. που με είχαν βάλει.

πάρα πολύ ξεχωριστό! Αν σας αρέσει η μικρή. αντίκρι μου. κι αν είχε μείνει για τελευταία φορά με την κυρία Γκρόουζ. Όπως είναι φυσικό. ήταν επειδή ήμουν ακόμα.. με τη βαθιά. αφήνοντάς μας να τη συζητήσουμε. Ενθουσιάστηκα και στο Λονδίνο! Βλέπω ακόμα τώρα το φαρδύ πρόσωπο της κυρίας Γκρόουζ. από τη μια στην άλλη. —Ω. γλυκιά γαλήνη των αγίων βρεφών του Ραφαήλ. από άλλα μεταγενέστερα γεγονότα. με μια πιατέλα στο χέρι. στο σκοτάδι. Είχα αναλάβει ολόκληρη τη φροντίδα της. έτσι που καθόμουν στο τραπέζι για το γεύμα. κι αν τις αναθυμούμαι τώρα. μέσα στο μισόφωτο. πιθανόν περισσότερο από καθετί άλλο. Φοβάμαι.. αδύνατο και μακρινό. Είναι κι αυτό τόσο ξεχωριστό. μόνο με ματιές. να πίνει το γάλα της. θα ήταν.ομορφιάς του είχε σχέση.. για να κοιτάξω όσα μέρη του σπιτιού μπορούσα να δω από εκεί. —Ναι. τα πρώτα πουλιά είχαν αρχίσει να τιτιβίζουν. την ενδεχόμενη επανάληψη κάποιων ήχων. Digitized by 10uk1s. φωτισμένη από τα κεριά. αν μου αρέσει. γι' αυτό. Η επίβλεψη. θα έλεγα. μπροστά στη Φλώρα. η μόρφωση.. ή μάλλον. είχε την ειλικρίνεια και το θάρρος να την παραδεχθεί δίχως κανένα ίχνος στενοχώριας. η δημιουργία μιας ευτυχισμένης και χρήσιμης ζωής. —Στην οδό Χάρλεϋ. το κλάψιμο παιδιού —μια άλλη στιγμή ξαφνιάστηκε. Ένας λόγος που μου άρεσε κιόλας η κυρία Γκρόουζ. σαν να περνούσε μπρος από την πόρτα μου ανάλαφρη περπατησιά. —Θα ενθουσιασθείτε με το μικρό κύριο! —Μα.. να της την προσάψουμε και ν' αποφασίσουμε— ένιωσα απόλυτα βέβαιη πως δε θα αργούσε να με αγαπήσει. πως ύστερα από τούτη την πρώτη βραδιά. λιγότερο φυσικών. ακτινοβολώντας χαμόγελα στη Φλώρα. ήταν η ευχαρίστηση που έβλεπα πως αισθανόταν για το θαυμασμό μου. Δεν είναι σωστό να κολακεύεις ένα παιδί. πριν από το πρωί. Κάποια στιγμή νόμισα πως αναγνώρισα. μια ξένη. και είχαν κιόλας τοποθετήσει το άσπρο κρεβατάκι της στην κάμαρά μου. ήρθα —για να ενθουσιασθώ. και όχι από έξω αλλά από μέσα. όπως ήταν φυσικό. που μου φάνηκε πως είχα ακούσει. Παρ' όλη αυτή τη δειλία —που η μικρή. αναπόφευκτα. να σηκωθώ πολλές φορές και να τριγυρνώ μέσα στο δωμάτιό μου για να συγχωνέψω μέσα μου ολόκληρο το καινούργιο σχέδιο της ζωής μου —για να παρακολουθήσω από το ανοιχτό παράθυρό μου την ωχρή καλοκαιριάτικη αυγή. με περιστροφές και υπαινιγμούς μπορούσαμε να μιλήσουμε για ορισμένα πράγματα. Αλλά αυτές οι εντυπώσεις δεν ήταν αρκετά καθαρές και δεν τις πήρα υπόψη μου. June 2010 . η «διάπλαση» της μικρής Φλώρας. όσο. κατά περίεργο τρόπο. με τέσσερα ψηλά κεριά. ωστόσο —θυμάμαι πως κάτι με έσπρωξε να προσθέσω— πως μάλλον εύκολα ενθουσιάζομαι. που δε φαίνονταν τίποτα να καταλαβαίνουν. θα την είχα μαζί μου τη νύχτα. και με τη μαθήτριά μου πάνω σε μια ψηλή καρέκλα και με σαλιαρίστρα. είναι στο φως. και εξαιτίας της φυσικής δειλίας της. με την ανησυχία που με έκανε. μις. που μας κοίταζε. Είχαμε συμφωνήσει κάτω. σαν να κατάλαβε τι εννοούσα: —Στην οδό Χάρλεϋ. πρόδηλα. νομίζω. Και στεκόταν εκεί. γαλήνια μάτια. και για να αφουγκραστώ. —Και το αγοράκι —της μοιάζει. με αγγελικά.

Digitized by 10uk1s. ένα μέρος. που δεν ήμουν προετοιμασμένη γι' αυτά. μ' αυτή την ταραχή μου. με πόση αυτοπεποίθηση και θάρρος έμπαινε σε αδειανά δωμάτια και περνούσε από σκυθρωπούς διαδρόμους. Αλλά όσο η μικρή οδηγός μου. με διάφορα λεπτά επινοήματα. Μου τα έδειχνε βήμα προς βήμα. όταν θα φτάσει η ταχυδρομική άμαξα. δεν ήταν. κι ένιωθα τώρα μπροστά τους λίγο φοβισμένη. θα φαινόταν τώρα αρκετά μαζεμένο. δόξα τω Θεώ— πως θα συμφωνούσαμε σε όλα τα ζητήματα. καταφέρνοντας να γελάσω— να είμαι η μοναδική. να κατορθώσω να με γνωρίσει η μικρή. κάτι που θα μπορούσε απόλυτα να ονομαστεί αντίδραση στην ευχάριστη εντύπωση που είχα σαν ήρθα. —Ω. και ονειρευόμουν. Είχαν. και καθώς το διάβαζα με πήρε ο ύπνος. μισο-ανακαινισμένο και μισο-χρησιμοποιημένο —και μέσα σ' αυτό είχα τη φαντασίωση πως ήμασταν έρημοι. ή ακόμα και στην κορφή ενός παλιού τετράγωνου πύργου με επάλξεις. στην ηλικία της. Πιθανόν να ήταν. ανέβαινε σκεβρωμένες σκάλες που με έκαναν να σταματάω. ο άλλος μου μαθητής. θα ήταν. μονάχα μια μικρή κατάθλιψη. χοροπηδούσε μπροστά μου στρίβοντας γωνιές και στραμπούλιζε διαδρόμους. πως αυτή και μόνο αυτή θα μου έδειχνε όλα τα κατατόπια του σπιτιού. σαν να λέμε. μου έδειξε όλα τα δωμάτια και όλα τα μυστικά τους. κατοικία μιας ροδόχρωμης νεράιδας. προς μεγάλη της ικανοποίηση. αλλά και λίγο περήφανη. πως το πρώτο μου καθήκον ήταν. χαριτωμένη παιδιάστικη φλυαρία της. και φαντάζομαι πως στα πιο ηλικιωμένα και πιο έμπειρα μάτια μου. —Όχι αύριο —την Παρασκευή. Έρχεται. όσο ξέρω. έρμαιο της θάλασσα. ήταν ευχαριστημένη που ήμουν εκεί! Αυτό που αισθάνθηκα την κατοπινή μέρα.τι τη ρωτούσα. με τη συνοδεία του φύλακα. θα έπαιρνε το χρώμα του από βιβλία με ιστορίες κι από παραμύθια. Ω. παλιό αλλά βασιλικό σπίτι. δεν έχω την απαίτηση —είπα. εγώ κρατούσα το τιμόνι. που ενσωμάτωνε κάτι λίγα απομεινάρια ενός ακόμα πιο παλιού σπιτιού. μπορούσαν να αναβληθούν για λίγο. έρχεται αύριο. σχεδόν όσο μια χούφτα επιβάτες μέσα σ' ένα μεγάλο καράβι. Τα μαθήματα. που το θεώρησα κάτι σαν εγγύηση —που ποτέ δεν διαψεύσθηκε. όπως κι εσείς. άσχημο. Πάντως. που μου έφερε ζάλη. με την πρωινή μουσική της φωνούλας της που αντηχούσε αδιάκοπα όσο με οδηγούσε. Σ' ολόκληρο το μικρό γύρο μας. καθώς τις εξέταζα και τις επιθεωρούσα. Και το πιο παράξενο. μαζί με τη μικρή του αδερφή: η κυρία Γκρόουζ δέχθηκε τόσο εγκάρδια αυτή την ιδέα. που προερχόταν από μια πληρέστερη αναμέτρηση της κλίμακας των καινούριων περιστάσεων της ζωής μου. με τα χρυσά μαλλιά της και το μεγάλο φουστανάκι της. μια έκταση κι έναν όγκο. Δεν έχω ξαναδεί το Μπλάυ από τη μέρα που έφυγα. να τον περιμένω εκεί. καθώς και η διάθεσή της να μου λέει πολύ περισσότερα από ό. το πολύ. Σκέφτηκα. με την ταχυδρομική άμαξα. Όχι: ήταν ένα μεγάλο. μις. αλλά και το ευχάριστο και φιλικό. June 2010 . οραματιζόμουν ένα πύργο παραμυθένιο. και με αποτέλεσμα να γίνουμε οι καλύτεροι φίλοι μέσα σε μισή ώρα. μου έκανε εντύπωση. Μήπως δεν ήταν παρά ένα βιβλίο με παραμύθια. και θα τον περιμένει στο ίδιο μέρος το αμάξι. και συμφώνησα μαζί της. υποθέτω. Πέρασα τη μέρα μαζί της στο ύπαιθρο. που για να διασκεδάσει η νεαρή φαντασία. Έριξα αμέσως την ιδέα πως το σωστό. με την αστεία.—Δεν είστε η πρώτη —και δε θα είστε η τελευταία.

διπλώνοντας πάλι το γράμμα και βάζοντάς το στην τσέπη μου: —Είναι πραγματικά κακό παιδί.. να κάνετε ό. Digitized by 10uk1s. όπως είχε πει η κυρία Γκρόουζ. παίρνοντας γρήγορα ύφος έκπληκτο. και τα είδα να γεμίζουν δάκρυα. γιατί πέρασα μια δεύτερη νύχτα αγρύπνιας. Τέλος. Μου έριξε μια ματιά που με παραξένεψε —ύστερα. με το γραφικό χαρακτήρα του εργοδότη μου: λίγες λέξεις μονάχα. Κοκκίνισε κάτω από τη ματιά μου. μις. είναι από το διευθυντή του σχολείου. ήταν. Κούνησε το κεφάλι της θλιμμένα: —Τέτοια πράματα δεν είναι για μένα. —Δε θέλουν να τον ξαναπάρουν. Το ταχυδρομείο. Το παιδί το απέβαλαν από το σχολείο. Λείπω σε ταξίδι!» Έσπασα τη σφραγίδα καταβάλλοντος μεγάλη προσπάθεια —τόσο μεγάλη. δίχως να το πάρει. που τα είχε χαμηλωμένα. την μπάλωσα όπως-όπως. τη δεύτερη βραδιά μετά τον ερχομό μου. Ούτε λέξη. Αλλά μονάχα για διακοπές. Η πρώτη μέρα. Η σύμβουλός μου δεν ήξερε να διαβάσει! Δαγκώθηκα για την γκάφα μου. Σήκωσε τα μάτια της. στη δική του διεύθυνση. —Τι έκανε. που ένα επεισόδιο. και καταπιάστηκα να το διαβάσω μόλις πριν πλαγιάσω.. με είχε βαθιά συνταράξει. μην έχοντας κανέναν για να ζητήσω συμβουλή. June 2010 . καθησυχαστική —αλλά θα την έβλεπα να καταλήγει σε ζωηρή ανησυχία.. το μικρό κύριο —τόσο περισσότερο. Δίστασα. άνοιξα το γράμμα και της το διάβασα. «Αυτό το γράμμα. αλλά με εσώκλειστο ένα άλλο γράμμα. Ο Μάιλς ίσως να μην ξαναγυρίσει ποτέ στο σχολείο. Ύστερα με φωνή διστακτική. για να υποδεχτούμε. μαζί με τη Φλώρα. Και την κατοπινή μέρα. ακόμα σφραγισμένο. που έβαλα πολλή ώρα για να το καταφέρω— πήρα το διπλωμένο γράμμα που ήταν μέσα κι ανέβηκα στο δωμάτιό μου. Παρακαλώ να το διαβάσετε. —Τα στέλνουν στο σπίτι τους —ναι. που είναι τρομερά ενοχλητικός. όπως έχω πει. εκείνο το βράδυ —ήρθε αργά— είχε κι ένα γράμμα για μένα. —Αρνούνται απόλυτα. Ύστερα έκρινα πως το καλύτερο ήταν να της δώσω το γράμμα —που ωστόσο είχε για αποτέλεσμα να βάλει τα χέρια της πίσω.τι χρειάζεται.II ΑΥΤΟ ΤΟ κατάλαβα όταν ύστερα από δυο μέρες πήγα με το αμάξι. ήμουν γεμάτη αγωνία. στο σύνολό της. —Τι σημαίνει αυτό. καθώς καταλαβαίνω. σαν να ήθελε να ακυρώσει τη ματιά της: —Μα όλα τα παιδιά δεν τα. που αποφάσισα να ξανοιχτώ τουλάχιστον στην κυρία Γκρόουζ. αλλά προσέξτε να μη μου αναφέρετε τίποτα σχετικά με αυτό. Καλύτερα να περίμενα ως το πρωί. τόσο πολύ με βασάνισε.

βλαβερός. κι ένα υπόδειγμα από ωραία «Ο». και ύστερα πιστέψτε το! Ανυπομονούσα να τον δω: ήταν η αρχή μιας περιέργειας. έτσι που με κοίταζε με τα μεγάλα φωτερά της μάτια. με μια από κείνες τις απότομες μεταστροφές των απλών ανθρώπων. ωστόσο. που είχαν μέσα και κάτι σαν λυγμό εξιλέωσης. Είπε. πόσο μ' είχε επηρεάσει και συνέχισε με σταθερότητα: —Θα μπορούσατε να πειστείτε κι από τη μικρή κυρία. Πάνω σ' αυτό. που αν και δεν είχα δει ακόμα το παιδί. κι αδράχνοντας στην αγκαλιά μου τη μικρή μου μαθήτρια τη γέμισα φιλιά. Εξέφραζε με το δικό της παιδικό τρόπο μια εξαιρετική αποστροφή για τα δυσάρεστα καθήκοντα. την κράτησα. είπα σαρκαστικά: —Τους συμμαθητές του! Τα καημένα τα αθώα πλασματάκια! —Είναι τρομερό. σαν αποτέλεσμα της αγάπης που αισθανόταν για μένα. προπάντων που κατά το βραδάκι άρχισα να υποψιάζομαι πως μάλλον πάσχιζε να με αποφύγει. —Έτσι λένε οι κύριοι. Δε χρειαζόταν τίποτα περισσότερο για να μου επιβληθεί μ' όλη του τη δύναμη ο παραλληλισμός της κυρίας Γκρόουζ. παρασταίνοντάς την. που πριν από δέκα λεπτά την είχα θρονιάσει στο σπουδαστήριο με μια άσπρη κόλλα χαρτί. βέβαια. την υπόλοιπη μέρα. Κρατιόταν να με ρωτήσει τι μπορούσε να 'ναι αυτό το νόημα —κι έτσι. μις. Την πρόφτασα.Τα μάτια της ήταν ακόμα δακρυσμένα. θυμάμαι. όπως έκρινα. Φτάνοντας κάτω. θα ήταν απίστευτο. Εκφράζουν μονάχα τη λύπη τους πως είναι αδύνατον να τον κρατήσουν. —Δεν μπαίνουν σε λεπτομέρειες. συνέχισα: —Πως είναι βλαβερός για τ' άλλα παιδιά. φαινόταν τόσο πολύ να το πιστεύει. και που την είχε κάνει να νιώσει την ανάγκη να με ακολουθήσει. Ωστόσο. Σε καλό της! πρόσθεσε αμέσως. παρουσιάστηκε τώρα στην ανοιχτή πόρτα. Η κυρία Γκρόουζ άκουγε άφωνη και συγκινημένη. που τις κατοπινές ώρες κατέληξε να γίνει σχεδόν οδυνηρή. κοιτάχτε την! Γύρισα και είδα πως η Φλώρα. άναψε ξαφνικά: —Ο κύριος Μάιλς! Αυτός. με φανερή ευγνωμοσύνη για τη δήλωσή μου: —Δείτε τον πρώτα. για να δώσω κάποια συνέπεια. οι ίδιοι οι φόβοι μου με έκαναν να βρω γελοία αυτή την ιδέα. Το είπε με τόση ειλικρίνεια. φώναξε η κυρία Γκρόουζ. βάζοντας το χέρι μου πάνω στο μπράτσο της: Digitized by 10uk1s. Αυτό. κι έχοντας στο νου μου μονάχα τη βοήθεια που περίμενα από εκείνη. μονάχα ένα νόημα μπορεί να έχει. Η κυρία Γκρόουζ κατάλαβε. να λένε τέτοια απάνθρωπα πράματα! Είναι μόλις δέκα χρονών! —Ναι. ένα μολύβι. στη σκάλα: κατεβήκαμε μαζί. Και για να βρεθώ σύμφωνη με τη φίλη μου. καιροφυλακτούσα να βρω μια ευκαιρία για να πλησιάσω τη συνάδελφό μου. June 2010 .

—Α.. —Μα ναι. Έριξε πίσω το κεφάλι της. Μα όχι σ' ένα βαθμό που να μολύνει.. Δεν κατάλαβε αυτή τη σπουδαία λέξη..—Ό. που μ' ένα γέλιο. που δεν είναι ποτέ. παράβλεψα για να μη φανώ γελοία. για να ταιριάζει με το δικό της.τι μου είπες το μεσημέρι. καθώς πλησίαζε η ώρα που θα πήγαινα με το αμάξι να τον παραλάβω. Ήταν κι εκείνη νέα και όμορφη —σχεδόν νέα και όμορφη σαν εσάς. δόξα τω Θεώ! Το καλοσκέφτηκα και το παραδέχτηκα: —Θέλεις να πεις. μις. Έβαλε σ' αυτή την ερώτηση ένα τόσο λεπτό και τολμηρό χιούμορ. πως δεν τον έχω ποτέ αντιληφθεί —δεν ήθελα να πω αυτό! Πάλι αναστατώθηκα: —Ώστε τον έχεις αντιληφθεί να είναι. Έμεινε μια στιγμή με στυλωμένα μάτια για να χωνέψει το νόημα. —Πώς ήταν η κυρία που ήταν πρωτύτερα εδώ. για μένα! Την κράτησα πιο σφιχτά. —Σου αρέσουν να είναι άτακτα. παραδέχθηκε η κυρία Γκρόουζ. —Έτσι τις ήθελε όλες! —κι αμέσως βιάστηκε να πει: —Εννοώ. τότε ελπίζω να τη βοήθησαν τα νιάτα και η ομορφιά της! θυμάμαι πως της πέταξα. το αφεντικό. June 2010 . Μα την κατοπινή μέρα. βέβαια.. ναι. πως ένα αγόρι. —Δεν είναι αγόρι. Digitized by 10uk1s.. —Η τελευταία γκουβερνάντα. βολιδοσκόπησα σε ένα άλλο σημείο. λίγο πονηρό. Της την εξήγησα: —Να διαφθείρει.. υποθέτοντας τώρα μια στάση ξεκάθαρη και τίμια: —Ω. πραγματικά.. —Να μολύνει. —Φαίνεται πως μας θέλει νέες και όμορφες! —Ω. το θεωρώ σαν μια δήλωση πως δεν τον έχεις αντιληφθεί να είναι κακό παιδί. —και προλαβαίνοντας την απάντησή της: —Κι εμένα το ίδιο! είπα ζωηρά. Αλλά της προκάλεσε ένα παράξενο γέλιο: —Φοβάστε μήπως σας διαφθείρει.

—Θέλεις να πεις πως αρρώστησε και γύρισε στους δικούς της. —Μα. Πάλι έμεινε συλλογισμένη. Ήταν τόσο ολοφάνερο πως δεν υπήρχε κανένας άλλος. έφυγε..... για σύντομες διακοπές. Τότε μας ήρθε μια κοπέλα.τι φαινόταν.. καθώς είπε. —Απ' ό. —Μα. μις. Δεν ξέρω τι ήταν αυτό που μου φάνηκε διφορούμενο στη βραχυλογία της κυρίας Γκρόουζ. για κείνον. Λεπτολογούσε.. βιάστηκα να απαντήσω —μα ύστερα από μια στιγμή σκέφτηκα πως δεν ήταν αντίθετο σ' αυτή την υποχώρηση να ρωτήσω. θέλοντας να απαντήσει ευσυνείδητα. δεν αρρώστησε σε τούτο το σπίτι. και Digitized by 10uk1s. Δε μου αρέσει να κουτσομπολεύω. αλλά κοκκίνισε. που ήταν καλή και έξυπνη κι ανάλαβε αυτή τα παιδιά για το διάστημα που θα έλειπε η γκουβερνάντα. που μου έφυγε η εντύπωση πως είχε πει περισσότερα από ό. ναι. Ποτέ δε μου είπε τίποτα τέτοιο. —Όχι σε όλα. μα έκανα τη σκέψη πως υποτίθεται πως είχα το δικαίωμα να ξέρω τι προβλεπόταν για τις κοπέλες που προσλαμβάνονταν στο Μπλάυ.Αυτό μου έκανε εντύπωση. —Μα για ποιον μιλούσες στην αρχή. June 2010 . Μα η δεσποινίδα μας δεν ξαναγύρισε. —Σε μερικά πράγματα. αλλά τον κατανίκησα: —Ήταν προσεκτική. —Που να ήταν άπρεπο.» Η κυρία Γκρόουζ είχε τη ματιά της στυλωμένη έξω από το παράθυρο. —Εδώ πέθανε. «Έφυγε για να πεθάνει.τι ήθελε. Φάνηκε να παραξενεύτηκε. όπως της έδινε το δικαίωμα ο καιρός που εργάστηκε εδώ. —Για ποιον άλλο. —Για το αφεντικό. Η κυρία Γκρόουζ φάνηκε να συγκεντρώνεται. μια νταντά. Και ρώτησα μονάχα αυτό που ήθελα να ξέρω: —Η πρώην πρόσεξε στο παιδί τίποτα που. Έφυγε στο τέλος της χρονιάς της για να πάει στο σπίτι της. —Όχι. Είχα κάποιο ενδοιασμό. έχει πεθάνει. —Καταλαβαίνω τα αισθήματά σου.

μις. Digitized by 10uk1s. —Αυτό δε μου το είπε.πάνω που την περίμενα. είπε η κυρία Γκρόουζ. πρέπει να πάω στη δουλειά μου. —Από τι πέθανε. Αλλά με συγχωρείτε. το αφεντικό με ειδοποίησε πως πέθανε. Το στριφογύρισα στο μυαλό μου. June 2010 .

Digitized by 10uk1s. στη μεγάλη λάμψη μιας παιδικής δροσιάς. Ήταν απίστευτα ωραίος. ήμουν έτοιμη να χαρακτηρίσω. είμαι μαζί σας. ένα φέρσιμο που θα μπορούσε να αναχαιτίσει την ανάπτυξη της αμοιβαίας μας εκτίμησης. εκεί που τον είχε κατεβάσει η ταχυδρομική άμαξα— πως το είδα μεμιάς. —Και στο θείο του. —Δε στέκεται ούτε στιγμή. τον Μάιλς. —έτσι που στεκόταν με κάποια ανυπομονησία περιμένοντάς με.. για όσα με απασχολούσαν δικαιολογημένα. της αναστάτωσής μου: τόσο τερατώδη. μπροστά στην πόρτα του πανδοχείου. Ήταν αδύνατον να έχει βγάλει κακό όνομα και να το περιφέρει με την πιο γλυκιά έκφραση αθωότητας. Θα το ξεχάσουμε. κοίταξέ τον! Χαμογέλασε με την αξίωσή μου πως είχα ανακαλύψει τη γοητεία του: —Σας βεβαιώνω.III Ο ΤΡΟΠΟΣ που μου γύρισε την πλάτη δεν ήταν. Συνδεθήκαμε ακόμα περισσότερο σαν έφερα στο σπίτι το αγοράκι. ήμουν κυριολεκτικά σαστισμένη —δηλαδή. και σαν γύρισα στο Μπλάυ μαζί του. εκείνη η άπονη κατηγορία. και η κυρία Γκρόουζ είχε δίκιο: καθετί άλλο. πως δεν κάνω τίποτε άλλο! Τι θα πείτε. εκτός από κάτι σαν παράφορο αίσθημα τρυφερότητας γι' αυτόν. —είχα πάρει κιόλας την απόφασή μου: —Τίποτα. Ήμουν καταπληκτική: —Τίποτα. ήταν κάτι το θεϊκό. εκτός από αγανακτισμένη— με εκείνο το φριχτό γράμμα που βρισκόταν κλειδωμένο στο δωμάτιό μου. που δεν περιγράφεται. Με κατάλαβε αμέσως: —Θέλετε να πείτε. σαρωνόταν από την παρουσία του. June 2010 . της δήλωσα πως ήταν γελοίο. μέσα σε ένα συρτάρι. Μόλις κατάφερα να ξεμοναχιάσω την κυρία Γκρόουζ. Είχα φτάσει με μικρή καθυστέρηση. την αποπομπή ενός παιδιού σαν αυτό που μου αποκαλύφθηκε. Αυτό που τον έβαλε αμέσως μέσα στην καρδιά μου. είπα κοφτά. μέσα στο ίδιο άρωμα αγνότητας που είχα δει από την πρώτη στιγμή την αδερφούλα του. Ήμουν κατηγορηματική: —Τίποτα. —Σε απάντηση στο γράμμα. πως δεν ήξερε τίποτα άλλο στον κόσμο εκτός από αγάπη. —Τότε. Σκούπισε το στόμα της με την ποδιά της. πρόσθεσε αμέσως. λοιπόν.. κι ένιωσα. απέξω κι εσωτερικά. που σε κανένα παιδί δεν το είχα συναντήσει στον ίδιο βαθμό —εκείνο το ύφος του. —Και στο παιδί. ευτυχώς. μις. εξαιτίας της κατάπληξής μου. Κυρά μου..

ασφυκτικής ζωής μου: έμαθα να διασκεδάζω. ήταν για ένα χρονικό διάστημα: ένα χρονικό διάστημα τόσο γεμάτο. όταν θα τέλειωναν οι διακοπές και θα έπρεπε να συνεχίσει τις σπουδές του. πως για κάμποσες εβδομάδες μάλλον εγώ έπαιρνα μαθήματα. είναι η κατάσταση που δέχτηκα. καθώς το φως της μέρας αδυνάτιζε —ή μάλλον. δεν μπορώ καν να θυμηθώ τι πρόγραμμα είχα καταστρώσει. έβρισκα απλή την ιδέα πως θα μπορούσα να αναλάβω ένα αγόρι. όλη τη μουσική του καλοκαιριού και όλο το μυστήριο της φύσης. Αυτό. λίγη ώρα για να μείνω μονάχη. σήκωσε πάλι την ποδιά της με το ελεύθερο χέρι της και σκούπισε το στόμα της. Μέσα στην άγνοιά μου. Όχι! Αγκάλιασα το αγαθό πλάσμα. κι αφού φιληθήκαμε σαν αδερφές. δίνοντάς της το χέρι μου. να πάρω το ελεύθερο. πάνω απ' όλα. ίσως για τη ματαιοδοξία μου: για ό. ήταν μια παγίδα —όχι σκόπιμα. και με είχε πλανέψει. June 2010 . με είχαν και σε υπόληψη —και είναι τόσο ευχάριστο να σε έχουν σε υπόληψη. Ήταν μια Digitized by 10uk1s. μις. ακόμα και να είμαι διασκεδαστική. νιώθω όλη την τέχνη που χρειάζομαι τώρα για να το παρουσιάσω κάπως ξεκάθαρα. την ομορφιά και την αξιοπρέπεια αυτής της διαμονής. φαίνεται. κατά κάποιο τρόπο. καθώς η μέρα χασομερούσε.τι κι αν ήταν. ήταν πολύ συναρπαστική. μια πραγματικά βασιλική επέκταση του κήπου και του πάρκου. που με διασκέδαζε και με γοήτευε. Και περισσότερο απ' όλα μου άρεσε. σχεδόν με ένα αίσθημα κυριότητας. που καθώς αναθυμούμαι πώς κύλησε. φυσικά. Ω. ήταν τόσο εξαιρετικά γλυκά και τα δύο παιδιά. ίσως και στην έπαρσή μου. αέρα. πώς θα τα μεταχειριζόταν κι αν θα τα τραυμάτιζε. Κι έπειτα. κι αντηχούσαν οι τελευταίες φωνούλες των τελευταίων πουλιών από τα γέρικα δέντρα.. θα έπρεπε όλα να είναι περιφραγμένα και προφυλαγμένα. που η μόρφωσή του μόλις είχε αρχίσει. σαν να κηδεμόνευα δυο μικρούς μεγιστάνες. αυτή η ώρα ήταν η καλύτερη της μέρας μου.. που για να μην κινδυνεύουν. είχα. Μου έδιναν τόσο λίγη ενόχληση. Η μεταβολή ήρθε —αλλά σαν πήδημα αγριμιού. μαζί με την κυρία Γκρόουζ. και να μη σκέφτομαι για την επαύριο. Τις πρώτες εβδομάδες οι μέρες ήταν μακρόσυρτες: συχνά. Τώρα πια. Ήταν η πρώτη φορά. —Να με φιλήσεις. που μέσα της κάτι μαζώνεται ή παραμονεύει. βέβαια —κάτι που δεν ήταν ανάμεσα στη διδακτέα ύλη της μικρής. φανταζόμουν πως η μόνη μορφή που θα μπορούσε να πάρει το μέλλον γι' αυτά. σαν να το ορκιζόμουν. θα ήταν μια ρομαντική. —Θα σας πείραζε. Είχα αναλάβει. να ξεχαστεί το ζήτημα. να προηγηθεί από τούτη την ξαφνική μεταβολή ένα χρονικό διάστημα γεμάτο από μια γοητεία γαλήνης —εκείνη η σιωπή και ησυχία. που αφού έτρωγαν το βραδινό τους οι μαθητές μου και τους έβαζα να κοιμηθούν. πριν να πλαγιάσω κι εγώ. Το κράτησε μια στιγμή. θα έλεγα. πάντως. Λουλούδιαζαν από υγεία και ευτυχία —κι ωστόσο. Όλοι ήμασταν σύμφωνοι πως θα του έδινα εγώ μαθήματα. μέσα σ' ένα κόκκινο ουρανό— όταν μπορούσα να κάνω ένα γύρο στην περιοχή. δυο πριγκιπόπουλα. που είχα γνωρίσει έκταση.—Θα το ξεχάσουμε! είπα κι εγώ με θέρμη. Όσο κι αν τους αγαπούσα. Και. μα ωστόσο βαθιά— για τη φαντασία μου. αισθάνθηκα ακόμα πιο σίγουρη και πιο αγανακτισμένη. με σήκωνε ψηλά ένα μεγάλο κύμα ενθουσιασμού και συμπόνιας. ελευθερία. μου χάριζαν αυτό που αποκαλούσα «δική μου ώρα». την ώρα. Ο καλύτερος τρόπος για να παραστήσω τη θέση μου. Αυτό που αναπολώ με κατάπληξη. για την ευαισθησία μου. η ιδέα πως θα μπορούσαν να εξομαλυνθούν η έκταση και οι απώτεροι δύσκολοι συσχετισμοί μιας τέτοιας προσπάθειας. Καθόμουν και στοχαζόμουν — αλλά κι αυτό ακόμα αόριστα και ασυνάρτητα— τι τους επιφύλασσε το τραχύ μέλλον (γιατί πάντα είναι τραχύ το μέλλον). Δίδασκα στην αρχή. Με παράσερνε. στην ταραχή μου. και να χαρώ. στα καλύτερά τους. είναι να πω πως ήμουν αμέριμνη.

Δεν τον είχα δει στην οδό Χάρλεϋ —πουθενά δεν τον είχα δει. ασφαλώς να στοχάζομαι πως με τη σύνεσή μου. Έγινε ξαφνικά. Ακούω ακόμα τώρα. και η φιλική μου ώρα. η ατμόσφαιρα καθαρή. συγχωρητέοι ως ένα βαθμό. το πρόσωπο που τόσες φορές είχα ποθήσει την εμφάνισή του. κι ο άνθρωπος που με κοίταζε από τις επάλξεις ήταν ξεκάθαρος σαν κορνιζαρισμένη εικόνα. με την ήρεμη ευθυκρισία μου. είναι επιτρεπτέο αντικείμενο φόβου για μια κοπέλα που ανατράφηκε περιορισμένη: αυτός που αντίκριζα. θυμάμαι. σε καινούργιο και σε παλιό. σταμάτησα απότομα καθώς βγήκα από ένα σύδεντρο και αντίκρισα το σπίτι. Αυτό ακριβώς είχα στο νου μου —θέλω να πω. που δεν άργησαν να φανερώσουν τα πρώτα τους σημάδια. στο τέλος μιας μακρόσυρτης μέρας του Ιουνίου. για κάποιο λόγο. Ήταν. Μια από τις ιδέες μου —που δε διστάζω καθόλου να τη γράψω— σ' αυτούς τους περιπάτους. συγκλονίζοντάς με: το ξάφνιασμα από την πρώτη και το ξάφνιασμα από τη δεύτερη έκπληξή μου. στη στροφή κάποιου δρομάκου. αν και δεν έβλεπα καμιά σχεδόν διαφορά μεταξύ τους. έμοιαζε τόσο λίγο —όπως με βεβαίωσαν λίγα δευτερόλεπτα ακόμα— με οποιονδήποτε άλλον που γνώριζα. και από το γεγονός και μόνο της εμφάνισής του. αστραπιαία.ευχαρίστηση. Τίποτε περισσότερο δε ζητούσα —ζητούσα μονάχα να είναι εν γνώσει. Ωστόσο. όσο γράφω. σε τόσο ύψος. Αυτό που με σταμάτησε επιτόπου —και με έναν κλονισμό πολύ μεγαλύτερο από ό. σαν μέσα σε ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα. κατά τον πιο παράξενο τρόπο που υπάρχει στον κόσμο. Ένας άγνωστος άντρας σε ένα ερημικό μέρος. εκτός αν ήταν μια αλλαγή που έβλεπα με πιο παράξενη διορατικότητα. πέρα από το γρασίδι και στην κορφή του πύργου. να σταθεί. Οι κουρούνες σταμάτησαν να κρώζουν πάνω στο χρυσαφή ουρανό. να ανταμώσω κάποιον ξαφνικά. η Φλωρούλα. που είχε κιόλας σεβάσμιο παρελθόν. με την τουρτοειδή τους αρχαιόπρεπη εμφάνιση. πραγματικότητα. ένα δειλινό. από μια ρομαντική αναβίωση. μου προξένησε. θα ήταν να το δω να καθρεφτίζεται πάνω στο ωραίο του πρόσωπο. Με δυο λόγια. Ο ουρανός ήταν ακόμα χρυσαφής. γιατί σε όλους μας κάτι έλεγαν. και γενικά με τη συμπεριφορά μου. δε φαινόταν να είναι στην κατάλληλη θέση. μέσα στο φωτεινό δειλινό. Αυτός ο πύργος ήταν ο ένας από ένα ζευγάρι —τετράγωνα παράταιρα οικοδομήματα με επάλξεις— που τους ξεχώριζαν. Αυτή η εμφάνιση. ήταν πως θα 'ταν συναρπαστικό. την απόλυτη σιωπή. την πρώτη φορά που έλαχε. σ' αυτή που είχαν καταλαγιάσει όλοι οι θόρυβοι του δειλινού. Τους θαύμαζα. και ο μόνος τρόπος για να είμαι βέβαιη πως είναι εν γνώσει. εκείνο το πρώτο πρωινό. επειδή δεν προεξείχαν εντελώς από την κύρια οικοδομή. καταμεσής της αγαπημένης ώρας μου: είχα βάλει τα παιδιά να πλαγιάσουν και βγήκα για τον περίπατό μου. Κάποιος να εμφανιζόταν μπροστά μου. και ύστερα από τόσα χρόνια δεν μπορώ να ελπίζω πως είμαι σε θέση να δώσω μια ζωντανή περιγραφή της. σ' αυτόν που με είχε πάει. Ξέχωρα. ξανάρχισε στο ακέραιο το συναίσθημα εκείνης της στιγμής. και το δηλώνω αφού το συζήτησα με τον εαυτό μου όσο ποτέ. Η δεύτερη ήταν μια βίαιη αντίληψη του λάθους της πρώτης: ο άνθρωπος που διασταύρωσε τη ματιά μου δεν ήταν το πρόσωπο που είχα βιαστεί να υποθέσω. Για μένα τουλάχιστον. το μέρος. και ήσαν πιθανότατα αρχιτεκτονικοί παραλογισμοί. ήταν αυτό που ήλπιζε και που μου είχε ζητήσει —και το ότι μπορούσα να το κάνω.τι κι αν συνειδητοποιούσα— σαν να είχε νεκρωθεί όλο το άλλο περιβάλλον. το πρόσωπο— όταν. μια ακατοίκητη μοναξιά. έχω πάθει μια οπτική σύγχυση. Κι έτσι μπόρεσα να σκεφτώ με καταπληκτική ταχύτητα. και με τόνωσε η πεποίθηση πως αυτό θα γινόταν ευρύτερα γνωστό. να αισθάνομαι ήρεμη και δικαιωμένη —ίσως ακόμα. όσο και με την εικόνα που είχα βάλει στο νου μου. προπάντων όταν θαμποφαίνονταν το σούρουπο —με το μεγαλείο των επάλξεών τους. να μου χαμογελάσει και να επιδοκιμάσει. είχε γίνει την ίδια στιγμή. όσο το συνειδητοποιούσα —ό. εκείνη τη στιγμή. κι επειδή το ύψος τους δεν ήταν υπερβολικά επιδεικτικό: χρονολογούνταν. June 2010 .τι θα ταίριαζε για οποιαδήποτε οπτασία— ήταν το συναίσθημα πως η φαντασία μου έγινε. Έτσι. Αυτό που έκανα εδώ. ήταν για μένα μια χαρά μεγαλύτερη από όσο περίμενα. Βρίσκονταν σε δυο γωνιές του σπιτιού. μου άρεσαν. Στεκόταν εκεί! —αλλά ψηλά. εκείνες τις στιγμές. έπρεπε να είμαι σπουδαία. δυο χωριστά ξαφνιάσματα. κάθε πρόσωπο Digitized by 10uk1s. Ναι. θεωρούσα πως ήμουν σπουδαία κοπέλα. για να αντιμετωπίσω τα σπουδαία γεγονότα. Αλλά δεν έγινε άλλη αλλαγή στη φύση. έκανα ευχαρίστηση —αν ποτέ πήγαινε σ' αυτό ο νους του!— στο πρόσωπο που στην πίεσή του είχα ανταποκριθεί. έχασε όλη τη φωνή της.

που σε μικρότερη απόσταση. Digitized by 10uk1s. άλλαξε θέση. μέοα στο φως που άρχιζε να λιγοστεύει. Λοιπόν. και να νιώσω. από τη θέση του. κι αυτό ήταν όλο. μια κατάπληξη. πόσο έχουν διαρκέσει. πάντως. Έτσι τον είδα. που μου είχε προκαλέσει η παρουσία του. Έπειτα. Το σπουδαίο ζήτημα. όπως βλέπω τώρα τα γράμματα που γράφω σε αυτή τη σελίδα. που αγνοούσα την ύπαρξή του. θα ήταν η σωστή έκβαση για το αμοιβαίο επίμονο κοίταγμά μας. Έφυγε. κι ακόμα όταν γύρισε να φύγει εξακολουθούσε να έχει τη ματιά του στυλωμένη πάνω μου. σπάζοντας τη σιωπή. σαν να συμπληρώνει το θέαμα. Κοιταχτήκαμε. όσο αυτός ο επισκέπτης —και υπήρχε μια χροιά παράξενης απρέπειας. πως σ' αυτό το διάστημα δεν αποτράβηξε ούτε στιγμή τη ματιά του από πάνω μου. στο τεκμήριο οικειότητας του να μη φορεί καπέλο— φαινόταν να με κοιτάζει. που ύστερα από λίγες στιγμές έγινε πιο έντονη. σχετικά με ορισμένα συμβάντα. αλλά ήταν κάποια στιγμή. όπως μου φάνηκε. Στεκόταν σε μια από τις γωνίες του πύργου. αργοπερνώντας στην αντίθετη γωνιά. Κράτησε όσο ταράχτηκα λιγάκι στην ιδέα πως η υπηρεσία μου απαιτούσε να μην υπάρχει άγνοια και τέτοιο πρόσωπο. όπως θυμάμαι.τι θέλετε— κράτησε όσο έβαζα στο νου μου καμιά ντουζίνα δυνατότητες. την πιο μακρινή από το σπίτι. αυτό εδώ —και μπορείτε να σκεφτείτε ό. Ναι. με την ίδια απορία. αρκετή ώρα. με την ίδια προσεκτική εξέταση. το ξέρω. Κράτησε. είναι. που καμιά δε με φώτισε. ολόισιος. ακριβώς ύστερα από ένα λεπτό. αλλά λιγότερη ώρα. και βλέπω ακόμα τούτη τη στιγμή το χέρι του να περνάει από τη μια έπαλξη στην κατοπινή. σαν αποτέλεσμα της ανικανότητάς μου να βρω ποιος ήταν. πως βρισκόταν στο σπίτι —και από πότε. κοιτάζοντάς με εντατικά όλο το διάστημα. Σταμάτησε στην άλλη γωνία. πάνω απ' όλα. και με τα δυο του χέρια πάνω στο πεζούλι. Μας χώριζε μεγάλη απόσταση για να φωνάξουμε ο ένας στον άλλο. από την απόσταση που μας χώριζε. ώστε να αναρωτηθώ έντονα ποιος ήταν. μια πρόκληση αναμεταξύ μας.— κάποιος.που θα μπορούσε να ήταν. ή ένα από τα ζητήματα. είχα το εντονότατο συναίσθημα. June 2010 . και που δεν ήταν.

δε μου φαίνεται τόσο παράξενο. Αν με είχε κοιτάξει τόσο επίμονα και με τόσο θράσος. περιμένοντας κάτι περισσότερο: ήμουν ριζωμένη στη θέση μου τόσο βαθιά όσο και ταραγμένη. η αλήθεια που θα μπορούσα να ανακαλύψω. μέσα στη γενική αλληλουχία —την εντύπωση που μου έκανε η απλοχωριά του με τα άσπρα φατνώματα. μέρα με τη μέρα —ή τουλάχιστον στιγμές. σ' εκείνη την περίσταση. Δεν είχα υποψιαστεί προκαταβολικά. Μονάχα μια εξήγηση χωρούσε: κάποιος άλλος πήρε το θάρρος να κάνει ένα μάλλον χοντροκομμένο αστείο. στην επαφή μαζί της. Εδώ. June 2010 . από το ξαλάφρωμά της στην εμφάνισή μου. σε ολόκληρη αυτή την ιστορία. φαίνεται πως είχε οξύνει όλες τις αισθήσεις μου: ύστερα από τρεις μέρες. Ο κλονισμός που είχα υποστεί. Να υπήρχε κάποιο «μυστικό» στο Μπλάυ —κάποιο μυστήριο ή κάποιος τρελός. από ενδιαφέρον για τα παλιά σπίτια. που τόσο ανεξήγητα. να μην ανησυχήσω την καλή γυναίκα. και με τα μάτια της πάνω μου. πήρα τελειωτικά την απόφαση. έκπληκτη όψη της φίλης μου. είχε μπει απαρατήρητος. ήταν. όσο το γεγονός πως η πραγματική αρχή του φόβου μου ήταν ένα. ήταν μια αρκετά παράξενη υπόθεση. ήταν άλλη υπόθεση: εδώ. ένας ανομολόγητος συγγενής σε αυστηρό περιορισμό. που αυτή η απλή απαρχή ανησυχίας. χωρίς κανένας να το υποψιάζεται. αναμέτρησα τη σπουδαιότητα αυτού που είχα δει. Αυτό. για κάποιο λόγο που δε θα ήμουν σε θέση τότε να διατυπώσω. Παραδέχομαι πως δεν ήταν και τόσο καλό. όπως μου φαινόταν. σε σύγκριση. κι αυτό οφειλόταν στην αδιακρισία του. Ξαναβλέπω αυτή την εικόνα. επανειλημμένα κλειδώθηκα στην κάμαρά μου για να το πω στον εαυτό μου. ή πόση ώρα έμεινα. Στο μεταξύ. κι ωστόσο. αυτό που Digitized by 10uk1s.τι κι αν ήταν αυτό που είδα. γιατί δε με άφηνε να κρίνω πως. ουσιαστικά. και η αγαθή. Τίποτα σχεδόν. πως δεν ήξερε τίποτα που θα μπορούσε να έχει σχέση με το επεισόδιο. Αργότερα όμως. που ήμουν έτοιμη να της διηγηθώ. απλά και ξεκάθαρα. είχε πλακώσει το σκοτάδι. Δεν ήταν τόσο πως ήμουν περισσότερο νευρική από όσο μπορούσα να αντέξω. λοιπόν μέσα στο ευχάριστο χολ. με την ένστικτη σκέψη. και σαν αποτέλεσμα προσεκτικότερης παρατήρησης και μόνο. πως σίγουρα δε θα τον ξαναβλέπαμε. μέσα στο φως της λάμπας. Το καλό ήταν. θα είχα περπατήσει τρία μίλια τριγυρνώντας στην περιοχή. ήμουν βέβαιη πως δεν είχα πέσει θύμα δολοπλοκίας του υπηρεσιακού προσωπικού. ένα ανθρώπινο αναρρίγισμα. μπορώ να πω. Αμέσως. ούτε πως μου είχαν σκαρώσει φάρσα. τόσο στενά συνδεόταν μαζί μου. τόσο μεγάλη θα ήταν η συντριβή μου. Κατάλαβα αμέσως. Το πιο παράξενο. αλήθεια —παράξενο όσο κι αυτά που προηγήθηκαν— ήταν η εντύπωσή μου όταν μπήκα στο χολ και αντάμωσα την κυρία Γκρόουζ. με τα πορτρέτα και το κόκκινο χαλί. και της δικαιολογήθηκα αόριστα πως είχα αργήσει εξαιτίας της ωραίας νύχτας —και με την πρόφαση πως τα πόδια μου ήσαν βρεγμένα από τη δρόσο. για πολλές μέρες μετά. κατά κάποιο τρόπο. που αμέσως μου είπε πως με έψαχνε. και δίχως να προκαλέσω οικογενειακές περιπλοκές. Δε μου χρειάστηκε πολύς καιρός για να καταλάβω πως θα μπορούσα να βολιδοσκοπήσω δίχως να φανεί πως κάνω ανάκριση.IV Όχι πως δεν έμεινα. και ύστερα έφυγε κλεφτά όπως ήρθε. Ήταν ώρες. εκεί που είχε γίνει η συνάντηση —θυμάμαι μονάχα πως όταν ξαναμπήκα στο σπίτι. από την εγκαρδιότητα. έρμαιο της ταραχής μου. κανένας δεν ήξερε τίποτα γύρω μου. Κάποιος είχε τρυπώσει στο σπίτι δίχως να τον πάρει κανείς είδηση —κάποιος ασυνείδητος περαστικός. από το δισταγμό μου να της το αναφέρω. με ένα ανάκατο συναίσθημα περιέργειας και φόβου. Δεν ξέρω πόση ώρα το στριφογύριζα στο μυαλό μου. ανέβηκα το γρηγορότερο στο δωμάτιό μου. χάρηκε τη θέα από το καλύτερο μέρος. στο δωμάτιό μου. πως το ήρεμο πρόσωπό της θα με σταματούσε και. Ό. κλεμμένες ακόμα κι από τα καθήκοντά μου— που κλειδωνόμουν για να σκεφτώ. ήταν. όσο πως φοβόμουν πολύ μήπως γίνω νευρική: γιατί η αλήθεια που έπρεπε τώρα να εξιχνιάσω. άσχετα με τον επισκέπτη.

Περιμένουμε από ένα παιδί πως θα έχει κάποια μικρή ιστορία. Θυμάμαι. πως αντί να συνηθίζω ολοένα τα δυο παιδιά —και είναι θαύμα για μια γκουβερνάντα: επικαλούμαι τη μαρτυρία των συναδέλφων μου!— έκανα αδιάκοπα καινούργιες ανακαλύψεις. και ούτε συνεχής μονότονη δουλειά —πώς ήταν δυνατόν. Βρήκα πως δεν υπήρχε καθόλου μελαγχολική πεζότητα. είχα το συναίσθημα πως δεν είχε. June 2010 . πως ακόμα και τότε. Με θάμπωναν η χάρη και η ομορφιά τους. ήταν απλώς η γοητευτική δουλειά μου. Το θεώρησα σαν μια άμεση ανασκευή πως είχε πραγματικά τιμωρηθεί. μα αυτό το όμορφο αγοράκι είχε κάτι το εξαιρετικά ευαίσθητο. Τα ελαφρά μου καθήκοντα ήσαν μια μόνιμη χαρά για μένα. Και τα δύο παιδιά είχαν μια αβρότητα (ήταν το μόνο τους ελάττωμα. Πώς μπορώ να το περιγράψω εκτός με το να πω. Δεν άργησα να αντιμετωπίσω αυτό το μυστήριο δίχως αγωνία. ποταπούς δασκάλους και διευθυντές— σε εκδίκηση. και δεν είχα λίγες πίκρες. αλλά και εξαιρετικά ευτυχισμένο. αν και ο Μάιλς δεν είχε τίποτα το πλαδαρό). και θα του είχε μείνει. που ήταν αδύνατον να ξεκινήσουμε για την εκκλησία. ήμουν μαγεμένη. που δεν είχες —ηθικά τουλάχιστον— πού να τα ξυλίσεις. Ποτέ. Θα ήταν ίσως πιο κοντά στην αλήθεια να έλεγα πως ο ίδιος —δίχως να πει ούτε λέξη— το διαφώτισε. Ήταν όλη η ρομαντικότητα της παιδικής κάμαρας και η ποίηση του σπουδαστηρίου. Φυσικά. και τίποτε άλλο δεν μπορούσε να με κάνει να μου αρέσει τόσο πολύ. Ωστόσο υπήρχε ασφαλώς μια κατεύθυνση. και ετοιμάστηκα για τη μετάβασή μας. βρισκόμουν κάτω από τη γοητεία του. και όσο για μένα. από την αηδία που μου προξενούσαν όλοι αυτοί. και που τις έβαλα —με μια Digitized by 10uk1s. καθώς έγερνε η μέρα. Αλλά παραδόθηκα σε αυτή τη γοητεία: ήταν ένα αντίδοτο στις πίκρες. Το συμπέρασμά μου αναδύθηκε ολόφωτο μέσα στο ξεχείλισμα της αθωότητάς του: ήταν πάρα πολύ φίνος και ευθύς για το μικρό. ποτέ δεν ανάφερε ένα συμμαθητή του ή ένα δάσκαλο. κάνοντάς με να απορώ κάθε τόσο για τους αρχικούς φόβους μου. δεν έκανα κανέναν υπαινιγμό. βρομιάρη κόσμο του σχολείου —και είχε πληρώσει γι' αυτό ένα τίμημα. ούτε για μια στιγμή. Δε μίλησε ποτέ για το σχολείο του. πως μελετούσαμε μονάχα ρομάντσα και ποιήματα: εννοώ πως δεν μπορώ να εκφράσω διαφορετικά το ενδιαφέρον που εμπνέανε οι μαθητές μου. πως ανανεωνόταν κάθε μέρα. για την απέχθεια που είχα αρχίσει να αισθάνομαι για την πιθανή μελαγχολική πεζότητα της υπηρεσίας μου. Μια Κυριακή —για να συνεχίσω— έβρεχε τόσο δυνατά και τόσο πολλές ώρες. όσο η ιδέα πως κάτι θα μπορούσε να τη διαταράξει. και θα το είχα καταλάβει. θα πηγαίναμε μαζί στην τελευταία ακολουθία.— σχεδόν απρόσωπα. Ήσαν σαν τα χερουβείμ του ανέκδοτου. που μέσα από το πάρκο και τον καλό δρόμο του χωριού. τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά. περισσότερο παρά σε οποιοδήποτε πλάσμα της ηλικίας του που έχω γνωρίσει. που τα έκανε —πώς να το εκφράσω. Σκέφθηκα πως τέτοιες διαφορές. φυσικά. θα ήταν ζήτημα είκοσι λεπτών. που μου έκανε την εντύπωση. και το περίεργο είναι. ιστορία. δεν είχε πονέσει για κείνη την υπόθεση του σχολείου. Η γοητευτική δουλειά μου ήταν η ζωή μου με τον Μάιλς και τη Φλώρα. θα είχα ανακαλύψει τα ίχνη. το ήξερα απόλυτα πως ήταν έτσι. Αυτό το ερώτημα συνήθιζα να βάζω στους ταραγμένους στοχασμούς μου. Δεν ανακάλυψα απολύτως τίποτα κι επομένως ήταν ένας άγγελος. Έκανε την κατηγορία παράλογη και γελοία. που αυτές οι ανακαλύψεις σταματούσαν: βαθύ σκοτάδι εξακολουθούσε να σκεπάζει την περιοχή της διαγωγής του αγοριού στο σχολείο. πως αν καλυτέρευε ο καιρός το δειλινό. σαν να λέμε. καταλήγουν απαράβατα. Αν ήταν κακοήθης στο σχολείο. αποτρόπαιο. Εκείνες τις μέρες είχα λάβει ανησυχητικά γράμματα από το σπίτι. θα του φαινόταν. και ασφαλώς ανεπίδεκτα τιμωρίας. πως με τον Μάιλς ιδιαίτερα. Δεν εννοώ μ' αυτό. τι σημασία είχαν όλα τα πράγματα στον κόσμο. Η βροχή σταμάτησε ευτυχώς. Έτσι. λοιπόν. να μην είναι γοητευτική μια εργασία που εμφανίζεται σαν καθημερινή ομορφιά. συμφώνησα με την κυρία Γκρόουζ. Καθώς κατέβαινα για να ανταμώσω τη συνάδελφό μου στο χολ.έκανε να μην έχει τίποτ' άλλο μεγάλη σημασία. από μέρος της πλειονότητας —που μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμα και κουτούς. Αλλά μια και είχα τα παιδιά μου. τέτοιες υπεροχές σε ποιότητα. θυμήθηκα ένα ζευγάρι γάντια που είχαν χρειαστεί τρεις βελονιές.

και τρέχοντας όσο πιο γρήγορα μπορούσα. κι αυτό με έκανε να αναρωτηθώ αν είχα χλομιάσει κι εγώ τόσο πολύ. να παγώσω και να μου κοπεί η ανάσα. Αυτό έκανα: πλησίασα το πρόσωπό μου στο τζάμι και κοίταξα. μπήκε από το χολ. η κυρία Γκρόουζ. αν και η τραπεζαρία ήταν στο ισόγειο. και πως θα την αντάμωνα σε λίγο. εκείνη τη στιγμή. και κατάλαβα πως είχε βγει κι έκανε το γύρο για να έρθει σ' εμένα. June 2010 . Υπήρχαν σύθαμνα και μεγάλα δέντρα. όχι μονάχα να δω τα γάντια. μέσα στο δωμάτιο. Έγινε κάτασπρη. κοντά στο φαρδύ παράθυρο που τα τζάμια του ήσαν κλειστά. μα έμεινα. Αυτή η αστραπιαία διαύγεια —γιατί ήταν διαύγεια μέσα στο φόβο— είχε το πιο καταπληκτικό αποτέλεσμα: εξαπόλυσε μέσα μου. Έμεινα εκεί που ήμουν. επειδή αναμφισβήτητα είχα κιόλας ξεπεράσει το μέτρο. μια ξαφνική δόνηση καθήκοντος και θάρρους. Στηρίχτηκα σ' αυτό —ύστερα. αλλά θυμάμαι την απόλυτη βεβαιότητα που ένιωθα πως τίποτε από τούτα δεν τον έκρυβε. ήσαν αδειανά —ένα μεγάλο κενό. Αναρωτήθηκα. δεν μπορώ να πω καθαρότερα. γιατί αυτό ήταν αδύνατον. αλλά τραβήχτηκε από μένα για μια στιγμή. να μου δείξει ακριβώς ποια ήταν η κατεύθυνση του ματιού του. Με κοίταξε μια στιγμή.δημοσιότητα ίσως όχι εποικοδομητική— την ώρα που καθόμουν στο τραπέζι μαζί με τα παιδιά για το τσάι τους. Το πρόσωπό του ήταν κοντά στο τζάμι. λίγο έλειψα να πέσω. καθώς μπήκα στην τραπεζαρία. αλλά και να αντιληφθώ κάποιον έξω από το παράθυρο που κοίταζε ολόισια μέσα. και τούτη τη φορά όπως την προηγούμενη. Αλλά παρουσιάστηκα μπροστά στο τίποτα.τι μπορούσα να δω από το πάρκο. είχα την πλήρη εικόνα μιας επανάληψης αυτού που είχε ήδη συμβεί. ωστόσο. ο κήπος πέρα. Με είδε όπως είχα δει τον επισκέπτη μου· σταμάτησε απότομα όπως είχα σταματήσει· ένιωσε κάτι από τον κλονισμό που είχα νιώσει. πάνω σε μια καρέκλα. βρέθηκα μέσα σε μια στιγμή στην αλέα. αγκάλιασα με το μάτι ολόκληρη τη σκηνογραφία — του έδωσα τον καιρό να εμφανισθεί ξανά. μονάχα στο να μου φανερώσει πόσο έντονα τον είχα δει την πρώτη φορά. από ένστικτο. Η μέρα ήταν αρκετά γκρίζα. αντί να γυρίσω όπως είχα έρθει. Είχε έρθει για κάποιον άλλο. και αποτραβήχτηκε ακολουθώντας ακριβώς τη δική μου γραμμή. Αλλά μια μονάχα περιορίζομαι να αναφέρω. πήγα στο παράθυρο. Ήταν ο ίδιος — ήταν ο ίδιος. Ήταν εκεί ή δεν ήταν εκεί: δεν ήταν αφού δεν τον είδα. έτσι που στεκόμουν εκεί. κι έτσι μπόρεσα. Εμφανίστηκε πάλι. και με έκανε. και όσο περίμενα πέρασαν πολλές σκέψεις από το νου μου. Είχα μια αόριστη ιδέα πως έπρεπε να πάρω θέση εκεί που είχε σταθεί εκείνος. το γκαζόν. ήταν βαθιά και έντονη όπως τότε. Την ίδια στιγμή με συντάραξε η βεβαιότητα πως δεν ήταν για μένα που είχε έρθει. Φαίνεται πως η αντίληψη του χρόνου με είχε παρατήσει: δεν μπορεί να κράτησαν όσο μου φάνηκε. σ' εκείνο τον κρύο. κατακάθαρο ναό από μαόνι και μπρούντζο: την τραπεζαρία των μεγάλων. Δεν είμαι σε θέση να μιλήσω για το πόσο είχαν διαρκέσει όλα αυτά. ό. από τη μέση και πάνω. που τον έβλεπα καλύτερα τώρα. έφτασα στην εξώπορτα. Έμεινε μονάχα μερικά δευτερόλεπτα —αρκετά για να με πείσει κι αυτός πως με είδε και με αναγνώρισε— μα ήταν σαν να τον κοίταζα ολόκληρα χρόνια και να τον γνώριζα από πάντα. Κάτι. Digitized by 10uk1s. κατ' εξαίρεση. γιατί το παράθυρο. Ολόκληρο το μέρος. όπως είχε κοιτάξει εκείνος. και σ' αυτό το διάστημα είδα πως κοίταζε διαδοχικά διάφορα άλλα αντικείμενα. Σταμάτησα. Σαν να ήθελε. Και τότε. ήταν ο ίδιος που μου είχε κιόλας παρουσιαστεί. Λέω θάρρους. και τον είδα. κι ωστόσο αυτό. συντελούσε. ξαλαφρωμένη. Ένα βήμα μέσα στο δωμάτιο είχε αρκέσει: τον είδα αμέσως. αλλά το απογευματινό φως παρατεινόταν. όπως είχα κάνει εγώ πριν λίγη ώρα. καθώς τον είδα. που δεν είχε συμβεί πρωτύτερα: η ματιά του. στεκόταν εκεί. καθώς με κοίταζε στο πρόσωπο μέσα από το τζάμι. Αυτός που κοίταζε ολόισια μέσα. γιατί φοβήθηκε εκείνη. Όρμησα έξω από την πόρτα της τραπεζαρίας. Το λέω «καιρό» αλλά πόσο κράτησε. έστριψα τη γωνιά και παρουσιάστηκα. είχε συμβεί τούτη τη φορά. κατά παράξενο τρόπο. αλλά με μια αμεσότητα που αντιπροσώπευε ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός στην επικοινωνία μας. που το σερβίριζαν τις Κυριακές. δεν κατέβαινε ως κάτω. και γύρισα για να τα πάρω. Τα είχα αφήσει εκεί τα γάντια.

Φαινόμουν πολύ ταραγμένη. δεν ήταν γι' αυτό που έκρυψα. —Δεν έχω την παραμικρή ιδέα. Αυτό που είδα εγώ. βέβαια. —Με εμένα.. και σίγουρα το πρόσωπό μου θα ήταν φρικτό. ήταν πολύ χειρότερο. —Και πού πήγε. και το έπιασε. Στοχάστηκα μια στιγμή. μα δεν μπορώ να πάω. Ένιωθα κάτι σαν στήριγμα στην ντροπαλή εκδήλωση της έκπληξής της. —Μέσα από τούτο το παράθυρο. Η κυρία Γκρόουζ κοίταξε γύρω μας. Κι αν δίστασα εκείνη τη στιγμή. αλλά επίσης πως ήξερε πολύ καλά τη θέση της και ήταν πρόθυμη να συμμερισθεί κάθε σοβαρή ενόχληση. —Ένας παράξενος άντρας. Ω. —Τι ήταν. Μου φαίνεται. Το χέρι της σφίχτηκε. ΜΟΥ το ΕΙΠΕ μόλις έστριψε τη γωνιά του σπιτιού και αντίκρισε: —Τι συμβαίνει. να με πάρεις για να πάμε στην εκκλησία. Δεν είπα τίποτα ώσπου ήρθε εντελώς κοντά. μου άρεσε να την αισθάνομαι κοντά μου. είπα. Τα μάτια της κυρίας Γκρόουζ εκφράζανε καθαρά πως δεν ήθελε να τρομάξει κι αυτή. —Ήρθες. Τρομερό! —Λοιπόν. ήταν η συνέπεια.. —Έχει συμβεί τίποτε. λίγο πρωτύτερα. είχα τρομάξει. Η ανάγκη να σεβαστώ την αγνότητα της κυρίας Γκρόουζ είχε πέσει αθόρυβα από τους ώμους μου. για όνομα του Θεού. Και πρέπει να το μάθεις. Κοίταζε μέσα. —Ναι. Digitized by 10uk1s. το είχα αποφασίσει απόλυτα πως όφειλε να τη συμμερισθεί! —Αυτό που είδες από την τραπεζαρία πριν ένα λεπτό. Τώρα ήταν ξαναμμένη και κοντανάσαινε. —Αυτό το ξέρω ακόμα λιγότερο.V Ω. Στο θέμα αυτό. —Ποιος παράξενος άντρας. —ρώτησα. June 2010 .. —Είστε άσπρη σαν το σεντόνι. μπορούσα να αντιμετωπίσω αδίστακτα κάθε αθωότητα. Την κράτησα σφιχτά λίγη ώρα. Είστε χάλια. Της άπλωσα το χέρι μου.

το πήρε για τόσο το καλύτερο. —Στεκόταν μονάχα και με κοίταζε. ξανάπα. —Ναι. δε μάντεψα! είπε απλά. Με κοίταξε κατάματα: —Θέλετε να πείτε πως είναι κανένας ξένος.. June 2010 . Τώρα όμως που μάντεψες. Είναι μια φρίκη. είχα τους λόγους μου. Πώς μπορώ να μαντέψω αφού εσείς δεν τον φαντάζεστε..—Τον έχετε δει άλλη φορά. —Ούτε τόσο δα. Συλλογίστηκε μια στιγμή.. παρά μονάχα πάνω στον πύργο. Βρήκα πως δεν είχα ανάγκη να σκεφτώ: — Όχι —και όπως με κοίταζε ακόμα πιο έκπληκτη: —Όχι. Μονάχα πως αυτό δεν κράτησε πολύ. —Δεν τον είδατε πουθενά αλλού. Ανάσανε.. —Φρίκη. ε. —Κι εδώ. Κανένας από το χωριό. Τα στρογγυλά μάτια της κυρίας Γκρόουζ αντιμετώπισαν αυτή την επίθεση: —Ω. —Μα. μια φορά. κανένας από εδώ.. —Ήταν «κύριος».. —Κανένας. —Τι έκανε πάνω στον πύργο. Πάνω στον παλιό πύργο. κανένας. —Ακριβώς! —Και όμως δε μου το είπατε. — Ώστε. —Τι είναι. αόριστα ξαλαφρωμένη: κατά περίεργο τρόπο. —Όχι. Η κυρία Γκρόουζ ξανακοίταξε ολόγυρα. αλλά βεβαιώθηκα. αν δεν είναι «κύριος». πριν από λίγο. Digitized by 10uk1s. Δε σου το είπα.

όχι. —Κατά τα μέσα του μήνα. δεν είμαι σε κατάσταση για εκκλησία! —Δε θα σας έκανε καλό. και διαισθάνθηκα πως αυτό συνδεόταν με την επιθυμία που έδειξε να μάθει περισσότερα. δεν μπόρεσε να μπει μέσα. —Και πώς βγήκε. —Τότε πώς μπήκε στο σπίτι. Στράφηκε πάλι αργά προς το μέρος μου: Digitized by 10uk1s. Το φαρδύ πρόσωπο της κυρίας Γκρόουζ φανέρωσε για πρώτη φορά τη μακρινή αμυδρή αναλαμπή μιας πιο οξείας αντίληψης: σαν να ξεχώρισα την καθυστερημένη ανταύγεια μιας ιδέας... και ξαναβρίσκοντας το θάρρος. Τούτη την ίδια ώρα. Τον είδα όπως σε βλέπω. —Ω. Δεν είχα την ευκαιρία να τον ρωτήσω! Απόψε. June 2010 . —Ω. συνέχισα.—Είναι — ένας Θεός ξέρει τι είναι! Η κυρία Γκρόουζ κοίταξε πάλι ολόγυρα. Περίμενα μια στιγμή. γύρισε και μου είπε με απότομη ασυνέπεια: —Είναι ώρα να ξεκινήσουμε για την εκκλησία. —Μονάχα κοιτάζει. —Φοβάστε. είπα γελώντας. Μίλησα θαρραλέα: —Τον φοβάμαι. κι έγνεψα προς το μέρος του σπιτιού. —Τα παιδιά. Θυμάμαι πως αμέσως το σκέφτηκα σαν κάτι που θα μπορούσα να μάθω από την ίδια.. Αντίο.. Εγώ πρέπει να έχω το νου μου. που ήταν ως τότε και για μένα αόριστη και σκοτεινή. είπε η κυρία Γκρόουζ. —Πότε ήταν — πάνω στον πύργο. —Σχεδόν το σούρουπο. —Δε θα τους έκανε!. —Δεν μπορώ να τα αφήσω τώρα. νωρίτερα. και ύστερα είπα: —Πήγαινε στην εκκλησία. στύλωσε τα μάτια της στο σκοτεινότερο απόμακρο.. Γύρισε λιγάκι από την άλλη. —Ελπίζω να περιοριστεί σ'αυτό! Είχε παρατήσει το χέρι μου.

από ό. αυτή την εντύπωση μου δίνει. Το πρόσωπό της είχε χλομιάσει όσο μιλούσα. επανέλαβε. σ' αυτό που είπα. ήταν αδύνατον να μοιάζει κανείς λιγότερο με ηθοποιό. αυτός. Τα φρύδια του είναι κάπως πιο σκούρα. —Κι εγώ το δικό μου. Η κυρία Γκρόουζ γύρισε επιτέλους την πλάτη της στο παράθυρο: —Εγώ δε θα μπορούσα να βγω. —Ηθοποιός! Πάντως. Digitized by 10uk1s. έβρισκε κιόλας. ύστερα πρόσθεσε: —Σαν τι μοιάζει. —Ούτε εγώ! είπα γελώντας. με κανονικά χαρακτηριστικά. Βγήκα για να τον βρω. χλομό πρόσωπο. —Με κανέναν. —Πόση ώρα έμεινε εδώ. μακρουλό. και φαίνονται πολύ ευκίνητα.. Αντί να απαντήσει. πολύ κόκκινα. Είναι ψηλός. June 2010 .. τα στρογγυλά της μάτια γούρλωσαν και το χαλαρό της στόμα έμεινε ανοιχτό. με ύφος ενεργητικό. στέκεται τεντωμένος —συνέχισα— αλλά καθόλου. και μικρές. Δεν κούνησε από κει. Έχω το καθήκον μου. Τα μάτια του είναι διαπεραστικά. ταραγμένη. Οι ματιές μας διασταυρώθηκαν. καμπυλωτά. —Δεν έχω δει ποτέ μου ηθοποιό. συνέχισα στο μεταξύ. αποκρίθηκε. όχι μα καθόλου! κύριος. Αλλά βγήκα. κι αν εξαιρέσουμε τις φαβορίτες του είναι εντελώς ξυρισμένος. Φαίνεται σαν ηθοποιός. κόκκινες σαν τα μαλλιά του. —Ώσπου βγήκα. —Βλέπεις πως μπορούσε να δει. —Εσύ δε φοβάσαι. τρομερά παράξενα — αλλά ξέρω μονάχα θετικά πως είναι μάλλον μικρά και πως κοιτάζουν πολύ επίμονα. είπε με κομμένη ανάσα. και για ένα λεπτό κόλλησε το πρόσωπό της στο τζάμι. μάλλον περίεργες φαβορίτες. με μια βαθιά κατάπληξη. κάτι από μια εικόνα. —Δε φοράει καπέλο — και βλέποντας στο πρόσωπό της πως. Έχει μεγάλο στόμα και λεπτά χείλη. — Ώστε τον γνωρίζεις. μα έτσι τους φαντάζομαι. πήγε πιο κοντά στο παράθυρο. πρόσθεσα γρήγορα κι απανωτά: — Εχει κόκκινα μαλλιά. σγουρά. παράξενα.τι η κυρία Γκρόουζ εκείνη τη στιγμή. —Κύριος. κατάπληκτη — κύριος.—Φοβάστε για τα παιδιά.

Πάντα κοντανασαίνοντας. —Ο Κουίντ.. Έκανε τόση ώρα να απαντήσει. —Ο Πήτερ Κουίντ. αλλά λίγο διστακτικά: —Μονάχος. —Πολύ! —Και ντυμένος.. Επανέλαβα. κι ο Κουίντ ήταν μονάχος.Πάσχιζε ολοφάνερα να συγκρατηθεί. Έπρεπε να την κάνω να μιλήσει.. τότε που ήταν εδώ! —Που ήταν εδώ ο κύριος. μα δεν είναι δικά του. —Πού πήγε.. που η αγωνία μου μεγάλωσε ακόμα περισσότερο. June 2010 .. σαν να έβγαινε η φωνή της από πολύ βαθιά: —Προϊστάμενος. —Με ξένα ρούχα. —Και τι απόγινε αυτός. Digitized by 10uk1s.... —Μονάχος μ' εμάς —και πρόσθεσε. ο υπηρέτης του. —Ένας Θεός το ξέρει! Πέθανε. Το πρόσωπό της πήρε μια αλλόκοτη έκφραση. Ήσαν και οι δυο τους εδώ. Δίστασε μονάχα μια στιγμή: —Ο Κουίντ! έβαλε μια φωνή. έλειπαν γιλέκα. Ύστερα έφυγε το αφεντικό. ο καμαριέρης του. τα συναρμολόγησε όπως-όπως: —Ποτέ του δε φορούσε καπέλο. είπε τέλος. Κομψά. αλλά κοιτάζοντάς με.. —Έφυγε κι αυτός. πέρσι. μα φορούσε. —Είναι όμως όμορφος. να. Έβγαλε κάτι σαν καταφατικό αναστεναγμό: —Είναι του αφεντικού! Άδραξα το λόγο της: —Τον ξέρεις καλά.

στρίγκλισα σχεδόν.—Πέθανε. Ο Κουίντ έχει πεθάνει. να πατάει χάμω πιο γερά. Φάνηκε σαν να στυλώνει το κορμί της. για να προφέρει αυτό το καταπληκτικό: —Μάλιστα. June 2010 . Digitized by 10uk1s.

νιώθοντας μια θαυμάσια διαύγεια. πώς δυνάμωσε το ηθικό μου πριν χωρίσουμε για ύπνο. ήταν απλώς να αναλύσουμε τη θέση μας ως την έσχατη ακρίβεια των στοιχείων της. ένα κορύφωμα μιας σειράς από αμοιβαίες επικλήσεις και διαβεβαιώσεις. πως ήμουν άξια να αναλάβω την προστασία των μαθητών μου. Και το αποτέλεσμα που τα είπαμε. Αυτόν έψαχνε. ούτε τον ίσκιο ενός ίσκιου. με ένα αίσθημα κατάπληξης και συμπόνιας. καταλαβαίνω πόσο κοινό έδαφος θα βρήκαμε σ' εκείνη την ιδέα. Αυτό ήθελε. Καταλάβαινα εκείνη τη στιγμή. που είχαν ακολουθήσει αμέσως αφού πήγαμε μαζί και κλειδωθήκαμε στο σπουδαστήριο για να τα πούμε. λέτε. Ήταν η ιδέα. —Έψαχνε κάποιον άλλο. Εκείνη δεν είχε δει τίποτα. Εξετάσαμε και ξαναεξετάσαμε το κάθε χαρακτηριστικό από ό. κάποιον που δεν ήταν εσείς. περισσότερο από την πιο πάνω αφήγηση. σαν να λέμε. πως παρ' όλη την εξαίρεσή της. Ωστόσο δέχτηκε πως αυτά που της είπα ήταν αλήθεια. είπε ύστερα από μια στιγμή: —Τι κι αν τον έβλεπε. Αλλά μου χρειάστηκε περισσότερος καιρός για να είμαι απόλυτα βέβαιη πως η τίμια σύμμαχός μου ήταν πρόθυμη να τηρήσει τους όρους ενός τόσο επικίνδυνου συμβολαίου. που ευτυχώς μπόρεσε να μας κρατήσει σταθερές. μα είχαμε μια μικρή ακολουθία από δάκρυα και όρκους. Φάνηκε πάλι τρομοκρατημένη: —Το παιδί. μα δε χρειαζόμουν καν αυτή την απόδειξη. Το ξέρεις κι εσύ. Όπως και να είναι.VI ΧΡΕΙΑΣΤΗΚΕ φυσικά. Αυτό που συμφωνήσαμε εκείνο το βράδυ. Θυμάμαι ξεκάθαρα τώρα. νομίζω. —Το ξέρω. τόσο αλλόκοτη όσο και η συντροφιά που είχα —αλλά καθώς αναθυμάμαι όσα περάσαμε. κι εκεί θα ερχόταν να με βρει η κυρία Γκρόουζ. Στην αυλή. καμιά από τις δυο μας δεν πήγε στην εκκλησία. ύστερα από την αποκάλυψη που με άφησε κυριολεκτικά κουρέλι. Digitized by 10uk1s. που με οδήγησε ολόισια έξω. η δεύτερη σκέψη. June 2010 . από τον εσώτερο θάλαμο του φόβου μου. δεν είχε σηκώσει αυτή το μεγαλύτερο βάρος. το ξέρω.τι είχα δει. τουλάχιστον. συνεπαρμένη. και κατάληξε να μου δείξει μια τρυφερότητα γεμάτη δέος —μια έκφραση της έννοιας που είχε το περισσότερο παρά αμφισβητήσιμο προνόμιό μου— που η πνοή της είχε μείνει στην ψυχή μου σαν η γλυκύτερη ανθρώπινη ευσπλαχνία. ήταν πως θα μπορούσαμε να αναλάβουμε μαζί την υπόθεση —και δεν ήμουν καν βέβαιη. —Έψαχνε τον Μάιλς. μια ευθύνη που τη γνώριζε η κυρία Γκρόουζ από δω και μπρος. αποκρίθηκα. —Ο Μάιλς. το ξέρω! είπα. όπως καταλάβαινα και αργότερα. προσευχές και υποσχέσεις. Εκείνο το βράδυ. θα μπορούσα να πάρω τον αέρα μου. και κανένας δεν μπορούσε να εγγυηθεί πως η γκουβερνάντα έλεγε την αλήθεια. —Μα πώς το ξέρετε. χρυσή μου! Δεν το αρνήθηκε. για να συνενωθούμε μπροστά σε αυτό που είχαμε να αντιμετωπίσουμε όπως μπορούσαμε —την τρομερή ευθύνη μου σε καταστάσεις σαν αυτή που προανάφερα. Ήμουν αρκετά αλλόκοτη συντροφιά. δίχως να αμφισβητήσει άμεσα πως ήμουν στα λογικά μου.

Τα παιδιά. Ήμουν απόλυτα βέβαιη πως θα ξανάβλεπα αυτό που είχα δει. την παρουσία του. άντρες και κοπέλες. της είπα. όπως φαινόταν.» σκέφτηκα κάπως έντονα —και ύστερα είπα: —Ίσως όχι. όχι αυτός! είπε με έκφραση η κυρία Γκρόουζ. ούτε κατάλαβε τίποτα. —Μεγάλη οικειότητα με όλους! Απόφυγα. Να παίζει μαζί του. —Δεν έκανε ποτέ τον παραμικρότερο υπαινιγμό. Μα ο Μάιλς θα θυμάται. είχε το χέρι της πάνω στο πόμολο της πόρτας του σπουδαστηρίου. με το να δεχτώ.. Της ανταπόδωσα τη ματιά της: —Μη φοβάσαι.. June 2010 . Είναι μάλλον παράξενο. ήθελε να προσκολληθεί σ' εμένα και να τρέμουν τα φυλλοκάρδια της σιωπηλά. να το αποδείξω. Με κοίταξε εντατικά έτσι που σταμάτησα σκεφτικά. έτσι που στεκόμασταν εκεί. ιδιαίτερα. —Πως αυτός ήταν εδώ και πόσο καιρό έμειναν μαζί του. τα μεσάνυχτα. αλλά κάτι μου έλεγε μέσα μου πως με το να προσφέρω γενναία τον εαυτό μου σαν το μόνο αντικείμενο μιας τέτοιας δοκιμασίας... ο άνθρωπος. καμιά κακοκεφαλιά λαδικού της κουζίνας δεν είχε προσαφτεί ποτέ. το ιστορικό του οπωσδήποτε. θα τα προφύλαγα και θα τα έσωζα απόλυτα. ουσιαστικά. και η κυρία Γκρόουζ. —Μεγάλη οικειότητα με το αγόρι μου.. Ο Μάιλς θα ξέρει. μη τον παιδέψετε! μ' έκοψε η κυρία Γκρόουζ.—Θεός φυλάξοι! Αυτός. Θέλει να τον δουν τα παιδιά.. με το να προκαλέσω. —«Τις περιστάσεις του θανάτου του. την έβαλα σε δοκιμασία: όταν. όσο θυμόταν όλος ο κόσμος. σ' αυτό το ευγενικό. Αλλά υπήρχε κάθε λόγος ανησυχίας στο ευχάριστο γεγονός πως κανένας σκαμπρόζικος θρύλος. να τον παραχαϊδεύει —κι αφού σταμάτησε μια στιγμή. κατόρθωνα. μάλιστα. Ήταν αδυναμία του Κουίντ.» —Ω. κι εξακολούθησα να σκέφτομαι. Και μου λες πως ήσαν «μεγάλοι φίλοι. —Ω. η μικρή κυρία δε θυμάται. Ούτε άκουσε. για την ώρα. Δεν είχε ούτε κακό όνομα. το όνομά του. θα χρησίμευα σαν εξιλαστήριο θύμα και θα περιφρουρούσα την ησυχία των άλλων. έτσι που έφερε στο νου μου το πρόσωπό του —και τι πρόσωπο!— με έκανε να αηδιάσω. πρόσθεσε: —Ο Κουίντ είχε μεγάλη οικειότητα. τα έξι τόσα πρόσωπα.. Θυμάμαι ένα από τα τελευταία που είπα εκείνο το βράδυ στην κυρία Γκρόουζ: —Μου κάνει εντύπωση πως οι μαθητές μου δε μου ανάφεραν ποτέ. Ήταν φρικτή η ιδέα πως πιθανόν να το πετύχαινε αλλά θα μπορούσα να το εμποδίσω —κι αυτό. Digitized by 10uk1s. που εξακολουθούσαν να αποτελούν μέλη της μικρής αποικίας μας. —Πόσο καιρό ήταν μαζί του. να αναλύσω αυτή την περιγραφή πέρα από τη σκέψη πως ένα μέρος της αφορούσε το υπηρεσιακό προσωπικό. με το να υπερνικήσω όλα αυτά. —Πώς δε μίλησε ποτέ γι' αυτόν. παλιό σπίτι.. Αυτό. —Ω. ούτε κακή φήμη. Την τελευταία στιγμή.

Δε φοβήθηκες την επίδρασή του. Ένιωσε τη μομφή. —Και δεν του το είπες.. Και μπόρεσες να το βαστάξεις! —Όχι. Μα στ' αλήθεια φοβόμουν. Εγώ το ήξερα —μα το αφεντικό δεν το ήξερε. —Όχι. θετικά και αναγνωρισμένα. είπα. ακόμα και για τα παιδιά. επανέλαβε με μια έκφραση αγωνίας στο πρόσωπό της... δεν ήμουν εγώ υπεύθυνη! αποκρίθηκε κατηγορηματικά και πονεμένα. και περιμένοντας όσο κόμπιαζε.. Ναι. —Πάνω σε αθώες πολύτιμες ζωούλες.έτοιμη να βγει. —Για να μην τον νοιάζει τίποτα περισσότερο. πίεσα την κυρία Γκρόουζ: —Αν ήμουν στη θέση σου εγώ. σιχαινόταν τα παράπονα. —Ώστε βασίζομαι στα λόγια σου —γιατί έχει μεγάλη σημασία— πως ήταν διεφθαρμένος. Και το πρωί πια ήμουν βέβαιη πως δεν το έκανε από έλλειψη ειλικρίνειας. μέσα στις ώρες που ακολουθούσαν —γιατί μπορεί κανείς να φανταστεί αν έκλεισα μάτι— μ' έτρωγε η ιδέα πως κάτι δε μου είχε πει.. Δεν μπόρεσα. άρχισε από την κατοπινή μέρα. Ο κύριος του είχε απόλυτη εμπιστοσύνη και τον έστειλε εδώ για το λόγο πως δεν ήταν καλά στην υγεία του και θα τον ωφελούσε ο αέρας της εξοχής. Μια αυστηρή επίβλεψη. —Τι φοβόσουν.. Θύμωνε τρομερά με κάτι τέτοια. —Τι θα μπορούσε να κάνει αυτός ο άνθρωπος. Ωστόσο. μα κάτι είχε κρύψει η κυρία Γκρόουζ. Ήσουν υπεύθυνη γι' αυτές. —Ομολογώ πως είχα άδικο. καταπνίγοντας κάτι σαν ουρλιαχτό. —Για τα παιδιά —αυτός ο τιποτένιος. Αυτό μου έκανε περισσότερη εντύπωση από ό. και δεν μπορώ ούτε τώρα! και η καημένη έβαλε τα κλάματα. και ίσως όχι πολύ προσεκτικός για μερικούς από το υπηρετικό προσωπικό. June 2010 .. —Ω..τι φανέρωσα. —Μα. όχι αναγνωρισμένα... Ωστόσο. και φτάνει να ήταν κανείς εντάξει μαζί του. τόσο πονηρός. Ο Κουίντ τόσο έξυπνος. Αυτό συμφωνούσε αρκετά με την εντύπωση που μου είχε αφήσει: δεν του άρεσαν οι μπελάδες. —Δε φοβήθηκες τίποτ' άλλο. Όσο κι αν μιλήσαμε γι' αυτό εκείνη τη νύχτα της Κυριακής. Εγώ δεν έκρυψα τίποτα. —Την επίδραση. πόσες φορές και με πόση λαχτάρα ξαναπιάσαμε αυτό το ζήτημα όλη την εβδομάδα. δεν του άρεσε να του βάζουν λόγια. Έτσι περνούσε ο λόγος του σε όλα.. όπως έχω πει. αλλά Digitized by 10uk1s. θα το έλεγα.

που αν συνεχίζονταν για πολύ. μια βαθιά αδιάκοπη αγωνία για μια αφοσιωμένη καρδιά. Αποδείξεις λέω. στην απότομη παγωμένη πλαγιά. ενωμένοι στον κίνδυνο. όπως κι ο αδερφός της —είχαν αυτό το χάρισμα και τα δυο παιδιά— να με αφήνουν ήσυχη δίχως να δίνουν την εντύπωση πως με παρατούν. Τώρα έβλεπα πως είχα κληθεί για μια υπέροχη και δύσκολη υπηρεσία: και θα ήταν μεγαλείο να έδειχνα —ω. στο δρόμο που ξεκινούσε απ' το χωριό: μια καταστροφή που μπορούσε να εξηγηθεί —επιφανειακά τουλάχιστον— από μια πληγή στο κεφάλι: μια πληγή. σ' αυτό που είχε συμβεί. βρήκε τον Πήτερ Κουίντ νεκρό και ξυλιασμένο. Αυτή η στιγμή χρονολογείται από μια απογευματινή ώρα. Δεν είχαν άλλον από μένα. μονάχες. εκεί που κειτόταν στο βάθος της. ήρθε πρόθυμα μαζί μου. αλλά και ποτέ αδιάφορα απέναντί μου. στο πρόσωπο που έπρεπε!— πως μπόρεσα να πετύχω εκεί που άλλες κοπέλες θα είχαν αποτύχει. όλο σχεδόν το νόημα που θα έπαιρναν αυτοί οι φόβοι από μεταγενέστερα και πιο σκληρά περιστατικά. όπως καταλαβαίνω τώρα. Η παγωμένη πλαγιά. Δεν ήταν ποτέ ενοχλητικά τα δύο παιδιά. και που. είχα μονάχα αυτά. απλώνονταν σε μάκρος. πρόσεξα πάλι πως κατάφερνε. μαζί με τη μικρή μου μαθήτρια. Η αδερφή του.επειδή την έζωναν οι φόβοι. καταφεύγοντας στον ίσκιο. ήταν πως άλλαξαν σε κάτι εντελώς άλλο. Δεν κράτησε σαν ανησυχία —αντικαταστάθηκε από φρικτές αποδείξεις. τα πιο ορφανεμένα και αξιαγάπητα στον κόσμο. Αλλά υπήρχαν διάφορα στη ζωή του —παράξενα περιστατικά κι επικίνδυνες καταστάσεις. Καθώς πηγαίναμε. θα μπορούσαν να καταλήξουν σε κάτι σαν τρέλα. και να με συνοδεύουν δίχως να με ενοχλούν. Μου φαίνεται. ένας εργάτης που πήγαινε νωρίς στη δουλειά του. Ήμασταν πραγματικά αποκομμένοι. Η προσπάθειά μου έτεινε να τα βλέπω να διασκεδάζουν δίχως εμένα. Αυτή η τύχη μου εμφανιζόταν σε μια εικόνα συγκεκριμένη. που θα την είχε προξενήσει —όπως και έγινε παραδεκτό τελικά— μια μοιραία γλίστρα στα σκοτεινά και αφού είχε φύγει απ' την ταβέρνα. Ήμουν εκεί για να προστατέψω και να υπερασπίσω τα δύο πλασματάκια. πράγματι. πάνω στο κόκκινο μαξιλάρι μιας βαθιάς πολυθρόνας κοντά στο παράθυρο: ήθελε να τελειώσει ένα βιβλίο. Είχαμε αφήσει τον Μάιλς στο σπίτι. κι αυτό ήταν ένα θέαμα μέσα σ' έναν κόσμο δικής τους επινόησης —δεν είχαν καμιά ανάγκη να αντλούν από τη δική Digitized by 10uk1s.τι είχε συμβεί. θεωρήθηκαν τελικά —ύστερα από την ανάκριση κι από ατέλειωτες φλυαρίες— αρκετά υπεύθυνα για ό. Αυτό που με έσωσε. Δεν ξέρω με τι λόγια να δώσω στην αφήγησή μου μια πιστευτή εικόνα της ψυχικής μου κατάστασης —αλλά εκείνες τις μέρες ήμουν κυριολεκτικά ικανή να βρίσκω χαρά στον εξαιρετικό ηρωισμό που απαιτούσε από μένα η περίσταση. τώρα που αναδρομίζει ο νους μου. αντίθετα. Όσο περισσότερα θα έβλεπα εγώ. γιατί ο ήλιος ήταν ακόμα ψηλά κα η μέρα εξαιρετικά ζεστή. και τριγυρίσαμε κάπου μισή ώρα. κρυφές παρεκτροπές. τόσο λιγότερα θα έβλεπαν εκείνα. που η επίκληση της αδυναμίας τους για βοήθεια είχε γίνει ξαφνικά πάρα πολύ σαφής. ώρες-ώρες. βίτσια σχεδόν διαπιστωμένα— που θα ήταν πολύ περισσότερο υπεύθυνα. κι εγώ —ναι. απομονωμένοι μαζί. είχα ξεδιαλύνει ανήσυχα. ναι —από τη στιγμή που πήρα πραγματικά την κατάσταση στα χέρια μου. και όπως ήταν πιωμένος. μια υπερβολική τάση να μη συγκεντρώνεται σε κάτι. ήταν η απαίσια μορφή αυτού του ανθρώπου ζωντανού —ο πεθαμένος μπορούσε να περιμένει λίγο!— και όλοι οι μήνες που είχε περάσει συνέχεια στο Μπλάυ. που έτυχε να περνώ στην περιοχή του σπιτιού. Ήταν μια τεράστια βοήθεια για μένα —ομολογώ πως μάλλον συγχαίρω τον εαυτό μου όταν το αναλογίζομαι!— πως είδα την υπηρεσία μου με τόσο σθένος και τόσο απλά. June 2010 . που μόνο του ελάττωμα ήταν. με δυο λόγια. πως όταν πια ο ήλιος της αυριανής μέρας βρισκόταν ψηλά. Ήμουν ένα προστατευτικό παραπέτασμα —έπρεπε να στέκομαι μπροστά τους. Το τέλος εκείνου του πονηρού καιρού έφτασε μονάχα όταν την αυγή μιας χειμωνιάτικης μέρας. κι εγώ είχα ενθαρρύνει με χαρά μια τόσο αξιέπαινη πρόθεση ενός αγοριού. το παραπάτημα τη νύχτα. μια υπέροχη τύχη. Πάνω απ' όλα. υλική. συνολικά. Άρχισα να τα παρακολουθώ με μια κρυφή ανησυχία και μια εσωτερική διέγερση. Ήταν.

με πάθος. Μετατόπισα τότε τη ματιά μου —και αντίκρισα αυτό που ήταν να αντικρίσω. δηλαδή.μου. με μια προσπάθεια που ήταν ήδη αρκετά δυνατή. καθώς αναρωτήθηκα τρομαγμένη αν θα έβλεπε κι αυτή —και κράτησα την ανάσα μου όσο περίμενα σαν ποια κραυγή της. Τότε. σαν ποιο ξαφνικό αθώο σημάδι περιέργειας ή φόβου. Αυτό το δεύτερο κομμάτι πάσχιζε να στερεώσει στη θέση του. η υπηρεσία μου περιοριζόταν στο να είμαι. Ξεχνάω ποιος ήταν ο ρόλος μου εκείνο το απόγευμα. Εξακολουθούσαν να είναι στυλωμένα πάνω στο κέντημά μου. Για τη θετική ταυτότητα της οπτασίας θα βεβαιωνόμουν μόλις το ρολογάκι του θάρρους μου θα χτυπούσε το σωστό δευτερόλεπτο. Θυμάμαι μονάχα πως ήμουν κάτι πολύ σημαντικό και ατάραχο. ή το παιδί του μπακάλη. σε κάποια απόσταση. όπως —δίχως να έχω ακόμα κοιτάξει— και πάνω στην αντίληψή μου για το χαρακτήρα και τη στάση του επισκέπτη μας. με βεβαιότητα. και νιώθω ακόμα τώρα τη δύναμη της προσπάθειάς μου να μην τα ανασηκώσω ώσπου να πειστώ πως θα ήμουν ικανή ν' αποφασίσω τι να κάνω. τέλος. που ωστόσο χωνευόταν μέσα στη φωτεινότητα της ζεστής. Digitized by 10uk1s. καθώς την κοίταζα. αμφισβήτησα το δικαίωμα της παρουσίας του. Περίμενα. κάτω από άμεση προσωπική παρατήρηση. το πυκνό σύθαμνο. Είχε μαζέψει από χάμω ένα κομματάκι ξύλο. και οι δυο μας. κάποιο ξεχωριστό πρόσωπο ή πράγμα. Αυτή ήταν η στάση της όταν. με την απόλυτη βεβαιότητα πως ήμασταν ακόμα. και κατάληξε να είναι μια ευχάριστη και εξαιρετικά αρχοντική αργομισθία. Βλέποντας σε τι ήταν απασχολημένη. Τίποτα δεν ήταν περισσότερο φυσικό από το να ήσαν αυτά τα πράγματα τα άλλα πράγματα. Τα γέρικα δέντρα. πήρα κουράγιο. και σ' αυτή τη θέση άρχισα να έχω την αντίληψη. γι' αυτά. και θα σκάρωνε έτσι ένα καράβι. Ξάφνου ένιωσα πως στην αντικρινή όχθη της Αζοφικής Θάλασσας είχαμε ένα θεατή που παρακολουθούσε μ' ενδιαφέρον.τιδήποτε —τουλάχιστον όχι στην πεποίθηση που σχημάτιζα από τη μια στιγμή στην άλλη. Ήταν ένα ξένο ανικείμενο εκεί —ένα ον. πως μέσα στο ίδιο λεπτό. Βρισκόμασταν στην άκρη της λιμνούλας. που χρειαζόταν στο παιχνίδι εκείνης της στιγμής. και όπως τώρα τελευταία είχαμε αρχίσει και γεωγραφία. μα τίποτα τέτοιο δεν έγινε. την κοίταξα. πως τίποτα δεν ήταν φυσικότερο. και πως η Φλώρα ήταν αφοσιωμένη στο παιχνίδι της. Στο μεταξύ. που αμέσως. και όμως χωρίς να το βλέπω άμεσα. ενός τρίτου προσώπου. εκτός από το πολύ πιο παράξενο που ήταν αυτό που έπεσε στην αντίληψή μου. αν σήκωνα τα μάτια μου. στην αντικρινή όχθη. που έτυχε να έχει μια μικρή τρύπα στη μέση. ή κι ένας θεληματάρης. σύμφωνα με το ρόλο μου στο παιχνίδι ήμουν κάτι που μπορούσε να κάθεται— στον παλιό πέτρινο πάγκο πλάι στη λιμνούλα. Θυμάμαι πως υπολόγισα όλες τις δυνατότητες. καθώς έπαιζε. που εκείνη τη στιγμή βρισκόταν κάπου δέκα γιάρδες μακριά από μένα. με κάποιο εργόχειρο —επειδή. και ύστερα από μερικά δευτερόλεπτα ένιωσα πως ήμουν έτοιμη για τα παρακάτω. κι αυτό της έδωσε την ιδέα να μπήξει στην τρύπα ένα άλλο κομμάτι ξύλο. Δεν υπήρχε τίποτα το ακαθόριστο ή αμφίβολο σε ο. γαλήνιας ώρας. της παρουσίας. λόγου χάρη. ο ταχυδρόμος. που απολύτως δεν ήσαν. πλατύ και μακρουλό. που θα παράσταινε κατάρτι. κατά δεύτερο λόγο. Ο τρόπος που σχημάτισα αυτή την αντίληψη. από το χωριό. June 2010 . κατά πρώτο λόγο —και νιώθω πως υπάρχει σ' αυτό κάτι το πιο αδυσώπητο παρά σε ο. στη λίμνη. θα μου το φανέρωνε. Έτσι. γύρισα τα μάτια μου ολόισια πάνω στη Φλωρούλα.τιδήποτε άλλο έχω ν' αφηγηθώ— σχημάτισα την πεποίθηση πως μέσα σ' ένα λεπτό είχε σβήσει η φωνή της. Είχα καθίσει. είχε γυρίσει την πλάτη της. Αυτό είχε λίγη επίδραση πάνω στη βεβαιότητά μου. και. Η καρδιά μου σταμάτησε μια στιγμή. η λιμνούλα ήταν η Αζοφική Θάλασσα. ήταν το πιο παράξενο πράγμα στον κόσμο —το πιο παράξενο. για το τι θα έβλεπα ολόισια μπροστά μου. από το να παρουσιαστεί ένας από τους υπηρέτες. έριχναν ένα μεγάλο κι ευχάριστο ίσκιο.

ύστερα απ' αυτό —και δεν είμαι σε θέση να αφηγηθώ με σαφήνεια την αγωνία μου στο ενδιάμεσο διάστημα.. Το κράτησε για τον εαυτό της. τα λέω ίσως μονάχα τώρα με συνοχή. Αυτό το παιδί. πως φαινόμουν να μην ξέρω τι λέω... Ωστόσο.VII ΕΠΙΑΣΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑ Γκρόουζ μόλις μπόρεσα. όλα όσα ξέρουμε κι εμείς —κι ο Θεός ξέρει τι άλλο ακόμα! Ύστερα. —Μα. —Ω. ακούω ακόμα τώρα τον εαυτό μου να φωνάζει καθώς έπεσα στην αγκαλιά της: —Ξέρουν —είναι τρομερό: ξέρουν. χλομή και φρικαλέα. και μ' ένα τέτοιο πρόσωπο! στην άλλη όχθη της λίμνης. ήταν σαν να ήταν τόσο κοντά όσο εσύ! Digitized by 10uk1s.. ακόμα και στον εαυτό μου. —Σας το είπε. —Πριν από δυο ώρες. της τα είπα. καθώς με άφησε. —Από εκεί που έρχονται! Εμφανίστηκε και στάθηκε κει —μα όχι τόσο κοντά. Ήμουν εκεί με το παιδί. —Ένα άλλο πρόσωπο. —Ήμουν εκεί... καθώς μιλούσα. —Ούτε λέξη —αυτό είναι το φρικτό. οχτώ χρονών παιδί! Η κατάπληξή μου εξακολουθούσε να είναι ανείπωτη. —Και δίχως να έρθει πιο κοντά. Είχα συναίσθηση. Ένιωσα τη δυσπιστία της. πώς το ξέρετε. για να μην μπορώ να την περιγράψω. ξέρουν! —Μα τι πράμα.. γιατί έβλεπα αυτή την ιδέα να σχηματίζεται σιγά-σιγά πάνω στο πρόσωπο της κυρία Γκρόουζ.. καμιά ωρούλα. τούτη τη φορά —αλλά εξίσου ολοφάνερα απαίσιο και σατανικό: μια γυναίκα μαυροφορεμένη. έμεινε με ανοιχτό στόμα: —Τότε. στον κήπο —μόλις μπορούσα να αρθρώσω τις λέξεις —η Φλώρα είδε! Η κυρία Γκρόουζ το δέχτηκε όπως θα δεχόταν μια γροθιά στο στομάχι.. —Θέλετε να πείτε πως τον είχε αντιληφθεί. —Όχι —πως την είχε αντιληφθεί.. το είδα με τα μάτια μου: είδα πως είχε απόλυτα αντιληφθεί. June 2010 . έτσι που με κρατούσε.. για το Θεό. Η κυρία Γκρόουζ.. και μ' ένα τέτοιο ύφος.. ρώτησε με κομμένη ανάσα. και ήρθε ξαφνικά. φυσικά. —Πώς ήρθε —από πού. για την εντύπωση και την αίσθηση που προκάλεσε.

—Γιατί είμαι βέβαιη. —Πώς μπορείτε να είστε βέβαιη. σαν να την έσπρωξε σ' αυτό η αίσθηση για το πού μπορούμε να φτάσουμε αν υποχωρήσουμε και μια ίντσα: Digitized by 10uk1s. —Μα. —Τότε. τόσο περισσότερο φοβάμαι. June 2010 . για όνομα του Θεού. είναι πως το παιδί μπορεί να εξακολουθήσει να τη βλέπει. όχι —είναι βαθιά η αιτία. εκείνη που πέθανε. επέμεινα. Μα η φίλη μου φάνηκε μονάχα σαν χαμένη: —Δε σας καταλαβαίνω. Γύριζε δεξιά-ζερβά μέσα στην αγωνία της. αμέσως όμως ξανάρθε στον εαυτό της. Δεν ξέρω τι δε βλέπω —τι δε φοβάμαι! Η κυρία Γκρόουζ πάσχισε να μην το βάλει κάτω: —Θέλετε να πείτε πως φοβάστε μην την ξαναδείτε. Αλλά κάποια που το παιδί την έχει ξαναδεί. Δε με πιστεύεις. είναι για να μην ανησυχήσετε. της φώναξα: —Τότε ρώτησε τη Φλώρα —αυτή είναι βέβαιη!— αλλά μόλις το είπα το μετάνιωσα: —Όχι. τόσο βλέπω πιο καθαρά. Η κυρία Γκρόουζ λύγισε για μια στιγμή μπροστά σ' αυτή τη δυνατότητα. —Ω. έκανε ένα βήμα πίσω: —Ήταν κάποια που δεν την έχετε ξαναδεί. —Όχι.. πρόσθεσα: —Η προκάτοχή μου. και όσο πιο καθαρά βλέπω. με μια παράξενη ορμέμφυτη κίνηση. —Η μις Τσέσελ. πολύ βαθιά! Όσο το εξετάζω. —Η μις Τζέσελ.Η φίλη μου. Στην κατάσταση που ήσαν τα νεύρα μου. τώρα πια! —και ύστερα της εξήγησα: —Φοβάμαι μήπως δεν τη δω. μην τη ρωτήσεις! Θα πει πως δεν είναι βέβαιη —θα πει ψέματα! Η κυρία Γκρόουζ δεν ήταν τόσο σαστισμένη ώστε να μη διαμαρτυρηθεί από ένστικτο: —Μα πώς μπορείτε να λέτε τέτοια πράματα. όχι. Η Φλώρα δε θέλει να το ξέρω. Και για να δείξω τι εννοούσα. Κάποια που την έχεις ξαναδεί κι εσύ.. —Ναι. αυτό δεν είναι τίποτα. και σίγουρα θα εξακολουθήσει — δίχως να το ξέρω.

! —δοκίμασε μάλιστα κι ένα αποτρόπαιο αστείο: —Ίσως και να της αρέσει! —Να της αρέσουν τέτοια πράματα —ένα τόσο δα μωρό! —Δεν είναι ίσια-ίσια μια απόδειξη της αθωότητάς της. σαν να ήθελε να δει αν έμοιαζαν με τα μάτια της άλλης. —Την κοίταζε. αν δεν την πειράζει. —Ώστε το παραδέχεσαι πως ήταν τέτοια. —Που σας κοίταζε.. —Α... Αυτό την έβαλε σε αμηχανία. σχεδόν με τύλιξε. —Πείτε μου πώς το ξέρετε. με τόσο τρομερά μάτια! Κοίταξε τα δικά μου μάτια. να αγκιστρωθούμε σ' αυτό! Αν δεν είναι μια απόδειξη αυτού που είπες. —Με μια αποφασιστικότητα.. —Θεέ μου. θέλετε να πείτε.. όχι. Από τον τρόπο που κοίταζε. —Χειρότερο από αντιπάθεια. —Ω.. June 2010 . —Θέλετε να πείτε. Και τέλος. εμένα. —Θεέ μου. Η κυρία Γκρόουζ στύλωσε χάμω τα μάτια της για ένα λεπτό. της φώναξα. αναθωρίζοντας: —Πείτε μου πώς το ξέρετε. όχι —αυτό θα μπορούσα να το βαστάξω. Με κάτι πολύ χειρότερο. ούτε γύρισε να με κοιτάξει.. τότε πρέπει ν' αρπαχτούμε απ' αυτό.. ξανάπε μονάχα. Για μια στιγμή. Με τόση κακία. —Να την αρπάξει. το κάτω-κάτω.. Digitized by 10uk1s. είπε θαρραλέα η φίλη μου. με αντιπάθεια. Με κάτι σαν παράφορη επιθυμία. Μονάχα τη μικρή κοίταζε. Η κυρία Γκρόουζ πάσχισε να το αντιληφθεί καλά. είναι μια απόδειξη —ο Θεός ξέρει για τι πράμα! Γιατί αυτή η γυναίκα είναι η φρίκη της φρίκης. ας μη χάνουμε το νου μας! Και. ανείπωτη. Την έκανα να χλομιάσει: —Επιθυμία.—Χρυσή μου. —Πώς το ξέρω.

. να επιμείνω πολύ. ήταν κυρία. Εκείνη ήταν κυρία. —Και οι δυο τους ήσαν αισχροί. συμπλήρωσα την ανακοίνωσή μου: —Αυτό είναι που ξέρει η Φλώρα. ζύγιζε αυτό που είχα πει. ήταν αισχρή. Ύστερα από λίγο γύρισε προς το μέρος μου: —Είπατε πως φορούσε μαύρα.. Και καθώς στεκόταν εκεί και κοίταζε έξω. το θύμα της εκμυστήρευσής μου. μιλώντας μαζί της.. —Ολοκληρωμένες. βήμα-βήμα.. Πάλι κατάλαβα. Έτσι. σχεδόν σαν αποφόρια.. για λίγη ώρα. είχαν σχέσεις μεταξύ τους. Και βρήκα απόλυτα κάποια βοήθεια έτσι που την έβλεπα τώρα με τόση ακρίβεια. τίποτα όμως δε με εμπόδιζε να παραδεχτώ το δικό της μέτρο για την κατάπτωση της προκατόχου μου. Από τι πέθανε εκείνη. αναρρίγησε και πήγε στο παράθυρο. —Σαν να είχε πένθος —μάλλον φτωχικά ντυμένη. και τότε συνέχισα: —Πρέπει να τα ξέρω. της θέσης τους —ναι. αλλά ακόμα μονάχα σιωπηλά. τη μεγάλη αξιοπρέπειά σου να μη μου έχεις μιλήσει ως τώρα. για τη θέση ενός υπηρέτη στην κοινωνική κλίμακα. Το στριφογύρισα στο νου μου.Η κυρία Γκρόουζ. Δεν έπρεπε. Αλλά. Αλλά αισχρή. Υπήρχε ένας τρόπος να χειριστώ αυτό το ζήτημα. Έλα. —Ω. της τάξης τους. λέγε. Μα ήρθε πια ο καιρός να μου τα πεις όλα. γιατί ολοφάνερα. με τα μάτια της αόριστα πάνω στα δικά μου. βέβαια. και τον μεταχειρίστηκα —τόσο πιο Digitized by 10uk1s. εξαιρετικά όμορφη. —Παρ' όλη τη διαφορά.. —Ναι. και το έσφιγγε σαν να ήθελε να μου δώσει δύναμη για να αντέξω στην αναστάτωση που θα πάθαινα από τούτη την αποκάλυψη. εξαιρετικά όμορφη. Ξανάρθε σιγά-σιγά κοντά μου: —Η μις Τζέσελ. Έπιασε πάλι το χέρι μου με τα δυο της χέρια. —Κι εκείνος τόσο πολύ πιο χαμηλά. ναι. Φάνηκε να συμφωνεί. Τώρα κατάλαβα πού είχα φέρει επιτέλους. είπε θλιμμένα. —Ω. είπε τελικά. επέμεινα. πολύ-πολύ όμορφη. —Εκτιμώ. αντιμετωπίσαμε πάλι μαζί την κατάσταση.. June 2010 .. της είπα. είπε η κυρία Γκρόουζ..

τι φανταζόμουν —πάει. Ήταν σαν να είχε πάλι εμφανιστεί στα μάτια της η μις Τσέσελ.... ναι —όσο γι' αυτό.. σαν να ήταν κάπως η περίπτωση για αποχρώσεις: —Δεν έχω ξαναδεί άλλον σαν αυτόν. για το μακαρίτη έξυπνο. το πλήρωσε ακριβά! —Ώστε ξέρεις από τι πέθανε. διεφθαρμένο.τι ήθελε. Δεν μπορούσε να μείνει. χάθηκαν τα παιδιά! Digitized by 10uk1s.. ρώτησα. με τη μαρτυρία της... σίγουρο. τίποτα δεν ξέρω.αδίστακτα. —Ποια ήταν η πραγματική αιτία που έφυγες. κι ο πόνος μου ξεχείλισε: —Δεν κάνω το καθήκον μου! είπα με απελπισία. μου φάνηκε για μια στιγμή πως είδα μέσα τους την αναθύμησή της. Και είπα με πεποίθηση: —Και γι' αυτή θα ήταν ό. —Μ' εκείνη. —Με αυτούς όλους. που είχε φύγει από δω! —Ήξερες λοιπόν. όπως την είχα κάνει κι εκείνη να ξεσπάσει τις προάλλες σ' ένα κλάμα γοερό. τόσο καθαρά όπως την είχα δει κοντά στη λίμνη.τι ήθελε. —Ήταν ένας παλιάνθρωπος. Το πρόσωπο της κυρίας Γκρόουζ δήλωνε πως πραγματικά έτσι ήταν. Και έπειτα φαντάστηκα. Η κυρία Γκρόουζ το στριφογύρισε στο νου της. ωραίο. κι ακόμα φαντάζομαι. αυτό —σε μια γκουβερνάντα. επειδή ήθελα να έχω μια πλήρη ιδέα. κι ευχαριστώ το Θεό. Πάντως.. June 2010 . με ένα ύφος που θα ήταν —όπως το αισθανόμουν άλλωστε κι εγώ η ίδια— γεμάτο συντριβή και απελπισία. «ιδιαίτερο» υπηρέτη του εργοδότη μας: αναίσχυντο. Ω. πνιγμένη στ' αναφιλητά. Αυτό προκάλεσε πάλι όλη τη συμπόνια της. αποκρίθηκα. Έκανε ό. δεν τα προστατεύω! Είναι πολύ χειρότερο από ό. και συγκινημένη από την καλοσύνη της. αχρείο. ξέσπασα.. Κι αυτό που φαντάζομαι είναι τρομερό! —Όχι τόσο τρομερό όσο αυτό που κάνω εγώ. Με έσφιξε πάνω στο μητρικό της στήθος. της είπα. —Δεν τα φυλάγω. Εδώ. —Όχι. αλλά είπε ταυτόχρονα: —Η καημένη.. Δεν ήθελα να ξέρω —και ήμουν ευτυχισμένη που δεν ήξερα...

θα έχανα τα Digitized by 10uk1s. είχε γίνει ξαφνικά η μικρότερη από τις έγνοιες μου. να μαντέψει αν την είδα κι εγώ! Ήταν κρίμα που χρειάστηκε να περιγράψω άλλη μια φορά τη μικρή φασαρία που είχε κάνει επιδεικτικά για να ξεγελάσει την προσοχή μου —οι πιο έντονες κινήσεις της. Ήταν κρίμα —για να ξοφλήσω μ' αυτό μια για πάντα— που έπρεπε ν' απαριθμήσω πάλι τα σημάδια της πονηριάς που. να δείξω αυτοκυριαρχία. που δεν είχα το θάρρος να καυτηριάσω —κι έτσι. είχα ξαναβρεί τη Φλώρα και ανακάλυψα —ήταν σχεδόν μια ηδονή!— πως μπορούσε να βάλει με συναίσθηση το χεράκι της πάνω στο πονεμένο μέρος. την ταραχή μου. χάρηκα κυριολεκτικά —για την ώρα. και που είχα κιόλας θεωρήσει πως ήταν κάτι που μπορούσα να καλλιεργήσω θετικά. κοντά στα παιδιά. αν δεν είχα επιδοθεί σ' αυτή την ανασκόπηση. και να επαναλάβω πως είχα αντιληφθεί. όλα γκρεμίζονταν εκτός από την απειρία τους κι από την ομορφιά τους. φυσικά — και δεν την αδικώ γι' αυτό!— να θάψει την όλη υπόθεση: έσπευσα. Φανταζόμουν πως είχα εξαλείψει κάθε σημάδι. Δεν μπόρεσα να τα απαρνηθώ. αν τα είχα «εφεύρει». που μόλις της την παρουσίασα. μες στην αμηχανία μας. να της περιγράψω. εξετάζοντας το πρόσωπό μου. μπόρεσα όμως να βεβαιώσω την κυρία Γκρόουζ —όπως έκανα επανειλημμένα εκεί πάνω. το απομεσήμερο. και προτιμούσα. τα ξανακουβεντιάσαμε. June 2010 . να τη διαβεβαιώσω πως το ενδιαφέρον μου είχε πάρει τώρα τη μορφή έρευνας για έναν τρόπο που θα επέτρεπε να γλιτώσουμε από τούτη την αγωνία. το τραγούδι της. μόνο και μόνο επειδή το ήθελα. Ωστόσο. και γνωματεύοντας πως η γλύκα τους ήταν ένα τέχνασμα πρόωρης πονηριάς. και. η πρότασή της να παίξουμε κυνηγητό. σαν μια αποκάλυψη. και με το μυρωμένο πρόσωπό τους πάνω στο μάγουλό σου. και παραδέχτηκε πως δε χωρούσε καμιά αμφιβολία πως είχα δει με ακρίβεια ό. δεν είχα παρά να τη ρωτήσω πώς μπόρεσα. Επιθυμούσε. και ταυτόχρονα. ότι η αδιανόητη επικοινωνία που είχα πιάσει αυτόφωρα. Συμπέσαμε στο ζήτημα μιας πιθανότητας πως με την επανάληψη —που την είχαμε σίγουρη— θα συνήθιζα στον κίνδυνο. στα καταπληκτικά μας βιώματα. συσχετίζοντας το φάρμακο για τους φόβους μου με εκείνη την αίσθηση της γοητείας τους. αναγνώρισε και κατονόμασε αυτά τα πρόσωπα. δίχως να φανεί. έχοντας ξεκάθαρα τη γνώμη πως ο προσωπικός κίνδυνος που θα διέτρεχα. αλλά μπροστά σ' αυτή την απροσμέτρητη φιλανθρωπία. φυσικά. φυσικά. σαν ανταμώσαμε ξανά. να απαρνηθώ την κρίση μου. ήταν η καινούρια υποψία μου —κι ωστόσο. Αργά εκείνη τη νύχτα. και πως θέλησε να με κάνει να υποθέσω πως δεν την είδε. Έπρεπε να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας αν όχι τίποτ' άλλο —όσο κι αν αυτό ήταν δύσκολο μπροστά σε ό. σαν από θαύμα. πως οφείλαμε να μην παρασυρθούμε σε υπερβολές. που ποτέ δε μου είχε λείψει. υπήρχαν βάθη και δυνατότητες. μείναμε σύμφωνες. Για να το παραδεχτεί. όσο μου ήταν δυνατόν. και για τα δυο μέρη. με είχε κάνει. είχα ξαναγυρίσει. κοντά στη λιμνούλα. Αυτό που ήταν αβάσταχτο. ήταν. ακόμα και σ' αυτή την περιπλοκή. Κοιτάζοντας μες στα γαλάζια βάθη των ματιών του παιδιού. στις μικρές ώρες— πως με τις φωνές τους στον αέρα. λοιπόν. όσο κοιμόταν όλο το σπιτικό. Με άλλα λόγια. ήταν ελάχιστα αμφισβητήσιμο. ως την τελευταία λεπτομέρεια και με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.τι. Ήταν κρίμα που ήμουν υποχρεωμένη να εξετάσω ξανά τη βεβαιότητα της στιγμής. και ύστερα με κατηγόρησε κατάμουτρα πως «έκλεψα». Ήταν κρίμα που χρειάστηκε να ξαναπώ με τρεμουλιαστή φωνή για ποιους λόγους. η μεγαλύτερη ζωηρότητα στο παιχνίδι της.τι είχα δει. για να αποδειχτεί το άσκοπό της. ολόιδια όπως έβλεπα μπροστά μου την κυρία Γκρόουζ. ζήτημα συνήθειας. τουλάχιστον— που τα ίχνη τους δεν είχαν εξαφανιστεί ολότελα.VIII ΑΥΓΟ ΠΟΥ ΕΙΧΑ πει στην κυρία Γκρόουζ ήταν αλήθεια: στο ζήτημα που είχα θέσει μπροστά της. Με κοίταξε γλυκά. κι έτσι που τα έσφιγγες πάνω στην καρδιά σου. η φλυαρία της. μέσα στην αναστάτωσή μου δεν είχα καν αμφισβητήσει πως η μικρή είδε την επισκέπτριά μας. οι ώρες που ακολουθούσαν είχαν φέρει κάποιο ξαλάφρωμα. ήμουν ένοχη κυνισμού. τα πρόσωπα που μου είχαν εμφανιστεί —μια εικόνα. Σαν άφησα την κυρία Γκρόουζ ύστερα από το πρώτο μου ξέσπασμα.

και περνούσε ολόκληρες ώρες μαζί του. και μου είχε πει πολλά. να υπαινιχθεί το ανάρμοστο ενός τόσο στενού συνδέσμου. Αν πίστευα όμως. Ποιος ήταν αυτός ο λόγος. ας το θέσουμε οριστικά. ακόμα και να προχωρήσει έως το σημείο να μιλήσει ξεκάθαρα γι' αυτό το ζήτημα στη μις Τζέσελ. Δε θα το έκανε ποτέ! και δοκίμασε πάλι να μ' εντυπωσιάσει. θυμάμαι πως είπα. Αυτό που είχε τότε στο νου της η φίλη μου. Πάνω σ' αυτό. Η παραδοχή της ήταν αρκετά ξεκάθαρη. πριν να γυρίσει ο Μάιλς.» Κυριολεκτικά ποτέ δεν ήταν κακό παιδί. πως για κάμποσους μήνες ο Κουίντ και το παιδί ήσαν αδιάκοπα μαζί. είπε πως δεν ήταν έτσι.δύο-τρία αμυδρά στοιχεία παρηγοριάς που μου απόμεναν. —Και μάσησε τα λόγια του. η απάντησή του ήταν κακή. —Σαν ήσαν μαζί οι δυο τους. —Ακριβώς! Κι από τη μια. είχα την απάντηση. με το τσιγκέλι —αλλά πέρα από όσα είπε. όλες αυτές τις εβδομάδες που έζησα μαζί του και τον παρακολουθούσα προσεκτικά: ήταν αδιάκοπα ένα μικρό θαύμα εξαίσιας καλοσύνης. πριν μας χωρίσει η γκρίζα χαραυγή. ένας μικρός κινητός ίσκιος εξακολουθούσε να περνάει πάνω στο μέτωπό μου σαν το φτερό νυχτερίδας. πως δεν εννοούσες ότι κυριολεκτικά ποτέ δεν ήταν «κακό παιδί. θέλω να πω. τολμήσει η κυρία Γκρόουζ να επικρίνει. πάντως. μ' έναν πολύ παράξενο τρόπο. —Όχι. Όχι. —Του θύμισες πως ο Κουίντ ήταν ένας υπηρέτης και τίποτα περισσότερο. πάλι την πίεσα. και τότε η καλόκαρδη γυναίκα μίλησε απευθείας του Μάιλς. με αποτέλεσμα να στριμώξω τη συνάδερφό μου στον τοίχο. αποδείχτηκε πως είχε τεράστια σημασία. της είπε να κοιτάζει τη δουλειά της. —Δεν πιστεύω σε τίποτα τόσο αποτρόπαιο. φυσικά. λίγο-λίγο. Σαν έβγαινε μ' αυτόν. Ήμουν βέβαιη. Αλλά αρνήθηκε ορισμένα περιστατικά. Ήταν μια ανάκριση τρομερά αυστηρή. —Κι από την άλλη. Και θυμάμαι. Την πίεσα να μιλήσει. —Τι περιστατικά. Η μις Τζέσελ. Επανέλαβε τα λόγια σου στον Κουίντ. Του είχε πει —όπως την πίεσα να μου ομολογήσει— πως δεν της άρεσε να βλέπει νεαρούς κυρίους να ξεχνούν τη θέση τους. είναι κάτι που θα ήθελα απόλυτα. σχετικά μ' εκείνο το γράμμα από το σχολείο. Είχε. σ' εκείνη την περίσταση —γιατί το κοιμισμένο σπιτικό. σαν είπες. λες και ήταν παιδαγωγός του ο Κουίντ —και πολύ σπουδαίος. καθώς και η συμπύκνωση του κινδύνου και η επαγρύπνησή μας φαίνονταν να βοηθούν σ' αυτό —πως ένιωσα τη σημασία που είχε να δώσω το τελευταίο τράβηγμα για το άνοιγμα της κουρτίνας. από επιτακτική ανάγκη. χρυσή μου. και σε ποιο σημείο από τις προσωπικές σου παρατηρήσεις αναφερόσουν. μέσα στη στενοχώρια μας και ύστερα από την επιμονή μου. ρώτησα και περίμενα. μάλιστα. Δε θα μπορούσα. κι αυτό με έκανε να προσθέσω: Digitized by 10uk1s. Τι είχες στο νου σου. όχι αυτό. Ήταν. λόγου χάρη. όπως και να είναι —πρόσθεσε— πως δεν το είπε. ούτε λιγότερο ούτε πολύ. δίχως να σε σπλαχνιστώ καθόλου —μα ούτε τόσο δα— να σε κάνω με το ζόρι να μου το πεις. Θα είχες πει κι εσύ το ίδιο αν δεν είχες κάποιο λόγο να κάνεις μια επιφύλαξη. Δε θα είχα παρακινηθεί. πως δεν πιστεύω. να διαβεβαιώσω κατηγορηματικά τη φίλη μου. June 2010 . μάλιστα— και η μις Τζέσελ να ήταν μονάχα για τη μικρή κυρία. πως ήμουν βέβαιη —κι αυτό ήταν τόσο το καλύτερο— πως εγώ τουλάχιστον δεν είχα προδώσει τον εαυτό μου. από απόγνωση —κι εγώ δεν ξέρω πώς να το χαρακτηρίσω— να επικαλεστώ τη βοήθεια της νοημοσύνης. αλλά ο τόνος της συνομιλίας μας δεν ήταν η ελαφρότητα —και.

τώρα όμως είναι εντάξει! πήρε το μέρος του η κυρία Γκρόουζ με θλιμμένο ύφος. ξαναγύρισα στο πρώτο της παράδειγμα. —Δεν ξέρω. σε είχε κάνει περισσότερο από όλα δυστυχισμένη. δεν ξέρω! βόγκηξε η καημένη. Αλλά θα μου το ομολογήσεις κι αυτό. μα δε θα μπορέσω να σου απαντήσω για μερικές μέρες. κοκκινίζοντας λιγάκι. σε σχέση με τον Κουίντ. για την Digitized by 10uk1s... June 2010 . δίχως τη βοήθειά μου. ξανάπε. Πάλι κόμπιασε: —Όχι. Ήταν κάτι στο παιδί. —Σου το είπε σαν δικαιολογία.—Καταλαβαίνω. αποκρίθηκα. —Ω. τότε που ήσουν υποχρεωμένη να αγωνίζεσαι σιωπηλά. —Ω! μουρμούρισε η κυρία Γκρόουζ. στο παρελθόν. Υπάρχουν κατευθύνσεις που δε θέλω να ακολουθήσω για την ώρα. Φυσικά! Αλλά. επέμεινα. Πώς. Αρνήθηκε... δεν έδειξε τίποτα. αλήθεια —κι ας ήταν ένας διάβολος στο σχολείο! Πώς. σκεφτική— αυτό δείχνει τι κατάφεραν να το κάνουν το παιδί! —Α. πως έκρυβε τις σχέσεις τους. Βλέπετε. —Μα. είπα μέσα στην ταραχή μου. Θεέ μου —είπα με αγανάκτηση. —Ναι. και καταχωνιάζεις —από συστολή. χρυσή μου. Είπε ψέματα. δεν μπορούσε να εμποδίσει. πώς είναι σήμερα ένας τέτοιος άγγελος. όταν σου μίλησα για το γράμμα από το σχολείο του! —Αμφιβάλλω αν φαινόμουν τόσο αλλόκοτη όσο εσείς! αποκρίθηκε ζωηρά. που σου έδινε την ιδέα πως σκέπαζε. από λεπτότητα— ακόμα και την εντύπωση που. πού το πήγαινα. να μου την ξανακάνεις! φώναξα σ' έναν τόνο που έκανε τη φίλη μου να γουρλώσει τα μάτια της. —Δεν παραξενεύομαι πως φαινόσουν αλλόκοτη. που είχε αναφέρει πριν από λίγη ώρα. Θεέ μου πώς την πίεζα τώρα! —Ώστε μπόρεσες να καταλάβεις πως ήξερε τι συμβαίνει ανάμεσα στα δύο καθάρματα. πρέπει να μου ξανακάνεις αυτή την ερώτηση.. Μονάχα δεν έχεις τη δική μου τρομερά τολμηρή αντίληψη. Πώς. Στο μεταξύ. Σκέφτηκα πάνω σ' αυτό. προσθέτοντας. —Να μάθεις την αλήθεια. ε. ρώτησα. δε μου μίλησε ποτέ γι' αυτό. η μις Τζέσελ αδιαφορούσε. Κατάλαβε. Μονάχα. Κι αν ήταν τότε κακός. Αρνήθηκε. Δεν του το απαγόρεψε. σίγουρα ξέρεις. σ' έναν τόνο που υπονοούσε πως αυτό δεν είχε σημασία —όπως και το υποστήριξε. συνέχισα. από σεμνότητα. —Ξέρεις. Άκουσε. —Δε σου μίλησε ποτέ για κείνη. το κάτω-κάτω..

που την ίδια στιγμή απαγόρευσα στον εαυτό μου να την αποδεχτεί. Αλλά κατάφερα να αναχαιτίσω τη διατύπωση αυτής της άποψης. δε θα του το συγχωρούσατε.ικανότητα του παιδιού να αυθαδιάζει: —Αφού ο Κουίντ. πρόσθεσα με ύφος ρεμβαστικό. ναι! Αυτό μας διασκέδασε. πως ταίριαζε ακριβώς με την εξαιρετικά τρομερή άποψη. Αυτό τους βόλευε όλους. κανέναν δεν κατηγορώ ακόμα —και πριν να κλείσω την πόρτα και να κινήσει. δηλαδή. ήταν πως κι εσύ ήσουν υπηρέτρια —και όπως η κυρία Γκρόουζ το παραδέχτηκε. —Ω.τι ήλπιζα πως θα μου έδινες. από άλλο διάδρομο. σχετικά με την εκδήλωση. Κοκκίνισα. Ωστόσο. δεν τον κατηγορείτε. —Η μις Φλώρα ήταν με τη γυναίκα. όσο εκείνος ήταν με τον άντρα. κι έτσι δε θα τη φανερώσω εδώ περισσότερο από ό. Αυτό φάνηκε όταν. Έπειτα συνέχισα: —Πάντως. φαντάζομαι πως ένα από όσα είπε ο Μάιλς.τι επιτρέπει η αναγραφή της τελευταίας παρατήρησης που έκανα στην κυρία Γκρόουζ: —Ομολογώ πως η ψευτιά και η αναίδειά του είναι λιγότερο ελκυστικά δείγματα από ό. τότε που έκανες παρατηρήσεις στο παιδί. μου ερχόταν γάντι —θέλω να πω. —Πως εξακολουθεί να έχει σχέσεις που τις κρύβει από μένα. του μικρού φυσικού άντρα. Ώσπου να έχω περισσότερες αποδείξεις. και γελάσαμε και οι δύο μέσα στη σιωπή. με την ευκαιρία που της έδινε εκείνο το επεισόδιο. ήταν υπηρέτης. να πάει στην κάμαρά της. μέσα του.τι θα τον συγχωρούσε η δική μου τρυφερότητα. πρόσθεσα: —Πρέπει να περιμένω. βλέποντας σε λίγο στο πρόσωπο της φίλης μου πόσο πολύ περισσότερο ανεπιφύλακτα τον είχε συγχωρήσει από ό.. γιατί με κάνουν να νιώθω περισσότερο παρά ποτέ πως πρέπει να παρακολουθώ την κατάσταση. στην πόρτα του σπουδαστηρίου. χρειάζονται κι αυτά. —Εσείς. June 2010 . συνέχισα: —Κι εσύ του το συγχώρησες.. Digitized by 10uk1s.. Αυτό βόλευε κι εμένα.. ετοιμαζόταν να φύγει: —Σίγουρα.

σκεφτόμουν. Ποτέ. και είναι εύκολο να φανταστεί κανείς αν παραμέλησα τώρα να προσφύγω σ' αυτή την πηγή. αν έτυχε να αντιληφθώ πως μπορούσα να προκαλέσω υποψίες με τα μικρά ξεσπάσματα της αγάπης μου γι' αυτά. αν δεν πετύχαινε τόσο συχνά. Απορούσα πώς δε μάντευαν οι μικροί μαθητές μου. Πάντως. μια γενική ικανότητα. και στη χειρότερη περίπτωση. το κάτωκάτω. απο περίσσιο χάρισμα και μόνο. έλεγα με το νου μου: «Τι να σκέφτονται γι' αυτό. σαν αστρονόμοι και θαλασσοπόροι. δεν είμαι σε θέση να του δώσω μια διαφορετική εξήγηση: αναφέρομαι στην αφύσικη απάθειά μου σχετικά με τη φοίτηση του Μάιλς σε άλλο σχολείο. που αδιάκοπα τα προσκυνούσαν και τα αγκάλιαζαν. και τα έσφιγγα πάνω στην καρδιά μου —κι αμέσως έπειτα. Επειδή. Σ' αυτή την περίοδο. Ήταν μια τόσο παράξενη περίπτωση. Έτρεμα μην καταλάβουν πως έτσι γίνονταν τόσο υπερβολικά πιο ενδιαφέροντες. Ήμουν αδιάκοπα κοντά στα παιδιά. ως σήμερα. δε βοηθούσε στο να μένουν απληροφόρητοι. δε σημειώθηκε κανένα καινούριο επεισόδιο. ήταν η προσπάθειά μου να αγωνιστώ ενάντια στις καινούριες αποκαλύψεις: αυτό θα αποτελούσε αναμφισβήτητα μια ένταση ακόμα μεγαλύτερη. Αυτό που θυμάμαι. Περισσότερο παράξενο.» Θα ήταν εύκολο να μπλέξω μέσα σε μια σκοτεινή. Αλλά το σωστό που έχω να πω για τις ώρες γαλήνης που μπορούσα ακόμα να χαρώ. που πιθανότατα είχε μεγάλη σχέση με το γεγονός που. είναι Digitized by 10uk1s. σχετικά με το ως ποιο βαθμό επιτρεπόταν να προδοθώ. από ό. που σκορπούσαν τόσο απλόχερα. άγρια ζούγκλα. να έχουν μια υστεροβουλία γι' αυτή την αγάπη. οποιοδήποτε θόλωμα της αθωότητάς τους — άμεμπτοι και προκαταδικασμένοι καθώς ήσαν— δεν μπορούσε παρά να είναι ένας λόγος περισσότερο για να ριψοκινδυνεύσω. θα την ευχαριστούσε περισσότερο από όλα— για να την ξεκουράσουν. να τη διασκεδάσουν. καθώς κυλούσαν. σχεδόν σαν να μην έβλεπα ποτέ τον εαυτό μου. πήραν μαζί τους κάτι από την αγωνία μου. σε μικρά θαύματα μνημονικού. ακόμα και σε σιχαμερές αναμνήσεις. φυσικά. έλεγαν γρίφους μεταξύ τους. κάτι που. και πάνω απ' όλα την άφηναν κατάπληκτη με τα «κομμάτια» που είχαν μάθει κρυφά απέξω και τα απάγγελναν δίχως να έχουν τελειωμό. τα έπιανα.τι μπορώ να το εκφράσω. να την εκπλήξουν. ακόμα και κάτω από τον ίσκιο του ενδεχόμενου πως ήταν μελετημένο.τι κι αν θα ήταν δυνατόν να αποδώσει. κι αυτό ήταν αρκετό για να περάσει το σφουγγάρι πάνω σε οδυνηρές φαντασίες. θυμάμαι. Μήπως με προδίδει υπερβολικά. Της διάβαζαν αποσπάσματα. πως αναρωτιόμουν αν θα έπρεπε να δω κάτι το ύποπτο. Ποτέ δε θα έφτανα στο βάθος —ακόμα κι αν δοκίμαζα τώρα να το κάνω— του καταπληκτικού προσωπικού σχολιασμού. Η αγάπη. δεν ήταν τίποτα περισσότερο από μια χαριτωμένη ανταπόδοση παιδιών. Έχω μιλήει για το σκλάβωμα στην καταπληκτική παιδική τους χάρη σαν κάτι που θα μπορούσα να το καλλιεργήσω εντατικά. μ' αυτόν που εκείνες τις μέρες βαθμολογούσα τις ώρες που μου αφιέρωναν. —της διηγιόνταν διάφορες ιστορίες. June 2010 . είναι πως η γοητεία των δύο παιδιών ήταν ένα πλάνεμα αποτελεσματικό. πως έβαζα παράξενα πράγματα στο νου μου γι' αυτούς. ήταν ευεργετική για τα νεύρα μου. και οι μέρες. που μ' ένα καινούργιο ξεκίνημα έφτασε σε αξιόλογα αποτελέσματα. Και το γεγονός πως αυτά τα πράγματα τους έκαναν περισσότερο ενδιαφέροντες. Είχαν δείξει από την αρχή μια ευκολία για όλα. από δική τους προαίρεση. να τους πιάνει. ας πούμε. κυριολεκτικά. που από μια ακατανίκητη παρόρμηση. Δεν ξεπετάγονταν μπροστά μου μονάχα σαν τίγρεις και σαν σαιξπηρικοί ήρωες. που ο έλεγχός του θα ήταν ακόμα πιο προσωπικός. νομίζω. στη φανερή ένταση των δικών τους εκδηλώσεων. έδειχναν μια υπερβολική και αφύσικη αγάπη για μένα —που ωστόσο. έτσι κι εγώ. Ήταν στιγμές. ασφαλώς. περίμενα. για ό. δεν είχαν κάνει τόσο πολλά για την καημένη την προστάτιδά τους: θέλω να πω —εκτός που τα πήγαιναν όλο και καλύτερα με τα μαθήματά τους.IX Περίμενα. ξεπρόβαλλαν ξαφνικά μπροστά της μεταμφιεσμένα σε ζώα και σε ιστορικά πρόσωπα. όπως το έβαζα τόσο συχνά στο νου μου. Έκαναν τα σχολικά τους καθήκοντά σαν να τα αγαπούσαν κι εντρυφούσαν.

κόρη πάστορα. Ας προσθέσω. για να ξαναγυρίσει μεταμφιεσμένο σε κάτι καινούργιο. και δεν ήταν μια αποκάλυψη για μένα πως τα κορίτσια μπορούσαν να είναι δουλικοί θαυμαστές των αγοριών. Θυμάμαι πως το βιβλίο που κρατούσα ήταν η Αμέλια του Φήλντινγκ —επίσης. Αισθάνομαι. κι αυτό οφειλόταν στην αντίληψη της εξυπνάδας του —δεν περνούσε μέρα χωρίς να μου κάνει εντύπωση. ήταν με όσο γίνεται λιγότερη σκαιότητα. Η αίσθηση της μουσικής ήταν πολύ αναπτυγμένη και στα δύο παιδιά. το ασθενέστερο φύλο και την κατώτερη νοημοσύνη. αλλά ειδικά το μεγαλύτερο είχε μια θαυμαστή επιδεξιότητα να αρπάζει τη μουσική φράση και να την επαναλαμβάνει. Ένα βράδυ —δίχως τίποτα να οδηγεί ή να προετοιμάζει σ' αυτό— ένιωσα το κρύο άγγιγμα της εντύπωσης που με έχει κάνει να αναρριγήσω. Μα έφτασα τουλάχιστον στην καρδιά του πόνου. με όλα τα χαρακτηριστικά μιας αποφασιστικότητας. και πρόσεξα πως το αεράκι. αντιλαμβανόμουν μικρές συνεννοήσεις μεταξύ τους: το ένα από τα δυο παιδιά με απασχολούσε με κάτι. όλη αυτή η υπόθεση μου φαίνεται σαν ένας πόνος και τίποτ' άλλο. που το φως του κεριού τον Digitized by 10uk1s.τι είχα υποφέρει. τον τέλειο ύπνο του παιδιού. σηκώθηκα. όχι όμως σε βαθμό που να μην έχει φτάσει κάποιο παραστρατημένο αντίτυπο σ' αυτό το απομονωμένο σπίτι και προκαλέσει την ανομολόγητη περιέργεια της νιότης μου. τουλάχιστον. Στο σπουδαστήριο. αν ήταν εύκολο να σκεφτείς πως για ένα τέτοια παιδί μπορούσε να αναβληθεί η φοίτησή του σε σχολείο. όσο το άλλο ξεγλιστρούσε κι έφευγε. πως με τη συντροφιά των παιδιών —και φρόντιζα να βρίσκομαι πάντα σχεδόν μαζί τους— κανένα ίχνος δεν μπορούσα να ακολουθήσω πολύ μακριά. από το ανοιχτό παράθυρο. Και η πιο παράξενη. Ήρθε ξαφνικά μια ώρα. Ήταν πάρα πολύ έξυπνος και θα ήταν κρίμα να πάει χαμένος στα χέρια μιας κοινής γκουβερνάντας. αλλά —κι αυτό είναι άλλο ζήτημα— ξαναζώ ό. Με δυο λόγια. αγάπης και επιτυχίας και με θεατρικές παραστάσεις που κάναμε αναμεταξύ μας. παράτησα το βιβλίο μου. μυθιστορήματα του περασμένου αιώνα μερικά από δαύτα. και παίρνοντας ένα κερί βγήκα στο διάδρομο. σάλευε ανάλαφρα το μισοανοιγμένο στορ. κι αν έλεγα πως ποτέ δεν τσακώνονταν ούτε γκρίνιαζαν. Υπάρχει μια αφελής πλευρά. η σκαιότητα ήταν να ξεσπάσει από αλλού. σύμφωνα με τη μόδα εκείνου του καιρού. που έπειτα απ' αυτή. και ο πιο ίσιος δρόμος για να βγω είναι αναμφίβολα να προχωρήσω. αν όχι η πιο χτυπητή κλωστή στο νοερό κέντημα που προανάφερα. πλαισίωνε. θυμήθηκα το αόριστο συναίσθημα που είχα στην πρώτη νύχτα κάποιας αναταραχής μέσα στο σπίτι. όλη η γοητεία του σκόρπισε καθώς γύριζα μια σελίδα. το πιάνο ξέσπαζε σε κάθε λογής σαχλαμάρες —και σαν απόκαμνε πια. και μια αλλόκοτη εναντίωση στο να κοιτάξω το ρολόι μου. αν είχα τολμήσει να το αποτελειώσω. και που. Θυμάμαι ακόμα τη βεβαιότητα πως ήταν πάρα πολύ αργά. Στο Μπλάυ ήταν ένα δωμάτιο γεμάτο βιβλία. όχι μονάχα προκαλώ τη φιλελεύθερη σκέψη. θα το είχα πιθανότατα ξεχάσει αν η κατοπινή διαμονή μου ήταν λιγότερο συνταρακτική. φανερό. καθώς αναδρομίζει ο νους μου. κακόφημα. υποθέτω. θα ήταν σαν να έκανα χυδαίο τον έπαινο για το μόνιασμά τους. Ύστερα. να διστάζω —αλλά πρέπει να κάνω τη βουτιά. με αποτέλεσμα ένα από τα παιδιά να βγαίνει όλο κέφι από το δωμάτιο. το κεφαλάρι του μικρού κρεβατιού της Φλώρας. και προχωρώ με αγωνία προς το τέλος.πως για την ώρα δεν ήθελα να αγγίξω το θέμα. φαντάζομαι πως η άσπρη κουρτίνα. πως βρισκόταν κάτω από κάποια επιρροή.τι αποτρόπαιο υπήρχε στο Μπλάυ. που μπορούσε να έχει τόσο λεπτή στόχαση για τη μικρότερη ηλικία. που στόλιζε. ήταν εξίσου. πως ήμουν εντελώς ξύπνια. Συνεχίζοντας την αφήγησή μου για ό. ήταν η εντύπωση που θα αποκόμιζα. Ζούσαμε μέσα σ' ένα σύννεφο μουσικής. πως το διώξιμο ενός τέτοιου παιδιού απ' το σχολείο αποτελούσε άλυτο μυστήριο. Δεν είχα πλαγιάσει: καθόμουν και διάβαζα πλάι σε δυο κεριά. θυμάμαι. Συνδέονταν καταπληκτικά μεταξύ τους. Ωστόσο. αλήθεια. Το πιο υπέροχο ήταν πως υπήρχε στον κόσμο ένα αγοράκι. που επενεργούσε πάνω στη μικρή πνευματική ζωή του σαν τεράστια παρόρμηση. που άλλωστε αδιαφορώ γι' αυτή. που θα φαινόταν υπέροχη αν ήταν κάποιος εκεί για να τη θαυμάσει. ύστερα από μια ανάπαυλα. Είχα κι εγώ αδέρφια. και βρέθηκα να έχω αναθωρήσει και να ατενίζω την πόρτα της κάμαράς μου. πολύ ελαφρότερο τότε. Αλήθεια. June 2010 . πως αν και διάβαζα με πολύ ενδιαφέρον το βιβλίο. όπως έχω αναφέρει. Αφουγκράστηκα μια στιγμή. όπως είχα βεβαιωθεί πριν από κάμποση ώρα. σαν έπεφτα εγώ καμιά φορά σε τραχύτητες. Ωστόσο. γίνονταν διαβούλια σε μια γωνιά. Τέλος. σε κάθε διπλωματία: αν όμως οι μαθητές μου μου έπαιζαν κόλπα.

κάποιον εχθρό. και από το δίχως κουρτίνα παράθυρο. το μοναδικό της τόνο του υπερφυσικού. έσβησε. παίρνοντας μια διαταγή. Με γνώρισε όπως τον γνώρισα κι εγώ. με μια άγρια κι αλύγιστη αυτοπεποίθηση. εκεί που χανόταν η κατοπινή στροφή της σκάλας. μεταξύ μας: αν δεν είχε τίποτα συμβεί. Η στιγμή ήταν τόσο παρατεταμένη. μόλις με είδε. Σ' αυτή την περίσταση. δεν τρομοκρατήθηκα. επειδή ακριβώς ήταν ανθρώπινη. Μιλάω για αλληλουχίες. επικίνδυνη παρουσία. στον οποίο άλλοτε ανήκε. την οποία μέσα σ' αυτό την είδα ξεκάθαρα να στρίβει. Η οπτασία είχε φτάσει στα μέσα της σκάλας. Το κερί μου. μια πιστοποίηση της δύναμής μου— έγινε το στοιχείο. είδα πως κάποιος ήταν στη σκάλα. και να κατεβαίνει.φώτιζε αμυδρά. τρία πράγματα έπεσαν καταποδιαστά στην αντίληψή μου —ουσιαστικά ταυτόχρονα. στην καθαυτό ζωή. στο κοντινότερο σημείο προς το παράθυρο. ανθρώπινη σαν να είχα συναντήσει. που λίγο ακόμα και θα με έκανε να αμφιβάλλω κι αν ήμουν ζωντανή. με τα μάτια μου πάνω στην αχρεία ράχη του. όπως θα είχα δει τον παλιάνθρωπο. έκλεισα πίσω μου αθόρυβα την πόρτα και την κλείδωσα. κι έτσι. ένας από μας θα είχε σαλέψει. μονάχη μου. ώσπου έφτασα στο ψηλό παράθυρο που ήταν πάνω από το πλατύσκαλο. σιχαμερή. παρά μονάχα αν πω πως η ίδια η σιωπή —που ήταν. ήταν μια ζωντανή. ακριβώς όπως τα είχε στυλώσει από τον πύργο κι από τον κήπο. καθιστούσε το κερί περιττό. την κατοπινή στιγμή. κάτω από ένα ορμητικό φύσημα. θα είχαμε τουλάχιστον μιλήσει. ήταν που έδωσε στη συνολική φρίκη. θα έπαυα —για την ώρα τουλάχιστον— να τον λογαριάζω. Δίχως κερί. Δεν ξέρω πια ούτε τι με έκανε να το αποφασίσω ούτε τι με οδήγησε. Digitized by 10uk1s. Η θανατερή σιωπή της παρατεταμένης ματιάς μας από τόσο κοντά. αλλά πέρασα αδίστακτα το διάδρομο. διώχνοντας το σκοτάδι. Και μέσα σ' αυτό το λεπτό. κρατώντας ψηλά το κερί. Δεν μπορώ να εκφράσω τι ακολούθησε τη σιωπή. Κάτι θα είχε συμβεί. June 2010 . που μέσα σ' αυτό είδα να εξαφανίζεται η μορφή. δόξα τω Θεώ. η κατάσταση ήταν ανθρώπινη και αποτρόπαιη σαν μια πραγματική αντιπαράσταση· αποτρόπαιη. στην ανταύγεια της ψηλής τζαμαρίας και του λούστρου της δρύινης σκάλας. κάποιον εγκληματία. έτοιμη για μια τρίτη συνάντηση με τον Κουίντ. Και το κατάλαβε πως δεν είχα τρομοκρατηθεί —το αντιλήφθηκα ξεκάθαρα ύστερα από μια στιγμή. κάποιον αλήτη. μεσ' στο ψυχρό. Εκεί. είδα πως το γλυκοχάραμα. κι εκεί. να στρίβει. αλλά δε χρειάστηκε σχεδόν ούτε δευτερόλεπτο για να σληρύνω αλύγιστη. πως ένα λεπτό αν δεν υποχωρούσα. και δεν υπήρχε τίποτα μέσα μου που δεν αντιμετώπισε και δεν αναμέτρησε τον Κουίντ. κατά κάποιο τρόπο. ώσπου να χώνεται μέσα στο σκοτάδι. πραγματικά. Ένιωσα. αντικριστήκαμε με αμοιβαία ένταση. Μα τούτο δεν ήταν το θαύμα θαυμάτων: φυλάγω αυτή τη διάκριση για μια εντελώς άλλη περίσταση —την περίσταση που ο φόβος με είχε απόλυτα παρατήσει. Αν είχα συναντήσει ένα φονιά σ' ένα τέτοιο μέρος και μια τέτοια ώρα. αν και με αστραπιαία διαδοχή. αλλά. πελώρια όπως ήταν. αδύνατο μισόφωτο. τις μικρές ώρες. που καμιά καμπούρα δε θα μπορούσε να την είχε περισσότερο παραμορφώσει. σταμάτησε και στύλωσε πάνω μου τα μάτια του. μέσα σ' ένα κοιμισμένο σπίτι. Με πλημμύρισε μια ψυχική αγωνία ύστερα από εκείνη την καταπληκτική στιγμή.

ένας θόρυβος αποκρίθηκε στα βήματά μου: πρόσεξα πως σάλεψε το στορ του παραθύρου και το παιδί. ξέρετε. Φαινόταν πολύ σοβαρή. το ξέρεις πολύ καλά πως τους βλέπεις. θα το μάθετε παρακάτω.X ΕΜΕΙΝΑ ΕΝΑ διάστημα στο κεφαλόσκαλο. πίστευα απόλυτα πως έλεγε ψέματα —κι αν ξανάκλεισα τα μάτια μου. —Να. συνειδητά. κοίταξα το κρεβάτι της. Και η ίδια μου εξήγησε. ρίχτηκε πάνω στα γόνατά μου κι αφέθηκε στην αγκαλιά μου. πως δεν ήμουν μέσα στο δωμάτιο. αν και με μια μακρόσυρτη γλύκα στο «όχι» της. που για να της αντισταθώ. και πως υποψιάζεσαι κιόλας πως έχω αυτή την πεποίθηση. εκείνη τη στιγμή και να εξηγηθώ μαζί της. που πριν από πέντε λεπτά είχα μπορέσει να αντιδράσω σ' αυτόν. με την πιο γλυκιά και θερμή απλότητα. Είχα πέσει στην πολυθρόνα μου από τη χαρά μου που την ξαναβρήκα —και τότε. θα είχα γλιτώσει —ας είναι. Θυμάμαι πως έκλεισα τα μάτια μου για μια στιγμή. πού στεκόμαστε και τι σημαίνουν όλ' αυτά. —να της το πετάξω ολόισια στο φωτισμένο όμορφο μουτράκι της. Όρμησα εκεί που την είχα αφήσει πλαγιασμένη (η μεταξωτή κουβερτούλα και τα σεντόνια ήσαν σε αταξία. June 2010 . Αντί να υποκύψω. Γιατί. τη ρώτησα. είπε χαμογελώντας μου. μην αντέχοντας σε κάτι υπερβολικά ωραίο που αχτινοβολούσε από το γαλάζιο των ματιών της. νόμιζα πως κάποιος ήταν στον κήπο. «Τους βλέπεις. με τα γυμνά ροζ ποδαράκια της και τη χρυσαφιά λάμψη των μαλλιών της. σηκώθηκα πάλι. λοιπόν. όχι! αποκρίθηκε (με την παιδική ασυνέπεια σχεδόν στο ακέραιο) απότομα. τους βλέπεις. στην κατάσταση που ήταν τα νεύρα μου. κι έτσι να το ζήσουμε τουλάχιστον μαζί και να ξεδιαλύνουμε. της έδωσα κάποια εξήγηση σαν να ήμουν κατηγορούμενη.» Αυτή η παρόρμηση πέρασε. σκύβοντας. ένιωσα κάτι σαν αδυναμία. με τη συναίσθηση πως μου μίλησε σ' έναν τόνο μομφής: —Κακιά. Εκείνη τη στιγμή. τότε μονάχα. προς ανείπωτη ανακούφισή μου. πως είχε καταλάβει ξαφνικά. τόσο αθώα μέσα στο νυχτικό της. Το πρώτο πράγμα που είδα στο φως του κεριού που είχα αφήσει αναμμένο. με αποτέλεσμα να καταλάβω σε λίγο πως ο επισκέπτης μου είχε φύγει οριστικά. —Κοίταζες έξω από το παράθυρο για να με βρεις. πώς την κοίταξα τώρα! —Και είδες κανέναν. Στεκόταν εκεί. Ήρθε κοντά μου με τα μικρά της βηματάκια. Νόμιζες πως έκαναν περίπατο στον κήπο. και τότε γύρισα στο δωμάτιό μου. —κι αντί να τη μαλώσω για την αταξία της που είχε σηκωθεί. μα οι λευκές κουρτίνες ήσαν μισοκλεισμένες παραπειστικά) και τότε. τα ξανάκλεισα μπροστά στη λάμψη από τις τρεις-τέσσερις πιθανές εξηγήσεις που θα μπορούσα να δώσω στην άρνησή της. δε μου το ομολογείς ειλικρινά. ακόμα ξαναμμένο από τον ύπνο. —Α. έσφιξα το κοριτσάκι μου με μια δύναμη που την ανέχθηκε δίχως καμιά κραυγή ή ένδειξη φόβου. πού ήσασταν. κι ακολούθησα μες στην αμηχανία μου μια μέση οδό: Digitized by 10uk1s. έτσι που ήταν πλαγιασμένη. με τη φλόγα του κεριού να φωτίζει ολόκληρο το εξαίσιο προσωπάκι της. όπως ήρθε: αν είχα μπορέσει να υποκύψω αμέσως σ' αυτή. ήταν πως το κρεβατάκι της Φλώρας ήταν αδειανό: μου κόπηκε η ανάσα και με κυρίεψε ο φόβος. Μια από τούτες τις πιθανότητες με δελέασε τόσο έντονα. αλίμονο. και δεν είχα γνωρίσει ποτέ ένα τέτοιο συναίσθημα πως χάνω μια κεκτημένη υπεροχή (που ο ενθουσιασμός μου γι' αυτή ήταν τόσο τεράστιος πριν λίγη ώρα) όσο τώρα. ίσως μες στην παράξενη μοίρα μας. δίχως να χλομιάσει. και είχε πεταχτεί από το κρεβάτι της για να δει τι είχα γίνει. βγήκε από κάτω. Ω. Γιατί να μην της ανοιχτώ αμέσως.

στο κρεβάτι της. και το κεφάλι της μες στα χέρια. Είχα αφήσει ένα φως αναμμένο. σαν να ήταν άσχετη η ερώτηση. Αλλά ποτέ δεν τον ξαναντάμωσα εκεί. σαν να την παράστεκα. χρυσή μου.. αποκρίθηκε με τέλεια συνέπεια. Ήταν η πρώτη ακριβώς νύχτα εκείνης της σειράς. που κουρασμένη από την αγρύπνια για να παρακολουθώ. όταν χάθηκε από μπροστά μου δίχως να γυρίσει να με κοιτάξει. αθόρυβα. Αυτό με έκανε να σηκωθώ και να πάω ολόισια. σβήνοντας το κερί τούτη τη φορά. Δεν τα σάστισε καθόλου: γύρισε τα μάτια της στη φλόγα του κεριού. με το σκοπό να δει. ιδιαίτερα. για να με κάνεις να νομίσω πως ήσουν ακόμα πλαγιασμένη. θα είχα δείξει. μα τώρα είχε σβήσει. ήταν να πάω Digitized by 10uk1s.—Γιατί έκλεισες την κουρτίνα του κρεβατιού. Κατάλαβα. Την ενδέκατη νύχτα μετά την τελευταία μου συνάντηση μ' αυτό τον κύριο —όλες ήταν αριθμημένες τώρα πια— την έζωσε ένας κίνδυνος που με αναστάτωσε. σίγουρα θα ακουμπούσε στο περβάζι —τα παραθυρόφυλλα άνοιγαν προς τα έξω— και ήταν αφοσιωμένη να κοιτάζει. για να αποδείξω πως αναγνώριζα τη βεβαιότητα της επιστροφής μου. σαν πλάγιασε. έκρινα πως θα μπορούσα να πλαγιάσω την ώρα που πλάγιαζα άλλοτε. πόσο τρομακτικό θα ήταν το πρόσωπό της. με συγκλόνισε βαθιά. και που το αναπάντεχό του. Μα όταν ξύπνησα. εντελώς ξύπνια. και καλύτερα να το πω από τώρα πως σε καμιά άλλη περίσταση δεν τον είδα μέσα στο σπίτι. είχε χωθεί πίσω από το στορ και κοίταζε έξω μες στη νύχτα. Η Φλώρα ήταν πρόσωπο με πρόσωπο με την οπτασία που είχαμε ανταμώσει στη λίμνη. διάλεγα στιγμές που ήμουν βέβαιη πως η μικρή κοιμόταν. Μια ματιά στο παράθυρο με διαφώτισε. έβγαινα στα κλεφτά κι έκοβα βόλτες στο διάδρομο. June 2010 . και το άναμμα ενός σπίρτου συμπλήρωσε την εικόνα. με το αγγελικό της χαμόγελο: —Γιατί δε θέλω να σας τρομάζω! —Αν με είχες κάνει. απορροφημένη. και ύστερα. Πάλι είχε σηκωθεί η μικρή. Με πήρε αμέσως ο ύπνος. κι αναρωτήθηκα αν. ωστόσο. ως τη μία το πρωί. στα σκοτεινά. και όπως διαπίστωσα αργότερα. Μπορείτε να φανταστείτε το γενικό ρυθμό που είχαν οι νύχτες μου από κείνη τη στιγμή. Αυτό που έπρεπε να κάνω τώρα. κι αυτό είχε συμβάλει στη γρήγορη απόφασή μου. έχασα μια διαφορετική περιπέτεια στη σκάλα.. σε μια στάση σαν να θρηνούσε. Η Φλώρα σκέφτηκε ολοφάνερα για μια στιγμή. προχωρώντας μάλιστα και ως εκεί που είχα ανταμώσει την τελευταία φορά τον Κουίντ. ούτε πως έβαλα βιαστικά τις παντόφλες μου και φόρεσα τη ρόμπα μου. σαν να με είχε τραντάξει ένα χέρι. μα το ξέρετε. αντί να είμαι πάνω ήμουν κάτω. Μια φορά. μ' αυτή την ιδέα σου. Ένα μεγάλο οκνό φεγγάρι τη βοηθούσε. Την απόδειξη πως τώρα έβλεπε —ενώ δεν είχε δει. με την πλάτη της γυρισμένη σ' εμένα. ανακάθισα αμέσως. —Ω. το ίδιο θάρρος που είχα την τελευταία φορά με τον Κουίντ. όπως το είχα εξακριβώσει. για ν' ανεβώ τη σκάλα. και πάλι. κι ένιωσα αμέσως τη βεβαιότητα πως το είχε σβήσει η Φλώρα. Κρυμμένη. απρόσωπη. προφυλαγμένη. Ανασηκωνόμουν κάθε τόσο. καθώς κοίταζα από το κεφαλόσκαλο κάτω. και τώρα μπορούσε να επικοινωνήσει μαζί της. να βγω έξω. αντιλήφθηκα την παρουσία μιας γυναίκας που καθόταν στα πρώτα σκαλοπάτια. όμως. ωστόσο. κάθισα πολλή ώρα κρατώντας το χέρι της. πάντως. κι εγώ δεν ξέρω ως ποια ώρα. Από την άλλη. την περασμένη φορά— μου την έδωσε το γεγονός πως δεν πήρε είδηση ούτε πως ξανάναψα το φως. που το βρήκα αδειανό. Ήμουν μόλις μια στιγμή εκεί. ή. ενώ τότε δεν είχε μπορέσει.. ή να ανταποκριθεί σε κάτι. πως θα γυρίζατε. Μα εξακολούθησαν να υπάρχουν ένα πλήθος ευκαιρίες για θάρρος. το κορμί της μισοσκυφτό. όπως και γυρίσατε! Και ύστερα από λίγο.

και όπως το σκοτάδι έξω ήταν πολύ λιγότερο παρά μέσα στο δωμάτιο. σε κάποιο άλλο παράθυρο της ίδιας πλευράς του σπιτιού. αλλά οι υπερβολικές διαστάσεις του το έκαναν τόσο άβολο. επιπλωμένο με κάποια επισημότητα για κρεβατοκάμαρα. βουβό λεπτό. Συχνά το είχα θαυμάσει. Φαντάστηκα τι το δυσοίωνο μπορεί να συμβαίνει. Τι θα γινόταν αν πήγαινα ολόισια μέσα και κατευθυνόμουν στο παράθυρό του. —τι θα γινόταν αν. είχα τα μάτια μου πάνω στην πόρτα του αδερφού της. Δίστασα πάλι. ριψοκινδυνεύοντας να αποκαλύψω το κίνητρό μου στην παιδική αμηχανία του. όσο πιο αθόρυβα μπορούσα. αναρωτήθηκα αν και το δικό του κρεβάτι ήταν αδειανό κι εκείνος κοίταζε απ' το παράθυρο στα κρυφά. είχε χρόνια να χρησιμοποιηθεί. June 2010 . μα ύστερα προχώρησα μέσα και ξεμαντάλωσα. που στο τέλος του ξεθύμανε η παρόρμησή μου. μπόρεσα να δω πως επόπτευα τη σωστή κατεύθυνση. Πήγα στην πόρτα δίχως να με ακούσει. σαν ένιωσα το κρύο σκοτάδι της κλεισούρας του. και ήξερα τα κατατόπια του. που τη χαρακτήρισα με τ' όνομα «παλαιός πύργος». ένα παραθυρόφυλλο που άνοιγε προς τα μέσα. Digitized by 10uk1s. μια ανανέωση της παράξενης παρόρμησης που προανέφερα σαν πειρασμό του. Αλλά η εμφάνιση πάνω στο γρασίδι δεν ήταν καθόλου εκείνη που είχα φανταστεί και είχα σπεύσει με αυτοπεποίθηση να συναντήσω. η επισκέπτρια που απασχολούσε τη Φλώρα— όχι ο επισκέπτης που ενδιαφερόταν για το αγόρι μου. Υπήρχαν αδειανά δωμάτια στο Μπλάυ. και που προκάλεσε μέσα μου. όμως για άλλους λόγους. Αφουγκράστηκα για κάτι το υπερφυσικό. Η εμφάνιση πάνω στο γρασίδι — ένιωσα κάτι σαν αηδία όταν το κατάλαβα— ήταν ο καημενούλης ο Μάιλς. Τότε είδα κάτι περισσότερο. κοιτάζοντας προς το μέρος που βρισκόμουν —δηλαδή. που το μίκραινε η απόσταση. που ήταν μόλις δέκα βήματα πιο πέρα. που με έκανε να πάω στην πόρτα του —μα εκεί. την έκλεισα. Αυτή η σκέψη μου καρφώθηκε τόσο. και το ζήτημα ήταν μονάχα να διαλέξω το κατάλληλο. και που στεκόταν ακίνητο και σαν μαγεμένο. μπορεί να ήταν αθώος —ο κίνδυνος ήταν αποτροπιαστικός. απερίγραπτα. Δίστασα μονάχα μια στιγμή. Καθώς στεκόμουν στο διάδρομο. Το φεγγάρι έκανε τη νύχτα εξαιρετικά φωτεινή.στο διάδρομο. Ξεμάκρυνα. Ήταν ένα μεγάλο τετράγωνο δωμάτιο. δίχως να με πάρει είδηση. Σαν κατάλληλο μου παρουσιάστηκε ξαφνικά το χαμηλότερο —αν και ψηλά πάνω από τον κήπο— στη γωνιά του σπιτιού. πάλι σταμάτησα. Ήταν ένα βαθύ. όχι εντελώς εμένα. και μου έδειξε πάνω στο γρασίδι ένα πρόσωπο. Κόλλησα το πρόσωπό μου στο τζάμι. βγήκα. που αν και η κυρία Γκρόουζ το διατηρούσε σε παραδειγματική τάξη. Μια μορφή ήταν στον κήπο —μια μορφή που τριγυρνούσε για να τη δουν. πέταγα στο υπόλοιπο του μυστηρίου το μακρύ καπίστρι της τόλμης μου. αλλά κάτι που φαινόταν να είναι ψηλότερα από μένα— πως υπήρχε ένα πρόσωπο ψηλά στον πύργο. και αφουγκράστηκα απέξω μήπως ακούσω κανένα σαματά της μικρής. και ύστερα πήρα την απόφασή μου. Ήταν ήσυχος. και μονάχα για λίγα δευτερόλεπτα.

διαλύονταν πλάι σ' ένα τζάκι με καλή φωτιά. Το δροσερό της πρόσωπο δε φανέρωνε τίποτε που θα μπορούσε να μεταδώσει σε άλλους τα φρικτά πράγματα που της ανάφερνα εμπιστευτικά. Όλο αυτό το διάστημα δεν είχαμε βγάλει μιλιά από το στόμα μας. κι εκείνη να μου πρόσφερε μια μεγάλη καθαρή κατσαρόλα γι' αυτό το σκοπό. αφού τον είδα. συχνά μου ήταν δύσκολο να την ξεμοναχιάσω. να προσέχουν μονάχα τους τον εαυτό τους— πως νοιαζόταν περισσότερο για τη θλιβερή περίπτωση που παρουσίαζε η δασκάλα τους. τόσο περισσότερο που νιώθαμε και οι δύο πόσο μεγάλη σημασία είχε να μην προκαλέσουμε —τόσο στους υπηρέτες όσο και στα παιδιά— καμιά υποψία για κρυφές ανησυχίες ή συζητήσεις για μυστήρια. Στο μεταξύ. Η κυρία Γκρόουζ τους παρακολουθούσε ατάραχη —ύστερα ένιωσα τον καταπνιγμένο νοερό τριγμό. την ένιωθα. σαν στράφηκε συνειδητά για να κοιτάξει σ' εμένα την ανάποδη όψη του κεντήματος. Οι φαντασιώσεις. μια ώρα τόσο τερατώδη. ήρθε και με βρήκε. καθώς περνούσε ο καιρός δίχως να συμβαίνει κανένα ολοφάνερο επεισόδιο. τα κομμάτια τους θα χρησίμευαν ακόμη. την ευτυχία και την εξυπνάδα τους. τον πήγα στο σκοτεινό σπίτι. αλλά υπήρχε μια παράξενη αναγνώριση της ανωτερότητάς μου —τα προσόντα μου και τα καθήκοντά μου— στην υπομονή της απέναντι στην επιμονή μου. ασφαλώς θα εξαγριωνόταν και θα τα υπεράσπιζε —μα όπως ήταν τώρα η κατάσταση. Μόλις εμφανίστηκα στον κήπο μέσα στο φεγγαρόφωτο. το κάτω-κάτω. Σε τούτη εδώ την περίσταση. για να βρίσκεται σε μεγαλύτερη επικοινωνία μαζί της. εκεί που ο Κουίντ είχε στήσει καρτέρι με τόση λαχτάρα. κρατώντας την αδερφή του από τη μέση με το ένα μπράτσο του. Αυτό. πως η έκφραση του προσώπου μου δε μαρτυρούσε τίποτα στον κόσμο. αλλά στις τωρινές περιστάσεις. ήμουν βέβαιη. κι όχι μια άλλη μέθοδο περισσότερο συνταρακτική. που τη διατύπωσα επιτέλους με λόγια αφού μπήκαμε στο σπίτι. και μπήκαμε στο δωμάτιό του. πέρα. την είχα αφήσει σε μικρή αμφιβολία για τις λίγες ελπίδες μου να παραστήσω μ' επιτυχία. αλλά που θα μπορούσαν να μας ακούσουν αν τα φωνάζαμε— έκαναν τον περίπατό τους φρόνιμα και ωραία. θα ήταν για μένα μια πελώρια πρόσθετη καταπόνηση να ανησυχώ για την έκφραση του δικού της προσώπου. ο απογευματινός ήλιος ήταν ευχάριστος. διασχίσαμε το διάδρομο. ύστερα από επιμονή μου. στο παράθυρο. στην αφήγησή μου για τα γεγονότα της νύχτας. και καθίσαμε μαζί. πως αν καταστρέφονταν. June 2010 . πώς αναρωτιόμουν!— αν σκάλιζε μέσα στο μυαλουδάκι του να βρει κάτι οπωσδήποτε εύλογο και όχι Digitized by 10uk1s. με τη σκέψη μου συγκεντρωμένη στην ανάγκη να μη σηκώσω το σπίτι στο ποδάρι. Αν τα χτυπούσαν ή τα ενοχλούσαν μ' έναν τρόπο που να έπεφτε στην αντίληψή της. αυτή τη μέθοδο. Σ' αυτό το ζήτημα με καθησύχαζε η ήρεμη όψη της. Με πίστευε. Αυτή ακριβώς ήταν η στάση της σαν έφτασα. δίχως να έχει καμιά άμεση επικοινωνία με τις πηγές της ανησυχίας μου. ακόμα και στην ειλικρινή συμπόνια της.XI MONAXA ΑΡΓΑ την άλλη μέρα. Της είχα ανακοινώσει τρομερά πράγματα. το αγόρι διάβαζε φωναχτά από ένα βιβλίο με διηγήματα. και αναρωτιόμουν —ω. Πήγαιναν πλάι-πλάι. κατά τη γνώμη της. πάνω στο γρασίδι. είχα κατεβεί για να τον πάρω μέσα —διαλέγοντας τότε. δεν ξέρω τι θα είχα απογίνει. είχε έρθει αμέσως κοντά μου. Τον έπιασα από το χέρι δίχως να πω λέξη. Δεχόταν τις αποκαλύψεις μου σαν να ήθελα να φτιάξω ένα μαγικό ποτό και να το πρότεινα με βεβαιότητα. Μα η κυρία Γκρόουζ ήταν ένα υπέροχο μνημείο μιας μακάριας έλλειψης φαντασίας: της έφτανε να βλέπει την ομορφιά και τη χάρη των δύο παιδιών. πως τα δύο παιδιά μπορούσαν. γιατί δε θα μπορούσα να σηκώσω μονάχη μου το βάρος αυτής της ευθύνης. που είχα σταθεί κι αφουγκραζόμουν τρέμοντας. την ιδέα μου για την πραγματικά υπέροχη μικρή έμπνευση του παιδιού. για μένα. στο πλάτωμα μπροστά στο σπίτι: τώρα. μίλησα με την κυρία Γκρόουζ: με την αυστηρή επιτήρηση των παιδιών. όσο τα παιδιά —σε κάποια απόσταση. με τα παχιά άσπρα μπράτσα της σταυρωμένα και με τη συνηθισμένη γαλήνη της να δοξάζει το Θεό. όταν απάντησε στην πρόσκλησή μου. ανεβήκαμε τη σκάλα. στο ίδιο σχεδόν μέρος που ήταν τώρα. και είχα αρχίσει κιόλας να ξεχωρίζω —όσο μεγάλωνε η πεποίθησή της. καθώς τα επιτηρούσε. ήταν μια βολική απλοποίηση: μπορούσα να εμπιστευτώ τον εαυτό μου. στο σημείο του τι μου είχε πει ο Μάιλς όταν. με αργή περπατησιά. απόλυτα: διαφορετικά. με την προχωρημένη εποχή.

ποτέ έως τότε δεν είχα βάλει τα χέρια μου πάνω στους ώμους του με τόση τρυφερότητα. Digitized by 10uk1s. θα με καταλάβετε. πώς σωριάστηκα στην άκρη του κρεβατιού. Μου είχε δώσει την εξήγηση που επέτρεπε στο ελάχιστο να την εξιχνιάσω. Όχι. ουσιαστικά. Φυσικά. την επινόησή του. Γιατί βγήκες στον κήπο. Έτσι τέλειωσε. Μπορούσε να κάνει ό. κι όσο κουνούσα το κεφάλι μου. το ζήτημα. με το κρεβάτι του στρωμένο και απείραχτο. πάνω απ' όλα. με τον ελάχιστο υπαινιγμό. Με είχε πραγματικά «στο χέρι». και απάντησα μονάχα. Μαζί με το χτυποκάρδι αυτής της ερώτησης. Θα αντέκρουα. όσο. Ήταν η χάρη προσωποποιημένη. για μια αλλαγή— κακό παιδί! Ποτέ δε θα ξεχάσω με πόση γλύκα και πόσο χαρούμενα είπε τις δύο τελευταίες λέξεις. ασφαλώς. με βασιλόπουλο παραμυθιού. —Να. τον κρατούσα κάτω από τα πυρά μου. καθισμένη στο κρεβάτι. σφυροκοπούσε μέσα μου μια εξίσου αναπάντητη έκκληση για το πώς διάβολο θα ξεγλιστρούσα εγώ. Θυμάμαι. στεκόταν εκεί. αλήθεια. Του ανταπόδωσα το φιλί του. όταν θα τον έφερνα σε αμηχανία. όχι: ήταν ανώφελο να επιχειρήσω να μεταδώσω στην κυρία Γκρόουζ —σχεδόν όσο είναι ανώφελο να επιχειρήσω το ίδιο εδώ— πόσο. πως καθώς μπήκαμε στην καμαρούλα του. Αντιμετώπιζα επιτέλους. μέσα στην σύντομη. —Να με νομίσετε —έτσι. σαν να λέμε. και όσο τον έσφιγγα στην αγκαλιά μου ένα ολόκληρο λεπτό. Δεν είχα άλλη διέξοδο παρά να τον ρωτήσω. ποιος θα παραδεχόταν πως δεν είμαι άξια κρεμάλας αν. ολόιδιος. από τη δύναμη της ιδέας πως θα ήξερε πόσο απόλυτα με είχε. επανειλημμένο κούνημα του κεφαλιού. στις τέλειες σχέσεις μας. Η καρδιά μου σταμάτησε. κι ένιωθα τούτη τη φορά έναν περίεργο ενθουσιασμό για το θρίαμβό μου. που υποβοηθούν δεισιδαιμονίες και φόβους. μ' ένα αόριστο. και πως. «στο χέρι». συγκλονίστηκα από θαυμασμό. —Αν σας πω γιατί. Δε βρήκα κανέναν ήχο στα χείλη μου για να τον πλάσω σε λέξη. έσκυψε και με φίλησε. είπε τέλος. να κάνει το δωμάτιο τόσο φεγγερό που δεν ήταν ανάγκη να ανάψω σπίρτο — θυμάμαι πώς έπεσα ξαφνικά.υπερβολικά απίθανο. χρειάστηκε να καταβάλω τη μεγαλύτερη προσπάθεια για να μην κλάψω. όσο θα εξακολουθούσα να εμμένω στην παλιά παράδοση της εγκληματικότητας εκείνων των παιδαγωγών. Βλέπω ακόμα τώρα το εξαίσιο χαμόγελό του. θα είχα παρενθέσει εγώ πρώτη. ποιος ποτέ θα με συγχωρούσε. τ' ασπράδια των όμορφων ματιών του. Ήταν μια σίγουρη παγίδα για το μυστήριό του! Δε θα μπορούσε πια να παραστήσει τον αθώο — πώς διάβολο θα ξεγλιστρούσε. και μάλιστα πιασμένη σε ξόβεργα: γιατί. Θα μου έλεγε για ποιο λόγο. περισσότερο παρά ποτέ. με τη βοήθεια της εξυπνάδας του. June 2010 . και με το φεγγαρόφωτο μπαίνοντας από το παράθυρο με την ανοιγμένη κουρτίνα. Τι έκανες εκεί. του μίλησα με απόλυτη καλοσύνη και πολύ μαλακά: ποτέ.τι ήθελε. —Τι πράμα. και τα ξεσκέπαστα δοντάκια του να γυαλίζουν στο μισοσκόταδο. ένα τόσο τρομερό στοιχείο. μορφάζοντας. όπως ποτέ ως τώρα. δύσκολη σύγκρουσή μας στα σκοτεινά. μόνο και μόνο για να κάνετε αυτό που κάνατε. Η ομορφιά του ακριβώς με έκανε να αμφιβάλλω: θα ήταν τόσο μεγάλη αν είχε πραγματικά την πρόθεση να μου πει την αλήθεια. τουλάχιστον τυπικά: —Πρέπει να μου πεις τώρα όλη την αλήθεια. και μονάχα για να επιβεβαιώσω πως τη δεχόμουν κοίταξα ολόγυρα και μπόρεσα να πω: —Ώστε δεν ξεντύθηκες καθόλου. όλους τους κινδύνους που συνδέονταν με το παίξιμο της δικής μου φρικτής νότας.

Ακτινοβολούσε μέσα στο μισοσκόταδο. Καθόμουν και διάβαζα. —Καθόλου. Εγώ έπεφτα στην παγίδα! —Κι έτσι σας έκανε να ανησυχήσετε. —Και πότε κατέβηκες. κοιτάξατε κι εσείς — και με είδατε. που είχε χρησιμοποιήσει για το αστείο του. κατάλαβα — ωραία τα κατάφερες. συμπλήρωσα. —Ενώ εσύ. —Ω. June 2010 . συνεννοήθηκα με τη Φλώρα (είχε μια ετοιμότητα στις απαντήσεις του!) Θα σηκωνόταν και θα κοίταζε από το παράθυρο. —Τα μεσάνυχτα. Digitized by 10uk1s. Μα πώς μπορούσες να είσαι βέβαιος πως θα το ήξερα. με την παραδοχή μου όλου του αποθεματικού καλοσύνης. Σαν είμαι κακό παιδί. είμαι πραγματικά κακό παιδί! —Κατάλαβα. το επεισόδιο και η συνομιλία μας τέλειωσαν. —Όπως και έκανε. και για να δείτε τι κοίταζε. Και ύστερα από ένα ακόμα φιλί. πούντιαζες μέσα στο νυχτερινό αέρα! Τόσο ακτινοβολούσε κυριολεκτικά για το κατόρθωμά του. που το παραδέχτηκε πρόθυμα: —Πώς αλλιώς θα μπορούσα να ήμουν κακό παιδί.

—Δεν ήταν καλά. Η οξυδέρκειά μου θα της φάνηκε απαίσια. κατά βάθος. παρουσιάσιμη στην κυρία Γκρόουζ με απόλυτη επιτυχία. —Του Κουίντ κι εκείνης της γυναίκας. Δεν είναι δικά μου. απλώς το εξηγώ. Ξέρει απόλυτα τι «θα μπορούσε» να κάνει. που με μάγεψαν. πως τα έβγαλα όλα στη μέση. είναι βυθισμένα στην οπτασία των δύο νεκρών που ξαναγύρισαν. της είπα. πώς αλλάζετε! είπε η φίλη μου. Μάλιστα. μα εμένα με έκαναν μονάχα να βλέπω πιο καθαρά. γιατί απλούστατα ζούσαν μια δική τους ζωή. με έκαναν να καταλαβαίνω ακόμα κι άλλα πράγματα. το ξέρω. —Θεέ μου. Σ' αυτούς θέλουν να πάνε. μόλο που την ενίσχυσα με ακόμα κάτι που είχε πει το παιδί πριν χωρίσουμε. κι αυτά να κάθονται φρόνιμα-φρόνιμα — αλλά ακόμα κι όταν καμώνονται πως είναι απορροφημένα στα παραμύθια τους. June 2010 . κουβεντιάζουν για κείνους — κουβεντιάζουν για φριχτά πράματα! Μιλάω. δήλωσαν ξεκάθαρα.. —Να. Δε διαβάζει της αδερφής του. θα είχες καταλάβει ξεκάθαρα. μέσα στο πρωινό φως της μέρας. δεν αποδείχτηκε. που βάζουν στη θέση του το ζήτημα. εσένα θα σε έκαναν να τρελαθείς. ανταμώνουν αδιάκοπα. δεν είναι δικά μας. κι ωστόσο. μπορούμε να καθόμαστε και να κοιτάζουμε. αυτή καθ' αυτή. Ήταν εύκολο να ζούμε μαζί τους. Είναι δικά του και δικά της! —Του Κουίντ κι εκείνης της γυναίκας. ούτε και του Μάιλς για την αποβολή του από το σχολείο.. να είσαι βέβαιη γι' αυτό. αλλά τα χαριτωμένα πλάσματα που ήταν θύματά της. περνώντας και ξαναπερνώντας με τη συνδυασμένη γλύκα τους. όπως καταλαβαίνω τώρα. αυτό είναι όλο. έκτακτα παιδιά: απουσίαζαν από δω. αυτά που με γοήτευσαν. Digitized by 10uk1s. έδωσαν στη συνάδελφό μου κάτι απ' όπου να πιαστεί.XII Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΝΤΥΠΩΣΗ που είχα αποκομίσει. —Το παν έγκειται σε πέντ' έξι λέξεις. δίχως τη δική μου έξαψη. Η απόκοσμη ομορφιά τους και η εντελώς αφύσικη καλοσύνη τους. Είναι μια κοροϊδία —συνέχισα— μια πολιτική και μια απάτη! —Από τα χρυσά μου τα παιδιά. τυλίγοντάς τα με τη στοργική ματιά της: —Τι άλλα πράγματα καταλάβατε. Ποτέ. Αν ήσουν με ένα από τα παιδιά μια από τούτες τις τελευταίες νύχτες. τόσο περισσότερο ένιωθα πως και τίποτ' άλλο να μην ήταν για να βεβαιωθώ. Κάτι τέτοιο θα τους σκάρωσε στο σχολείο. —Δεν αλλάζω. Κι ένιωσα πόσο σφιχτά είχε πιαστεί. να τα παρακολουθήσω και να τα συναρμολογήσω. Όσο περισσότερο παρακολουθούσα και περίμενα. Οι τέσσερίς τους. με βοήθησε να τα εξιχνιάσω. θα αρκούσε η συστηματική σιωπή των δύο παιδιών. Μου το πέταξε για να μου δείξει τι καλός που είναι. Αυτά που έχω δει. σαν είπε. το ξαναλέω. σαν να ήμουν τρελή — και είναι θαύμα πως δεν τρελάθηκα ακόμα. με ξεγέλασαν και με ζάλισαν. «Σκεφτείτε λιγάκι τι θα μπορούσα να κάνω!». —Τα χαριτωμένα τα μωρά. όσο κι αν φαίνεται απίστευτο! Η ενέργειά μου.. Ω. δεν τους ξέφυγε η παραμικρή νύξη για τους δύο παλιούς φίλους τους. ναι.

Δεν έχουν παρά να επιμείνουν στην υποβολή της ιδέας του κινδύνου. —Από αγάπη για όλο το βδελυρό πνεύμα που έβαλε μέσα τους αυτό το ζευγάρι. —Για να έρθουν τα παιδιά. πρόσθεσα. Είχε στυλωμένη τη ματιά της στο απόμακρο. μα η ερώτησή της ήταν σιωπηλή. όσο η ξεκάθαρη παραδοχή της. φαινόταν κάτι να στριφογυρίζει μέσα στο μυαλό της: —Ο θείος τους πρέπει να το εμποδίσει. —Προφητείες! μουρμούρισε η φίλη μου. Δε βρίσκεις πως κάνουν αρκετά. ενώ εγώ εξακολουθούσα να κάθομαι. σε απόσταση. —Και να χαθούν πάνω στην προσπάθεια! Και καθώς η κυρία Γκρόουζ αργοσηκωνόταν. June 2010 . Το επιφώνημα ήταν απλοϊκό. Εμφανίζονται μονάχα από μακριά και σε παράξενα μέρη. έξω από παράθυρα. ξανάπιασαν την επίδειξή τους. η καημένη η κυρία Γκρόουζ. αλλά φανέρωνε μια πραγματική παραδοχή της διαβεβαίωσής μου γι' αυτό που ασφαλώς είχε συμβεί την κακορίζικη εποχή — γιατί υπήρχε μια εποχή ακόμα χειρότερη κι από τούτη! Δε θα μπορούσε να γίνει καλύτερη δικαίωση για μένα. μα τέλος γύρισε και με κοίταξε με ύφος αμήχανο: Digitized by 10uk1s. επανέλαβα τόσο δυνατά. —Και ποιος θα τον καταφέρει σ' αυτό. που είπε ύστερα από μια στιγμή: —Ήσαν πραγματικά τιποτένιοι! Μα τώρα πια. σταμάτησαν μια στιγμή και μας κοίταξαν. Πρέπει να τα πάρει από δω. εκείνη την τρομερή εποχή.Ω. φυσικά. μα κάνουν ό. —Μα για ποιο λόγο. τονίζοντάς το: —Εκτός. πέρα. πώς φάνηκε να τα εξετάζει προσεκτικά με το μάτι. με αποτέλεσμα να με κάνει να μιλήσω πιο ξεκάθαρα: —Δεν ξέρουν ακόμα ακριβώς πώς να τα καταστρέψουν. σε πύργους. και τα δύο μέρη. είναι για να δουλεύει ακόμα μέσα τους αυτή τη βδελυγμία. αν μπορέσουμε να το εμποδίσουμε! Όρθια μπροστά μου. σε στέγες σπιτιών. Αυτό έκοψε τη συνομιλία μας για ένα λεπτό. Κι αυτό που κάνει το ζευγάρι να ξανάρχεται. της οποίας αχρειότητας θεωρούσα άξιους τους δύο παλιανθρώπους μας. καθώς περνούσαν. από την εμπειρία που είχε. πάνω σ' αυτό. τι μπορούν να κάνουν. που ο Μάιλς και η Φλώρα. στην πέρα πλευρά της λιμνούλας. αφού μας χαμογέλασαν και μας έστειλαν φιλιά με το χέρι τους. ύστερα αποκρίθηκα η ίδια στην ερώτησή μου: —Μπορούν να τα καταστρέψουν! Η κυρία Γκρόουζ γύρισε και με κοίταξε. Ήταν από ολοφάνερη υποταγή του μνημονικού.τι μπορούν γι' αυτό το σκοπό. ψηλά. όσο τα παιδιά. τη ρώτησα πιο σιγανά. μα έχουν το σχέδιό τους. για να διατηρεί το έργο του σατανά. να μικρύνουν την απόσταση και να υπερπηδήσουν τα εμπόδια: και η επιτυχία των δύο διαβόλων είναι μονάχα ζήτημα χρόνου. —Να κάνουν.

κι εκείνον κι εσένα. αν είναι. —Εγώ. μις.. παρακολουθώντας πάλι τα παιδιά. Ωραία νέα θα του στείλει μια γκουβερνάντα. Η φίλη μου. με τα μάτια της πάνω στο πρόσωπό μου. Digitized by 10uk1s. ύστερα από μια στιγμή. και αντί άλλης απάντησης. Ήταν πραγματικά τρομοκρατημένη: —Ναι. που η πρώτη της υποχρέωση ήταν να μην τον ενοχλεί. για τον ωραίο μηχανισμό που είχα βάλει σε κίνηση για να τραβήξω την προσοχή του στα παραγνωρισμένα θέλγητρά μου. ωστόσο. κάνετέ τον να έρθει. —Θα παρατούσα την ίδια στιγμή. σε σημείο να επικαλεσθείς τη βοήθειά του για μένα. Αυτόν.—Εσείς. — και φοβήθηκα ξαφνικά τι θα ήταν άξια να κάνει. θέλεις να πεις.. —Γράφοντάς του πως το σπίτι του είναι δηλητηριασμένο και πως τα ανίψια του είναι τρελά. June 2010 . —Έπρεπε να είναι εδώ — έπρεπε κάτι να κάνει. πόσο θα με περιφρονούσε για την κατάρρευση της εγκαρτέρησής μου στην ευθύνη που είχα αναλάβει. Η κυρία Γκρόουζ συλλογιόταν. και υποθέτω πως το πρόσωπό μου θα είχε μια έκφραση πιο αλλόκοτη παρά ποτέ. πόσο θα διασκέδαζε. αφού εγώ δεν είμαι δαίμονας. Αυτός ήταν ο κυριότερος λόγος. Δεν ήξερε η κυρία Γκρόουζ —κανένας δεν ήξερε— πόσο περήφανη ένιωθα να τον υπηρετώ και να τηρώ τη συμφωνία μας. —Μα. Ασφαλώς. Έμεινα με ανοιχτό στόμα. αν και η αδιαφορία του πρέπει να ήταν κάτι τρομερό. Νομίζω.. —Που αυτοί οι δαιμόνοι τον ξεγελούσαν τόσον καιρό. Αντί αυτό —όπως μια γυναίκα διαβάζει τη σκέψη της άλλης— μπορούσε να φανταστεί αυτό που φανταζόμουν κι εγώ: πόσο θα με κορόιδευε. μις.. Όπως και να 'ναι. μις. Όχι. σιχαίνεται να τον ενοχλούν. ήταν φανερό πως δεν μπορούσε να με φαντασθεί. ξανακάθισε και με έπιασε από το μπράτσο: —Όπως και να είναι. —Κι αν είμαι εγώ τρελή. —Ναι. δε θα έπρεπε να τον ξεγελώ. Σηκώθηκα μεμιάς. πως αναμέτρησε την προειδοποίηση που της έκανα τώρα: —Αν χάνεις έτσι το νου σου. —Με φαντάζεσαι να του ζητώ να έρθει.

δίχως άλλη συνάντηση. και οποιουδήποτε. και κατά ένα μέρος σε άλλες εντελώς διαφορετικές. έγιναν πάρα πολύ αισθητές. Δεν ήταν —είμαι και σήμερα τόσο βέβαιη όσο ήμουν και τότε— απλώς μια καταχθόνια φαντασία μου: ήταν εύκολο να καταλάβω πως είχαν αντιληφθεί την αμηχανία μου. μονάχα σχετικά με τη ζωή μου. και πως τόση αποφυγή δε θα μπορούσε να επιτευχθεί δίχως μια. από τους μικρούς φίλους που είχαν χάσει τα παιδιά. όχι μονάχα εγώ αλλά και οι αδερφές μου και οι αδερφοί μου. σιωπηλή συμφωνία. οφειλόταν. Ήταν σαν να ερχόμασταν αδιάκοπα. Δεν εννοώ μ' αυτό. June 2010 . για μένα. και η γάτα μας κι ο σκύλος μας. υπήρχαν αρκετά θέματα για φλυαρία. κατά φυσική συνέπεια. Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη — και ήταν φορές που θα είχαμε την εντύπωση πως κάθε σχολικό θέμα ή θέμα συνομιλίας άγγιζε απαγορευμένα εδάφη. για την επίπλωση και τη διαρρύθμιση του σπιτιού μας. με καινούριες επιβαρυντικές περιπτώσεις και ιδιαίτερους τόνους —πάνω απ' όλα τον ολοένα οξύτερο τόνο μιας κάποιας ειρωνικής διάθεσης από μέρος των δύο παιδιών. Digitized by 10uk1s. σε μεγάλη έκταση. στο πάνω πλατύσκαλο. πως το στοιχείο του ανείπωτου και του ανέγγιχτου είχε γίνει μεταξύ μας δυνατότερο απ' οτιδήποτε άλλο. κι εγώ ικανοποιούσα απλόχερα την όρεξή τους: ήξεραν το καθετί που μου είχε συμβεί. Αυτή η κατάσταση συνεχίστηκε ένα μήνα. θα ευνοούσαν την εμφάνιση της μις Τζέσελ. να γυρίζαμε πίσω από δρομάκους που ξαφνικά βρίσκαμε πως ήταν αδιέξοδοι. εκείνη τη δεύτερη νύχτα. Κατά ένα μέρος σε καταστάσεις σαν αυτές. αν πήγαινε κανείς πολύ γρήγορα και ήξερε από ένστικτο να αποφεύγει τις κακοτοπιές. από την άλλη. και για τις κουβέντες που έκαναν οι γριές του χωριού μας. με το παρελθόν μου και με τους φίλους μου μπορούσαμε να κουβεντιάζουμε άνετα — μια κατάσταση που τους έκανε κάποιες φορές. λόγου χάρη —και δοκιμαστικά κατά κάποιο τρόπο— να αναφερθώ άμεσα στην γκουβερνάντα που τα είχε προετοιμάσει για τη δική μου διδασκαλία. μια προσπάθεια που ξεπερνούσε τις δυνάμεις μου —παρουσίαζε ανυπέρβλητες δυσκολίες όσο και πρωτύτερα. να καταλήγουν σε φιλικά κουτσομπολιά. που στρίβοντάς τις περίμενα πως θα έβλεπα ξαφνικά τον Κουίντ. Είχαν μια δική τους τέχνη για να τραβούν τους σπόγγους της επινοητικότητας και του θυμητικού μου — και όταν σκεφτόμουν αργότερα κάτι τέτοια περιστατικά. γιατί όπως όλα τα βροντήγματα ήταν κάπως πιο δυνατό απ' ό. Αυτό που «θα έκανα» θα ήταν. ήταν. εντελώς αταίριαστα. Πάντως. ειδικά. το ότι οι δυσχέρειές μου. όπως πάντα ως τώρα. και πολλές περιστάσεις. ορισμένες στιγμές. της παρουσία μιας γυναίκας στο κάτω μέρος της σκάλας. Το γεγονός πως οι μέρες κυλούσαν. Ύστερα από τη σύντομη αντίληψη.τι λογαριάζαμε— τις πόρτες που είχαμε ανοίξει με αδιακρισία. όπως τις έλεγα. Είχαν μια αχόρταγη χαριτωμένη όρεξη γαι αφηγήσεις από τη δική μου ζωή. αντιμέτωποι με θέματα που μπροστά τους θα έπρεπε να σταματούσαμε απότομα. με την τροπή που είχαν πάρει τώρα τα ζητήματά μου. Απαγορευμένο έδαφος είναι το ζήτημα της επιστροφής των νεκρών γενικά. να είχε καταπραΰνει κάπως τα νεύρα μου. κι ένα σωρό λεπτομέρειες για τον εκκεντρικό χαρακτήρα του πατέρα μου. να κλείναμε μ' ένα μικρό βρόντηγμα —που μας έκανε να κοιταζόμαστε. Ήσαν πολλές γωνιές. και που επιζούσε στο μνημονικό τους. Ήταν μέρες που θα μπορούσα να ορκιστώ πως το ένα από τα δύο παιδιά είχε πει στο άλλο μ' ένα αόρατο ανάλαφρο σκούντημα του αγκώνα: «Φαντάζεται πως θα το κάνει τούτη τη φορά — μα δε θα το κάνει». πως ειρωνεύονταν ή πως φέρονταν πρόστυχα. Το ένα με το άλλο. θα έπρεπε. ή να επιβεβαιώσω τις χιλιοειπωμένες λεπτομέρειες για την εξυπνάδα του πόνεϊ του πρεσβυτέριου. και πως αυτή η παράξενη σχέση διαμόρφωσε για πολύ καιρό την ατμόσφαιρα ολόγυρά μας. αλλά να τους μιλήσω γι' αυτό το ζήτημα. δεν είχα δει τίποτα —είτε μέσα στο σπίτι είτε έξω— απ' όσα καλύτερα να μην τα βλέπει κανείς. γιατί αυτό δεν ήταν ένας από τους κινδύνους τους: εννοώ. Μου ζητούσαν —δίχως καμιά φανερή σχέση— να τους ξαναπώ το ανέκδοτο του Χαζο-Γκόζλινγκ. που από κακή ώρα και μόνο. όλα τα περιστατικά κι από τις πιο ασήμαντες περιπέτειες που είχα περάσει.XIII ΩPAΙA ΚΑΙ ΚΑΛΑ να είμαι μαζί τους. ίσως τίποτε άλλο να μη με έκανε να υποψιάζομαι τόσο πολύ πως με επιτηρούσαν στα κρυφά.

άρρητες εντυπώσεις σαν από ιεροτελεστίες μου ξανάφερναν στο νου. Είχα εκφράσει αυτό που ήταν στο νου μου: την αλήθεια. αν δεν είχα σε ανάλογο βαθμό αυτή την πεποίθηση της μυστικότητας των μαθητών μου. κλειδωνόμουν για να κάνω πρόβες φωναχτά —ήταν ταυτόχρονα ένα παράξενο ξαλάφρωμα και μια ανανεωμένη απελπισία— με ποιο τρόπο θα καταπιανόμουν με το ζήτημα. σε τούτη την περίσταση. Συγκλονίστηκα. Σαν είπα στον εαυτό μου: «Αυτοί. που εκείνο το δειλινό του Ιουνίου. επίσης. ακόμα πιο βαθιά απ' ό. Ατμοσφαιρικές καταστάσεις. ένιωσα να κοκκινίζω και σκέπασα το πρόσωπό μου με τα χέρια μου.Το καλοκαίρι τέλειωσε. ήταν σαν θέατρο μετά την παράσταση. αφού τον είχα δει έξω απ' το παράθυρο. Ήταν φορές. αλίμονο. συνθήκες ήχου και σιωπή. τις γυμνές εκτάσεις και τα σκόρπια κίτρινα φύλλα. που φαινόταν βλάσφημο να μη δοξάζω γι' αυτή το Θεό. κι εσύ. να εκτεθώ εγώ. είχα δει για πρώτη φορά τον Κουίντ — σ' αυτό που. Όταν κουβέντιασα με την κυρία Γκρόουζ σχετικά μ' εκείνη την απαίσια σκηνή κοντά στη λιμνούλα. θα βεβήλωνα μια τόσο σπάνια μικρή περίπτωση ένστικτης λεπτότητας. με είχε τρομάξει περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη. με τον γκρίζο ουρανό του και τις μαρμάρινες γιρλάντες του. Τα παλιόπαιδα το αρνήθηκαν με ολόκληρο τον πρόσθετο όγκο της ομιλίας τους και της τρυφερότητάς τους. με το να τις προφέρω. αλλά πάντα κατάληγα σε φριχτές βρισιές. έχουν καλούς τρόπους και σωπαίνουν. Υπήρχε. είχα δει το παιδί που φύλαγα την ησυχία του. που ήμασταν μαζί. για προστασία τους. που η ευαισθησία της είχε. έλεγα με το νου μου πως θα έπρεπε να τις βοηθήσω ώστε να παρασταίνουν κάτι το ατιμωτικό αν. Πώς να αναδρομήσω σήμερα στους παράξενους αναβαθμούς της έμμονης ιδέας μου.τι νόμιζα. πάνωθέ μου. η ανακάλυψή μου. κατά τον πιο καταπληκτικό τρόπο. εκεί. June 2010 . Ο τόπος. Ναι. το συναίσθημα του περιβάλλοντος: μέσα σ' αυτό. Με βασάνιζαν σε τέτοιο βαθμό. σε στιγμές που ήμουν ελεύθερη. τη μικροπρέπεια να μιλάς!». είναι εδώ. αρκετή ώρα ώστε να μου εντυπωθεί. βηματίζοντας παράφορα μια πάνω και μια κάτω μέσα στο δωμάτιό μου. όσο. μπροστά μου —αλλά με την άμεση αντίληψή μου κλειστή— είχαν επισκέπτες που τους ήταν γνωστοί και ευπρόσδεκτοι. φαίνεται πως τα μάτια μου ήταν τώρα σφραγισμένα — μια συντέλεια. παλιόπαιδα». Αν ήταν ζήτημα τρόμου. είχε πει —και την είχα μπερδέψει μ' αυτό που είπα— πως από εκείνη τη στιγμή θα μου έκανε πολύ περισσότερο κόπο να έχανα την εξουσία μου παρά να τη διατηρούσα. μια δυσκολία σ' αυτό: θα τον δόξαζα και θα τον ευχαριστούσα μ' όλη μου την ψυχή. Κι ακόμα. αν δε με απότρεπε η πιθανότητα πως ένα τέτοιο κακό μπορούσε να αποδειχτεί χειρότερο από το κακό που ήθελα ν' αποσοβήσω. που ψάχνοντας να δω ή τον Κουίντ ή τη μις Τζέσελ κάτω από τ' αστέρια. Μου είχε περάσει από το νου η φριχτή σκέψη πως τα μάτια μου ήταν σφαλιχτά και σφραγισμένα. θα φώναζα. το μέρος. εκείνη τη νύχτα. ο κηδεμόνας. πως είτε είχαν δει πραγματικά τα παιδιά είτε όχι —μια κι αυτό δεν είχε ακόμα οριστικά αποδειχθεί— προτιμούσα κατά πολύ. Ύστερα από τούτες τις «κατ' ιδίαν» σκηνές. Ήμουν έτοιμη να γνωρίσω και το χειρότερο που μπορούσε να υπάρχει. και που αμέσως είχε αποτραβήξει —μεμιάς. και συνέχισα απείραχτη — αν μπορεί να ονομαστεί απείραχτη μια κοπέλα. όχι εξασθενήσει αλλά βαθύνει. που τα κρυσταλλένια βάθη τους —σαν το σπιθοβόλημα ψαριού σε ποταμάκι— ξεμύτιζε το κορόιδεμα της πλεονεκτικής τους θέσης. συνεχίζοντας ακατάσχετα. Αλλά έμειναν ασυνόδευτα και αδειανά. Καθώς έσβηναν πάνω στα χείλη μου. στ' αλήθεια. ώσπου πλάκωνε μια από εκείνες τις καταπληκτικές. κυριολεκτικά. θα ξέσπαγα θριαμβευτικά. πιθανότατα. το καλοκαίρι πάει: το φθινόπωρο είχε πλακώσει στο Μπλάυ και το είχε μισοσκοτεινιάσει. φλυαρούσα περισσότερο παρά ποτέ. έξω από το σπίτι. και στη νευρική κατάσταση που μου είχε προξενήσει έβγαλα τα συμπεράσματά μου. Το προσέγγιζα πότε από τη μια πλευρά και πότε από την άλλη. ενώ τα δικά τους ήσαν ορθάνοιχτα. Αναγνώρισα τα σημάδια. τους οιωνούς — αναγνώρισα τη στιγμή. χειροπιαστές σιωπές μας —δεν μπορώ να τις ονομάσω διαφορετικά— η παράξενη ιλιγγιώδης αιώρηση ή μεταρσίωση (δοκιμάζω Digitized by 10uk1s. μάταια τον έψαχνα παντού μέσα στα σύθαμνα. αναγαλλιάζοντας: «Είναι εδώ. μ' αυτή που από τις επάλξεις. «και δεν μπορείτε τώρα πια να το αρνηθείτε!». που κάποιες φορές. είχε παίξει η αποτρόπαιη οπτασία του Κουίντ. καμιά σχολική αίθουσα δεν είχε ποτέ γνωρίσει. στρωμένο με τσαλακωμένα προγράμματα. που θα ήμουν έτοιμη να ορκιστώ πως. είχε γυρίσει πάνω σ' εμένα— τη γλυκιά ανάθωρη ματιά του.

για ένα διάστημα. για να μην τα είχα μισήσει εκείνο τον καιρό! Ωστόσο. Αυτό που ήταν αδύνατον. αλλά αν δεν είχαμε τη δοξασία για να καταφεύγουμε σ' αυτή. Digitized by 10uk1s. Αν και δεν ήταν άγγελοι. «περνούσαν». Δεν έγραφε ποτέ στα παιδιά —αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί εγωιστικό. σε όλ' αυτά. Δεν έχει σημασία μια και ήρθε το ξαλάφρωμα. ήταν αδύνατο να είχε ενθαρρύνει λιγότερο μια τέτοια δοξασία. θα με είχε άραγε προδώσει τελικά η αγανάκτησή μου. όπως λένε οι Γάλλοι. αν και ήταν μονάχα το ξαλάφρωμα που μια δαγκωματιά του χειλιού φέρνει στον πόνο. Ήταν ακριβώς σαν να ήξεραν τα δύο παιδιά πόσο επικίνδυνο. σαν άφηνα να καταλάβουν οι μαθητές μου πως τα γράμματά τους δεν ήταν παρά χαριτωμένα λογοτεχνικά γυμνάσματα. από το φόβο πως θα απηύθυναν στα νεαρότερα θύματά τους κάποιο ακόμα σατανικότερο μήνυμα.εκφράσεις!) μέσα σε μια γαλήνη: ένα σταμάτημα κάθε ζωής.τι κι αν είχα δει εγώ. για να διώξει την αμηχανία. ποτέ δεν έχασα την υπομονή μου μαζί τους. δεν είναι περισσότερο εκπληκτικό από το γεγονός. Ήταν και πως οι άλλοι. ήταν ο θείος τους της οδού Χάρλεϋ —και ζούσαμε προβάλλοντας τη θεωρία πως μπορεί να ερχόταν από τη μια στιγμή στην άλλη για να προστεθεί στον κύκλο μας. πως κανένα σημείο. ήταν αυτό για μένα. που δεν είχε καμιά σχέση με το λίγο ή πολύ θόρυβο που μπορεί να κάναμε εκείνη τη στιγμή. και που μπορούσα να τ' ακούσω μέσ' από οποιαδήποτε βαθιά ιλαρότητα ή ζωηρή απαγγελία ή πιο δυνατό βροντολόγημα του πιάνου. Πρέπει να ήταν αξιολάτρευτα. αν το ξαλάφρωμα είχε καθυστερήσει περισσότερο. θα είχαμε στερηθεί αμοιβαία μερικές από τις ωραιότερες επιδείξεις μας. όπως μας δίδαξε η πείρα. που κάθε φορά. Ήταν τουλάχιστον μια μεταβολή. συλλογίζομαι τώρα. κάνοντάς με να τρέμω. και ήρθε ορμητική. ήταν η βασανιστική ιδέα πως ό. ή το ξέσπασμα καταιγίδας μια μέρα πνιγηρή. οι παρείσακτοι. Κάτι τέτοια άφηναν. ή μια ακόμα ζωηρότερη εικόνα απ' όσα είχαν νομίσει πως ήταν αρκετά κατάλληλα για μένα. Δε νομίζετε πως θα έπρεπε να του γράψουμε. Ο «του». χάρη στην επανάληψή τους. σχεδόν αυτόματα. Το λέω ξαλάφρωμα. αλλά ήταν ένα κολακευτικό τεκμήριο της εμπιστοσύνης που μου είχε: επειδή ο καταλληλότερος τρόπος για να αποτίσει ένας άντρας το μεγαλύτερο φόρο τιμής σε μια γυναίκα. κάναμε τις ίδιες κινήσεις για να σημειωθεί η λήξη του επεισοδίου. σχεδόν περισσότερο από καθετί άλλο. πως παρ' όλη την έντασή μου και το θρίαμβό τους. Ήταν ένας κανόνας που τόνιζε περισσότερο τη σατιρική εντύπωση πως ενεργούσα με την υπόθεση πως μπορεί να ερχόταν από τη μια στιγμή στην άλλη. ο Μάιλς και η Φλώρα είδαν περισσότερα — πράγματα φοβερά και αφάνταστα. είχαμε εξασκηθεί τόσο θαυμάσια και οι τρεις μας. που προέρχονταν από τρομακτικά περιστατικά στις περασμένες σχέσεις τους. Ήταν πάρα πολύ ωραία γράμματα για να ταχυδρομηθούν: τα κρατούσα εγώ. Και πίστευα πως ακολουθούσα το πνεύμα της εντολής του να μην προσφεύγω σ' αυτόν. όσο τίποτ' άλλο. Ο ίδιος. ένα ρίγος που αρνιόμασταν κραυγαλέα πως το νιώθουμε — και. όσο έμεναν. Μου φαίνεται. και τα έχω ακόμα τώρα. βρίσκονταν εκεί. καθώς αναδρομίζω στα περασμένα. φυσικά. αλήθεια. June 2010 . να βγάλω από το νου μου. Πάντως ήταν εντυπωσιακή η ριζωμένη συνήθεια των παιδιών να με φιλούν μ' ένα είδος παραφοράς δίχως νόημα. και να μην παραλείπουν ποτέ —το ένα ή το άλλο— την πολύτιμη ερώτηση που μας είχε βοηθήσει να αποφύγουμε πολλούς κινδύνους: «Πότε φαντάζεστε πως θα έρθει. δεν μπορεί παρά να είναι η περισσότερο πανηγυρική τήρηση ενός από τους ιερούς νόμους της ησυχίας του. φυσικά στην επιφάνεια.» — αυτή η ερώτηση ήταν μοναδική.

πετούσε. με το υπαινικτικό αλλά αόριστο χαμόγελό του: —Καταλαβαίνετε. σε μικρή απόσταση. μ' αυτή που σε όλους τους συνομιλητές του. κρυστάλλινη φωνή του. Δεν ξέρω τι ήταν που με έκανε να πιστεύω πως είχα σχεδόν καρφιτσωμένο το παιδί στο σάλι μου. πήγαινε η αδερφή του πλάι στην κυρία Γκρόουζ. πόσο άσχημη και αλλόκοτη φαινόμουν. παρακαλώ. την υπεροχή που είχε κερδίσει. είμαι αγόρι. χρυσή μου —είπε χαριτωμένα— ξέρετε. είχα πλάι μου τον Μάιλς και μπροστά μας. χρυσή μου. αυτή η φράση φαίνεται αρκετά αθώα. πιάστηκε τώρα η δική μου σε σημείο που σταμάτησα απότομα. Μα.. τέλος πάντων. Έδειχνε τόση άνεση και σεβασμό μαζί. την αδιάκοπη συντροφιά μου. Μα όλα αυτά ανήκαν —εννοώ η υπέροχη υποταγή τους— στην ειδική σειρά των πιο αβυσσαλέων γεγονότων. είναι ευχάριστη και τέλεια. φαινόταν σαν να είχα πάρει τα μέτρα μου για τον κίνδυνο ανταρσίας. μια τέτοια στιγμή. και με εντυπωσίασε ιδιαίτερα και με πολλή ευγνωμοσύνη η ευπείθεια των δύο μικρών μαθητών μου. για την τελευταία πράξη του τρομερού μου δράματος. Ήμουν σαν δεσμοφύλακας. και μου φάνηκε πως είδα στ' όμορφο πρόσωπό του. αλλά ιδιαίτερα στην αιώνια γκουβερνάντα του. ήξερε από ωραία γιλέκα και γνώριζε τον αριστοκρατικό αέρα του μικρού. συνέβηκε η επανάσταση. Ολόκληρο το ζήτημα είχε βγει ουσιαστικά στη μέση. τους μελωδικούς της τόνους. αν και. και τίποτ' άλλο. June 2010 . και η φθινοπωρινή ατμόσφαιρα. αχ. σαν να είχε πέσει ένα από τα δέντρα του πάρκου κατά πλάτος του δρόμου. Τώρα όμως.. όσο η στοργική οικειότητα αυτής της προσφώνησης. ε. η πρώτη ύστερα από κάμποσο καιρό. όπως δε βρήκα στην αρχή τίποτα να απαντήσω. έκανε τις κωδωνοκρουσίες σχεδόν χαρούμενες. Τόσο πολύ αργούσα να βρω κάτι.XIV ΠΗΓΑΙΝΟΝΤΑΣ στην εκκλησία κάποια Κυριακή πρωί. κομμένα και ραμμένα από το ράφτη του θείου του. με τα μάτια του τέσσερα για ενδεχόμενη έκπληξη και δραπέτευση. Υπήρχε. ξάστερη μέρα. δεν είχε ανάγκη να φανεί ούτε τόσο δα λιγότερο αθώος και γοητευτικός απ' ό. Και. —Και πάντα με την ίδια. Ήταν μια ξερή. φυσικά. καθώς με κοίταζε. Ήταν σε τόσο μεγάλο βαθμό αποτυπωμένα πάνω του τα πλήρη δικαιώματά του φύλου και της κοινωνικής του τάξης. για να με κάνει να το αντιληφθώ. δεν το καταλαβαίνετε. εκείνη την ίδια στιγμή. πως για να κερδίσω καιρό. Ο Μάιλς φορούσε τα κυριακάτικά του. που αν διεκδικούσε ξαφνικά την ελευθερία του. Digitized by 10uk1s. πότε θα ξαναπάω επιτέλους σχολείο. προπάντων όπως προφέρθηκε σαν να μην είχε σημασία. πάνω που αναρωτιόμουν πώς θα τον αντιμετώπιζα. Το λέω επανάσταση. που είχε όλο τον καιρό να συνεχίσει. που είχε ελευθερία για το έξοδο. σαν να ήταν τριαντάφυλλα.. πόσο ένιωθα να διαλέγω τις φράσεις μου! Θυμάμαι. Ούτε τα σάστισε. ύστερα από ένα λεπτό. κι επιταχύνθηκε η καταστροφή. φωτεινή και τσουχτερή. Γραμμένη εδώ. δε θα μπορούσε να εκφράσει καλύτερα τη σωστή απόχρωση της αγάπης που ήθελα να εμπνεύσω στους μαθητές μου. πως για ένα αγόρι.. Το «χρυσή μου» ήταν αδιάκοπα στα χείλη του όταν μου μιλούσε. κάτι καινούριο μεταξύ μας. Γιατί ποτέ δεν αδημόνησαν για την ανένδοτη. ούτε καν έπαιξε τα ματόφυλλά του. αποκρίθηκα. Τη νύχτα είχε λίγη παγωνιά. δε θα είχα τίποτα να πω. και πως έτσι που πηγαίναμε δυο-δυο. και κατάλαβα απόλυτα πως το είχα αντιληφθεί. με τη γλυκιά. Δεν ξέρω πώς έτυχε. Είχαν κάτι που σ' έκανε να πιάνεται η ανάσα σου —πάντως. να είναι πάντα με μια δεσποινίδα!. δοκίμασα να γελάσω. —Δείτε.τι ήταν συνήθως. Κατάλαβα πως είχε νιώσει κιόλας. —Ω. λεπτή. γιατί τώρα καταλαβαίνω πως μ' αυτό που είπε υψώθηκε η αυλαία. Κατά περίεργη σύμπτωση.

τότε που κατέβηκα. Με έπιασε από το μπράτσο και συνεχίσαμε το δρόμο μας. ξέρετε. —Μπορώ και πάλι. Ω. δεν μπορώ να το πω. Μα ξεχνάω γιατί το είχες κάνει. με πολλή καλοσύνη: —Ναι. June 2010 . Έβαλα το χέρι μου πάνω στον ώμο του. πότε θα ξαναπάω. Μάιλς. Μα έλα.. —Ω. δεν είχα ακόμη εντελώς τη δύναμη. ναι. που βγήκα από το σπίτι.! —Εκείνη τη νύχτα. Δεν μπόρεσα να φανώ ντόμπρα σαν εκείνον. μεγαλώνω. ίσως. Κοντοστάθηκα μαζί του εκεί μια στιγμή. —Όχι. ήταν για να σας δείξω πως μπορούσα να το κάνω. —Εκτός από εκείνη τη νύχτα. —Ασφαλώς. Πήρα το πιο υπεύθυνο ύφος μου για να απαντήσω με μια ερώτηση: —Ήσουν πολύ ευτυχισμένος στο σχολείο. είπε με τη γλυκιά ένταση παιδικής μομφής. να συμμαζέψω τελος πάντων το νου μου. Ένιωσα πως θα κατάφερνα. Digitized by 10uk1s. μα ένιωθα να με παρατούν οι δυνάμεις μου! Έχω διατηρήσει ως σήμερα τη βασανιστική ιδέα — που μου ραγίζει την καρδιά— πως το είχε καταλάβει κι έπαιζε μαζί μου: —Και δεν μπορείτε να πείτε πως δεν ήμουν πολύ-πολύ καλός —έχω δίκιο.να. —Μα. Δεν ήταν τίποτα. —Α. γιατί μόλο που καταλάβαινα πόσο θα ήταν προτιμότερο να προχωρήσουμε. πρέπει να πηγαίνουμε. —Δεν ήταν τίποτα. Σκέφτηκε μόλις μια στιγμή.. μεγαλώνεις. όχι αυτό ξανά. Μα δε θα το ξανακάνεις. —Όχι. ναι. —Ξεχνάτε. —Μα. είπα κι εγώ. μπόρεσες. —Λοιπόν.

Τάχυνα το βήμα μας: ήθελα να μπούμε πριν να προχωρήσει η συζήτησή μας πάνω σ' αυτό το θέμα. ώστε. ρώτησε καθώς κόμπιασε. Μου φαινόταν κυριολεκτικά πως παράβγαινα μαζί του σ' ένα δρόμο ταχύτητας. αφήνοντας ωστόσο τη σκέψη του ασυμπλήρωτη. να γίνει αναπόφευκτο ένα άλλο σταμάτημα. Εκτός ίσως η Φλωρούλα μας! —Με παρομοιάζετε στ' αλήθεια με ένα κοριτσάκι. και πως προσπαθούσε να με κάνει να μπερδέψω το βήμα μου. όταν.. πυκνούς τάφους του αυλόγυρου. —Δεν αγαπάς λοιπόν τη γλυκιά μας Φλώρα. μα ένιωσα πως έφτανε πρώτος. Θέλεις να πεις πως ξέρεις κι εσύ περίπου τα ίδια.. που μου το επέβαλε μ' ένα σφίξιμο του μπράτσου του. Κοίταζε ολόγυρα τους τάφους όσο περίμενα. κι έτσι μείναμε μονάχοι ανάμεσα στους παλιούς.. ξέρετε κι εσείς πολλά. Μα δεν είναι τόσο γι' αυτό. είμαι αρκετά ευτυχισμένος παντού! —Μα. Η κυρία Γκρόουζ και η Φλώρα είχαν μπει στην εκκλησία. πριν να μπούμε ακόμα στον αυλόπορτα της εκκλησιάς. —Να. Είχαμε σταματήσει. Κόπηκαν τα γόνατά μου.. αν δεν την αγαπούσες. June 2010 . Μάιλς! είπα γελώντας. —Τότε. μου πέταξε: —Θέλω από το δικό μου είδος! Αυτό με έκανε κυριολεκτικά να τιναχτώ μ' ένα πήδημα μπροστά. μέσ' από την καγκελόπορτα. που μαζεύτηκαν κοντά στην πόρτα για να περάσουμε πρώτα εμείς. κοντά σ' ένα χαμηλό μνήμα. —Αν δεν την αγαπούσα. καθώς κι εσάς —αν δεν την αγαπούσα.—Ω. Σκεφτόμουν με λαχτάρα πως θα ήταν υποχρεωμένος πάνω από μια ώρα να μη μιλάει. —Ξέρετε πολύ καλά τι θα έκανα! Digitized by 10uk1s. τότε —τραύλισα— αφού είσαι κι εδώ εξίσου ευτυχισμένος!... —Α. ποθούσα το μισόφωτο του πάγκου και τη σχεδόν πνευματική βοήθεια του μαξιλαριού. ξανάπε σαν να πισωδρόμιζε να πάρει φόρα για ένα πήδημα.. αφού φτάσαμε στην καγκελόπορτα. καθώς και μερικοί από το υπηρετικό προσωπικό του Μπλάυ. τις είχαν ακολουθήσει και οι άλλοι πιστοί. πάνω σ' αυτό που θα γονάτιζα. για τι είναι. Είχε φανεί η εκκλησία. —Καταλαβαίνω.. Αρκετός κόσμος πήγαινε κατά κει.. θέλω να γνωρίσω περισσότερο τη ζωή. με ένα μωρό. μα αυτό δεν είναι το παν! Βέβαια.. μακρόστενο σαν τραπέζι... —Ούτε τα μισά από όσα θα ήθελα! ομολόγησε με ειλικρίνεια. —Λοιπόν. —Δεν είναι πολλοί σαν εσένα.

June 2010 . —Εγώ! αποκρίθηκε με εξαιρετική ζωηρότητα και έμφαση. —Κάνοντάς τον να έρθει εδώ. —Να ξέρει τι. —Με ποιο τρόπο. Digitized by 10uk1s. και ύστερα τράβηξε μονάχος του και μπήκε στην εκκλησία. Κατάλαβα αρκετά γρήγορα πως δεν μπορούσα να δώσω σ' αυτή την ερώτηση μια απάντηση που να μη συνεπάγεται κάτι σαν θυσία του εργοδότη μου. Αλλά μου φάνηκε πως όλοι μας στο Μπλάυ είχαμε αρκετά θυσιαστεί. δεν ξέρω —και παραξενεύομαι που δε μου λέτε ποτέ. πώς τα πάω. Μου έριξε ακόμα μια ματιά γεμάτη από τούτη την έκφραση. Μα. σαν να ήθελα ξαφνικά να ξεκουραστώ: —Ο θείος μου έχει την ίδια ιδέα μ' εσάς. φυσικά. Μάιλς. —Ω. ώστε αυτό να την κάνει συγχωρητέα: —Δε φαντάζομαι να ενδιαφέρεται πολύ ο θείος σου. —Μα ποιος θα τον κάνει να έρθει. —Πώς ξέρεις ποια ιδέα έχω.Δεν κούνησε όμως από τη θέση του. και σχεδόν αμέσως είπε κάτι που με έκανε να πέσω πάνω στην ταφόπετρα. —Μα. —Δε νομίζετε πως μπορεί να εξαναγκαστεί να ενδιαφερθεί. εκείνος ξέρει. Ο Μάιλς με κοίταξε σταθερά. θέλω να πω.

Εκεί. που θα ήταν ουσιαστικά έρημο. Έκανα το γύρο της διστάζοντας. Τι θα γινόταν αν δεν παρουσιαζόμουν στο γεύμα —δηλαδή σε δύο ώρες. ή πάψε να περιμένεις πως θα περάσω μαζί σου μια ζωή τόσο αφύσικη για ένα αγόρι». στην πραγματικότητα. κακό κορίτσι. ξέρετε— και μας το σκάσατε στην πόρτα της εκκλησιάς. και πως θα μπορούσε πιθανότατα να εκμεταλλευτεί το φόβο μου για να αποκτήσει. μέσ' από το πάρκο.XV Η ΥΠΟΘΕΣΗ κανονίστηκε ουσιαστικά από τη στιγμή που δεν τον ακολούθησα. Ήμουν βέβαιη —το έβλεπα ξεκάθαρα— πως οι μικροί μαθητές μου θα προσποιούνταν μια αθώα έκπληξη που δε θα εμφανιζόμουν να τους ακολουθώ. Σκεφτόμουν πως στη συνομιλία μαζί του είχα πληγωθεί ανεπανόρθωτα. τόσο στην περιοχή του σπιτιού όσο και στο εσωτερικό του. που ένιωσα πως θα μπορούσε να μου επιβληθεί ολότελα αν της έδινα την παραμικρή ενθάρρυνση. τίποτα να ξαναφτιάξω και ήταν μια υπέρτατη προσπάθεια να στριμωχτώ πλάι του στον πάγκο: ήταν περισσότερο από βέβαιο πως θα περνούσε το μπράτσο του κάτω από το δικό μου. μια και όλο σχεδόν το υπηρετικό προσωπικό βρισκόταν στην εκκλησία. μου ήρθε μια ιδέα.» Δε θα μπορούσα να αντιμετωπίσω τέτοιες ερωτήσεις. πως ντρεπόμουν να δώσω στους μαθητές μου και στο άλλο εκκλησίασμα ένα τέτοιο παράδειγμα καθυστέρησης. Αυτό που ήταν τόσο αφύσικο για τούτο εδώ το αγόρι. κίνησα επιτέλους να φύγω. Αυτό που είπα στον εαυτό μου πάνω απ' όλα. Το παιδί. και θα με έκανε να κάθομαι εκεί μια ολόκληρη ώρα σε στενή και σιωπηλή επαφή με το σχόλιό του πάνω στη συνομιλία μας. Γιατί μας στενοχωρήσατε τόσο πολύ —κοντέψαμε να τρελαθούμε. Καθώς στεκόμουν κάτω από το ψηλό ανατολικό παράθυρο και άκουγα το όργανο. στο σπίτι. στην πραγματικότητα. γι' αυτόν. ούτε να αντικρίσω. στο χολ. θα έφευγα δίχως καμιά λέξη. από τότε που είχε έρθει στο Μπλάυ. ήταν πως ο Μάιλς κάτι είχε καταλάβει για μένα. «Τι ήταν αυτό που κάνατε. που το ανάλαβα και ζούσα μέρα με τη μέρα. Ήταν μια οικτρή παραχώρηση στην ταραχή μου. βυθισμένη σε σκέψεις. Χρειαζόταν μονάχα να γυρίσω βιαστικά. Καθόμουν πάνω στον τάφο και καταγινόμουν να ξεδιαλύνω καθαρά το νόημα του τι μου είχε πει ο μικρός μου φίλος. ωστόσο. που καθώς αυτή η εικόνα μου παρουσιάσθηκε εντονότερη. δεν υπήρχε κανένας για να με εμποδίσει. Ο φόβος μου ήταν πως θα είχα να ασχοληθώ με το αφόρητο ζήτημα της αιτίας της αποπομπής του από το σχολείο. καθώς θα με ρωτούσαν. άρπαξα επίσης την πρόφαση. για δικούς του σκοπούς. Αλλά τόσο λίγο μπορούσα να αντιμετωπίσω όλη αυτή την ασχήμια και τη θλιβερότητα. κατάληγε να είναι το ζήτημα των φρικαλεοτήτων που κρύβονταν πίσω της. θα έπρεπε να την επιθυμώ. Αν έφευγα γρήγορα. Δε θα μπορούσα λοιπόν. Η κυριακάτικη ησυχία. αλλά το ότι το ήξερα δεν είχε τη δύναμη να με τονώσει. για να μην μπω στην εκκλησία. Κανένας δε θα μπορούσε να με μεμφθεί για την απεγνωσμένη φυγή μου. Σαν έφτασα πια στο σπίτι. μπορούσα όλα να τα παρατήσω και να φύγω. περισσότερη ελευθερία. για να πούμε το σωστό. θα ήταν ακριβώς αυτή η κακότυχη κατάρρευσή μου. για κάτι λίγες προετοιμασίες. Και ήταν τόσο βέβαιο πως αυτά ακριβώς θα είχα να αντιμετωπίσω. Θα έπρεπε να κάνω πολύ γρήγορα. είχε διεγείρει μέσα μου το συναίσθημα πως ήταν η κατάλληλη στιγμή. τα όμορφα υποκριτικά ματάκια τους. είχε όλο του το δίκιο να μου πει: «Ή ξεκαθαρίζεις μαζί με τον κηδεμόνα μου το μυστήριο της διακοπής των σπουδών μου. Θα ήταν εύκολο να βάλω ένα τέλος στη δύσκολη θέση μου αν έφευγα τελειωτικά. ήταν μια λύση που. ήταν αυτή η ξαφνική αποκάλυψη μιας συναίσθησης κι ενός σχεδίου. June 2010 . είχα πάρει την απόφαση να φύγω. Κι όταν πια το άδραξα στο ακέραιο. και πως η απόδειξη. που δεν αντάμωσα κανέναν. Τώρα ήταν η ευκαιρία. και το μεταφορικό μέσον ήταν το μεγάλο ζήτημα που έπρεπε να λυθεί. Βγήκα από τον αυλόγυρο της εκκλησιάς και ξαναπήρα το δρόμο για πίσω. με είχε καταβάλει και με είχε εμποδίσει να μπω στην εκκλησία. ποθούσα να φύγω από κοντά του. Αυτό. με το μυαλό μου βασανισμένο από τις δυσκολίες Digitized by 10uk1s. αναποφάσιστη. επειδή. προς μεγάλη μου ταραχή. Να ερχόταν ο θείος του για να χειριστεί μαζί μου όλ' αυτά. Πρώτη φορά. Είχε καταλάβει πως υπήρχε κάτι που το φοβόμουν πολύ.

Digitized by 10uk1s. είχα δει το φάντασμα της φριχτότερης απ' όλες τις γυναίκες. Αλλά άνοιξα την πόρτα για να βρεθώ πάλι. μες στο σκοτάδι της νύχτας. Αμέσως έπειτα. όσο κράτησαν αυτές οι στιγμές. σαν να ήθελε να πει πως το δικαίωμά της να κάθεται στο τραπέζι μου ίσχυε όσο και το δικαίωμά μου να κάθομαι στο δικό της τραπέζι. Ντροπιασμένη και τραγική. πως αν και είχα μπει στο δωμάτιο. αποτεινόμενη στην ίδια —«έξω. η στάση της. το καλαμάρι και το χαρτί μου. που από την ανοιχτή πόρτα αντήχησε στο μακρύ διάδρομο και το αδειανό σπίτι. στεκόταν μπροστά μου —αλλά την ίδια στιγμή που την κοίταζα για να την εντυπώσω στο μνημονικό μου. June 2010 . είχα το παράξενο. ξαφνικά. όχι σαν να με είχε ακούσει. και τότε. έμενε η ίδια. που δίχως την προηγούμενη πείρα μου θα το είχα πάρει με την πρώτη ματιά για καμιά καμαριέρα που είχε μείνει στο σπίτι για να το φυλάει. είδα ένα πρόσωπο. Καθισμένο στο τραπέζι μου. μα είχα ξανάρθει στον εαυτό μου και καθάρισα την ατμόσφαιρα. Σηκώθηκε.και τα εμπόδια. κι έτσι σκυμμένο με κακές σκέψεις. στάθηκε η τιποτένια προκάτοχή μου. τρομερή παλιογυναίκα!»— άκουσα τον εαυτό μου να ξεσπάει σε μια κραυγή. αστραπιαία. ανέβηκα τη σκάλα και. Στο δωμάτιο υπήρχε πια μονάχα το ηλιόφωτο και το συναίσθημα πως έπρεπε να μείνω. Σκοτεινή σαν τα μεσάνυχτα. αναστατωμένη. μέσα στο μαύρο φόρεμά της. στήριζε με φανερή κούραση το κεφάλι της πάνω στα χέρια της. Με κοίταξε σαν να με άκουσε. για να καταπιαστεί στη δουλειά να γράψει στον αγαπητικό της. πριν πάνω από ένα μήνα. στη βλοσυρή ομορφιά της και στην ανείπωτη θλίψη της. διαλύθηκε η φριχτή εικόνα. με είχε κοιτάξει αρκετή ώρα. διευθύνθηκα στο σπουδαστήριο για να πάρω διάφορα δικά μου πράγματα που ήσαν εκεί. θυμάμαι πως σωριάστηκε στο πρώτο σκαλοπάτι της σκάλας. παγερό συναίσθημα πως εγώ ήμουν η παρείσακτη. Κατάφερα ν' αναστηλωθώ. Έβλεπες την προσπάθεια στον τρόπο. με μάτια διαφωτισμένα. τις πένες. κατά παράξενο τρόπο. Αλλά την ίδια σχεδόν στιγμή είχα αντιληφθεί. και που επωφελήθηκε από τη σπάνια ευκαιρία πως κανένας δεν την επιτηρούσε. Μ' αυτό που είδα. μου ήρθε στο νου πως εκεί ακριβώς. αλλά με μια ανείπωτη βαθιά μελαγχολία αδιαφορίας και αφηρημάδας. που με τους αγκώνες ακουμπισμένους στο τραπέζι. μέρα-μεσημέρι. ξεπρόβαλε η ταυτότητά της. Και σαν μια άγρια διαμαρτυρία ενάντια σ' αυτό. Πραγματικά. η αντίστασή μου ξανακουβαριάστηκε μεμιάς. καθώς και από το τραπέζι μου. καθώς άλλαξε στάση. και σε κάπου τέσσερις γιάρδες απόσταση από μένα.

να μελετήσω το παράξενο πρόσωπο της κυρίας Γκρόουζ.τι της αρέσει!» —Μακάρι να κάνει ό. ναι. δεν έκαναν κανένα υπαινιγμό πως τους είχα παρατήσει. αποκρίθηκα. Η ευκαιρία παρουσιάστηκε πριν από το τσάι: εξασφάλισα πέντε λεπτά μαζί της στο δωμάτιο της οικονόμου. μια μεγάλη τέλεια εικόνα «τέλους της μέρας» —κλεισμένων και κλειδωμένων συρταριών. —Πήγα μαζί τους μονάχα για περίπατο. «Όχι δεν το προτιμώ!» Αλλά ύστερα από μια στιγμή πρόσθεσα: «Μήπως είπαν γιατί έπρεπε να το προτιμώ. Ωστόσο. ναι. βέβαια. —Να μην πω τίποτα που μας αφήσατε. Το έκανα με το σκοπό να βεβαιωθώ πως την είχαν. Γύρισα στο σπίτι. που με πείραξε πως δεν είπαν τίποτα για την απουσία μου. —Η μις Φλώρα ήταν πολύ γλυκιά. Σκέφτηκα μια στιγμή. που τη βρήκα να κάθεται μπροστά στο τζάκι. μέσα σε μια μυρωδιά φρεσκοψημένου ψωμιού. σαν να λέμε. σαν είδα πως κι αυτή δεν είπε τίποτα. Δεν έχει σημασία. Ναι —είπαν πως θα το προτιμούσατε.» —Όχι. μις. Μα σου είπαν για ποιο λόγο. Digitized by 10uk1s. έχω ένα ζευγάρι φίλους! είπε γελώντας. είπε κατάπληκτη. —Όλα. μου ζήτησαν να μην πω τίποτε —και για να τα ευχαριστήσω. Μονάχα ο κύριος Μάιλς είπε: «Πρέπει να κάνουμε μονάχα ό. αλλά με το δωμάτιο καθαρό και συγυρισμένο. Έπρεπε να γυρίσω για να ανταμώσω ένα φίλο. June 2010 .τι μου αρέσει! Και η Φλώρα τι είπε.XVI ΤΟΣΟ ΠΟΛΥ ΕΙΧΑ προεξοφλήσει πως η επιστροφή των μαθητών μου θα χαρακτηριζόταν από εκδηλώσεις και διαμαρτυρίες. το σούρουπο. και ύπνου δίχως φάρμακα υπνωτικά. και με άφησαν για την ώρα. —Ήσουν κι εσύ πολύ γλυκιά —λες και σας ακούω όλους. με μια πονεμένη γαλήνη στο πρόσωπό της. Η έκφραση του προσώπου μου της προξενούσε θλίψη. έτσι τη βλέπω καλύτερα: να αντικρίζει τη φωτιά από την καρέκλα της με την ίσια ράχη. το υποσχέθηκα. Μα τι έγινε. Είπε: «Ω. —Ω. Φανέρωσε την έκπληξή της: —Ένα φίλο —εσείς. Έτσι τη βλέπω ακόμα τώρα. Αλήθεια. Μα τι σας είχε συμβεί. το προτιμάτε. όλα πια έχουν τελειώσει. όσο ήσαν μπροστά. χρυσή μου —συνέχισα— για να κουβεντιάσω με την μις Τζέσελ. Το αποφάσισα. —Όλα έχουν τελειώσει. μέσα στο μισοσκότεινο κατακάθαρο δωμάτιο. Υποσχέθηκα ωστόσο στον εαυτό μου πως θα την έκανα να μιλήσει με την πρώτη ευκαιρία που θα την ξεμονάχιαζα. βέβαια!» —και είπα κι εγώ το ίδιο. δωροδοκήσει για να μην πει τίποτα. Αντί να με κατηγορήσουν χαρούμενα και με χάδια. ανάμεσα στον Μάιλς και σ' εμένα. —Ω.

. —Ναι.. αν χρειασθεί) πως αν φταίω που δεν έκανα τίποτα για να ξαναπάει σχολείο. —Να κουβεντιάσετε! Θέλετε να πείτε πως σας μίλησε. τη βρήκα στο σπουδαστήριο. καθώς συμπλήρωνε την εικόνα μου. για να δείξω πως ήμουν: —Ωστόσο. και την ειλικρίνεια της κατάπληξής της. καθώς έπαιζε θαρραλέα τα ματόφυλλά της κάτω από το νόημα που είχε η λέξη μου. Την ακούω ακόμα τώρα. τον τρομερό. αν δεν ήμουν προετοιμασμένη. —κόμπιασα κι εγώ μπροστά στη φρίκη αυτού που θα έλεγα. μις. Εξακολουθούσα να την κρατάω εκεί. μπορούσα να την κρατάω σχετικά σταθερή. να μείνει μ' ανοιχτό στόμα. Digitized by 10uk1s. Των κολασμένων. με πίεσε η κυρία Γκρόουζ... Μα τι αποφασίσατε.. με ενθάρρυνε: —Για να μοιραστεί.» —Μα. Σαν γύρισα. μα θα το κάνω. όπως σου έχω πει. έτσι που της το είπα. είναι πως αν φαντάζεται πως φοβάμαι να τον ειδοποιήσω —και βάζει στο νου του ιδέες για το τι κερδίζει μ' αυτό— θα δει πως κάνει μεγάλο λάθος.. την αγαθή γυναίκα. με λιγότερη φαντασία.. Και για τούτο. —Καταντάει το ίδιο. —Και τι θέλετε να πείτε με «όλα. δεν έχει σημασία. των απολωλότων.. Μα η φίλη μου. Αυτό που «τέλειωσε». —Είναι για κείνο το λόγο.. για να τα μοιραστεί.. —Θέλετε να πείτε —τραύλισε διστάζοντας. —Επειδή το αποφασίσατε. —Θέλει τη Φλώρα. και τώρα. κυριολεκτικά... μις. —Πως τραβάτε τα μαρτύρια. θα το κάνω! Καταλαβαίνω πως είναι ο μόνος τρόπος. με τον Μάιλς. πριν να χτυπήσω αυτή τη νότα —έτσι που. —Όλα. —Των απολωλότων. όπως σου είπα. —Α. —Και τι είπε. να ειδοποιήσω το θείο τους. Αυτό την έκανε στ' αλήθεια. Η κυρία Γκρόουζ θα μπορούσε να εξεγερθεί και να με παρατήσει. για την αγάπη του Θεού. June 2010 . ναι —ο θείος του θα τα ακούσει από το στόμα μου (και μπροστά στο παιδί. Ναι.Τώρα πια είχα πάρει τη συνήθεια να κρατήσω την κυρία Γκρόουζ κάτω από τον έλεγχό μου.. κάνετέ το! ξέσπασε η φίλη μου. —Ω..

για ποιο λόγο. —Θα του το πω ξεκάθαρα.. June 2010 .. πως δεν μπορώ να αναλάβω αυτό το ζήτημα για ένα παιδί που το αποβάλανε. τι πρέπει να του πω. Πώς συνεννοείσαι μαζί του. Κι αυτό τα εξηγεί όλα. —Μα. δεν μπορεί παρά να είναι αυτό. πρόσθεσα. —Δηλαδή.. Το φταίξιμο είναι δικό μου. φταίει ο θείος τους.. καθώς θυμήθηκα πως δεν ήξερε να γράψει.Τώρα πια υπήρχαν τόσο πολλοί λόγοι. είχε κάτι το έντονα σαρκαστικό. που ποτέ δε μάθαμε το παραμικρό! δήλωσε η κυρία Γκρόουζ. γράψτε του λοιπόν εσείς! Digitized by 10uk1s. Το κάτω-κάτω.. ρώτησα. από τότε. τόσο τέλειος. κι αυτό την έκανε κουρέλι. —Εκείνος δεν τους γνώριζε καθόλου. όχι! είπε έντονα η κυρία Γκρόουζ. μις. Είναι βλάκας. —Να μην του πείτε τίποτε. Είναι φιλάσθενος. Είναι εξαιρετικός —έτσι. —και σταμάτησα. Η ερώτησή μου. δίχως να το θέλω εντελώς. —Για κάτι. —Τα λέω του επιστάτη. —Ώστε. συνέχισα αμείλικτα. —Α. —Αχ. —Και θα σου άρεσε να γράψει τα περιστατικά μας. Αφού άφησε εδώ τέτοια υποκείμενα!. της είπα. Θα του εξηγήσω εγώ. Είναι ακατάστατος. τόσο όμορφος. Έχει κακό χαρακτήρα. Για τι άλλο — μια και είναι τόσο έξυπνος. —Έπρεπε να το είχα κάνει αμέσως. που η καημένη η συνάδελφός μου ήταν συγχωρητέα για την αβεβαιότητά της: —Μα. Στοχάστηκα πάνω σ' αυτό. —Το γράμμα από το σχολείο. —Τα παιδιά δε θα πάθουν τίποτε! αποκρίθηκα έντονα. και γράφει αυτός.. —Για αχρειότητα. —Θα το δείξετε στον κύριο. Κοιταχτήκαμε αμίλητες για λίγη ώρα. εσύ δε θα πάθεις τίποτε. Είχε χλομιάσει... θα του γράψεις. Πάλι γέμισαν δάκρυα τα μάτια της.

ναι.—Μα. June 2010 . Digitized by 10uk1s.. Και πάνω σ' αυτό. χωρίσαμε. αποκρίθηκα τέλος.. απόψε κιόλας.

XVII
Το ΒΡΑΔΥ ΠΡΟΧΩΡΗΣΑ ως το σημείο να κάνω μια αρχή. Ο καιρός είχε αλλάξει, ένας δυνατός άνεμος
είχε σηκωθεί, κι εγώ, στο δωμάτιό μου, κάτω από τη λάμπα, με τη Φλώρα να κοιμάται ήσυχα,
καθόμουν πολλή ώρα μπροστά σε μια άγραφη κόλλα χαρτί κι αφουγκραζόμουν τη βροχή να δέρνει το
σπίτι, και τον άνεμο να φυσομανάει. Τέλος, πήρα ένα κερί και βγήκα από το δωμάτιο, πέρασα το
διάδρομο κι αφουγκράστηκα ένα λεπτό στην πόρτα του Μάιλς. Αυτό, που μέσα στη μόνιμη ψύχωσή
μου με είχε παρακινήσει να αφουγκραστώ, ήταν για να αντιληφθώ κάποιο σημάδι πως δεν κοιμόταν,
και σε λίγο πήρε το αυτί μου κάτι, όχι όμως με τον τρόπο που περίμενα. Η φωνή του ακούστηκε
κουδουνιστή:
—Έι, εσείς εκεί —ελάτε μέσα.
Ήταν μια χαρούμενη νότα μες στη μελαγχολία! Μπήκα με το κερί μου και τον βρήκα πλαγιασμένο,
εντελώς ξύπνιο αλλά πολύ κεφάτο.
—Λοιπόν, σαν τι σκαρώνετε εσείς; ρώτησε με ένα χαριτωμένο φιλικό τόνο, που αν η κυρία Γκρόουζ
ήταν εκεί —μου πέρασε από το νου— άδικα θα έψαχνε να βρει σ' αυτόν την απόδειξη πως κάτι
συμβαίνει.
Στεκόμουν από πάνω του με το κερί.
—Πώς το κατάλαβες πως ήμουν έξω από τη πόρτα;
—Μα φυσικά, σας άκουσα. Φανταστήκατε πως δεν κάνατε καθόλου θόρυβο; Είστε σαν ένα ολόκληρο
σύνταγμα ιππικού! αποκρίθηκε με το ωραίο του γέλιο.
—Ώστε δεν κοιμόσουν;
—Όχι και τόσο! Ήμουν ξύπνιος και σκεφτόμουν.
Είχα βάλει το κερί μου, σκόπιμα, λίγο πιο πέρα, και καθώς μου άπλωσε φιλικά το χέρι του, κάθισα
στην άκρη του κρεβατιού.
—Και τι σκεφτόσουν; τον ρώτησα.
—Τι άλλο, χρυσή μου, παρά εσάς;
—Α, η περηφάνια που αισθάνομαι γι' αυτό δεν αντισταθμίζει το άλλο. Θα προτιμούσα κατά πολύ να
κοιμόσουν.
—Μα, σκέφτομαι, ξέρετε, κι αυτό το αλλόκοτο ζήτημα που μας αφορά.
Πρόσεξα πόσο δροσερό ήταν το σταθερό χεράκι του.
—Ποιο αλλόκοτο ζήτημα, Μάιλς;
—Μα, ο τρόπος που με ανατρέφετε. Και όλα τα άλλα!
Μου κόπηκε η ανάσα για ένα λεπτό, και το κερί μου φώτιζε αρκετά ώστε να δω πως μου χαμογελούσε
από το προσκεφάλι του.
Digitized by 10uk1s, June 2010

—Τι εννοείς με «όλα τα άλλα»;
—Ω, το ξέρετε, το ξέρετε!
Δεν μπόρεσα να πω τίποτα για ένα ολόκληρο λεπτό, μόλο που ένιωθα, καθώς κρατούσα το χέρι του κι
εξακολουθούσαμε να κοιταζόμαστε κατάματα, πως η σιωπή μου ήταν σαν να δήλωνα πως
παραδεχόμουν την κατηγορία του, και πως τίποτα, σε ολόκληρο τον κόσμο της πραγματικότητας, δεν
ήταν ίσως τόσο θρυλικό εκείνη τη στιγμή, όσο η πραγματική μας σχέση.
—Ασφαλώς θα ξαναπάς σχολείο, του είπα, αν είναι αυτό που σε ανησυχεί. Αλλά όχι στο ίδιο —πρέπει
να βρούμε ένα άλλο, ένα καλύτερο. Πώς μπορούσα να ξέρω πως σε στενοχωρούσε αυτό το ζήτημα,
αφού ποτέ δε μου το είπες, αφού ποτέ δε μίλησες γι' αυτό;
Το φωτεινό του πρόσωπο, προσηλωμένο να ακούει, σχεδιασμένο μέσα στην απαλή ασπράδα του, τον
έκανε συγκινητικό σαν νοσταλγικό άρρωστο σε παιδικό νοσοκομείο. Κι έτσι που μου ήρθε στο νου
αυτή η ομοιότητα, θα έδινα ό,τι είχα σ' αυτό τον κόσμο για να είμαι η νοσοκόμα ή η αδερφή του
ελέους, που θα τον παραστεκόταν για να γίνει καλά. Μα, ακόμα κι έτσι που ήταν, θα μπορούσα ίσως
να του παρασταθώ.
—Το ξέρεις πως δε μου είπες ποτέ ούτε λέξη για το σχολείο σου —θέλω να πω, για το παλιό σχολείο
σου. Ποτέ δε μου μίλησες γι' αυτό.
Φάνηκε να απορεί —χαμογέλασε με την ίδια γλύκα. Μα ολοφάνερα ήθελε να κερδίσει καιρό,
περίμενε, ζητούσε καθοδήγηση.
—Δε σας μίλησα;
Δεν ανήκε σ' εμένα να του παρασταθώ —ανήκε σ' εκείνο το πράμα που είχα συναντήσει!
Έτσι που το είπε, κάτι στον τόνο της φωνής του και στην έκφραση του προσώπου του έκανε την
καρδιά μου να πονέσει όσο ποτέ ως τότε: τόσο ανείπωτα συγκινητικό ήταν να βλέπω το μυαλουδάκι
του να παιδεύεται, και να είναι, με τα λίγα του εφόδια, υποχρεωμένος να παίζει, κάτω από τα μάγια
που του είχαν ρίξει, ένα ρόλο αθωότητας και συνέπειας.
—Οχι, ποτέ —από τότε που γύρισες στο σπίτι. Ποτέ δε μου ανάφερες ούτε έναν από τους δασκάλους
σου, ούτε έναν από τους συμμαθητές σου, ούτε και το ελάχιστο που να σου έχει συμβεί στο σχολείο.
Ποτέ, μικρέ μου Μάιλς, όχι, ποτέ δε μου έκανες την παραμικρή νύξη για κάτι που μπορεί να σου έχει
συμβεί. Μπορείς να φανταστείς, λοιπόν, πόσο βρίσκομαι στα σκοτεινά. Ώσπου μου ξανοίχτηκες
σήμερα το πρωί, ποτέ, από την πρώτη στιγμή που σε είδα, δεν ανάφερες το ελάχιστο από την
περασμένη ζωή σου. Φαινόσουν να δέχεσαι τόσο απόλυτα το παρόν.
Είναι καταπληκτικό πως η απόλυτη πεποίθησή μου για την κρυφή του πρωιμότητα (ή όποια ονομασία
κι αν δώσω στο δηλητήριο μιας επιρροής, που μόλις τολμούσα να μισοδιατυπώσω) τον έκανε —παρά
την αμυδρή εκδήλωση της εσωτερικής ταραχής του— να φαίνεται πως έχει αντίληψη ενήλικου
ανθρώπου, και τον επέβαλλε σχεδόν σαν ίσο διανοητικά.
—Νόμιζα πως ήθελες να συνεχίσεις όπως είσαι.
Μου φάνηκε πως κοκκίνισε ανάλαφρα. Πάντως, σαν ένας άρρωστος σε ανάρρωση, λιγάκι
κουρασμένος, κούνησε το κεφάλι του άτονα, δεξιά-ζερβά:

Digitized by 10uk1s, June 2010

—Όχι... όχι. Θέλω να φύγω.
—Βαρέθηκες το Μπλάυ;
—Τότε...;
—Ω, ξέρετε πολύ καλά τι θέλει ένα αγόρι.
Με το συναίσθημα πως δεν το ήξερα τόσο καλά όσο ο Μάιλς, κατάφυγα προσωρινά σε μια ερώτηση:
—Θέλεις να πας στο θείο σου;
Πάλι, με το γλυκό ειρωνικό του πρόσωπο έκανε μια κίνηση πάνω στο προσκεφάλι:
—Α, μα δεν μπορείτε να το βγάλετε από το νου σας!
Δίστασα μια στιγμή, και νομίζω πως εγώ τώρα άλλαξα χρώμα:
—Χρυσέ μου, δε θέλω να το βγάλω!
—Δεν μπορείτε, ακόμα κι αν το θέλετε. Δεν μπορείτε, δεν μπορείτε, δεν μπορείτε! είπε, με τα όμορφα
μάτια του στυλωμένα στο ταβάνι. Πρέπει να έρθει ο θείος μου, και πρέπει να κανονίσετε το ζήτημα
τελειωτικά.
—Αν το κανονίσουμε, αποκρίθηκα κάπως ζωηρά, μπορείς να είσαι βέβαιος πως θα είναι για να σε
πάρει από δω.
—Μα δεν καταλαβαίνω πως αυτό ακριβώς είναι το σχέδιο μου; Θα πρέπει να του πείτε... γιατί χάσατε
την υπομονή σας — θα πρέπει να του πείτε ένα σωρό πράματα!
Το είπε τόσο θριαμβευτικά που με έκανε να του το ανταποδώσω:
—Κι εσύ, Μάιλς, σαν πόσα θα χρειαστεί να του πεις; Θα σε ρωτήσει πολλά και διάφορα!
Το στριφογύρισα στο μυαλό του.
—Πολύ πιθανόν. Αλλά σαν τι;
—Αυτά που δεν είπες ποτέ σ' εμένα. Για να αποφασίσει τι θα γίνει μ' εσένα. Δεν μπορεί να σε
ξαναστείλει...
—Ω, δε θέλω να ξαναπάω! μ' έκοψε. Θέλω καινούργιο περιβάλλον.
Τότε, με αξιοθαύμαστη αταραξία, σ' έναν τόνο αναμφισβήτητα εύθυμο —κι αυτός ο τόνος, ασφαλώς,
με έκανε προπάντων να φανταστώ την οδυνηρή, την αφύσικη
παιδική τραγωδία της πιθανής επιστροφής του στο σπίτι, ύστερα από τρεις μήνες, με όλη του την
αψηφησιά, κι ακόμα περισσότερο ατιμασμένος. Ένιωσα ως τα τρίσβαθα του είναι μου πως θα μου
ήταν αδύνατον να το βαστάξω, κι αυτό με έκανε να ξεσπάσω. Ρίχτηκα πάνω του και τον αγκάλιασα μ'
όλη την τρυφερότητα της συμπόνιας μου:

Digitized by 10uk1s, June 2010

αυτό και τίποτ' άλλο. Υπήρχε ακόμα και κάτι σαν αξιοπρέπεια στον τρόπο που το είπε. —Άρχισα ένα γράμμα για το θείο σου. Τώρα γύρισε και με κοίταξε. ή. σαν να το έπαιρνε στ' αστεία. για να είμαι πιο ειλικρινής. —Σας το είπα— σας το είπα σήμερα το πρωί. κι ωστόσο. June 2010 . και σήκωσε το χέρι του για να το κοιτάξει. μα εξακολουθούσε να με κοιτάζει κατάματα: —Τι είχε συμβεί. Γύρισε λίγο προς το μέρος του τοίχου. να χασομερήσω κοντά του. —Τι έχει συμβεί πριν. σαν να τον έχανα. αγαπημένε μου Μάιλς.. του είπα. θα Digitized by 10uk1s. όταν αργοσηκώθηκα. —Μικρέ μου Μάιλς. κάνοντάς μου το χατίρι. αγαπημένε μου Μάιλς. Ένας Θεός το ξέρει πως ποτέ δε θέλησα να τον ενοχλήσω. κυρία μου.! Το πρόσωπό μου ήταν κολλητά στο δικό του και μ' άφησε να τον φιλήσω. σαν να αναγνώριζε πως τον είχα καταλάβει —και ύστερα. Και πριν να φύγεις. κάτι που με έκανε να μην επιμείνω. μα τώρα ένιωσα πως αν του γύριζα την πλάτη μου θα ήταν σαν να τον εγκατέλειπα. Στον τόνο της φωνής του μου φάνηκε πως ξεχώρισα για πρώτη φορά ένα αδύνατο μικρό τρεμούλιασμα συναισθηματικής συγκατάθεσης — κι αυτό με έκανε να γονατίσω πάλι και να αδράξω άλλη μια φορά την ευκαιρία να τον γνωρίσω βαθιά. —Ω.. —Ωραία —τελειώσατέ το λοιπόν! Περίμενα μια στιγμή. Δεν αποκρίθηκε αμέσως. απολύτως τίποτα. και θα προτιμούσα να πεθάνω παρά να σε πονέσω ή να σου κάνω κακό. —Λοιπόν. αποκρίθηκε. λυπήθηκα για λογαριασμό του! —Πως δε θέλεις να σε ενοχλώ.—Μικρέ μου Μάιλς. όπως κάνουν κάποιες φορές τα άρρωστα παιδιά.. —Πριν να γυρίσεις στο σπίτι. πολύ μαλακά: —Πως θέλω να με αφήσετε στην ησυχία μου. —Δεν έχεις τίποτα. που να θέλεις να μου πεις. αν ήξερες πόσο θέλω να σε βοηθήσω! Αυτό είναι μονάχα.. Αναθώρησε πάλι και με κοίταξε: —Πριν από τι.

προτιμούσα να πεθάνω παρά να αγγίξω μια τρίχα της κεφαλής σου (ω, και το ξεφούρνισα, έστω κι αν
ήταν να ξεπεράσω τα όρια). Θέλω μονάχα να με βοηθήσεις να σε σώσω!
Μα ύστερα από μια στιγμή κατάλαβα πως είχα ξεπεράσει τα όρια. Η απάντηση στην έκκλησή μου
ήταν ακαριαία, μα ήρθε με τη μορφή μιας καταπληκτικά παγερής πνοής —ένα ψυχρό ρεύμα αέρα
τράνταξε το δωμάτιο τόσο δυνατά, σαν να είχε σπάσει ο άγριος άνεμος το παράθυρο και να είχε
ορμήσει μέσα. Το παιδί έβαλε μια δυνατή, διαπεραστική στριγκλιά, που χαμένη μέσα στη γενική
αναταραχή, μου φάνηκε, συγκεχυμένα, αν και ήμουν τόσο κοντά του, σαν μια κραυγή χαράς ή
τρόμου. Πετάχτηκα όρθια μ' ένα συναίσθημα σκοταδιού. Έτσι μείναμε για μια στιγμή, όσο κοίταζα
γύρω μου και είδα πως οι κουρτίνες δε σάλευαν και το παράθυρο ήταν κλειστό.
—Α, έσβησε το κερί! φώναξα έπειτα.
—Εγώ το φύσηξα, χρυσή μου! είπε ο Μάιλς.

Digitized by 10uk1s, June 2010

XVIII
ΤΗΝ ΚΑΤΟΠΙΝΗ ΜΕΡΑ, μετά το μάθημα, η κυρία Γκρόουζ βρήκε μια στιγμή για να μου πει σιγανά:
—Γράψατε, μις;
—Ναι, έγραψα.
Αλλά δεν πρόσθεσα —για την ώρα— πως το γράμμα, κλεισμένο στο φάκελο και με τη διεύθυνση
γραμμένη, βρισκόταν ακόμα στην τσέπη μου. Είχα όλο τον καιρό να το δώσω στον υπηρέτη πριν να
φύγει για το χωριό.
Στο μεταξύ, ποτέ ως τότε οι μαθητές μου δεν είχαν δείξει τόσο υποδειγματική επιμέλεια όσο εκείνο το
πρωί. Λες κι έβαζαν όλα τα δυνατά τους για να λειάνουν τις πρόσφατες μικροπροστριβές μας, όποιες
κι αν ήταν. Έκαναν τα πιο ιλιγγιώδη γυμνάσματα στην αριθμητική, φτερουγίζοντας πέρα από εκεί που
έφτανε η ακτινοβολία μου, κι εκτελούσαν, πιο κεφάτα παρά ποτέ, γεωγραφικούς και ιστορικούς
άθλους. Ήταν ολοφάνερο, προπάντων στον Μάιλς, φυσικά, πως ήθελε να μου δείξει πόσο εύκολα
μπορούσε να με παρατήσει. Αυτό το παιδί ζει, στη θύμησή μου, μέσα σ' ένα σκηνικό ομορφιάς και
αθλιότητας, που δεν υπάρχουν λέξεις για να το παραστήσω. Είχε μια δική του αρχοντιά σε κάθε του
εκδήλωση: ποτέ δεν έχει γίνει πλασματάκι, για το αμύητο μάτι, με τόση ειλικρίνεια και άνεση —ένας
πιο έξυπνος, πιο εξαιρετικός μικρός κύριος. Έπρεπε να φυλάγομαι διαρκώς από την έκσταση, σ' αυτή
που με έριχνε, προδίδοντάς με, η μυημένη ματιά μου —διαρκώς έπνιγα τον αποθαρρημένο
αναστεναγμό μου, μ' αυτόν που αδιάκοπα καταπιανόμουν και παρατούσα το αίνιγμα για το τι
αξιόποινο μπορούσε να είχε κάνει ένας τέτοιος μικρός κύριος. Όσο συλλογιόμουν, πως με το ζοφερό
τρόπο που γνώριζα, όλη η θεωρία του πονηρού του είχε αποκαλυφθεί, όλο το δίκιο μέσα μου
λαχταρούσε την απόδειξη πως η θεωρία μπορούσε ποτέ να είχε δέσει σε πράξη.
Πάντως, ποτέ δεν ήταν τόσο κύριος, όσο εκείνη την τρομερή μέρα, σαν ήρθε μετά το μεσημεριανό
φαγητό και με ρώτησε αν ήθελα να μου παίξει πιάνο για μισή ώρα. Ο Δαυίδ, παίζοντας μουσική στον
Σαούλ, δε θα μπορούσε να δείξει λεπτότερη συναίσθηση της περίστασης. Ήταν κυριολεκτικά μια
γοητευτική επίδειξη τακτ, μεγαλοψυχίας, και ισοδυναμούσε σαν να έλεγε ξεκάθαρα: «Οι πραγματικοί
ιππότες, που μας αρέσει να διαβάζουμε γι' αυτούς, ποτέ δεν σπρώχνουν ως τα έσχατα μια υπεροχή.
Ξέρω τι σκοπεύετε τώρα να κάνετε: σκοπεύετε —για να έχετε κι εσείς την ησυχία σας— να πάψετε να
σκοτίζεστε για μένα και να με κατασκοπεύετε, δε θα με κρατάτε τόσο πολύ κοντά σας, θα με αφήνετε
να φεύγω και να έρχομαι όποτε θέλω. Λοιπόν, «έρχομαι» καθώς βλέπετε —αλλά δε φεύγω! Έχουμε
όλο τον καιρό γι' αυτό. Η συντροφιά σας είναι αληθινή απόλαυση για μένα, και θέλω να σας δείξω
πως η αντιγνωμία μου ήταν μονάχα ζήτημα αρχής».
Μπορείτε να φανταστείτε αν αντιστάθηκα στην επίκλησή του ή αν δεν τον συνόδεψα πάλι, κρατώντας
τον από το χέρι, στο σπουδαστήριο. Κάθισε στο παλιό πιάνο κι έπαιξε όπως ποτέ ως τότε —κι αν
μερικοί είναι της γνώμης πως θα ήταν καλύτερα να έπαιζε μπάλα, το μόνο που μπορώ να πω είναι
πως συμφωνώ απόλυτα μαζί τους. Γιατί ύστερα από ένα χρονικό διάστημα, που κάτω από την
επιρροή του είχα πάψει να μετρώ, τινάχτηκα με ένα παράξενο συναίσθημα πως είχα κυριολεκτικά
κοιμηθεί εκεί που καθόμουν. Ήταν μετά το φαγητό, και κοντά στο αναμμένο τζάκι του
σπουδαστηρίου, κι ωστόσο, πραγματικά, δεν είχα καθόλου κοιμηθεί: είχα κάνει μονάχα κάτι πολύ
χειρότερο —είχα ξεχάσει. Πού ήταν, όλο αυτό το διάστημα, η Φλώρα; Όταν ρώτησα τον Μάιλς,
εξακολούθησε να παίζει ένα λεπτό πριν να μου απαντήσει, και τότε είπε μονάχα: «Μα, χρυσή μου,
πώς μπορώ να ξέρω;» —ξεσπώντας σ' ένα χαρούμενο γέλιο, που αμέσως έπειτα, σαν να ήταν ένα
φωνητικό ακομπανιαμέντο, το τράβηξε σ' ένα ασυνάρτητο, αλλόκοτο τραγούδι.
Πήγα ολόισια στο δωμάτιό μου, μα η αδερφή του δεν ήταν εκεί, κι έπειτα, πριν κατεβώ, κοίταξα σε
Digitized by 10uk1s, June 2010

διάφορα άλλα δωμάτια. Μια και δεν ήταν πουθενά, σίγουρα θα ήταν με την κυρία Γκρόουζ, και μ'
αυτή τη βολική θεωρία πήγα σε αναζήτησή της. Βρήκα την κυρία Γκρόουζ εκεί που την είχα βρει και το
προηγούμενο βράδυ, αλλά στην ερώτησή μου αποκρίθηκε, σαστισμένη και φοβισμένη, πως δεν ήξερε
τίποτα. Είχε υποθέσει πως μετά το φαγητό είχα πάρει μαζί μου και τα δύο παιδιά —και σ' αυτό είχε
απόλυτα δίκιο, γιατί ήταν εντελώς η πρώτη φορά που άφηνα το κοριτσάκι μακριά από την επίβλεψή
μου, δίχως να πάρω τα μέτρα μου. Μπορούσε, βέβαια, να ήταν με τις υπηρέτριες, κι έτσι το πρώτο
που έπρεπε να κάνουμε ήταν να ψάξουμε δίχως να φαινόμαστε πως ανησυχούμε. Τα συμφωνήσαμε
μεταξύ μας, μα όταν, ύστερα από δέκα λεπτά, όπως είχαμε συμφωνήσει, ανταμώσαμε στο χολ, ήταν
μονάχα για να πούμε η μια στην άλλη, πως ύστερα από διακριτικές ερωτήσεις, είχαμε αποτύχει να
ανακαλύψουμε τα ίχνη της. Για ένα λεπτό, μακριά από ξένα μάτια, ανταλλάξαμε σιωπηλά τους
φόβους μας κι ένιωσα με πόσο μεγάλο ενδιαφέρον μου ανταπόδιδε η φίλη μου όλους τους φόβους
που της είχα μεταδώσει από την αρχή.
—Θα είναι πάνω, είπε σε λίγο, σε ένα από τα δωμάτια που δεν ψάξατε.
—Όχι, δεν είναι μέσα (είχα σχηματίσει την πεποίθησή μου). Έχει βγει από το σπίτι.
Η κυρία Γκρόουζ γούρλωσε τα μάτια της:
—Δίχως καπέλο;
Κι εγώ, φυσικά, προσποιήθηκα την έκπληκτη:
—Κι εκείνη η γυναίκα δεν είναι πάντα δίχως καπέλο;
—Είναι μαζί της;
—Είναι μαζί της! δήλωσα. Πρέπει να τις βρούμε.
Το χέρι μου ήταν πάνω στο μπράτσο της φίλης μου, αλλά για την ώρα, με την τροπή που έπαιρνε το
ζήτημα, δεν ανταποκρίθηκε στο σφίξιμό μου. Αντίθετα, μου ανακοίνωσε αμέσως την ανησυχία της:
—Και πού είναι ο κύριος Μάιλς;
—Ω, αυτός είναι με τον Κουίντ. Είναι και οι δυο τους στο σπουδαστήριο.
—Θεέ μου, μις!
Η ματιά μου, το καταλάβαινα —επομένως, υποθέτω, κι ο τόνος της φωνής μου— ποτέ δεν είχαν
φθάσει σε μια τόσο γαλήνια βεβαιότητα.
—Παίξανε το κόλπο τους, συνέχισε, το σχέδιό τους πέτυχε. Βρήκε τον πιο θεϊκό τρόπο για να μείνω
ήσυχη όσο το έσκαζε η αδερφή του.
—«Θεϊκό;» επανέλαβε η κυρία Γκρόουζ σαστισμένη.
—Τότε, σατανικό! αποκρίθηκα σχεδόν χαρούμενα. Φρόντισε και για τον εαυτό του. Περίμενε όμως!
Κοίταξε το ταβάνι κατσουφιασμένη και ανήσυχη:
—Τον αφήνετε;...
Digitized by 10uk1s, June 2010

και ήμουν κιόλας στα σκαλιά. της φώναξα. —Θα πάτε δίχως να ρίξετε τίποτα πάνω σας. Ναι —δε νοιάζομαι τώρα γι' αυτό. σ' αφήνω και φεύγω. τι γίνεται απάνω. ελευθερώθηκε από το σφίξιμό της. Η κυρία Γκρόουζ εξακολουθούσε να διστάζει. στο μεταξύ. —Μ' αυτούς. έβγαλα το γράμμα. και μ' αυτό τον τρόπο μπόρεσε και τώρα να στηριχτεί. Για κοίταξε. Πήγα στην εξώπορτα. ενώ εκείνη στεκόταν στην πόρτα. μα το απομεσήμερο ήταν υγρό και γκρίζο. Δεν μπορώ να χασομερώ για να ντύνομαι.—Τόση ώρα με τον Κουίντ. κι αν εσύ το έχεις όρεξη. και πήγα και το άφησα πάνω στο μεγάλο τραπέζι του χολ. Μα αφού έμεινε μια στιγμή μ' ανοιχτό στόμα για την ξαφνική μου απόφαση: —Εξαιτίας του γράμματος: είπε ζωηρά. Και η δύστυχη ήρθε βιαστικά μαζί μου! Digitized by 10uk1s. σε τέτοιες στιγμές. Αντί να απαντήσω. —Τι με νοιάζει αφού και η μικρή βγήκε δίχως τίποτε. να αδράχνει το χέρι μου. έχωσα αμέσως το χέρι μου στην τσέπη. Κατέβηκα στην αλέα. την άνοιξα. June 2010 . Πάντα κατάληγε. Η θύελλα που λυσσομανούσε τη νύχτα και τα ξημερώματα είχε καταλαγιάσει.

—Με εκείνη την καταπληκτική αταραξία! Πάντα ήμουν βέβαιη πως ήθελε να ξαναπάει μονάχη. όπως την έλεγαν στο Μπλάυ —και υποθέτω πολύ σωστά. σε λίγο. όπου κι αν βρισκόταν. κάτω από την προστασία των μαθητών μου να αντιμετωπίσω την επιφάνειά της μέσα στην παλιά βάρκα.. να αντιτάξει μια αντίσταση που μου φανέρωνε πως πρόσφατα είχε ξεγελαστεί. η λιμνούλα του Μπλάυ —τις λίγες φορές που είχα συγκατατεθεί. που την έκανε. —Κι αν είναι εκεί.. —Φαντάζεστε πως πραγματικά κουβεντιάζουν για εκείνους. που ήταν προσδεμένη στην όχθη για δική μας χρήση —με είχε εντυπωσιάσει τόσο για την έκτασή της όσο και για τα κύματά της.. —Πηγαίνετε στη λίμνη. Κανένα ίχνος της Φλώρας σ' αυτή την κοντινή ακρολιμνούλα. εκεί που με είχε ξαφνιάσει τόσο πολύ η στάση της. Και τώρα το κατάφερε με τη μανούβρα του αδερφού της. είναι πως βρίσκεται στη θέση από όπου. —Μπορεί. θα τρομάζαμε. κανένα ίχνος και στην αντικρινή όχθη. φώναξε η φίλη μου. καρφωμένη στη θέση της τόσο στέρεα. Η κυρία Γκρόουζ εξακολουθούσε να στέκεται εκεί που είχε σταματήσει. μα είχα την ενδόμυχη πεποίθηση πως η Φλώρα. Αναστέναξε ξαλαφρωμένη σαν αγκάλιασε επιτέλους η ματιά μας το μεγαλύτερο μέρος της λίμνης δίχως να φανεί πουθενά το παιδί. βρισκόταν πίσω μου από κοντά. όχι...XIX ΠΗΓΑΜΕ ολόισια στη λίμνη. Δεν είχα πολλές γνωριμίες με λίμνες: πάντως.. δεν ήταν κοντά στο σπίτι. ευχαριστώ. στους περιπάτους μας... Θα δεις. αν και πιστεύω πως δεν είναι πουθενά πολύ βαθιά. —Δίχως καμιά αμφιβολία. όταν το κατάλαβε. μις.τι φαινόταν στα αταξίδευτα μάτια μου.. στην πραγματικότητα.. και ύστερα από εκείνη που είχα αντιληφθεί. June 2010 ..τι κι αν φοβόταν πως μπορούσε να μου τύχει. τις προάλλες. —Τότε που προσποιήθηκε πως δεν είχε δει. —Ω. Δε με είχε ξεγελάσει για καμιά μικρή περιπέτεια. —Ναι. Μπορούσα να αποκριθώ σ' αυτό με εμπιστοσύνη: —Λένε πράγματα. Φαντάζεστε πως είναι μέσα. που εκτός από μια έκταση κάπου είκοσι Digitized by 10uk1s. Ωστόσο. ποιο μέρος προτιμούσε. μια υδάτινη επιφάνεια λιγότερο σημαντική από ό. και κατάλαβα πως ό. που αν τα ακούγαμε. —Τότε είναι και η μις Τζέσελ. κατά την κρίση μου. είδαμε μαζί εκείνο που σου είπα. βρήκε πως η παρέα μου ήταν ο ελάχιστος κίνδυνος για κείνη. Μα το πιθανότερο. Για τούτο είχα δώσει τώρα στα βήματα της κυρίας Γκρόουζ μια κατεύθυνση τόσο σημαδιακή. αν και σκέφτομαι πως ίσως να ήταν. τη δίχως καρένα.. που την παράτησα και τράβηξα μπροστά μονάχη. Η συνηθισμένη θέση από όπου μπαίναμε στη βάρκα ήταν μισό μίλι πέρα από το σπίτι.

βεβαιώνοντάς την πως η βοήθειά της ήταν πολύτιμη για μένα. κι αφού κάναμε το μισό γύρο —έναν κουραστικό ποδαρόδρομο πάνω σ' ένα φιδωτό μονοπάτι. κακοτράχαλο. και άλλες φορές μου είχε κοπεί η ανάσα σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό. που κατέβαινε σ' εκείνο το μέρος ως την ακρολιμνιά. πνιγμένο μέσα σε πυκνή βλάστηση— σταμάτησα για να την αφήσω να ανασάνει. Δεν είναι μακριά. Την είχαν επίτηδες αφήσει όσο γίνεται πιο κρυμμένη. γριά γυναίκα. θα μας πάρει μονάχα δέκα λεπτά. και ύστερα κατάφερε να την κρύψει.γιάρδες. —Κάνοντας ολόκληρο το γύρο. ένα πυκνό σύθαμνο κατέβαινε το μάκρος της. —Μα πού είναι η βάρκα. —Προφητείες! είπε πάλι η φίλη μου. και μας έβγαλε. Καθώς κοίταζα τα δυο κοντόχοντρα κουπιά. —Αυτό ακριβώς πρέπει να μάθουμε —και άρχισα να προχωρώ. και τότε κατάλαβα το νόημα των ματιών της φίλης μου. κρυμμένο από μια προεξοχή της όχθης κι από ένα σύδεντρο στο νερό. είναι η καλύτερη απόδειξη για το τι έγινε. και ήταν δεμένη σε ένα από τα παλούκια ενός φράχτη. που αν δεν έβλεπες τις δυο άκρες της θα την έπαιρνες για ποταμάκι. ένα βαθούλωμα που δε φαινόταν από τη δώθε πλευρά. και που είχε βοηθήσει στην αποβίβαση. θαύμασα πόσο τεράστιος ήταν ο άθλος για ένα κοριτσάκι. Ο ειρμός του συλλογισμού μου ήταν πολύ δύσκολος γι' αυτή. Της είπα πως η βάρκα μπορούσε πολύ καλά να βρίσκεται σε έναν από τους κολπίσκους που σχημάτιζαν οι όχθες της λίμνης. Πήγε ολόισια με τη βάρκα. —Το ότι δεν τη βλέπουμε. Digitized by 10uk1s. Κοιτάζαμε εκείνη τη γυμνή έκταση. — Όχι. ρώτησε η συνάδελφός μου ανήσυχη. Η κυρία Γκρόουζ κοίταξε το αδειανό περιβόλι. Της έδωσα το μπράτσο μου για να στηριχθεί. και ύστερα από λίγα λεπτά φτάσαμε σε ένα σημείο απ' όπου είδαμε πως η βάρκα ήταν εκεί που είχα υποθέσει. Μα για το παιδί ήταν αρκετά μακριά και προτίμησε να μην πάει με τα πόδια. κι έτσι ξεκινήσαμε πάλι. όσο η κυρία Γκρόουζ. την περάσαμε. Μια πόρτα ήταν στο φράχτη. Τότε: —Να την! φωνάξαμε και οι δυο μαζί. που τα είχαν ανασύρει για ασφάλεια μέσα στη βάρκα. Ωστόσο. Εξερεύνησα με το μάτι ολόκληρη την ορατή ακρολιμνιά. σ' ένα μέρος πιο γυμνό. Μα τώρα πια είχα ζήσει πολύ καιρό ανάμεσα σε θαύματα. με τα παράξενα στοιχεία που της έδωσα. Κατάλαβα την ιδέα της και αποκρίθηκα κουνώντας το κεφάλι μου αρνητικά. —Δεν είναι μονάχη. —Μονάχη της —αυτή η μικρούλα. ξανάπεφτε στη συνηθισμένη υποταγή της. έσυρε πίσω μου και πάλι. Την πήρε για να πάει αντίκρι. όχι. περίμενε! Πήρε τη βάρκα. —Μα αν η βάρκα είναι εκεί. —Βέβαια. June 2010 . ύστερα από λίγο. και σε τέτοιες ώρες δεν είναι μικρούλα: είναι μια γριά. και ύστερα πάλι τη λίμνη. πού στο Θεό είναι εκείνη.

και είχα τη συναίσθηση πως την πλησιάζαμε με μεγάλη επισημότητα. Στο θράσος αυτής της ερώτησης υπήρχε κάτι που δεν μπόρεσα να το αντέξω: αυτές οι πέντε λέξεις που είπε. ολόκληρες εβδομάδες. Πρώτη η κυρία Γκρόουζ έσπασε τα μάγια: ρίχτηκε γονατιστή. Τώρα ήταν σοβαρό. και που τώρα. —Μα πού είναι το καπέλο σας. χρυσό μου. ήταν μέσα σε μια λάμψη σαν το σπιθοβόλημα γυμνής λεπίδας. Μας περίμενε. που αφηνόταν.. κρατούσε το παιδί από το χέρι. Αμέσως κατάλαβα πως μόλις είχε βγει από το σύθαμνο. και η περίεργη σιωπηλή επικοινωνία μας ήταν ακόμα πιο χαρακτηριστική με την ειλικρινή ματιά που μου έριξε. συνέχισε. έλεγε η ματιά. τα πράματα σας. «Να με κρεμάσουν». το τρεμουλιαστό χαμόγελο είχε σβήσει —αλλά δυνάμωσε τη σουβλιά του πόνου που ένιωθα εκείνη τη στιγμή για την απλότητα που έβαζε στις σχέσεις της η φίλη μου.. —Ναι. εκτός που η Φλώρα είχε αφήσει να πέσει χάμω τη γελοία φτέρη της. τι πράμα. Στέκονταν και οι δυο μπροστά μου. Παραξενεύτηκε που ήμασταν ξεκαπέλωτες. λίγο πιο πέρα. μα ήταν πια πολύ αργά. Όλο αυτό το διάστημα δεν είχε συμβεί τίποτα μεταξύ μας. Ωστόσο. χαμογελούσε ολοένα. —Θα σου πω αν θα μου πεις. και το ξεφούρνισα με πολλή γλύκα: —Πού είναι. —άκουσα τον εαυτό μου να μου λέει. και ύστερα τη φωνή μου να διστάζει τρεμουλιαστά. αγκάλιασε για ώρα το τρυφερό κορμάκι. δίχως να κάνει η ίδια ούτε βήμα. Είχε ξαναβρεί κιόλας τα κέφια της και φάνηκε να θεώρησε αρκετή αυτή την απάντηση. Digitized by 10uk1s. Η αγωνία της κυρίας Γκρόουζ άστραψε καταπάνω μου. Εκείνη χαμογελούσε. —Και πού είναι ο Μάιλς. σαν να είχε ολοκληρωθεί η παράσταση.Η Φλώρα. εγώ περιορίστηκα να τον παρακολουθώ —και μάλιστα ακόμα πιο προσεκτικά σαν είδα το πρόσωπο της Φλώρας να με κρυφοκοιτάζει πάνω από τον ώμο της κυρίας Γκρόουζ. ήταν πως οι προφάσεις ήταν πια περιττές. η μις Τζέσελ. Αυτό που είχαμε πει ουσιαστικά η μια στην άλλη. June 2010 . ένιωσα να ξεχειλίζει και να ξεχύνεται σαν καταρράχτης. και τραβώντας το παιδί πάνω στο στήθος της. πριν ακόμα να μιλήσω. το σπρώξιμο της κούπας που το χέρι μου. «αν θα μιλήσω!» Η Φλώρα κοιτάζοντάς με από πάνω ως κάτω με αθώα έκπληξη. είχε κρατήσει ψηλά. γεμάτη ως τα χείλη. και τέλος φτάσαμε κοντά της —μα όλα αυτά έγιναν μέσα σε μια σιωπή ολοφάνερα δυσοίωνη. έσκυψε αμέσως κι έκοψε —σαν να είχε έρθει γι' αυτό και μόνο— από μια μαραμένη φτέρη. ένα μεγάλο παλιοκλωνί. Όσο κρατούσε αυτός ο σιωπηλός σπασμός. Όταν η κυρία Γκρόουζ σηκώθηκε επιτέλους. —Πού είναι τα δικά σου! της αποκρίθηκα μεμιάς. στεκόταν μπροστά μας πάνω στα χορτάρια και χαμογελούσε. μίλησε πρώτη.

αντί κάθε άλλη απάντηση. σαν πρώτο συναίσθημα που ένιωσα τώρα. και την κυρία Γκρόουζ. ή μάλλον πληγωμένου πλάσματος. της το φώναξα παράφορα: —Να την. που της πέταξα συνειδητά —με την ιδέα πως όσο κι αν ήταν άπιαστος κι ολέθριος δαίμονας. Δείλιασα. μόλο που η βεβαιότητά μου πως είχε δει απόλυτα. πολύ περισσότερο παρά αν την έβλεπα απλώς ταραγμένη. το όλο ζήτημα βάραινε πια πάνω μας. αλλά προπάντων ήταν εκεί για τη Φλώρα: και καμιά στιγμή της αλλόκοτης ζωής μου δεν ήταν ίσως τόσο καταπληκτική όσο αυτή. Ήταν εκεί. με μια κατάπληξη στο πρόσωπό της και ρίχνοντάς μου μια γρήγορη άγρια ματιά. Άδραξα το μπράτσο της συναδέλφου μου: —Να την. μια έκφραση εντελώς καινούρια και πρωτόφαντη. Digitized by 10uk1s. επειδή δεν περίμενα. Προετοιμασμένη και προσεκτική όπως ήταν μετά την παρακολούθησή μας. τη χαρά που με συνεπήρε για την απόδειξη που έδινα. Αυτή η πρώτη ζωηρή εντύπωση και συγκίνηση κράτησαν λίγα δευτερόλεπτα. εκεί. αλλά μια γριά. εκεί. δίχως καμιά συγκατάβαση. αλλά μονάχα να έχει στυλωμένη πάνω μου μια έκφραση σκληρής. Τώρα πια —αν μπορώ να συναρμολογήσω τα περιστατικά— με τρόμαζε περισσότερο αυτό που θα μπορούσα να αποκαλέσω με ακρίβεια «ο τρόπος» της. θα άκουγε και θα καταλάβαινε— μια άναρθρη κραυγή ευγνωμοσύνης. να τη δω τρομαγμένη. ύστερα από μια στιγμή. είχα αντιληφθεί πως έπρεπε να υπολογίζω. εκεί. Ο τρόπος που προσποιόταν η Φλώρα με ξάφνιασε. αλήθεια. ούτε καν να καμώνεται πως κοιτάζει προς τη διεύθυνση του υπερφυσικού φαινομένου που είχα αναγγείλει. στην αντικρινή όχθη ακριβώς όπως την άλλη φορά. Ήταν εκεί για την καημένη. έκανε την παραβίασή μου της σιωπής να μοιάζει με σπάσιμο τζαμιού. αν και ταυτόχρονα μ' αυτό. η συνάδελφός μου εξαφάνισε το καθετί εκτός από το ξαναμμένο πρόσωπό της και τη βροντερή και σκανδαλισμένη διαμαρτυρία της —ένα ξέσπασμα έντονης αποδοκιμασίας: —Τι άσχημο παιχνίδι. παρά οτιδήποτε άλλο. και ξαφνικά απόλυτα κατηγορηματικής επίκρισης. και με την άμεση ανάγκη να υπερασπιστώ. στυλωμένη εκεί που είχα δείξει. και η επιρροή της μοχθηρίας της απλωνόταν παντού ολόγυρα. κακομοιρούλα μου —εκεί. είχα πει στην κυρία Γκρόουζ πως σε τέτοιες περιστάσεις δεν ήταν πια ένα παιδί. Πρόσθεσε. και θυμάμαι.XX ΟΠΩΣ ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΪΛΣ στον αυλόγυρο της εκκλησίας. παρά με τον τρόπο που μου έδειχνε. μις! Πού στην ευχή βλέπετε τίποτα άλλο. ήταν τρανό σημάδι πως κι αυτή επιτέλους είδε. Όσο κι αν είχα υπόψη μου το γεγονός πως αυτό το όνομα δεν είχε προφερθεί μια φορά μεταξύ μας. Γύρισα γρήγορα τα μάτια μου στο παιδί. που ύστερα από μερικές στιγμές συμπληρώθηκε από τη δική μου κραυγή. ήρεμης σοβαρότητας. δε θα προδινόταν —και για τούτο αναστατώθηκα με την πρώτη ματιά που της έριξα και είδα κάτι αναπάντεχο. να με κατηγορεί και να με δικάζει —αυτό. μια στάση ολοένα πιο βαθιάς. που φαινόταν να με ανακρίνει. που στο διάστημά τους η έκθαμβη ματιά της κυρία Γκρόουζ. βέβαια. γριά γυναίκα —κι αυτή η περιγραφή δεν μπορούσε να επιβεβαιωθεί πιο χτυπητά. Πάντως. καμιά παραχώρηση των ματιών της. κι εγώ ήμουν δικαιωμένη —ήταν εκεί. και δεν ήμουν άπονη ούτε τρελή. την τρομαγμένη κυρία Γκρόουζ. ο τρόπος που το δέχτηκε τώρα η μικρή. και τη βλέπεις τόσο καλά όσο βλέπεις κι εμένα! Πριν λίγη ώρα. εκεί που ήμασταν πριν λίγη ώρα η φίλη μου κι εγώ. ήταν ένα κόλπο που μεταμόρφωνε κατά κάποιο τρόπο το κοριτσάκι στην ίδια εκείνη μορφή που θα μπορούσε να με κάνει να δειλιάσω. δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη από εκείνη τη στιγμή. στην κραυγή που είχε παρεμβάλει ταυτόχρονα η κυρία Γκρόουζ για τη βιαιότητά μου —σαν να ήθελε να εμποδίσει το χτύπημα— τη στριγκλιά φοβισμένου. και μάλιστα πολύ σοβαρά. Δίχως καμιά σύσπαση στο ρόδινο προσωπάκι της. June 2010 . Στεκόταν ολόρθη. να την! Η μις Τζέσελ στεκόταν μπροστά μας.

από σένα! μου φώναξε. χρυσή μου γυναίκα. όταν η καημένη η μις Τζέσελ είναι πεθαμένη και θαμμένη. αγαπούλα μου. δείχνοντας με το χέρι μου: —Μα δεν τη βλέπεις όπως τη βλέπουμε εμείς. από εκεί που βρισκόταν. αλύγιστο. Είχε κιόλας κρατήσει ένα λεπτό. παρά να επικοινωνήσω πάλι μ' εκείνο το στοιχειό στην αντικρινή όχθη. Και πιθανόν να το είχα ανάγκη. αγκάλιασε πιο σφιχτά την κυρία Γκρόουζ κι έχωσε στα φουστάνια της το φρικτό της προσωπάκι. ένιωθα —έβλεπα— την πελιδνή προκάτοχό μου να επισπεύδει. ένιωθα τη θέση μου να σωριάζεται. Η καημένη η παιδούλα είχε μιλήσει σαν να Digitized by 10uk1s. —Από σένα. Η Φλώρα εξακολουθούσε να με κοιτάζει με την αποδοκιμαστική γκριμάτσα της —κι ακόμα εκείνη τη στιγμή παρακαλούσα το Θεό να με συγχωρήσει.. —Δεν ξέρω τι θέλετε να πείτε. ήσαν πάλι ενωμένες. κανένας δεν είναι εκεί. —κι επικαλιόταν απερίσκεπτα τη μαρτυρία του παιδιού. Το έχω πει πιο πάνω —ήταν κυριολεκτικά. τώρα. και μ' ένα βαθύ αναστεναγμό άρνησης. του πόσο δύσκολες θα ήταν οι σχέσεις μου με τη Φλώρα ύστερα από την παράξενη στάση της. σε μια πονεμένη αντίθεση μ' εμένα. ενώ εγώ δεν είχα τίποτ' άλλο να κάνω. τώρα. June 2010 . σαν να αφουγκραζόταν τις φωνές μας μέσ' από το διάστημα που μας χώριζε. πάρε με μακριά απ' αυτή! —Από μένα. πάρε με από δω —αχ. είπα με κομμένη ανάσα. πως και τότε ακόμα θα με είχε υποστηρίξει αν μπορούσε. ολοφάνερα για να με καταστρέψει και όχι για να με εξυπηρετήσει. γλυκιά μου! Πώς μπορεί να είναι η καημένη η μις Τζέσελ.... έμπηξε σχεδόν μανιασμένο κλαψούρισμα: —Πάρε με από δω. ήταν αποτρόπαια σκληρή: είχε γίνει χυδαία και σχεδόν άσχημη.Ωστόσο.. και είχα τη συναίσθηση. η απαίσια μορφή εξακολουθούσε να στέκεται ξεκάθαρη και απτόητη. γιατί μ' αυτό το σκληρό χτύπημα της απόδειξης πως τα μάτια της ήταν απελπισμένα σφαλισμένα. την άδραξα πιο γρήγορα. Δεν βλέπω κανέναν.. και ποτέ δεν είδες τίποτε.. που ακίνητο. σφιγμένη πάνω στη φούστα της φίλης μας. είχε χαθεί ολότελα. συμπόνιας —το ανακάτωμα του οίκτου της με το ξαλάφρωμά της πως αυτή δεν έβλεπε— μου έδωσε το συναίσθημα. Τίποτε δεν βλέπω. Σ' αυτή τη στάση.. που μου φάνηκε να είδα. πάνω σ' αυτό. Ακόμη και η κυρία Γκρόουζ με κοίταξε κατάπληκτη. Σ' αυτή τη στάση είχε συμβάλει αμέσως και απότομα η κυρία Γκρόουζ —ακόμα όσο μέσ' από το συναίσθημα της καταστροφής διαφαινόταν ένας τεράστιος προσωπικός θρίαμβος— ξεσκεπάζοντας σε διαβεβαιώσεις. Είστε άπονη. όπως κι εγώ. Εμείς το ξέρουμε. την ήττα μου. καθώς στεκόταν εκεί. σαν να λέμε. σπρώχνοντάς την καταπάνω σ' αυτό το πράμα και παρουσιάζοντάς τη —να επιμένω. δίχως να παίρνει ανάσα. γιατί ακόμα όσο μιλούσε. και διαρκούσε ακόμα όσο εξακολούθησα —κρατώντας σφιχτά τη συνάδελφό μου. Είναι ψηλή σαν φουντωμένη φωτιά! Κοίτα μονάχα. δεν είναι έτσι. αποστροφής. ένα πείραγμα. Είναι μονάχα μια παρεξήγηση. που θα μπορούσε να είχε γίνει κι από ένα πρόστυχο και θρασύ κοριτσάκι του δρόμου. πάνω απ' όλα. Ποτέ μου δεν έχω δει. —θέλεις να πεις πως δεν τη βλέπεις. ένα αστείο και τίποτ' άλλο— και θα πάμε σπίτι όσο πιο γρήγορα μπορούμε! Η μικρή. μικρή μου κυρία. Δε σας θέλω! Ύστερα από τούτη τη δήλωση. στεκόταν εκεί. πως η ασύγκριτη παιδική ομορφιά της είχε λείψει ξαφνικά. κοίτα!. για να καθησυχάσει τη μικρή: —Δεν είναι εκεί. Κοίταζε. είχε ανταποκριθεί με μια παράξενη ξαφνική έκφραση αποστροφής και με την κυρία Γκρόουζ στα πόδια της.

δεν ήταν πια εκεί. παρά αυτό το χαρακτήρα — και. στο σούρουπο. που ήταν σαν να τον είδα περισσότερο παρά ποτέ ως τότε. Είχα πάει ολόισια στο δωμάτιό μου για να αλλάξω φόρεμα και για να δεχτώ. την υλική μαρτυρία της διακοπής των σχέσεων με τη Φλώρα. σαν από αμφίβολη αντιστάθμιση. Σαν έφθασα στην πόρτα του φράχτη. Θα κοιτόμουν εκεί πολλή ώρα. Για την κυρία Γκρόουζ είχα ένα επιτακτικό. Όλα τα μικροπράματά της είχαν μετακομιστεί. κυριολεκτικά. υποθέτω. ούτε καν κοίταξα να βρω τον Μάιλς. τώρα όλες μου οι αμφιβολίες θα είχαν διαλυθεί. Καμιά βραδιά απ' όσες είχα περάσει στο Μπλάυ δεν είχε το δυσοίωνο χαρακτήρα αυτής της βραδιάς.της είχε κάποιος υπαγορεύσει το κάθε τσουχτερό λογάκι της —κι έτσι. Για το τι είχε συμβεί στην αρχή. δεν της έκανα καμιά ερώτηση για τον άλλο μαθητή μου. Έκανε. κοντά στο αναμμένο τζάκι του σπουδαστηρίου. Φυσικά. μια μυρωδιά υγρασίας και η αίσθηση από κάτι τραχύ. Σαν έφτασα στο σπίτι. στοιχειωμένη όχθη της. κλαίγοντας με αναφιλητά. καθόμουν στη λάμψη της φωτιάς. εκείνο το βράδυ. Και όμως. προς μεγάλη μου έκπληξη. παγώνοντας και πιρουνιάζοντας την ταραχή μου. σαν να ήθελε να συμμεριστεί τις σκέψεις μου. Έτσι. σαν έμεινα μονάχη. και θα πρόσθετα. κι έτσι έκανα καινούριες σκέψεις για το σε πόσο μεγάλο βαθμό εξουσίαζε την κατάσταση η Φλώρα. Στο καλό. Σαν πήρε η καμαριέρα το δίσκο με το τσάι. κατά δική της υπαγόρευση (και πάνω σ' αυτό. στην τωρινή κατάπτωση. από την άλλη όμως. την καταχθόνια μάρτυρά μας). ήρθε στην άλλη πλευρά του τζακιού και βούλιαξε σε μια πολυθρόνα. αμίλητος. δεν είχα παρά να της κουνήσω το κεφάλι μου θλιβερά: —Αν είχα ποτέ κάποια αμφιβολία. την πιο σιωπηλή. σ' έχω χάσει: στάθηκα εμπόδιο. και ύστερα πήρα το μελαγχολικό και δύσκολο δρόμο του γυρισμού στο σπίτι. παρά το βαθύ γκρεμνό που ανοιγόταν κάτω από τα πόδια μου— υπήρχε. μες στην απελπισία μου για όλα όσα θα έπρεπε να υπομείνω. γιατί σαν ανασήκωσα το κεφάλι μου. η μέρα είχε γείρει. Τον είδα —δεν μπορώ να μεταχειριστώ άλλη έκφραση— τόσο πολύ. είχα σβήσει τα κεριά και είχα τραβήξει την πολυθρόνα μου πιο κοντά στο τζάκι: ένιωθα μια θανατερή κρυάδα και είχα το συναίσθημα πως ποτέ πια δε θα είχα ζεστασιά. αλλά σ' έχασα. ένα τέταρτο της ώρας. Έκανα ό. και πως κάποια κατάρρευση μας καταπόντιζε. Στο γυρισμό μου. η βάρκα. Τώρα πια είχε την ελευθερία του —ας τη χαιρόταν! Λοιπόν τη χάρηκε —κατά ένα μέρος τουλάχιστον— με το να έρθει κατά τις οχτώ και να καθίσει μαζί μου. με άπειρη θλίψη. Ζούσα τόσο καιρό μ' αυτή την οικτρή αλήθεια. γύρισα πάλι και αντίκρισα. Ήξερα μονάχα πως ύστερα από. είδα πολλή ώρα τον Μάιλς. τον εύκολο και τέλειο τρόπο να το αντιμετωπίσεις. Σηκώθηκα και κοίταξα μια στιγμή. στην πέρα όχθη. είχα το συναίσθημα πως ήθελε να είναι μαζί μου. την πιο επιτυχημένη συμφωνία με την κυρία Γκρόουζ. που τώρα με έχει κυκλώσει από παντού. όσο πιο γρήγορα μπορούσε. δεν είχα μεταγενέστερη αντίληψη. πως κάτι τρομερό είχε συμβεί. αλλά ολοφάνερα με την πεποίθηση. σαν εμφανίστηκε ο Μάιλς. με μια ματιά. κρατώντας άλαλη το κοριτσάκι. παραδομένη στις σκέψεις μου. και βρήκες. σάμπως για να με κοιτάξει —και ύστερα. Καθόταν εκεί απόλυτα σιωπηλός —κι ωστόσο. φύγε!» —που μπροστά σ' αυτό. Όταν αργότερα. παρ' όλη την τύφλωσή της. επίσης. την γκρίζα λίμνη και την έρημη. έφυγε από τον ίδιο δρόμο που είχαμε έρθει. με είχαν κάνει να καταλάβω πως θα είχα ριχτεί χάμω μπρούμυτα και θα είχα δώσει διέξοδο σ' έναν αβάσταχτο πόνο. δεν είδα καμιά από τις δύο. μια εξαιρετικά γλυκιά μελαγχολία. αν η λέξη δεν αποτελούσε μια τόσο κωμική παραφωνία. Σταμάτησε μια στιγμή στην πόρτα.τι μπορούσα. June 2010 . μου έφερε το τσάι η συνηθισμένη καμαριέρα. ένα σχεδόν μανιασμένο: «Φύγε. Digitized by 10uk1s.

Τι άλλο μπορώ να κάνω. φυσικά. εξακολουθείς να το πιστεύεις. σε βεβαιώνω. Αυτή η υπόθεση την έχει γεράσει. Η κυρία Γκρόουζ βρέθηκε. στ' αλήθεια —αυτή!» Α. Την ξεσκέπασα! Ποτέ δε θα μου ξαναμιλήσει. —Αχ. αυτό το ύφος το έβλεπα στο πρόσωπο της κυρίας Γκρόουζ. σαν να ήταν κανένα σπουδαίο πρόσωπο. πως εκεί. Είχε περάσει μια πολύ ανήσυχη νύχτα. Δε διαμαρτυρόταν κατά της ενδεχόμενης επανεμφάνισης της μις Τζέσελ στη σκηνή. βέβαια —πρόσθεσε η φίλη μου— μου το είπα η ίδια κοντά στη λίμνη. δεν είχα καθόλου όρεξη να πάω). πως ποτέ της δεν είδε τίποτε. αλλά ολοκληρωτικά την τωρινή της γκουβερνάντα. —Καταλαβαίνω. —Δεν μπορώ να τη βγάλω ψεύτρα. που όπως διαπίστωσα. και μ' ένα σωρό ερωτήσεις στην άκρη των χειλιών μου — τόσο περισσότερο που η φίλη μου είχε ολοφάνερα ξεσηκωθεί για να έρθει να με ανταμώσει. Ύστερα παραδέχτηκε την άποψή μου με ειλικρίνεια. τη βλέπω απόλυτα από δω που είμαι. είδα πλάι στο κρεβάτι μου την κυρία Γκρόουζ. αλλά συγκεκριμένα και παράφορα κατά της δικής μου. Αυτό το κατάλαβα όταν τη ρώτησα τι ιδέα έχει για την ειλικρίνεια του παιδιού σε αντίθεση με τη δική μου: —Επιμένει να αρνείται πως την είδε. έχει γεράσει την κάθε ίντσα του κορμιού της. δε φαίνεται να είναι μεγάλη ανάγκη να τη ζορίσω. είναι «εντιμοτάτη». για την αμφισβήτηση της ειλικρίνειας και της εντιμότητάς της. αν είναι ποτέ δυνατόν. φυσικά. μις. —Τι λόγος! Και. κι εκείνη τη στιγμή. αλήθεια.. Ω. μις.XXI ΤΗΝ ΚΑΤΟΠΙΝΗ μέρα. καταλαβαίνω. —Νομίζω. —Θεός φυλάξοι! Έχεις να κάνεις με το πιο έξυπνο πλασματάκι στον κόσμο. με εφιάλτες που είχαν θέμα όχι την παλιά της. Πετάχτηκα αμέσως από το κρεβάτι. πριν να καλοξημερώσει. Έτσι απαίσια και σκοτεινά που ήσαν όλα αυτά. δεν ήταν κανένας. (Κι εγώ. Προσβλήθηκα. μις. «Η μις Τζέσελ. πραγματικά. Και ξέρετε. Του έκαναν —οι δύο φίλοι Digitized by 10uk1s.. που είχε έρθει με χειρότερα νέα. —Ούτε λέξη. από τη δική μου πλευρά. —Ω. τουλάχιστον. ήταν η πιο παράξενη από όλες —ξεπερνούσε όλες τις άλλες. το νήπιο! Η εντύπωση που μου έκανε χθες. έκρυβε κάτι πίσω της. δεν μπορώ να τη ζορίσω σ' αυτό το ζήτημα! Κι από την άλλη. Σου είπε από χθες —εκτός από την άρνησή της για τις σχέσεις με κάτι τόσο απαίσιο— τίποτ' άλλο σχετικά με τη μις Τζέσελ. June 2010 . πως δε θα σας ξαναμιλήσει. που ίσως να ετοιμαζόταν καμιά σοβαρή αρρώστια. έκαναν την κυρία Γκρόουζ να μένει σιωπηλή για λίγη ώρα. για να πω την αλήθεια. σε μεγάλη στενοχώρια. Η Φλώρα είχε τόσο πολύ πυρετό. σαν άνοιξα τα μάτια μου. Να βλέπατε με τι σπουδαίο ύφος το έλεγε! —Κι αυτό το ύφος —συνόψισα— είναι ουσιαστικά το ζήτημα σχετικά μ' αυτή. και αρκετά άλλα ξέχωρα! —Με ρωτάει κάθε τρία λεπτά αν φαντάζομαι πως θα έρθετε να τη ζητήσετε.

Και ύστερα. την έκοψα: —Έχω μια καλύτερη ιδέα. —Μακριά από εδώ. η τιμιότητά σου. πως το καλύτερο απ' όλα. Μακριά από εκείνους. Μακριά. Με κοίταξε κατάματα: —Φαντάζεστε πως δεν. τη ρώτησα —και πριν προφτάσει να μου απαντήσει. Φαινόταν.. Τρόμαξα. Αυτό που θέλει η Φλώρα. Όπως κι αν είναι. June 2010 . ριψοκινδυνεύω να το φαντάζομαι. θέλω να δοκιμάσω. —Πριν απ' όλα. και για τούτο ίσως ήμουν Digitized by 10uk1s. για να με καταγγείλει στο θείο της. —Πως δε θα στραφεί εναντίον μου αν του δοθεί η ευκαιρία. Εσύ πρέπει να φύγεις.. βλέποντας τη σκηνή να καθρεφτίζεται στο πρόσωπο της κυρίας Γκρόουζ —λες και για μια στιγμή τους είδε ολοκάθαρα μαζί. —Ναι.. αλλά για ποιο σκοπό. η τιμιότητα του Μάιλς.. από μένα. Η κυρία Γκρόουζ έμεινε σκεφτική για λίγο: —Μα πού να. και την Κυριακή το είχα σχεδόν αποφασίσει.. παίρνοντας μαζί σου τη Φλώρα... το σκέφτηκα καλά. —Όχι. Ναι. θα ήταν να φύγω. τώρα το καταλαβαίνω —είπα γελώντας— για να το αποδείχνει! Μα δεν έχει σημασία. Μα σε τίποτα δε θα ωφελούσε. —Και ποιο είναι το φάρμακό σας. όχι «μονάχα» γι' αυτό! Και για να με αφήσετε με το φάρμακό μου. —Μα. είναι να με ξεφορτωθεί. προπάντων. Εξακολουθούσε να μην καταλαβαίνει. μις.τους εννοώ— ακόμα πιο έξυπνους απ' ό. Ολόισια στο θείο της. —Ώστε ήρθες για να με ξαποστείλεις.. —Κι εκείνος που σας έχει σε τόσο μεγάλη υπόληψη! —Έχει έναν παράξενο τρόπο. τώρα. φυσικά. Η συνάδελφός μου είχε το θάρρος να συμφωνήσει σ' αυτό: —Δε θέλει να σας ξαναδεί στα μάτια της. Φύγε το γρηγορότερο μαζί με την αδερφή του και άφησέ με μονάχη μαζί του. Θα με παραστήσει σαν το ελεεινότερο πλάσμα!.. Παραξενευόμουν και η ίδια για το απόθεμα ενεργητικότητας που είχα.τι τους έκανε η φύση —γιατί ήταν ένα θαυμάσιο υλικό για να παίξουν! Η Φλώρα έχει τώρα κάτι για να παραπονεθεί και θα το εκμεταλλευτεί ως το τέλος.. —Μονάχα για να σας καταδώσουμε.

μπορεί να ήταν κιόλας πολύ αργά. Κι ωστόσο.. ομολογώ πως δε μίλησε —και δίχως να διακόψουμε τη σιωπή ή να κάνουμε την παραμικρότερη νύξη για την κατάσταση και την απουσία της αδερφής του. περίμενα. πριν να δώσω στο παιδί —και πάνω απ' όλα επειδή τα πράγματα πάνε τόσο άσχημα— λίγο περισσότερο καιρό. Είδα στην έκφραση του προσώπου της πως το αποφάσισε. —Τι θέλετε να πείτε με «περισσότερο καιρό. —Είστε τόσο σίγουρη για τον μικρό κύριο.. μια-δυο μέρες —όσο για να μιλήσει. δεν μπορώ να συγκατατεθώ να δει τον αδερφό της.. θα πάω. —Κι ωστόσο. εκείνη όμως εξακολουθούσε να είναι τόσο ακατανόητα στενοχωρημένη.. παρ' όλο το ωραίο τούτο παράδειγμα της ενεργητικότητάς μου. —Μονάχα για σένα είμαι σίγουρη. συνέχισα: δεν πρέπει. Μου έδωσε το χέρι της σαν υπόσχεση: —Θα πάω.. κάθισε δυο ώρες μαζί μου. σαν θα φτάσεις στο Λονδίνο. ό. θα με έχεις βοηθήσει. Πιστεύω —το καημένο το χρυσό μου το παλιόπαιδο— πως θέλει να μιλήσει. —Όχι. και τώρα. κι ωστόσο!. ρώτησα ανήσυχη. Κι ωστόσο. συνέχισα. πάντα την άφηνα με μια από τις υπηρέτριες.τι καταλάβεις πως είναι δυνατόν να κάνεις. δε θέλεις να πας. που θέλησα πάλι να τη βοηθήσω: —Εκτός αν. είπαμε τέλος καληνύχτα μ' ένα φιλί. Αν δε μιλήσει. Η φίλη μου φάνηκε σ' αυτό το σημείο πιο απρόθυμη απ' ό. Χθες βράδυ.τι θα μπορούσα να καταλάβω. Θα πάω σήμερα το πρωί. Θα βρίσκεται κοντά μου. αν είναι να τη δει ο θείος της. Η κυρία Γκρόουζ κοκκίνισε: —Ω. αν και είναι μονάχη. τι. Δεν ήταν τόσο απλό. κάνοντας. πραγματικά. έτοιμος να μιλήσει.» —Μα. June 2010 . πριν φύγει. δεν είμαι τόσο ανόητη! Αν βρέθηκα αναγκασμένη να λείψω από κοντά της τρεις-τέσσερις φορές. Μα έχω από χθες βράδυ μια καινούρια ελπίδα. τότε θα έχω αποτύχει. πως συναντήθηκαν. στην γκρίζα μέρα που ανάτελλε: —Και μίλησε. αν και περίμενα. και καταλαβαίνεις πόσο μεγάλη σημασία έχει αυτό. Νομίζω πως θέλει να μου ανοιχτεί. στο φως του τζακιού και μες στη σιωπή. από τη στιγμή που είχε γυρίσει από τη λίμνη. Έτσι της έθεσα το ζήτημα.κάπως περισσότερο έκπληκτη για τον τρόπο που δίσταζε. Digitized by 10uk1s. Η κυρία Γκρόουζ είχε στυλωμένη τη ματιά της έξω από το παράθυρο. Θέλεις να πεις. να ιδωθούν ούτε για τρία δευτερόλεπτα —κι αμέσως σκέφτηκα πως παρ' όλη την πιθανή απομόνωση της Φλώρας. μις. όπως και να είναι. την έχω κλειδωμένη.. —Κάτι όμως πρέπει να έχεις υπόψη σου. κι εσύ.

σας δικαιώνει.Θέλησα να είμαι απόλυτα δίκαιη: —Αν προτιμάς ωστόσο να περιμένεις. —Δεν μπορώ να μείνω. —Καθαυτό τρομερή. Κούνησε το κεφάλι της αρνητικά. με έκανε να βάλω στο νου μου ιδέες. παραδόθηκε ολότελα στον πόνο της. με αξιοπρέπεια: —Άκουσα!.. —Άκουσες. μις. Μ' εντελώς διαφορετικό τρόπο ξέσπασα εγώ: —Α. Πρέπει να φύγει από εδώ. Digitized by 10uk1s. —Θέλεις να πεις. μα ωστόσο δίστασα: —Είναι τόσο πολύ φρικτή. Είδα τη συνάδελφό μου να ψάχνει πώς να το εκφράσει: —Είπε και για μένα.. και ύστερα είπε τα υπόλοιπα: —Η ιδέα σας είναι η σωστή.. June 2010 . υπόσχομαι να μη με δει η Φλώρα. Στύλωσε πάνω μου μια στιγμή τη βαριά ματιά της. —Αυτό με δικαιώνει! —Ω. ναι... δόξα σοι ο Θεός! Τινάχτηκε όρθια. —Από τη μικρή —φρικτά πράγματα! Ναι! αναστέναξε με τραγικό ξαλάφρωμα. Δε θα μπορούσα να επιθυμήσω πιο έντονη επιβεβαίωση.. και όπως την είχα δει και άλλοτε. μις. —Ναι. πως από χθες. σκουπίζοντας τα μάτια της μ' ένα βογκητό: —Δόξα σοι ο Θεός. Στην τιμή μου. μις. Μα σ' αυτή τη θύμηση λύγισαν τα γόνατά της: σωριάστηκε με ένα ξαφνικό αναφιλητό στον καναπέ μου. Κι εγώ η ίδια. είδες. Η ματιά που μου έριξε λέγοντας αυτό... λέει κάτι πράματα!. —Όχι. όχι: είναι το μέρος τέτοιο..

.. μις —μια και άρχισα να σας τα λέω. που ήταν ασφαλώς αρκετά εκφραστικό.. δεν απαιτούσε μεγαλύτερη επέκταση. και παραστεκόμασταν ακόμα η μια στην άλλη: αν μπορούσα να είμαι βέβαιη πως αυτό θα εξακολουθούσε. για ένα κοριτσάκι. αλήθεια. —Το γράμμα σας δε θα έχει φθάσει.. —Τα φρικτά λόγια που είπε για μένα. Είναι αφάνταστο.. —Ένας Θεός το ξέρει! Ο κύριος Μάιλς. Το γράμμα σας δεν έφυγε. Τη στιγμή. βρέθηκα σε κάποια αμηχανία. που έδινε το σύνθημα το κινδύνου. Ναι. Η απλή περιγραφή τους.. που το γέλιο μου έκανε τη φίλη μου ακόμα πιο συλλογισμένη: —Ναι. δεν μπορώ να το βαστάξω —συνέχισε η καημένη.. Μα. ωστόσο... Τη σταμάτησα: —Ε. και αν η φίλη μου εγγυόταν για την ειλικρίνειά μου. αν δεν μπορείς να το βαστάξεις!. μπορώ! και ξέσπασα σ' ένα γέλιο. που τώρα μου ήρθε στο νου. μακριά από αυτούς. που ετοιμαζόμουν να την αποχαιρετήσω. Τώρα ξεχώριζα ακόμα περισσότερο πόσο είχε αποφύγει να μιλάει γι' αυτό το θέμα και πόσο την είχε κουράσει στο τέλος. μια κι είχα ακούσει μερικά και πρωτύτερα! Κι ωστόσο. γι' αυτό ίσα-ίσα: για να την πάρω από δω. ήμουν γεμάτη χαρά.—Και για σας. Digitized by 10uk1s.. ακόμα και ύστερα από τα χτεσινά. θέλετε να πείτε. θα είχε φθάσει πριν από σένα. Και δεν μπορώ να φανταστώ πού μπορεί να άκουσε. —κι αδράχνοντάς την σχεδόν χαρούμενα: — Ωστε.. —Πώς μπορώ να μένω μαζί της. June 2010 . Μπορεί να ελευθερωθεί. Το στήριγμά μου σε περίπτωση καταστροφής. —Σ' αυτά τα καμώματα. πάνω στο τραπέζι της τουαλέτας. ρώτησα με κομμένη ανάσα. Εγώ. θα εγγυόμουν εγώ για όλα τα άλλα. ρίχνοντας την ίδια στιγμή μια ματιά στο ρολόι μου. θα ήταν το ίδιο όπως στην αρχική μου ανάγκη εμπιστοσύνης. Το γράμμα μου. και μου είπε την ιδέα της όπως ποτέ ως τότε: —Πιστεύω... λίγο θα μ' ενδιέφερε τι άλλο είχε συμβεί. αλλά κατανίκησε την αποστροφή που ένιωθε να μιλήσει σχετικά μ' αυτό. —Θέλεις να πεις πως αυτός το πήρε. —Μα τότε τι έγινε το γράμμα μου. Μονάχα. ίσως θα έπρεπε κι εγώ να μπορώ. —Μπορεί να αλλάξει. Μα πρέπει να γυρίσω κοντά της. Κόμπιασε. —Είναι κάτι. Μακριά απ' αυτό. πιστεύεις. με τα εκφραστικά της μέσα..

Φάνηκε να με βρήκε αναπάντεχα ήρεμη: —Έκλεβε γράμματα! Δεν μπορούσε να ξέρει τους λόγους της ηρεμίας μου. και δήλωσε πως ούτε το είχε προσέξει ούτε το είχε αγγίξει. —Πήγαινε. και η κυρία Γκρόουζ ανάσυρε πρώτη τη βολίδα μ' ένα σχεδόν θριαμβευτικό: —Καταλαβαίνετε! —Ναι. —Και δεν καταλαβαίνετε τίποτ' άλλο.. συνέχισα. —Τώρα καταλαβαίνω τι θα είχε κάνει στο σχολείο —και με την απλοϊκή της ζωηρότητα έδειξε την απογοήτευσή της μ' ένα σχεδόν κωμικό κούνημα του κεφαλιού: —Έκλεβε! Το στριφογύρισα μέσα στο νου μου.. Αργότερα. Νόμιζα εκείνη τη στιγμή πως είχα ξεδιαλύνει αυτό το ζήτημα. της είπα σπρώχνοντάς την ανάλαφρα.. πασχίζοντας να βγάλω μια πιο δίκαιη κρίση: —Χμ. καταλαβαίνω πως αν το πήρε ο Μάιλς. ρώτησα τον Λιουκ. σώθηκε. πήγαινε.—Θέλω να πω. πιθανόν να το διάβασε και να το έσκισε. αλλά σχεδόν ντρεπόταν ακόμα να το φανερώσει. —Θα σας σώσω και χωρίς εκείνον! μου φώναξε καθώς ξεμάκραινε. Πάνω σ' αυτό. σαν γύρισα χτες μαζί με την μις Φλώρα. Ανταλλάξαμε μονάχα μια από κείνες τις πιο βαθιές αμοιβαίες βυθομετρήσεις μας. το γράμμα που έβαλα χτες πάνω στο τραπέζι. Θα του αποσπάσω την αλήθεια. Έτσι αποδείχτηκαν πραγματικά. θα τον απογοήτευσε τόσο πολύ —επειδή ζητούσα μονάχα μια συνέντευξη— που θα ντρέπεται τώρα πως έκανε κάτι τόσο σοβαρό για κάτι τόσο ασήμαντο. Την κοίταξα μια στιγμή μ' ένα θλιμμένο χαμόγελο: —Μου φαίνεται πως τώρα πια τα μάτια σου είναι πιο ανοιχτά κι από τα δικά μου. το βράδυ. June 2010 . κι αυτό που είχε στο νου του χθες βράδυ ήταν ακριβώς η ανάγκη να ομολογήσει την πράξη του. ίσως. Αν ομολογήσει. —Τότε σωθήκατε κι εσείς. Θα έρθει να με βρει και θα ομολογήσει.. η αγαθή γυναίκα με φίλησε και με αποχαιρέτησε. Digitized by 10uk1s. άλλωστε αρκετά ρηχής —κι έτσι τους φανέρωσα: —Ελπίζω να άξιζε τότε περισσότερο τον κόπο παρά στην τωρινή περίπτωση! Πάντως. Κι αν σώθηκε. είδα πως το γράμμα δεν ήταν εκεί που το είχατε βάλει.

δεν την είχαν. Αν είχα υπολογίσει στο τι θα μου έδινε το να βρεθώ μόνη με τον Μάιλς. Ήταν αρκετά χτυπητό. Έτσι. είπα μέσα μου. μπροστά σε δυο υπηρέτριες. και ασφαλώς φαινόμουν έτοιμη για κάθε επίθεση. έμαθα πως είχε κολατσίσει. έκανα μια επιδεικτική παρέλαση. Το υπηρετικό προσωπικό. δεν τον πήρε καθόλου το μάτι μου. πριν κατεβώ. δεν μπορούσε να εκφράσει καλύτερα την άποψή του για την απότομη μεταβολή της υπηρεσίας μου. δεν έκανα καμιά παρατήρηση ή νύξη για ό. κι αυτό χειροτέρευε την κατάσταση των νεύρων μου. εδώ. Τίποτε. δοθεί στο ακέραιο με την απομόνωση και την αναχώρηση της Φλώρας. June 2010 . τουλάχιστον. όταν. Έτσι. την προηγούμενη μέρα. Είχε κιόλας εμφανιστεί.τι είχε συμβεί. κι έδωσα να καταλάβουν πως αν και έμεινα μόνη. Και όπως έχω αναφέρει με σαφήνεια. Ήταν μια κατάσταση ακόμα πιο δύσκολη απ' όσες είχα αντιμετωπίσει —τόσο περισσότερο. εκείνη την πρώτη επίφοβη Κυριακή. Η σφραγίδα της δημοσιότητας είχε. Στο μεταξύ. και η αλλαγή είχε αναγγελθεί με τη μη τήρηση της απαράβατης συνήθειας για το μάθημα στο σπουδαστήριο. πέρασε από το νου μου μια στιγμιαία αναλαμπή. και ό. αντιμέτωπη με τα στοιχειά. περίμενα τον Μάιλς στην επιβλητική τραπεζαρία. που έξω από το παράθυρό της. οι επισωρεύσεις του προβλήματός μου μου έγιναν χειροπιαστές από την όμορφη εμφάνισή του. αν και αποσκοπούσαν να κάνουν περισσότερο δημόσια τη μεταβολή στις σχέσεις μας. ήταν ο παραλογισμός να παρατείνουμε το μύθο πως είχα τίποτα περισσότερο να του μάθω. προς όφελος της Φλώρας. Ύστερα είχε βγει. υπήρχε ένα παράξενο ξαλάφρωμα —εννοώ ειδικά για μένα— στην απάρνηση μιας αξίωσης. άντρες και γυναίκες. ώσπου είδα την ανάγκη να το χρησιμοποιήσω σαν θετική βοήθεια. όσο καταπολεμούσα την αδυναμία μου. για να κάνει ένα γύρο. ένα μέτρο της αντοχής μου. Ώσπου να έρθει η ώρα του φαγητού. είχε τώρα την ελευθερία του. Δέχτηκα μ' ευχαρίστηση το συναίσθημα πως είχα αναλάβει πολλές ευθύνες του σπιτιού. με απασχολούσαν οι άλλες ιδέες μου.τι κι αν είχαμε πει δεν εξηγούσε αρκετά την ξαφνική αναχώρηση της φίλης μου. μαζί με την κυρία Γκρόουζ και την αδερφή του. Από τούτη τη στιγμή. για το σπιτικό. πολύ σπουδαίο και πολύ ψυχρό. Όπως και να είναι. απόφυγα το ολοκληρωτικό ναυάγιο —και για ν' αντέξω πήρα ύφος. φαίνονταν να απορούν. όσο ξεχώριζε το μάτι. Τώρα ήμουν. με την απελπισία στην ψυχή. παίρνοντας μαζί της και τη μικρή. έδωσα εντολή να σερβίρονται κάτω. όπως το λέγαμε. Τώρα. Αν τόσο πολλά είχαν αναβλύσει στην επιφάνεια. σκέφθηκα. που θα την άφηνα ανέπαφη. για την αξιοπρέπειά μου— του έδινα να καταλάβει πως επαναπαυόμουν σ' αυτόν για να μη με ζορίζει να τον αντιμετωπίσω στο πεδίο των γνώσεών του. είχα σταθερό χέρι. Ήταν φυσικό να εκπλαγούν με ό.XXII ΚΙ ΩΣΤΟΣΟ αφού έφυγε —κι αμέσως μου έλειψε τόσο πολύ— ήρθε η μεγάλη κρίση. που όσα είχαν συμβεί. Απόμενε τώρα να καθοριστεί το τι θα επέτρεπε να είναι αυτή η υπηρεσία: πάντως. Θέλοντας να τονίσω. το πρόσωπο που φαινόταν να ανησυχεί λιγότερο ήταν ο Μάιλς. με το να κρατάω γερά το τιμόνι. όσο όταν κατέβηκα και πληροφορήθηκα πως το αμάξι με την κυρία Γκρόουζ και τη Φλώρα είχε περάσει πια την καγκελόπορτα. και το μεγαλύτερο μέρος της υπόλοιπης μέρας. βέβαια. που μόλις θα ταίριαζε να την ονομάσω φως. σαν να υπήρχε σιωπηρή συμφωνία μεταξύ μας —φρόντιζε περισσότερο κι από μένα. γρήγορα κατάλαβα πως θα μου έδινε. σκεφτόμουν πως είχα σταθεί σε υπέρτατο βαθμό απερίσκεπτη. εκείνο το πρωί. πως με μικροπονηριές. τα γεύματα. σαν ήρθε και με βρήκε την προηγούμενη νύχτα στο σπουδαστήριο. Κοντολογίς. Καμιά στιγμή της διαμονής μου δεν ένιωσα τόσο πολύ να με πολιορκούν ανησυχίες. χάρη στην κυρία Γκρόουζ. το υψηλό επίπεδο που καλλιεργούσα. σαν ήρθε επιτέλους η δυσκολία να τις εφαρμόσω. στις περιοδείες μου μέσα στο σπίτι. ούτε λεκιάσει ούτε αμαυρώσει. κάτω. ένιωσα πάλι —γιατί το είχα νιώσει πολλές φορές— πόσο η ψυχική μου ισορροπία Digitized by 10uk1s. προς γνώση και συμμόρφωση. που για πρώτη φορά έβλεπα στην όψη των άλλων ένα αόριστο αντιφέγγισμα της κρίσης που περνούσε.τι είχε συμβεί το απόγευμα. σαν συνέπεια που μ' είχε τόσο ξεγελάσει και κοροϊδέψει με το πιάνο του. δεν είναι υπερβολή να πω πως αυτό που είχε αναβλύσει ψηλότερα απ' όλα. άνοιξα την πόρτα της κάμαράς του —και ύστερα. όπως είπε. Ωστόσο. Τριγύρισα μ' αυτό το ύφος μια-δυο ώρες παντού μέσα στο σπίτι.

θεωρώντας το τερατώδες βασανιστήριό μου σαν μια ώθηση προς μια ασυνήθιστη κατεύθυνση. πήρε το πιάτο και το πήγε στη θέση του. που να μην μπορεί να ταξιδέψει. σαν να μου είχε δείξει κυριολεκτικά τον τρόπο. Δε θα έπρεπε. σαν να είχε βρει και τώρα —όπως είχε βρει τόσο συχνά στα μαθήματα— κάποιον άλλο λεπτό τρόπο για να ξαλαφρώσω. Λες και ήταν. Πώς. η πολύτιμη ευκαιρία που είχε τώρα παρουσιαστεί) θα ήταν παράλογο. — το γεγονός πως (βοηθώντας η ευκαιρία. είπε ο Μάιλς. για μια καθαρή συνείδηση. Ο Μάιλς πριν καθίσει. φυσικά. κι αφού κάθισε. Ήταν. που ακόμα δε χάθηκε ολότελα. Γιατί του είχε δοθεί αυτή η νοημοσύνη. όταν βρεθήκαμε πρόσωπο με πρόσωπο στην τραπεζαρία. αν όχι για να τον σώσει. Αποκρίθηκα με ετοιμότητα: —Δεν είναι τόσο βαριά άρρωστη που να μην μπορεί να ταξιδέψει: θα αρρώσταινε βαριά αν είχε μείνει.τι είχε συμβεί. Όποιος κι Digitized by 10uk1s. Άρχισε να τρώει με τους χαριτωμένους καθώς πρέπει τρόπους που είχε στο τραπέζι. Αυτό που είπε. χρυσή μου. δίχως να αναφερθώ σε ό. αλήθεια. —Η Φλώρα. στάθηκε μια στιγμή.τι ασυνήθιστο υπήρχε στο μικρό μου σύντροφο. ενάντια στη φύση. και δυσάρεστη. με τα χέρια στις τσέπες και κοίταξε το μπουτάκι σαν να ήταν έτοιμος να το σχολιάσει με κάποιο αστείο. Το Λονδίνο θα της κάνει καλό. ήταν να εμπιστευθώ και να λογαριάσω τη φύση. αηδιαστικά. Με υπάκουσε αμέσως. μ' ένα παιδί προικισμένο με τόσα χαρίσματα. Κάθισε και πάρε το αρνάκι σου. από την άλλη. Το ταξίδι θα διαλύσει την επιρροή του Μπλάυ (ω. —Όχι τόσο ξαφνικά όσο φαντάζεσαι. έστω και λίγο από τούτο το είδος. —Τότε γιατί δεν τη στείλατε πριν. της θέλησης να κλείσω τα μάτια μου όσο γίνεται πιο σφιχτά στην αλήθεια πως αυτό που είχα να ασχοληθώ ήταν. Κάτι σαν απάντηση μου ήρθε στο νου ύστερα από λίγο. που κι αυτός ήταν υπέροχος με την απάντησή του. —Καταλαβαίνω. να διακινδυνεύσει να απλώσει ένα κοκαλιάρικο μπράτσο πάνω στο χαρακτήρα του. δίχως μια καινούρια βουτιά στο απαίσιο σκοτάδι. Το ψητό αρνάκι ήταν πάνω στο τραπέζι. και δε θα αργήσει να πάει στο καλύτερο.εξαρτιόταν από την επιτυχία της αλύγιστης θέλησής μου. και είχα πει στην υπηρέτρια πως μπορούσε να αποσυρθεί. αλλά που απαιτούσε. Ήταν ακριβώς η σωστή στιγμή. Αυτό δε φανέρωνε το γεγονός. Πώς θα μπορούσα να βάλω. Ο μόνος τρόπος που θα μπορούσα κάπως να προχωρήσω. και επιβεβαιώθηκε σε ό. το κάτω-κάτω. Καμιά απόπειρα να εφοδιάσει κανείς τον εαυτό του με όλη τη φύση. που ξέσπασε μέσα στη μοναξιά μας με μια λαμπηδόνα. Το κακό προχωρούσε. να απαρνηθεί κανείς τη βοήθεια που θα μπορούσε να αποσπάσει από μια απόλυτη νοημοσύνη. συνέχισε: —Τόσο ξαφνικά δεν τη σήκωσε το Μπλάυ. Όχι και τόσο. ήταν: —Λοιπόν. —Πριν τι. θα μπορούσα να αναφερθώ. για να φτάσει κανείς τη σκέψη του. ωστόσο. Δεν τη σήκωνε πια ο αέρας του Μπλάυ. είναι πραγματικά τόσο σοβαρά άρρωστη. ήμουν υπέροχη!) και θα τη σκορπίσει. μονάχα ένα ακόμα στρίψιμο στη βίδα της κοινής ανθρώπινης αρετής. June 2010 .τι αφορούσε αναμφισβήτητα τη διορατικότητά μου για ό. και που τη μέρα που είχε έρθει με είχαν απαλλάξει από το δυσάρεστο καθήκον να του κάνω παρατηρήσεις. —Πριν να αρρωστήσει τόσο βαριά.

. όπως πάντα. Εξακολουθήσαμε να μένουμε σιωπηλοί όσο η υπηρέτρια ξέστρωνε το τραπέζι — σιωπηλοί. που ένιωθαν ντροπαλοί μπροστά στον υπηρέτη του ξενοδοχείου. μου ήρθε η παράξενη ιδέα. Και σήμερα. και κράτησε μια ήρεμη σιωπή όσο εξέταζε τη θέση του. Στράφηκε μονάχα αφού έφυγε η υπηρέτρια: —Ώστε. ασφαλώς δεν ήταν γιατί δεν ήξερε να φάει στο τραπέζι. Το γεύμα μας ήταν από τα συντομότερα — εγώ έκανα πως έτρωγα. σαν νιόπαντροι στο ταξίδι του γάμου τους. June 2010 . πολύ εύκολα.. ήταν άμεμπτος — μόνο πως ήταν ολοφάνερα περισσότερο επιτηδευμένος. εκεί που είχα δει εκείνη τη μέρα αυτό που με αναστάτωσε. και είπα να ξεστρώσουν αμέσως το τραπέζι. δίχως καμιά βοήθεια. Στο μεταξύ. Φαινόταν να θεωρεί σαν δεδομένα περισσότερα πράγματα απ' όσα ανακάλυπτε. ο Μάιλς στεκόταν πάλι με τα χέρια στα τσεπάκια του και με τη ράχη του γυρισμένη σ' εμένα —στεκόταν και κοίταζε έξω απ' το φαρδύ παράθυρο.αν ήταν ο λόγος που τον έδιωξαν απ' το σχολείο. μονάχοι επιτέλους! Digitized by 10uk1s.

η πρώτιστη: βρήκα πως ήταν ένας εξαίσιος οιωνός. Όταν. είχε χρειαστεί όλη την παράξενη μικρή ιδιοφυΐα του για να συγκαλύψει την ανησυχία του. μα δεν αισθανόταν άνετα: το κατάλαβα με ένα χτυποκάρδι ελπίδας. κάτι που δεν μπορούσε να δει. τους άλλους. ναι. Όχι εντελώς. —Ωστόσο. ένιωσα πως τον είδα έγκλειστο ή αποκλεισμένο. — και δεν ήταν η πρώτη φορά. συμφώνησα. Ήταν θαυμάσιος. σε όλη την υπόθεση. με το μέτωπό του πάνω στο τζάμι. Έμεινε εκεί. ένα δικό του ύφος. σαν να μου φαίνεται πως είμαι ευχαριστημένος που εμένα με σηκώνει το Μπλάυ. μου γύρισε πάλι την πλάτη του και πήγε στο παράθυρο με το διστακτικό. Επωφελήθηκα για να απαντήσω: —Εξαρτάται από τι εννοείς με το «όχι και τόσο» — μα ένιωσα να κόβονται τα γόνατά μου. ΠΑΝΩ-ΚΑΤΩ. συλλογισμένο βήμα του. Πάντως. πήγα στον καναπέ.XXIII —Ω. και τη μελαγχολία του Νοέμβρη. Έχουμε. έστω κι αν τους έχουμε —αποκρίθηκε. Είχε. κι ακόμη όσο καθόταν στο τραπέζι με το συνηθισμένο γλυκό του τρόπο. ήταν αποκλεισμένος. τους άλλους. Τα πλαίσια και τα τζάμια του μεγάλου παραθύρου ήταν για κείνον σαν μια εικόνα από κάτι σαν χρεοκοπία. αν και επιτηρούσε τον εαυτό του — ήταν ανήσυχος όλη μέρα. ήταν σχεδόν σαν να είχε υποταχθεί αυτή η ιδιοφυΐα. όλα εξαρτώνται. —Ναι. δεν είναι έτσι.. αγναντεύοντας τα ηλίθια σύθαμνα που γνώριζα. Θρονιάστηκα στον καναπέ με το εργόχειρό μου. παντού ολόγυρα — ολόκληρα μίλια πέρα. —Έχουμε τους άλλους. πάντα με τα χέρια του στις τσέπες και στυλωμένος μπροστά μου— δε λογαριάζονται και τόσο. Αλλά μια καταπληκτική εντύπωση έπεσε ξαφνικά στην αντίληψή μου. —Ξέρετε. πράγματι. τέλος. υποθέτω πως δεν πρέπει. ΑΠΟΚΡΙΘΗΚΑ— και φαντάζομαι πως το χαμόγελό μου ήταν ωχρό. —Ναι. αυτές τις είκοσι τέσσερις ώρες. Ελπίζω —συνέχισα θαρραλέα— να πέρασες ευχάριστα. όπως είχα κάνει επανειλημμένα εκείνες τις μαρτυρικές στιγμές. που έβλεπε μία παράλειψη. Αυτό δεν πρέπει να μας αρέσει! πρόσθεσα. μέσ' από το στοιχειωμένο τζάμι. αλήθεια.. καθώς έβγαζα ένα νόημα από την αμήχανη ράχη του αγοριού — τίποτα λιγότερο από την εντύπωση πως δεν ήμουν πια αποκλεισμένη. Πάνω σ' αυτό. πήγα πολύ μακριά. Η πρώτη. Αυτό το συμπέρασμα πήρε μια έντονη οξύτητα μέσα σε λίγα λεπτά και φαινόταν να συνδέεται με την άμεση συναίσθηση πως εκείνος. June 2010 . γύρισε προς το μέρος μου. Πάντα είχα την υποκρισία μου του «εργόχειρου» και οχυρωμένη τώρα πίσω απ' αυτή. και υποτάχθηκα στη συνήθειά μου να είμαι προετοιμασμένη για το χειρότερο. είπε συμβιβαστικά. που ήξερα πως τα παιδιά παραδίνονταν σε κάτι απ' όπου ήμουν αποκλεισμένη. —Ω. Δεν έψαχνε. Digitized by 10uk1s. —Φαίνεται πως έχεις δει. βέβαια. κι εγώ μόνο που προσπαθούσα να ακολουθώ το δικό του ρυθμό. έχουμε. πραγματικά. Ποτέ δεν ήμουν τόσο ελεύθερος. Φαινόταν ανήσυχος. πολύ περισσότερα μέρη του Μπλάυ παρά όλον αυτό τον τελευταίο καιρό.

Ήταν ακριβώς γι' αυτό. Ξεκάθαρα. έβαλε σε μια λέξη: —Εσάς. ήταν αναγκασμένος να προσέχει τον τόνο της φωνής του. ήταν για να σε βάλω να κάνεις κάτι. μπόρεσε να προσποιηθεί πως αστειευόμασταν: —Μονάχα πως ήταν. —Ναι. και η έκφρασή του. Ήταν σάμπως αυτό που είχα λαχταρήσει να είχε συμβεί επιτέλους μονάχα για να με εκπλήξει. —Μένετε μονάχα γι' αυτό. φυσικά. που σου είπα. συνέχισα. συνέχισε πριν προφτάσω να απαντήσω. πιο σοβαρή τώρα. Αυτό δεν πρέπει να σε παραξενεύει. —Ασφαλώς. ναι. Digitized by 10uk1s. μου φάνηκε η ωραιότερη απ' όσες είχα δει στο πρόσωπό του. ναι είπε με την πιο χαρούμενη επιπόλαιη θέρμη. —Α. τη νύχτα με την καταιγίδα. εσείς είστε η περισσότερο μονάχη. ολοένα πιο φανερά νευρικός. Αλλά ελπίζω. πώς είναι δυνατό να με νοιάζει. ναι! Κι αυτός επίσης. ώσπου. προτιμώ να το ομολογήσω. αν είμαστε τώρα μονάχοι οι δυο μας. Μέσ' από τον εύθυμο τόνο της φωνής του ξεχώριζα ένα ελαφρότερο τρεμούλιασμα δυσφορίας — αλλά δεν μπορώ να εκφράσω τι ένιωσα μ' αυτό το υπονοούμενο. —Ακριβώς. ώστε γι' αυτό μείνατε. Με κοίταξε περισσότερο κατάματα. Η φωνή μου έτρεμε τόσο.— περισσότερο διαχωρισμό απ' ό. πως δεν υπάρχει τίποτα στον κόσμο που δε θα έκανα για σένα. —Ω. —Δε θυμάσαι. Στεκόταν και χαμογελούσε. τουλάχιστον. που ένιωθα πως ήταν αδύνατο να συγκρατήσω το τρεμούλιασμα. παραδέχτηκα. ώσπου να βρεθεί ένας τρόπος να γίνει κάτι που να σου αξίζει περισσότερο. Ωστόσο. —Λοιπόν. που γελώντας μέσ' από το σοβαρό του ύφος. ρώτησα. πως ήταν έτοιμος να παραδοθεί. πρόσθεσε. Ωστόσο. πως δε σας νοιάζει και τόσο! —Πού θα έχω να κάνω μ' εσένα. Αν και δεν έχω καμιά αξίωση στη συντροφιά σου —είσαι τόσο ψηλότερα από μένα— εγώ. σ' αρέσει. την ευχαριστιέμαι πολύ. June 2010 . Πρόκειται γι' αυτό που έχεις στο νου σου. έστω και τόσο αόριστο. θέλατε να σας πω κάτι.τι είχα ποτέ ακούσει να περιέχει μια και μόνη λέξη. Για τι άλλο θα εξακολουθούσα να μένω. τέλος. Μα το κατάφερε τόσο καλύτερα από μένα. νομίζω. Μένω σαν φίλη σου και για το μεγάλο ενδιαφέρον μου για σένα. με το νόημα πως αυτό που είχε πει ήταν μια αυθάδεια που έπρεπε να την απαλύνει: —Τίποτε δε θα μπορούσε να είναι πιο γοητευτικό από τον τρόπο που παίρνετε το ζήτημα γιατί. Χρυσό μου παιδί. τότε που ήρθα και κάθισα στο κρεβάτι σου.—Λοιπόν. για να με βάλετε να κάνω κάτι για σας! —Κατά ένα μέρος. ξέρεις πως δεν το έκανες.

μέσα στην αγωνία της πάλης. και θα σας τα πω. Κοίταξε ολόγυρά του ταραγμένος. πως ίσως να ήταν το καλύτερο γι' αυτόν. αλήθεια. πριν φύγεις. κι άκουσα τον εαυτό μου να λέει τόσο γλυκά. Ύστερα ήρθε και στάθηκε μπροστά μου με το ύφος ανθρώπου. τώρα που πλησίαζα να φτάσω στο σκοπό μου. Ωστόσο. που ήταν σχεδόν γελοίο: —Θέλεις να ξαναπάς έξω. Αλλά ο ένας για τον άλλο ήταν που φοβόμασταν! Αυτό. και θα είμαστε και οι δύο εντάξει.—Θέλετε να πείτε. Ήταν σαν να με φοβόταν ξαφνικά — που μου φάνηκε. Θα μείνετε μαζί μου. και η συγκινητική μικρή παλικαριά του υπογραμμίστηκε από το κοκκίνισμα που ανέβηκε στο πρόσωπό του. Πήγε πάλι στο παράθυρο.. και πλάκωσε μια τέτοια σιωπή. Δεν τον είχα ακόμα υποβιβάσει σε μια τόσο ποταπή ψευτιά. σαν μαχητές που δεν τολμούν να έρθουν στα χέρα. παρά την επιβολή της ιδέας της χυδαιότητας και της ενοχής σ' ένα αδύνατο πλασματάκι. είπε ο Μάιλς — δηλαδή. οι ψευτιές του βόλευαν την αλήθεια μου. μια βιαιοπραγία — επειδή. και θα σε περιμένω για κείνο που υποσχέθηκες. που ένιωσα. τώρα. Έφτιαξα συλλογισμένη μερικούς πόντους στο πλεχτό μου. Δεν ήταν ποταπό να δημιουργήσω για ένα ον τόσο εξαίσιο μία καθαυτό αφύσικη παρεκτροπή. Πες μου (ω. —Γιατί όχι τώρα. —Καλά. Ήταν. λοιπόν. οπωσδήποτε. Αλλά.τι θέλετε. Υποθέτω πως ξεδιαλύνω τώρα τη θέση μας με μια διαύγεια που δεν μπορούσα να είχα τότε. ένα μικρό κλάσμα του συνόλου. Μονάχα. και είχα τη σπάνια —ω. όσο κι αν ήταν φοβερό. Έτσι διαγράφαμε κύκλους ο ένας γύρω στον άλλο. γιατί μου φαίνεται πως βλέπω στα καημένα τα μάτια μας να ανάβει κιόλας κάποια σπίθα πρόβλεψης της οδύνης που θα ακολουθούσε. εδώ. —Πρέπει να δω τον Λιουκ. ένιωσα πως ήταν μάταιο να φανώ αυστηρή. τι άλλο αποτελούσε. που υπολόγιζε σ' αυτόν. Η επιμονή μου τον απομάκρυνε από κοντά μου. που στάθηκε για μένα μια αποκάλυψη από δυνατότητες για ωραίες συνομιλίες. με φόβους και ενδοιασμούς. —Δε θα μπορούσε να γίνει καταλληλότερο μέρος και καταλληλότερη ώρα. και ντράπηκα ανάλογα. κάτι πολύ μικρότερο που θα σου ζητήσω. μια διεστραμμένη φρίκη γι' αυτό που έκανα.. —Πάρα πολύ! Μου χαμογέλασε ηρωικά. που θα άκουγες και μια καρφίτσα να πέφτει. τον περίμενε. —Θα σας τα πω όλα. σε ανταπόδοση. μας κράτησε λίγο περισσότερη ώρα αναποφάσιστους και ατραυμάτιστους.. και στεκόταν στριφογυρίζοντάς το μ' έναν τέτοιο τρόπο. μια και ήταν ακόμα σε θέση να παζαρεύει λιγάκι: —Πολύ μικρότερο. την αλλόκοτη!— εντύπωση από το πρώτο σύμπτωμα άμεσου φόβου που είχα δει να γεννιέται μέσα του. θα σας πω ό. με απασχολούσε το εργόχειρό μου και Digitized by 10uk1s. που κάποιος... Φάνηκε σαν να είχε την ιδέα πως τα είχε καταφέρει αρκετά καλά. Είχε πάρει το καπέλο του. —Ναι. που το είχε φέρει στην τραπεζαρία. June 2010 . Μα όχι τώρα. θα σας τα πω. να ικανοποιήσεις. πήγαινε να βρεις τον Λιουκ.

Digitized by 10uk1s.προχειρολογούσα!) αν χθες το απόγευμα πήρες το γράμμα μου. June 2010 . από το τραπέζι του χολ. ξέρεις.

η διαίσθησή του είχε ατονήσει. όχι σιγανή ούτε αδύνατη. —Για να δω τι λέγατε για μένα. για το ασυναίσθητο του παιδιού. σαν ξαναπήγαν τα μάτια μου στο παράθυρο και είδαν πως η ατμόσφαιρα ήταν πάλι καθαρή και —χάρη στον προσωπικό μου θρίαμβο— είχε σταματήσει η επιρροή. κι αφού έτσι σωστά το εκτίμησα. μέσα στη φρίκη της άμεσης παρουσίας. εξαιτίας αυτού που μπορώ να προσδιοορίσω μονάχα σαν μια στιγμιαία απόσπαση της προσοχής μου — ένα ξάφνιασμα. και ήξερε ακόμα λιγότερο πως κι εγώ την είχα αντιληφθεί και ήξερα ποιος ήταν. ο παλιάνθρωπος κοίταζε σαν να παρακολουθούσε και να περίμενε. βλέποντας κι αντικρίζοντας αυτό που είδα και αντίκρισα. Η έμπνευση —δε βρίσκω ονομασία πιο κατάλληλη— ήταν πως ένιωσα πόσο ορμέμφυτα. τον τράβηξα πάνω μου —κι όσο τον κρατούσα πάνω στο στήθος μου. το βλοσυρό πρόσωπο ξαναγύρισε στο παράθυρο. που την ήπια σαν μυρωμένη πνοή: —Ναι. και είχε σταματήσει η επικοινωνία του: είχε αντιληφθεί μια παρουσία. που στην αρχή. Ήταν σαν μια πάλη μ' ένα δαίμονα για μια ανθρώπινη ψυχή. να τον τραβήξω κοντά μου. τώρα πια. —Άνοιξες το γράμμα. χάρη στην επιτυχία μου. Η εμπιστοσύνη πως θα μπορούσα τώρα να τον αψηφήσω. πόσο έπρεπε να ενεργήσω με το ένστικτο. Ωστόσο. κρατούσα τα μάτια μου στυλωμένα πάνω σ' εκείνο το πράμα στο παράθυρο. πως το θέμα θα ήταν. αλλά η αργή στροφή του. June 2010 . και το είδα να κουνάει και να αλλάζει θέση.τι πρέπει αντιληπτό. για μια στιγμή. μ' έκαναν να συνεχίσω: —Γιατί το πήρες. Και τι σημασία είχε αυτή η ένταση και η αναταραχή. Αυτό που είδα αμέσως έπειτα. και ύστερα. Ένιωσα πως είχα κερδίσει την υπόθεση και πως όλα θα τα Digitized by 10uk1s. το τωρινό ψυχωμένο θάρρος μου ήταν τέτοιο.τι έγινε μέσα μου όταν τον είδα: ωστόσο πιστεύω πως καμιά γυναίκα σε τόσο δύσκολη θέση. τον αγκάλιασα. να μην πάρει τίποτα είδηση το παιδί. το πήρα. αυτό παρασταίνει μονάχα χοντροκομμένα ό. Τα μάτια μου ήταν τώρα. καθώς έπεφτα πάνω στο πιο κοντινό έπιπλο για να στηριχτώ. μα δεν ήξερε ποιος ήταν. Μου ήρθε στο νου. μα σαν από πολύ μακρύτερα. Το είχα παρομοιάσει με φρουρό. —Το άνοιξα. Δεν υπήρχε τίποτα εκεί. Το πρόσωπο κοντά στο δικό μου. προκάλεσε μια αυθόρμητη κίνησή μου να τον αδράξω. ήταν μάλλον η ανίχνευση θηρίου που έχασε τη μυρωδιά της λείας του. και η έλλειψη κάθε ειρωνείας στην έκφρασή του μου φανέρωνε πόσο απόλυτη ήταν η φθορά από την ταραχή του. κι ένιωθα μέσα στον ξαφνικό πυρετό του κορμιού του τους δυνατούς χτύπους της καρδούλας του. που για να μη γίνει περισσότερο απ' ό. Μ' ένα βογκητό χαράς.XXIV ΔΕΝ ΠΡΟΦΤΑΣΑ ΝΑ ΑΝΤΙΛΗΦΘΩ πώς το δέχτηκε. δεν άδραξε τόσο γρήγορα το θέμα. και. αυτή που και άλλοτε με είχε απασχολήσει εδώ: ο Πήτερ Κουίντ είχε εμφανιστεί. είδα πως η ανθρώπινη ψυχή —που την κρατούσα μες στα τρεμάμενα χέρια μου— είχε τέλειες δροσοσταλίδες ιδρώτα πάνω σ' ένα ωραίο παιδικό μέτωπο. κοιτάζοντας βλοσυρά μες στο δωμάτιο. ίδιος φρουρός μπροστά σε φυλακή. κι από μέσα του βγήκε μια φωνή. ήταν πως πλησίασε στο παράθυρο απέξω. Το καταπληκτικό ήταν πως επιτέλους. καθώς και η θετική βεβαιότητα. πάνω στο πρόσωπο του Μάιλς. ήταν χλομό όσο και το πρόσωπο κολλητά στο τζάμι. έπρεπε να σκεπάσω. τη φλόγα μου. τον κράτησα από ένστικτο με την πλάτη του γυρισμένη στο παράθυρο. κολλητά στο τζάμι. Στο μεταξύ. καθώς τινάχτηκα όρθια. Η οπτασία ήταν ολοκάθαρη. καθώς τον κρατούσα πάλι σε κάποια απόσταση. Λέγοντας πως στο δευτερόλεπτο πήρα την απόφασή μου. σαν να λέμε. παρουσίασε ακόμα μια φορά το χλομό κολασμένο πρόσωπό του.

—Και δε βρήκες τίποτε! άφησα να ξεσπάσει η περηφάνια μου. τίποτα. ή να τον δεις να την παίρνει με μια ανεκτικότητα. τι έβγαλε αυτό στη μέση! —Στο σχολείο. που δείχνει το μέγεθος της κατάπτωσής του στην κοινωνία. Ω. Τον φίλησα στο μέτωπο —ήταν μούσκεμα. —Τίποτα. —Όλα. ήταν μια μάλλον θλιβερή έκπληξη: —Το ξέρατε πως δεν μπορώ να ξαναγυρίσω. Ωστόσο το βρήκε: —Μήπως έκλεψα. —Τίποτ' άλλο. Μου έριξε μια πολύ παρατεταμένη και παράξενη ματιά. και να το βρίσκει μονάχα κάτω από την πίεση της ανησυχίας του. —ή τίποτ' άλλο. Αυτό έκανες στο σχολείο. (έπρεπε τώρα ή ποτέ). Ένιωσα να κοκκινίζω ίσαμε τις ρίζες των μαλλιών μου.. Ώστε πραγματικά. Κούνησε το κεφάλι του μελαγχολικά και συλλογισμένος: —Τίποτα. —Έπαιρνες γράμματα. Φαινόταν να ψάχνει ο νους του κάτι πολύ μακριά. —Το έκαψες. June 2010 . —Το έκαψα..πετύχαινα. —Τα ξέρω όλα. —Τίποτα. επανέλαβε θλιμμένα. Το μόνο που αισθάνθηκε. —μα δεν μπόρεσα να ξαναπώ τη λέξη. —Και τι το έκανες το γράμμα. και αναρωτήθηκα αν ήταν πιο παράξενο να κάνεις αυτή την ερώτηση σ' έναν κύριο. Digitized by 10uk1s. τίποτα! φώναξα σχεδόν μες στη χαρά μου. —Όλα. —Γι' αυτό το λόγο δεν μπορείς να ξαναγυρίσεις στο σχολείο..

—Μα. Παράλυσα με την ιδέα και μόνο. και μέσα σ' ένα λεπτό μου ήρθε. Ποτέ. σαν να δυσκολευόταν να ανασάνει. —Ήσαν. Λες και στεκόταν στο βυθό της θάλασσας και ύψωνε τα μάτια του προς κάποιο πράσινο θαμπό μισόφωτο. Το πρόσωπό μου θα του φανέρωνε πως τον πίστεψα δίχως καμιά επιφύλαξη. η νίκη μου με είχε τυφλώσει. αλλά μ' έναν τρόπο αφηρημένο. μ' ένα βαθύ Digitized by 10uk1s. σχεδόν αμήχανο. υποθέτω πως δεν έπρεπε να τα λέω. λοιπόν. όπως φαινόταν. —Όχι. ένας «διωγμένος» δεν έδειξε τόσο προθυμία να εξηγήσει το λόγο. —Μα σε ποιους τα έλεγες. κακά λόγια. τον ρώτησα. που θα έπρεπε να την είχα αφήσει σ' αυτό το σημείο.. πολύ απλά: —Όχι. τότε τι ήμουν εγώ. η τρομακτική υποψία πως ίσως να ήταν αθώος.. Προσπάθησε να θυμηθεί. —Αυτό μονάχα. Μα ήμουν ξετρελαμένη. αν και ακόμα τότε. μονάχα μερικοί.. Μου φάνηκε πως δεν αρμένιζα με ξαστεριά αλλά με πηχτή θολούρα. —Σε όλους. —Τι έχεις κάνει. μέσ' από την ίδια τη συμπόνια μου. —μα κούνησε το κεφάλι του ανάλαφρα.Ο Μάιλς μπόρεσε. —Το βρήκαν αρκετό! —Για να σε διώξουν.. ήταν κιόλας ο πρόσθετος χωρισμός. έλεγα. Κοίταξε το ταβάνι ολόγυρα με μια αόριστη πίκρα. λοιπόν. Αυτοί που του άρεσαν. Δεν έκλεψα. μα έχασε το νήμα. June 2010 . —Μα. με είχε καταδικάσει τόσους μήνες σε μαρτύριο. εκείνο που θα τον έφερνε τόσο πολύ κοντύτερα. το παράτησε: —Δεν ξέρω! Σχεδόν μου χαμογέλασε μέσα στη θλίψη του πως είχε παραδοθεί —μια παράδοση. με ύφος κουρασμένο: —Δε θυμάμαι τα ονόματά τους. και τράβηξε μέσα την ανάσα του δυο-τρεις φορές. —Όχι. αλλά τα χέρια μου —μα ήταν από τρυφερότητα και μόνο— τον τράνταξαν σαν να τον ρωτούσαν γιατί. μονάχα σε. τόσο πολλοί. και τον άφησα —απ' τα χέρια μου— κι έτσι.. Αυτοί που μου άρεσαν. όσο τούτο το παιδί! Φαινόταν να ζυγιάζει την ερώτησή μου. ουσιαστικά τόσο απόλυτη τώρα πια. αν ήταν για κάποια τιποτένια αιτία.. Ήταν συνταρακτικό —χαίρε βάθος αμέτρητο— γιατί αν αυτός ήταν αθώος. ασφαλώς.

Μα δεν ήξερα πως θα έγραφαν. Γύρισε πάλι προς το μέρος μου τ' όμορφο ξαναμμένο προσωπάκι του: —Ναι.. Για τούτο σε ρωτώ. —Των δασκάλων. Αδυνατώ να δώσω ένα όνομα στη λεπτή συγκίνηση της αντίφασης. Δεν μπορούσαν να τα γράψουν. που μεταδιδόταν σε μια τέτοια φράση από ένα τέτοιο στόμα. κι έτσι. καθώς το παράξενο «αυτή» του με μαχαίρωσε και το επανέλαβα βαριανασαίνοντας: —Η μις Τζέσελ. Καθώς ορμούσα πάνω του. και με το ύφος.τι περίμενα —αλλά επέμεινα: —Κι αυτά πήγαν στ' αυτιά. το τρελό πήδημά μου χρησίμευσε μονάχα για να με προδώσει. Ήταν κιόλας σε κάποια απόσταση από μένα. Ένιωσα μια ζάλη με το σώριασμα της νίκης μου που θα ξανάρχιζα τον αγώνα. αποκρίθηκε ωστόσο. καθώς κατάλαβε κατά πού διευθύνονταν τα λόγια μου —και ύστερα. κολλητά στο τζάμι.τι τον είχε στηρίξει ως τώρα. Όλη η αυστηρότητά μου αφορούσε το δικαστή του. Γιατί πάλι εκεί. Ξέρω μονάχα πως άκουσα τον εαυτό μου να πετάει απότομα ένα: — Ανοησίες!— αλλά αμέσως έπειτα η φωνή μου θ' ακούστηκε αρκετά αυστηρή: —Τι ήταν αυτά τα λόγια. κοίταξε ψηλά το θαμπό μισόφωτο.αναστεναγμό. —Αυτά που φαντάζομαι πως είπα μερικές φορές. —Πολύ άσχημα. προσπαθώντας να σφίξω πάνω μου τον Μάιλς. σαν να ήθελε να πνίξει την ομολογία του και να εμποδίσει την απάντησή του —ήταν ο απαίσιος πρωτουργός της συμφοράς μου. συνέχισα ύστερα από μια στιγμή. πρέπει να τα είπαν. Άλλη μια φορά.. —Ω. τραβήχτηκε πάλι από κοντά μου. ναι. Ήταν κάπως λιγότερο απ' ό. Σε όσους τους άρεσαν. ήταν πολύ άσχημα. νιώθοντας πως δεν είχα τίποτα τώρα για να τον εμποδίσω. όχι πια. πως τον κρατούσα κλεισμένο παρά τη θέλησή του. απ' ό. και καθώς γύρισε προς το αδειανό παράθυρο σφίχτηκε η καρδιά μου. —Όχι πια. το δήμιό του —ωστόσο. και πως δεν είχε δει ακόμα το παράθυρο.. όπως είχε κάνει πρωτύτερα. να μην έμενε παρά μια ανείπωτη αδημονία. η μις Τζέσελ! μου πέταξε μανιασμένα. Digitized by 10uk1s. ναι! αποκρίθηκε πολύ απλά. —Οι δάσκαλοι. ρώτησε λαχανιασμένος ο Μάιλς. σάμπως. αν και τώρα όχι θυμωμένος. June 2010 . Δεν τα έγραψαν. —Είναι εδώ αυτή. τον είδα να μαντεύει. και με την ιδέα πως ήταν ακόμα μονάχα εικασία του. Ω. όχι πια! στρίγκλισα στο όραμά μου. πάντα βαριανασαίνοντας. αυτό τον έκανε να αποτραβηχτεί πάλι από κοντά μου— κι αυτή η κίνηση έκανε εμένα να ορμήσω πάνω του μ' ένα και μόνο πήδημα και με μια ασυγκράτητη κραυγή. άφησα να φουντώνει το ορμέμφυτό μου και να μεταβάλλει το κορύφωμα του φόβου του στην απόδειξη της απελευθέρωσής του. πρόσθεσε. —Και τα είπαν σε άλλους αυτά που είπες.

κι έπειτα το τίναξε απότομα σαν να αποζητούσε αέρα και φως. ήταν σαν να τον έπιασα την ώρα που έπεφτε.» —Τον Πήτερ Κουίντ. που τον προκάλεσα με ύφος παγερό: —Ποιον εννοείς με «εκείνος. ολόισια μπροστά μας— είναι εκεί.Αδραξα. Ήμασταν μονάχοι με τη γαλήνια μέρα. ψάχνοντας. June 2010 . Ακόμα είναι στ' αυτιά μου με πόση έσχατη ελπίδα φώναξε το όνομά του. εκεί. μάταια κοιτάζοντας παντού ολόγυρα και μη βλέποντας τίποτα. αγόρι μου. για επίδειξη του έργου μου: —Εκεί. γι' αυτό που ήμουν τόσο περήφανη. Είσαι δικός μου — πέταξα για να το ακούσει το κτήνος που παραμόνευε— μα εκείνος σ' έχει χάσει για πάντα! —και ύστερα. για τελευταία φορά! Πάνω σ' αυτό. που το κεφάλι του έκανε μια κίνηση σαν του σκύλου που γελάστηκε στα ίχνη. ναι. έμπηξε μια στριγκλιά σαν να γκρεμιζόταν σε άβυσσο. Κάτω από το χτύπημα του τι έχασε. σαστισμένος. αυτό που είχε υποθέσει —κάποια συνέπεια εκείνου που είχαμε κάνει στη Φλώρα. τον κρατούσα: είναι εύκολο να φανταστείτε με πόσο παράφορο πάθος —μα ύστερα από ένα λεπτό άρχισα να νιώθω τι ήταν πραγματικά αυτό που κρατούσα. Ήμουν τόσο αποφασισμένη να περάσω από ολόκληρη τη δοκιμασία. εκεί! είπα στο Μάιλς. κι ο τόνος που απότισε φόρο τιμής στην αφοσίωσή μου. η πελώρια ακαταμάχητη παρουσία: —Είναι εκείνος. ο απαίσιος άνανδρος. σαν τη γεύση δηλητηρίου. και η καρδούλα του. τη σπασμωδική του γκριμάτσα της ικεσίας: Πού. στερεμένη. χύμηξε πάνω μου λυσσασμένος. —τι σημασία μπορεί να έχει πια. Μα είχε κιόλας πεταχτεί από την αγκαλιά μου. —Τι σημασία έχει τώρα εκείνος. κι έτσι που τον άδραξα. κατάπληκτη. μόλο που τώρα αισθανόμουν να γεμίζει το δωμάτιο. Digitized by 10uk1s. Τον έπιασα. είχε σταματήσει. αυτό όμως με έκανε μονάχα να θελήσω να του δείξω πως ήταν ακόμα καλύτερο από εκείνο: —Δεν είναι η μις Τζέσελ! Μα είναι στο παράθυρο. διαβόλισσα! —και το πρόσωπό του ξανάκανε. ύστερα από μια στιγμή. ολόγυρα στο δωμάτιο. κοιτάζοντας ολόγυρα με γουρλωμένα μάτια. και βλέποντας μονάχα τη γαλήνια μέρα.

Αυτό το «σκοτεινό χτύπημα». Οι πρώτες ιστορίες του Τζέημς έχουν αμερικανικό θέμα. η εφημερίδα Nation τον αποκαλεί «καλύτερο διηγηματογράφο της Αμερικής». D. γεννιέται στη Νέα Υόρκη ο Χένρυ Τζέημς. στο Atlantic Monthly. 1864: Το πρώτο γνωστό πεζογράφημά του είναι το ανυπόγραφο A Tragedy of Error.ΕΡΓΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 1843: 15 Απριλίου. η οικογένειά του επέστρεψε στην Αμερική και εγκαταστάθηκε στο Νιούπορτ. 1862: Όταν γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Χάρβαρντ. Από την αρχή δείχνει ότι έχει συνείδηση των προβλημάτων της δομής του μύθου: την ανάγκη της «οπτικής γωνίας» («point of view») στη δομή του μύθου. αντιστεκόταν στην επίσημη εκπαίδευση και σύχναζε στις βιβλιοθήκες. Από τους Αμερικανούς συγγραφείς. που τον παρακινεί ν' αρχίσει να γράφει. τον απάλλαξε από τη στρατιωτική θητεία. Λονδίνο. Την ανάγκη για προσεκτικό προσδιορισμό του αφηγητή στην πρωτοπρόσωπη διήγηση. χτύπησε την πλάτη του σε μια κατάσβεση πυρκαγιάς. την ευρωπαϊκή κουλτούρα. Παρίσι. όπως το αποκαλούσε στα απομνημονεύματά του. αναγνωρίζει τα προσόντα του και του ανοίγει τις στήλες του περιοδικού. Γιατί μέσα από το Χένρυ Τζέημς. June 2010 . Επισκέπτονται: Γενεύη. Δείχνουν την προσεκτική μελέτη των μοντέλων του Balzac. της George Eliot και της George Sand. 1860: Γνωρίζεται με το ζωγράφο John Lafarge. όπου ο νεαρός Τζέημς. Τα πρώτα του πεζογραφήματα έχουν να κάνουν με τις αμερικανικές συνήθειες και τις ανθρώπινες σχέσεις. Διάβαζε κυρίως μυθιστορήματα. στα πλούσια κτήματα του Ιρλανδού παππού του και στη Νέα Υόρκη. μέσα σε τέσσερα χρόνια αφομοίωσε. τον επηρεάζει κυρίως ο Nathaniel Hawthorn. 1866: Ο νέος αρχισυντάκτης του Atlantic. Ντροπαλός. «Γεννήθηκε με τη νοσταλγία του μακρινού παραδείσου» που λεγόταν Ευρώπη. Μπολώνια και Βόννη. 1861: Τις πρώτες βδομάδες του Εμφυλίου Πολέμου. W. διαπίστωσε ότι αυτό που του άρεσε ήταν η λογοτεχνία και άρχισε να δημοσιεύει σε εφημερίδες τα πρώτα του διηγήματα. Μαζί με τον Howells θεωρείται ότι εγκαινιάζει την εποχή του ρεαλισμού στην αμερικανική λογοτεχνία. 1868: Σε ηλικία μόλις 25 χρόνων. που δε θα μπορούσαν να πάρουν στην Αμερική». που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Ν. πληροφορείται το γεγονός ότι οι πιο έμπειροι της λογοτεχνίας αντλούν τα θέματά τους από τα δικά τους κέντρα. Υόρκης. 1855: Ο πατέρας Τζέημς σκέφτεται να πάει με τα παιδιά του στην Ευρώπη για «να μάθουν καλύτερα τα γαλλικά και τα γερμανικά και να πάρουν μια τέτοια παιδεία. Αυτό το γεγονός θα πρέπει να τον προβλημάτισε γιατί ως το 1875 ο Τζέημς δρασκελίζει τις δύο ηπείρους. Τα εφηβικά του χρόνια τα έζησε στην Ευρώπη. 1865: Δημοσιεύει βιβλιοπαρουσιάσεις στο North American Book Review και το πρώτο ενυπόγραφο διήγημά του. το Φεβρουάριο του 1864. Την ανάγκη να καθοδηγήσει τον αναγνώστη ώστε να τον μπάσει στην ιστορία. Continental Monthly. η δομή του μύθου βγαίνει από μια λεπτομερή παρατήρηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. ήταν ο γνωστός ψυχολόγος και φιλόσοφος του πραγματισμού. αν και συγκεχυμένα. Παραμονές του Εμφυλίου Πολέμου. του Prosper Mérimée. Ο πατέρας του ήταν συγγραφέας και οπαδός του Swendeborg και ο μικρότερος αδερφός του Γουίλιαμ. ένας μυθιστοριογράφος Digitized by 10uk1s. Μεγάλωσε στο Όλμπανυ. διστάζοντας ωστόσο να σηκώσει το πόδι του ψηλά από το αμερικανικό έδαφος. με δασκάλους και παιδαγωγούς. Howells. 1869: Σε ένα ταξίδι του στην Ευρώπη. Γενικά. Τελικά τον κέρδισε η Ευρώπη γιατί του φαινόταν καλύτερη «πηγή έμπνευσης για ένα μυθιστοριογράφο».

Θαύμαζε τις συζητήσεις περί τέχνης των Γάλλων συγγραφέων αλλά δεν του άρεσε ο παρισινός επαρχιωτισμός και τα «βρόμικα» θέματά τους. οι Αμερικανοί αναγνώστες έκριναν ότι η αντίθεση έκλινε προς το μέρος των Ευρωπαίων. α' έκδοση Αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών. Ζαχαρόπουλου. μια χώρα απασχολημένη με την υλική εξάπλωσή της. 1878: Δημοσιεύει τη Daisy Miller (Ντέιζυ Μίλλερ. Στο Παρίσι γράφει και στέλνει ανταποκρίσεις για την καλλιτεχνική κίνηση. Εκεί γνωρίζει τον Τουργκένιεφ. The Europeans (Οι Ευρωπαίοι. Συνεχίζει ωστόσο να επισκέπτεται τη Γαλλία και την Ιταλία. όπου αντιτάσσει την αμερικανική αθωότητα στην ευρωπαϊκή εκζήτηση. στον τόμο Τρεις Νουβέλες: Τα Χαρτιά του Άσπερν. Roderick Hudson (ελλην. Στο τέλος του χρόνου εγκαθίσταται στο Παρίσι. την ιστορία της σύντομης επιτυχίας και της καταστροφής ενός Αμερικανού γλύπτη. 1870-72: Ζει στη Βοστώνη. όπου τοποθετούνται πολλές από τις μεταγενέστερες ιστορίες του. Ίκαρος 1959. το Watch and Ward. 392). Παρουσιάζουν την αντίθεση των αμερικανικών και των ευρωπαϊκών ηθών και εγκαινιάζουν μια σειρά από μελέτες της Αμερικανίδας κοπέλας που έρχεται σε σύγκρουση με την ατμόσφαιρα της Ευρώπης. Το Στρίψιμο της Βίδας. εκδ. μετάφραση Κοσμά Πολίτη. που τον καθιέρωσε σαν μία από τις κύριες φυσιογνωμίες της παγκόσμιας λογοτεχνίας και μικρότερες ιστορίες όπως. αλλά αργότερα οι κριτικοί αναγνώρισαν ότι οι «διεθνείς» ιστορίες του Τζέημς δίνουν στους Αμερικανούς πρωταγωνιστές μια ηθική υπεροχή έναντι των Ευρωπαίων.. Οι γονείς του πεθαίνουν τον επόμενο χρόνο και ο συγγραφέας εγκαθίσταται πια για 20 Digitized by 10uk1s. γράφοντας βιβλιοκριτικές. Ο σπουδαιότερος Αγγλοσάξωνας μυθιστοριογράφος που τον διεκδικούν Άγγλοι και Αμερικανοί. σελ. μετάφραση Γεωργίας Αλεξίου. πηγαίνει στη Ν. τίτλος: «Ένας Αμερικανός». αν έπρεπε δηλαδή να δημιουργεί στον τόπο του. διηγήματα και κριτικές τέχνης. εγκαθίσταται στο Λονδίνο.) και το Portrait of a Lady. Γκονκούρ. στα καλλιτεχνικά στούντιο της Ρώμης. Πλέθρον 1979. που εκτιμούσε. σελ. τεχνοκριτικές καθώς και λογοτεχνικά κείμενα.αναδυόταν. An International Episode. Επίσης τα Χαρτιά του Άσπερν από τις εκδόσεις Πλέθρον 1979) και γίνεται γνωστός διεθνώς. Εδώ έθετε το πρόβλημα του Αμερικανού καλλιτέχνη. Γράμματα 1980). A Bundle of Letters.χ. 1881: Γράφει το Washington Square (Η Κληρονόμος. στη New York Tribune και ολοκληρώνει το μυθιστόρημά του The American (ελλην. ή να ξενιτευτεί στην περιπλοκότητα και τη σκοτεινή διαφθορά της Ευρώπης. Φέξης 1964. τίτλος: «Ο Γλύπτης». και The Point of View. είναι «διεθνή». Αργότερα μετακινείται στα αγγλικά παράλια. June 2010 . Υόρκη όπου γράφει θέατρο. με άγνωστο μεταφραστή και β' έκδοση σε μετάφραση Ρένας Χατχούτ. Ντωντέ και Μωπασάν. αυτό θα του προμηθεύσει και την υπόθεσή του. Στην Ευρώπη κάνει την πρώτη του γνωριμία με την Ιταλία. Νινίλας Παπαγιάννη. μτφ. 1875: Σε μια προσπάθεια να επιστρέψει στην Αμερική. Αν ο συγγραφέας ανακαλύψει ένα πρόσωπο. 1876: Επειδή νιώθει ξένος στη Γαλλία. Γράφει. Τη χρονιά αυτή επισκέπτεται ξανά την Αμερική. Αποφασίζει όμως ότι η Ευρώπη θα του προσφέρει περισσότερο υλικό και την ευκαιρία να γράψει ταξιδιωτικές ανταποκρίσεις για αμερικανικές εφημερίδες. Αθήνα 1979. 240) και στα επόμενα χρόνια πολλά κείμενα. μετάφραση Νίκου Λαμπρόπουλου. Ντέιζυ Μίλλερ. Ίκαρος χ. σ' αυτή τη φάση. το Φλωμπέρ και την ομάδα των Γάλλων ρεαλιστών: Ζολά. Αρχικά. όπου και θα γράψει τα σημαντικότερα μυθιστορήματά του. Τα έργα του θεωρούνται υποδείγματα ψυχολογικού μυθιστορήματος. Ο καρπός αυτού του ταξιδιωτικού χρόνου στην Ευρώπη είναι το πρώτο σημαντικό του πεζογράφημα A Passionate Pilgrim κι ένα μικρό μυθιστόρημα. Τα πεζογραφήματά του. 1872-74: Μια νέα δίχρονη παραμονή του στην Ευρώπη και κυρίως στην Ιταλία είχε σαν αποτέλεσμα το πρώτο μεγάλο μυθιστόρημά του. Κατέληγε ότι η δημιουργική προσωπικότητα του καλλιτέχνη καθορίζει τη ζωή του και όχι τόσο η χώρα όπου ζει. Έμαθε από τον Τουργκένιεφ ότι σημασία έχει το πρόσωπο και όχι η υπόθεση. που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο Atlantic.

Alphonse Daudet. ένα μυθιστόρημα με αποκλειστικά αμερικανικό θέμα. In the Cage (1898). που παρουσιάστηκε στις 5 Ιανουαρίου του 1895. ενώ ένα πρωτότυπο έργο. Digitized by 10uk1s. Μια διασκευή του The American το 1891 είχε χλιαρή ανταπόκριση. και το The Princess Casamassima. The Wings of the Dove. Ο Τζέημς επέστρεψε στο μυθιστόρημα. 1901: Γράφει το The Ambassadors. 1904: The Golden Bowl. Το βιβλίο του «Το Στρίψιμο της Βίδας» ξεκίνησε από μια ιστορία που άκουσε ο Τζέημς από τον Edward Benson. τα επόμενα 12 χρόνια. Για την έκδοση αυτή έγραψε τις περίφημες εισαγωγές του για την τέχνη της αφήγησης.χρόνια στην Ευρώπη και κυρίως στην Αγγλία. ένα μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στα καλλιτεχνικά στούντιο και στο θέατρο. The Awkward Age (1899). Αρχίζει να διορθώνει τα έργα του για την «Έκδοση της Νέας Υόρκης». 1907: Κυκλοφορεί το βιβλίο του. περίτεχνες προτάσεις του με τις γνωστές μεγάλες παρενθέσεις. Δημοσιεύεται το βιβλίο του The Turn of the Screw (To Στρίψιμο της Βίδας) σε συνέχειες στο περιοδικό Colliers Weekly στην Αμερική. όταν το 1895 συζητούσε για τη θλιβερή έλλειψη «πραγματικά εντυπωσιακών και τρομακτικών ιστοριών φαντασμάτων». τίτλος: Τα χαρτιά του Άσπερν. Με την τραγική ενόραση και τη δεξιοτεχνία τους —καινοτομίες στην «οπτική γωνία» και στο χειρισμό της σκηνής και της υποκειμενικότητας— τα ογκώδη αυτά μυθιστορήματα σηματοδότησαν τη τελευταία φάση του Τζέημς και θεωρήθηκαν αποκορύφωμα του έργου του. ψυχρού καλλιτεχνικού σχεδιασμού. που δημοσιεύεται το 1903. 1890-95: Τα πέντε «θεατρικά χρόνια» του Τζέημς. Φέξης 1964 και Πλέθρον 1979). Κάνει γνωριμίες με γνωστούς συγγραφείς. 1888: The Aspern Papers (ελλ. αγοράζει το περίφημο σπίτι του στο Rye. περνάει μεγάλες περιόδους απομόνωσης και δουλειάς. Κοσμά Πολίτη. το πρώτο του μυθιστόρημα που ασχολείται αποκλειστικά με τη ζωή στην Ευρώπη και με θέμα τον αναρχισμό. Jules Jusserant. κριτικούς και ζωγράφους όπως τους Robert Browning. αφού οι απολαβές του από τη λογοτεχνία του επαρκούν. John Singer Sargent. Rudyard Kipling και Edith Wharton. Αποποιείται μια μικρή κληρονομιά προς όφελος της αδερφής του. Mrs. Για το κείμενο αυτό έλεγε αργότερα. 1902: Κυκλοφορεί το μυθιστόρημα. μια «διασκέδαση». ότι ήταν ένα δείγμα καθαρής εφευρετικότητας. George du Maurier. μτφ. 1889: The Tragic Muse. Ανήκει σε ένα άλλο αγαπημένο είδος του Τζέημς: τις ιστορίες φαντασμάτων. Wells. The American Scene. γιουχαΐστηκε. το Guy Domville. την άνοιξη του 1898 και τον ίδιο χρόνο στο Λονδίνο μαζί με το «Covering End» σε ένα τόμο με τίτλο The Two Magics. Edmund Gosse. Όλα τα προηγούμενα έργα του τα έγραφε με το χέρι. What Maisie Knew (1897). αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρυ. στην επαρχία του Sussex. June 2010 . Τώρα υπαγορεύει τις μεγάλες. Η. Εκεί. The Spoil of Poynton (1897). Paul Bourget. 1886: Αρχίζει η νέα φάση των γραπτών του με το βιβλίο του Bostonians. Γράφει μια σειρά από μικρότερα πεζογραφήματα που τοποθετούνται στην Αγγλία και δείχνουν την επιρροή του από τις σκηνικές μεθόδους που μελέτησε στο θέατρο: The Other House (1896). που χαρακτηρίζουν το ύφος του των τελευταίων χρόνων. αυστηρά επιλεγμένα και ταξινομημένα σε 24 τόμους που εκδόθηκαν μεταξύ 19071909. 1904-5: Επισκέπτεται ξανά την Αμερική μετά από απουσία δύο δεκαετιών και εκλέγεται μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων. 1898: Ανύπαντρος πάντα. G. Humphry Ward και αργότερα τους Joseph Conrad.

12 νουβέλες και περισσότερα από 100 διηγήματα.1910-14: Στο χρονικό αυτό διάστημα γράφει δύο τόμους της αυτοβιογραφίας του: A Small Boy and Others και Notes of a Son and Brother. Συγκέντρωσε τα ταξιδιωτικά γραφτά του στους τόμους: Transatlantic Sketches (1875). όπου θάβεται στον οικογενειακό τάφο στο Cambridge. A Little Tour in France (1885). June 2010 . με τον τίτλο The Art of the Novel. Το 1934 εκδόθηκαν σε συγκεντρωτική έκδοση οι πρόλογοι του Henry James στην έκδοση της «Νέας Υόρκης». 1915: Πολιτογραφείται Βρετανός και του απονέμεται το Αριστείο της Αξίας από το Γεώργιο Ε'. το The Middle Years. αποτελούν μια μεγάλη πραγματεία περί τέχνης. Digitized by 10uk1s. Partial Portraits (1888). Picture and Text (1893) και Notes on Novelists (1914). Essays in London (1893). Απόσπασμα ενός τρίτου τόμου. Πρόσφατα εκδόθηκε συγκεντρωμένη η ογκώδης αλληλογραφία του. Ένα μεγάλο μέρος από την ορολογία της σύγχρονης κριτικής για το μυθιστόρημα πηγάζει από τα κείμενα αυτά. Τα δοκίμιά του είναι συγκεντρωμένα στους τόμους: French Poets and Novelists (1878). Έγραψε συνολικά 20 μεγάλα μυθιστορήματα. καθώς και δύο ατέλειωτα μυθιστορήματα: The Ivory Tower και The Sense of the Past. Μαζί με τους κριτικούς προλόγους στα έργα του. To 1948 εκδόθηκαν τα σημειωματάριά του με τον τίτλο The Notebooks of Henry James. English Hours (1905) και Italian Hours (1909). δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του. 1916: Πεθαίνει στις 28 Φεβρουαρίου και η τέφρα του μεταφέρεται στην Αμερική. Portraits of Places (1883).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful