1

|| «| -=||¬™|-|¤o| |=r¤ŒŒ-|¬ ||
: «fkþf :
©e Mðkr{™khkÞý {trËh
fk÷w…wh, y{ËkðkË-380 001.
y{ËkðkË ©e ™h™khkÞýËuð Ëuþ „kËe™k
….…q.Ä.Äw. yk[kÞo {nkhks©e 1008
©e fkuþ÷uLÿ«‚kËS {nkhks©e™e yk¿kkÚke
Lkt Ë Mkt íkku hr[ík
ISBN = 81-89078-04-6
«Œ : 2,500
MkkiisLÞLku yk¼khe ðu[ký ®f{ík : Y>. 100-00
Ãkzíkh ®f{Œ : Y>. 140-00
© ‚ðo n¬ «fkþf ‚tMÚkk™u MðkÄe™
«fkþLk ríkrÚk : ©e Mðkr{LkkhkÞý BÞwrÍÞ{ WËT½kxLk {nkuíMkð
Mktðík 2067 Vkøký MkwË-3 íkk. 8-3-2011
«fkþf :
….…q.Ä.Äw. yk[kÞo {nkhks©e
1008 ©e fkuþ÷uLÿ«‚kËS {nkhks©e™e yk¿kkÚke
Mfe{ fr{xe
©e Mðkr{™khkÞý {trËh, y{ËkðkË ðŒe
{ntŒ Mðk{e
þkMºke Mðk{e nrhf]»ýËk‚S
MkkisLÞ : y.rLk. SðeçkuLk LkkhkÞý¼kE Ãkxu÷Lkk M{hýkÚkuo
n. Ãk.¼. «rðý¼kE LkkhkÞý¼kE Ãkxu÷
…wMŒf «kÂó MÚkk™ :
©e Mðkr{™khkÞý {trËh
fk÷w…wh, y{ËkðkË-380 001.
{wÿf :
©e Mðkr{™khkÞý r«Lxª„ «u‚ :
©e Mðkr{™khkÞý {trËh, fk÷w…wh, y{ËkðkË-380 001.
nòhe feíkoLkkðr÷
2
r™ðu Ë™{T
‚ðko ðŒkhe ¼„ðk™ ©e Mðkr{™khkÞý {nk«¼w yu rþûkk…ºke{kt
ykr©Œ{kºk™u yk¿kk fhe Au fu ,
|¢x¢±Ýì }¢æ çÎÚæ „±ï ü : „¢²æ x¢‹¼Ã²}¢‹±ã}¢ì J
Ý¢}¢ „æ ÜUè¼ü Ýæ ÜU¢²ü , ¼~¢¢ï Ó™ñ Ú¢ç{ÜU¢Ð¼ï : JJ
y{khk su ‚ðo ‚í‚t „e Œu {ýu r™íÞ «íÞu ‚kt Þfk¤u ¼„ðk™™k
{t rËh «íÞu sðw t . y™u Œu {t rËh™u rðþu ©e hkrÄfkS™k …rŒ yu ðk su
©ef] »ý ¼„ðk™ Œu ™k ™k{™w t Wå[ Mðhu fhe™u feŒo ™ fhðw t . ™u …h{kí{k™e
ykhkÄ™k {kxu ‚t feŒo ™ ¼ÂõŒ yu ‚ðku o ¥k{ ‚kÄ™k Au . fkhýu fu
«ð] Â¥k{k„o {kt hnu ðk AŒk yÚkko ŒT ÔÞkðnkrhf fk{fks fhŒk …ý,
©enrh™k „w ýk™w ðkË „kE þfkÞ Au . Œu ©e{ËT ¼k„ðŒ {nk…w hký{kt
ÔÞk‚S fnu Au fu su V¤ Œ…ùÞko , Þ¿k-Þk„krËf Þku „ y™u ‚{krÄÚke
™Úke {¤Œw t Œu V¤ “ÜUH¢ñ ÜUï ࢱ ÜUè¼ü Ý¢¼ì J” fr¤fk¤{kt feŒo ™¼ÂõŒÚke
{¤u Au . {kxu ‚w „{ …ý Au . su ™kÚke {™ r™{o ¤ ƒ™u Au ™u r[¥k «¼w ™k
MðY…{kt ÂMÚkh ƒ™u Au . ŒÚkk ƒw ÂØ …rh…õð r™ùÞðk¤e ƒ™u Au Œu {s
ynt fkh Ëk‚íðÚke rð™{ú ƒ™u Au .
ð[™k{]Œ{kt ©eS {nkhksu feŒo™¼ÂõŒ™ku Xuh Xuh {rn{k „kÞku Au
y™u ™tË‚tŒku …k‚u feŒo™ku „ðhkÔÞkt Au. «Úk{™k 22{k ð[™k{]Œ{kt
{nkhks fnu Au fu feŒo™ „kðk Œu™u rðþu òu ¼„ðk™™e M{]rŒ ™ hnu Œku
„kÞwt Œu ™ „kÞk suðwt Au. ™u ¼„ðk™™u rð‚khe™u Œku s„Œ{kt fux÷kÞ Sð
„kÞ Au, …ý Œuýu fhe™u Œu™k {™{kt þktrŒ ykðŒe ™Úke. {kxu feŒo™ „ktðk
Œu ¼„ðk™™e {qŠŒ™u ‚t¼khe™u s „kðkt. suÚke Sðkí{k™u þktrŒ {¤u Au
Œu {s ¼„ðËT Ëþo ™™e «kÂó ÚkkÞ Au . ƒú ñk™t Ë Mðk{e „ku …e™kÚkS {nkhks™e
{qŠŒ yk„¤ «ký M™une ½Á ykðku yƒr…Þhk, rnÞhk Äeh ÄhŒ ™rn {uhk
- yu feŒo™ „kŒk nŒk íÞkhu ©eS {nkhks yu {qŠŒ{ktÚke «„x ÚkE™u
Mðk{e™u ¼uxe …zâk. yk Au feŒo™¼ÂõŒ™e «„x W…k‚™k. {nkhksu fku÷
yk…u÷ku Au fu, {qŠŒ™u ‚t¼khe™u ƒúñk™tË Mðk{e™kt 100 (‚ku) feŒo™ku su
nh nt{uþk „kþu, Œu™u A {rn™k™k ytŒu nwt sYh Ëþo™ yk…eþ. …htŒw s…-
Œ…, Þ¿k-Þk„krËf fkuE …ý ‚kÄ™Úke nwt sYh Ëþo™ yk…eþ yuðku fku÷
ykÃÞkuuu ™Úke. yk Au feŒo™¼ÂõŒ™e rðþu»kŒk....™u ©eS {nkhks fnu Au
fu y{u „ku÷kuf{kt „Þk Œku íÞkt …ý {wõŒk™tË Mðk{e y™u ƒúñk™tË
Mðk{e™kt s feŒo™ku „kÞ Au. „ðkÞ òÞ, zku÷Œk òÞ, su{ fuVu fhe™u „ktzk
ÚkÞk nkuÞ Œu{ feŒo™ „kÞ™u zku÷u, …Ae y{u …ý ¼u¤k sE™u „kðk ÷køÞk.
{kxu yufk„ú {™u fhe™u feŒo™ „kðkÚke ƒúñ…Ë™e «kÂó ÚkkÞ Au.
©eS {nkhks fnu Au fu rð{w¾ Sð s„Œ ‚tƒtÄe …t[rð»kÞ™u
¼ku„ðu Au, ™u ¼õŒs™ ¼„ðŒT ‚tƒtÄe fÚkk-feŒo™krËf …t[rð»kÞ™u ¼ku„ðu
Au. yu søÞkyu {k¤k™wt ŒÚkk ¾e÷k™wt WËknhý yk…u÷ Au.íÞkhu ‚¼k{kt
¼õŒs™kuyu fÌkwt fu {nkhks ! ¼„ðk™™e {qŠŒY…e su {k¤ku ŒÚkk ¾e÷ku
Œu™u {qfe™u ƒesu Xufkýu y{u hnuŒk …ý ™Úke. Œu ðkŒko ‚kt¼¤e ©eS
{nkhks ½ýwt s «‚Òk ÚkÞk. {kxu nu ¼õŒs™ku ! yk…ýu …ý feŒo™Y…e
[khkuuu [he™u ¼„ðk™™e {qŠŒY…e {k¤k{kt rðhk{ fhðk™wt ƒ¤ yk…u Œuðe
«kÚko™k fheyu Aeyu.
™ðÄk¼ÂõŒ{kt feŒo™¼ÂõŒ yu XkfkuhS™wt ÓËÞ Au. «u{k™tË Mðk{e
ßÞkhu ‘feŒo™’ „kŒk íÞkhu «¼w ¾‚Œk ¾‚Œk Mðk{e …k‚u ykðŒk. {kxu
yk …wMŒf™wt ™k{kr¼Äk™ …ý feŒo™ yuðwt hk¾u÷ Au. ‚t«ËkÞ™k Ëhuf
¼õŒs™ku ½uh ƒuXk ‚tfeŒo™ ‚rhŒk{kt M™k™ fhe™u ÄLÞ ƒ™u. su yt„u
«uhýk{qŠŒ ©e ™h™khkÞýËuð …eXkrÄ…rŒ ….…q.Ä.Äw. yk[kÞo©e 1008
©e fkuþ÷uLÿ«‚kËS {nkhks©e™eyk¿kkÚke yk nòhe feíkoLkkðr÷ «fkrþŒ
fhðk{kt ykðe Au.
3
suÚke ….…q. yk[kÞo {nkhks©e y™u …qßÞ ÷k÷S {nkhks©e™k
ykþeðkoË MðY…u ™tË ‚tŒku hr[Œ yuf nòhÚke …ý rðþu»k feŒo™ …Ëkðr÷™wt
‚tf÷™ fhðk{kt ykÔÞwt Au. {kxu su ¼õŒs™ku feŒo™ „wýk™wðkË „kþu Œu™k
W…h ©enrh hkS Úkkþu. Œu{s ytŒu yûkhÄk{ òþu. {kxu …ht…hk„Œ
™tË‚tŒku hr[Œ ðkh‚k{kt {¤u÷ su yý{ku÷ ¼ux su™wt yk…ýu sŒ™ fheyu
yus «kÚko™k.
Mkkhe õðku÷exeLkk ÃkuÃkh yLku MkwtËh xufrLkf÷ {þeLk{kt ykðwt {kuxwt
ˤËkh ÃkwMíkf çkkELzªøk fhe yMkÌk {kU½ðkhe{kt Ãký nrh¼õíkkuLku hkník
ËhÚke yÃkkÞ íku {kxu yk «fkþLk{kt Ãk.¼. y.rLk. y.Mkki. SðeçkuLk
LkkhkÞý¼kE Ãkxu÷ (Mkkuòðk¤k) Lkk M{hýkÚkuo n. Ãk.¼. «rðý¼kE
LkkhkÞý¼kE Ãkxu÷, r[. Ëuð»ko («rðý fkuÃkkuohuþLk f>wt. y{ËkðkË) íkhVÚke
¾qçks MkwtËh Mkuðk {¤e Au. íku{Lkk ÃkrhðkhLku ¾qçk ¾qçk ÄLÞðkË.
{ntík þkMºke Mðk{e nrhf]»ýËk‚S
©e ™h™khkÞýËuð Ëuþ Mfe{ fr{xe™k ‚ÇÞ©eyku
‚.„w. {ntŒ þkMºke Mðk{e nrhf]»ýËk‚S «{w¾
‚.„w. ƒú. Mðk{e ðk‚wËuðk™tËS
‚.„w. Mðk{e Ëuð«fkþËk‚S
nswhe …k»koË ð™hks ¼„Œ
….¼. ËþhÚk¼kE «n÷k˼kE …xu÷ - y{ËkðkË
….¼. h{ý¼kE «ký¼kE …xu÷ - y{ËkðkË
….¼. S. fu. …xu÷ (rð{÷ …uELx‚) - {nu‚kýk
….¼. hrŒ¼kE ¾e{S¼kE …xu÷ - y{ËkðkË
….¼. zkp. fktrŒ¼kE fu. …xu÷ - ®n{Œ™„h
4
¬Œ-|m ¬|=| - ¬|-| ex:
¬¤|-¤| ‚-¤Œ· ‚¬m|¤ +e+
¬~-| -|·¤| e ¬|~ :o
¬|=™|u| ¬|=| -, ~¬=| -·oe|- e¬
¬|=¤| u ™-·| ™|-, …¬·|| …|u| ¬|„ × ¬--
¬|¬¤|¬ ×r ¬-| |„-+|-| -|~ -+·
¬-« ¬- ¬-|·|o| ·ox
¬-~ -- u ¬ƒm| Œ ó- +|-| - ·-o
¬=Œ|-| ·|¤| ¬|-Œ +¬™| …| Œ¬ ·¤|-| e:e
¬=-|- ¬|-¤| - -||-| xxo
¬+¬ óø|-o ¬|=™|u| -
¬¬||-- ¬||r·¤ ó|r¤| - --·
¬¬ƒ¬|« …|o ¬|+|- -, Œ¬ …- =|-| - ·-+
¬¬-|¬| ¬|=| ¬|-| -:+
¬¬-|¬| ¬|=| - ¬|~ ¬¬ ·||-|m - -e-
¬¬ -e| =~¬| -¬ -e|¬ x::
¬¬™ ¬- ~ ·¤|-| ‚e×™r ‚e×™r ‚e×™r ::+
¬¬|‚ ¬|-¤ ¬¬|-| -, …¸-o ¬|~ …„· ·|¤| -¬e
¬¬-™| ‚-r|-, e|- ¬|-| ™oŒo| uo„|- e--
¬¬| ¬-¬| ·|~- -|¬|, ·|-·||-|¤o r= - :ex
¬|™r ¬|·¤| ¬|Œ¤o| - -ee
¬|u-| |r¤|-| = -oo
¬|¬:¬| -‚ -„ -|Œ| ·--
¬|„o|¤ >|> u ¬o|¬ ·:e
¬|~™| ¤:| -, +·¤ ¬|~™| ¤:| -|n|·|r -=|¬| ·:¬
¬|~·|| ¤:| - +·¤ ¬|~·|| ¤:| ¬-·||·| -=|¬| e+
¬|~ ¬|™r ¬|-| ó-¬| -e-
¬|~ ¬|-¤| ¬|™r ¬„ --·
¬|~ ó×-|-| ·|o r|-| e|- ¬·
¬|~ -|á·|| e ~¬·||·|| ·||o| x¬-
¬|~ e ¬|=| u ¬¬ ¬|=|™ ×=| x·e
¬|~ -·| ƒ- |„-+|-|- ¬¬e
¬|~ -|m¤„¬| …-¬| …¸- …¬« :ex
yLkw ¢{rýfk
feíkoLk Lktçkh
¬-|¬|¬-o ·|·|| ׬||·|¤| oo+ ·|| o-o
-||:| ·|r o-+ ·|| o:-
¬|-·|| o:· ·|| oe+
·||m ·|r oe- ·|| +-x
¬-|ru| ·|r +-¬ ·|| +·-
|·|·¤|·|¤¬ +·· ·|| +¬¬
-·||| +¬- ·|| +-o
«|e|- ~·¬|·-|=·|| -|·|·| +-+ ·|| +ee
׬|·|r -=|¬|·|| -|·|·| +e: ·|| ·¬:
-|n|·|r -=|¬|·|| -|·|·| ·¬e ·|| ¬xe
¬-·||·|r -=|¬|·|| -|·|·| ¬¬o ·|| -·:
·||·-m|·|r -=|¬|·|| -|·|·| -·e ·|| e+:
r=|·|r -=|¬|·|| -|·|·| e+e ·|| e-o
¬·¤ ·|r -|·||·|| -|·|·| e-+ ·|| ee-
¬|¬|¤«| ¬¤|-¤|×-||r«·|| -|·|·| ee· ·|| :+¬
¬|¬|¤«| |=¬|=e|-|¬|¬·|| -|·|·| :+- ·|| :-¬
·||-|¤or|-|·|| -|·|·| :-- ·|| :¬:
¬·¤ -|·|·| :¬e ·|| eo·
ur |=¬|-| eox ·|| e-+
f¬kðkhe yLkw¢{ýefk
y
¬o|¬|m| u ¬¬ƒ¬|, Œ|-| ¬|¬:| - :-x
¬·¬|-¬| Œ| ru =|u ¬|=| - xe·
¬-|-™| ¬|=™|u| Œ¬™ -|·| …o|¬ -·+
¬-|-™| =|‚| =|¬| ¬|-¤| ¬=™| …- -·x
¬™¬=| ¬|™r¬|, ƒn-‚™| ¬|„| - ¬e-
¬Œ ×= 0-| ¬-¬| -, ‚„ ¬|= ™ -|¤ eeo
¬Œ-™| -™ -e|¬, ¬Œ-™| -™ -e|¬ -¬·
¬Œ-|m ¬|=| - ‚|¬m| ¬× u|¬m| - --e
5
¬|~ =‚Œ …·|¬|r™ ¬|-¤| +e:
¬|~ u·|¤| -||¬¬| -|~·|| +-e
¬|~ «|« ¬e|-|~ ¬¬ ¬||=¤| - :xo
¬|~ ‚e×™r ¬|m¤| - „:…-¬| ::e
¬|~ ‚| ‚| =·||™| =|o| =|á „¤| :e·
¬|~ ‚¬| ¬|™r™| e¬| :-·
¬|~ ‚¬| -¤|¬m|¤| =|¬| +ox
¬|~ ‚¬| ¬™ -=·™ ¬|-¤, x·:
¬|~ ‚…-¬| |r™ ‚|-|, ¬m|¬| ™|„- ™·=- ™rr¬|-| x-:
¬|~ ¬ Œ| r|-| -e|¬|™ =|· =eŒ| ·-¬
¬|~ ¬ Œ| ¬·«| -, ¬-¬- …„· e|- ·:e
¬|~ ¬|- ¬|-: - +¬-
¬|~ ¬|- e|- ·|-|o| ¤- ¬|-¤| -e·
¬|~ ¬|- ¬|-¤ ¬¬||-- ‚~™| --x
¬||rŒ=|- ór ·|¤| ‚¸-~ ‚e×™r exe
¬|-¤| -|‚-=- u¬:|, ™ e Œ| >ƒ-|™ ×-¤| ‚~ - :e+
¬|-¤| u| -á ¬-|-+|¬™| =|‚| - :¬:
¬|-¤| ‚e×™r ‚¬-|-| :ee
¬|·|r ·|·| ¤·|-¤|¬ u-||¬| =- :-e
¬|-Œ| ó¬„ ‚|eŒ ¬„m| óŒ|- :·
¬|-Œ| ƒa|™|·| Œ¬|-| :-
¬|-Œ| …„· …¬«-| -|~ +··
¬|-Œ| «|-·o r= ¬„m| Œ¬|-| eo
¬|-|„| ¬|=™|u| +o·
¬|-|„| ¬e|-|~, ƒ|a…|Œ ¬|-|„| ¬e|-|~ +-o
¬|-·|| -|~ -|e×·|r -=|¬| :e
¬|= ¡: -|:·|- +|¬ :e-
¬|= Œ|- +™ - ׃™ +¸m ·||u e·+
¬|=× ¬|=× ¬|=× -, =|¬| ¬|~ ¬¬ ¤- ¬|=× -e:
¬|=× u|„¬| +|-| ¬|- ¤- ex
¬|=Œ| -¤ ™|e = -¤|¬¬:| ·-+
¬|=·|| ¬- ¬·|-, ¬-¬ -|¬·| -¤|¬ - xxe
¬|=|™ ¬|-| u¬ uƒ|¬| ¬|-| u-|¬ ·:-
¬|=|™ =e|¬| +¬ -=- ‚¬-r« ·-x
¬|=|« ¬|=|« ¬¬-|¬| ¬|-| ¬|¬:|¬¬| xe
¬|=|·| ¬¬-|¬| - ¬¬-|¬| -x:
¬|=| ¡:| ¬=‚- -, ¬|m¬=| ¬- e|- exe
¬|=| ¬|=|™ ¬¬ƒ¬:|« - e-x
¬|=| ¬|=|·| -|r- -¤|¬ -x-
¬|=| r¤ |-|-|× -e|·|| ¬|- ·|·|| ¬|-| ·:
¬|=| Œ| „|-:| -|~, „||=r ¤- ¬|=| Œ| „|-:| -|~ ·-·
¬|=| e|- ¬|r|-¤ ¬|- x:e
¬|=| e|- ¬e| =¬|=|, |¬·| ¬|r-|¤ ×=| xe+
¬|=| ·|·=- ·|r r¬|-| - ---
¬|=| - =|¬|« Œ¬™ +o:
¬|=| - =|¬|« eŒ| Œ|-| ¬|m|:| …- ¬|á - -·
¬|=| -|«= ¬|¬™ -„ -|‚¤| ·--
¬|=| -¬|¤ - =|-|r= =·|¬|m| -·e
¬|=| …|Œ¬ ·¤|-|, +¬ r¬|-| e:e
¬|=| ¬|e™ ¬|- ¬|-:|¤ ·-x
¬|=| ¬|- ¬|r- ‚e×™r e-e
¬|=| ¬|-| e:| --| e|- ¬-
¬|=| ¬|-| ·||·|« ·||·|| ·+·
¬|=| ¬¬|¤ r:¬:| rm|¤ ---
¬|=·|| -¤| ·|á= ·o·
¬| u·|¤| ·|-·|| -|¬¤| ¬=·||-| - :xe
¬·| óø= -|-||·| ¬|·| ×|·|:| - -+o
¬-|ru| ¬|~™| |r™ ‚|-| - +-¬
¬-|ru| ·|á ¬ =|Œ ‚= ×o| - +-:
¬-¬:| -¬ -’=|¤ Œ¬ |=™| =|’¬|« xo-
¬- |r™ ‚¬| --| - «| e|- e:-
¬- -|¬ e|- =·|¬|, ó¬ =o =|¤ - xe¬
¬- -…·| ™ Œ- -, ¬e|-|~ :+-
¬- ‚¬ ¬|Œ -…| --| -, ‚=~™ …- ‚e×™r e-+
¬- ‚¬ ¬¬ƒ¬:| - -|~ ¬¬||-- -|Œ e:e
¬- ‚¬ ¬¬r|=|r¬| ¬|-¤| -¤|¬ ‚×o :¬e
6
¬- ‚¬¤ «|e|- -=|¬|, Œ:|-¤| |™r~™ -ee
¬‚ ‚Œ ¬- ~„¬||e -|- eoe
¬|-| ¬|=|™ ‚r- u¬, ×ó ¬¬ Œ|- - ·--
¬|-| ¬|=|™ ‚r- -¤|¬ -++
¬|-| ¬|=| ™·=- ™|™:|¬| x+:
¬|-| ¬|=| u¬ u-||¬| xe-
¬|-| ¬|=| -¤|¬ -™e| : ·|r ·¬o
¬|-| ¬|=| -¤|¬ -™e| +xx
¬|-| ¬|=| ¬|-| ¬-¬:| <e-| ·::
¬|+|« ¬¬ -¤|¬™ u -e| ¬<¤ - --¬
¬|ªu=™| ·¤|-| -u=™| +--
óø=« -e× ×á e|-·| -|ru| - -e-
ór|¬ |r=‚ ¬¬|‚™| ‚r- «|¤™-¤|¬ e·+
f
-o‚ r|™| +™|:« -ƒ-‚ e+e
--o e¤|·||- -e|·| -||=|m -eo
-eŒ e ‚e×™r -=|¬|, ‚™| ‚¤|™ ‚|+ e|-~™ e+e
-e|™ ¬|~ Œ¬ -¤| eŒ| - ¬o·
-e|™: ¬<¤ ¬¬ -|=| ¬ox
-e|™:| - -e|™:|, ~¬™|«™ ¬|- ¬oo
-e|™‚ ™:|, -e|™‚ ™:| x-e
-e|·|: -|¬o -|+ ¬| -x¬
-e|= ‚ru| =~™|- - -:e
--Œ ‚|„|- ¬|-Œ| ¬|- :·
--Œ ‚|„|- ‚ƒe| u|¬| |™|+ ::
-- …¬ ‚„|·| a: …|Œ:| - e-e
-ƒ |¬¬ e |ƒu¸- ¤™-¤|¬ :o-
-·|·| -¤| ~=|·|| u, ׬·|| e|·|¬|·|| ·| :·e
-¬¬|=- ó-| Œ| -|~ ¬e
-r|¤ ·|| +-= ¬|¬¬|·|, ¬-= ¬- ·|¬-¬| - :-e
-|™:| -: --= -, -|á·|| ™ :-= ·ee
-|™« u -e| ¬<¤ -, ¬|+|« ¬¬™ xe:
-|--|¤| ó…- - - ™|ƒŒ =|„ u ::·
-|·|| ¬|=| -||× ¬| × ¬e|:|·| ¬|· x::
-|·| +·||- -, -|·|| ¬·| -|·| +·||- - x+
-|m™| „: ™„|-| -|m™| „: ex·
-|¬o|¤| - -|á --|× ×o xe+
-¤|- e= r¬ - e|- e‚Œ| +ee
-¤|- e= r¬ - ¬|-| ¬|¬™|¤|™| ¬|„ ·-¬
-|+| „¬¬| -|¬ --|- e¬-
-|«¤ -¤|™ «|+¬™| -=-™ :
-r™…- |==|e -ª¤|, ‚¸o| ¬¸…|Œ ¬|¬--|¤; ¬¬:
-u- Œ|¬- --, ¬|=Œ e|- -u- Œ|¬- -- ¬oo
-’× -|’·|·| --|×·| =u ·|á·| -¬ -|u| -r|| x--
-‚ ×ó …|™¤| -|-¤| …™¤·=| -+x
-|: -|: ¬-|ru| -|«¬ - +-e
-|ó- ¬¸Œ ¬=|™| ó…|‚Œ eox
-|ó -|¬ ·| ¬|= e¬
-|á -|á™ ™·|| -, -|á -|á™ ™·|| - :ee
øk
-|¤| -|·|:| -·|·| ¬·| ¬¬| - ·o·
„:…-…|Œ „|…|™|·| ƒ|‚-| ƒ×=| ee+
„áŒ| „áŒ| ¬-=|™ ™|- +¬x
-||-||-¤| ¬|-| -|-| -, -||-|-|¤| ¬|-| -|-| x:x
-|¬|-|| ·||¤ +|-| - -e·
„o=Œ „|-+|-| ׄ· ·|¤| „o=Œ „|-+|-| --:
„||=r| ·||-| „~-| r¬ ¬¸¬ „á -~-| -+-
„|-‚ ¬á™ „|…|-|, ¬|¬| =¬=| -|~ ¬o-
„|…|...™|·| ¬|=| ¬|- ¬|-: ¬eo
-||-m ¬|=| «|·||·|« - -e:
-||·|| ¤- |¬¤ ¬|=·||u|, -||·|| ¤- |¬¤ ¬|=·||u| x:¬
-|||·| ¬|=|·| -||-m -||¬·|| - ¬|¬ --o
½
¤:…o -™ ¬|-<¤, ׺¤ ׃™ -e ‚e-|m :-:
¤o| ¬’- --| ¤·|-¤|¬«, ¬|-¤| ¬-|-·|| ¬|=·||u :-:
¤|- -|¬-|¬™| r|- u¸·«| ¬™ r<Œ|™ ƒ+ ×- -¤|·¤ ::e
7
~¤ „o…|Œ ·¤|-|, ~¤ „o…|Œ ·¤|-| e+
~¤ ‚r„- -=|¬|, …¬ ~¤ ‚r„- -=|¬| :·
~-|·|| ¬|¤| ~-| - ¬·|=|, ¬|·| -r| ·| ¬|¡ :xe
~·-¤| ·¤|·|| ~¡- ×o|, ¬-=|™ u ¬|·|« :¬-
~·¬ ‚+|¤| - ¬|-|, ¬m|¤| ™·=- ™rr¬|-| ¬-:
r¤ ~¬¬|e| ¬-|- …-|‚| e+o
~m-¬m u|:| ×™ ƒ|m-, -=|¬| ¬¬|-| ׄu :--
~¬-|:| |„-+|-| --Œ |™·¤ ~¬-|:| |„-+|-| ¬¬-
~„Œ¬ «=™| ·||-|, ¬ ¬¸¬ r¬| Œ™ „|-| ·e¬
~„¬ ¬Œ -|× ¬|¬¬|™, ~„¬ ¬Œ -|× ¬|¬¬|™ ·:-
~¬·||- ·||- -|:| ~¬·||- ·||- -¬+
~¬·||- ·||- -|:| ·|r¬|¬ -|-||=|-| --x
~¬|™ ~¬|: -, «=™ ¬|-| e-
~¬|™ „|…|™|·|« ‚r- ¬|: - ++-
~¬|™ ¬|-| ™|·|« ‚|¡ ‚|¡ - +-+
~¬| ·||m «=™ ×ó =|-| +·-
~¬| ~¬|™ ¬|-| «=™ ~„Œ e·
~¬| ¤™-¤|¬ ×|Œ --|™ ++e
~¬| ¬|-| ™|·| ~„Œ| --|™ - +o¬
׬| ׬| u-||¬ u¬ - -e+
×™|e ™- ×™|e, ¤- u|:| ¬-|¬| ™- ×™|e ¬:o
×áu e ·|| ~m ¬-=| - --o
×-|| |-||-+|-| ×ó, =r·| ó·|- =|-|; ¬¬
×-|| ¬|¬ u-||¬ ¬|e·| ·e
×= u - ×= u - ×= u ™r|™ -x-
×=| r™ - ×=| r™ x-x
ׄ™ ×r=| -·o „|=|m|¤| :--
ׄ| |™~ «=™ ƒ|¬ xo
«¬Œ -¤|¬ -|×™ ¬e|׬« +--
«- -=-|¬ -·o«™ -e|=|¤ ·-:
«- +·¤ +·¤ ¬| ¬¸|¬·|| ¬|-¤ -·|||·|+|·| -·|| --| -+o
«= ! Œ ƒn-‚ ¬|„=™|- ::¬
«¬·| ·||¤| ×|·| «¬|=·|| ·¤|-| - +o-
[
¬¬·| :„- ƒ|¬ ¬|<¤| - ¬„-=| ·--
¬|¬ ‚¬| ×=|™ ×ᬠ¬++
¬|¬ ‚¬| ×=|™ - ~ᬠx+¬
¬|¬| ×=| -|‚¤| -ou|:™ - ·-e
¬|¬| -|¤| פ ~¬·|| -|-: - x¬-
¬|¬| ‚¬| ‚Œ‚„¬| ×ᬠe·x
¬|¬| ¬|¬| ‚¤¡™| ‚|·|, u|¬m|¤| -·|e| ¬+·
¬|¬| ¬|¬| ‚¤-™| ‚|·|, =·r|=™ ~ᬠ- x+-
|¬r| ·||= ·|=| ¬|-| --| xxx
A
u·|¤|¬| -|¬-|-|- ×-|· ·|¤| +-e
u…¤|·|| ¬e|-|~ =e¬| ¬|=× - ¬|¬ ·:x
u|:|- «|-·o r= +x
u¬| ·||¡ u|-|¬ ¬|·| -||¡ - xxe
u¬ u|-||m| =|’¬| ¬·| u¬ u|-||m| -xx
u ¬-« ó-™| ¬- |™¬|=| ·- x·-
u|·| ó¬-¬| ¬|=« -, ¬¬| ¬|<¤| ¤-ƒ|- ::o
u|-||m| -ou|:·|| u|¬| ¬:-
u|„|=|m| e| u¬, ·¤|-| ¬|-| «=™…|o u| - x-e
u| «|« -|¬ --·||, ¬+¬ óø|-| - :-e
s
~:ƒ|ø «= …|ª¤|™| …-¬|o| ¬|=¬m ¬||=¤| ex¬
~™™| «=|- „|…|¬r™|, …|™ …¤| =-|-¤« -·e
~™¬ ‚„|·|| |=‚|¤| ~„r|u™ - e·e
~u|r| -e|™ ‚¬×=|, ¬|¬ Œ¬|-| u ¬+:
~¤ ~¤ ¬-|m --·| ׬, ¬-|m¬¤ ·|= ·||¬ eo-
~¤ |u-||…||, ~¤ |u-||…|| :e
~¤ |u= ¬|-|-| e-|u= ¬|-|-| eo
~¤ -|… ƒ¬=Œ|, ~¤ -|… ƒ¬=Œ| e+
~¤ r= ~¤ r=, ~¤ ~·|-|¬-|-| ::
~¤ …-ƒn„|-| ~¤ …-ƒn„|-| ::
~¤ «|·||-|¤o -|=-|-o -|r| -+
8
«¬|¤ ~™ ‚¬r|á ++-
~¬| ~¬|™, e|e| - ~¬| ~¬|™ ‚|e¬|¬| ¬|~ :+-
~¬| ~¬| - u¬|·| u|-|¬, :xe
~¬| |=¬|-| ¬| ‚|ƒŒ ‚|-| -xe
~¸-| ~¸-| ~„Œ-| ¬|u - e¬x
~- «=™ ¬||¬¤|, |™¬|e| ¬|-| ™|·| ¬+x
~- ¬|e™|¬| ¬|=« - +:e
~~ «|-ou|: u¬ u|-|¬| - -¬¬
~e| ™|¬ ¬|+| „¤r ‚|+| e++
~ -||a-|«¬¬|¤, -|·|| e·|| ·|- :-e
~ ‚¬ ~ „¬ ~„Œ „-r=™ :-e
×™ |=¬|-| Œ|-| «=¬| e| …|o| e··
פ| «| +¬-¬|- ¬Œ-=-, פ| «| +¬-¬|- :--
×á ¬¸-|Œ ¬™|e- Œ|-|, ¬|=| - ¬|-| ™o| ¬|¬|o| xoo
Í
>¬| >¬| e|-=- |e:|m +:x
ík
·|¬ - óø= -e× ¬·¬| - -:o
·|¬ =|·| --| ·| =|¬| - -ex
·|¬ ·|- =|-| - =e|¬| ·||·|¬ -|r- =- ·|r¬|¬| xx+
Œ¬ ™|™| r|=|™| -=- ™r™| ¬-o
Œ¬ ¬|= ¬« <¤| ¬„=|™ ::x
Œ¬ ¬|-| ·|¤|, e Œ¬|-| ·|¤| ::-
Œ¬ ¬|- ƒ|¬|™ ¬™ ¬|+ - x·-
Œ¬|- ¬-o |uu ™¬|=,‚e×™r« - eee
·||-| ¬- ¬- ·|m פ ¬|¬·|| :ex
·||-| ¬|· - ¬|e·|, ¬·| e|-¤| - ---
Œ|- u|„ ¬|=|™ ¬|-| |¬r|¬| -r| x--
Œ|- ¬·- -„|¬| u:¬|, ¬¬ƒ¬| - ·e¬
Œ|-| ¬¬™| ¬|=º¤Œ| ¬|-| - ·-:
Œ|-| ¬¸-|Œ -, u × ™o™| uo„|- ·-e
Œ|-| ¬¸-|Œ ¬|„ u ¬™ ·¤|-| - ee-
Œ¬ ‚„ «¤-| ¬|-¤| - ·¤|- eee
Œ-| u-o¬ ¬|¤- -|- ¬|u -|‚-| -|«¬ x··
Œ-| ¬‚-™|¬ ¬™ ¬|„| -r|| - -+e
Ë
ru™ ¤| ¤™-¤|¬ ™|·|, ¬|-| ¬|¬¤| ·¤|‚| - ::-
r|r|™ r-ƒ|- ×u, ‚=|-¬| |™·¤ 0-|™ :e-
r|·«| -’™ ¬|- r=™| ¬-+
r|- ¬|~ |r=|m|, ¬|e·| ¬¬ r|- ¬|~ |r=|m| e·
r|~ ¬-||-| ¬|-| r|¤-«, r|~ ¬-||-| ¬|-| :·+
|r¤-« r¸- ™ --×, =|¬¬« =|- ™ --× e::
|r¬ ¬|-¤| e¬|-| --|-|‚...|r¬o ·:·
r-|~™ r¬u - …|¬=:| ¬|-| ¬¬ uƒ|¬| ·+-
r:¬| |r=‚ ™ -|Œ «|« |=™|, r:¬| |r=‚ ™ -|Œ :+:
r:¬ u ¬|+- ¬| ‚‚|-¬| :¬¬
r¬Œ ƒ: ¬|„ ¬|„, …|Œ ‚-‚ ™=¬ …|„ e+x
r|ó -|:= -r¬ó-| u¤| --·
Ä
+¬-=- -«|- ¬|=u|, -e|¬| -¤|¬ ‚×o e:e
+¬-=- e|--·o™| -, ¬¸-|Œ ¬|- ¬™¬|™| ·-e
+¬-=- e|--·o ¬-o ·|¬¬a·| -xe
+¬-=- ¬¬ e|-| -, -- ¬ |…¬-|-| :o-
+¬-=- ¤™-¤|¬« -oo
+¬-=- ¤™-¤|¬ ‚r-- +oo
+¬-¬ Œ«-, r~ -| × u-™| ¬á e ×á - ¬-x
+¬ óŒ|-Œ ¬|-Œ| :¬
+¬ =¬ ¬¬ +|-, --™ ¬-™ e-™e|- e+-
+·¤ =r|=™=|‚| =·™| u|¤| - :-e
+·¤ +·¤ ¬|~ ‚…-¬| re|:| ++¬
+·¤ +·¤ +·¤ „:…- +|¬™ × ::-
+·¤ +·¤ u…¤|+|¬ -·+
+·¤ +·¤ ¬|-| ¬|¬:|, ·||--¤| =~·||·| =|’¬| x¬o
-¤|™ +- -¤|™ +- +¬™| …|™ ++
+|-~ +- Œ ¬- ¬+|-| e·¬
+|- +|- - …¬ ¬r¤| ™e| ¬| ·|o :+e
9
·|e-| |·|¬|¤ ¬|r¤| - e| ¬|e·|« ¬|-| x-
™o™ ×á ™o™ ×á, =|¬| Œ|-| ™o™ ×á --e
™o|¬| -|¬ - ™o|¬| -|¬ - -o-
Ãk
·||·|¤| ¬-·| r| ·¤|- xee
·|+|¤| =|’¬| -¤|¬|m¤| -|¬-r - ·o-
…-™|-| u ×|Œ --| Œ™ ¡-«| -|¬ :e:
…-|‚| …|u|-| Œ|…- ¬|: …|-| ‚|¬ ×- -·e
…+|- =·…r|™ -=|¬| -+e
…+|-|™ ‚e×™r« e| -oe
…·|¬ «|e|-™ -, ¬-o u|u ™¬|= +·e
×·|¬ «+|¬ ×m=| ~¬|¬ - eoo
×-|· ׬|o e|-·| eo
׬ ×-|·«| u·|¤| ·|-¬| - :·:
׬ ¬™ ·||~ ¬=| ¬™-¸m :eo
׬|Œ ó-|™ ×|o| ·-
ׄ· ·|¤| ‚¬-|-| +-e
…¬ Œ¬ |=™| ¬|- -|o u ee¬
…¬ áu™| áu ‚=u -=|¬| +-o
…¬ ¬|-| ¬-~ Œ -¬=|m| ::e
…„·- „™ e¬ „|=, …„· r-u- …|= ¬:+
…„· ·|¤| …¬ u…¤| „|¬ - +--
…„· e|- ¬~™ ¬ª¤| - ¬|¬ +:¬
…„· ¬¤ r| =|- +e+
…|¤| |~r„| ™||e -|á eo¬
…|Œ|m¤ e¤| …|o -, ƒ™| ¬|-| ·:·
…|¬- ™- ™ ¬r¤| ¬„=|™ e¬¬
·||·|m|¤| ¤- ·|+|-| :··
·¤|- Œ|-| ¬|-| ×|Œ ™ u¸· - ··¬
·¤|-| ¤™-¤|¬, …¸-o-|¬ ··-
·¤|-| ¬|„| «| ¤™-¤|¬, Œ-„ ¬¬|=Œ| - :o¬
…|o-™e| ¤- ¬|=| ¬ƒ |…¤-| ·:¬
…|Œ ‚¬ ¬|-| …|o«=™™ e
Lk
™·=- ™o|™| - ·|á ¬Œ- ¬--
™-™|-|¤o -=||¬™|-|¤o :o·
™-™|-|¤o =|‚r= e|- ·ex
™-™|-|¤o „|¬| - ·e·
™-Œ™ ¬=Œ-™ ™|= :+
™-e-| ¡… ¬|-|-| +e-
™- ¬~||™|, ‚|¬m™ |u¬|¬o ¬¸-¬ ¬|-| eex
™- ™|-|¤o -=|¬| +¬+
™=|™«¬¸Œ‚¬|™=o +·x
™=¬ -™¤| |¬r|-| e-¤| x·x
™=¬ ‚™e| ™|·|« -, ¬|=:| u| ¬¬|-| =|- ··o
™=¬ ‚™e| ™|·|« -, ׬| ~·|·|| u| ×|o -oe
™¬ …¬=Œ|™| ·¤|-|, ~¤«=™ ~„r|+|- :-+
·|-·||-|¤o -=|¬|, ¬- |u- ·|-·||-|¤o -=|¬| e·
·|¬-| ·| --| -|’·| -u|-¤| ·+o
·|¬·| e -¡ |=¬·||m·|, ---|-| -e ¬|-·| -||m·| :--
·|·|| -|¬·||, ·|·|| -|¬·|| -, ¬|¬¬|·|| ׬·| ·|·|| -|¬·|| :·o
·||e =¡ - -|¤- e ·|| ·||e =¡ -:o
·|-|- ¬¤|-¤|·|| ·||-| ¬- -||¬ u - +-e
™|e ¬m --| ¬|¤| ™|e ¬m --| e-·
·|r·|| ¬|¬| ·|¬ ¬|-| ¬|=| xx¬
™r¬|¬| - ™r ¬|¬|, u × ×|o ·|-| ¬™ =e|¬| - ¬-:
·||-|- ·|rr¬|-| -, ¬·| ¬-·| -·|¤| ·|rr¬|-| xex
·||·|-:| - ·||·|-:| ·|¬ ·|r-¬|- x¬:
·||-|¤o -||¤ -=||¬·||-|¤o -||¤ ee
™|·| -e| ¬|-| ™o¬| --:
™|™| „|‚ ¬=Œ ¬™ „¬Œ| e¬¬
™|-|¤o ™|¬ ¬™ Œ ×|o| - ¬-e
™||Œ…=|o ! |™„¬|„¬u|† ƒø ! +¬e
·||-¬| ·|¤·||·| ·|··|| ·|| ¬m :eo
|™|=-<… ór|¬ ¬|Œ +·x
|·|·¤ +-|¤ e|-·| -¤|·|, -|-|- ~·| ¡|r¤|¬| :·o
10
×|o ·|-| u ¬™ ·¤|-|, -„|¬| u¬| ¬-e
×|Œ: ¬¤| ×|o ·¤|- +-
×|Œ: ‚¬ «|‚e×™r™| ¬o
×|Œ ·|¤ …¬| ƒ|<¤| ¬
×|Œ : ‚¬ «|…-·||r|¬™| -x
×|·|: ·|¤ - ¬|-| ×|o -|·||e x·
×|o| -=||¬™|-|¤o r= ‚·¤ -=¡… u - ··
|…¤« -e¬| …+|-×, -e|¬| ×ó u =|· eo·
|…¤| ¬-| ·¤|-| ¬|e™ ¬Œ=|¬| -+e
…|Œ:| =|+| - ¬|- …|Œ:| =|+| -e
…|Œ ¬„|á -e r¸- -, ¤™-¤|¬ |…¤| - :+·
×|·|¬« =¬| ·|+|-| - x¬¬
×|·|¬ ×|o ·¤|-| -, ¬·| ¬|e·| ×|·|¬ ×|o ·¤|-| -:-
…¡·||r|¬ …-o ƒn, ‚e×™r -=|¬| ···
…¡·||r|¬ …¸-o ·¤|-| - ee+
…-·||r|¬ ×|o·|| ·¤|-| -, ¬|=| ¬Œ¤|¬| ¬:¬
…¸u| × ¬Œ-™ Œ|-| e¤ ¬¸-| e|·| :-·
…¬=Œ| ‚Œ פ| ¬™|…¬, ƒ|~Œ ¬|™r ƒ+|á e| +-+
׬=u -¤|¬-| ¬|+|·| e|á ¬|= ·o
…|: …¬ ‚-m ¬|™ - -¤|¬ +x-
…|:| …|:| ‚e×™r -=|¬| +¬o
·||:| ×|o ¬|+|- +¬o
·||:|¬ -|¬r·| -|~¬ +¬+
V
-¬:|m -¬:|m -|-| u ·||·| -¬:|m ·o:
-¬:|·|| ·||m| -¬: -¬|=| ·||m| ¬-|·| -¬ ¬|-|| ¤·|-¤|¬ :e-
-¬·|| ·|-| - ׬| -x
-¸¬™| ƒ™| - u|¬| -¸¬™| ƒ™|, -·
çk
ƒ|¬e|-| «||„|-+- ¬|¬™| - ··-
-|¬e||- -·o |r·|u ×-|·«| ·|¸-=¬| ·++
-||¬|·|·|¬ -|-|-|·| -- r|·|| - -e-
ƒ|¬¬|„ ¬|Œ eŒu ++:
ƒ|‚- ™ ×× ¬- ¬|Œ -·e
-|-|= e|¤ ·|| -|-|| ×× -||:| 0·|:| פ u :e¬
ƒ|¬| ƒ|¬| - ׄ| ƒ|¬:|, -¤|·|| ¬|=|¤| ¬|…« :+e
-|~¬ -|-|·| ¬|=·||u| e:
¼
¬r¤| ™|e ¬„=|™™ -, ¬ª¤| ¬|o‚™| re e-e
¬r¤| ™e| ¬„=|™ ¬¸-¬ «=Œ| ¬|¤| exo
¬« ¬™ -¤|¬m| ‚¬-|-| ·e:
¬~ ¬·| +¬·|·|¤ ·|r·|r ·¬
¬× ¬|= u ¬¬: ~…¬|m| - ¬ex
¬-=| r·| ¬·| ·||o| -, ¬-=| r·| ·||o| ·||o| - x:e
¬=-||-|- ·|-=| -|~, |·|·¤ e|-·| ¬«¬ :·-
¬=‚¬=¬||Œ¬r™ +¬e
¬=‚|„-™| ™|- Œ-|™, ×= ‚|¬ Œ|- :e·
¬¬|« ¬-| --|·|| |·|-|-| -|¤|- -eo
¬¬| = -|e×·|r-| ¬ ó·||-|| xxe
¬|: ¬|: ¬|:-; ™|e ¬ó e ™|=™ ¬|: :-+
¬|-¤ ×-¤| - ¬|~ ×o=| -¬-
¬|m| - ¬-=|:o e|-™ =¬=|™ ¬|¬| - :-:
{
¬·|-|™| =|· ¬·|-|™| =|· ¬·o
¬·|-|·|| ¬|e·| ·||-|·|| xx·
¬™: -„|¤| |=™|- ¬|-Œ ™ ¬|= - ¬¬:
¬™ Œ¬|-| ™:| ¬|-¤|, -=|¬| ‚e×™r - :--
¬™™| =|Œ| ¬™¬|, -e| -e| „á -e| - eoe
¬™- ¬|·¤ ™r¬|¬ u +e
¬™ e- ¬|™ e¬|-| +¬‚Œ :+x
¬™ ¬|+ ¬|-¬:|™| Œ|™¬| - ·-x
¬™ ¬|e ·m, -|¬ ¬m |™¬m e|-~™™| ‚„·|| ·:o
¬-|m ¬|-·|| ó·||¡ :e
¬r|-|¤ ¬|- - ·||¤« ·|+|-|¤| - x-x
¬„m ¬¸|Œ ¬e| …¬ +
¬eƒƒ ¬™¬ -¤| -e, ¬-| |r¬ ¬|¬|™| = x·x
11
¬e|-|~ ¬|~ =:Œ|¬·|| ¬|=u --o
¬e|ƒm=Œ ¬|¤| Œ¬|-| e-+
¬e| ¬|¬o ¬|„ - ¬|=| ¬e
¬·|·|| ¬|-¬|¤| -· ·||- ·||¬ :e¬
¬·|·|| ¬|·|¬ ¬|= - -xx
¬·||e- ¬¸-|·| ¬·||e- ¬¸-|·| -+-
¬·|¬|e·| ¬|r- ¬|=| -, =|·:| ×ó u =·|¬|m| -oo
¬·| =|-|¤|- ¬|- ¬·| =|-|¤| -x+
¬·| ¬ -|¤| - ¬·| ¬ -|¤| - -ee
¬m «=™¬-Œ Œ ×|„¤| eo¬
¬m| ƒ·|¬…-™| ¬|e| -e ¬¤|-|o| :¬e
¬|¡ ·|¬ -||·| ¬·| ¬|r| - -++
¬|¡ -¤|¬m| -|-||·| ¬·| ¬|r| - -o¬
¬|¡ ¬·| ¬|e·| -|-| ¬|·¤ ¬:-
¬|¡ ¬·| ¬|r|- ¬| ×á ·|r¬|¬ x·
¬|¡ ¬·| ¬|r|- ¬| ¬|-¬|·|| ·||r ¬o
¬|o-|¬ ¬:«| - ¬|e™ =™¬|m| -oe
¬|o-| e- ·|~·| ·|u ¬- =|·|:| - :xe
¬|o-| - ¤|:| ×|·|¬·| ·¤|-| :x¬
¬|- --| ¬e|-|~ -|||=r -|·e| ¬|- --| ¬e|-|~ :·¬
¬|™| ¬m| u ¬|·| =|Œ eo:
¬|-| ·| ·||-|¤ ¬e|-|~ ·o-
¬|¤| -|ó‚ Œ« ™|e ×= ¬·+
¬|Œ| …¬=Œ| >¬|= -=- …|-o +-x
¬|·|| e-|¬| -=- ·|r·|| - x¬x
¬|- ¬|™r™| |r™ ¬|~ - +eo
¬|- ¬|~ …|Œ¬ ¤- ¬|=u« - ·¬e
¬|- ¤- ¬|-¤| -, ‚r-=- u|¬|m¤| ¬e:
¬|- ×|Œ ƒ+|o| - - -¤|¬m|¤|™ ‚„ -··
¬|- ¬|r- ¬|-¤| ¬|=« - ++¬
¬|- ¬|r- ¬|=| ¬e|-|~ - ~¬× «=™« +-·
¬|- ¬|r- …+|¤| -¤|¬ ·|á ƒ:¬|„| ee-
¬|- ¬|r- …+|-| ׬ ×|Œ --| ++·
¬|- ¬|e|¬ ¬|=| e‚|™ ƒ|¬|=| - ·-e
¬|--|: -|-|¬| ¬|e·| ¬|--|: -|-|¬| ·¬-
¬|-| ¬·| -e ·| -||¬m| =~=||-|« -ox
¬|-| -e|¬|« u =|¬… r|‚ - ¬e-
¬|-| e|- „¡r= r¤| --| -x¬
¬|-| e-«u eŒ ™ r|‚- :-:
¬|-| -‚|-¤| =- -|™, ×ó Œ|- =|-|o¤ xo-
¬|-| -‚-¬|™| -e|™ - -oe
¬|-| ×|o«=·|, ¬|=:¬ ¬¬ -||·| - -e| -¬ -|+ -¬:
¬|-| ¬|=¬m ¬¸-™ -|¬×, ¬|-| ¬¸:|™| ¬„ ™ ·||¤ :e¬
¬|-| ¬|~ Œ¬|- e|·| :e-
¬|=«™| ¬|· ¬:|¤| - e++
¬|=« ¬~·|- ¬-| ¬:m- :ª¤| +¬
¬|=|™| ¬„·:|™| ¬|Œ| >|o| ::e
¬|- ¬™ e|-¤ -, u|¬|m¤ ‚¬ rá™ --e
¬|·:¬| ¬|-|, ¬|= ¬·| ¬|·:¬| ¬|-| x-e
¬|-|-||¬| e| ¬|=« - -:-
|¬¬ ¬e|-|~ ‚¤| ¬-| -|~ ee-
¬™ =|¬| ¬|„ -„|¬| Œ|-| ¬¸|Œ - xoe
¬™ ‚…™ ™ „¬ - ‚‚|-, -|’™ -¬ -|«¬ -x:
¬™ ¬¬| „¤| - ¬e|-|~, -|™ -|™ -|«¤ e:x
¬™ ¬ª¤| ‚e×r -=|¬| ·xo
¬× ¬-¬ ‚e×™r« e-:
¬-|Œ Œ¬|-| ¬|-| -¤|¬ u|¬| +|¬ u +-
¬¬:|™| ¬|¤| ¬|„| - ¬|e™ Œ|-| ·e+
¬„· uƒ| ¬r¬Œ ¬|~ ƒ™| ··:
¬¸-|Œ ¬|- ¬™¬|™| ¬|e™ Œ|-| ··:
¬¸-¬| -m| -m| -¬|o| - :e+
¬ Œ| „™„|- Œ-| - +e:
¬ Œ| ‚= ‚„|·| Œ|:| - ‚|e¬| ·e:
¬ Œ| ‚„…o -|+ -, - u|¬|m¤| ‚|·| xox
¬- ¬- ¬|-|-| ·|-| - -e-
¬- ¬Œ- Œ, +¬=u-|, ‡:Œ| -ƒe ™| ·- ·e-
12
¬- Œ| Œ¬ «=™ ƒ|¬ ¬-r| ¬- -·-
¬ |™--¤| «| „:…-¬| ‚¬-|-| - :-¬
¬ Œ| Œ- |ƒ¡r ¬-|‚ ƒe™|¬| ··:
¬ Œ| „·e„|- Œ-| - -o
¬ e¸ ¬||r ¬™||r -xe
¬|¤ ¬|¤ ¬|¤ -, ·|-·||-| -|-||·| ¬·| ¬|¤ :·:
¬|e™™ „¬=|™ áªu| ¬|™™| ¬¬-
¬|e™ - ¬|e| Œ|- ¬·- ¬·-
¬|e™ ¬¸-|Œ Œ|-| -, =|¬| ¬|„ u ··e
¬|e™ ¬e|¬ …+|-|, -„¬|™| - x·¬
¬|e·|·|| ¬|¤| ¬|-|| ¬·| ¬|e·|·|| ¬|¤| -eo
¬|e·|| ¬-||á ¬-| ¬¤| ¬::
¬|e·| ¬|=|·| -|¬¬ --| e|-| ·o-
¬|e·| ·||-| ¬¸-|·| ¬·| ·¤|-| - ¬:e
¬|e·| ¬|-| ¬¬·| - -:| -:| - x:-
¬|e·| ¬|-| u| «=·| r|-| ¬:e
¬|e·| ¬·|=|- - ¬|e·| ¬·|=|- ¬e+
¬|- ¬·| ¬|¤ -, ¬|¬| ¬|- ¬·| ¬|¤, ·+
¬|-| ƒr™ ¬|~Œ ‚|-| - ··e
¬|-¬|=|m| -, ¬|-| ¬|-¬| ƒ×= x+e
¬|-¬| =|~ - ¬|-| ¬|-¬| =|~ e-
¬|¬|:|¬| ¬|e| - x¬-
¬|„-|™| -¸¬ ‚¬| ¬|„-|™| -¸¬ :e-
Þ
¤|- -·|¤| ·||-| ×- --e
¤¬·|| ·|· -||-m -||¬ - -o¬
h
-~·||·| ¬·|-- -|-|¤|« ¬||=¤|- -+e
-|-|¤|=- -~|=e|-|, e ·|| =|¬¬ ·|¬·|- =|-| --+
-|‚¬|¬|¬ -‚ ¬-| u Œ|-| ¬|¬:| -¬¬
-r| u ¬|-| r|r¤|¬| ¡… Œ¬|- x-¬
-|~ „:…- ¬e|-|~ ---
-|~¬|„-| -|~ :x
-|+| -|‚|o| -e|™·|| x-¬
-|¬ ¬|¬|·|¤|¬ «=·| ¬|-|·| -x-
-|¬ -·o „||=r ! ~¤ ~¤ „||=r ! +··
- ™-Œ™ …|¤| ™- ™=|™ e|¤ e¬e
- e|- |=·|| -|o -|-| -||¬ :·o
- -|·-|-| u|- -||· --|¤, u-|| ó- «|«·|| +-|¤ :·+
- -=||¬™|-|¤o ‚¬|- ·x+
- =¬|o| e e|-=-™ e|·| ¬··
- ×|o«=·| |×·|¬ ·¤|-| -o-
- „|-m ¬|=|™ -e|¬| ·x-
- ‚„…o e|-=-™ ‚|¬ ·e:
- -¤|¬ Œ¬ ‚|¬ ™|o +xe
--|¬|·|| -ou|:-|¤ -¬·
-„|¬| -„:|™ ¬·- - ¬·x
-„¬|™|- u|¬m|¤| ¬|=| >¬|¤- +:-
¡:| ¬|„| u| -|~·a ¬|r- ¬|- ¬|=Œ| - -ox
¡:| -|+| ¬ -|‚¤|«,¬|Œ ¬|¬:| - ex
÷
¬·-|m| ¬·-Œ| ¬|=, ¬|e™ ¬|-¬| =|Œ| - -¬¬
¬-|| -··|| ¤·|-¤|¬r| ·||¬r| x:
¬·-|m| Œ|- ¬·- -, ¬-¬:| e ¬|¬|o| ·-·
¬--| r-¤| ¬ ™r¬e--| e¬:
¬á™ „¤| ¬™ ×|o - ·x-
¬„™| ¬|„| - ¬|- ¬„™| ¬|„| -:
¬„|:| Œ ×|Œ| ¬|¬ - ¬·-
¬|-¤| ¬|- ™·=-·|| ™:| x-o
¬|¬™ ¬‚| =· á×, ¬× …-|¤™: ¬·e
¬|¬¬ ¬|„| -, ƒ™| ¬™ ¬|¬¬ ¬|„| - x+·
¬|¬ ¬™|e- ¬|«¬ ¬¬=|-| ++o
¬Œ| ׬| - ‚|=|-¤| ! ee
¬ ¬|-|| - ¬|- ¬ ¬|-|| ¬eo
¬|~™| =|= ó…- ¬=Œ|-| :+:
13
ð
=™¬|m| =™¬|·|| ¬|= ¬xo
=e|¬ =×:| u =|‚m| - x--
=e|¬| ¬|=| ¬¬|- ¤- - e·
=e|¬| ¬¬ -||·| -, ¬¬-|¬ ¬|·| -|¬| u| x:-
=e|¬| |=™| =e™| - ¬™ e¬:
=e|¬| ·||-| ¬¸-|·| ¬·| ¬|·|| - -ex
=e|¬| ¬|„| u| |=¬|+|- -, ‚„…o Œ¬ ‚|·| ·eo
=e|¬| ¬|„ ¬™ ¬¸-|Œ Œ|-| - x·-
=-¤| u u|„¬|=|m|, ¬|- ¬™ :-x
=·|¬| =|-| --||m| =o, -||¬m -||e¬| - -¬:
=‚Œ =+|=| ¬¬| ‚¬|-| :o:
=u| -|×:| |-||-+|-|, =r|=·| =u| =×:| |-||-+|-| ¬ex
=r ‚e×™r -‚¡… +xe
=r r-|·|- +|¬ -ee
=r ·|¡·||r|¬ ·|--|n ¬·|||r r=·| - ¬|¬ -·e
=r «|+¬·|·|¤ -|n·|- |·|=|-|| x¬
=|·:| ×ó u - =e|¬| -·x
=|-|¬:| -o =|¤ - ·+e
=|¤ =|¤ × -¬Œ| ¬Œ| Œ|-|- e+-
=|-|r= ·||-|¤o |=·o ×|·|: -|¬ ~·| --·|| ·o
=|-|r= ·||-|¤o |=·o ¬|e·| -·o ¬-|-| -e
=|·| ¬ ·|| |=¬|-| ¬·| - --e
=|-o ×ó =|-o ×ó =|-o ×ó - -:+
=|-| ×ó ¬|«¬ ƒ|:| …|™ +oe
=|¬| ¬|-Œ +¬ ‚Œ -¤|¬ -, ¬|=|« ¬=Œ|-| :--
=|¬|:| =-| -|+|-, -~|=e|-| =| x:o
=|¬¬ ×ó u ·||-| =|·:| ¬|e·|« --x
=|’¬| =+|=, ¬|-| =|’¬| =+|= xo-
=|’¬|:| -~|=e|-|, =r™ -¬m…- =|-| - ¬·e
=~¬| ¬- ‚¬ - =~-|~ - ¬x+
-e|¬| ¬|~™|¤| ƒe ¬|Œ, ~¬| |„-+|-| - ee
-¤|¡ -|~ ¤·|-¤|¬ +o-
-¤|¡ -|«¬ ·|=¬ |=e|-| +o+
-e|¬| ¡¬>¸¬ --Œ| -e|™ ¬e·
-e|¬| ¬|„ ¬™ ·¤|-| ¬|„, ¬|-Œ¬|Œ|™| ƒ|m -, :e·
-e|¬| ¬|-| uø ƒ+ Œ e-| ¬|+| - ·ex
-=|¬ ƒ|¬ ¬|¬, ~¬ ¬r™„|…|¬ ¬|¬ ++-
|=Œ|=u «=™ e|-„o „|™¬| ¬¬Œ¬¤ ¬|-Œ -‚ …|™¬| ::e
|=·|·|:| - =~·||-·|| - ·oo
|=¬u u| -|-m +·¬
|=·™u ! |=·™¬¤¬:™™|¬+¤ ! +¬:
=r …-|o …|-|- -e
=¬-| ó-|™ =|¬|«™ =r™ |™e|- -e
=·o=~™ Œ| Œ™ - -e|¬ :eo
þ
u|¬m| ¬× ‚¬|m, e|:| ¬|-| r|-¤ >¬ u ::-
-¤|¬™| uƒ| - ‚|¬ ! -¤|¬™| uƒ| -+
-¤|¬-| ™|-| ƒ™ ƒ×= ¬¬x
-¤|¬ >|¬|=| ¤™-¤|¬ >|¬|=| ·x:
-¤|¬ …+|-| ¤™-¤|¬ -·-
u|Œ¬ ¬|-Œ| -|~ :x
u|- …|¤¬:| ‚|™-| - e-e
u|¬=Œ| ‚|+ ‚|¬m× --| …||Œ ex+
|u- -||· «|«·| -|r| -|=|¤ - :x-
u ×o - -¤| -|¤| e|- -e+
u -e|¬ =|¬¬ ·|¬·| - u -e|¬ x:+
u-| ¬¬| …o ‚|-:| -, ™„- ¬¬| …o r¸- - xoo
u|¬ u|¬ -|‚-=- u¬ - ee+
u|¬|‚|„- -¤|¬ Œ¬|-| ¬¸-|Œ ·¤|-| - +:
u|¬| u| -e - ¡:| ---
Mk
-|~·|| ¬| -|¬- ¬|-¤| ¬=·||-| ¬|+|- :xx
-|~·|| ·|m ¬|-¤| - ¬=~m ·|-=|·| :x:
-||¬ ¬|¬| ~ᬠ=-·||¬ - -¬e
-|e×·|r-=|¬| -|×o -, a|--|·||·| ×=| -o:
14
-|¬| ·|r·|r·| ¬~·| ¬ª¤| --·
-|¬| --o e¤|·|| -e|·| ¬¬|·| ¬|<¤| - -ex
-|¬| +·¤ +·¤ =~·|| =|-| -+¬
-|¬×=| -á =|·|, ¬|:| ·||-| -|·| -=-·| -|¬ x-e
‚~™| -|: ¬|™r ¬|- ¤-, «|« …+|¤| ¬e-
‚~™| …¸u|™ ™r«™| ¬|¬ ·x·
‚~™| «|« ¬~™ ‚|¬¤| - +::
‚e×™r- ru™ ---, ¬„™ ¬¤ ‚ƒ „- ~||™| eo-
‚e×™r e|-, …„· ·|¤| ‚e×™r e|- +e¬
‚e×™r e|- - ¬~ ¬™ ee·
‚e×™r -=|¬| -, ¬~ ‡: ¬|= --| ¬--
‚e×™r -=|¬| - +e·
‚e×™r |‚+ - ¬|~ ¬|- ó¬·«| - e+¬
‚e×™r ‚¬-|-| ‚e×™r ‚¬-|-| ¬x-
‚-‚- …- ‚+- ¬¬-Œ- ¬™‚- ---- =-+- ¬¬ -- e+·
‚ƒe| ƒ-™ ¬ =|e| ƒ: «™ :e-
‚ƒ‚ 0¬| …¬ ‚„|á :::
‚=‚¬| «=™ ×=|™ ¬|¬| - e-¬
‚¬| ¬- ‚¬ ¬¬r|=|r¬| - e:x
‚¬| ¬|™r™| =|Œ -e ¬|~ - e-
‚¬| ¬|~ ¬|e™ r|-| - ·x-
‚¬| ™|=¬|¤| ™=-„, ¬¬·|| -|‚|o|- ¬x-
‚¬| e: Œ e-¬ ™ ¬|¤ x·o
‚¬| -|-Œ- ¬|‚ -·|, |…¤ „¤| …-e-| -xe
‚¬| ¤™-¤|¬« ¬¬ ¬¬|= :o-
‚¬| ¬|-Œ +-¬™| …-¬| - :o+
‚¬| „|-m „|¬™| ¬|-¬| - ·-o
‚¬| „|-¬ „|¬™ ¬|-¤, ™= פ -|m¤ - -·¬
‚„| -|á ‚|·| ™|= - ¬-=|™ ·|o e¬e
‚¬-‚¬- ‚r„- ‚|e- ¬xx
‚Œ| |=¬¬ ·|-| -e|¬ =„m|, :-|¬ |r=‚ ™ -|Œ - -x:
‚Œ| ‚|¬m| ‚|¬| =|Œ| -·e
‚Œ ~™ ‚|á ‚r| ¬|á ¬|= ¬-¬
‚Œ …|-‚ ¬r™ ƒ|=™|; -|¬+™ -<…Œ- ‚|- :-¬
‚Œ ‚¬| ‚‚|- ¬ óø= ‚Œ ‚¬| ‚‚|- ¬ -·-
‚Œ ‚¬|„¬ -|~ e|, |™u|r™ --
‚„Œ Œ™ u --, ~á™ -ƒ|ø¬| +- -|™ :-¬
-||¬ -||¬| -¤|¬ -|¬o| x-o
‚|¬m™ ‚|e¬| - ¬|-| --e
‚|¬m ‚~™|- ¬|¬Œo| -e ¬|¬| -:e
‚|¬m ‚~™| ¬|¬| …-·||r|¬ Œo| --¬
‚|¬m ‚¤- ¬¬ …|Œ=Œ| ™|-| ¬e-
‚|¬m ‚¤- =|Œ:| - -e+
‚|e ¬¤| ó¬-|e ¬¤| e+:
-=||¬™|-|¤o™ -¬-o --Œ| :
-=||¬™|-|¤o ™|¬™| ~…| ¬|m| - -ee
-=||¬™|-|¤o ™|¬ e ¬|-| ::¬
-=||¬™|-|¤o -=||¬™|-|¤o -=||¬™|-|¤o ¬~ - --e
-=||¬™|-|¤o r= - e+:
-=||¬™|-|¤o ¬e|¬| „¬ ::+
-=||¬·||-|¤o -=||¬·||-|¤o -=||¬·||-|¤o ·||¬ ¬~¬·| :ee
-=||¬·||-|¤o -=||¬·||-|¤o ~||·|| -|= -||¤ u - :¬+
-=||¬·||-|¤o ·||¬·||, ¬|e¬| ¬|·| ¬|-| :x-
-=||¬·||-|¤o ·||¬ ·|¬|¡ -|¬|·|r +|¤ u :¬+
-=|¬| …„· ·|¤| Œ ‚e ‚|¬m| - +-·
-=·™ ‚¬× - ¬| ‚‚|-™ eee
-|·| -|·| -|~·|| -¤|¬-| ·+:
-|·|| 0-| -, -|¬- -|e×·|r x
-|¬ u|·| ·| ¬|=, ¬|-·| ·| ¬|= ¬·-
‚o| ¬Œ- ‚×o ¬xe
-|o| e|-~·| -|| ¬- =|·| ¬·|·|¬ -||-| :--
‚o ‚|e¬|, ‚e×™r ‚„|·| ¬|- …|Œ:| ·e-
‚™-| ¬™, |™ƒ¬ - ƒ¬-|¬ :e·
‚™ ¬|Œ ~u|r| „|-|, Œ- ¬|¬ ¬„-| ¬|-| ·e-
‚¬™| ‚|„- «|e|- - -·-
‚¬™| ‚|„- «|e|- - ·|rx -:x
15
e|¬--| ¬--| e|- ¬- e|¬--| ¬--| :ex
eŒ| ¬|-| =|¬| eŒ| ¬|-| =|¬| ¬xe
e|-~™™ ¤- ƒ-| Œ|-·| ¬-:
e|-~™ ‚|¬| -, ~ ó-¬| |e¬Œ -|¬ ·e-
e|--·o ¬e|-|~, |¬¬ ¬|¤ e|--·o ¬e|-|~ :+-
e|-„o „|Œ|, r|-~|™¤|™| +:- ™ ¬™¬| +|-|¬ -·e
e|- |ƒ™ -|á ™ Œ-|, ‚¬~ ™- e|- |ƒ™ -|á ™ Œ-| ¬-:
e|- |¬¬ ƒ|-‚:| -| u¤| ee¬
e|- e¤|™| e|- u|« -, Œ¬ e|- e¤|™| e|- u| ¬-e
e|- ƒ|™- ƒ‚ „á ¬Œ-¬ ee-
e|- ¬~·|| =|- ·| =-| ×o=| :··
|eŒ-|-| e|- -, ‚¬| |eŒ-|-| e|- --
e·|| ¬|¬| - e·|| ¬|¬| xxo
e Œ| ~áu |„-+- ×=| - -o·
eŒ -- eŒ -- ׄ· ¤™-¤|¬ u :+o
e¬| ×™ ¬| ™r-¬|-, ‚¬¸o| u|¬Œ| xoe
e:|™| e|- e|- -, ¬|- -„¬|™| xo:
e¤|™| -¸·«| e|- ‚„ eŒ ™ -|+ e-:
e|-| ¬|á -¤|¬ |ƒe|-| +:o
e|-| ¬¬ ¬e|-|~, «|…-¬ e|-| ¬¬ ¬e|-|× :++
e|-| ¬¬™ ¤- ¬|=, r|r-| ¬|¤ ‚™|= ee·
e| ¬m=|¬| ¬m= ·| -|~ xe¬
e| |-||-+-¬|¬, ¬|--|:| ¬¬|·| =-|m| -e|·| ·+x
e| |-|-+|-| ¬-|··|- =|-| ¬:x
e| ·|r·|r| ¬|=|·| ¬|- ¬|’¬ - -+x
e| ·|-·||-|¤o -=|¬| ¬«¤ -|-| -|¬+|¬| ·+e
e| ·|=--|| -=|¬·|| -||-| -oe
e| --||¬ -¤|¬- -, ¬ ·|-| |·|~ r|-|| ¬x
e| ¬e|-|~ ·|-| -|r·| -|·||× - -xe
‚¬r|¤- - -=|¬| ‚e×™r ¬¬o
‚¬r|¤- - (-) ‚|¬| ‚Œ™| ‚„ ¬-·
-|r- -¤|¬ -|×·| +¬o
‚r- «| ¤™-¤|¬-|, ¬¸-|Œ ¬™¬|™| eex
‚r- «| ¤™-¤|¬ ¬|-| ¬™ ¬|r-¬| ¬|=| - :::
-™e¬¤| ™¤™ |™e|mŒ| e| =r™ ¬|™r ¤™-¤|¬™ ¬e-
-||·|| ¬-||:|¬ e|·|| uo-||¤| :x:
‚|™-| ¬|m|¤ ‚r- ‚|™-| ¬|m|¤ -o¬
‚|™|™| ƒ|- >¬ ™r|-u|- +--
©
«|=o =r| ||~ |r™ ‚|-| +:·
«|=o ‚r| ¬-|ru| ‚r- +-e
«|« ¬™ ‚e ‚Œ| -, ¬m| --× ¬|-| ‚e|¤ :e-
«|« ¬e|-|~ -|¬ ¬|·|× :·¬
«|« ¬e|-|~ -|¬| ¬|~ ¬¬|-| :·x
«|« ¬e|-|~ ¬|„, u-o Œ¬|- :-o
«|« ¬e|-|~ ¬|„ u-o Œ¬|- :e¬
«|e|- =e¬| …+|-×, ‚r- -¤|¬ ‚×o ee·
«| ™„- -|~ ‚r|; «| ™-=|- :+-
«| ™„- ¬-¤ u|¬Œ| - e:+
«| =|‚r= |=¬¬|¬Œ+|¬=|‚ +¬-
«| ¤™-¤|¬ «| ¤™-¤|¬, r¬| ¬|~ -|·|- -|¬ :ox
«| ‚e×™r …-· …¬ ¬|=|¤| e--
«| ‚e×™r -¤|¬ ¬m| - ee:
n
e-¬ ¬¤| - ·|o| e-¬ ¬¤| xeo
e= ¬|-| =e|¬|™ ™|e - |=‚|- - +x¬
e¬-| -|e -|-||·| -·|¤| -e-
e|- ¬|=| ¬- =|Œ -e e¬| +oe
e|- ™r«™| e| ¬|¬, =e|¬| ¬|- ¤- Œ¬ ¬|=× ·xe
e|- ™|e ¬¬ -, ¬|=| ¬|-| ™o™| ¬|„·|| ¬x:
e|- ƒ|a™|·| |e:|- >¬ - ·e+
e|- -e|™ r|o| - -e|™ r|o| --x
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
1 2
* * *
ðt Ëw ©eðhýeLÿ ðu þ Ähe™u su ŒeÚko {kt si VÞko ,
Ëi ðe™u r™s ¿kk™ Ëk™ ËE™u Ëw üku rð™üku fÞko ,
rn{krÿ …w Á»kku ¥k{kÏÞ …w he sE ©e ‚u Œw ƒt Äu „Þk,
fkt [eÚke „w shkŒ «kt Œ ÚkE™u su ÷ku s{kt sE hÌkk.
* * *
ðt Ëw su nrh ÷ku s{kt rn þe¾ðe yükt „ Þku „e f¤k,
hk{k™t Ë «rŒ ‚w …ºk ÷r¾Þku si …e…÷kýu {éÞk,
Ëu ¾kzâku „w Á™u «Œk… r™s™ku ™u íÞkt s Ëeûkk ÷eÄe,
Mðk{eyu Äw h ‚t «ËkÞ Œýe Œku sE su Œ…w hu ËeÄe.
* * *
ðt Ëw su nrhyu «Œk… r™s™ku ‚ki hk»xÙ Ëu þu ½ýku ,
Ëu ¾kzâku fhe {Âø™hk{ s™™u ykr©Œ …ku Œk Œýku ,
Äk{ku þw Ø ‚{krÄ{kt ‚w s™™u Ëu ¾krzÞkt áÂüyu ,
÷k¾ku rð« s{krzÞk s™ ‚w ¾e feÄkt f] …k áÂüyu .
* * *
ðt Ëw su nrh Ëw „o …¥k™ hne íÞkt ¼q …™k Äk{{kt ,
MÚkk…e W¥k{ ðk‚w Ëu ð «rŒ{k ht „u Yzk ~Þk{{kt ,
‚ki hk»xÙ krË rðþu »k Ëu þ Vhe™u Ëw „ko ÏÞ …w hu hÌkk,
su ™u yk s„{kt ne Ëw „o …w h™k ðk‚e rðþu »ku fÌkk.
* * *
su ýu su Œ÷…¥k™u {¾ fÞku o ÷k[kh ÷ku ÷t „hku ,
feÄku Þ¿k z¼ký{kt ð¤e ¼÷ku ðki Xu ‚{i Þku fÞku o ,
si ™u Ä{o …w hu MðÄ{o [÷ÔÞku ð] ¥kk÷Þu ykðe™u ,
feÄk Wí‚ð ©u c Œu n nrh™u ðt Ëw rË÷u ÷kðe™u .
* * *
su ýu ‚w t Ëh ©u c Äk{ h[eÞk yk[khòu MÚkkrÃkÞk,
rþûkk…ºke h[e MðÄ{o ‚nw ™k sw Ëk fhe ykr…Þk,
{t„÷k[hý
{t„¤ {qrŒo {nk …ú¼w, ©e ‚nò™tË ‚w¾Y…,
¼ÂõŒ Ä{o ‚w Œ ©enrh, ‚{hw t ‚ËkÞ y™w …,
…h{ f] …k¤w Aku Œ{u , ©ef] »ý ‚ðko Äeþ,
…ú Úk{ Œ{™u …ú ý{w t , ™{w t ðkht ðkh nw t þeþ.
* * *
yðŒeÞo r™òûkhkí…hkrËn {q íÞkO ƒËheð™u ÂMÚkŒ: >
¼wrð¼khŒ Sðþ{oýu ™h™khkÞý Ëuð …krn {k{T >>1>>
ÞËw …Þo ¼ðíf] …kŒð ‚ ™hku ‡üw {nkno rŒûký{T 0 >
™ …h: ‚w h‚¥k{ku àLÞÚkk ™h™khkÞý0 >>2>>
…úrÚkŒt [ ƒ]nËTðúŒt íðÞk s™ŒkÞk r™sÄk{÷çÄÞu >
yðƒku Ä™{T W¥k{t ¼w rð ™h™khkÞý0 >>3>>
s„Œku s™™t rn …k÷™t …ú÷Þt [kr… fhkur»k r™íÞËk >
hs‚k Œ{‚k [ ‚¥ðŒku ™h™khkÞý0 >>4>>
Ér»k Y…Äht Œ…ùht Ìkð{LÞu Œ fËkr… fù™ >
‚ ¼ðu í‚ŒŒt [ ™khfe ™h™khkÞý0 >>5>>
Œð {qrŒorhÞt ‚w¾kóÞu s™ŒkÞk; fr÷Œk… þkLŒÞu >
{hýMÞ sÞkÞ r™íÞËk ™h™khkÞý0 >>6>>
s„ËLÞŒ™w MŒÚkkrðŒw t Ähr‚ íðt [ Þw „u Þw „u àãði >
nrhf] »ý Œ™w MíðÞkÄ] Œk ™h™khkÞý0 >>7>>
rðrÄ þt ¼w {w ¾k{h ðú sùhýki Œu ‚ŒŒt ‚{Þo rŒ >
…h{kËhŒù r[tŒrŒ ™h™khkÞý Ëuð …krn {k{T0 >>8>>
* * *
ðt Ëw ©enrhf] »ý Ä{o ‚Ë™u si sL{ su ýu ÄÞku o ,
f] íÞk™ku ð¤e fk¤eË¥k ¾¤™ku su ýu …hkßÞ fÞku o ,
feÄkt ƒk÷[rhºk yËT ¼w Œ yrŒ si ™u yÞku æÞk «rŒ,
{kŒk™u …Ae ŒkŒk™u …ý ËeÄe Ëw ÷o ÇÞ rËÔÞ „rŒ.
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
3 4
feÄku ‚w hŒ{kt rðsi ð¤e fÞku o rððkn hkò Œýku ,
ðt Ëw Œu «¼w ™u y¾t z Wh{kt Wí‚kn ykýe ½ýku .
* * *
ð] ¥kk÷u fhe …w »…Ëku ÷ rð[Þko ¼kðkÏÞ …w hu nrh,
[i ºku Úke „Zzu hÌkk ð] ¥k…w hu si fkŠŒfe íÞkt fhe™u ,
{w t ƒi ™k …rŒ™u {éÞk ™] …„Zu , yk[kÞo nMŒu ð¤e,
MÚkkÃÞk ©e hýAku zS ð] Œ…w hu Œu ™u ™{w t Aw t ÷¤e.
* * *
ykÔÞk yûkh {w õŒ íÞkt MŒð™ íkku u feÄw t nrhLkw ½ýw t ,
íÞkhu Äk{ rð»ku MðÞt rð[hðk ÷eÄw t WËk‚e…ýw t ,
Ëu nku í‚„o fÞku o sýkÞ ™ fÞku o «íÞûk ËeXk ŒËk,
÷e÷k yËT ¼w Œfkhe f] »ý nrh™u ðt Ëw ‚Ëk ‚ðo Ëk.
* * *
‚ðo …nu ÷kt ‚{heyu r™s Mðk{e™u ,
ðtrËÞu ðkhtðkh [hýu (2) rþh ™k{e™u...‚ðo0
‚f¤ Ëu ð™k Ëu ð òýe r™s Mðk{e™u ,
™h™khkÞý ™k{ [hýu (2) rþh ™k{e™u..‚ðo0
Œ™ {™ Ä™ y…o ý fhe, r™s Mðk{e™u ,
{k„eyu {wÂõŒ {kus [hýu (2) rþh ™k{e™u...‚ðo0
¼q {k™t Ë fnu ¼kðu fhe r™s Mðk{e™u ,
hk¾eyu ÓrËÞk{ktne [hýu (2) rþh ™k{e™u...‚ðo0
* * *
«¼kíkeÞk ÃkË
hkøk Äku¤ - «¼kŒe …Ë - 1
Mkwíkk QXe hu, Mk{Át MknòLktË fu, ðu÷ýkt ¼÷u ðkÞkt hu.
ytíkh WÃkLÞku hu, yíkeþu ykLktË fu. ðuýu÷kt.0 1
LkÞýu rLkh¾e hu, htøk¼eLkkLkwt YÃk fu. ðuýu÷kt0
«eíku ÃkkUÏÞk hu, çkúñ{nku÷Lkk ¼qÃk fu. ðuýu÷kt0 2
Wæðohu¾k hu, çku [hý{kt òuE fu. ðuýu÷k0
íkuLku rLkh¾e hu, {Lkzwt hÌkwt {kuE fu. ðuýu÷kt0 3
Lk¾{rýÞwt hu, swøk÷ [hýLke òuz fu. ðuýu÷kt0
økku¤ ½wtxeÞwt hu, Ãkqhu {LkzktLkk fkuz fu. ðuýu÷kt0 4
st½k òLkw hu, òuÞk MkkÚk¤ Mkkh fu. ðuýu÷kt0
Lkk¼e Ÿze hu, ys WÃkLÞk su Xk{ fu. ðuýu÷kt0 5
Ãkux ÃkkuÞý hu, òuÞk ºkýu ð¤ fu. ðuýu÷kt0
yuðk r[LnLke hu, f]»ýkLktËLku f¤ fu. ðuýu÷kt0 6
…Ë - 2
ÓËÞu òuÞwt hu, f{¤kt fuÁt Äk{ fu, ðuý÷kt ¼÷u ðkÞkt hu.
ftX ftçkw hu, Lkeh¾wt ykXwt ò{ fu. ðuýu÷kt0 1
Ëtík Ëu¾e hu, Ëkz{fuhkt çkes fu. ðuýu÷kt0
Snðk òuE hu, òýu Íçkwfu ðes fu. ðuýu÷kt0 2
LkkMkk Lkefx hu, xeçkfze Au ~Þk{ fu. ðuýu÷kt0
íkuLku òuíkkt hu, Lkuýu LkªË nhk{ fu. ðuýu÷kt0 3
ðk{ fhýu hu, íke÷ ~Þk{ MkkunkÞ fu. ðuýu÷kt0
íkuLku òuíkkt hu, þku¼u MktíkkuLkk hkÞ fu. ðuýu÷kt0 4
¼k÷ ðå[u hu, hu¾k rík÷f ykfkh fu. ðuýu÷kt0
{Míkf WÃkh hu, Vw÷zkt fuhk nkh fu. ðuýu÷kt0 5
fh swøk÷ hu, fkuýeÞwt çku ~Þk{ fu. ðuýu÷kt0
f]»ýkLktËLke hu, Ãkqhe nizktLke nk{ fu. ðuýu÷kt0 6
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
5 6
hk„ : «¼kŒe …Ë - 1
«kŒ ÚkÞw t …t ¾e ƒku ÕÞkt , ò„ku Sð™ {khk;
yk¤‚zw t {u ÷e™u WXku , {ku n™ «ký Úkfe ÃÞkhk. «kŒ0 1
{ne ð÷ku ðk Äu ™w t Ëku ðk, WXe {neÞkhe;
{kð Œ{kYt {w ¾zw t òu ðk, ykðe W¼e ƒk’he. «kŒ0 2
fku {¤ ËkŒý Œi Þkh fhe™u , ÷kðe™u ÄheÞw t ; xu f.
ft [™ fu he Íkhe{kt s¤, s{w ™k™w t ¼heÞw t . «kŒ0 3
ÍkÍw t {k¾ý s{ðk yk…w t , ½] Œ ‚kfh™u …ku ¤e;
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk WXku , òô {w ¾ W…h ½ku ¤e. «kŒ0 4
…Ë - 2
ò„ku ò„ku s„Sð™ ðnk÷k, „w rýÞ÷ r„rhÄkhe;
Ëk‚ Œ{khkt Ëþo ™ fksu , Œ÷‚u ™h™khe. ò„ku 0 1
hkŒ „R …h¼kŒ ÚkÞw t , Ëe‚u hrð™w t yt sðk¤w t ;
WXku ™u y÷ƒu ÷k {w ¾zw t , ¼kðu Úke ¼k¤w t . ò„ku 0 2
r„rhÄhS „ku Xezk ykÔÞk, ‚ki ÚkR™u ¼u ¤k;
Xkðfe {khk ™kÚk ÚkR, „kÞku [kÞko ™e ðu ¤k. ò„ku 0 3
{rnÞkhe ½h fk{ {u ÷e™u , ykðe W¼e ƒkhýeÞu ;
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk WXku , òô ðk÷{ ðkhýeyu . ò„ku 0 4
…Ë - 3
WXku ™u y÷ƒu ÷k «eŒ{, {ku n™ ð™{k¤e;
{k™™eÞw ™kt {™ nhðk, ðkyku ðt ‚e Y…k¤e. WXku 0 1
{nezkt ÷R {neÞkhe [k÷e, …ku Zu ÷k òýe;
÷k÷S hku fe Ëký ÷eÞku , {khk zku ÷heÞk Ëkýe. WXku 0 2
‚q hs WøÞu ~Þk{¤eÞk, yu ðe r™ÿk fu { ykðe;
fnk™S Œkhu fkhýu , fksw t ËkŒýeÞw t ÷kðe. WXku 0 3
hu ý „R hrð ßÞku Œ ÚkR, Aw xâk „kÞku ™k „k¤k;
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk ykÔÞk, ‚ðu o Œu zðk „ku ðk¤k. WXku 0 4
…Ë - 4
«ký Sð™ þw t …ku Ze hÌkk, WXku yk¤‚zw t {ku ze;
{w ¾zw t òu ðk {w r™ðh ykÔÞk, W¼k fh òu ze. «ký0 1
Ëku ýw t ð÷ku ýw t {u ÷e™u ‚ðu o , ykðe ðú s™khe;
{ku h÷ze ‚w ýðk™e {™{kt , ykþk Au ¼khe. «ký0 2
Y…k¤ku þeh ƒkt Äku hU xku , „q Zu ht „ ½u hku ;
ysƒ ‚w ht „e ykt „÷ze, ÃÞkhk {ku n™S …u hku . «ký0 3
ƒksw fksw ƒu h¾zk Ähku , nu { fzkt nkÚku ;
ƒú ñk™t Ë ðkhe òÞ, Œkhe {q hrŒ™u {kÚku . «ký0 4
hk„ : ¼ihð …Ë-1
yÄ{ WØkhý yrð™kþe, Œkhk rƒhwË™e ƒr÷nkhe hu;
„úne ƒktÌk Akuzku ™rn r„rhÄh, yrð[¤ xuf Œ{khe hu... yÄ{0
¼he ‚¼k{kt ¼qÄhS Œ{u, ÚkÞk Aku {kze {khe hu;
ƒuxk™u nuŒu ƒku÷kðku, yð„wrýÞk rð‚khe hu... yÄ{0
suðku Œuðku …wºk Œ{khku, yý‚{òw yntfkhe hu;
…ux …zÞku Œu yð~Þ …k¤ðku, ðk÷{ òwyku rð[khe hu... yÄ{0
y™¤ yrn òu „únu yòýu, Œu Akuzkðu hkuðkhe hu;
ƒk¤f™u s™™e ‚{ ƒeòwt, ™rn s„{kt rnŒfkhe hu... yÄ{0
ƒúñk™tË™e yus rð™rŒ, {™ Äkheyu {whkhe hu;
…úeŒ ‚rnŒ Ëþo …h‚kËe, òuÞu ‚kts ‚ðkhe hu... yÄ{0
…Ë-2
{™{kun™ ‚wtËhðh {khk yð„wrýÞk rð‚hkðk hu;
yÄ{kuØkhf …rŒŒs™ …kð™ rƒhwwwË Œ{khwt [nkðk hu... {™0
‚nw Ëu¾kŒkt ~Þk{r¤Þk Œ{u {kze ÚkÞk Aku {kðk hu;
AkuY™e r[tŒk hk¾e™u {k Ëuþku {wtÍkðk hu... {™0
ƒk¤f nkuÞ Œu su{ Œu{ ƒku÷u ÷eyu fwxkýu ¾kðk hu;
s™™e hku»k ™ ÷u¾u òýwt yý‚{swt nkuÞ ykðk hu... {™0
þuhzeyu h{Œkt yÚkzkŒkt Akuhk hk¾u Ëkðk hu;
‚ƒ¤ ÚkE fkuE÷eyu [wtxeyku Œku {kŒk òÞ {u÷kðk hu... {™0
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
7 8
{™„{Œwt ‚ðuo {u÷e™u yuf Œ{™u heÍkðk hu;
ƒúñk™tË fnu {™ f{o ð[™u „wý Œ{khk „kðk hu... {™0
hk„ : ¼uhð – …Ë-1
…úkŒ ‚{u {khk …úkýSð™™wt, {w¾zwt òuðk òEyu hu;
™÷ðx hu¾k ™kiŒ{ r™h¾e, ytŒh ‚wr¾Þkt ÚkkEyu hu. …úkŒ0 1
Ëûký „ku¤ f…ku¤u Œe÷™wt, ~Þk{ r[ö r[¥k ÷kEyu hu;
©ðý ðk{{kt ~Þk{ rƒtËw òuE, fk{Äk{ rð‚hkEyu hu. …úkŒ0 2
‚wtËh ~Þk{ s„kzâk ‚khw, ½uhu ‚kËu „kEyu hu;
¼]fwxe ¼k÷rŒ÷f™u ¼k¤e, …h{k™tË ‚w¾ …kEyu hu. …úkŒ0 3
™tËS™u ykt„ýeyu r™íÞ r™íÞ, òŒkt ™net ÷òEyu hu;
ƒúñk™tË fnu ¼køÞ nkuÞ Œku, f]»ý Œýk fnuðkEyu hu. …úkŒ0 4
…Ë-2
…úkŒ ‚{u …kŒr¤Þk fuhwt, fkuzu Ëþo™ fheyu hu;
{nk {™kunh ™kiŒ{ {qhrŒ, ÷ku[r™Þk{kt Äheyu hu. …úkŒ0 1
s„Sð™™u s„kzðk ‚khw, {trËheÞk{kt „heyu hu;
{kŒ sþku{Œe he‚ fhu ŒkuÞ, ™eh¾e™u ™e‚heyu hu. …úkŒ0 2
þk{r¤Þk ‚khw ‚s™e, ÷kuf ÷ks …hnheyu hu;
nkut‚uÚke nz‚u÷k ¾kEyu, ™tËS™e yku‚heyu hu. …úkŒ0 3
…qhð ¼ð{kt …wÛÞ nkuÞ Œku, ðnk÷{S™u ðheyu hu;
ƒúñk™tË fnu fnk™fwtðh™u, fuzu fuzu Vheyu hu. …úkŒ0 4
…Ë-3
ÚkÞwt ‚ðkh [k÷e ‚¾e, òEyu ™tËhkÞ™u V¤eyu hu;
yk xkýu yk¤‚ {u÷e™u, nuŒu nuŒu n¤eyu hu; ÚkÞwt0 1
sËw…rŒ fuhu Ëþo™ òŒkt, ¾k¤u ŒkuÞ ™ð ¾¤eÞu hu;
r„rhÄh ‚khw „kéÞwt ¾kEyu, ykt„ýeyu x¤ð¤eyu hu. ÚkÞwt0 2
y÷ƒu÷k™u WXâk òýe™u, [hý f{¤{kt Z¤eyu hu;
„wtÚke nkh „¤u ykhku…wt, ™ð÷ „w÷kƒe f¤eyu hu. ÚkÞwt0 3
sþku{Œe™u ½uh òuhu òuhu, ˤýwt ÷uE™u ˤeyu hu;
ƒúñk™tË fnu su{ Œu{ fhe™u, {kun™S™u {¤eyu hu. ÚkÞwt0 4
…Ë-4
…ú¼kŒu QXe™u …unu÷wt, {w¾ òuEÞu {kðk™wt hu;
÷ku[r™ÞktÚke ðnk÷wt ÷k„u, {trËh ™t˃kðk™wt hu... …ú¼kŒu0 1
™ðhkt íÞkt Q¼k ™ð hneyu, su nkuÞ Œu ÷kðk™wt hu;
fnk™ fwtðh™u ™eh„h{ ÷E, r™íÞ ËEyu ™nkðk™wt hu... …ú¼kŒu0 2
ËÄe {k¾ý ½]Œ ‚kfh ËuEyu, ¾ktŒu fhe ¾kðk™wt hu;
s„Sð™™u s{Œk òuE™u, ytŒh ‚w¾ Úkkðk™wt hu... …ú¼kŒu0 3
[kiË ÷kuf™k ¼ku„ ‚t…r¥k, ðþ yu™u ðkðk™wt hu;
ƒúñk™tË fnu {khu òuEyu, r™íÞ Ëþo™ {kðk™wt hu... …ú¼kŒu0 4
hk„ : ¼ihðe-…ú¼kŒe – …Ë-1
Mðkr{™khkÞý™wt M{hý fhŒkt, y„{ ðkŒ yku¤¾kýe hu;
r™„{ r™htŒh ™urŒ fne „kðu, …ú„x™u …ú{kýe hu. xuf0
{t„¤Y… …ú„x™u {u÷e, …hkuûk™u ¼su su …úkýe hu;
Œ… ŒeÚko fhu Ëuð Ëuhkt, {™ ™ x¤u {‚kýe hu... Mðkr{0
fÚkk ™u feŒo™ fnuŒk Vhu Au, f{oŒýe su{ fnkýe hu;
©kuŒk™u ðõŒk ƒuW ‚{ßÞk rð™k™k, …ux™u yÚkuo …whkýe hu... Mðkr{
fkþe fuËkh fu îkhfk Ëkuzu, òu„™e swÂõŒ ™ òýe hu;
Vuhk Vhe™u …kAku ½h™ku ½h{kt, „kuÄku òuzkýku su{ ½kýe hu... Mðkr{
…eÄk rð™k ÃÞk‚ ™ ¼kt„u, {h …tz W…h Zku¤u hu …kýe hu.;
{wõŒk™tË {kun™ ‚t„ {¤Œkt, {kus y{q÷¾ {kýe hu... Mðkr{
hk„ : …ú¼kŒe-…Ë-1
feSÞu æÞk™ ©eÄ{o™k fwtðh™wt, ‚ðo …nu÷kt QXe …úkŒ:fk¤u;
™eh¾eÞu Y… ™¾þe¾ {nkhks™wt, ðk‚™k yþw¼Œífk¤xk¤u. 1
‚tŒ nrh¼õŒ ‚ki Qt½ yk¤‚ ŒS. r[tŒðeyu [hý yrŒ …úeŒ ykýe;
™eh¾eyu ™¾{ýe ‚e{k þku¼kŒýe, Ëw÷o¼ Ëuð™u yu{ òýe. 2
s{ýk Œu [hý™k yt„qXk W…hu, ™¾{ktne r[ö Œu òuE hnuðwt;
r[ö hõŒ hu¾k yrŒ þku¼Œe, {™ Œu{kt ÷E …úkuE Ëuðwt. 3
yt„qXk ykt„¤e™e W…h fuþ Au, ‚qû{ r[ö Au [k¾ze™kt;
yt„qXk …k‚u™e ykt„¤eyu Œe÷ Au, …úu{k™tË™e òuyu÷ ykt¾ze™k. 4
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
9 10
…Ë-2
{t„¤{q¤ {nkhks™k [hý Au, r[tŒðŒkt r[¥k{kt þktrŒ Úkkyu;
fk{™u ¢kuÄ {Ë÷ku¼ ÔÞk…u ™rn, WhÚkfe ‚ðo y¿kk™ òyu. 1
òw„÷ …ËŒ¤ rð»ku »kkuzþ r[ö Au, ™k{ Œu™kt nðu fnwt rð[khe;
MðÂMŒf sð òtƒw æðs ytfwþ ytƒws, yüfkuý ð@ Qæðohu¾k ÃÞkhe. 2
™ðr[ö Äkhðk s{ýk Œu [hý{kt, ðk{ …Ë{kt ƒeòt ‚kŒ þku¼u;
{e™ rºkfkuý™u ÔÞku{„ku…Ëf¤þ, yÄo[tÿ Ä™w»Þ r[¥k ÷ku¼u. 3
s{ýk Œu [hý™e ykt„¤e Au÷eÞu, rŒ÷ yuf y™w…{ yk™tËfkhe;
…kr™Þwt ‚wtËh ½wtxer…tze …h, …úu{k™tË Œ™ {™ òÞ ðkhe. 4
…Ë-3
™eh¾Œkt ™kÚk™e ò™wt Aƒe Sð{kt, ‚w¾ Úkkyu Ëw:¾‚ki Ëqh ðk{u;
s{ýk ‚kÚk¤ rð»ku r[ö yuf y™w…{, ™eh¾Œkt ¼õŒ {™{kuË …k{u. 1
fu¤™k MÚkt¼ suðk ‚kÚk¤ ‚wtËh „hwz™e …eX …kð™fkhe.
frxŒx …eŒ…x fMÞku fhwýkr™rÄ, ~Þk{ þku¼k frx ÷k„u ÃÞkhe. 2
™r÷™‚{ ™kr¼ …h rºkð÷eAƒe WËh{kt, WÒkŒ Wh{ktne fuþ ‚kunu
ƒu MŒ™ ~Þk{ …h Ak…™k r[ö Au, rŒ÷ yuf Wh rð»ku r[¥k {kunu. 3
Wh rð»ku fkiMŒw¼ ©eðåA r[ö Au, rðý„wý nkh™e þku¼k ‚khe;
Ërûký ƒknw Œu r™fx rŒ÷ [kh Au, …úu{k™tË òuE òuE òÞ ðkhe. 4
…Ë-4
yþhýþhý ¼wsËtz {nkhks™k, r[ö Œu{kt nðu fnwt ð¾kýe;
¼wò{kt Ak…™kt r[ö Au ‚wtËh, fnkuýeÞw ~Þk{ ‚w¾Äk{ ðkýe. 1
…kut[kÚke W…h Ak…™kt r[ö Au, fktzk Au fXý ƒ¤ðk™ ¼khe;
fh¼…h fuþ Au nÚku¤e hkŒeÞwt, ~Þk{ hu¾k Œu{kt LÞkhe LÞkhe. 2
hkŒe Au ykt„¤eÞwt hkŒk Au ™¾{rý, Q…zŒk Œe¾k Œu òuÞk suðk;
yuðk su fhðh ÄhŒ s™ rþh …h, ykŒwh y¼Þ ðhËk™ Ëuðk. 3
ò™w…ÞOŒ ¼ws ‚h‚ „s‚qtZÚke, ¼õŒ™u ¼uxðk Q¼k Úkkyu;
yuðk ½™~Þk{™e ¼wòAƒe W…hu, …úu{k™tË Œ™{™ ðkhe òyu. 4
…Ë-5
r[tŒðeyu r[ö {nkhks™k yt„{kt, ¼õŒs™ ¼kðþwt ðkhtðkhu,
ðk{ ¼k„u ð¤e ftXu ¼ws ðå[u, [kiË rŒ÷ ‚qû{ ‚h‚ ‚kh. 1
zkƒu …z¾u ð¤e ™ð rŒ÷ ™kiŒ{, ºký rŒ÷ fwûk{kt fnwt Awt òuE,
yuf rŒ÷ y™w…{ ftƒwftX ðå[u, ™eh¾Œkt ¼õŒ{™ hnu Au {kune. 2
r[ƒwf ™u yÄh …h fuþhu¾k Aƒe, yÄh …úðk¤ òuE r[¥k ÷ku¼u;
fwtË™e f¤e ‚{ Ëe…u Ëþ™kð¤e, f™f™e hu¾k{ktne ‚h‚ þku¼u. 3
ËkZ{kt r[ö Au ~Þk{ ‚kunk{ýwt, {tË {w¾nk‚ òuE ÷ksu fk{;
½uhu ‚kËu fhe ƒku÷Œk ð[™ nrh, …úu{k™tË™k Mðk{e ½™~Þk{, 4
…Ë-6
ðkhe òWt ðkhýu ðË™þþe W…hu, ™eh¾Œkt ™uý ™Úke Œ]ó ÚkkŒkt;
y{]Œð]rü fhu Œk… Œ™™k nhu, nhunhu fnu nrh Aetf ¾kŒkt. 1
þku¼k Œu þe fnwt ™kr‚fk þwfŒýe, „ku¤ f…ku¤ ƒnw ÷k„u Yzk;
™kr‚fk W…h rþ¤e™kt r[ö Au, r[tŒðŒkt ½kx™ðÚkkÞ fqzk. 2
s{ýk f…ku¤{kt {kuxku yuf rŒ÷ Au, rŒ÷ yuf {kuxku zkƒu fk™u;
su s™ ™eh¾e™u Äkhe ÷u r[¥k{kt, Œu ™ …zu {kÞkfk¤ …k™u. 3
fk™ ðetæÞk Œu™kt r[ö Au ‚wtËh, [t[¤ ‡„{ktne hu¾k hkŒe;
…úu{k™tË y÷e¾ts™ ðkhwt ÷E, W…{k Ëuðk ™Úke ƒwrØ ÚkkŒe. 4
…Ë-7
¼õŒs™hts™ ¼]fwxe ½™~Þk{™e, fk{™e òuE ŒwhŒ ÚkkÞ ½u÷e;
¼]fwxe™u nuXu ™u ™uºk™e W…h, hu¾k QXu yrŒ h‚ ¼hu÷e. 1
¼k÷ rðþk¤{kt …t[ hu¾k QXu Au, Q¼e Au ™u ºký [tÿkfkhu;
s{ýe fkuhu yuf r[ö Au ¼k÷{kt, ¼õŒs™ ™eh¾u ðkhtðkhu. 2
‚wtËh {MŒf ©e{nkhks™wt, rþ¾k ‚wtËh su{kt òuE s hneyu.
ºký rŒ÷ Au ð¤e rþ¾k™u …kA¤u, s{ýu ¼k„u Œu™u Äkhe ÷Eyu. 3
{kuxku yuf rŒ÷ Au ðk{ ðkt‚k{ktne, {kuxku yuf fuþ Au Œu™e …k‚u;
s{ýk ðkt‚k{ktne yk½ku rŒ÷ Au, …úu{k™tË ™eh¾Œkt Ëw:¾ ™kþu. 4
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
11 12
…Ë-8
™¾þe¾ ™eh¾e™u r[öðýo™ fÞkO, ‚tŒnrh¼õŒ™u r™íÞ „kðk
¼õŒ™k Wh rð»ku ©e{nkhks™e, ‚wtËh {qrŒo ‚kûkkŒ Úkkðk. 1
…w»…™kt ¼q»ký ð‚™ {nkhks™kt, yuf …Ë{kt nðu fnwt ð¾kýe;
Wßßð÷ …k½rþh ïuŒ …xfku ¾¼u, ïuŒ ÄkuŒe …nuhe …úeŒ ykýe. 2
…w»…™k nkh Whftfý …w»…™kt, …w»…™kt ƒkòw Œu ƒktæÞk ƒknu;
…w»…™k „wåA Œu ¾kuMÞk ƒu fk™{kt, Œkuhk ÷xfu ‚wtËh …k½ {ktnu. 3
yu …Ë su fkuE þe¾u ™u ‚kt¼¤u, yu Aƒe™wt r™íÞ æÞk™ Ähþu;
…úu{k™tË fnu Œu™k Wh{kt ykðe™u, Mðk{e ‚nò™tË ðk‚ fhþu. 4
hk„ : fuËkhku …ú¼kŒe – …Ë-1
æÞk™ Äh æÞk™ Äh Ä{o™k …wºk™wt, su Úkfe ‚ðo ‚tŒk… ™k‚u;
fkurx hrð [tÿ™e fktrŒ Íkt¾e fhu, yuðk Œkhk Wh rð»ku ™kÚk ¼k‚u... æÞk™0 1
rþh …h …w»…™ku {w„x ‚kunk{ýku, ©ðý …h …w»…™k „wåA þku¼u,
…w»…™k nkh™e …tÂõŒ þku¼u „¤u, ™eh¾Œkt ¼õŒ™kt {™ ÷ku¼u... æÞk™0 2
…[ht„e …w»…™k ftfý fh rð»ku, ƒktÞu ƒkòwƒtÄ …w»… fuhk,
[hý{kt ~Þk{™u ™u…wh …w»…™k, ÷r÷Œ rºk¼t„e þku¼u ½ýuhk... æÞk™0 3
yt„kuyt„ …w»…™kt yk¼hý …nuhe™u, Ëk‚ …h {nuh™e ‡rü fhŒkt ,
fnu Au {wõŒk™tË ¼s ‡Z ¼kðþwt, ‚w¾ Œýk r‚tÄw ‚ðuo fü nhŒk..æÞk™0
…Ë-2
…úeŒ fh …úeŒ fh …ú„x …hƒúñ þtw, …h nh yðh …t…k¤ …úkýe,
…hkuûkÚke ¼ð Œýku …kh ykðu ™net, ðuË ðuËktŒ fnu ‚íÞ ðkýe..…úeŒ0 1
fÕ…Œhw ‚ðo™k ‚tfÕ… ‚íÞ fhu, …k‚u sE …úeŒ þwt ‚uðu ßÞkhu,
Œu{ su …ú„x …whw»kku¥k{ …úeAþu, Úkkþu nrhs™ Œífk¤ íÞkhu... …úeŒ0 2
…ú„x™u ¼S ¼S …kh …kBÞk ½ýk, „eÄ „wr™fk fr…ð]tË fkuxe,
ðúsŒýe ™kh ÔÞr¼[kh ¼kðu Œhe, …ú„x W…k‚™k ‚kiÚke {kuxe...…úeŒ0 3
©e ™khkÞý Mðk{e™u …hnhe, òh ¼s™kh ‚ðuo Ïðkh Úkkþu,
fnu Au {wõŒk™tË …ú„x ¼s …úkýeÞk, y½Œýk yku½ Œífk¤ òþu...…úeŒ0 4
…Ë-3
hkŒ hnu …kA÷e [kh ½rxfk ŒiÞut, ‚tŒ™u þÞ™ ŒS ¼s™ fhðtw,
Mðkr{™khkÞý ™k{ Wå[khðwt, …ú„x …hƒúñ™wt æÞk™ Ähðwt... hkŒ0 1
Œu ‚{u yk¤…t…k¤ ƒfðwt ™rn, r[¥k nrh[hý{kt …úkuE Ëuðwt;
„]nMÚk™u s„Œ stò¤™u …hnhe, f]»ý „kurðtË „ku…k¤ fnuðwt... hkŒ0 2
¼s™ ŒS yu ‚{u yLÞ Wã{ fhu, ™khfe ÚkkÞ Œu ™h ™u ™khe;
Œu {kxu y{q÷¾ yð‚h …k{e™u, nrhs™ ‚ðo ÷uòu rð[khe... hkŒ0 3
Ëw÷o¼ ‚ks Œu ‚w„{ ©enrh fÞkuo, ¾kuÞ÷k rËð‚™e ¼kt„e ¾k{e;
fnu Au {wõŒk™tË ¼s ‡Z ¼kð þtw, ©e™khkÞý ‚íÞ Mðk{e... hkŒ0 4
…Ë-4
¼s™ fh ¼kð þwt …ú„x …hƒúñ™wt, hk¾ nrhY…{kt {™ Œkhwt;
…ú„x™k ¼s™Úke …h{‚w¾ …k{eyu, Wh Úkfe ™kþ …k{u ytÄkhwt...¼s™0
™¾rþ¾ ™kÚk™e {qrŒo ‚kunk{ýe, [hý™kt r[ö ‚tŒk… xk¤u,
…úu{ þwt r[tŒðu [hý ©enrhŒýkt, „útÚke „k¤u fk{ ‚ðuo ƒk¤u... ¼s™0
™¾Œýe …tÂõŒ™e ßÞkuŒ r™Œr™Œ ™ðe, WËh{kt rºkð¤e yrÄf þku¼u;
Wh rð»ku ©eðí‚ r[ö™u r™h¾Œkt, ‚tŒ™k r[¥k Œífk¤ ÷ku¼u... ¼s™0
™uý ™u ðuý r[¥k[kuh ‚kunk{ýkt, …h{ WËkh yrŒ[Œwh Mðk{e;
fnu Au {wõŒk™tË ¼s ‡Z ¼kð þwt, …ú„x …ú{ký yu ytŒhò{e...¼s™0
hk„ : rƒ¼k‚ …Ë - 1
«kŒ: ¼Þku «ký ÃÞkhu , ò„ku r„hÄkhe .. «kŒ:
‚¾k ‚ƒ yk Þu îk h, ÷u ÷u fh …w » …nk h;
f] »ý fne xu h™nu , {t z¤e Œw {khe .. «kŒ:0 1
‚t „ ÷u …q òfk u ‚k s, ø ðk ÷™e yk R {nk hk s;
‚ƒnefu nkÚk ‚ku nu , ft [™fe Úkkhe .. «kŒ:0 2
‚t „ ÷u ‚¾e ‚{k s, yk R nu Ëhþ™ fk s;
îkh…u ¾ze nu , ð] »k¼k™fe Ëw ÷khe .. «kŒ:0 3
Ëhþfk u Ëk ™ Ëe su , ™Þ™k t ‚w V÷ fe su ;
{w õŒk™t Ë ðkhðkh, òŒ ƒr÷nkhe .. «kŒ:0 4
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
13 14
…Ë - 2
ƒt ‚he ƒsi Þk fk™, {u hu ½u h ykðku . ƒt ‚he0 xu f0
¼w » k ™ ð‚™ Äk he , ðu „u yk ðk u „e hÄk he ;
{ku h÷e{U {eXe {eXe, hk„™e ‚w ™kÞku . ƒt ‚he0 1
÷øÞk u nu Œw {k hk u æ Þk ™, ¼R {U Œk u yu f Œk ™;
h‚ef {ku n™ {ku Þu , ft X‚w t ÷„kÞku . ƒt ‚he0 2
Œ™ fÞk u o Œw { fk s, Ak u ze ‚ƒ ÷k u f÷k s;
yÄh ‚w Äkh‚ ÃÞkhu , «u { fhe …kÞku . ƒt ‚he0 3
Œw {ne ‚u «e Œ òu ze , yk u h ‚ƒne ‚u Œk u he ;
{w õŒk™t Ë yu ne {k„u , ™u nfw t ™e¼kÞku . ƒt ‚he0 4
…Ë - 3
Aku zku {u hku [eh ~Þk{, «kŒ ¼Þku ÃÞkhu . Aku zku 0 xu f0
[e ze Þk fhŒ ‚k u h, nk u Œ nu ½t xk ½k u h;
™Úk™efku {ku Œe XÞku o , nkh nw t Œw {khu . Aku zku 0 1
{w ¾fk u Œt ƒk u ÷ „Þk u , Ëe …f ‚k u ¾e Ò k ¼Þk u ;
{k™™e {Úk™ {R, …eÞk {Œðkhu . Aku zku 0 2
fw {w Ë™e ‚t fw [k ™e , f{÷e ™e ƒe f‚k ™e ;
Œw {Œku ™e‚t f ‚Ëk, ™t Ë fu Ëw ÷khe. Aku zku 0 3
Œw {nk u Sð™ «k ™, r ™{¾ ™ Ak u zw t æ Þk ™;
{w õŒk™t Ë „ku …efk Þw t , ð[™ W[khu . Aku zku 0 4
…Ë - 4
yksfe þku ¼k ~Þk{, ƒh™e ™ òðu . yksfe0 xu f0
¼q » k ™ ð‚™ þk u ¼u , Ëu ¾ Ëu ¾ {™ ÷k u ¼u ;
fw t z¤fe òu íÞ þþe, ‚w hfw t ÷òðu . yksfe0 1
‚k u nŒ nk u ¼e ™u ðk ™, ƒk u ÷™e y™t „ ƒk ™;
Wh…h …w »… nkh, yrÄf ‚ku nkðu . yksfe0 2
‚w hr ð™Œk fu ð] t Ë, ™k [Œ yr Œ yk ™t Ë;
™khË Œw ƒÁt „kÞ, Œð „w ™ „kðu . yksfe0 3
~Þk { hu þk u ¼k Œw {k he , ‚t Œ™fw t ‚w ¾fk he ;
{w õŒk™t Ë yu ne Y…, ‚Ëk Wh æÞkðu . yksfe0 4
hk„ : xkuze …Ë - 1
Ak t ze fu ©e f] » ý Ëu ð, yk u h fe òu fÁt ‚u ð;
fkxe zkhku fh {u hku Œe¾e Œhðkh‚u . Akt zefu 0 1
í Þk „e fu h‚e f fnk ™, yk i hfk u òu ÄÁt æ Þk ™;
[eh zkhku AkŒe {u he, fXe™ fw Xkh‚u . Akt zefu 0 2
f] » ýr ƒ™k yL Þ su ne , Rü ò™e ™{w t Œu ne ;
Vku h zkhku þeh {u hku , {w ‚¤ «nkh‚u . Akt zefu 0 3
{w õŒk ™t Ë fnu {k u Þu , yk i h òu «Œe Œ nk u Þ;
ò™eÞku yrÄf ™e[, ï…[ ÷ƒkh‚u . Akt zefu 0 4
…Ë - 2
Ak t ze fu ©e ½™~Þk {, yk u hfk u òu s…w t ™k {;
fh÷u fxkhe {u he, Sbk fkxe zkheÞku . Akt zefu 0 1
÷k u f™fe ÷k s zÁt , òu ™ ¼õŒr [ö ÄÁt ;
…kðffu {æÞ {u hu , Œ™fw t «òheÞku . Akt zefu 0 2
Sðe fk fk u ÷k u ¼ ò™e , ¼Â õŒ fÁt {U Ak ™e ;
Œu ne Ae™ Œ™ {u hku , þi ÷‚U …AkheÞku . Akt zefu 0 3
{w õŒk ™t Ë fnu Œu he , áZŒk òu z„u {u he ;
þw ¤eÞU [ZkR Œe¾u , Œeh™‚U {kheÞku . Akt zefu 0 4
…Ë - 3
nk u Þ {U ©e f] » ý Ëk ‚, yk u hfe òu fÁt yk þ;
ò™eÞku ÷ƒkh ÷w å[ku , ™e[ X„ òh‚U . nku Þ0 1
st º k {t º k ‚í Þ ò™w t , Œk fe òu «Œe Œ yk ™w t ;
ò™eÞku yrÄf {q Z, fw {rŒ „{kh‚U . nku Þ0 2
Ä{o ne ™ ¼Â õŒ fÁt , «¼w ‚U òu ™r n zÁt ;
ò™eÞku «ƒ¤ …k…e, ¼q {enw t fu ¼kh‚u . nku Þ0 3
{w õŒk ™t Ë fnu Rü yu f, Œk fe òu ™ hk ¾w t xu f;
ò™eÞku yrÄf ƒw hku , „t zf ƒezkh‚u . nku Þ0 4
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
15 16
…Ë - 4
…k Þ fu ©e f] » ý r …Þk yk u h‚U òu òu Át SÞk t ;
ò™ku {ku Þ s„ {æÞ, ‚ƒ‚U ÷ƒkhßÞw t . …kÞfu 0 1
«„x MðY… í Þk „w t , yk u h‚U òu y™w hk „w t ;
ò™eÞku sYh {ku fw t , …k…fku «nkhßÞw t . …kÞfu 0 2
{ã {k t ‚ ¼k u „e Ëu ð, Œk fe òu fÁt {U ‚u ð;
nku ™k ‚Ëk þeh {u hu , ð@ fu «nkhßÞw t . …kÞfu 0 3
{w õŒk ™t Ë fnu {k u Þ, yk u hfe òu yk þk nk u Þ;
ðu ~Þk‚{ ðu þ {u hku , ò™ku yrŒ ¾ðkhßÞw t . …kÞfu 0 4
hkøk : fuËkhku ÃkË - 1
{kðS {w sÃkh ¾w çk yZ¤f ZéÞk, {knu Yt {t rËh Äk{ feÄw t ;
Mkw¾íkýk ®MkÄw Mknsu {éÞk ~Þk{¤ku, ík{Úkfe {knuYt fks MkeÄwt. {k0 1
ËeLk Ëw çko ¤íkýe òýe ík{u , {w sÃkh yríkþu s feÄe;
Ëku Þ÷e ðu ¤kLkk ËkMk Aku LkkÚkS, ~Þk{¤k {khe Mkt ¼k¤ ÷eÄe. {k0 h
su Mkt øk Lku n fÞko u íku Lku Lkð rðMkhku , ¼õíkðíMk¤ ík{u yrÄf hMkeÞk;
rçkËh Ãkku íkkíkýw t MkíÞ fhðk ík{u , {knu hu {t rËh LkkÚk ðMkeÞk. {k0 3
yks y{] íkíkýk {u n÷k ðhMkeÞk. ¼økíkýe ¼kðx yks ¼køke,
yks {wõíkkLktË yrÄf Mkw¾ WÃkßÞwt ík{ Mktøk ~Þk{ áZ ÷økLk ÷køke. {k04
ÃkË - h
{knu hu {t rËh y¾t z hÌkku {kðS, ík{ rðLkk Ëw :¾íkýku yt ík Lkk’ðu ;
ykðíkwt òuçkLk yLktøk Ëw:¾ Ëu Äýwt, íkLk íkýk íkkÃk íku fkuý þ{kðu. {k0 1
ykþ Mkðu o Ãkhnhe «eík ík{þw t fhe, ðhe nw t rðMnðt íke LkkÚk ík{Lku ;
{ËLkrhÃkw {khðk íkkÃkLku xk¤ðk, yÄh y{] íkhMk Ãkkyku y{Lku u . {k0 h
íkøk Mkt øk ykþ WËkh Mkt MkkhÚke, Lkxðh rLkr{»k fu { hnw w t LÞkhe;
LkÞýLke ykøk¤u y¾tz hnku LkkÚkS, rðrðÄ rðLkkuË fhíkk rðnkhe. {k0 3
hMkeÞkS ík{ Mktøk htøk ÷køÞku ¾hku, øk{u Lkrn sõíkLkku øktÄ {tsLku.
yks {w õíkkLkt Ë ykz Mkðu o x¤e, yhÃke nw t íkLk {Lk Lkk[ íkw sLku . {k0 4
ÃkË - 3
{knu Yt ¼køÞ yríkþu s yrÄf:ÚkÞw t LkkÚkS ík{Mkt øk Lku n òu ze;
íkLkíkýk íkkÃk Mkt íkkÃk Mkðu o xéÞ, íkLk ÄLk sõíkþw t «eík íkku ze. {k0 1
yMkík Mkw¾ Ãkhnhe LkkÚk ík{Lku ðhe, ÷kufLke ÷ks Lkð Äkhe {Lk{kt;
þqhkLke Ãkuhu ík{ MkLk{w¾ [k÷íkkt, yrÄf ykLktË Lkð {kÞ íkLk{kt. {k0h
fku xe çkú ñkt zLkk LkkÚk fYýk fhe, ©enrh {knu hu {ku nku ÷ ykÔÞk;
þhýkøkíkíkýk ÷kz Ãkk¤ku MkËk, ¼õík Mk÷ ík{u LkkÚk fnkÔÞk. {k0 3
Ëu nze òÞ Ãký Lku n Aw xòu , yu ðh ykÃkòu LkkÚk y{Lku ;
{w õíkLkt Ë fnu LkkÚkS ©enrh rLkr{ík LÞkhk Lkð {w ÷w t ík{Lku . {k0 4
ÃkË - 4
Ãkw Y»kku ¥k{ ík{u «økx {w sLku {éÞk, yks ykLkt Ë yku Ä ðéÞk {khu ;
yMkíÞLke ykþ Mkðu o WhÚke Ãkhnhe, ~Þk{¤e ÚkE áZ þhý íkkhu Ãkw . 1
rð»kÞ ðkÞw ðzu ík] ý su { Wzíke, {kðS {u YLku íkw ÕÞ feÄe;
fku rx çkú ñkt zLkk LkkÚk fh MkkELku , y[¤ ÃkËðe {Lku yks ËeÄe. Ãkw . h
nkMk rðLkku Ë çknw nu ík Ëu ¾kzíkk, {nk«¼w ykðeÞk {nku ÷ {khu ;
Lkxðh y÷ki rff YÃk rLknk¤íkkt , hMkeÞkS hk[e nw t ht øk íkkhu . Ãkw . 3
Ëw :MknËw :¾ fkÃkeÞw t y¾t z, yÂMÚkh ÂMÚkh MÚkkÃkeÞw t Au ÷ hMkeÞk;
fnu Au {w õíkkLkt Ë Mkðu o fkMk¤ x¤e, {knu hu {t rËh LkkÚk ðMkeÞk. Ãkw . 4
hk„ : ¼ihðe …Ë - 1
{w hrŒ Œ{khe {khk ~Þk{ þku ¼k Äk{ Au ;
Aƒe …h ðkÁt fkurx fk{ fu {™ yr¼hk{ Au. {whrŒ0 1
«u {e s™™k «ký Aku S Œ{u ©enrh;
Ëþo™ fks ËÞk¤ ykðe ‚ðo ‚wtËhe. {whrŒ0 2
Œ÷¾u Au ‚ki ðú s‚kÚk Ëþo ™ fkhýu ;
ò„ku {khk Sð™«ký fu òô Œkhu ðkhýu. {whrŒ0 3
{™{k u n™ r [¥k [k u h Ëþo ™ yk …e Þu ;
{wõŒk™tË fnu ™kÚk Ëw:‚nËw:¾ fk…eÞu. {whrŒ0 4
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
17 18
…Ë - 2
Œ{u {khk «ký ykÄkh Au ÷ðh ©enrh;
ò„ku {khk s„™k Sð™ òuô ™uýkt ¼he. Œ{u0 1
fku ™e ‚t „u òøÞk {khk ~Þk{ h‚ef þehku {ýe;
Œ{Úkfe Œku ðús™kh h‚ef yrŒ ½ýe. Œ{u0 2
h‚{kt fÞko [f[w h Œ{™u Œku ©enrh;
{¤e fkuR [Œwh ‚wòý y÷kirff ‚wtËhe. Œ{u0 3
ykðze þw t r™ÿk {khk™kÚk n‚u Au ‚ki ¼k{e™e;
{wõŒk™tË fnu {kð ò„ku Œku swðu fkr{™e. Œ{u0 4
…Ë - 3
ò„ku {khk Sð™«ký hs™e ðeŒe „R;
Ëþo™ fkhý ËÞk¤ „ku…e ½u÷e ÚkR. ò„ku0 1
{™ {kLÞw t Œ{ ‚kÚk hnu fu { Äkhýu ;
ŒS fw¤ ÷kuf™e ÷ks Ëþo fuhu fkhýu. ò„ku0 2
[kŒf ‚h¾e xu f Ähe™u ðú s ‚w t Ëhe;
{™ f{o ð[™u ™kÚk ‚ðuo Œ{™u ðhe. ò„ku0 3
su þw t {™ {kLÞw t {khk ~Þk{ Œu Œku ÃÞkhe ½ýe;
{wõŒk™tË fnu ™kÚk …uhÞ‚e y{Œýe. ò„ku0 4
…Ë - 4
ðú sðr™Œk™e ‚w ýe ðkŒ ©enrh ò„eÞk;
[hýu ™{e ‚ðuo ™kh, Œk… ‚ðuo ðk{eÞk. ðúsðr™Œk0 1
r™ÿk™kt ¼ÞkO ™u ý W½kze òu Þw t ©enrh;
þku¼u òýu þhË ‚hkus hõŒhu¾k Ähe. ðúsðr™Œk0 2
…eŒkt ƒh Œ™w Äkhe h‚ef Aƒe ~Þk{™e;
þku¼u òýu hõŒ ‚hkus ‚rnŒ ½™Ëk{™e. ðúsðr™Œk0 3
Vw ÕÞkt Au ðË™ ‚hku s h‚ef hrð òu R™u ;
{wõŒk™tË fnu {kð ÷eÄkt {™ {kune™u. ðúsðr™Œk0 4
hk„ : …ú¼kŒe – …Ë-1
þku¼k‚k„h ~Þk{ Œ{khe {qhrŒ ÃÞkhe hu;
{qhrŒ ÃÞkhe hu ™k¾wt {khk …úký ðkhe hu xuf0
‚wtËhŒk òuE {w¾™e þþe ‚wh ÷òE hu,
{w¾ Ëu¾kze ™ð þõÞk, ðMÞk „„™ òE hu... þku¼k0 1
{k™ nÞwO {rýÄh™wt rþ¾k-fuþ fk¤u hu,
yð™e W…h hne ™ þõâk, „Þk …kŒk¤u hu... þku¼k0 2
[t[¤ ÷ku[™ òuE™u, ÷ßò …kBÞkt Œe™ hu,
¾ts™ fwht„ ð™ ðMÞkt, s¤u ƒqzâkt {e™ hu... þku¼k0 3
[k÷ [ŒwhkE òuE™u „s fhu rĬkh hu,
…úu{k™tË fnu rþh ™k¾u Äq¤ ðkhtðkh hu... þku¼k0 4
…Ë-2
ðk÷e ÷k„u ðk÷{ Œkhk {w¾™e ðkýe hu,
{w¾™e ðkýe ©ðýu ‚wýe nwt ÷ku¼kýe hu xuf0
{w¾™e ðkýe ‚kt¼¤e ŒS [t[¤ŒkE hu,
ÂMÚkh ÚkE™u r™íÞ ‚uðu [hý h{k zkne hu... ðk÷e0 1
{w¾™e ðkýe ‚kt¼¤e hkåÞk ‚wtËh Y…u hu,
s„Œ‚w¾™u …hnhe ÷eÄku ¼u¾ ¼q…u hu... ðk÷e0 2
ðkýe ‚kt¼¤e ‚™fkrËfu ÷eÄe niÞu Äkhe hu,
½hÚke ½h ™ {ktrzÞwt hÌkk ƒúñ[khe hu... ðk÷e0 3
{w¾™e ðkýe ‚kt¼¤e {khu …úeŒ ƒtÄkýe hu,
…úu{k™tË fnu Œ™ {™ fhwt fwhƒk™e hu... ðk÷e0 4
…Ë-3
ykuhk ykðku Au÷ Œ{khwt Aku„÷wt òuWt hu,
Aku „÷w t òu Wt hu Au ÷k {khk {™{kt …ú ku Wt hu ... xu f0
Aku„÷wt Œkhwt yxõÞwt {khk Wh{kt ykðe hu,
{kun™ Œkhe {qhrŒ {khk {™{kt ¼kðe hu... ykuhk0 1
{w¾Œýu {hf÷zu {w™u ½u÷ze feÄe hu,
‚k{wt òuE Œ{u þk{¤k þwØ ƒwØ ÷eÄe hu... ykuhk0 2
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
19 20
þwÄ ¼q÷e þheh™e rË÷ õÞktÞ ™ „kuXu hu,
{™zwt ðuæÞwt {knhwt ™uýkt™e [kuxu hu... ykuhk0 3
yux÷wt Œku nðu fhòu {kýe„h {kðk hu,
…úu{k™tË™k ™uý{kt hnku ykðk™u ykðk hu... ykuhk0 4
…Ë-4
fk™ Œ{khu fkhýu nwt Œku ½u÷ze zku÷wt hu;
½u÷ze zku÷tw hu Œ{ rð™k ƒeòwt ™ ƒku÷tw hu... xuf0
÷kufrzÞk™e ÷ks {u÷e ‚t‚khÚke Œkuze hu;
{™ f{o ð[™u {kðS Œ{ ‚kÚku òuze hu... fk™0 1
ƒef {ut Œku ‚t‚kh™e ‚ðuo fkZe ƒk’he hu;
hkSð÷ku[™ hr‚Þk ÚkE hne Œ{khe hu... fk™0 2
Œ{u {khk nwt Œ{khe Ëwrhs™ ™ òýu hu;
…úeŒ{ ðkŒwt …úu{™e ™ {¤u ™kýu hu... fk™0 3
hkS hnuòu hr‚Þk fnuðwt ½xu Œu fnuòu hu;
…úu{k™tË™k ™kÚkS Ëþo™ Ëuòu hu... fk™0 4
hk„ : hk{„úe-…ú¼kŒe …Ë-1
{™hu {kLÞwt ™tË÷k÷ þwt, òuE …k½ …u[k¤e;
heÍe hne yu™k Y…{kt, ¼qÄhS™u ¼k¤e... {™0 1
¼k÷ rŒ÷f fkuE ¼kŒ™wt, fu‚h™wt rðhksu;
™Þýw™e þku¼k òuE™u, fkurx hrŒ…rŒ ÷ksu... {™0 2
Vq÷zk™k Œkuhk Íwfe hÌkk, ͤfu fwtz÷ fk™u;
{w¾zk™e þku¼k òuE™u, {kune ¼e™÷u ðk™u... {™0 3
neh÷Œk þw¼ nkh™u, òuŒkt hne Awt ÷ku¼kE;
{wõŒk™tË™k ™kÚk þwt, feÄe y[¤ ‚„kE... {™0 4
…Ë-2
s™{ ‚V¤ fÞkuo {knhku, ™xðh ™tË÷k÷u;
‚w¾zwt y÷kirff þk{¤u, ykÃÞwt yrŒ ½ýwt ðk’÷u ... s™0 1
{™™k {™kuhÚk …qrhÞk, „wýðtŒ r„hÄkhe;
{kð W…h {ut {knhwt, ™kÏÞwt ‚hð‚ ðkhe... s™0 2
…hðþ ÚkE nwt Œku …úu{{kt, þk{r¤Þk™u ‚t„u;
hr‚f ‚÷wýk ðúshks™u, hk[e nwt Œku ht„u... s™0 3
SŒ™ku ztfku ðkr„Þku, heÍâk fwtsrðnkhe;
{wõŒk™tË™k ™kÚk™u, ðhe ÚkE s„ LÞkhe... s™0 4
…Ë-3
‚„…ý feÄwt {ut ~Þk{þwt, {™{kt ‚{S rð[khe;
ykþ ŒS ‚t‚kh™e, ÄÞko Wh{kt {kuhkhe... ‚„0 1
r™{¾ ™ {u÷wt ™kÚk™u, ™uýwtÚke LÞkhk;
…h{ M™une þk{¤ku, {™u …úkýÚke ÃÞkhk... ‚„0 2
¼ðƒúñkrËf {nk {wr™, Œu™u Ëw÷o¼ ðk’÷ku;
Œu hr‚Þku {ws™u {éÞk, ™xðh ™tË÷k÷ku... ‚„0 3
ÚkE Awt yrÄf y÷ƒu÷ze, ÷ßò ÷kuf™e {u÷e;
{wõŒk™tË™k ™kÚk þwt, ƒktÄe ‡Z fhe ƒu÷e... ‚„0 4
…Ë-4
yks {khwt ¼køÞ WËu ÚkÞwt, ™ehÏÞk ðús…rŒ ðk÷ku;
Au÷ Aƒe÷ku þk{¤ku, ÷u’he ™tËS™ku ÷k÷ku... yks0 1
shf‚e …k½™k …u[{kt, Œkuhk yrÄf rðhksu;
{w¾ þku¼k òuE {kð™e, …qhý þþe ÷ksu... yks0 2
¼k÷ rðþk¤ rðhksŒwt, ™uýkt yrýÞk¤kt;
yrŒ [t[¤ h‚™kt ¼Þko, ftfku¤u÷ fk¤k... yks0 3
yt„kuyt„ {qrŒo {kÄwhe, hr‚Þku r„hÄkhe;
{wõŒk™tË™k ™kÚk™e, Aƒe …h ƒr÷nkhe... yks0 4
hk„ : ¼ihðe …Ë - 1
{U Œku „w Lnu „kh Œu hk hu , nku Mðkr{™T {u hk. {U Œku 0 xu f0
nw t „w Lnu „kh Œu hk fehŒkh, Ëu þh™ [h™ fu hk hu . {U Œku 0 1
yÄ{ yku Äkh …rŒŒ s™ …kð™, {u xŒ ¼ð Vu hk hu . {U Œku 0 2
Þu ne ƒehË ½™~Þk{ ‚w ™e Œu hk, fe™ku [h™ zu hk hu . {U Œku 0 3
«u {k™t Ë fu ’ «¼w ¼ð‚k„h Œu , …kh fhku ƒu hk hu . {U Œku 0 4
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
21 22
…Ë - 2
{u he Œf‚eh fheÞku {kV, nku nrh s„ ÔÞk… {u he0 xu f0
ƒnw Œ ƒ™e Œf‚eh {u hu ‚u , ‚ƒrðrÄ ò™Œ yk…. {u he0 1
n{ y…hkÄe Sð s™{fu , fnk ƒh™w t fne …k…. {u he0 2
MÚkk…™u Ä{o Ä{o fw ÷ «„xu , yÄ{o fh™ WÚkk…. {u he0 3
«u {k™t Ë ŒÞku o ¼ð‚k„h, Œu hu [h™ «Œk…. {u he0 4
…Ë - 3
Œku hu {u he ƒkt n „ú nu fe ÷ks, nku {u hu {nkhks. Œku hu 0 xu f0
n{ nu …rŒŒ Œw { …rŒŒfu …kð™, r„hÄh „heƒ r™ðks. Œku hu 0 1
[nw sw „fu ™h™khe …kŒfe, ‚ƒne yku Äkhu yks. Œku hu 0 2
yÄ{ yku Äkh™ rºk¼w ð™ Œkh™, ©enrh f] …k fu snks. Œku hu 0 3
«u {k™t Ë fu ’ «¼w «„xu Ä{o fw ÷, yÄ{ yku Äkhý fks. Œku hu 0 4
…Ë - 4
{U Œku Ae™ Ae™ Œu hk „w Lnu „kh, nku Ä{o fw {kh. {U Œku 0 xu f0
{U „w ÷k{ Œu hu [h™ f{÷fk, Œw t {u hk þehËkh. {U Œku 0 1
òu fh™e ‚w ™enku «¼w {u he, ™krn fƒnw r™MŒkh. {U Œku 0 2
y…™ku rƒYË rƒ[khfu fu þð, ÷esu {ku n™ {u he ‚kh. {U Œku 0 3
«u {k™t Ë ½™~Þk{ ™k{…h, ƒkh ƒkh ƒr÷nkh. {U Œku 0 4
hkøk : rçk÷kð÷ ÃkË - 1
sÞ ©eLkkhkÞý Mkðofkhý MkËk, sÞ ©e yûkhÃkrík ytíkhò{e; sÞ0 xuf0
sÞ ©eÄ{koí{s «økx ÃkwY»kku¥k{, sÞ ©e MknòLktË Mkw¾Ë Mðk{e. sÞ0 1
hxík ËþþíkðËLk rLkøk{ ykøk{ MkËk, sÞrMk íðt Lk{ík Mkwh þeþ Lkk{e;
sÞrMk íðt ¼sík {wrLk ¼õík rLk»fk{ sLk, sÞ ©e Ëkíkkh fiðÕÞÄk{e. sÞ0 2
fk¤ {kÞk Ãkw Á»k h[ík çkú ñkt z çknw , Ãkh{ Ãkw Á»k íkð árü Ãkk{e;
nkuík Ãkk÷Lk «÷Þ íkð ¼]fwrx ¼tøk fhe, sÞ ©eMkðuoïh ynt Lk{kr{. sÞ0 3
sÞ ©ef{÷kÃkrík sÞ ©eLki rcf síke, ßÞrMk íðt ¼sík Ãkw Á»k yfk{e;
ßÞ ©e Ãkh{u ïh íkð [hýþhý{U , ykÞku «u {kLkt Ë økYzøkk{e. sÞ0 4
ÃkË - 2
sÞ ©e{nkhks ©enrh Ä{ko í{s, sÞ ©ef] »ý ÷e÷krðnkrh sÞ0 xu f
sÞrMk sw øksw øk «rík Ä{ko ðLkkÞ, Ähík ÷e÷kðÃkw sÞ íkw {khe. sÞ0 1
sÞ ©e Ä] ík {eLk ðhkn f{Xkf] rík, sÞ ©eLkh®Mkn ðk{Lk {ku hkhe;
sÞ ©e¼]økwfw÷rík÷f sÞ©e h½wLktËLk, sÞrMk ©ef]»ý çkwÄ f÷fe níkkhe. sÞ0 2
sÞ ©eLkkhË ÔÞkMk Ãk] Úkw nrhnt Mk Ë¥k, ÄLkðt íkhe {Lkw nÞYÃk Äkhe,
sÞ ©e çkÿeÃkrík frÃk÷ MkLkfkrËf, sÞrMk ©eði hks Äú w ð y[÷ fkhe. sÞ0 3
sÞ ©e [ku ðeþ Ä] íkkf] rík {kÄð, sÞ ©e nhLk ¼ðËw :¾ ¼khe;
sÞ ©e yðíkkhe ½Lk~Þk{ íkð Lkk{Ãkh, òík «u{kLktË «kLkðkhe. sÞ0 4
ÃkË - 3
sÞrMk íðt ½Lk~Þk{ yr¼hk{ ykLkt˽Lk, sÞrMk f]»ý nrh f]»ý ÃÞkhu; sÞ0
sÞrMk yûkhÃkrík rËÔÞrðøkún MkËk, sÞrMk Ä{koí{s ÿøkLkíkkhu. sÞ0 1
sÞrMk MkËk ysÞ yríkþwØ y{÷kí{Lk, sÞrMk Ä{oæðs Ëw:¾nkhu;
sÞrMk yþhýþhý þhýkøkíkðíMk÷, sÞrMk {nkhks SðLk n{khu . sÞ0 2
sÞrMk rLkhtsLk h{Lk þ{Lk ºkÞíkkÃkíkLk, Ë{Lk ÿÃk{kh {Ë{kun ¼khu,
sÞrMk íðt fYýk¼ðLk Ë÷Lk fr÷{¤ yþw ¼, sÞrMk Mkw ¾MkËLk sÞ søk Wòhu ; sÞ0 3
sÞrMk ¼wrð {tzLk yþw¼ {ík¾tzLk, sÞrMk MkËÞ ÓËÞ {tøk÷ fkhu;
sÞrMk íðtðhýeLÿðh {nkLkircf MkËk, «u{kLktË Lkk{Ãkh «kLk ðkhu.sÞ0 4
ÃkË - 4
sÞrMk h{LkeÞ f{LkeÞ Ë{LkeÞ yrh, sÞrMk MknòLktË yûkhðkMke; sÞ0 xuf0
íð{rÃk {{ SðLkt íð{rÃk {{ ÷ku[Lkt, íð{rÃk {u ðktrAík ÃkhËËkMke. sÞ0 1
sÞ ©e{tsw÷ {]Ëw÷ {Äwh {w¾ð[Lk ðh, sÞ©e r[íkðLke [÷Lke {Äwh nkMke,
sÞ ©ef{÷kLkLk ÃkÈË÷÷ku [Lk, fhÃkh f{¤Ë¤ íkw ÕÞ ykMke. sÞ0 2
sÞ ©e MkkIËÞo ykiËkÞo ðh Mkkiøkwýkfh, sÞrMk íðt MkkiþeÕÞ ðkíMkÕÞhkþe,
sÞ ©efYýk¼ðLk sÞ ©efYýk½Lk, sÞ ©e f{÷kh{Lk yrðLkkþe. sÞ0 3
íð{rMk ¼sLkeÞ Lk{LkeÞ þ{LkeÞ Ëw:¾, íð{rMk {{ «kýÃkrík Mkw¾«fkþe;
Ëurn {{ LkkÚk íkð [hý hrík y[¤ {rík; «u{kLktË «ký fwhçkkLke òþe. sÞ0 4
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
23 24
hk„ : «¼kŒe …Ë - 1
yk ðk u hu ðk ÷k S nw t Œk u Œk hk {k u ¤e zk …h {k u R hu ;
ðk÷kS ÷k„ku Aku ðk’÷k Œ{™u hne Aw t òu R hu . ykðku 0 1
÷xft Œe [k ÷ Yze {e Xk t {e Xk t ðu ýk t hu ;
hr‚Þku S òu R™u Xhu Au {khkt ™u ýkt hu . ykðku 0 2
yk t ¾z÷e Y…k ¤e ðk ÷k {w ™u fk {ýe Þk t fhu Au hu ;
{Äw h {Äw h n‚ðw t Œu «ký™u nhu Au hu . ykðku 0 3
{t r Ëh …Äk hk u {k hu ~ Þk { …x Äk he hu ;
Œ™ {™ Ä™ ÷R™u «u {‚¾e ðkhe hu . ykðku 0 4
…Ë – 2
ðk ’ ÷k Œ{ ‚k Ú k u {k hu «e Œze ƒt Äk ýe hu ;
s™{ ‚t „kÚke {khk M™u ne Œ{™u òýe hu . ðk÷k0 1
÷k u fze Þk t ™e ÷k s {u r ÷, fw xw t ƒÚ k e Œk u r z hu ;
þk{¤eÞk M™u rn ðk’÷k {U Œku Œ{‚kÚku òu ze hu . ðk÷k0 2
½hzk t ™k u Ät Äk u {w ™u fk t R ™ð ‚w Íu hu ;
÷køÞkt hu ™u n™kt ƒký nðu fu { YÍu hu . ðk÷k0 3
«u { ‚¾e fu ’ Au r ™h¾e ™Þýk t Xhu Au hu ;
ðk’÷k Œ{ ‚kÚku {kÁt {™zw t Vhu Au hu . ðk÷k0 4
…Ë – 3
‚¾e hu þk {¤e Þu ðk ’ ÷u {w ™u {k u n™e ÷„k ze hu ;
ðk’÷ku S òu ðk™u òRþ nw t Œku Ëkze Ëkze hu . ‚¾e0 1
r [Œzk t [k u Þk O Au {k hk t Au ÷ðh Aƒe ÷u hu ;
nðu nw t Œku hne ™ þfw t òRþ ™t Ë™u V¤eÞu hu . ‚¾e0 2
½k u z÷k t ¾u ÷ðþu ðk ’ ÷k u ‚k t ¼¤ ‚i Þh {k he hu ;
íÞkhu nw t Œku òR™u ƒu ‚eþ ‚k{e ƒkhe hu . ‚¾e0 3
{w s ‚k {w t òu þu nu Œu ðk ’ ÷k u W¼k hne ™u hu ;
~Þk{¤eÞku ƒku ÷kðþu {w s™u «u {‚¾e fne™u hu . ‚¾e0 4
…Ë – 4
r ð‚he {k t òsk u ðk ’ ÷k {w ™u ~Þk {¤e Þk r „hÄk he hu ;
ðkhu ðkhu fnw t Aw t ðk’÷k, yhs yu Au {khe hu . rð‚he0 1
y{ su ðk ½ýk Œ{™u , {™u yk þ Œ{k he hu ;
Œu {kxu hk¾òu ðk’÷k {™u , …ku Œk™e ‚t ¼khe hu . rð‚he0 2
yÄh y{] Œ …k òu , hr ‚Þk ƒk u ÷k ðe hu ;
…kŒ¤eÞk …kð™ fhòu , {t rËh {khu ykðe hu . rð‚he0 3
«u {‚¾e {k u ne Au ðk ’ ÷k , hk Sð ™u ýu hu ;
ƒesw t ™ð {k„w t ðk’÷k, ƒku ÷kðòu {eXu ðu ýu hu . rð‚he0 4
hk„ : ¼ihð …Ë - 1
«k Œ : ‚{u ©e …w Á» k k u ¥k {™e , {q Š Œ {™{k t ‚t ¼k Át hu ;
™¾rþ¾ þku ¼k r™h¾e ™kÚk™e, fku rxffk{ Aƒe ðkÁt hu . «kŒ0 1
[hý f{¤™e þk u ¼k òu R™u , {k u ne hÌk w t Au {™ {k Át hu ;
‚ku ¤u r[ö ‚rnŒ fw [fw t fw {, yt rfŒ …÷ ™ rð‚kÁt hu . «kŒ0 2
s{ýu [hýu ™¾™e fk  LŒ, r [ö ‚r nŒ ½ýw t þk u ¼u hu ;
sw „÷ [hý ™¾ {t z¤ òu Œkt , ¼õŒŒýkt {™ ÷ku ¼u hu . «kŒ0 3
ò™w st ½k WËh y™w …{, r ºk ð¤e ‚r nŒ r ðhk su hu ;
ôze ™k¼e ys™w t fkhý, ‚w t Ëh yrŒþu Aksu hu . «kŒ0 4
{k u h {w „x {fhk f] Œ fw t z¤, ¼ú fw r x ¼k ÷ r ðþk ¤hu ;
{w õŒk™t Ë fnu fh ÷xfkt , fhŒk Ëe™ ËÞk¤ hu . «kŒ0 5
…Ë - 2
«k Œ ‚{u …w Á»k k u ¥k {™w t {w ¾, r [ŒðŒk t ‚w ¾ Úk k Þu hu ;
þt fh þu »k™e ‚{Œk …k{u , sL{ {hý Ëw :¾ òÞu hu . «kŒ0 1
ðk { ©ðý{k t ~Þk { ƒª Ëw ™e , þk u ¼k yr Œþu ‚k he hu ;
™k‚k r™fx f…ku ¤u s{ýu , rxƒfze ‚w ¾fkhe hu . «kŒ0 2
n‚Œk t nr h™u ™÷ðx hu ¾k , WÒk Œ yr Œ Y…k ¤e hu ;
¼k÷ rðþk¤ Ët Œ Ëkz{ f¤e, ykt ÏÞ yrÄf {h{k¤e hu . «kŒ0 3
[t Ë™ ¾k u h ‚r nŒ {w ¾ …t fs, þk u ¼k ðýo ðe ™ òÞ hu ;
{w õŒk™t Ë nsw he nrh™ku , õÞkt Úkfe yLÞ frð „kÞ hu . «kŒ0 4
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
25 26
…Ë - 3
hk Œ r Ëð‚ hnk u {k hu {t r Ëh, ‚w t Ëhðh ~Þk {¤e Þk hu ;
{kÁt ‚ðu o Œ{kÁt {ku n™, ƒef { hk¾ku ƒ¤eÞk hu . hkŒ0 1
Œ™ {™ Ä™ {U Œ{™u yhà Þw t , ÷k ðÛÞ{k t ÷k u ¼k ýe hu ;
f{¤kfkt Œ fhku nðu fÁýk, s™ …ku Œk™kt òýe hu . hkŒ0 2
Wh W…h hk ¾w t y÷ƒu ÷k , r ™{¾ ™ {u ÷w t LÞk hk hu ;
Sð™ Œ{™u òu R òu R Sðw t , «ký Úkfe Aku ÃÞkhk hu . hkŒ0 3
‚w V¤ {™k u hÚk fhk u ~Þk {¤k , nw t Aw t Ëk ‚e Œ{k he hu ;
{w õŒk™t Ë fnu {™{kt Äkhku , rð™rŒ fw t srðnkhe hu . hkŒ0 4
…Ë - 4
…w Á» k k u ¥k { Œ{ ‚k Ú k u {k hu , …w hý «e Œ ƒt Äk ýe hu ;
su …Ë…t fs ‚u ðu {nk{w r™, Œu [hýu ÷…xkýe hu . …w Á»kku ¥k{0 1
ƒú ñk ¼ð ‚™fk r Ëf su ðk , su ™k t Ëþo ™ RåAu hu ;
Œu Œ{u «u {e™u ðMÞ «eŒ{, «u {e nku Þ Œu «eAu hu . …w Á»kku ¥k{0 2
{e ™ ‚ðo su { ™e hM™u ne , [t ÿM™u ne [fk u h hu ;
Œu { {kÁt {™ Œ{ ‚t „ ƒkt æÞw t , ™xðh ™t Ërfþku h hu . …w Á»kku ¥k{0 3
Œ™ {™ Ä™ {U Œ{™u yhà Þw t , …k {e y¾t z ‚k u nk „ hu ;
{w õŒk™t Ë fnu {ku ’÷u ykÔÞk, yks y{khkt ¼køÞ hu . …w Á»kku ¥k0 4
…Ë - 5
™k ™fzu ™t ËS™u ÷k ÷u , „k u fw ¤ ½u ÷w t fe Äw t hu ;
fk{ý„khkt ðu ý fne™u , ‚nw ™w t r[¥k nhe ÷eÄw t hu . ™k™fzu 0
yu f ‚{u y÷ƒu ÷u ðk ÷u , nhe Þk t ð† y{k hk t hu ;
‚i Þh þh{kýe ‚nw Ëu ¾Œkt , s¤Úke feÄkt LÞkhkt hu . ™k™fzu 0 1
™t Ëhk ýe ™k u Œhe Þk t y{™u , s{ðk fhe ƒnw à Þk h hu ;
Ëw Ä „k„he {MŒf {khu , Zku ¤e ™t Ëfw {kh hu . ™k™fzu 0 2
r™íÞ r™íÞ yu ™e ykéÞw t „kéÞw t , „ýŒkt …kh ™ ykðu hu ;
su { su { f…x fhu fk™w zku , Œu { Œu { {™{kt ¼kðu hu . ™k™fzu 0 3
{w ¾ Ëe Xk r ð™k ‚w ¾ ™ Úk k Þ, ÷k ðÛÞ{k t ÷k u ¼k ýe hu ;
{w õŒk™t Ë fnu {ku n™ ‚kÚku , …q hý «eŒ ƒt Äkýe hu . ™k™fzu 0 4
…Ë - 6
ƒnw ™k {e Œ{u ƒk u ÷ ËR™u , fu { {k hu {t r Ëh ™k Ô Þk hu ;
¼w ÕÞk ¼ð™ fu ¼w ÄhS, fku R ¼k{r™Þu ¼h{kÔÞk hu . ƒnw ™k0 1
[k t Ë÷e Þk u WøÞk u í Þk t ‚w Äe , ðk x òu R {U ðk ÷k hu ;
fw ‚w {™e ‚u s ‚w ™e hne {khe, ™ ½xu yu { ™t Ë÷k÷k hu . ƒnw ™k0 2
‚S þý„k h hne nw t òu Œe , fk ™ fu ýu r ð÷{k Ô Þk hu ;
‚k[w t fnku ~Þk{¤eÞk ðk÷k, hs™e õÞkt h{e ykÔÞk hu . ƒnw ™k{e03
{w sÚk e ƒe f ™ hk ¾k u ƒ¤ðt Œ, nw t Aw t Ëk ‚e Œ{k he hu ;
{w õŒk™t Ë fnu su ‚t „ òøÞk, ÄLÞ ÄLÞ Œu ðú s™khe hu . ƒnw ™k0 4
…Ë - 7
~Þk{ ‚w t Ëh Œ{u fu { fhe heÍku , Œu {w s™u fne Ëk¾ku hu ;
Œu nw t {k™eþ {™ f{o ð[™u , yt Œh ht [ { hk¾ku hu . ~Þk{0 1
su „w ý„ú ne Œ{™u he Íðu , ƒz¼k „e fk u R ™k he hu ;
Œu „w ý„ú ne nw t Œ{™u ‚u ðw t , ™xðh fw t srðnkhe hu . ~Þk{0 2
‚S þý„k h ‚w ¼„ Œ™ „k u hu , „w ý hk ¾u yr Œ „u hk u hu ;
ßÞkt ÷„e …eÞw zku n‚e ™ ƒku ÷kðu , yk¼q »ký ‚ðu o zu hku hu . ~Þk0 3
Œu {k xu nw t Œ{™u …w Aw t , fÁýk r ™r Ä fnk u ‚k [w t hu ;
{w õŒk™t Ë fnu Œ{u ™ heÍâk, íÞkt ‚w Äe ‚ðu o fk[w t hu . ~Þk{0 4
…Ë - 8
ðú s™k he ðk Œ fnw t Œu , yu f{™k t Wh Äk hk u hu ;
Y… „w ýu fhe nw t ™ð heÍw t , {w s™u «u { r…Þkhku hu . ðú s™khe0 1
«u {e s™™w t yu s …k h¾w t , yð„w ý {™ ™ yk ðu hu ;
ht „ Zt „ …÷xu ûký ûký{kt , Œu fu { «u {e fkðu hu . ðú s™khe0 2
…r Œðú Œk ™u r …Þw ‚t „ «e r Œ, y¤„w t {™ ™ð Äk ðu hu ;
„w t ò hí™ „ýu yu f Œku ÷u , Œu {w s™u ™ð ¼kðu hu . ðú s™khe0 3
[k º k f ‚h¾e xu f „ú ne ™u , òýu h‚™e he r Œ hu ;
{w õŒk™t Ë {ku n™ yu { ƒku ÕÞk, Œu ‚t „ {khu «erŒ hu . ðú s™khe0 4
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
27 28
…Ë - 9
{k u n™S™w t {w ¾zw t òu Œk t , {k u ne hÌk w t {™ {k Át hu ;
yu f …÷f {w ™u yu rð™k, ƒesu õÞkt R ™ ÷k„u ‚kÁt hu . {ku n™S0 1
™xðh ™k „h ‚w ¾™k ‚k „h, ßÞk hu ð™{k t òÞ hu ;
Úkku zk s¤{kt {e™Œýe …u Þo , …¤ sw „ su ðe ÚkkÞ hu . {ku n™S0 2
‚k t s ‚{u ~Þk {¤e Þk u ðk ÷k u , ð™ Úk fe ðú s{k t yk ðu hu ;
ðkt ‚÷ze ðkŒk „ku hs™k, ¼rhÞk {™ ½ýw t ¼kðu hu . {ku n™S0 3
r Ë™™k u Œk … ËhþÚ k e ðe í Þk u , yr Œþu yk ™t Ë …k {e hu ;
{w õŒk™t Ë fnu {w s…h yZ¤f, Z¤eÞk yt Œhò{e hu . {ku n™0 4
…Ë - 10
ÄLÞ ÄLÞ ÄLÞ yu ðú s™kt ðk‚e, „ku ®ðË™u {™ „{Œkt hu ;
[ki Ë ÷ku f{kt ÚkÞk òýeŒk, h‚eÞk™u ‚t „ h{Œkt hu . ÄLÞ0 1
…q ýo ƒú ñþw t «e Œ fhe ™u , ÷k ð y÷k i r ff ÷e Äk u hu ;
fku rx ƒú ñkt z™k fŒko nŒko , ðú sðr™Œkyu ðþ feÄku hu . ÄLÞ0 2
{w r ™ðh™u Ëþo ™ yr Œ Ëw ÷o ¼, r ™„{ ™u r Œ fne „k ðu hu ;
ðú s™khe fh Œk¤e ËR™u , ½h½h ™k[ ™[kðu hu . ÄLÞ0 3
ðú sðk ‚e ™k [hýŒýe hs, þw fS ‚h¾k Rå Au hu ;
{w õŒk™t Ë «u {™ku {kh„, «u {e nku Þ Œu «eAu hu . ÄLÞ0 4
hk„ : hk{f÷e …Ë - 1
ðu ÷u he WXe™u ðk÷kS™w t ðË™ r™nkÁt ;
òuR™u f{¤ {w¾ Ëw:¾ Ëqh rð‚kÁt hu, ðu÷uhe0 xuf0
ðË™ ðk÷kS™w t yrŒ ‚w ¾fkhe;
r™h¾e r™h¾e òô nwt Œku ‚hð‚ ðkhe hu. ðu÷uhe0 1
{w ¾zw t òu Þk rð™k …kýeÞu ™ …eðw t ;
«kýSð™™u nw t Œku òu R òu R Sðw t hu . ðu ÷u he0 2
«kýSð™ òu ðk {U Œku s™{ ÄÞku o Au ;
sw Xku hu ‚t ‚kheÞku ‚ðu o íÞk„ fÞku o Au hu . ðu ÷u he0 3
«u {k™t Ë™k Mðk{e™u fksu {u ÕÞkt Au ;
‚t ‚kheÞkt ‚W ƒ¤Œk{U ËkÍu hu , ðu ÷u he0 4
…Ë - 2
ðk÷kS òu ðk™u nw t Œku ðu ÷e ̓fe™u ò„e;
ykðe™u W¼e Aw t ƒkR nw t Œku ¾zfeyu ÷k„e hu . ðk÷kS0
¾zfeyu W¼e W¼e nrh™kt „w ý÷kt hu „kðw t ;
r™h¾e Sð™ Œ™zk™k, Œk… ‚{kðw t hu . ðk÷kS0 1
ðk ÷k u S Ëe ‚u Au ƒk R þk u ¼k ™k hu Äk {;
{ku n™S™u {¤ðk™u {™u ykÔÞku Au hu fk{ hu . ðk÷kS0 2
ðk÷kS™u òu R™u ÷ku ¼kýe {rŒ {khe;
{™zwt fhu Au {¤ðk nwt hk¾wt ðkhe ðkhe hu. ðk÷kS0 3
«u {khu ™t Ë™k Mðk{e™u òu R;
{„™ ÚkRAwt ƒkR nwt Œku yt„kuyt„ {kuR hu. ðk÷kS0 4
…Ë - 3
þk {¤e Þk u M ™u ne ƒk R {w ™u «k ýÚ k e à Þk hk ;
½zeyu ™ {u ÷w t ðk÷kS™u ™Þýkt Úke LÞkhk hu . ~Þk{¤eÞku 0
Œ™ {™ Ä™ {k Yt ðk ÷k S™u fk su ;
nðu ™Úke ƒeŒe Ëw rhs™ ÷ku fzk™e ÷ksu hu . ~Þk{¤eÞku 0 1
ðk ÷k S ‚t „k Ú k u ƒk R {k Yt r [Œzw t ƒt Äk ýw t ;
nðu yk ‚t ‚kheÞkt ™u Œ] ý su ðk òýw t hu . ~Þk{¤eÞku 0 2
{u Õ Þk u hu ‚t ‚k he Þk u {U Œk u nr hðh {k xu ;
ðk÷ku S ðheAw t ƒkR {khk rþh™u ‚kxu hu . ~Þk{¤eÞku 0 3
¼÷u hu {é Þk ƒk R {™u nr hðh yk ðe ;
«u {khu ™t Ë™k ðk÷k™e nw t Œku fkðe hu . ~Þk{¤eÞku 0 4
…Ë - 4
yk s y÷ƒu ÷k u ƒk R {k hu {t r Ëhu …Äk Þk o ;
ðk÷kSyu ƒkR {khkt fkhs ‚kÞkO hu . yks0 xu f0
Ú k k u zw t Ú k k u zw t n‚Œk ƒk u ÷Œk {e Xe ðk ýe ;
„w ýðt Œ ykÔÞk „ku …eÞku ™kt r[Œzkt ™u Œkýe hu . yks0 1
yk ðe hu yk t „ýe Þu W¼k ðk ÷k u yk ¤‚zw t {k u zu hu ;
ðk÷… ðÄkhe ðk÷ku {w s ‚kÚku «eŒ òu zu hu . yks0 2
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
«e Œze fhe ™u ðk ÷u yÄhh‚ …e Äk u ;
s™{ ‚V¤ ƒkR {khku nrhðhu feÄku hu . yks0 3
nr hðh {¤e Þk yk ™t Ë yk u ½ ð¤e Þk ;
«u {k™t Ë™ku hu Mðk{e yks yZ¤f Z¤eÞk hu . yks0 4
hkøk : ¼ihð
ðkMkw Ëu ð LkkhkÞý rð»ýw {ku nLk f] »ý {w hkhe,
þt f [¢ fhf{¤ økËkÄh f{¤kðh Mkw ¾fkhe. ðkMkw Ëu ð0 1
{kÄð {w fw t Ë {kð {Äw Mkq ËLk yûkhÃkh yrðLkkþe,
hkÄkh{ý h{kÃkrík hk½ð Ó»kefu þ Mkw ¾hkþe. ðkMkw Ëu ð0 2
«kýLkkÚk Ãkw Á»kku ¥k{ Ãkq hý «¼w Ãkq hý yÃkkhk,
Ãkw t zhefá] øk Ãkk¤ Ãkw hkíkLk Ãkeíkkt çkh søkÃÞkhk. ðkMkw Ëu ð0 3
Lkh¼ú kíkk Lkh®Mkn rLkht sLk LkkÚk rLkzh çknw Lkk{e,
íkÃkV¤ íkÃkfkhf íkÃkðÕ÷¼ ÄhLkeÄh r[Øk{e. ðkMkw Ëu ð0 4
ðk{Lk rðïkÄkh rðït ¼h ðhËkÞf ðú íkÄkhe,
rð¼w ðhkn rð{¤sþ rðê÷ ðú sÃkrík fw t srðnkhe. ðkMkw Ëu ð0 5
f{÷LkÞLk fu þð fÁýkrLkrÄ fu ð¤ LkkÚký fk÷e,
nt Mk nrh nÞøkú eð rnhÛ{Þ {åA fåA ðLk{k¤e. ðkMkw Ëu ð0 6
økku fw ÷u þ økku Ãkk¤ økÁzæðs økw ýkíkeík økku ®ðËk,
økku ÃkesLkðÕ÷¼ røkrhÄkhe [íkw hçkknw ðú s[t Ëk. ðkMkw Ëu ð0 7
¼ðíkkhý ¼q Äh ¼w ðLku þk ¼õíkðíMk÷ ¼Þnkhe,
çkÿeÃkrík çk¤ðeh {nkçk¤ ~Þk{ hk{ ft Mkkhe. ðkMkw Ëu ð0 8
søkfíkko søkËeþ søkËT økw Y søkSðLk sËw hkÞk,
Þ¿k Þ¿k¼w õíkk Þku øku ïh fÕfe çkw Ø fnkÞk. ðkMkw Ëu ð0 9
Qæðo çkknw {w õíku þ yÄku ûks yåÞw ík y{h yLkt íkk,
ËeLkçkt Äw Lkxðh Ëk{ku Ëh fr÷nh rºk¼w ðLk ft íkk. ðkMkw Ëu ð0 10
«kík:Mk{Þ ½Lk~Þk{ rÃkÞkfe Lkk{{k¤ WXe økkÞu ,
çkú ñkLkt Ë {Lkku nh {w hrík yt íkh{kt nu Xu hkÞu . ðkMkw Ëu ð0 11
hkøk : ¼ihð ÃkË - 1
«u{ðþ ~Þk{hku ykÄeLk nkuR ykðu, «u. «økxMðYÃk Äkhe ÷kzfw ÷zkðu. «u. 1
«u{¼Âõíkfku «íkkÃk òLkík çkz¼køke, yrík W{tøk ~Þk{ Mktøk òrn ÷økLk ÷køke. «u. 2
f{÷krMk ®ffhe Mkuðk Lkrn ¼kðu, [kurh[kurh AkMk rÃkÞu rnÞ{U nw÷Mkkðu «u. 3
«ur{fwt Ãk÷f ~Þk{ Akurz fu Lk òðu, {wõíkkLktË {{oMkkh «ur{sLk Ãkkðu. «u. 4
ÃkË - 2
«u{fku «íkkÃk þu»k þtfhMku økkðu, «u. ÄLÞ ÄLÞ Mkku ÃkwY»k Lkkhe «u{hkn Ãkkðu. «u. 1
òuøkLkurf ßÞkuík Lkrn rLkrþfwt LkMkkðu, MkkÄLk Mkçk «u{ ykøku yiMku {Lk ykðu. «u. 2
¼kðrðLk ¼qÃkríkfu ¼kusLk Lk ¼kðu, rðËwhfe Lkkhe r[÷ rA÷ fkA ðkðu. «u. 3
¼e÷rLkfu sqXu V÷ ¼kð ðþ ¼kyu, {wõíkkLktË «u{fu «íkkÃk{U ÷ku¼kyu. «u. 4
ÃkË - 3
Mkku R ÄLÞ ~Þk{ [hLk òrn ÷økLk ÷køke. Mkku R0 íkkfe Mk{íkk Lk fku W ÃkkðLk çkeíkhkøke Mkku . 1
sÃkíkÃk ðúík òuøk MkkÄe {wrLksLk ðh {køku, rËSÞku ËÞk¤ ÃkËÃktfs yLkwhkøku. Mkku. 2
{kÞkf] ík {ku nfe ÍÃku x{kt Lk ykðu , fk¤ÔÞk¤ yríkfhk¤ íkkrn Lkk zhkðu . Mkku . 3
sfík ykþMku WËkMk «¼wÃkË hrík ÷kðu, {wõíkkLktË íkkfu økwLk økku®ðË Mk{ økkðu. Mkku. 4
ÃkË - 4
«u {fe íkku herík Mkçk ÷ku fMku nu LÞkhe, «u . Ëu ðu hu ËÞk¤ Mkku E Ãkkðík LkhLkkhe. «u . 1
«u {fk «íkkÃkfku {nu þ {{o ÃkkÞu , òu øke fu YÃk hnu ¼ku økfw t çknkyu . «u . 2
«u {hkn herík Mkçk MkLkfkrËf ÃkkE, ÷½w YÃk {krøk fu rðxt çkLkk r{xkR, «u . 3
LkkhË þw f «u {hkn «¼w «íkkÃk ÃkkÞku , {w õíkkLkt Ë MknòLkt Ë [hLku r[ík ÷kÞku . «u . 4
hkøk : ¼ihð ÃkË - 1
ðkMkw Ëu ð LkkhkÞý rð»ýw , «kík:Mk{u sÃk fhLkk hu ,
«kík: Mk{u sÃk fhLkk «¼w fku , «kík: Mk{u sÃk fhLkk hu , xu f0
íku rn rðLk yLÞ çkfðkË ð[LkMkku , yMkík òLke ÃkhnhLkk hu . ðkMkw 0 1
ïu íkîeÃkÃkrík rþhÃkh Äkhu , yku hLkMkU õÞk zhLkk hu ,
fk¤ f{o {kÞk s¾ {khu , Äzf Lk {Lk{U ÄhLkk hu . ðkMkw 0 2
ïu íkîeÃkÃkrík [hLk WÃkkMkf, íkkfu Mkt øk yLkw MkhLkk hu ,
{w õíkkLkt Ë fnu yu rn ¼sLkMku , ¼ðs¤ Ãkkh WíkhLkk hu . ðkMkw 0 3
29 30
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ÃkË - 2
ðkMkw Ëu ð LkkhkÞý rð»ýw , rLkþrËLk Lkk{ Wå[khku hu ;
rLkþrËLk Lkk{ Wå[khku «¼w fku , rLkþrËLk Lkk{ Wå[khku hu ;
íku rn rçkLk yku h ðkMkLkk Wh{U , íkkfu {q ¤ W¾khku hu . ðkMkw 0 1
fu þð {kÄð f] »ý {w hkrh, ©e ½Lk~Þk{ Mkt ¼khku hu ;
fk{ ¢ku Ä {Ë ÷ku ¼ rhÃkw nu , yu Mkçk WhMku xkhku hu . ðkMkw 0 2
ïu íkîeÃkÃkrík ©eÃkw Y»kku ¥k{ «u { Mkrník Wh Äkhku hu ;
{w õíkkLkt Ë fnu yu rn rþ¾k{Lk, ïkMkku åAT ðkMk Mkt ¼khku hu . ðkMkw 0 3
ÃkË - 3
ïu íkîeÃkÃkrík ~Þk{ n{khu , RüËu ð Mkw ¾fkhe hu ;
RüËu ð Mkw ¾fkhe r«ík{, RüËu ð Mkw ¾fkhe hu ,
fYýkhMk «økx fhe fu þð, {e÷u ykÃk yðíkkhe hu . ïu ík0 1
{ku nLkfw t íkLk {Lk ÄLk rËLkku , yku h çkkMkLkk xkhe hu ;
yçk {U yku h fAw t Lkrn ò[w t , ¼Þku f] íkkhÚk ¼khe hu , ïu ík0 2
{Lkrn ð[LkÃkhMkku ÿøkøkku [h, rð[hík Ëu ð {w hkhe hu ;
{w õíkkLkt Ë fnu ðkMkw Ëu ðÃkh, ðkhðkh çk÷nkhe hu . ïu ík0 3
ÃkË - 4
ïu íkîeÃkÃkrík ~Þk{ n{khu , RüËu ð çknw Lkk{e hu ;
RüËu ð çknw Lkk{e çk¤ðt ík, RüËu ð çknw Lkk{e hu .
íÞkøk Mkrník íkÃk fhík rLkht íkh, fhLk ¼õík rLk»fk{e hu . ïu ík0 1
yLkt ík [t ÿMk{ íku s Ãkw t s{U , yrík íku òu {Þ Mðk{e hu ;
Wt [u ¼w s yu f ÃkkÞku Mku fkZu , sLkrník yt íkhò{e hu . ïu ík0 2
Mkçk yðíkkhLkfu yðíkkhe, Mkçkrn Äk{fu Äk{e hu ;
{w õíkkLkt Ë {e÷u «¼w Mk{hÚk, Mkçkrn ðu ËLkk ðk{e hu . ïu ík0 3
hkøk : rð¼kMk ÃkË - 1
{ku hu {Lk ¼kÞu hu , yk÷e {ku hu {Lk ¼kÞu ,
LkLËfku Ëw ÷khku ÃÞkhku , {ku hu {Lk ¼kðu . xu f
hkíku {Ë{kíku Lku Lk, çkku ÷ík {Äw hu çku Lk,
þehÃkU y{w ÷ Lkefe, Ãkøkeykt çkLkkÞu . Lkt 0 1
ne{ Ãkw t [e Mkku nu nkÚk, øðk÷ çkk÷ ÷eÞu MkkÚku ,
Lkeh¾e Mk÷w ýku LkkÚk, yrík Mkw ¾ ÃkkÞu . Lkt 0 2
fu þh íke÷f ¼k÷, øk÷ {ku íkenw t fe {k¤,
hMkfu hMke÷ku ÷k÷, Mkw t Ëh Mkku nkÞu . Lkt 0 3
Ãknu he ðMkLk Ãkeík, hksík ysçk heík,
çkú ñkLkLËnw t fu {eík, r[¥k ÷÷[kÞu . Lkt 0 4
ÃkË - 2
Mkkt ðhku økw {kLke Ëu ¾ku , Mkkt ðhku økw {kLke,
hMkfu hMke÷ku Au ÷ku , Mkkt ðhku økw {kLke. xu f0
[÷ík yLkku ¾e [k÷, yku Zfu ÷eÞu Ëw Mkk÷,
þehÃkU f÷t øke ÷k÷, {ku hu {Lk {kLke. hMk. 1
Mkw t Ëh ©ðLk ðk{, íke÷ çkªËw Mkku nu ~Þk{,
Lkeh¾e ÷Sík fk{, Açke Mkw ¾ ËkLke. hMk. 2
økku hu ne Mk÷w Lku økkík, Açke çkhíke Lk òík,
r[¥kfw t nhkík Úkkfe, {w ¾nw t fe çkkLke. hMk. 3
Lkeh¾e Lkt Ëfku Lkt Ë, ÃkÞku o øk÷u «u { Vt Ë,
çkú ñkLkt Ë íkLk ÄLk, feÞu fw hçkkLke. hMk. 4
ÃkË - 3
Lkt Ëfku Ëw ÷khku ÃÞkhku , Lkt Ëfku Ëw ÷khku ,
Mkkt ðhku Mkw òLk ÃÞkhku , Lkt Ëfku Ëw ÷khku . xu f.
ysçk ht øke÷e yt ¾e, «Vw ÷ Mkhku s Ãkt ¾e,
Au ÷ku røkrhÄkhe ðLk, {khe {íkðkhku . Mkkt 0 1
fu Mkh íke÷f feÞu , {ku íkenw t fe {k÷ neÞu ,
{u Lkfku nxkðu {kLk, Lku Lkfku Lkòhku . Mkkt 0 2
¾u ÷u økku Ãke øðk÷ Mkt øk, hksu ÃkeÞk Lkð ht øk,
¼w »kLk ðMkLk yt øk, yríkMku WËkhku . Mkkt 0 3
çkt Mkefe çkòðu íkkLk, fw t ðh Açke÷ku fkLk,
çkú ñkLkt Ë nw fku «ký, SðLk n{khku . Mkkt 0 4
31 32
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ÃkË - 4
fw t sfku ðenkhe fnkLkku , fw t sfku ðenkhe;
{ku hu {Lk {kLÞku fnkLkku , fw t sfku ðenkhe. xu f0
[t ËLkfe feÞu ¾ku h, yYLk ËøkLk fku h;
[÷ík økÞt Ë [k÷, ÷k÷ røkrhÄkhe. {ku 0 1
Açke ht øk AkR ßÞw t , f÷t øke rþh ÷xfkR;
rþhÃkU çkLkkð Ãkk½, yrík Mkw ¾fkhe. {ku 0 2
¼k÷fe ðeþk÷ hu ¾u , «u {e «u {nw t Mku Ëu ¾u ;
sLk{ Mkw V¤ ÷u ¾u , ðú snw t fe Lkkhe. {ku 0 3
yríkMku WËkh Mkw ¾, Mkkh ÃÞkh Þkne Mkt øk;
çkú ñkLkt Ë ðkhðkh, òík çkr÷nkhe. {ku 0 4
hk„ : ‚kun™e …Ë - 1
«k ýe Mðk r {™k hk Þý Ëu ð ‚í Þ MðY… Au hu ;
‚íÞMðY… Au ‚w h™h{w r™™k ¼q … Au hu . «kýe0 xu f.
™u r Œ ™u r Œ fne r ™„{ „k Þu , W…r ™» k Ë™k u ‚k h;
fk¤ {kÞkrËf ‚nw ™k «u hf, yûkh™k ykÄkh. ‚íÞ0 1
ƒú ñ{k u nk u ÷™k ðk ‚e «¼w , r ËÔ Þ MðY… ‚k fk h;
f{¤k ykrËf {w õŒ fku rx, ‚u ðu fhe yrŒ ÃÞkh. ‚íÞ0 2
r ™s EåAk Þu ™hŒ™w Äk he , «„xâk ©e {nk hk s;
¼hŒ ¾t z™k ¼krðf s™™u , WØkhðk™u fks. ‚íÞ0 3
‚í Þ fnw t Aw t ‚{ ¾k R™u , ¾k u xe ™Ú k e ÷„k h
«u {k™t Ë fnu ¼sòu ¼kRyku , Úkkþku ¼ðs¤…kh. ‚íÞ0 4
…Ë -2
«k ýe Mðk r {™k hk Þý ‚{hÚ k ©e ¼„ðk ™ Au hu
©e¼„ðk™ Au f] …k™k r™Äk™ Au hu , «kýe0 xu f.
yÄ{ WØk hý r Ë™™k ƒt Äw , þhýk „Œ «r Œ…k ¤;
Mðkr{™khkÞý ™k{ ÷u Œu ™u , …k‚u ™ ykðu fk¤. ©e¼01
…w Á» k k u ¥k {S «„xâk …k u Œu , y™k Ú k ™k yu ™k Ú k ;
yk yð‚h su ™ne {k™u , Œu …Ae ½‚þu nkÚk. ©e¼02
st ºk ™Ú k e fþk u òËw ™Ú k e , ¼k R ™Ú k e {Œ ™u …t Ú k ;
òýe òu R™u ËÞk fhe Au , WØkhðk™u st Œ. ©e¼03
½k u h f¤e {k t ‚í Þw „ MÚ k k à Þk u , y™k r Ë {k u ûk ™e he Œ;
«u {k™t Ë fnu ™ne {k™u Œku , …Ae Úkkþu VSŒ. ©e¼04
…Ë - 3
«k ýe ïk ‚ Wå AT ðk ‚u Mðk {e ™u ‚t ¼k he Þu hu ;
nku ‚t ¼kheÞu ½zeÞu ™ rð‚kheÞu hu . «kýe0 xu f.
«k ýe ¾k Œk t …e Œk t nhŒk t VhŒk t , fhŒk t ½h™w t fk {;
Mðkr{™khkÞý Mðkr{™khkÞý, {w ¾u hxeÞu ™k{ nku . ‚t 01
Ä™ òu ƒ™™u yk ðhËk yu ™k u , ™ fhe Þu r ™hÄk h;
rðs¤e™k ̓fkhk™e …u Xu , òŒkt ™ ÷k„u ðkh nku . ‚t 02
Mðk r {™k hk Þý ¼sŒk t «k ýe , Ú k þu {k u xw t ‚w ¾;
÷¾ [ku Þko þe™k Vu hk {xþu , s{…w he™kt Ëw :¾ nku . ‚t 03
«„x nr h™w t ¼s™ fhe ™u , WŒhk u ¼ðs÷ …k h;
«u {k™t Ë fnu ™rn {k™ku Œku , ¾kþku s{™ku {kh. nku . ‚t 04
…Ë - 4
«kýe Mðkr{™khkÞý Mðkr{™khkÞý „kRÞuhu;
økkRÞu ËwrhsLkÚke ÷uþ Lk ÷òRÞu hu. «kýe. xuf
Mðkr{LkkhkÞý {nk {tºk Au «økx nrhLkwt Lkk{;
yk yðMkh su fkuR ÷uþu, íkuLkk Mkhþu fk{, «kýe. 1
Mðkr{LkkhkÞý Mðkr{LkkhkÞý, ô[u MkkËu økkÞ;
Mkkt¼¤eLku s{Ëqík íkuLku, ËqhÚke ÷køku ÃkkÞ. «kýe. 2
Mðkr{LkkhkÞý Lkk{Lkku «kýe, yrík {kuxku «íkkÃk;
ytíkfk¤u «¼w íkuzðk ykðu, Mðkr{LkkhkÞý ykÃk. «kýe. 3
Mðkr{LkkhkÞý Mkw{heÞu «kýe, íkS ÷kufLke ÷ks;
«u{kLktË fnu hkS ÚkR, íkuLkk Wh{kt hnu {nkhks. «kýe 4
33 34
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
hkøk : rçk÷kðh ÃkË - 1
¼s {Lk Ä{o íkLkÞ Lkt ËLkt Ë, ¼s0
¼sík Mkçkne ¼Þ ¼{o Lkþkðík, W¼Þ YÃk yu f ykLkt Ëft Ë. ¼0 1
Wík {w rLkðh fu ð] t Ë r÷Þu Mkt øk, Rík Mkt øk ÷u økku rÃkLk fu ð] t Ë;
Wík íkÃkhík Mkt Þ{ ðú ík Mku ðík, Rík hMkfu r÷ fhík ð] s[t Ë. ¼0 2
Wík íkÃkV¤ Ëuík fhík Mkçkfku rník, Rík Ëu Ëhþ nhrn ¼ð VtË;
{w õíkkLkt Ë fu ’ Rü yu ne «¼w , «økx YÃk òu Mkçk søkðt Ë. ¼0 3
ÃkË - 2
Ä{o íkLkÞ ¼s Lkt Ëfeþku h, Ä{o 0
sLkrník swøk÷ YÃk ¼yu {nk «¼w, Mkwh {wrLkð]tË sÃkík surn ¼kuh; Ä0 1
Wík {w rLkð] t Ë Mkrník çkrÿÃkrík, ¢ku ÄMkU hrník {ËLk{Ë íkku h;
Rík ð] t ËkðLk Lkð÷ rðnkhe, økkLk íkkLk økku rÃkLk r[¥k[ku h. Ä0 2
Wík WÃkrLk»kË ð[Lk W[khík, Rík {w ¾ çkt þe fhík ½Lk½ku h;
yurn rðrÄ «økx YÃk fYýkrLkrÄ, {wõík r÷Þku nu [hLk r[¥k[kuh. Ä0 3
ÃkË - 3
Ä{o íkLkÞ Mkku R «¼w Lkt Ë÷k÷, Ä{o 0
©eLkkhkÞý f] »ý fnkÞfU , øðk÷Lk Mkt øk ¾u ÷ík økku Ãkk¤, Ä{o 0 - 1
Wík íkÃk MkkÄík rþþ sxk Äkhe, Eík hksík Ähe {w økx rðþk¤;
Wík ðLkf¤ Ähe h¾Lk çk]nËðúík, Rík Ähe Ãkeík ðMkLk hMkíkk¤. Ä{o0 - 2
Wík Rík fhíkMkku Mkçkrn ¼õíkrník, ykÃk yøkw Lk Mkçk þw ¼ økw Lk ò÷
{w õíkkLkt Ëfu {Lk {kLkw »Þ {æÞ, Mkku R «¼w hksík hks{nk÷. Ä{o 0 - 3
ÃkË - 4
çkrÿLkkÚk çkLku Lkt Ëfw {kh, çkrÿ0
Mkku R sw øksw øk ©w rík Ä{o Mkt ík rník, Ëw ü Ë÷Lk «økxík çknw ðkh; çkrÿ. 1
Ä{o fe ø÷krLk nku ík nu sçk sçk, íkçk íkçk ¼q Ãkh Ähe yðíkkh;
yLkt ík Sð yku ÄkhLk fkhLk, nhík Mkçkrn ¼q {t z¤ ¼kh. çkrÿ. 2
fr¤ {æÞ yrÄf f] Ãkk fhe fu þð, rLks ¼õíkLkfu nhu W {Ë{kh;
Mkku E «¼w MknòLkt Ë rðhksík, {w õíkkLkt Ëfu «kLk ykÄkh. çkrÿ. 3
hk„ : ¼uhð …Ë - 1
«¼k Œu WXe ™u «k ýe , „k u ® ðË fu { ™Ú k e „k Œk u hu ;
ykX ò{ Äk{ Ä™ yÚku o , fk{ Úkfe ™Úke fkŒku hu . «¼kŒu 0
{k ŒŒýk WËh™e {k t ne , ynk u r ™þ Œw t yf¤k Œk u hu ;
sXhk™¤™e ƒ¤Œku Ík¤u , yrŒ fü Œw t ™u ÚkkŒku hu . «¼kŒu 0 1
Œu Ëw : ¾{k t Ú k e ƒk hk u fk Zâk u , {k Þk ™k u {Ë {k Œk u hu ;
…hÄ™ …hr†Þ fkhý zku ÷u , ƒku ÷u {w ¾ {hzkŒku hu . «¼kŒu 0 2
„¼o {k t ne r ™í Þ „hsw Ú k R™u , ¾w x÷ Œw t ‚{ ¾k Œk u hu ;
Œu nrhÚke yð¤ku ÚkR [k÷u , ÷t …x ™Úke ÷òŒku hu . «¼kŒu 0 3
s{…w he {k t s{ðk ™k u ƒk t æ Þk u , ¼w t z… fu hk u ¼k Œk u hu ;
ƒú ñk™t Ë fnu nS ‚{s Œku , W„heþ òŒku òŒku hu . «¼kŒu 0 4
…Ë - 2
«¼k Œu WXe ™u «k ýe , „k Þu r „r hðhÄk he hu ;
~Þk{ ‚w t Ëhðh s™{ ‚t „kÚke, f{¤™u ™ ‚w ¾fkhe hu . «¼kŒu 0
…k …Y… {™ Ëw ü …q Œ™k , r ð»k Ëk Þf Ô Þr ¼[k he hu ;
{kŒ ‚{k™ {w ÂõŒ su ™e feÄe, ykðk Ëu ð {ku hkhe hu . «¼kŒu 0 1
¼k hŒ{k t r ¼» { …ý hk ÏÞk u , …ý …k u Œk ™k u nk he hu ;
…kt zð Œýk s„™{kt …ku Œu , …t ÂõŒ ¼ku { ‚{khe hu . «¼kŒu 0 2
yt Œh¼k ð y÷k i r ff su ™k u , Œu ‚k Ú k u yr Œ hk S hu ;
™] … …fðkÒk ŒS™u s{eÞk, rðËw h ½hu Œhfkhe hu . «¼kŒu 0 3
…r Œðú Œk fR …ze hne ™u , Œk he …t [¼Œk o he hu ;
ƒú ñk™t Ë fnu «u { fhe™u , hxeyu fw t srðnkhe hu . «¼kŒu 0 4
…Ë - 3
«¼k Œu WXe ™u «k ýe , æ Þk ™ nr h™w t Ähðw t hu ;
yk¤ …t …k¤ r{ÚÞk yu xkýu , fkt R ƒesw t ™ð fhðw t hu . «¼kŒu 0
‚r nŒ f÷t „e …k ½ ‚w ht „e , òu R {„™ Úk R Vhðw t hu ;
¼k÷ rŒ÷f þw ¼ hu ¾™u ¼k¤e, fk¤ Úkfe ™ð zhðw t hu . «¼kŒu 0 1
¼ú fw r x ™u ™ f{¤ ¼w Äh™k t , ÷¾e yt Œh{k t Xhðw t hu ;
…q hý [t ÿ ‚he¾w t «¼w ™w t , {w ¾ ûký ™rn rð‚hðw t hu . «¼kŒu 0 2
35 36
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
fhý Aƒe ¼w s sw „÷ f] »ý™w t , ¼q »ký ‚rnŒ rð‚hðw t hu ;
nkh Þw õŒ …t fŒw t Wh nrh™w t , íÞkt Úke ™ð r™‚hðw t hu . «¼kŒu 0 3
WËh ™k r ¼ WÁ ò™w st ½k , [hý f{¤{k t Vhðw t hu ;
ƒú ñk™t Ë fnu yu Aƒe Wh Ähe, ƒesw t ‚ðo …hnhðw t hu . «¼kŒu 0 4
…Ë - 4
«¼k Œu WXe ™u «k ýe , ©e ½™~Þk { ‚t ¼k hk u hu ;
{t „¤Y… {™ku nh {q ŠŒ, ÷R yt Œh{kt Äkhku hu . «¼kŒu 0
yþhý þhý f] » ý yr ð™k þe , ™xðh ™t Ë Ëw ÷k hk u hu ;
{ku h÷eÄh {ku n™ {Äw ‚w Ë™, yu ðkt ™k{ Wå[khku hu . «¼kŒu 0 1
¼hŒ ¾t z{k t ™hŒ™ …k BÞk , yð‚h yk Ô Þk u ‚k hk u hu ;
™t Ëfw {kh [hý r[¥k Äkhe, rð»kÞ rðfkh rð‚khku hu . «¼kŒu 0 2
¼Syu ht „ ‚r nŒ ¼q Äh™u , ŒSyu ‚t „ ™Xk hk u hu ;
fw ¤ {hòËk {u ÷e™u fheyu , «kýSð™™u ÃÞkhku hu . «¼kŒu 0 3
‚k [k ‚t Œ™e ‚k u ƒŒ fhe ™u , f{o ™k u ¼k h WŒk hk u hu ;
ƒú ñk™t Ë fnu nrh ¼òu Œku , ‚hþu yÚko Œ{khku hu . «¼kŒu 0 4
hkøk : ¼ihð ÃkË -1
òøkku ÷k÷ Açke÷u {ku nLk, ¼ku h ¼Þku {ku hu ÃÞkhu ; òøkku 0 xu f
økw t sík ¼ú {h f{¤ ˤ WÃkh, çkku ÷ík fki ðk fkhu . òøkku 0 1
{w ¾ WÃkhMku Ëq h fhku Ãkx, Ëu ¾ku fki íkw f îkhu ;
MknMkú ðËLk [íkw hkLkLk »kÛ{w ¾, fhík fku ÷kn÷ ¼khu . òøkku 0 2
Ãkt [kLkLk øksðËLk rðLkkÞf, MkLkfkrËf Ér»k [khu ;
Lkk[ík st ºk çkòðík LkkhË, økkðË sþ rðMíkkhu . òøkku 0 3
yku hne Mkw h MkßsLk {w rLk {t z¤, {e÷e îkhu Mkçk Xkhu ;
Ëu nku Ëhþ f{¤Ë÷÷ku [Lk, «u {kLkt Ë çk÷enkhu ; òøkku 0 4
ÃkË - 2
¼ku h ¼Þku òøkku {ku hu ÷k÷k, ÷ku [Lk Ãk÷f W½khku ; ¼ku h. xu f
rLkrþLke ½xe hrðhÚk Ár[ hkS, ¼Þku nu ¼w ðLk WSÞkhku . ¼ku h. 1
{÷eLk Mkw Äkfh {w rLkðh Í÷õÞku , ík{[w h ¾økMkku Ãkw fkhku (?)
rð÷Mke [fðe rÃkÞk Mkt øk, hríkÃkrík rþrÚk÷ ÄLkw f Mkku zkhku . ¼ku h. 2
rðfMku ðkrhs Lkr÷Lke Mkfw [e, {Äw fh fhík økw t òhku ;
çkku ÷ík fkøk fÃkku ík nt Mk hð, Mkw Lke {Lk nh¾ yÃkkhku . ¼ku h. 3
òøkku {kÄð {ËLk{ku nLk, LkU LkLk ®LkË rLkðkhku ;
«u {kLkt Ë çkr÷nkhe ÃkkBÞku , rLkh¾e çkËLk íkw t nkhku . ¼ku h. 4
ÃkË - 3
yÃkLku ÷k÷fw t Mke¾ ÷økkÞfu çkhs sMkku Ëk hkLke; yÃk0 xu f
rËLk «ríkrËLk fu MkU frh MkrnÞu , Ëw Ä Ë®nfe nkrLk. yÃk0 1
{u u t yÃkLku {t rËhfu ¾ku Lku , hkÏÞku {kt ¾Lk AkLke;
ðkt rn òÞ íkw {khu ÷hefk, Mkku ô ÷eÞku Ãkne[kLke. yÃk0 2
¾kÞ çknkÞ søkkÞfu ÷hefLk, ¼ksLk ¼t øÞku òLke;
rLkþt f nku Þ ykt økLk çke[ çku Xku , øÞkLk fhík nku Þ øÞkLke. yÃk0 3
{U sçk òÞfu Ãkw Aâku {ku nLk, Þn fnk feÞku økw {kLke;
«u {kLkt Ë fnu W¥khu ËeLkku , r[rx fu fkZík ÃkkLke. yÃk0 4
ÃkË - 4
{i Þk yks íkw {khu ÷k÷fw ÃkfÞku o fhíku [ku he; {i Þk0 xu f
ykÞku {t rËh [Ãk÷ {Lkku nh, r[íkðíknU [Qfku he. {i Þk0 1
Ëu ÏÞku ËrļksLk Mkefu Ãkh, hrMkf nMÞku {w ¾ {ku he;
íkkrník feÞku WÃkkÞ Açke÷u , Lkki ík{ Lkt Ërfþku he. {i Þk0 2
ÃkeX ÃkeXÃkh ÄÞko W÷w ¾h, íkkÃkh [ZÞkU çkhòu he;
økku hMk {eXku Ár[h ¾kÞ Ërn, r÷Þku yku h ¼he Íku he. {i Þk0 3
{U sçk ykE y[kLkf ÃkfÞko u , Ërn hkÏÞku {w ¾ ½ku he;
«u {kLkt Ë fnu zkhe Lku Lk{U , ¼ßÞku fw t sfe yku he. {i Þk0 4
hkøk : rð¼kMk ÃkË - 1
ykðku ßÞw t rçkhkòu fnkLkk {ku hu Lku Lkk ykøku ; ykðku . xu f0
rLkh¾ f{¤{w ¾ WÃksík yríkMkw ¾;
Ëw :¾fu Mk{q n Ëu ¾e Whnw t Mku ¼køku . ykðku . 1
ÁÃkfe yLkw Ãk{íkkR Ëu ¾e {Lk ÷køÞku ÄkR;
Lku Lkku íkku yÁLk ÷k÷ fnku fnkt òøku . ykðku . 2
37 38
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
çkku ÷ku íkku íkheMke çkkLke hu Lkfe rLkþkLke òLke;
yÄh yt sLk fÃkku ÷Lk Ãkef Ëkøku . ykðku . 3
Mkk[e fnku ~Þk{ yLkw hkøku fku LkWfu Äk{;
yu ne Açke hnku Wh «u {kLkt Ë {køku . ykðku . 4
ÃkË - 2
ðkhe nw t rçknkhe fnku hu Lknw t fe çkkíku ; ðkhe0 xu f
Lku Lkk íkku hMkk÷nu økw ÷k÷Wíku ykAu ÷k÷;
Aq xu Ãku [ Ãkk½ôfu çku Lk íkku íkhkíku . ðkhe0 1
©{s¤ ¼eLkku Ãkx {ku íke{k¤k Mkku nu íkx;
Mku rÄfe Mkw økt Ä ~Þk{ ykðíknU økkíku . ðkhe0 2
Síku nku çkesu E sw Ä Lkknª íkLkWfe þw Ä;
Wh Lk¾hu ¾ ÷køke rçk÷MkU nku òíku . ðkhe0 3
Ãkw Aík Mknu ÷e MkkÚk «u {kLkt ËWfu LkkÚk;
ykÞu nku MkLku rnsw íkhík WXe «kíku . ðkhe0 4
ÃkË - 3
hkíke hkíke hu ¾U Ëu ¾U WÃksík [u Lk; hkíke0 xu f
¼kU nu íkku fw xe÷ rð÷w r÷ík f[ Mkku nu ÷x;
«Vw r÷ík «kík Ëku ô Ãkt fs Lku Lk. hkíke0 1
[kÁ r[íkðLkeÃkh ðkÁ fku rx fk{ Vu h;
{eLk Á {Äw Ãkíku [t [¤ Mkw ¾Ëu Lk. hkíke0 2
rð[{U nu MÞkne fkhe {ku rn ÞkMkw t ðú sLkkhe;
Þk{U Mkk{ Ëk{ økw Lk hníknU yu Lk. hkíke0 3
fw þ¤ fxkûksw íku ¼es hnu Lku nWíku ;
«u {kLkt Ë ðkhe r[íkðík rËLkhu Lk. hkíke0 4
ÃkË - 4
rLkh¾e çkËLk fYt «kLk fw hçkkLk; rLkh¾e0 xu f
ykðku ßÞw t rçknkrh ÷k÷ Mkku nu øksøkrík [k÷;
¼k÷ íkku rðþk¤ Ëu ¾e ¼R økw ÷íkkLk. rLkh¾e0 1
çkkt fu Ãku [ Ãkk½Wfu ¼kU nÃkh ykR Íw fu ;
{ku íkefe yLkw Ãk ßÞku rík Mkku níknu fnkLk. rLkh¾e0 2
çkku ÷ík {Äw rh çkkLke r[íkðíke {Lk{kLke;
nMkíknku {t Ë{t Ë [íkw h Mkw òLk. rLkh¾e0 3
Lkt Ëfu ykLkt Ëft Ë çkkt Äu ¼w s çkksw çkt Ä;
«u {kLkt Ë ðkhe yt øk fku xe þrþ ¼kLk. rLkh¾e0 4
hk„ : «¼kŒe …Ë - 1
ò„k u r ™s Sð™ ƒk u ÷u , …t ¾e zk t ðk ýe ,
Œ{khe þGÞk{kt , {khe ‚kze [t …kýe. ò„ku 0 1
÷ku fzkt ™e ÷ks {khu , ~Þk{¤k ðk÷k;
Œ{u Œku r™:þt f …ku Zâk, ™t Ë™k ÷k÷k. ò„ku 0 2
‚k‚w ze [fku h {khe, ™ýt Ëe Äw Œkhe;
„kð÷ze Ëku ðk™u r{»ku , ykðeŒe ƒnkhe. ò„ku 0 3
Úk k Þ Au y‚w h {ne , ð÷k u ðk òðw t ;
{w õŒk™t Ë™k ™kÚkS, ½ýw t þw t fne ‚{Íkðw t . ò„ku 0 4
…Ë - 2
fk™S fku ze÷k ò„ku , «kŒ ÚkÞw t ðk÷k;
òýe™u {khk Sð™ r{t [ku , ÷ku [r™Þkt Xk÷kt . fk™S0 1
ft XÚke ƒkt nz÷e {u ÷ku , fk™S fk¤k;
ykzku þe …kzku þe òøÞk, {ku n™ {{ko ¤k. fk™S0 2
nðu ™rn hu ðkÞ, y{u ððkYt ™k™k;
‚ðkhu ~Þk{¤eÞk ðk÷k, fu { hneyu Ak™k. fk™S0 3
÷ku f{kt ÷ßò hnu Œu {, feSyu fk™k;
{w õŒk™t Ë™k ™kÚkS, {kt Úkkþku rËðk™k. fk™S0 4
…Ë - 3
yks™e þku ¼k y÷ki rff, ÷k„u Au ‚khe;
òu R™u n‚u Au ðk÷k, ðú s™e ™khe. yks™e0 1
fks¤™e hu ¾k f…ku ¤u , ÷k„u Y…k¤e;
39 40
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
„ku …eÞku òu R™u fk™k, ÷u Au fh Œk¤e. yks™e0 2
ni zk W…h nkh WXâk, þku ¼u Au ‚khk;
…eŒkt ƒh ‚kxu …xku ¤e, yku Ze Au ÃÞkhk. yks™e0 3
ðkt ‚¤e™u ‚kxu ðu ÷ý, fu ™w t ÷R ykÔÞk;
{w õŒk™t Ë™k ™kÚk ykðk, fku õÞkt sR VkÔÞk. yks™e0 4
…Ë - 4
ykðku ™u y÷ƒu ÷k ðk÷k, …w Aw t ðkŒ÷ze;
hr‚Þk h{e ykÔÞk fu ™u , ‚t „u hkŒ÷ze. ykðku ™u 0 1
yk¤‚zw t yt „u ½ýw t rË‚u , r™ÿk¤w t ™u ýkt ;
…kŒ¤k «u {u þw t ƒeŒk, ƒku ÷ku Aku ðu ýkt . ykðku ™u 0 2
zku ÷Œkt z„÷kt ¼hku Aku , «eŒ{ ÃÞkhk;
f…ku ¤u Œt ƒku ¤ Œt Œw , ÷k„u Au ‚khk. ykðku ™u 0 3
fu ™u ht „u hkåÞk «eŒ{, fnku fk™k y{™u ;
{w õŒk™t Ë™k ™kÚkS, fkt R ™i fi Þu Œ{™u . ykðku ™u 0 4
hkøk : rçk¼kMk ÃkË - 1
fkLk Äw íkkhu hu , çku Lke {Lku fkLk Äw íkkhu hu ;
Lku ýw t fu hu çkkýu {khe, fkLk Äw íkkhu hu . xu f0
MkkLk fheLku ~Þk{¤u , {w s Mkk{w t òu Þw t hu ;
[ku x ÷økkze r[¥k{kt , hMkçkký «ku Þw hu . Lku ýw t 0 1
½kÞ÷ ÚkRLku ½h Mkw Äe, Ãknku íke Ãkhkt ýu hu ;
su ðe Au rðnhLke ðu ËLkk, {kYt {Lk òýu hu . Lku ýw t 0 2
yt øk{kt ðkrÄ ykÃkËk, ¼ku sLk Lk ¼kðu hu ;
hsLke ðeíku Íw híkkt , rLkÿk Lk ykðu hu . Lku ýw t 0 3
{Lk {kLÞw t Lkt Ë÷k÷þw t , çkeS ¼ú {ýk ¼køkehu ;
{w õíkkLkt Ë fnu {kðþw ,t {Lku ÷økLke ÷køkehu . Lku ýw t 0 4
ÃkË - 2
~Þk{ Mkt økkÚku hu , çku Lke {khu ~Þk{ Mkt økkÚku hu ,
íku ËnkzkLkw t íkkLk {khu , ~Þk{ Mkt økkÚku hu .
{nu h fheLku {kðS, {w s Mkk{w t òu Þw t hu ;
{Lkzw t {kYt {kðþw t , yríkþu s {ku Ìkw t hu . íku 0 1
Lku n sýkÔÞku Lku ý{kt , ¼] fw xeLke MkkLku hu ;
ÔÞkfw ¤ feÄe ðk÷{u , {ku h÷eLke íkkLku hu . íku 0 2
y÷ki rff ykrÃkÞw t , {Lku ~Þk{ Mkw nkøkehu ,
{ku nLkSLke {nu hÚke, ¼ð ¼kðzâ ¼køkehu . íku 0 3
y¾t z Mkw nkøký fhe, fku rz÷u fkLku hu ;
{w õíkkLkt Ë fnu {ku ne hne, yu Lku ¼eLku ðkLku hu . íku 0 4
ÃkË - 3
{Lkzw t {kLÞw t hu , çku Lke {kYt {Lkzw t {kLÞw t hu ;
{ku nLkSLku Mkt øku {kYt {Lkzw t {kLÞw t hu .
yu {kYt øk{íkw t fhu , rLkíÞ yt íkhò{ehu ;
Mkw t Ëh ðhLkk Mkt øk{kt , nw t ykLkt Ë Ãkk{ehu . {ku . 1
òu çkrLkÞw {U ò¤ÔÞw t , {ku nLkS {kxu hu ;
~Þk{ Mkt økkÚku Mkrn fÞw O , {U íkku rþhLku Mkkxu hu . {ku . 2
ykzâ Lk {kLkw t fku RLke, {ku ne ¼eLku ðkLku hu ;
økku ®ðË feÄe ½u ÷ze, Lku ýw t Lke MkkLku hu . {ku . 3
ykLkt Ë ðkæÞku yt øk{kt , ¼q ÄhLku ¼k¤ehu ;
{w õíkkLkt Ë fnu {kðþw t , áZ ÷køke íkk¤ehu . {ku . 4
ÃkË - 4
«eíkze çkkt Äehu , çku Lke {khe «eíkze çkkt Äehu ;
÷xfk¤k Lkt Ë÷k÷ MkkÚku , «eíkze çkkt Äehu .
Mkw t Ëh Lku ý Mkku nk{ýkt , {w ¾ Mkw t Ëh ðkýehu ;
Mkw t ËhðhLke [k÷{kt , çku Lke nw t ÷ku ¼kýe hu . ÷. 1
fk{ýeÞkt {w sLku fÞkO , fkLkw zu fk¤u hu ;
Ëe÷zw t {kYt zku ÕkÔÞw t , {eXe {ku h÷e ðk¤u hu . ÷. 2
Lku ýkt ðu ýkt {ku h÷e Mkki , fk{ýøkkYt hu ;
ðþ fhe {Lku ðk÷{U , nÞw O Äehs {kYt hu . ÷. 3
41 42
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
fw ¤ fw xw t çke ÷ku fLke, {hòËk {u ÷ehu ;
{w õíkkLkt Ë fnu {kðþw t , áZ çkkt Äe çku ÷ehu . ÷. 4
hkøk : hk{f÷e ÃkË - 1
{kYt {Lk {kuÌkwthu {k òuR LktË÷k÷, {kYt {Lk {kuÌkwthu {k òuR LktË÷k÷; xuf.
hrMkf Au ÷ðh YÃk Wòøkh, yt çkw sLkÞLk rðþk¤. {kY0 1
{ku nLkðh {Lku {ku neLke ÷økkze, fhe fhe Lkki ík{ ÏÞk÷. {kY0 2
{{ko ¤u {Lku {{o sýkðe, ð[Lku ðÄkhe ½ýe ðk’÷. {kY0 3
{w õíkkLkt ËLkku LkkÚk Lkð÷ r«Þk, rLkh¾eLku ÚkE Aw t rLknk÷. {kY0 4
ÃkË - 2
þku ¼u Au Açke÷ku ðk’÷ku ykLkt Ëft Ë, þku ¼u Au Açke÷ku ðk’÷ku ykLkt Ëft Ë.
çkú ñk ¼ð MkLkfkrËf LkkhË, MíkðLk fhu Au Mkw hð] t Ë. þku ¼u Au 0 1
Yrf{ýefkt ík yr¾÷ søkRïh, nhý rðfx ¼ðVt Ë. þku ¼u Au 0 2
Mkku ¤ nòh yü Ãkxhkýe, hnu ðk’÷ku MkËkÞ MðAt Ë. þku ¼u Au 0 3
{w õíkkLkt ËLkku LkkÚk Lkð÷ r«Þk, ðkMkw Ëu ð søkðt Ë. þku ¼u Au 0 4
ÃkË - 3
ðkMkw Ëu ð Yrf{ýe Mksu þýøkkh, ðkMkw Ëu ð Yrf{ýe Mksu þýøkkh;
r«Þk íkLk [t ËLk ¾ku h rçkhksu , ÃÞkhe íkLk {] øk{Ë Mkkh. ðkMkw Ëu ð0 1
~Þk{Mkw t Ëh Wh fki Míkw ¼ þku ¼u , ÃÞkhe Wh LkðMkh nkh. ðkMkw Ëu ð0 2
þt ¾ [¢ Ãkøk ÃkÈ ~Þk{fh, ÃÞkhe fh [h{ WËkh. ðkMkw Ëu ð0 3
{w õíkkLkt Ë fnu sw øk÷ YÃk Ãkh, ðkhe òô ðkht ðkh. ðkMkw Ëu ð0 4
ÃkË - 4
ðk’÷ku {Lku ðk÷k ÷køku hkò hýAku z, ðk’÷ku {Lku ðk’÷k ÷køku hýAku z.
MkíÞ¼k{k Yrf{ýe Ãkxhkýe, çk¤¼ÿ çkkt Äð òu z. ðk’÷ku 0 1
[¢krËf ykÞw Ä fh þku ¼u , Ëw ü ËLkw s {Ë íkku z. ðk’÷ku 0 2
ðkt fe Ãkk½ ðkt fe ¼] fw xeÃkh, ðkt fe ysçk {hku z. ðk’÷ku 0 3
{w õíkkLkt Ë fnu hrMkf «eík{Ãkh, ðkY {ËLk fhku z. ðk’÷ku 0 4
hkøk : ¼ihðe «¼krík ÃkË - 1
«kík: ÚkÞw t hu {khk «ký MkLku rn, òøkku SðLk òô ðkhe; «kík0 xu f
Ëþo Lk fkhý {w rLkðh {ku xkt , ykÔÞk nh¾ ¼Þko ¼khe; «kík0 1
Ãkt [kLkLk Mkn†kLkLk »kz{w ¾, øksðËLkku ðh Wøkkhe;
þkhË LkkhË ÔÞkMk feh{w Lke, MkLkfkrËf Ér»kðh åÞkhe. «kík0 2
{q »kfðknLk rþr¾ðknLk sw ík, ð] »k¼u ïh ¼ð¼Þnkhe;
økkÞu Lkk[u fhu fw íkw n÷, {q Šík ík{khe Wh Äkhe. «kík0 3
ðËLk W½kzku yh®ðË÷ku [Lk, rLkh¾ku fki íkw f ft Mkkhe;
«u {kLkt ËLkk LkkÚkS WXâk, ËeÄkt ËhþLk Mkw ¾fkhe. «kík0 4
ÃkË - 2
y÷çku÷ku WXâk nrh nMkíkk, ykðeLku W¼k ykuMkheÞu; y÷0
VU xku ïu ík WÃkhýku yku Zâku , fh Lkõík f÷fe ½ku nheÞu . y÷0 1
þku ¼k MkðkhLke Mkw t Ëh ðhLke, þw t hu ð¾kýw t ði ¾heÞu ;
Ãkkx WÃkh çku Xk Ãkw Y»kku ¥k{, Lkeh¾e sLk Lku ýkt ¼heÞu . y÷0 2
ykrþhðkË ðËu {w rLk rLkh¾e, yrð[¤ hnku ËhþLk fheÞu ;
Ä{o fw t ðh ík{ WÃkh ðkhu , íkLk {Lk «ký Vhe VheÞ. y÷0 3
Ä{ko í{s fhku Ët íkÄkðLk, fLkf ÃÞk÷w ykøku ÄheÞu ;
«u {kLkt Ë fu Mkw t Ëh {w ¾zw t , rLkh¾e yt íkh{kt XheÞu . y÷0 4
ÃkË - 3
ËeLkkLkkÚk fhu Ët íkÄkðLk, ÷RLku fku {¤ fh{kR; ËeLkk0 xu f.
fw t Ëfr¤Mk{ ËþLk {t sLk fhu , Lku ýkt ÷ku ¼kýkt òu R [íkw hkE. ËeLkk0 1
{w ¾ «ûkk÷Lk fhe {Lk{ku nLk, Lkkðk ÃkÄkÞko Mkw ¾ËkR;
økt økksr¤Þk fw ðk fkt Xu , LnkÞu LkkÚk yrík nh¾kR. ËeLkk0 2
MkhMk y¥kh ÷R fhu íkLk {Ëo Lk, ðŠý{w fw t Ë Açke Wh ÷kR;
Zku ¤u s¤ [ku ¤u íkLk Mkw t Ëh, þku ¼k ðhýðe Lkð òR. ËeLkk0 3
yt øk yt økku Ae Wßð¤ Äku íke, Ãku he frxÃkh MkhMkkR;
«u {kLkËt fu ’ s{ðk ÃkÄkhÞk, nrhf] »ý nrh Ãkw ÷fkE. ËeLkk0 4
ÃkË -4
s{ðk çku Xk yr¾÷÷ku fÃkrík, yku MkheÞu yLkw hkøku hu ; s{0 xu f.
»kx hMk ¼ku sLk MkhMk Mkw Äkhe, fLkf Úkk¤ ÄÞku o u ykøku hu . s{0 1
43 44
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
rðÄrðÄLkk ÃkfðkLk íku ÃkehMÞkt , su su Mkkhkt ÷køku hu ;
{ku íke[q h s÷u çke ½u çkh, {Lk øk{íkkt su {køku hu . s{0 2
Ëq ÄÃkkf s{u çkeht s nheMkku , rLkh¾e Ëw :¾ Ëq h ¼køku hu ;
fZe ðze s{e þkf ð¾kÛÞkt , Mkw t Ëh ~Þk{ Mkw nkøku hu . s{0 3
[¤w t fheLku {w ¾ðkMk ÷eÄku , yÄh yÁý Ãkef Ëkøku hu ;
«u {kLkt Ë fu ’ {Lkzw t {ku Ìkw t , MkhMk Ãku [k¤e Ãkk½u hu . s{0 4
hkøk : ¼uhðe ÃkË - 1
ðt Ëw ©eÄ{o íkLkÞ çkú ñÃkw h rLkðkMke; ðt Ëw 0 xu f.
÷ník Lk Mkfk{e fku W, ykík{k WÃkkMke; ðt Ëw 0 1
òfu yøkrýík Lkk{, Mkík r[ík ykLkt Ë Äk{;
yûkh y{] ík sLkrð©k{, yåÞw ík yrðLkkþe. ðt Ëw 0 2
yøkrýík rðï ykÄkh, Mkw ¾rLkrÄ yrík Mkðo «fkh;
fník rLkøk{ økrík yÃkkh, Mkw t Ëh Mkw ¾hkþe. ðt Ëw 0 3
yøkrýík hrð þrþ Mk{kLk, þeík¤ «fkþðkLk;
©eÃkrík ¼økðkLk íkk{u , ðMkík Mkw ¾rð÷kMke. ðt Ëw 0 4
yûkh rLkðkMke Ëu ð, fku xe {w õík fhík Mku ð;
ykøku yu f xu f, «u {kLkt Ë økw ý økkMke. ðt Ëw 0 5
ÃkË - 2
LkkhkÞý ðkMkw Ëu ð yûkhÃkrík Mðk{e; Lkkhk0 xu f.
Mku ðík ÃkËÃkÈ òfu Ãkw Á»k rLk»fk{e. Lkkhk0 1
yûkhMk{ fku xe {w õík, yu fkt ríkf Ä{o sw õík;
ÃkZe ÃkZe rLkíÞ Ãkw Á»kMkq õík, Míkw ðík çknw Lkk{e. Lkkhk0 2
[t ËkLkkrËf Ãkw »Ãknkh, økú nefu »kku zþ «fkh;
Ãkq sLk «¼w rðïkÄkh, [hLkLku rþh Lkk{e. Lkkhk0 3
yûkh yrík Ãkh{Äk{, fhík íkk{u nrh rðhk{;
Ãkh{Ãkw Á»k Ãkq hýfk{, yLkt ík Lkk{ Lkk{e, Lkkhk0 4
ð] »kMkw ík Mkw t Ëh Mkw òLk, fku xef þku ¼k rLkÄkLk;
«u {kLkt Ë ðkhu «kLk, rLkh¾e yt íkhò{e. Lkkhk0 5
ÃkË - 3
Ä{ko í{s Ä{o fw t ðh Mkt íkLk Mkw ¾ËkE; Ä{ko 0 xu f.
yÄ{fks ©e{nkhks, rð[hík {rn ykR. Ä{ko 0 1
yríkþÞ ykLkt Ëft Ë, ð] »kfw ¤ðh rðþË[t Ë;
{u xLk Ëw :¾ ît î, rLkøk{ fhík nu çkzkE. Ä{ko 0 2
Ä{o ÷k÷ «ýíkÃkk¤, yÄh{fw ¤ Ãkh{ fk¤;
íkLk ík{k÷ økrík {hk÷, Mkw t Ëh Mkw h hkR. Ä{ko 0 3
ðËLk ðËLk yrík hMkk¤, {u xík ¼ð ¼ú {ý ò¤;
yu Mku nrhðh ËÞk¤ Ëu ¾u Ëw :¾ òR. Ä{ko 0 4
yr{ík þr{ík rºkrðÄ íkkÃk, rºk¼wðLk sLk sÃkík òÃk;
çkhLkík økw ý fh yk÷kÃk, «u {kLkt Ë økkE. Ä{ko 0 5
ÃkË - 4
LkkhkÞý LkkhkÞý hMkLkk rLkíÞ økkEyu ; Lkkhk0 xu f
Ãkh nrh A¤ fÃkx [Ãkx, ykLkt Ë Mkw ¾ ÃkkRyu . Lkkhk0 1
òu Mku nku ík sL{ {hý, yMkËT økú kBÞ fÚkk ©ðý;
Ãkw rLk Ãkw rLk ¼ð¼ú {ý ©{ý, Mkçkne Ëq h çknkRyu . Lkkhk0 2
©enrh nrhf] »ý Lkk{, sLkrð©k{ Ë{ík fk{;
½Lk~Þk{ [hLkLk Ãkh, rºk¼w ðLk çk¤ òRyu . Lkkhk0 3
f{LkeÞ yrík MkhMk ÁÃk, yrík yLkw Ãk Lk{ík ¼w Ãk;
Ä{o Mkw Lkw Açke rð÷ku fe, yt íkne nh¾kEyu . Lkkhk0 4
Mkçknefk ykÄkh Mkkh, Mkw t Ëh ©eð] »kfw {kh;
«u {kLkt Ë ðkhðkh, [hLkLk rþh LkkRyu . Lkkhk0 5
hkøk : çkenkøk ÃkË -1
Lku nhku rLk¼kÞ ÷eßÞku hu nku {ku nLkS {ku hku . Lku n0 xu f
þhýkøkíkfe çkeLkíke rÃkÞk Mkw LkeÞu Mkçk økw LkÃkq h;
rLks sLk òLke Lke¼kÞu ÷k÷k yðøkw Lk fesu Ëq h hu . {ku n0 1
çkník íkw hkR ¼ðLk Ëeðkhe, fku W Lk Ãkkðík Úkkt n;
íkk{u nw t çkne òíkÚke ÷k÷k, íkw {ne Ãkfhe çkkt nhu . {ku n0 2
45 46
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
çkkt n økne çk÷ðt ík ßÞw t , ss ykðu Wíkkhu Ãkkh;
yÄ çke[ Akt zu Lkk çkLku ÷k÷k, ÷køku fw ÷fw t økkhhu . {ku n0 3
íkw { nku íku Mke feSÞku ðkhe, Mkw LkeÞku ©e {nkhks;
«u {kLkt Ë fnu LkkÚkS yçk, çkkt n økú nu fe ÷kshu . {ku n0 4
ÃkË - 2
~Þk{S MknkÞ feòu hu nku {nkhks {ku he; ~Þk{0 xu f.
~Þk{ íkw {khe MknkÞ çkeLkk ¼ð Ãkkh Lk Ãki ô LkkÚk,
Þn ÷ku f Ãkh÷ku f{U {ku he ÷ks íkw {khu nkÚk hu . {nk0 1
nw t yLkkÚk íkçk ®ffhe {ku Þu yu f íkw {khe ykþ;
íkw { çkeLkk rºk¼w ðLkfu Mkw ¾ ðkhe MkçkMkkU ¼Rô Lkehkþhu . {nk0 2
íkÃk íkehÚk ðú ík Lku { Mkçk ðkhe íkw {ne {ku hu ~Þk{;
íkw { çkeLkk yku h çkeMkkhefu ðkhe hxw t ríknkhku Lkk{hu . {nk0 3
yçk nu íkMkU rLkþrËLk ðkhe, hk¾eÞu ~Þk{ nsq h;
«u {kLkt Ëfu LkkÚkS {ku nu , fçkô Lk fesu Ëq hhu . {nk0 4
ÃkË -3
rçkYË çke[khku hu nku yrðLkkþe ykÃkLkku ; rçkY0 xu f0
þhýkøkík ðíMk÷ íkw { ðkhe yÄ{ yku ÄkhLk ~Þk{;
ðhËkÞf «¼w y¼Þfh ðkhe ÃkríkíkÃkkðLk Lkk{hu . yrð0 1
sçk sçk íkw { ðÃkw Ähík nrh ðkhe fhík yÄ{ yku Äkh;
yòr{÷ økrLkfkrËf ÷k÷k, íkkhu Ãkríkík yÃkkhhu . yrð0 2
rLkhçk¤fu çk¤ íkw { ne nku ðkhe rLkhÄLk fu ÄLk {k÷;
Mkt íkLkfu MkhðMk íkw { ðkhe, Mkw Lkku Lkt Ëfu ÷k÷hu . yrð0 3
íkeLk ÷ku ffu LkkÚk íkw { ðkhe íkw { çkMk Mkw hLkhRþ;
«u {kLkt Ë Þn òLkefu ðkhe, ÃkÞko u [hLk ½he þeþhu . yrð0 4
ÃkË - 4
çkeMkh Lk òßÞku hu nku çkLkðkhe, {ku Þu çkeMkh; xu f
n{Mku íkw {fw t çknw íknu ðkhe íkw {íkku n{hu yu f;
Þk fkhf çkeLkíke fÁt ðkhe, ÄheÞu yt íkh xu fhu . çkLkðk0 1
«eíke fhLke Mknu ÷nu ðkhe, Mkw rLkÞu {ku nLk {eík;
Ãkkh rLk¼kðLke frXLknu ÃkeÞk, yðøkw ýðt íkfe «eíkhu . çkLkðk0 2
Mkçk økw Lk Ãkw hLk òLkefu , nrh íkw {Mkku feLkku Lku n;
{q Šík íkw {khe LkkÚkS {U , ðkhe Ãkfhe çkeLkw Mkt Ëu nhu , çkLkðk0 3
yu f ¼hku Mkku t yu f çk÷ ðkhe yu f ykþ rðïkMk;
«u {kLkt Ëfu LkkÚkS {ku Þu MkËk hk¾eyu ÃkkMkhu . çkLkðk0 4
hkøk : ¼ihðe íkk÷ [tÃkf ÃkË - 1
÷øke hxLkk ½Lk~Þk{Ëe Lkk{Ëe, ÷øke Ä{ofwtðh Mkw¾Äk{Ëe Lkk{Ëe; ÷øke0 xuf.
÷øke hxLkk hu Lk ËeLk ½x ¼eíkh, «eík{ Ãkq hLk fk{ËeLkk{Ëe; ÷øke0 1
çkeMkhík Lkknª {kÄw he {w hík, f] »ý ÿøkLk çkeMkhk{fe Lkk{Ëe; ÷øke0 2
íkhMkíknw t Mkw t Ëh Açke Ëu ¾Lk, ÷k÷Lk ÷r÷ík ÷÷k{Ëe Lkk{Ëe; ÷øke0 3
«u {kLkt Ë ½Lkþk{ LkkÚkfe, [u he nw t íkku çkeLkËk{Ëe Lkk{Ëe; ÷øke0 4
ÃkË - 2
MkktLkwt MkktðhuLku çkeMkkMkeÞkt {kheÞkt, {khe Wh çkehn fxkheÞkt {kheÞkt; MkkLkwt0 xuf.
çkk÷ÃkLku Ëe ðu «eík Lk òíke {u he, feLke feMkeËu MkkÚk {kheÞkt {kheÞkt ; Mkkt Lkw t 0 1
òÞ çkMÞku ðu rðËuþ {unuh{k, r«íkËe Ãkhus {kunu zkheÞkt {kheÞkt; MkktLkwt0 2
ËeLk Lkne [uLk huLk Lkne rLkrËÞkt, nkuík Ëhík ytík òheÞkt {kheÞkt; MkktLkwt0 3
«u{kLktË ½Lk~Þk{ MkwhíkÃkh, íkLk {Lk Mkçk Mkw¾ ðkheÞkt {kheÞkt; MkktLkwt0 4
ÃkË - 3
÷øke yt¾eÞkt Þk økkuÃkk÷Ëe ÷k÷Ëe, ytçkwsLkuLk çkeMkk÷Ëe ÷k÷Ëe; ÷øke0 xuf.
÷øke yt¾eÞkt Mk¾eÞkt MkwLk {uhe, økrík nku økRÞkt çkunk÷Ëe ÷k÷Ëe; ÷øke0 1
LkuLk Lkòhu ÃÞkhu ¾kLk økwòhu, r[íkðLke [÷Lke {hk÷Ëe ÷k÷Ëe; ÷øke0 2
Açke yxfe Mkw t Ëh ðh Lkxfe, ÷øke [xfe ÁÃkò÷Ëe ÷k÷Ëe; ÷øke0 3
«u {kLkt Ë fu ’ çkMke Açke yt íkh, Lkxðh íkYLk ík{k÷Ëe ÷k÷Ëe; ÷øke0 4
ÃkË - 4
zkhe {kunLke Ëe÷ËkhLku ÞkhLku, zkhe Lkxðh Ä{ofw{khLku ÞkhLku; zkhe0 xuf.
{ku nLke ÷økkÞ {u hk {Lk nh ÷eLkk, òËw fehíkkhLku ÞkhLku ; zkhe0 1
®f fYËkLkk ðu {t zk Ëe÷ ¼h{kÞk, økku fw ¤Ëu MkehËkhLku ÞkhLku ; zkhe0 2
ykðtËk òðtËk {uzk r[ík ÷÷[kðtËk, {e÷tËk {kunLk fhe ÃÞkhLku ÞkhLku; zkhe0 3
«u {kLkt Ë ½Lk~Þk{ ÷xfÃkh, òËeÞkt {U çkkhçkkh çkkhLku ÞkhLku ; zkhe0 4
47 48
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
hkøk : ¾x ÃkË - 1
ykðkuS ykðkuS y÷çku÷k {khe ykt¾zr÷{kt, síkLk fheLku ík{Lku hk¾wt hu.
Mkw t Ëh {w ¾Lkk {hf÷zk Ãkh «ký, ðkhe ðkhe Lkk¾w t h. ykðku S0 1
SðLk ík{Lku òu ðk MkkYt íkku , rðï ykÔÞw t Au yk¾w t hu ;
þw f MkLkfkrËf LkkhË Mkh¾k, {w rLkðh {r¤Þk Au ÷k¾w t hu . ykðku S0 2
ykhu Mk{u þku ¼ku Aku {khk ðk’÷k, þe WÃk{k fne Ëk¾w t hu ;
«u {kLkt Ë fnu hk¾e Lku ýk{kt , [hýf{¤ hMk [k¾w t hu . ykðku S0 3
ÃkË - 2
ðk’÷k AkuS ðk’÷k «kýÚke ÃÞkhk, ykt¾zr÷Lkk íkkhk y÷çku÷k hu;
íkLk {Lk ÄLk {kÁt ðkÁ ík{ WÃkh, ~Þk{ Mkw t Ëh ht øk Au ÷k hu . ðk. 1
ykðku ykðku ykuhk yks hk¾wt {khk WhÃkh, «kýSðLk htøkhu÷k hu;
yks hnku {khu {t rËh {ku nLk, fk÷ ÃkÄkhßÞku ðu ’÷k hu . ðk. 2
ík{ su ðk SðLk õÞkt Úke fu Lku çkkhýu , y÷çku ÷kS yfu ÷k hu ;
«u {kLkt ËLkk LkkÚk Aku S yrík Ëw ÷o ¼, f] Ãkk fheLku hnku ¼u ÷k hu . ðk. 3
ÃkË - 3
fnkuS fnkuS õÞkt òøÞk søkSðLk ík{u, ykt¾z÷e Wòøkhu hkíke hu;
rLkÿk÷wzkt Lkuýk{ktrn þku¼u yrík MkwtËh, hu¾÷ze {ËLk hMk {kíke hu. f0 1
ðËLk WÃkh ©{ s¤Lkkhu {kuíke, {w¾ fks¤Lke hu¾k yku¤¾kíke hu;
íku zâkLku ÷Úku zâk yrík çk¤{kt hu ¼ezâk, nkh íkku ¾w íÞk Au çknw Akíke hu .f0 2
fuRhu ÄwíkkheLkkhu ÄwíÞk y÷çku÷k, yks rþrÚk÷ ÚkÞk Aku íkuLkk íkehu hu;
«u {kLkt ËLkk LkkÚk òu R òu R ík{Lku , ykt ¾zr÷ ºkÃkík LkÚke Úkkíke hu .f-0 3
ÃkË - 4
òyku S òyku S þeË ¾ku xk Mk{ ¾kyku , n{u òýe SðLk [íkw hkR hu ;
yÚkeo hu nku Þ íku íkku ¾ku xw t hu çkku ÷u , Ëku »k Lk sw ðu fkt R hu . ò. 1
íkLk {Lk Lku ýkt ðu ýkt fu { hnu AkLkk ðk÷k, íkhík ykðu yku ¤¾kR hu ;
yÄh ytsLk Ãkef ÷ef ÷k÷ Mkkunu økk÷, WXe Lk¾ hu¾k Wh{ktR hu. ò. 2
Ãkeíkktçkh Mkkxu íku ÷e÷ktçkh fuLkwt ÷kÔÞk ÷k÷, ðu÷ý hÌkk Aku nrh MkkR hu;
«u {kLkt ËLkk LkkÚk òu R ðú sLkkhe, nMku fh íkk¤e çkòR hu . ò. 3
hkøk : hk{f÷e «¼krík ÃkË - 1
{kYt {Lk {kuÌkwthu {k {kuh÷eLkk LkkËu; {kYt0 xuf.
øk{íkwt LkÚke økku®ðË rðLkk {wsLku, {Lkzwt ®ðÄkýwt {eXu MkkËu; {kYt. 1
Mkkt ¼¤íkkt Mkt íkku »k Lk ÚkkÞu , SðLk òu ðkLku òðk Ëu ; {kYt . 2
òRþ òu ðk nw t íkku Lki hô yxfe, ÷ku f ÷ks {hòËu ; {kYt . 3
«u{kLktËLkk LkkÚkLku {¤íkkt, ÚkR [kðe søk çkkËu; {kYt. 4
ÃkË - 2
{khu {Lk ðMkeÞku {k¾ý[ku h; {khu 0 xu f.
Mkw¾ Mkkøkh ðk÷ku ÁÃk Qòøkh, Lkkøkh LktËrfþkuh; {khu0 1
{ku h÷eÄh {khøk{kt {r¤Þku , [h[eLku [t ËLk ¾ku h; {khu 0 2
Mkk{wt òuR {kYt r[¥k nhe ÷eÄwt, feÄwt fnkLku òËw òuh; {khu0 3
«u {kLkt Ë fnu {ku nLk ÷økkze, [Ãk¤ Lku ýLke fku h; {khu 0 4
ÃkË - 3
sw yku yks þku ¼u ðk’÷ku Aku økkðk¤ku Au ÷; sw yku 0 xu f
shfrMk Ãkk½ szkðLkk çkksw, fuMkh rík÷f fhu÷; swyku0 1
fuMkh¼eLkku ðk’÷ku Au÷ Açke÷ku, y÷ð ¼Þkou Au y÷çku÷; swyku0 2
Wh çkLk{k¤ [k÷ òuR {kune, Ãkeík Ãkx f{h fMku÷; swyku0 3
«u{kLktËLkk LkkÚkLkk ÷xfkt, ykðe {khk Wh{kt ¾wtíku÷; swyku0 4
ÃkË - 4
Lkt ËSLkku ÷k÷ku ðk’÷ku ni zkLkku nkh; Lkt Ë0 xu f.
«kýÚkfe ðk’÷ku {Lku {ku nLk, yu WÃkh {khu ÃÞkh; Lkt Ë0 1
yu hu rðLkk su su Mkw ¾ søk{kt , íku íku su ðk Mkku {÷ ¾kh; Lkt Ë0 2
SðLk ÄLk sMkku ËkLkku òÞku , ÷ku [LkeÞkLkku þýøkkh; Lkt Ë0 3
«u {kLkt Ë fnu íkLk {Lk ðkÁt , ðkhýu ðkh{ðkh; Lkt Ë0 4
hk„ : ¼ihðe «¼kŒe …Ë - 1
«kŒ: ‚{u ©e‚nò™t Ë™e, {q hrŒ {™{kt ÄkÁt hu . «kŒ0 xu f0
™¾rþ¾ r™h¾e Y… y™w …{, yt Œh{kt WŒkÁt hu . «kŒ0 1
49 50
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
Y…k ¤k ƒnw hk Sð ÷k u [™, yk ðe ðMÞk {™ {k u hu hu ;
…w ü ŒÁý Œ™ ¼e™u ðk™u , nt ‚„rŒ r[¥k [ku hu hu . «kŒ0 2
yt „k u yt „ y™w …{ Íe ýk t , ïu Œ ð† ƒnw þk u ¼u hu ;
…w »…Œýkt yk¼q »ký òu R òu R, ¼õŒŒýkt {™ ÷ku ¼u hu . «kŒ0 3
{u ½ ‚he ¾u hu ½u hu ‚k Ëu , ƒk u ÷Œk ƒnw ™k {e hu ;
¼õŒ {™ku hÚk …q hý fhŒk, «u {k™t Ë™k Mðk{ehu . «kŒ0 4
…Ë - 2
«kŒ: ‚{u ©e Mðk{eS™kt , [hý r[ö r[t ŒrðÞu hu . «kŒ0 xu f0
MðÂMŒ sð òt ƒw æðs hu ¾k, yt Œh{kt „ku XðeÞu hu . «kŒ0 1
fw r ÷þ f{¤ yt fw þ yüfk u ý, s{ýu [hýu ‚t ¼k Át hu ;
ðk{ …Ëu {íMÞ rºkfku ý f÷þ ¾he, ÔÞku { Ä™w »k þþe ÄkÁt hu . «kŒ02
s{ýu [hýu yt „w Xk W…hu , ™¾{k t ne r [ö òu Rhu ;
…u ÷e™u Au ÷e ykt „¤eyu rŒ÷, Œu {kt {™ hk¾w t Xku R hu . «kŒ0 3
hk Œk ™u [ze Þk Œk ™¾ Ëþu , yk t „¤e Þk u ™k òu ðw t hu ;
«u {k™t Ë òu R …k™e ½w t xe, ®…ze{kt {™ «ku ðw t hu . «kŒ0 4
…Ë - 3
«kŒ: ‚{u WXe …w Á»kku ¥k{™e, {q hrŒ{kt {™ ÄheÞu hu . «kŒ0 xu f0
yu yð‚hu su ykz fhu Œu , …k… òýe …hnheÞu hu . «kŒ0 1
ò™w t sw „÷ òu R™u ‚w t Ëh, ‚k Ú k ¤ þk u ¼k ‚k he hu ;
ðk{ ‚kÚk¤{kt r[ö yu f r™h¾w t , ~Þk{ frx ÷k„u ÃÞkhe hu . «kŒ0 2
f{¤ ‚he ¾e ™k ¼e ôze , r ºk ð¤e WËh {k t ne hu ;
[rzÞkŒe AkŒe{kt ‚w t Ëh, Ak… r[ö ‚w ¾ËkR hu . «kŒ0 3
„s™e ‚q t Z ‚he ¾k ¼w sËt z, þk u ¼k ™k ¼t zk h hu ;
«u {k™t Ë fnu {™{kt ÄkÁt , fhðh y¼Þ WËkh hu . «kŒ0 4
…Ë - 4
«kŒ: ‚{u WXe ‚w t Ëh {w ¾™e, þku ¼k {™{kt ‚t ¼kÁt hu . «kŒ0 xu f0
Œ™ {™ Ä™ ©e…w Á»kku ¥k{™k, ðË™ f{¤ …h ðkÁt hu . «kŒ0 1
yÄh ƒª ƒV¤ Ë‚™ fw t Ëf¤e , ™k ‚k þw f r [¥k [k u hu hu ;
„ku ¤ f…ku ¤u þku ¼u ‚w t Ëh, Œe÷ yu f s{ýe fku hu hu . «kŒ0 2
÷k u [™ ÷k ÷ f{¤ ‚h¾k t , hu ¾k {k t ne Y…k ¤e hu ;
¼ú fw xe fw rx÷ rðþk¤ ¼k÷{kt , rŒ÷f fu þh {h{k¤e hu . «kŒ0 3
‚w t Ëh {MŒf r þ¾k {™k u nh, ‚t ¼k Át nw t ßÞk hu hu ;
«u {k™t Ë fnu Mðk{e {khk, ‚Ëk Ëu ¾kòu íÞkhu hu . «kŒ0 4
hkøk : ¼ihðe «¼kík ÃkË - 1
ykðku {khk ni zk fu hk nkh, ðk÷{ ðkhýu òôhu ; ykðku 0 xu f.
{ku nLk {w ¾zw t rLkh¾w t Mkw t Ëh ~Þk{r¤Þk rþhËkh;
íkLk {Lk «ký ÷u RLku ðkÁt , ðkhýu ðkh nòh. ðk÷{0 1
YÃkk¤k Aku hkSð ÷ku [Lk, Lkxðh Lkt Ëfw {kh;
Lku ýkt {khkt ºkÃkík LkÚke Úkkíkkt , rLkh¾e «ký ykÄkh. ðk÷{0 2
{Lkzw t {kYt {ku ne hÌkw t Au , Mkw t Ëh òu R þýøkkh;
{kÚku {w fw x híLk szkW, fw t z¤ {fhkfkh. ðk÷{0 3
Lke÷ õ÷u ðh [hr[ík [t ËLk, frx Ãkx Ãkeík WËkh;
«u {kLkt Ë fu ’ ðkYt ðËLkÃkh, fku rx {ËLk ðkh ðkh. ðk÷{0 4
ÃkË - 2
ykðku {khk {eXzk çkku÷k {kð, ðk÷{ ðnk÷k ÷køkkuhu; ykðku xuf.
ðk÷{ {w sLku ðnk÷k ÷køkku , çknw Lkxðh Mkw t Ëh Lkkð;
nu ík fhe ni ÞkÃkh hk¾w t , hrMkÞk òËðhkð. ðk÷{0 1
Ãk÷t øk WÃkh ÃkÄhkðw t ÃÞkhk, Ëq Äzu Ãk¾k¤w t Ãkkð;
¼q Äh ¼u xw t «u { fhe {khu , ½ýk rËðMkLkku ¼kð. ðk÷{0 2
fu þh [t ËLk [h[e fÁt , Vw ÷zk{kt økhfkð;
ykt ¾÷zeÚke y¤økk Lk {u ÷w t , þku ¼kLkk ËrhÞkð. ðk÷{0 3
su { hkS hnku íku { fYt nrh, Lk òu ðw t LÞkÞ yLÞkÞ;
«u {kLkt ËLkk LkkÚkS ík{Ãkh, «ký fYt Lkku Akð. ðk÷{0 4
ÃkË - 3
ykðku yku hk hrMkÞk hkSðLku ý, SðLk òu RLku Sðw t hu ; ykðku 0 xu f.
Lkxðh Lkkøkh þku ¼kLkk Mkkøkh, Mkw t Ëhðh Mkw ¾Ëu ý;
ykt ¾÷ze{kt y{] ík ðhMku , ðnk÷kt ÷køku ðu ý. SðLk0 1
51 52
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
{w ¾Lke {eXe ðkíkku Mkkt ¼¤íkkt , {Lkzw t ÚkÞw t Au {u ý;
fu þð ík{ fu zu ¼{íkw t Vhu Au , st Ãk LkÚke rËLkhu ý. SðLk0 2
÷ku f fw xw t çk MkW Vw xe ÚkkõÞk, fku RLkw t Lk {kLku fu ý;
r«ík{ ík{ Mkt øk «eík çkt Äkýe, òýe Mkk[k Mku ý. SðLk0 3
Mkt MkkrhÞk MkW Íu h ÚkÞk òýu , su ðw t fzðw t yVu ý;
«u {kLkt ËLkk ÃÞkhk ík{ rðLkk, õÞkt Þu Lk Mkw ¾[u ý. SðLk0 4
ÃkË - 4
{krýøkh {ku h÷eðk¤k {eík, røkrhÄh ½u ÷ze feÄehu ; {krýøkh0 xu f
{w ¾ íkýk {hf÷zkE{kt , r«ík{ òu ze «eík;
Lku ýíkýu Lkòhu {kYt , [ku he ÷eÄw t r[¥k. røkrhÄh0 1
{ku nLk {ku h÷e yÄh ÄheLku , økkRyu Mkw t Ëh økeík;
ykt økrýÞu {khu W¼k ykðe, fhíkkt ÷xfkt ÷÷eík. røkrhÄh0 2
÷kðÛÞíkk òu R {ku ne hne òýu , r[ºk yk÷u ÏÞkt ¼ªík;
yu ðkLku yu ðk ykðe ð~Þk {khk, yt íkh{kt R ySík. røkrhÄh0 3
økku ®ðË nðu õÞkt Þ Lk økku Xu , ðkík ÚkR rðÃkheík;
«u {kLkt ËLkk LkkÚkS nðu , hk¾ku nsw h{kt rLkík. røkrhÄh0 4
hkøk : «¼kíke ÃkË - 1
yks Wòøkhku Lku ý ËeMku nrh, «kík: Mkw Äe fu Lke MkkÚku òøÞk;
Ãkk½Lkk Ãku [ [W Ëeþ Aq xe hÌkk, ðËLk fks¤ íkýk Ëkøk ÷køÞk. yk. 1
yk¤Mk yt øk{kt Úkkf ÷køÞku yrík, yÄh íkt çkku ¤Lke hu ¾ hkíke;
Vw÷ øk¤u {k¤ íku yrík [ku¤kR økE, {k÷ {kuíke íkýkt [uLk Akíke. yk. 2
fÃkx {u ÷ku nðu LkkÚk Mkk[w t fnku , yks fu Lku ík{u nkÚk ykÔÞk;
Ãkk÷xe {ku sze Ãkze hne Ãkkt ¼ze, ÷k÷S [eh õÞkt Úkfe ÷kÔÞk. yk. 3
fk{Y Ëu þLke {¤e fku R fk{Lke, {t ºku çkkt æÞk íku Lke fu z zku ÷ku ;
çkúñkLktË fnu nhe ðkík ÃkqAwt ¾he, çkeyku {kt y{Úkfe Mkk[wt çkku÷ku. yk. 4
ÃkË - 2
yks Ãkh¼kíkLkk yMkw hk ykðeÞk, ÷k÷ õÞkt yu ðze ðkh ÷køke;
fw Mkw {Lke Mku s {U MkS ík{ fkhýu , òu E òu R ðkxze hu ý òøke. yk. 1
y{ ½hu ykðíkkt Ëw:¾ þwt ËeX÷wt, íÞkt sE yrÄf þwt Mkw¾ {kLÞwt;
fku ÷ {w sLku Ëu E økÞk ½u h fku RLku , òËðk ík{kYt Mkk[ òÛÞw t . yk. 2
rðMk økkéÞw t Ëi Þu íkku Þ Lkð ðËkzku , heþ {u ÷e fhe Eþ hnku Aku ;
Mkk[ íkuLku ½hu h¤ku Aku ~Þk{¤k, fÃkxLke ðkík y{ ÃkkMku fnku Aku. yk. 3
sze çkw xe Ëu R fkt Rf òËw fhe, ík{kYt ÷eÄ÷w t r[¥k íkkýe;
çkúñkLktË fnu íkuLkwt ðËLk òuÞk rðLkk, LkkÚk ÷uíkk LkÚke yÒk Ãkkýe. yk. 4
ÃkË - 3
ÃkÄkhku ÃkÄkhku LkkÚk fYýk fhe, ~Þk{¤k yu f÷kt Mkw ¾ Lkk’ðu ;
{¤e yu fkt ík øk÷ çkkt ne LkkÏÞk rðLkk, ½ku hík{ hkík íku fu { òðu . Ãk. 1
ËeLkçkt Äw ík{u Mk{w ÿ Aku ËÞkLkk, ÷k÷ {w s WÃkhu ËÞk ÷kðku ;
«eík heíku fhe Mku s{U ÃkkÚkhe, ykÃkðk Mkw ¾ ht øk hu ÷ ykðku . Ãk. 2
ðkxze òu RLku hne Aw t ðk÷{k, ¼u xðk íkýe {Lk ykþ ¼khe;
Mkw ¾ íkýk Äk{ ykhk{ Aku Mkt íkLkk, ~Þk{ Ãkw he fhku nk{ {khe. Ãk. 3
nu íkLke ðkík fhe çkkt ne Ík÷ku nMke, ¼w Ähk ¼kðLke árü ¼k¤ku ;
çkú ñkLkt Ë fu hzk LkkÚk ht øk h{eLku , ðk÷{k ht økLke hu ÷ ðk¤ku . Ãk. 4
ÃkË - 4
fw ý íkÃk feÄ÷kt ðú síkýe ðrLkíkk, ht øk ¼eLkku su Lku Mkt øk hkíkk;
ͤfu íku ðËLk rLkíÞ ht øk {[ðu Íze, ½ze {u ÷e LkÚke Ëq h òíkk. fw 0 1
fku xe f÷Ãkkt ík ÷øk rLk{ ðú ík fhíkkt , su Lkku ÷ûk Wh{kt ne Lkkðu ;
íku ðú s ðrLkíkkíkýu ðkt Mku Vhu , fkLkw zku fkLkw zku fE çkku ÷kðu . fw 0 2
fk¤Lkk fk¤ ¼w Ãkk÷ ¼w Ãkku íkýk, rçkðkÞko yÕÃk ¼Þ Úkfe çkeðu ;
{nks¿kíkýk yÒkLke Y[e Lknª, «{Ëk íkýe ÷u AkMk Ãkeðu . fw 0 3
ÃkhkÃkh Ãkkh íku Ãkkh Ãkh{kí{k, ðu ËLke Lk ÃknkU [u íknkt ðkýe;
çkú ñkLkt Ë fnu ðú sLkkhLku ðkx{kt , Ëký hku fe ÷eyu ÚkE Ëkýe. fw 0 4
hkøk : hk{fr÷ ÃkË - 1
nku ht øke÷u ~Þk{hu hu , {U íku he rLks ËkMke.
{U nw t [u he {u nh{ íku he, [hLkf{¤fe rLkðkMke. nku 0 1
53 54
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
rLk{¾ Lk ¼q ÷w t LkkÚk rLkht íkh, yt íkh [hLk WÃkkMke;
ynku rLkMk nh¾ ¼he {u rh yr¾Þkt , r«ík{ íku he ÃÞkMke. nku 0 2
Mkw t Ëh ðËLk {Lkku nh Mkw hík, Lkxðh Açke yrçkLkkþe;
çkú ñkLkt Ë rLkh¾nu íkku Þ {w ¾, íkçk {ku Þ Mkçk Ëw :¾ òMke. nku 0 3
ÃkË - 2
nku ht øke÷u ~Þk{hu hu , íkw { {u nh{ nku {u hu ;
{U çkt Ëe «eík{ ík{ Mkt Ëe, nkÚk çkU fkýe íku hu . nku 0 1
òu øk Þ¿k íkehÚk çkhíkkËef, Ëu ðe Ëu ð ½Lku hu ;
RLkMku fks Mkhu Lknª fçknw , yu Mkçk {kÞk fu hu . nku 0 2
yku h Xku h {Lk ¼ú {u Lknª {u hku , [hLk f{¤ r[¥k Xu hu ;
çkú ñkLkt Ë fnu {Lk{ku nLk, hnku {u hu yr¾ÞLk Lku hu . nku 0 3
ÃkË - 3
nku ht øke÷u ~Þk{hu hu , yçk WXfu nMke nu hku ;
ykÞu øðk÷ çkk÷ ËhþLkfw t , yt íkh nh¾ ½Lku hku . nku 0 1
rËLkfh WËu ¼Þku nu ÃÞkhu , Mkçk {ex økÞku yt Äu hku ;
yçk íkku Mk{Þ ¼Þku {Lk{ku nLk, økki [hkðLk fu hku . nku 0 2
fesu MLkkLk ËkLk fÁýk rLkrÄ, Ãkeík ðMkLk yt øk Ãknu hku ;
çkú ñkLkLË nh¾ yrík yt íkh, çkËLk rçk÷ku rfík íku hku . nku 0 3
ÃkË - 4
nku Mk÷w Lku ~Þk{Lku hu , yçk ËhþLk Ëesu ;
yt íkh ykþ ËkMk Mkçk Xkzu , íkk Ãkh fÁýk fesu . nku 0 1
çkeLk Ëþo Lk ÔÞkfw ¤ çkú srçkLkíkk, ÷k÷ yhs Mkw Lke ÷esu ;
RíkLke ®LkË fnk {u hu ÃÞkhu , yk¤Mk íksfu WXesu . nku 0 2
çknw ík yçku h ¼Þku {U çk÷ òô, ÃkÞ Mkkfh WX Ãkesu
çkú ñkLkt Ë ðËLkfe ÃÞkMke, Ëu ¾ Ëu ¾ Açke Ssu . nku 0 3
hkøk : «¼krík ÃkË - 1
òøkku røkrhÄkhe òô, ðËLk WÃkh ðkhe;
«kík: ¼Þku «kýLkkÚk, òøkku røkrhÄkhe. xu f.000
sLk Mk{ks Ëþo fks, XkZu Mkçk îkhe;
WXku {nkhks çkks, fesu yMkðkhe. «kík. 1
Mkw ¾rLkðkMk ¾zu ËkMk, Ëþo ykþ ¼khe;
økøkLk ¼kMk hrð WòMk, ík{h ºkkMk xkhe. «kík. 2
{u ðk r{ükLLk ykLk, XkLk fLkf Úkkhe;
f{¤k yrík nh¾ {kLk, ÷eLku fh Íkhe. «kík. 3
¼Þku Mkðkh ËÞk Äkh, WXeyu {ku hkhe;
çkú ñkLkt Ë ðkh ðkh, òðík çkr÷nkhe. «kík. 4
ÃkË - 2
WXku LkLË÷k÷k ðkhe, rðïSðLk ðnk÷k;
XkZu Mkçk øðk÷ çkk÷, WXku LkLË÷k÷k. xu f.000
økR hu Lk Ëku nLk Äu Lk, WXe çkú sçkk÷k;
ðkíku þw ¼ ðu Lk ÷u Lk, ykÞu Mkçk øðk÷k. XkZu 0 1
Mk¾k MkkLk fhík fnkLk, íkkLk økkLk íkk÷k;
«økxâku yçk ¼kLk, «kýSðLk «ríkÃkk÷k. XkZu 0 2
fw h íkw h ã] ík çkq h, MðkË{U hMkk÷k;
f{¤k fÃkq o h ÷u , nsq h ¾he Úkk÷k. XkZu 0 3
Mkw ¾fu þw ¼ MkËLk Mðk{e, fku xe {ËLk fk¤k;
çkú ñkLkt Ë Ëþo ËkLk, ËeSyu f] Ãkk¤k. XkZu 0 4
ÃkË - 3
yt íkh Ãkx ¾ku ÷ku , nrh n{Mku nMke çkku ÷ku ;
f] Ãkkfu rLkÄkLk fnkLk, yt íkh Ãkx ¾ku ÷ku . xu f.000
Lkkøk LkkÚkLk LkkÚkSLku , çkkt Ä ãw ®nzku ÷ku ;
Lkxðh Açke rLkh¾ nh¾, Lkkt ¾w øke Íku ÷ku . f] Ãkk0 1
fLkf srzík ÃkkU [e fh, {w økx rþh y{ku ÷ku ;
Mkw ÚkLke yÁ þku r¼ík yrík, Ãknu hkô [ku ¤ku . f] Ãkk0 2
55 56
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
XkZu Lkh Lkkh îkh, fAw f yt íkh íkku ÷ku ;
ykÞu çk÷¼ú kík LkkÚk, fYýk fh òu ÷ku . f] Ãkk0 3
WXku çk÷ðeh Lkeh, økh{MkU yt ½ku ÷ku ;
çkú ñkLkt Ë ÃkkMk h¾ku , Mku ðk fks økku ÷ku . f] Ãkk0 4
ÃkË - 4
{u ÷ku yk¤Mk {kðk, Ëô {k¾ý {ne ¾kðk;
sþku {íke fnu nkÚk òu ze, {u ÷ku yk¤Mk {kðk. xu f.000
ykÞk Mkçk øðk÷ çkk÷, ík{Lku çkku ÷kðk;
íku Mkt ½kÚku LkkÚk ík{khu , òðw t Äu Lk [hkðk. sþku 0 1
økku rÃksLk økú k{ fu hkt , {LkLku ÷÷[kðkt ;
fu { ÚkÞk Aku fnkLk ðkhe, rLkÿkðþ ykðk. sþku 0 2
WXku y÷çku ÷k nrh, {ku h÷e {eXe ðkðk;
Ãknu hku íkLk ðMkLk Ãkeík, økeík {Äw hkt økkðk. sþku 0 3
Ëkíký íki Þkh ~Þk{, økh{ s÷ fhkðk;
çkú ñkLkLË ÃkkMk ËkMk, nksh Lkðhkðk. sþku 0 4
hk„ : ¼ihð …Ë - 1
f{÷k ðh WXk u Œk u fk sw , r ™h¾w t ðË™ Œ{k Át hu ;
{nk {™ku nh ™ki Œ{ {q hrŒ, ÷R yt Œh{kt ÄkÁt hu . fk{0 1
ft [™ fu he Ík he {k t ne , ™e h ¼Þw O yr Œ ‚k Át hu ;
ËkŒý fhku nhku ‚ðu o Ëw :¾zkt , yk…ku ‚w ¾ s„LÞkÁt hu . fk{0 2
nr hs™ fu Át sw Ú k nh¾ fhe , yk ðe W¼w t ƒk Át hu ;
ò„ku Œku s„Sð™ sw „Œu , ykhŒze WŒkÁt hu . fk{0 3
ðË™ f{¤ òu ðk ðnk ÷{S, {™zw t Œ÷¾u {k Át hu ;
«kýSð™ ‚ðu o Œ{ W…h, ƒú ñk™t Ë fnu ðkÁt hu . fk{0 4
…Ë - 2
÷û{e ðh ÷u nh¾zk ÷k ÷™, WXk u ™u y÷ƒu ÷k hu ;
Ëk‚ Œ{khk Ëþo ™ fkhý, ykðe™u W¼u ÷k hu . ÷û{eðh0 1
fk sw f¤e „w ÷k ƒe fu hk , „shk {U „w t Ú k u ÷k hu ;
ò„ku Œku s„Sð™ Œ{™u , …nu hkðw t ‚ki …nu ÷k hu . ÷û{eðh0 2
ft [™ fu hk Ú k k ¤ fxk u hk , ¼k u s™ þk f ¼hu ÷k hu ;
Ëe™k™kÚk s{ku fhe ËkŒý, ðk÷{ ðnu ÷k ðnu ÷k hu . ÷û{eðh0 3
WXk u Œk u þe h fu þ yk u ¤e þw t , yh‚ …h‚ W÷Íu ÷k hu ;
ƒú ñk™t Ë fnu ðkh ÚkR fu {, fw ýu ðþ feÄu ÷k hu . ÷û{eðh0 4
…Ë - 3
™k hk Þý f{÷k ðh ™k i Œ{, ò„k u Sð™ {k hk hu ;
«kŒ: ÚkÞw t ƒku ÕÞkt ð™ …t ¾e, Vw ÕÞkt f{¤ ‚ðkhkt hu . ™khkÞý0 1
RL ÿk r Ëf ™k hË{w r ™ yk r Ë, yk Ô Þk Ëu ð y…k hk hu ;
rþð ™t rË …khðŒe ‚rnŒk, îkh fÞko WŒkhk hu . ™khkÞý0 2
ðe ýk Œk ÷ {™k u nh ƒk su , {] Ët „Œýk Ä{fk hk hu ;
½u hu {Äw hu ‚kË „w rýs™, „kðu [rhºk Œ{khkt hu . ™khkÞý0 3
¼k ðu ‚r nŒ s{k u {™ ¼k ð™, ¼k u s™ ‚k hk t ‚k hk t hu ;
yk¤þ ŒS {nk«¼w WXku , ƒú ñk™t Ë™k ÃÞkhk hu . ™khkÞý0 4
…Ë - 4
WXk u ™u y÷ƒu ÷k ðk ÷k , ÷û{e ™k ðh ÷u nu he hu ;
ysƒ ™ðe™ Ëw þk÷k yku Zku , …eŒkt ƒh ÕÞku …nu he hu . WXku 0 1
„Ëk …È fh þt ¾ [¢ ÷R, ¾¤™k ¾k u ¾t ¾u he hu ;
yt Œh ËÞk Ähku yrð™kþe, fhku {ËŒ s™ fu he hu . WXku 0 2
÷xfk ðk u þe h ÷k ÷ f÷t „e , W…hýe ‚k u ™u he hu ;
{t Ë {t Ë {w ¾ n‚ku {™ku nh, nrhs™ ‚k{w t nu he hu . WXku 0 3
‚w h™h {w r ™ðh sw Ú k {¤e ‚k i , W¼k yk t „ý ½u he hu ;
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk ðË™ Aƒe, r™h¾Œ ykþ ½ýu he hu . WXku 0 4
57 58
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
hk„ : …ú¼kŒe – …Ë-1
{ne {k¾ý {k„u hu {kðku, {ne {k¾ý {k„u;
…ú¼kŒu QXe™u {kðku, {ne {k¾ý {k„u. xuf0
Qt½{ktÚke y÷ƒu÷ku QXâk, ™uýkt r™ÿk¤w;
s{ðk ‚khwt Í„zu Q¼k, ¼qÄh ¼w¾k¤w. …ú¼kŒu0 1
„kufwr¤Þk™e ™khe ‚ðuo, ykðe Au òuðk;
frsÞk¤ku fk™wzku Ëu ™rn, „kð÷ze Ëkuðk. …ú¼kŒu0 2
{kŒkS yk {net Œ{khwt, ™k¾eþ nwt Zku¤e;
ƒúñk™tË™k ™kÚku Ík÷e, {netzk™e „ku¤e. …ú¼kŒu0 3
…Ë-2
{kŒk {™kðu nrh™u, {kŒk {™kðu;
…ú¼kŒu QXe nrh™u, {kŒk {™kðu... xuf0
ËkŒý …kýe …úÚk{ fhe™u, íÞkh …Ae ¾kEyu;
ÍkÍkt {ký‚ òuE™u Sð™, ½u÷k ™ ÚkkEyu...…ú¼kŒu0 1
ŒŒo fhe yk…wt hkux÷e ŒkS, ½e{kt ̓ku¤e;
{u÷ku {khk ÷k÷ {™kunh, {nezk™e „ku¤e... …ú¼kŒ0 2
‚k‚rhÞkt Œkhk ‚„…ý ‚khw, ykðe ƒuXkt zu÷e,
ƒúñk™tË™u ™kÚku íÞkhu, n‚e™u „ku¤e {u÷e... …ú¼kŒu0 3
…Ë-3
{kun™ {™kÔÞk ht„e÷ku, {kun™ {™kÔÞk;
{eXwt ƒku÷e™u {kŒ s‚kuËkyu, {kun™ {™kÔÞk... xuf0
fku{¤ fkòw òuE nrh™u, ËkŒrýÞwt ËeÄwt;
ft[™fuhe Íkhe ÷E™u, {w¾ {ts™ feÄwt... {eXwt0 1
™eh W™u ™ðhkÔÞk {kun™™u, yt„kuyt„ [ku¤e;
[tË™ fuhe fkt‚fe ‚wtËh, ÷E [kuxe yku¤e... {eXwt0 2
fuþhfuhe ykz fhe™u, {k¤k Vq÷™e Äkhe;
ƒúñk™tË™k ðk÷k™wt {w¾, ™eh¾u {nŒkhe... {eXwt0 3
…Ë-4
òw„Œu s{kzu nrh™u, òw„Œu s{kzu;
{kŒ s‚kuËk {kun™S™u òw„Œu s{kzu. xuf0
s„™ku Sð™ s{ðk ƒuXk, „ku…e ‚ðuo Ít¾u;
[tË™fuhku …t¾ku ÷E™u, {kŒk ðk ™k¾u. {kŒ0 1
þehk …whe ‚uð þuðiÞk, s÷uƒe ŒkS;
ykhku„u y÷ƒu÷ku ƒuXk, hr‚ÞkS hkS. {kŒ0 2
ƒnw …úfkh™kt þkf ƒ™kÔÞkt, {ktne ™k¾u÷ {‚k÷ku;
ƒúñk™tË fnu Œ]ó ÚkE™u, QXâk ðúsSð™ ðk÷ku. {kŒ0 3

59 60
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
…Ë-4
{™ {khwt {kuÌkwt hu yk÷e {™ {khwt {kuÌkwt;
yu™e Vq÷zk™e þku¼k òuE™u {™ {khwt {kuÌkwt. xuf0
Vq÷zk fuhk „shk ÄkÞko ‚wtËhðh Au÷u;
Œu „shk™e Vkuhu ¼{hk, fuzku ™ð {u÷u. {™0 1
Vq÷zk fuhk Œkuzk …nuÞko, ðúsSð™ Ônk÷u;
¼wÄhS Vq÷zk™u ¼khu, ÷xftŒk [k÷u. {™0 2
y÷ƒu÷k™u ‚ðuo yt„u, Vq÷e Vq÷ðkze;
ƒúñk™tË fnu yu Aƒe òuðk, ykðeþ nwt Ëkze. {™0 3
hk„ : …whƒ-…Ë-1
‚tŒ ‚{k„{ fesu nku, r™þrË™... ‚t0 xuf0
{k™ ŒS ‚tŒ™fu {w¾‚u, …úu{ ‚wÄkh‚ …esu nku. r™0 1
ytŒh f…x {uxfu y…™k, ÷u W™fwt {™ Ëesu nku. r™0 2
¼ðËw:¾ x¤u ƒ¤u ‚ƒ Ëw»¢eŒ, ‚ƒrðrÄ fkhs ‚esu nku. r™0 3
ƒúñk™tË ‚tŒ™fe ‚kuƒŒ, sL{ ‚wV÷ fhe ÷esu nku. r™0 4
…Ë-2
nrh ¼sŒkt ‚w¾ nkuÞ, ‚{s {™. nrh0 xuf0
nrh ‚{h™ rƒ™ {qZ y¿kk™e,W{h Ëe™e ¾kuÞ. ‚{s0 1
{kŒ r…Œk òwðŒe ‚wŒ ƒtÄð, ‚t„ [÷Œ ™rn fkuÞ. ‚{s0 2
fÞwt y…™u rþh ÷uŒ ƒwhkE, hnu™k ni rË™ ËkuÞ. ‚{s0 3
ƒúñk™tË fnu nrh ¼S ÷u, rnŒfe fnŒ nwt ŒkuÞ. ‚{s0 4
…Ë-3
‚tŒ …h{ rnŒfkhe, s„Œ{ktne... ‚tŒ0 xuf0
…ú¼w…Ë …ú„x fhkðŒ …úerŒ, ¼h{ {exkðŒ ¼khe, s„Œ0 1
…h{ f]…k÷w ‚f÷ Sð™ …h, nrh‚{ ‚ƒ Ëw:¾nkhe. s„Œ0 2
rºk„wýkŒeŒ VehŒ Œ™ íÞk„e, heŒ s„Œ‚ut LÞkhe. s„Œ0 3
ƒúñk™tË ‚tŒ™fe ‚kuƒŒ, {e÷Œ ni …ú„x {kuhkhe. s„Œ0 4
„kuze ÃkË
hk„ : „kuze „hƒe – …Ë-1
~Þk{™e Aƒe hu ‚r¾ ! ~Þk{™e Aƒe;
òu™u Vw÷zuÚke AkE, ‚r¾ ~Þk{™e Aƒe. xuf0
Vq÷ku™k Œkuhk™e Vkuhu, ¼ú{h fhu „wtòh;
yt„kuyt„ nrh™u þku¼u, Vw÷zk™k þý„kh. ~Þk{™e0 1
fk™{ut Vq÷zk™kt fwtz¤, Vq÷ku™k ¼wsƒtÄ;
Vq÷Œýk „shk Vkðu Au, ‚wtËh {ktne ‚w„tÄ...~Þk{™e0 2
Vq÷Œýku rþh {w„x òuE™u, {„™ Veh ðús™kh;
Vq÷Œýe þku¼k …h òÞu, ƒúñk™tË ƒr÷nkh..~Þk{™e03
…Ë-2
Vq÷™e {k¤k þku¼u, Vq÷™e {k¤k;
ƒu™e ‚wtËhðh™u þku¼u, „¤u Vq÷™e {k¤k. xuf0
™ð f‚wtƒe …xfk W…h, Œkuhu nË ðk¤e;
Vq÷™e …Auze ykuZe, Q¼k ð™{k¤e. Vw÷™e0 1
Vq÷zk™e ðisÞtŒe {k¤k, nrhðh™u Vkðu;
yu {k¤k™u òuðk ‚khwt, RLÿkrËf ykðu. Vw÷™e0 2
Vq÷ f÷„e {kÚku ÷xfu, Aƒe ™kiŒ{ ‚khe;
ƒúñk™tË fnu ™xðh {qhŒe, ™uýw{kt Äkhe. Vw÷™e0 3
…Ë-3
Vq÷™e ƒktÄe hu …kut[e Vq÷™e ƒktÄe;
nu÷e ™xðhS™u nkÚku, …kut[e Vq÷™e ƒktÄe xuf0
Vw÷Œýkt Aku„÷eÞkt VhŒkt, {uÕÞkt {h{k¤k;
fk™w W…h Vq÷zkt ¾kuMÞkt, ÷k„u Y…k¤k. Vw÷™e0 1
Vq÷Ëzku WAk¤u Ônk÷ku, ÷xfu {™ ÷uðkR
yu ÷xfkt™u òuðk ykðu, ¼ð ƒúñk suðk. Vw÷™e0 2
Vq÷zk™e xku…e „qtÚke™u, …úu{u …nuhkðe;
ƒúñk™tË fnu yu Aƒe {ut Œku, ytŒh Xuhkðe. Vw÷™e0 3
61 62
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
…Ë-4
Þwtne sL{ „{kŒ, ¼s™ rƒ™. Þwt0 xuf0
‚{s ‚{s ™h {qZ y¿kk™e, fk÷ r™fx [÷e ykŒ. ¼s™0 1
¼Þkuhe ƒunk÷ VehŒ Ëu r™þrË™, „wý rð»kÞ™fu „kŒ. ¼s™0 2
…h{khÚkfku hkn ™ …úeAŒ, …k… fhŒ rË™hkŒ. ¼s™0 3
ƒúñk™tË fnu Œuhe {qh¾, ykÞw»Þ ð]Úkkne òŒ. ¼s™0 4
hk„ : „kuze-…Ë-1.
Vq÷™e ƒ™e hu þku¼k Vq÷™e ƒ™e,
‚¾e þk{¤eÞk™u yt„u þku¼k Vq÷™e ƒ™e. xuf0
Vq÷…k½{kt Œkuhkfuhe þku¼k yrŒ½ýe,
Vq÷Œýk ƒu „wåA òýu, QøÞk Au Œhýe. Vq÷™e0 1
Vq÷nkh™e þku¼k nizu ™ òÞu ¼ýe,
Vq÷Œýe Wh y÷Ve, [kËh Vq÷zk Œýe. Vq÷™e0 2
Vq÷™k ƒkòw ƒktæÞk ƒktÞu zkƒe s{ýe,
Vq÷Œýk „shk òuE {kuÌkku, hrŒ™ku Äýe. Vq÷™e0 3
Vq÷zk™e ‚wtËh nrhyu …nuhe ‚wtÚkýe,
…úu{k™tË fnu Vq÷ {kusze …nuhe [hýe. Vq÷™e0 4
…Ë-2
Vq÷™e ½ýehu þku¼k Vq÷™e ½ýe,
™¾rþ¾ þku¼k nrh™e ™eh¾e Vq÷™e ½ýe. xuf0
Vq÷zk{kt VwÕÞk ykðu ƒ™e hu Xýe,
‚wtËhðh þku¼u Au òýeÞu, Y…™e {ýe. Vq÷™e0 1
‚wtËh ™e÷ f÷uðh [håÞwt ™¾rþ¾ [tËýe,
n‚Œkt ðË™[tÿÚke ðh‚u, y{]Œfýe. Vq÷™e0 2
{wr™ðh ™ehfu yufxf {xfwt ŒS …kt…ýe,
Œ™ {™ …úký ðkhu ‚kt¼¤Œkt, {eXe ƒku÷ýe. Vq÷™e0 3
™¾rþ¾ þku¼k ðhýðŒkt ÚkkõÞk ‚n‚úVýe,
…úu{k™tË ƒr÷nkhe [t[÷, r™h¾e r[Œðýe. Vq÷™e0 4
…Ë-3
Vq÷™e òuEhu þku¼k Vq÷™e òuE,
nrh™e ™¾rþ¾ þku¼k ‚wtËh Vq÷™e òuE. xuf0
{k÷Œe™ku {w„x fwtz÷ fwtËŒýkt ËkuE,
„w÷Aze „wåA fk™u þku¼u Au ‚kuE Vq÷™e0 1
ƒku÷‚he™k ƒksw „shk „w÷kƒe nkuE,
[t…k [{u÷e™k nkh òuE, nwt {kuE. Vq÷™e0 2
„w÷ËkðËe™k Ëw…xk{kt òÞe òwE …úkuE,
Ëw…xk™e VhŒe fkuhu, fu‚h™e ŒkuE. Vq÷™e0 3
{kÄðe {rÕ÷fk f{¤ fuŒfe fkuE,
…úu{k™tËfu ‚wtÚký÷eÞu, hkÏÞwt {™ XkuE. Vq÷™e0 4
…Ë-4
Ä{oŒýk fw{kh þku¼u Ä{oŒýk fw{kh,
Vq÷zk{kt Vq÷e hÌkk Ä{oŒýk fw{kh. xuf0
Vw÷Œýwt {ku÷zeÞwt {kÚku þku¼k™ku ¼tzkh,
Vw÷Œýk Œkuhk …h {kuÌkk, {Äwfh fhu „wtòh. Ä{o0 1
fuþh™e f÷„e ‚wtËh fhýu fhýefkh,
…ku…Vq÷™k ƒkòw nizu, zku÷heÞk™k nkh. Ä{o0 2
…krhòŒ ™u …kz÷ fuhk „shk fhu y…kh,
„w÷Aze™e Aze fh{kt, þku¼u ‚h‚ ‚kh. Ä{o0 3
Vq÷Ëzku WAk¤Œk ykðu {trËheyu {kuhkh,
…úu{k™tË ÷E Œ™ {™ nrh …h ðkhu ðkhtðkh. Ä{o0 4
hk„ : „kuze …Ë-1
Vq÷™k …u’he hu ò{k, Vq÷™k …u’he,
VqÕÞku hr‚f ‚wòý ò{k, Vq÷™k …u’he, xuf - 0
Vq÷™ku {w„x fwtz¤, Vq÷™kt Au fk™,
ykuZe W…hýe Vq÷ku™e þku¼u, ðk’÷ku ¼e™uðk™ - Vq÷ 01
63 64
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
‚w„tÄe Vq÷ku™k þku¼u, nizu ‚wtËh nkh,
{kÚku Vq÷™k Œkuhk yt„u, Œus™ku ytƒkh - Vq÷ 02
Vq÷zk™k „shk ƒksw, Vq÷™e Aze,
fhu ELÿ W…hÚke «u{u, Vq÷™e Íze - Vq÷ 03
Vq÷zk™kt ÍktÍh [hýu, …u’he ‚wtËh ~Þk{,
{wõŒk™tË™u ðk÷u feÄwt, ½u÷wt „kufw¤ „k{ - Vq÷ 04
…Ë-2
Vq÷zkt Äkhe hu yt„u, Vq÷zkt Äkhe,
þku¼u þk{r¤Þku ‚wòý, yt„u Vq÷zk Äkhe - xuf0
shf‚e …k½z÷e{kt, Vq÷™k Œkuhk,
{kÚku ¼ú{h „wtòh fhe, ykðu Au ykuhk - Vq÷ 01
nizk W…h nkh ‚wtËh, Vq÷™k …u’he,
[kuhu {k™™eyku™kt {™™u ÃÞkhku, ÷xfk¤ku ÷u’he - Vq÷ 02
Vq÷™ku þý„kh …u’he, «eŒ{S ÃÞkhku,
yrŒ yk™tË ðÄkhu r™Œ, ™tË™ku ÷k÷ku - Vq÷ 03
{wõŒk™tË™ku ðk’÷ku VqÕÞk, „ku…e™u ‚t„u,
„ku…e yt„kuyt„ Vq÷e hne, þk{¤k ‚t„u - Vq÷ 04
…Ë-3
™uý™u ƒkýu hu {khe, ™uý™u ƒkýu,
{w™u {kun™S {h{k¤u {khe, ™uý™u ƒkýu - ™uý 01
™uýwt™u ™òhu «eŒ{, «ký nÞko {khk,
yuf ½ze y÷ƒu÷ku ðk’÷ku, ™nª {u÷wt LÞkhk - ™uý 02
™tËfwtðh™kt ™uýwt fuhkt, òËwzkt ¼khe,
yu™e ykt¾rzÞwt™u òuŒkt ‚ðuo, {kune hne ™khe - ™uý 03
òuÞk rð™k st… ™ ÚkkÞ, þwt fheyu ƒu’™e ?
nwt Œku ðk÷k™u ðþ ÚkE Awt ÷k„e, {kun™e yu™e - ™uý 04
{wõŒk™tË™u ðk’÷u {kÁt, r[¥k ÷eÄwt [kuhe,
yu™wt {w¾ òuE Sðwt su{, [tË [fkuhe - ™uý 05
…Ë-4
«eŒze ðk½e hu, {khu «eŒze ðk½e,
‚¾e þk{r¤Þk ‚t„kÚku {khu, «eŒze ðk½e - «eŒ 01
™tËfwtðh ™ðht„e ‚t„u, ÷køke ht„Íze,
{khu „kuðÄo™Äkhe þwt „ktX, «u{™e …ze - «eŒ 02
nizkt fuhku nkh {kun™, ™ne {u÷wt LÞkhku,
{khk Sðz÷k ‚t„kÚku szâku, ™tËËw÷khku - «eŒ 03
‚wtËhðh™u ‚t„u {kÁt, yt„ hÌkwt Vq÷e,
yu™u ‚w¾u nwt ‚t‚kh fuhku, {kh„zku ¼q÷e - «eŒ 04
{wõŒk™tË™u ÃÞkhu «u{u, ƒktne „úne {khe,
«eŒ{™u «Œk…u ‚u’su, ÚkE hne s„LÞkhe - «eŒ 05
„kuze …Ë-1
rnŒfkhe nrh hu, ‚¾e rnŒfkhe nrh,
A…iÞk{kt …kuŒu …úfxâk rnŒfkhe nrh,
yûkhðk‚e y÷ƒu÷kS fhwýk fhe,
Ä{o ™u ¼ÂõŒ Úkfe, Ëw÷o¼ Ëun Ähe... rnŒ0 1
ƒk¤ MðY… ƒ™kÔÞwt Ônk÷u ‚ki™u y™w‚he;
{kun™S™wt {w¾zwt òuŒkt, ™uýkt hu Xhe... rnŒ0 2
¼ð ƒúñkrËf suðk su™u, ¼su …úu{¼he,
fk¤ fXkuh fnkðu Œu Œku, ¼k„u Ëqh zhe... rnŒ0 3
ykr©Œ s™™k xk¤u ðk’÷ku ytŒh™k yhe,
ËÞk™tË fnu r™¼oÞ Úkkðwt, yu ðk÷ku ðhe... rnŒ0 4
…Ë-2
÷xfk¤ku ÷nuhe hu ‚¾e, ÷xfk¤ku ÷nuhe,
A…iÞk{kt h{u Au÷ku, ÷xfk¤ku ÷nuhe xuf0
y™w…{ yt„e ÃÞkhu, …úeŒ þwt …nuhe,
Sð™S™u òuðk Q¼k, s™ ½ýk ½uhe... ÷xfk¤ku0
65 66
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
{h{k¤k™e Aƒe ‚ki™k {™{kt Xhe,
ðnk÷ ðÄkhe ƒku÷u ðnk÷ku, ðkýe {w¾ ½uhe...÷xfk¤ku0 2
…úký …rŒ™u fksu ykðu fV™e …nuhe;
rþðS ‚h¾k niÞu nh¾u, ~Þk{™u nuhe... ÷xfk¤ku0 3
Aƒe y÷kirff ytŒh Äkhku, Aku„k¤k fuhe;
ËÞk™tË fnu ykðku yð‚h, ™rn ykðu Vhe... ÷xfk¤ku0 4
…Ë-3
Sð™S òuðk hu ‚¾e, Sð™S òuðk;
A…iÞk{kt [w…u [k÷ku, Sð™S òuðk xuf0
…úu{ðŒe ‚wŒ …kŒ¤eÞk™u r[Œ{kt …úkuðk;
þk{r¤Þk ‚t„kÚku hneyu, {™™k {¤ Äkuðk Sð0 1
™kiŒ{ {qrŒo ™xðhS™e, ™uýkt{kt Xkuðk;
¾kuxku ¾u÷ ‚t‚khe fuhku, ¾kŒu þwt ¾kuðk Sð0 2
©e ½™~Þk{ ‚÷wýkS™u nuŒ Œýku nuðk;
Ëþo™ fkhý Ëkuze ykðu, ‚™fkrËf suðk Sð0 3
ƒk¤ [rhºk fhu {kun™, {™zkt™u {kunðk;
ËÞk™tË fnu nuŒu òEyu, nrh™k òuðk Sð0 4
…Ë-4
{™zu ¼kðe hu ‚¾e, {™zu ¼kðe;
‚nò™tË ‚÷wýe Aƒe, {™zu ¼kðe... xuf0
…rù{ Ëuþ …ÄkÞko ÃÞkhku, ËÞk rË÷ ÷kðe;
y™tŒ s™ ykuÄkÞko Ônk÷u, …k… ™‚kðe... {™zu0 1
{wÂõŒ fuhku {kh„ {kuxku, [÷kÔÞku ykðe;
þhýk„Œ™u ‚w¾eÞk feÄk, y{]Œh‚ …kðe... {™zu0 2
nrhs™ nh¾u ‚wtËh ð†, …úu{u …nuhkðe;
…k½ {™kunh {MŒf Äkhe, Œkuhk ÷xfkðe... {™zu0 3
ðuË {„™ ÚkE nrh, {qrŒo™ku {rn{k „kðe;
ËÞk™tË fnu yu {qrŒo {ut, rË÷{kt Xuhkðe... {™zu0 4
hk„ : „hƒe-…Ë-1
÷„™e ÷k„e hu {khu ÷„™e ÷k„e;
‚r¾ ! þk{r¤Þk ‚t„kÚku, {khu ÷„™e ÷k„e. xuf0
{eXu Mðhu {kun™S™e {kuh÷e ðk„e;
‚kt¼¤Œk{kt [xfe ÷k„e, ̓fe ò„e... ÷„™e0 1
ð]tËkð™™e ðkxu [k÷e fw¤ ÷ßò íÞk„e;
ðkt‚¤e ð„kzŒkt òuÞk, ~Þk{ ‚kunk„e... ÷„™e0 2
hr‚Þk ‚t„u h{Œkt ‚ðuo ¼ú{ýk ¼kt„e;
{ut Œku y¾tz ‚kunk„, ÷eÄku {w¾zu {k„e...÷„™e0 3
{wõŒk™tË fnu …¤ yuf LÞkhku ™rn {u÷wt ðk’÷ku,
rþh™u ‚kxu õÞktÚke {¤u, ™tË™ku ÷k÷ku... ÷„™e0 4
…Ë-2
r„hÄkhe hu ‚r¾ ! r„hÄkhe.
{khu r™h¼u y¾qx ™kýwt r„hÄkhe... xuf0
¾håÞtw ™ ¾qxu yu™u [kuh ™ ÷qtxu;
Ëk{™e …uXu hu „ktXu, ƒktæÞwt ™ð Aqxu... r„hÄkhe0 1
yý„ý ™kýwt ‚t[e ytŒu r™hÄr™Þkt òÞu;
Œu™e …uXu r™h¼u ™kýwt Ëqh ™ ÚkkÞu... r„hÄkhe0 2
‚t…¥k rð…¥k ‚ðuo MðÙw òýwt;
nrh™k [hý™e ‚uðk, …qhý ¼køÞ …h{kýwt...r„hÄkhe0 3
{wõŒk™tË fnu {kun™ðh™u Wh{kt Äkhe;
nðu Ëw:¾ ™u Ëkrhÿ Úkfe, ÚkE nwt LÞkhe... r„hÄkhe0 4
…Ë-3
‚w¾ …k{e hu ‚r¾ ! ‚w¾ …k{e;
nwt Œku þk{r¤Þk™u þhýu òŒkt ‚w¾ …k{e xuf0
þhýk„Œ™u …k¤u ‚Ëk ƒnw™k{e;
{khu nrh™ku W…h nkÚk, fþe ™ hne ¾k{e. ‚w¾0 1
Œ…™u ŒehÚk {ut Œku fktE ™ feÄwt;
{khu ½uh ƒuXkt ~Þk{ Úkfe, fkhs ‚eÄwt. ‚w¾0 2
67 68
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
‚t‚khe™wt ‚w¾zwt sqXwt ykðu ™u òÞu;
nrh™ku y¾tz ‚kunk„ fuËe, fk¤ ™ ¾kÞu. ‚w¾0 3
{wõŒk™tË fnu nrh nrhs™™e „rŒ Au LÞkhe;
yu™u Ëun Ëþeo Ëu¾u, …kuŒk suðk ‚t‚khe. ‚w¾0 4
…Ë-4
Au÷ Aku„k¤ku hu {eXe {kuh÷eðk¤ku,
{khu {trËhu …Äkhu r™íÞ Au÷ Aku„k¤ku...xuf0
n‚Œkt n‚Œkt {ws™u Ëu¾e yk™tË …k{u;
yu™e fhwýk™e ‡rü, ‚ðuo Ëw:¾zkt ðk{u...Au÷0 1
{kuŒezk™e {k¤k …nuhe {÷…tŒku ykðu;
„kWt íÞkt ‚t„kÚku {khu, …úu{ þwt „kðu... Au÷0 2
{ut ðnk÷ku ðþ feÄk {ws™u ðnk÷u ðþ feÄe;
‚k{k ‚k{e …k™ƒeze, ËeÄe ™u ÷eÄe... Au÷0 3
{wõŒk™tË fnu {kun™ ‚t„u ÷k’ð ½ýku ÷eÄku;
{w¾zuÚke Œtƒku¤ {ws™u, {u’h fhe ËeÄku... Au÷0 4
hk„ : „kuze
ðu Ë …w hký …ku fkhu , ‚w ™nw ‚ƒ ðu Ë …w hk™ …ku fkhu ;
™h™khkÞý Ëuð ¼ßÞkt rƒ™w, ¼ðs÷ fkuW ™ Œkhu...‚w™nw0 xuf0
y™tŒ ¼wð™ fu Eþ nu ŒËr…, yrÄf ¼hŒ¾tz hkò;
r™sŒ… V÷ Ëu ¼hŒ¾t z {æÞ, fhŒ ‚ƒ™ fku hkò...‚w ™nw 0 1
sw „ sw „ ƒu Ë ð[™ …ú rŒ…k÷™, Eþ ÄhŒ yðŒkhk;
hk{f] »ý ykrËf ð…w Ärh fu , …rŒŒ rfÞu ¼ð…khk...‚w ™nw 0 2
yune …ú¼w yf¤Y… yðŒkhe, yune ‚ƒ ytŒhò{e;
…ú „x …ú {ký rƒhksŒ ¼q …h, {w õŒk™t Ë Mðk{e...‚w ™nw 0 3
hk„ : „kuze
…úeŒze ðkÄe hu {khu …úeŒze ðkÄe,
‚¾e þk{r¤Þk ‚t„kÚku {khe …úeŒze, ðkÄe...…úeŒze0
™tËfwtðh ™ðht„e ‚t„u ÷k„e ht„Íze,
{khu „kuðhÄ™Äkhe þwt „ktX, …úu{™e …ze...…úeŒze0
nizk fuhku nkh {kun™, ™rn {u÷wt LÞkhku,
{khk Sð÷zk ‚t„kÚku szâku, ™tË Ëw÷khku...…úeŒze0
‚wtËhðh ‚t„u {khwt yt„ hÌkwt Vq÷e,
yu™u ‚w¾u nwt ‚t‚kh fuhku {kh„zku ¼q÷e...…úeŒze0
{wõŒk™tË™k ÃÞkhu …úu{u, ƒktÌk „úne {khe,
…úeŒ{™u …hŒk…u ‚u’su ÚkE hu s„LÞkhe...…úeŒze0
hkøk : økkuze ÃkË - 1
«økx «{ký nrhLku , ¼s {Lk «økx «{ký nrhLku ;
fk{ ¢ku Ä {Ë ÷ku ¼ íkSLku , áZ Wh xu f ÄheLku . xu f. 1
øk¼o ðkMkLkw t Mkt fx «kýe, òRþ {kt rðMkheLku ;
fw çkw rØ fq z fÃkx Ãkhnhsu , ¼hsu Ãkkð zheLku . ¼s. 2
{k÷ {÷f Mkðu o {u ÷eLku , òðw t sYh {heLku ;
òRþ {kt s{hkLku ykøku , ÍkÍku ¼kh ¼heLku . ¼s. 3
¼ðËw :¾ x¤u {exu Mkðu o ¼ú {ýk, Mkt íkLkku Mkt øk fheLku ;
çkú ñkLkt Ë fu ’ ykðku yðMkh, Lkrn Ãkk{eþ VheLku . ¼s. 4
ÃkË 2
LkkhkÞý Mkw ¾fkhe, ¼S ÷u Lku LkkhkÞý Mkw ¾fkhe;
MkkÄw sLkLke {kLk þe¾k{ý, rð»kÞ rðfkh rðMkkhe. xu f. 1
{kík rÃkíkk Mkw ík çkkt Äð {u ze, Lkrn íkkhkt Mkw ík Lkkhe;
s{Lku îkh yu rf÷k òðw t , fhsu fh{ rð[khe. ¼S. 2
hkò ht f økw rýsLk Ãkt rzík, ¾u zw Lku ðu Ãkkhe;
Mkøkkt fw xw t rçk Mkrník MkWLku , ÷u òðu s{ {khe. ¼S. 3
¼hík¾t z{U Ëu n {Lkw »ÞLkku , r{÷u Lknª ðkh{ ðkhe;
çkú ñkLkt Ë fu ’ ÚkkLku Mkw r¾Þku , Mkt ík ð[Lk Wh Äkhe. ¼S. 4
ÃkË - 3
y÷¾ Ãkw Y»k yrðLkkþe, ¼S ÷u Lku y÷¾ Ãkw Y»k yrðLkkþe;
fh{ fxu íkkhkt yLkt ík sLk{Lkkt , Vt Ë r{xu [ku Þko þe. ¼S. 1
69 70
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
Mkøkkt fw xw t çke Mkw ík Lku Lkkhe, {kíkk {k{ku Lku {kMke;
yt íku ¼u ¤w t fku Þ Lk ykðu , yt íkh Ëu ¾ íkÃkkMke. ¼S. 2
½h{kt çku Xku økkéÞku çkku ÷u , Ëu ¾e íkehÚkðkMke;
ÃkhÄLk nhu fhu rLkíÞ fw çkw rØ, ÃkhLkkheLke nkt þe. ¼S. 3
{kYt {kYt fhíkku {w h¾, {u ÷e ÄLk {he òþe;
çkú ñkLkt Ë fu ’ nS Mk{he ÷u , hMkef ~Þk{ Mkw ¾hkþe. ¼S. 4
ÃkË - 4
«økx nrh ¼s «kýe, Mk{SLku «økx nrh ¼s «kýe;
ÃkkÃk ÿku n ÃkrhíÞkøk fheLku , ËÞk Äh{ Wh ykýe. Mk{. 1
ÃkhÄLk ÃkhrºkÞ {Ë {kxe, Lkhfíkýe Lkeþkýe;
íku ÃkkÃku fhe yðþ rÃk÷kEþ, ½kr÷ s{hk ½kýe. Mk{. 2
Mk{ßÞk rðLkk Lk çkku ÷eþ fu Ëe, {w ¾Úke r{ÚÞk ðkýe;
{{íkk fu hku {kÚku {w h¾, ¼kh {kt ÷u su íkkýe. Mk{. 3
yu ¤u Ëu n y{w ÷¾ ¾ku Þku , feÄe Äw ¤ f{kýe;
çkú ñkLkt Ë fu ’ íkíÃkh ÚkR ¼s, søkÃkíke Mkk[k òýe. Mk{. 4
hkøk : økkuze ÃkË - 1
yksLke ½ze hu ÄLÞ yksLke ½ze,
{khku «¼w S ÃkÄkÞko ÄLÞ yksLke ½ze. xu f. 1
su Lke rLkíÞu ðkx òu íkkt sY¾u [ze,
íku íkku y{Ãkh ykÔÞk fhíkk y{] íkÍze. yks0 2
rÃkÞw S ÃkÄkÞko yu ðe ¾çkh sze,
W{t øku þw t WXe nw t íkku íkS yk¾ze. yks0 3
{khk {Lk{kt ÷ku fzeÞkt Lke Lkk’ðu ÷ksze,
nrhLku òu R òu E Sðw t yu ðe xu ð Ãkze. yks0 4
{w õíkkLkt Ë fu ’ {ku nLk MkkÚku ÷køke «eíkze,
íku Lku Mkw ÃkLkk su ðku Mkt Mkkh Lk þfu Lkze. yks0 5
ÃkË - 2
nrhLku òu R hu Mk¾e nrhLku òu R,
{khku sLk{ MkV¤ ÚkÞku nrhLku òu R. xu f. 1
{ku nLkSLkw t {w ¾zw t òu íkkt hne Aw t {ku R,
nw t íkku rºkf{SLku íkku ÷u rçksw t Lk Ëu ¾w t fku R. nrh0 2
÷ku fzeÞkt Lke ÷ks {U íkku ¾kt íku þw t ¾ku R,
òÛÞw t fku R {w Lku fkLkw zkLke fu ’Au ðøkku R. nrh0 3
ËhrËzkt Lke ðkíkw t òýu ËhrËzkt Lke Mkku R,
nrhLku rLk{¾ Lk Ëu ¾w t íÞkt íkku {Yt Aw t hku R. nrh0 4
{w õíkkLkt Ë fu ’ {ku nLkS{kt {Lkzw t «ku R,
{U íkku òýÃkýw t søkíkLkw t Lkkt ÏÞw t Au Äku R. nrh0 5
ÃkË - 3
{kðLku {¤e hu yks {kðLku {¤e,
nw t íkku yríkþu W{t øku yks {kðLku {¤e. xu f. 1
{ku nLkSLku {¤íkkt økÞk íkkÃk x¤e,
{khe yks þw ¼ RåAk ðu ÕÞ Mkw V¤ V¤e. {kð0 2
Ãk÷t øku ÃkÄkÞko ÃkkÞ ÷køke nw t ÷¤e,
{khku ft fý Mkrník fh MkkÞku Au ð¤e. {kð0 3
hrMkÞk Mkt øku hMkçkMk ÚkRLku hne Aw t {¤e,
yu Lke yf¤ f¤kLku íkku Þ Lk þfe f¤e. {kð0 4
{w õíkkLkt Ë fu ’ {nk «¼w çk¤eÞk çk¤e,
yu Au yçk¤kLku ykÄeLk ÃkeAu «u {Lke øk¤e. {kð0 5
ÃkË - 4
Mkw ¾zw t ËeÄw t hu {w Lku Mkw ¾zw t ËeÄw t ,
{khku ðk÷ku S Mkw nkøke {w Lku Mkw ¾zw t ËeÄw t . xu f0 1
yÄh y{] ík {U íkku ÃkkRLku ÃkeÄw t ,
{khu ¼Âõík {w Âõík Mkku ík Mkðo fkhs MkeÄw t . Mkw ¾0 2
çkú ñk ¼ð su ðkLku su Ëw ÷o ¼ feÄw t ,
71 72
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
íku íkku Mkw ¾ {kðkLkw t {U ÷w t xeLku ÷eÄw t . Mkw ¾0 3
{khkt LkÞýkt [fku h òu R ðËLk rðÄw ,
yrík W{t øku ¼hkýe su { W{t øku ®MkÄw . Mkw ¾0 4
{w fíkkLkt Ë fu ’ {kðSLke økrík Au LÞkhe,
{khku ðk÷ku S rðnkhe íkku Þ çkú ñ[khe. Mkw ¾0 5
hkøk : fÕÞký ÃkË - 1
ËeXu yks rËðk¤e, {ku nLk {w ¾ ËeXu yks rËðk¤e;
~Þk{ Mkw t Ëh {khu {nku ÷ ÃkÄkÞko , rðê÷ ðh ðLk{k¤e. {ku nLk0 1
YÃk y÷ki rff hrMkf hkÞLkw t , ¼w ÷e nw t íkLk þw Ø ¼k¤e. {ku nLk0 2
{w õíkkLkt ËLkk LkkÚkLku {¤íkkt , ÷ku f ÷ßò Mkhðu x¤e. {ku nLk0 3
ÃkË - 2
Aku økr÷Þw t Mkw ¾fkhe, Mk÷w ýk íkkYt Aku økr÷Þw t Mkw ¾fkhe;
shfþe Ãkk½{kt Aku økw t rçkhksu , òu RLku {ku ne ðú sLkkhe. Mk÷w ýk0 1
ht økzkLkw t ¼rhÞw t hrMkf íkkYt Aku økw t , økw ýMkkøkh røkrhÄkhe. Mk÷w ýk0 2
{w õíkkLkt Ë fnu Aku øk÷k WÃkh, ðkh{ðkh çk÷nkhe. Mk÷w ýk0 3
ÃkË - 3
{w¾zkLke {kunLke ÷køke, {kunLk íkkhk {w¾zkLke {kunLke ÷køke;
{w ¾ òu R {kð nw t ÚkR {íkðk¤e, íkLkMkw ¾ ÷k÷[ íÞkøke. {ku nLk0 1
yks MkÃkh{ku rËLk Mkw ¾fkhe, {éÞk ík{u ~Þk{ Mkw nkøke. {ku nLk0 2
{w õíkkLkt Ë fnu {w ¾zw t ík{kYt , òu RLku nw t yrík yLkw hkøke. {ku nLk0 3
ÃkË - 4
hrMkÞkS YÃk ík{kYt , {Lkku nh hrMkÞkS YÃk ík{kYt ;
Lkt ËLkt ËLk íkkYt YÃk y÷ki rff, òu RLku {ku Ìkw t Au {Lk {kYt . {Lkku nh0 1
Au ÷ Açke÷k íkkhk Aku økk WÃkh, ðk÷{ MkhðMk ðkYt . {Lkku nh0 2
{w õíkkLkt ËLkk LkkÚk nw t ík{Lku , Wh Úkfe Ãk¤ Lk rðMkkYt . {Lkku nh0 3
hkøk : økkuze ÃkË - 1
LkhLkkhkÞý Mðk{e, {u hu rþh LkhLkkhkÞý Mðk{e;
rn{íÞ Mkrník {ku nˤ {kYt , íkku Mkk[k rLk»fk{e. {u hu xu f. 1
fk{ ¢ku Ä {Ë ÷ku ¼ {u ðkMke, fknw rf þt f Lk ÷kðu ;
yçk ELkrf sz{q ¤ W¾kYt , çknku rh Lk rþþ WXkðu . {u hu 0 2
fh økw Y ¿kkLk ¾zøk ÷u rLkþrËLk, {ku n Vku s Mkçk {kYt ;
hýMkU Ãkkð ÄY Lkrn ÃkeAk, ®n{ík fçknw Lk nkYt . {u hu 0 3
{ku n «Ãkt [e {kYt hýçke[, Mkçk Íøkzk {ex òR;
{w õíkkLkt Ë {økLk hnw t nrh Mkt øk, [hLkf{¤ ÷ÃkxkR. {u hu 0 4
ÃkË - 2
nrhfu nw f{ MkU þq hk yçk {U nhefu nw f{MkU þq hk;
LkhLkkhkÞý Ëu ð rhÍkô, ¾u ík {[kŸ Ãkq hk. yçk0 xu f.1
rþ÷ Mkt íkku »k nsw he [kfh, rLkþrËLk hk¾w t ÃkkMkk;
MkkðÄkLk hnw hý rçk[ XkZk, íkku zw t MkçkðkMkk. yçk0 2
fhze Vku s rVhku W [nw rËþ, [ku h hnLk Lkne Ãkkðu ;
hks yft xf fhe Úkeh çku Xw t , Mkçk xt xk r{x òðu . yçk0 3
¼sLk ¼Âõík rçk[ fhík yzt økk, ríkLkfk rþþ Wzkô;
{w õíkkLkt Ë {ku nˤ nrLkfu , {ku s [hLkhrík Ãkkô. yçk0 4
ÃkË - 3
Lkh LkkhkÞý Ëu ðk, {u hu «¼w Lkh LkkhkÞý Ëu ðk;
yçk {U {hS òrLknu RLkfe, fYt he rLkht íkh Mku ðk. xu f0 1
®Ãkz çkú ñkzMkU «eík r{xkô, þhLk hnw t nku R þq hk;
yçkfe çku h Lk yðMkh [w fw t , Ëkð Ãkzâk nu Ãkq hk. {u hu 0 2
«økx YÃk Ãkw Y»kku ¥k{ Ãkkyu , Mkçk {w rLkðhfu Mðk{e;
fk{ fw {ríkfku {q ¤ W¾kYt , nku R yrík rLk»fk{e. {u hu 0 3
yü rMkrØ Lkð rLkrÄ [íkw hÄk, RLkfe ykþ Lk {ku R;
{w õíkkLkt Ë {økLk hnw t rLkþrËLk, «¼w [hLku r[ík «ku R. {u hu 0 4
ÃkË - 4
çkÿeLkkÚk çkehksu , {u hu Wh çkÿeLkkÚk çkehksu ;
yçk {U rËLk r¾Lk nku R çkku ÷w t , íkku rLksMðk{e ÷ksu . xu f0 1
73 74
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
þq h Mkrík yYt økw Y {w ¾e ¿kkrLk, rÃkAk [÷ík Lk fku R;
[ku rÃkAk Ãkøk Ähík fw {rík frh, òðík sLk{ rðøkku R. {u hu 0 2
Lkh LkkhkÞý Ëu ð ËÞk fhe, xkh ËR ¼ú { Vkt Mke;
yçk {U rLkr{¥k{kºk nku R hýrçk[, {kYt {ku n {u ðkMke. {u hu 0 3
sLk{ {hýfk ͽzk [w õÞk, «økx Ëu ð ¼Þu hkS;
{w õíkkLkt Ë {økLk hnku rLkþrËLk, rLkh¼u Lkku çkík çkkS. {u hu 0 4
hkøk : Ãkqhð ÃkË - 1
fku W fk{ Lk ykðu , «¼w rðLkk fku W fk{ Lk ykðu ,
sçk ½u hu s{ ®ffh Sðfw t , {ík÷çkfw t Mkçk Äkðu . «¼w - xu f1
{kík rÃkíkk sw ðrík Mkw ík çkt Äw , rLksrLks MðkhÚk økkðu ,
yt ík Mk{u nrh¼sLk ¼w ÷kðík, yk¤ Ãkt Ãkk¤ çkíkkðu . «¼w 0 2
÷ku n st Sh sfzefu Sðfw t , s{Ãkw h{U ÷R òðu ,
Ä{o hkÞ sçk ÷u ¾kt {køku , íkçk «kýe rÃkMíkkðu . «¼w 0 3
¼Þ¼t sLk ¼ðkLk ¼ßÞk rçkLk, yçk Þkt fku Lk Aku zkðu ,
{U Lkne {kLke MkíÞ ðkhíkk, Þw t ne þeþ zku ÷kðu . «¼w 0 4
s{hk òu hMkU {w Ëøkh {khu , fkxe fkxe íkLk ¾kðu ,
{w õíkkLkt Ë ð¾íkMkh [u íku , Mkku «kýe Mkw ¾ Ãkkðu . «¼w 0 5
ÃkË - 2
¼Þ¼t sLk ¼økðkLk, Mkw {h ÕÞku ¼Þ¼t sLk ¼økðkLk;
SLk Mkw {hu ríkLk {nkMkw ¾ ÃkkÞku , økkðík çku Ë Ãkw hkLk. xu f0 1
Äú w yt çkrh»k «nÕ÷kË rðr¼»ký, Mkw {hu Mkkht økÃkkLk;
«økx «íkkÃk ¼Þku yk ¼ð{t u , òLkík òLk yòLk. Mkw {0 2
{ehkt ÷ku f÷ksfw t íkSfu , ¼R nrh{U yu fíkkLk;
{rík rð»kfku ÃkkLk fhkÞku , Mkku ¼Þku rÃkÞq »k Mk{kLk. Mkw {0 3
çkr÷ økw Árþ¾ Mkw Lke Lknª ©ðLku , ËeLkku MkhðMk ËkLk;
W÷xu ykÞ ¼Þu íkkfu çkMk, fhe rLksçk[Lk «{ký. Mkw {0 4
yLkt ík çkkíkfe yu f çkkík nU , Mkw rLk ÷u òu Mkçk fkLk;
{w õíkkLkt Ë SÞfku søk{U , Lknet neíkfkhe ykLk. Mkw {0 5
ÃkË - 3
yðMkh õÞw t Lk Mkw Äkhu , y{w ÷ef yðMkh õÞw t Lk Mkw Äkhu ;
LkhËu ne Ëu ðLkfw t Ëw ÷o ¼, Mkku ð] Úkkhu rçkøkkhu . y.0 1
Þk íkLk Mkçkfku ykrË fkhLk, Snkt Snkt ÷w {Lk Äkhu ;
Mðøko Lkhf yÃkðøko ykt rn, rLkøk{ Ãkw hkLk Ãkku fkhu . y.0 2
Þk íkLku r{÷u «økx Ãkw Y»kku ¥k{, òu yLÞ Lku n rLkðkhu ;
nrhfu [hLkf{¤ Wh Ähefu , fw ¤ yu fku íku h íkkhu . y.0 3
Mkk[u Mkt ík r{÷u sçk Sðfw t , íkçk {ku n Vkt rMk xkhu ;
{w õíkkLkt Ë {e÷kðu nrhfw t , sL{ fku xe y½ nkhu . y.0 4
ÃkË - 4
rðhÚk økÞu ÃkLk íkeLk, ¼sLk rçkLkk rðhÚk økÞu ÃkLk íkeLk,
Lkk nhe ¼su Lk ¼ðËw :¾ ¼kt øku , hÌkku hu rð»kÞ{kt ÷eLk. ¼. xu f. 1
{{íkk{U {kÚkk÷øke ¾w íkku , {Lk{U {kLku «ðeLk,
nrhsLk Ëu r¾fu nkt Mke fhíknu , {nk þX{ríkfku neLk. ¼0 2
MðkhÚk fksu ïkLk ßÞw t zku ÷u , ½h½h{U nku R ËeLkk.
Ãkh{khÚkfku hkn Lk rÃkAu , {Lk{U yrÄf {r÷Lkk. ¼0 2
Lkk fhýe Mkku Mkçk fh çku Xku , fhýe fAw Lkrn feLkk,
{w õíkkLkt Ëfu ’ ¼ßÞk rçkLk {ku nLk, Mkçk rðrÄ nku økÞku ¾eLk. ¼.04
hkøk : økkuze ÃkË - 1
{ku h÷e ðksu hu {eXe {ku h÷e ðksu ;
Mk¾e Mkkt ¼¤Lku ~Þk{¤eÞkSLke {ku h÷e ðksu . {ku 0 xu f0
{eXe Mðhu {ku nLkSLke {ku h÷e økksu ;
Mkkt ¼¤ðkLku Mki Þh {kYt rË÷zw t ËkÍu . {ku 0 1
ykðu hu y÷çku ÷ku ®ðxâk økku ðk¤u ÍkÍu ;
økkíkk ykðu røkhÄh Mkw t Ëh Mk{ksu . {ku 0 2
{ku h {w økx Lku fk¤k fw t z¤ ðLk{k¤k hksu ;
Lkt Ëfw t ðhLku rLkh¾e fku xe ft ËÃko ÷ksu . {ku 0 3
rÃkíkkt çkhLke Ãk÷ðx ðk¤e Aºk rþh Aksu ;
«u {kLkt ËLkku ðk÷ku [k÷ku òu ðkLku fksu . {ku 0 4
75 76
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ÃkË - 2
økkÞku Lke MkkÚku hu ykðu økkÞku Lke MkkÚku ;
økkíkk ykðu røkhÄh økkÞku Lke MkkÚku . økkÞku 0 xu f
{ku nLkSyu ÄrhÞku {w økx Vq ÷Lkku {kÚku ;
Vw ÷zkt Lkk nkh økshk Ãku ’Þko Au LkkÚku . økkÞku 0 1
Vq ÷íkýk þýøkkh Mkðu o çkesw t Lkrn ykÚku ;
ðú sðrLkíkk ðþ fhðk ÷eÄe {ku h÷ze nkÚku . økkÞku 0 2
÷xfkt fhíkkt ykðu ðk÷ku Mk¾k Mkt økkÚku ;
ðú sLkkheLku ®ðÄe ðk÷u ¼ú fw xeLku ¼kÚku . økkÞku 0 3
ðú sðrLkíkk ðk÷kLku ¼u xe ¼heLku çkkÚku ;
«u {kLkt Ë fu ’ Ãkw hLk feÄe «u {Lke ÃkkÚku . økkÞku 0 4
ÃkË - 3
ðú sLke Lkkhe hu {ku ne ðú sLke Lkkhe;
yu Lke {ku h÷eLku LkkËu {ku ne ðú sLke Lkkhe. ðú s0 xu f.
{ku h÷e ðk’÷u økku ze yk÷kÃke Mkkhe;
Mkkt ¼¤ðkLku ðú sLke Lkkhe [ze yxkhe. ðú s0 1
Vq ÷zkt {kt Vq ÕÞk ykðu {ku nLk {ku hkhe;
yt økku yt øk WÃkh fku xe yLkt øk ðkhe. ðú s0 2
Lkt Ëfw t ðhLku rLkh¾e ni zu nh¾ ðæÞku ¼khe;
Mkðu o yt øku Vw ÷e økku Ãke «u {Lke {khe. ðú s0 3
{ku nLkSLke {q ŠíkLku Wh{kt Äkhe;
«u {kLkt Ë fu ’ r«ík{S Ãkh «ký çkr÷nkhe. ðú s0 4
ÃkË - 4
{ku h÷e ðkR hu ðk’÷u {ku h÷e ðkR;
Mk¾e {kYt {Lk {ku Þw t ðk÷u {ku h÷e ðkR. {ku h0 xu f.
ðkt Mk÷ze{kt ðk÷u økku ze hkøkýe økkR;
{eXu Mðhu {Lkzw t {kYt økÞw t ®ðÄkR. {ku h0 1
½u ÷e Mkh¾e ½h{kt fk{ Lk Mkq Íu fkt R;
{¤ðk MkkYt {ku nLkSLku ykíkw h {Lk{kt R. {ku h0 2
{w ¾zw t òu ðk Ít ¾w [ze ÍY¾u òR,
Mkkt s Mk{u ~Þk{r¤Þku ykÔÞk økkÞku [hkR. {ku h0 3
rLkhÏÞk {U íkku Lku ýu ðu ýu çkku ÷kÔÞk çkkR;
«u {kLkt ËLku LkkÚk nMkeLku MkkLku Mk{òR. {ku h0 4
hkøk : økkuze ÃkË - 1
çkú s{U çkMkík yrðLkkþe, ¼õíkrník çkú s{U çkMkík yrðLkkþe;
Ãkw hLk fk{ ~Þk{ Mkw t Ëh ðh, rLkòLkt Ë Mkw ¾hkþe. xu f. 1
òfu [hLk çkMkík Mkçk ríkhÚk, fku xe økÞkt yYt fkþe;
Þk fkhLk ©e [Ãk¤íkk, [hLk Mku ðu nku R Ëkþe. ¼õík. 2
fku xe {ËLk{Ë nhLk Mkku R «¼w , yøkrýík YÃk «fkþe;
{w õíkkLkt Ë fu ’ çkú sðrLkíkk Mkt øk, h{ík nu hkMk rð÷kMke. ¼õík. 3
ÃkË - 2
økki ÄLkfu Mkt øk ykðu , Mkkt s Mk{u økki ÄLkfu Mkt øk ykðu ;
Lkxðh ðu þ hrMkf Lkt ËLkt ËLk, {Äw heþe çku Lk çkòðu . Mkkt s0 1
økki hs yt øk WÃkh ÷ÃkxkLke, Mkku Açke yrÄf Mkku nkðu ;
økku ÃkesLk {Lk nhLk {Lkku nh, {ku h÷e{U økki he økkðu . Mkkt s0 2
{ku h÷efku LkkË Mkw Lkík çkú sðrLkíkk, yrík ykíkw h WXe Äkðu ;
{w õíkkLkt Ë fu ’ LkkÚk rLkh¾e Mkçk, rðhnfku íkkÃk çkw Íkðu . Mkkt s0 3
ÃkË -3
Mkkt s Mk{u çkú sðkþe, ykÞu Mkçk Mkkt s Mk{u çkú sðkþe;
Lkt ËhkÞ ½h ¼eh ¼Rnu , rLkh¾Lk ©e yrðLkkþe. xu f. 1
Lkxðh ðu þ hrMkf Lkt ËLkt ËLk, yrÄf YÃk økw ýhkþe;
çkú sðrLkíkk Açke Ëu ¾e y÷ki rff, ¼R Wh rðhn ÔÞÚkkþe. ykÞi 0 2
«¼w Mkt øk «u {{økLk Mkçk økku Ãke, yku hMku yrÄf WËkþe;
{w õíkkLkt Ë fu ’ LkkÚk nÞku o {Lk, çkú sÃkrík yrÄf rð÷kþe. ykÞi 0 3
ÃkË - 4
çkú sðkMke çkz¼køke, MkçkneMkU çkú sðkMke çkz¼køke;
«økx YÃk Ãkw Á»kku ¥k{fu Mkt øk, òrn ÷økLk áZ ÷køke. xu f0 1
77 78
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
su ne fkhLk {w rLk çkLk{U çkMkík nU , Ãkt [ rð»kÞ Mkw ¾ íÞkøke;
Mkku çkú ssLkfe «u {¼Âõík ðþ, Äu Lkw [khu yLkw hkøke. Mkçk0 2
ð† nhu íkçkne çkú sçkrLkíkk, òu ÷eLkku çkh {køke;
{w õíkkLkt Ë fu ’ «¼w íku ne hkMk{U , feLke y¾t z Mkw nkøke. Mkçk0 3
hkøk : økkuze ÃkË - 1
LkkhkÞý økkÞu Mðkr{LkkhkÞý økkÞu,
ðk÷e ðk÷e íkk¤e ËkuÞu fh çkòÞu. Lkk. 1
rþð MkLkfkrËf LkkhË Lkk[u òåÞk çkúñkÞu,
íkunLku ¼síkkt ¼kR þeË ÷òÞu. Lkk. 2
ytíkh ÃkkÃk rLkhtíkh Lkk{u økkíkkt øk{kÞu,
çknkhLkkt Ãkhs¤u ÃkkÃk íkk¤e çkòÞu. Lkk. 3
Mkðuo Mktfx rðfx ðk{u sÃkku S¼Þu,
rLk»fw¤kLktË fu’ MkËk Mkw¾eÞk ÚkkÞu. Lkk. 4
ÃkË - 2
LkkhkÞý fiÞu Mðkr{LkkhkÞý fiÞu,
íkk¤e òu hMkk¤e Yze nkÚku þwt ÷iÞu. Lkk. 1
rLk÷kuo¼e rLk»fk{e fnwt rLk:MðkËe hiÞu,
rLk:MÃk]ne rLkh{kLke ðúík yu økúniÞu. Lkk. 2
Ãkt[ ðúíku Ãkwhk þwhk rþh Mkkxu ÚkiÞu,
níkko Víkko ¼SÞu nrh nkBÞu þwt niÞu. Lkk. 3
LkhLkkhkÞý Lkk{s ÷uíkkt Síke søksiÞu,
rLk»fw¤kLktË fu’ ztfku ËLk íkLk rþh ËiÞu Lkk. 4
ÃkË - 3
yðMkh yuéÞu Lk ¾kuÞu, nku {Lkðk yðMkh yuéÞu Lk ¾kuÞu, xuf.
òu íkw t ÃkkBÞku {Lkw »ÞLkw t Ëu n, yu n rð[kh fhe òu Þu , nku {Lkðk0. 1
nku Mk[u ík Lk®[ík ¾u ÷ ¾u ÷ku , {u ÷ku SðLk {hý Ëku Þu ;
nku R MkLk{w ¾ Mkw ¾Ëw :¾ Mkne, ÷R ðu »k Lk ðøkku Þu . nku {Lkðk0. 2
¼køke y¼køke ¼hu Ãkøk ÃkkAk, fk[k fkÞh Lk fku Þu ;
Lkrn Sðík ník rLk{ík rLkøk{u , ¾ku Þu çku Xku rðæÞ Ëku Þu . nku {Lkðk0. 3
{khe fxkhe Ãku ’he òu fu þheÞkt rLkMkrhÞk Lkh òu Þu ;
rLk»fw ¤kLkt Ë Lk Vhu Lkh ÃkkAk, Mkk[k þw hk Mkt ík Mkku Þu . nku {Lkðk0. 4
ÃkË - 4
yðMkh yku¤¾e ÷esu, nku {Lkðk yðMkh yku¤¾e ÷esu; xuf0
¾ku R hu ÷ksLku fks çkøkkze, Srðík ník Lk Sðe su . nku {Lkðk0. 1
yðMkh ðeíku Síku Lkrn òýku , Lkkýu Ãk¤ Lk Ãkk{e su ;
Ãk÷xe hu Ãk÷u V¤ Lk {¤u , fku xâ WÃkkÞu òu fhe su . nku {Lkðk0. 2
Vhíkkt hu {híkkt Ähíkkt çknw Ëu n, yu n LkhíkLk Ãkk{e su ;
íku ne íkh{kt ne {éÞk {LkLkku nLk, ynku ¼køÞ økýe su . nku {Lkðk0. 3
ÄLÞ ÄLÞ ¼køÞ òøÞ Lkh òýe, ykýe ykLktË {Lk S su;
rLk»fw ¤kLkt Ë MknòLkt Ë ÃkhMke, zhþu Lkrn íku zh çkesu . nku {Lkðk0. 4
hkøk : økkuze ÃkË - 1
(«økx «ýk{ nrhLku yu Zk¤)
ysçk çkLÞk nu yks, yðMkh ysçk çkLÞkt nu yks; xuf
ò{u «økx {e÷u Ãkh{kLkt Ë, Mkhe økÞu Mkçk fks. yðMkh0 1
Ëu ð ðkt rAík ÃkkÞu Lkh Ëu n, ¼ðs¤ íkhðu fku ÍkÍ;
íkk{u MkËøkw Á {e÷u {u nh{e, ¼÷ku çkLÞku nu Mk{ks. yðMkh0 2
yçkfe ðu h Mkku Vu h Lk ykðu , ò{u {e÷u {nkhks;
{Lkw »Þ Ëu nfku ÷knku s ÷eLkku , ¼÷e heíku hne ÷ks. yðMkh0 3
ÄLÞ MkíkMkt øk ÄLÞ MkËT økw Y, ÄLÞ ÄLÞ yðMkh yks;
rLk»fw ÷kLkt Ë ykLkt Ë ÃkË ÃkkÞu , økw Y {e÷u røkhÄh hks. yðMkh0 4
ÃkË - 2
[u ík [u ík {Lk {t Ë, nku yðMkh [u ík [u ík {Lk {t Ë; xu f0
fh rð[kh Wh ðkhðkh, MkËT økw Y MknòLkt Ë. nku yð0 1
yÃkkh Mkt Mkkh Ãkkh Wíkhðk, nhðk ¼ð Ëw :¾ ît î;
hnu yrðLkkþe [hý WÃkkMke, {exu [ku hkþeLkku Vt Ë. nku yð0 2
79 80
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ykhu Mkt Mkkh ÃkMkkh LkxçkkS, ¼kS òÞ ½ze økú t Ë;
{kík íkkík Mkw ík ¼ú kík Lku ¼røkLke, {éÞw t fw xw t çk X{ ð] t Ë. nku yð0 3
Mk{s Mk{s Sðík ÷eÄw t ÷w t xe, Vq xe LkÞLk ÚkÞku yt Ä;
nShu Mk{s {Lk ¼s ¼ðíkkhý, fnu òu rLk»fw ¤kLkt Ë. nku yð0 4
hk„ : „kuze …Ë-1
™hŒ™ ¼ðŒh™ ™kð, Ëkð Ëw÷o¼ ykÞku,
™Þ™ ©ðý ™kr‚fk, {w¾ ƒnw rðrÄ ƒ™kÞku..... xuf 0
‚ËT„wÁ þw¼ fh™Äkh, nrhs™ {™ yrŒ WËkh,
ð[™ fnŒ ðkhðkh, …khnwt …{kÞku. ™hŒ™ 01
s™{ {hý s„Œ ò÷, fh{ ¼h{ fXe™ fk÷,
{kÄð {uxŒ ËÞk÷, ¼uxŒ {™ ¼kÞku. ™hŒ™ 02
{™w»Þ Œ™ {kuûkîkh, ‚{sŒ y‚kh ‚kh,
ytŒh «¼w hnu y…kh, …wh™ ‚w¾ …kÞku. ™hŒ™ 03
hksfks ÷kuf÷ks, ‚w…™ ò™e Ä™‚{ks,
Ëuðk™tË Ëu¾e yks, „ku®ðË „w™ „kÞku. ™hŒ™ 04
…Ë-2
nrh ¼s Œs nh¾ þkuf, ÷kuf÷ks íÞk„e,
{kŒ ŒkŒ ¼r„r™ ¼úkŒ, òŒ òu™u ò„e. xuf0
„Þu y™uf hnŒ yuf, Äh{ W…h Ähnwt xuf,
ðkhðkh fh rððuf, ytÄ ™h y¼k„e. nrhs™ 01
òuçkLk Ä™ fhŒ ™kþ, VehŒ fk÷ yk‚…k‚,
…fhŒ yƒ ðh‚ {k‚, ËuðŒ {w¾ yk„e. nrhs™ 02
‚tŒ™ fh ‚w¼„ ‚kÚk, „ku®ðË „wý fhnwt „kÚk,
heÍŒ ht„hu÷ ™kÚk, r™h¼u ™kuƒŒ ðk„e. nrhs™ 03
[t[÷ ™h [uŒ [uŒ, nrh‚t„ fh nuŒ nuŒ,
Ëuðk™tË ÷uŒ ÷uŒ, {kus [h™ {k„e. nrhs™ 04
…Ë-3
«¼w …Ë fh r«Œ, r™Œ s™{ SŒ òðu,
MðkhÚk ‚t‚kh ÷kh, rË™ rË™ Ëw:¾ ykðu. xuf 0
yrŒ yò™ {{Œðk™, ŒkŒu „wó „ún{U Œk™,
¼q÷e fu ¼„ðk™ {k™, ytŒh yfw÷kðu. «¼w 01
…hÄ™ …h™khe ykþ, rƒ™ rƒ[khu ƒkh {k‚,
Ëk{ ‚rnŒ fk{ Ëk‚, …h‚{U ÷…xkðu. «¼w 02
swX ò… s…Œ yk…, Œ™{U Œ…™ rºkrðÄ Œk…,
…k{h ™h fhŒ …k…, y…™k ƒwÍkðu. «¼w 03
nrh heÍkð Ëw÷o¼ Ëkð, Œk{U rŒðú ¼ÂõŒ¼kð,
Ëuðk™tË Ëw:¾ ™þkð, [h™ ™kð …kðu. «¼w 04
…Ë-4
{wh¾ {rŒ{tË ™h, {wfwtË õÞwt rð‚khu,
¼q÷e fu ¼„ðk™ yk™tË, ƒnw Wh{U Äkhu. xuf 0
‚Ëkrþð ELÿò‚, ƒúñk ¼ð rð»ýw …k‚,
W¥…rŒ …k÷™ rð™kþ, fhŒ LÞkhu LÞkhu. {wh¾ 01
{kYŒ yY {u½{k÷, ðh‚Œ ¼q…h rðþk÷,
‚qhs þrþ zhŒ fk÷, ¼Þ „ku…k÷ ¼khu. {wh¾ 02
{kÞk …rŒ yrŒ «ðe™, MÚkkðh st„{ ‚ki fe™,
¼õŒ s„Œ ¼e™ ¼e™, S™ ykÄe™ ÃÞkhu. 03
yûkh fkurx y…kh, ‚{hŒ «¼w ‚kh‚kh,
Ëuðk™tË ðkhðkh, ðtËŒ {Œðkhu. {wh¾ 04

81 82
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ykhŒe
ykhŒe
sÞ ‚ËT „w hw Mðk{e, …ú ¼w sÞ ‚ËT „w hw Mðk{e;
‚nò™t Ë ËÞk¤w (2) ƒ¤ðt Œ ƒnw ™k{e...sÞ ‚ËT „w hw 0 1
[hý‚hku s Œ{khkt , ðt Ëw fh òu ze, (2)
[hýu þeþ ÄÞko Úke (2) Ëw :¾ ™kÏÞkt Œku ze...sÞ ‚ËT „w hw 0 2
™khkÞý ™h¼ú kŒk, rîsfw ¤ Œ™w Äkhe, (2)
…k{h …rŒŒ WØkÞko (2) y„rýŒ ™h™khe...sÞ ‚ËT„whw0 3
r™íÞ r™íÞ ™kiŒ{ ÷e÷k, fhŒk yrð™kþe, (2)
yz‚X ŒehÚk [hýu (2) fku rx „Þk fkþe...sÞ ‚ËT „w hw 0 4
…w hw »kku ¥k{ …ú „x™w t , su Ëþo ™ fhþu (2)
fk¤ fh{Úke Aq xe (2) fw xw t ƒ ‚rnŒ Œhþu ...sÞ ‚ËT „w hw 0 5
yk yð‚h fhwýkr™rÄ, fhwýk ƒnw feÄe, (2)
{wõŒk™tË fnu {wÂõŒ (2) ‚w„{ fhe r‚rØ...sÞ ‚ËT„whw0 6
{t„¤k ykhŒe hk„ : ¼ihð …Ë-1
ykhŒe W{t „ ‚rnŒ {t „¤k WŒkhw t ,
{t„¤{Þ {qhrŒ …h Œ™ {™ Ä™ ðkhwt...ykhŒe0 1
{t „¤{Þ {t z…{u t hksŒ Ëku W ¼kE;
™khkÞý ™h ‚{u Œ ‚t Œ™ ‚w ¾ËkE...ykhŒe0 2
{t„¤{Þ {wr™ðh ‚ƒ {t„¤ „w™ „kðu;
{t„¤{Þ ‚ƒ ‚{ks ƒhLÞku ™rn òðu...ykhŒe0 3
{t „¤{Þ Ëhþ fhŒ ‚rŒ‚{ks ykE;
{wõŒk™tË {t„¤{Þ …ú¼w …h ƒ÷ òE...ykhŒe0 4
hk„ : rƒ÷kðh …Ë-1
fhŒ ‚ª„kh ykhŒe ¼kuh, xuf0
rðhnfku Œk… ‚tŒk… {exŒ ‚ƒ, r™h¾Œ ™xðh ™tËrfþkuh - fhŒ0
ft[™ Úkkh f…qhfe ƒkŒe, ,ykhŒe WŒkhu ELÿ fh òuh,
™k[Œ ™¼ y…Ahk {wrËŒ{™, Ëuð fhŒ yrŒ ËwtËwr¼½kuh - fhŒ0
¼ð ƒúñkrËf ykÞu ËhþrnŒ, sÞ sÞ þçË nkuŒ [nwfkuh,
{wõŒk™tËfku ™kÚk «„x «¼w, þku¼kÄk{ {Ë™{Ë Œkuh - fhŒ0
hks¼ku„ ykhŒe hk„ : ‚kht„
hks¼ku „fe fesu , ykhŒe ©e hks¼ku „fe fesu ,
r™h¾e ƒË™ ©e…rŒfku ‚wtËh, s™{ ‚wV¤ fhe ÷esu ... yk0 1
ft [™ Úkkh f…w hfe ƒkŒe, Ä] Œsw Œ y™¤ «òhe,
y„ú Äq… swŒ fhŒ ykhŒe, ¼E þku¼k yrŒ ¼khe ... yk0 2
½™™ ½™™ ½t xk Äq ™e nku ðŒ, þt ¾ Ík÷he ðksu ,
™kuƒŒ ƒsŒ {™ô ½™„soŒ, æðr™‚w™e rºk¼kuð™ „ksu ... yk0 3
‚kunu r™hks™ swŒ ©e…rŒ{w¾, ‚ƒ rðrÄ þku¼k Äk{,
{w õŒk™t Ë fu ’ ™kÚkfe Aƒe…h, ðkÁt fku xef fk{ ... yk0 4
hk„ : rƒnk„ þeŒ÷ ykhŒe …Ë - 1
þeŒ÷ ykhŒe fesu , ©ef] »ýfe þeŒ÷ ykhŒe fesu . xu f.
þku ¼k Äk{ ~Þk{ {w ¾ r™h¾Œ, sL{ ‚w V÷ fhe ÷esu . ©ef] »ý0 1
y„ú ƒk Œe ½] Œƒk Œe y™w …{, ‚k u …k ðf‚U «òhe ;
yt „ku yt „ ¼q »k™{™e Í÷fŒ, ¼R þku ¼k yrŒ ¼khe. ©ef] »ý0 2
‚w h™h {w r ™‚ƒ yk Þu Ëþo r nŒ, ƒk u ÷Œ sÞsÞƒk ™e ;
{Äw h {Äw h ðkSt ºk ƒòðŒ, nku ðŒ Äq ™e ‚w ¾Ëk™e. ©ef] »ý0 3
©e½™~Þk{ fe …eÞk Aƒe r™h¾Œ, yk™t Ë Wh ™ ‚{kðu ;
{w õŒk™t Ë {Ë™ {ku n™ …h, ðkhðkh ƒ÷ òðu . ©ef] »ý0 4
ÃkË - 2
fhík ykhíke ÃÞkhe, þeík¤ fhík ykhíke ÃÞkhe;
«u {{økLk rÃkÞw fku {w ¾ rLkh¾ík, ©e ð] »k¼kLk Ëw ÷khe. þe 0 xu f.
ðú sðrLkíkk Mkçk ykR Ëhþ rník, «u { {økLk økw Lk økkðu ;
Lku t Lk Mku Lk Mkt fu ík çkíkkðík, þku ¼k çkhLke Lk òðu . þe 0 1
{ku nLk {w ¾rðÄw Ëu r¾ økku Ãkefk, fw {w ËLke ßÞw t rçkfMkkLke;
hrMkf r«ík{Mkt øk hMkçkMk nku hne, òLke Ãkh{ Mkw ¾ ËkLke. þe 0 2
83 84
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
Þw t ðú s{u rLkíÞ Lkki ¥k{ ÷e÷e, fhíknu fw t sçkenkhe;
{w õíkkLkt Ë {ËLk{ku nLkfe, Þk AçkeÃkh çkr÷nkhe. þe 0 3
ykhŒe – hk„-ðuhkð÷, …Ë-1
Ä{o WŒkhŒ ykhŒe, ƒÿe…rŒ fu he,
{kŒ yrnt ‚k …w ºkfku , nh¾e {w ¾ nu he...Ä{o 0 1
™h™khkÞý ™kÚkfe, Aƒe ƒh™e ™ òE,
hí™ r‚t nk‚™ W…he, hksŒ Ëku W ¼kE...Ä{o 0 2
™t „ srzŒ þw ¼ nu {fu , yk¼q »ký þku ¼u ,
yËT¼wŒ fktrŒ yt„fe, ÷¾e {wr™ {™ ÷ku¼u..Ä{o0 3
ò{k ‚w t Ëh shf‚e, rþh …k½ ‚{khe,
™ð÷ {™ku nh ™kÚk …h, ƒú ñk™t Ë ðkhe...Ä{o 0 4
…Ë-2
y¾t z Œw {khe ykhŒe, ƒÿe…rŒ Ëu ðk,
yuf …„ ¼h W¼k fhu, ‚wh {wr™ðh ‚uðk...y¾tz0 1
y„ú ƒ¥ke fu Äq … yhw , Ëe…f ysðk¤u
™LË™ ð™fu Vw ÷fe, {k¤k „¤u Äkhu ...y¾t z0 2
she ƒ†fu W…hu , y¥kh AxkÞu ,
™ki Œ{ ‚w t Ëh …k½{u t , Œku hk ÷xfkÞu ...y¾t z0 3
sÞ sÞ þçË Wå[khne, ‚ƒ {w r™fku ‚kÚk,
ƒúñk™tË fnu ytŒhu, hnku r™þ rË™ ™kÚk...y¾tz0 4
…Ë-3
™h™khkÞý Ëu ðfku , {rn{k yrŒ ¼khe
ykÞ WŒkhŒ ykhŒe, ƒú ñk rºk…w hkrh...™h. 1
…krhòŒ …w »… ÷u , ‚w hhks [Zkðu
™ki Œ{ ht „ W{t „ ‚u , ™khË {w r™ „kðu ...™h. 2
ƒksŒ [t „ {] Ët „ Mðh, Äw r™ ƒt Ëu Wå[khe
‚ƒ {e÷ ‚ks ‚{ks ÷u, ™k{Œ ‚wh ™khe...™h.3
Y… {™ku nh ¼ú kŒ Ëku W, hrð Œu s fhku he,
ƒúñk™tË ƒh™u fnk þku¼k, yrŒ {rŒ Úkkuhe...™h. 4
…Ë-4
ykhŒe ƒÿe™kÚkfe, ykËh‚u fesu ,
™h ™khkÞý Ëuðfu, [hýwt r[¥k Ëesu...ykhŒe0 1
…hk…kh …w hw »kku ¥k{, {™w »Þkf] rŒ Äkhu ,
y„rýŒ …ú kf] Œ ™khe™h, ¼ð…kh WŒkhu ..ykhŒe0 2
þu »k ‚n‚ú {w ¾ hkŒrË™, òfku sþ „kðu ,
‚ki …ú¼w Ähe {qrŒo ‚w¼„, s™ {kuË ƒZkðu...ykhŒe0 3
‚w t Ëh nk‚ rð÷k‚ {w ¾, Œ™ yrÄf …ú fkþk,
yune Aƒe ƒúñk™tËfu, fhku ytŒh ðk‚k...ykhŒe0 4
ykhŒe …Ë-1
ykhŒe ƒÿe™kÚk Œw {khe, ™h™khkÞý ‡Z ƒú Œ Äkhe... ykhŒe0 1
yûkh …kh ‚Ëk yrð™kþe, r™s s™ fks ¼Þu ƒ™ðk‚e... ykhŒe0 2
y™tŒ fkuxe ƒúñktz rÄhkò, fhŒ nku Œ… Sð™ fu fkò... ykhŒe0 3
þhýk„Œ ðí‚÷ ‚w¾fkhe, ¼ðs÷ …kh feÞuWt ™h ™khe... ykhŒe0 4
sw„ sw„ {qrŒo ÄhŒ Œw{ ò™e, y‚wh rð™kþ™ s™ ‚w¾ Äk{e... ykhŒe0 5
ƒúñk™tË ™{Œ …Ë {kÚkk, ™u™™ y„ú hnku r™íÞ ™kÚkk... ykhŒe0 6
…Ë-2
ykhŒe ƒÿe™kÚkfe fheyu , {q rŒo {™ku nh yt Œh Äheyu ... ykhŒe0 1
ðË™ f{÷ Aƒe ™kiŒ{ Aksu, {wr™s™ {tz¤ ƒe[ ƒehksu... ykhŒe0 2
¼k÷ rŒ÷f [tË™ yrŒ þku¼u, Ëu¾Œ ‚tŒ™ fu {™ ÷ku¼u... ykhŒe0 3
{wõŒ ð]LË hksŒ yhw …k‚k, {æÞ hksŒ nrh yrÄf …úfkþk... ykhŒe0 4
òu s™ [k÷e þhýk„Œ ykðu, rŒ™fu ‚ƒ rƒrÄ Œk… r{xkðu... ykhŒe0 5
{™w»Þkfkh WËkh {whkhe, ƒú ñk™LË {w ¾ W…h ðkhe... ykhŒe0 6
…kË-3
{kŒ yrnt ‚k WŒkhu , ykhŒe {kŒk WŒkhu ,
™h ™khkÞý ™ð÷ Aƒe …h, Œ™ {™ Ä™ ÷u ðkhu...ykhŒe0 1
ƒu Xu Ëku ™w hŒ™ r‚t nk‚™, ™ki Œ{ Ëe… Wòhu ,
yt „ yt „ yk¼q »ký þku ¼u , ‚w t Ëh …k½ ‚{khu ...ykhŒe0 2
85 86
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
…hk…h …q hý …w hw »kku ¥k{, ‚{hÚk ÔÞk…f ‚khu ,
òfku Ëþo …h‚ s„{ktne, sL{ fkuze yÄ òhu...ykhŒe0 3
™khË þkhË ‚ƒ „w ™ „kðŒ, ƒú ñk ¼u Ë Wå[khu
ƒú ñk™t Ë ~Þk{ ‚w t Ëhfku , Y… ‚Ëk Wh Äkhu ...ykhŒe0 4
hkøk : hk{f÷e ÃkË - 1
{tøk¤ ykhíke WíkkYt, fLkiÞkswfe {tøk¤ ykhíke WíkkYt,
{tøk¤YÃk yLkwÃk{ {qhrík, WhMku Ãk¤ Lk rðMkkYt. f. xuf. 1
½h ½hMkU ykÞu ðúsðkMke, ËhþLkfu rník ÄkR,
{tøk÷ økkLk fhík Mkçk økkuÃke, þku¼k çkhLke Lk òR. f. 2
çkksík íkk÷ {]Ëtøk Ík÷he, sÞ sÞ ÄwrLk ¼R ¼khe,
{wõíkkLktË LktËLktËLkfe, Þk AçkeÃkh çk÷enkhe. f. 3
MktæÞk ykhíkeLkkt ÃkË - 1
ykhíke fesu MknòLkt Ë Mðk{e, Lkxðh YÃk «økx çknw Lkk{e. yk.xu f. 1
þkhË þu »k LkkhË økw Lk økkðu , rLkøk{ Lku rík fne Ãkkh Lk Ãkkðu ; yk. 2
Mkðkoíkeík yf¤ yrðLkkþe, òne sÃkík {wrLk Mkn† yXâkMke; yk. 3
{kÞk Sð Rþfu fkhLk, LkhíkLk ÄkÞku o ÃkríkíksLk íkkhLk; yk. 4
yt økku yt øk Ãkw »Ãk Ähu ðLk{k¤e, nrhsLkMkt øk çkòðík íkk¤e; yk. 5
yurn Açke hnku rLkíÞ LkuLkwfu ykøku, {wõíkkLktË fh òuhe fu {køku; yk. 6
ÃkË - 2
sÞËu ð sÞËu ð,sÞ yt íkhò{e, sÞ yt íkhò{e;
ðkMkw Ëu ð søkÔÞkÃkf, (2) rLkhøkw ý rLk»fk{e. sÞ. xu f.
íku òu {Þ íkLkw Äkhe, ïu íkrîÃk Mðk{e; (2)
{w rLkøký {æÞ çkehksu , (2) yrík yøkrýík Lkk{e. sÞ. 1
yLkt ík [t ÿ hrð Mkh¾k, {nk {w rLkðh Mkt øku ; (2)
[hýf{¤ rLkíÞ Mku ðu , (2) yríkþu W{t øku . sÞ. 2
LkkhkÞý Ãkw hðkMke, yøkrýík LkhLkkhe; (2)
«u { ½ýu fhe Ãkq su , (2) «¼w ÃkË Mkw ¾fkhe. sÞ. 3
çkú ñk ¼ð MkLkfkrËf, rLkíÞ ËhþLk ykðu ; (2)
þw f þkhË {w rLk LkkhË (2) rLkþrËLk økw ý økkðu . sÞ. 4
«økx YÃk Ãkw Y»kku ¥k{, nrh ys yðíkkhe; (2)
{w õíkkLkt Ë {nk«¼w Ãkh, (2) òyu çkr÷nkhe; sÞ. 5
hkøk : MktæÞk ykhíke
sÞ Ëu ð sÞ Ëu ð, sÞ sLkMkw ¾fkhe,(2) f{¤LkÞLk f{¤kðh (2)
¼õík ¼Þnkhe. sÞ0 xu f.
÷û{eLkkÚk LkkhkÞý, rºk¼w ðLk sLkMðk{e, (2) {u ½~Þk{ {Lkku nh (2)
nrh økYzøkk{e. sÞ0 1
rfhex {wøkx {fhkf]rík, Ãkeíkktçkh Äkhe (2) ©eðíMk ¼úøkwÃkË fkiMíkw¼ (2)
ðLk{k¤e ÃÞkhe. sÞ0 2
rËÔÞMðYÃk ËÞkrLkrÄ, Mkwh Lkh {wrLk ºkkíkk, (2) ¼õík {LkkuhÚk Ãkqhf (2)
ðkt rAík ðhËkíkk. sÞ0 3
LkkLkk híLk rð¼q »ký, ¼q r»kík {w hkhe (2) Mkw t Ëh nMkík ðËLkÃkh (2)
«u {kLkt Ë ðkhe. sÞ0 4
hk„ : rƒ¼k‚ …Ë-1
fhŒ ‚ª„kh ‚ƒne þku¼k r™rÄ, r™ßs™ {™hts™ ½™~Þk{,
f™f fzkt …kU[e ƒkswƒtÄ, Wh {r™{k÷ Ähe yr¼hk{ - fhŒ-
fk™{U {fhkf] Œ fw t z¤ þeþ, {w „x ͤfŒ AƒeÄk{,
fkurx ®ff™e …kÞ ™q…wh ƒksŒ, Wh hksŒ ðistŒe Ëk{ - fhŒ0
þku ¼k Äk{ ™eh¾e ™xðhfw t , r™s{™ …kð™ rð©k{,
{wõŒk™tË fnu {Ë™{kun™fe, Aƒe …h ðkÁt fkuxe fk{ - fhŒ0
rþûkk…ºke™e ykhŒe
sÞ …hƒúñ„ehk sÞ …hƒúñ„ehk
rþûkk…ºke ‚w¾Ëk, ©uÞMfh Ár[hk.... sÞ …hƒúñ„ehk >> xuf >>
‚nò™tË «¼w™e, fÁýk{]Œ-‚rhŒk, Œwt fÁýk{]Œ ‚rhŒk,
‚í‚tr„Sð™™e rËÔÞ {nk frðŒk ... sÞ 01
87 88
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
Ä{o ‚rnŒ ‚ËT¼ÂõŒ, r™ss™{kt ¼hŒe, Œwt r™ss™{kt ¼hŒe,
¿kk™Œýkt yíÞw¥k{ ‚qºkku Wå[hŒe ... sÞ 02
rðhk„{kt «¼w «erŒ, rððufÚke ðýŒe, Œwt rððufÚke ðýŒe,
ƒúñY…u «¼w ‚uðk yu {wÂõŒ „ýŒe ... sÞ 03
¼õŒs™ku™e ¼ÂõŒ, Ä{o ðzu ¼hŒe, Œwt Ä{o ðzu ¼hŒe,
™u ykíÞtrŒf {wÂõŒ r™ckÚke fhŒe ... sÞ 04
rðþu»k ™u ‚k{kLÞ, Ä{kuo ‚q[ðŒe, Œwt Ä{kuo ‚q[ðŒe,
fr÷{kt {t„÷fkhe ‚nò™tË M{]rŒ ... sÞ 05
‚í‚t„rŒ™ku {{o, ƒnwÄk Wå[hŒe, Œwt ƒnwÄk Wå[hŒe,
„wýáÂü hk¾e™u ®™Ëk …hnhŒe ... sÞ 06
‚ŒTþkMºkku™wt ‚¥ð, s„{kt rðMŒhŒe, Œwt s„{kt rðMŒhŒe,
y¼Þ fhe ykr©Œku, ‚tfx ‚ki nhŒe ... sÞ 07
‚ðkuo…rh ‚t…qßÞ, ©enrh{qŠŒ-Y…, Œwt ©enrh {qŠŒ-Y…,
yk¿kktrfŒ ƒ™e hneyu, ƒ™ðk ƒúñMðY… ... sÞ 08
ykhŒe
sÞ rþûkk…ºke, sÞ rþûkk …ºke.
¼õŒs™ku ™k ÓËÞu þw ¼ þkt rŒ frºko ... 1
©e …whw»kku¥k{ …ú¼w™k, {w¾{ktÚke ÍhŒe (2)
©ðý fhu Œu s™™kt Ëw :¾ ‚½¤kt nhŒe sÞ... 2
©e ‚í‚t r„ Sð™ „ú t Úk{ne ð‚Œe (2)
…ú fxe …ºke Y…u , ¼w ð™ ¼w ð™ Ä‚Œe sÞ... 3
íÞk„e „]ne Ëurþf™k þw¼ Ä{kuo fnuŒe (2)
¼ÂõŒ ¿kk™ ðihkøÞ™kt, {Äwh Íhýkt ðnuŒe sÞ...4
…úfx …ú¼w MðY…u hne, s™™kt y½nhŒe (2)
ðk[™ ©ðý …qs™Úke, {™ …kð™ fhŒe sÞ... 5
yk yð‚h ©enrhyu, fhwýk ƒnw feÄe (2)
[¢ ‚w Ëþo ™ ‚rh¾e, r™s …ºke ËeÄe sÞ... 6
‚{Þ ‚{Þ su ínkhkt, ©ðý {™™ fhþu (2)
ðýeo fnu Œu ‚½¤kt , ¼ð‚k„h Œhþu sÞ... 7
hk„ : ¼ihð …Ë-1
ykhŒe ©ef] »ý Ëu ð {t „¤k Œw {khe,
ykhŒe WŒkYt zkYt Œ™ {™ Ä™ ðkhe. xu f
½t xk ½heÞkh ðksu nku ðŒ Äw ™e ¼khe,
y„ú ½w … …t [ƒkŒe …kðf «òhe. ykhŒe 01
ƒksŒ {] Ët „ Œk÷ ™k[Œ ‚w h™khe,
‚wh™h {wr™ îkh Xkhu sÞ sÞ hðfkhe. ykhŒe 02
y„rýŒ ¼w ð™u þ ™{Œ [h™ r[¥kÄkhe,
{wõŒk™tË ðkh ðkh Aƒe …h ƒr÷nkhe. ykhŒe 03
©e þtfh™e ykhŒe
sÞ rþð yku t fkhk nhrþð yku t fkhk,
ƒú ñk rð»ýw ‚Ëkrþð yÄkO „e Äkhk. sÞ 01
yu fk™™ [Œw hk™™ …t [k™™ hksu ,
nt ‚k‚™ „Yzk‚™ ð] »kðkn™ ‚ksu . sÞ 02
Ëku ¼w s [kh [Œw ¼w o s Œu ‚ku nu ,
Œe™ku Y… r™h¾Œk rºk¼w ð™ {™ {ku nu . sÞ 03
yûkÞ{k÷k ð™{k÷k {w t z{k÷k Äkhe,
[t ÿðË™ ‚ku nu {] „{Ë ¼k÷u , þrþÄkhe. sÞ 04
ïu Œkt ƒh …eŒkt ƒh ðk½kt ƒh yt „u ,
ƒú ñkrËf ‚™fkrËf «u ŒkrËf ‚t „u . sÞ 05
fhfu ƒe[ f{t z÷ [¢ rºkþq ÷ÄŒko ,
s„fŒko ‚t nŒko s„…k÷™ fŒko . sÞ 06
ƒú ñk rð»ýw ‚Ëk rþð ò™Œ yrððu fk,
«ýðkûkh fu {æÞ Œe™ku ne yu fk. sÞ 07
þt fhSfe ykhŒe òu fku E „kðu ,
fnŒ rþðk™t Ë Mðk{e ‚w ¾ ‚t …¥k …kðu . sÞ 08
89 90
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
n™w{k™S™e ykhŒe
sÞ fr… ƒ÷ðt Œk, sÞ fr… ƒ÷ðt Œk
‚w h™h {w r™s™ ðt rËŒ, …Ëhs n™w {t Œk...sÞ0 1
…úkiZ …úŒk… …ð™ ‚wŒ, rºk¼wð™ sÞfkhe;
y‚wh rh…w {Ë „ts™, ¼Þ ‚tfx nkhe...sÞ0 2
¼qŒ r…þk[ rðfx „ún, …ezŒ ™rn st…u;
n™w{tŒ nkf ‚wýe™u, Úkh Úkh Úkh ft…u...sÞ0 3
h½wðeh ‚nkÞ yku¤tøÞku, ‚k„h yrŒ ¼khe,
‚eŒk þkuÄ ÷u ykÞu, fr… ÷tfk òhe...sÞ0 4
hk{ [hý hrŒ ËkÞf, þhýk„Œ ºkkŒk;
…úu{k™tË fnu n™w{tŒ, ðktrAŒ V¤ËkŒk...sÞ0 5
„ý…rŒS™e ykhŒe
sÞ „ý…rŒ ÃÞkhk, sÞ „ý…rŒ ÃÞkhk;
rðΙ rð™kÞf {q rŒo , ‚w ¾ËkÞf ‚khk...sÞ0 1
sÞ sÞ þt ¼w fw {kh, þku f ‚Ëk nhŒk;
Ëu ð rðþu »k rð[ûký, hûký™k fŒko ...sÞ0 2
„ki he …w ºk „ýu þ, ðt Ëw fh òu ze;
M{hý fhu Au Œu ™kt , Ëw :¾ ™k¾ku Œku ze...sÞ0 3
÷[…[Œk ÷kzw ™w t , ¼ku s™ ƒnw ¼kðu ;
yk… rƒhkòu Aku íÞkt , ‚t fx ™ð ykðu ...sÞ0 4
r‚rØ ƒw rØ ƒu W, þw ¼ …í™e ‚t „u ;
þw¼ fk{u rð[hku Aku, yrŒþÞ WAht„u...sÞ0 5
‚w h™h {w r™ðh ‚ðo , ‚u ðu Au Œ{™u ;
{t „÷fkhe {q rŒo , yk…ku ‚w ¾ y{™u ...sÞ0 6
sÞ ‚tfx nh ‚w¾fh, yhS Wh Ähòu;
þhýk„Œ ‚u ðf™ku , yÇÞw ËÞ fhòu ...sÞ0 7

Úkk¤ ÃkË
Úkk¤ …Ë-1
s{ku™u s{kzwt hu, Sð™ {khk... nrh ht„{kt h{kzwt hu...Sð™ {khk0 1
ðk÷kS {khk ‚ku™k™ku Úkk¤ {t„kðwt, {kuŒezu ðÄkðwt hu...Sð™ {khk0 2
ðk÷kS {khk ½uƒh s÷uƒe ™u ÷kzw, s{ku™u ÚkkÞ xkZwt hu...Sð™ {khk0 3
ðk÷kS {khk „kihe™kt Ä]Œ {t„kðwt, {ktne ‚kfh ™t¾kðwt hu...Sð™ {khk0 4
ðk÷kS {khk ËqÄ fZu÷k ¼÷e ¼kŒu, s{ku™u ykðe ¾ktŒu hu...Sð™ {khk0 5
ðk÷kS {khk …k…z …Œk‚kt ™u …ku¤e; s{ku™u „¤e {ku¤e hu...Sð™ {khk0 6
ðk÷kS {khk Œwðuh™e Ëk¤ [ze ¼khe, rðþu»ku ð½khe hu...Sð™ {khk0 7
ðk÷kS {khk fZe fhe Au ƒnw ‚khe; s{ku™u r„hÄkhe hu...Sð™ {khk0 8
ðk÷kS {khk ykËkt fuhe™kt yÚkkýkt; Au ðk÷ ™u ðxkýkt hu...Sð™ {khk0 9
ðk÷kS {khk su su òuEyu Œu {k„e ÷uòu, ¾khwt ™u {ku¤wt fnuòu hu...Sð™ {khk0 10
ðk÷kS {khk s¤hu s{w™k™e ¼he Íkhe; Q¼k Au ƒúñ[khe hu...Sð™ {khk0 11
ðk÷kS {khk ÷rðt„ ‚ku…khe Œs Œkòt; s{ku™u ÷kðwt ÍkÍkt hu...Sð™ {khk0 12
ðk÷kS {khk …úu{k™tË™k Mðk{e; Aku ytŒhÞk{e hu...Sð™ {khk0 13
hk„ : „hƒe : Úkk¤
‚¾e yk™tË™e ðkŒ fnwt yks hu, {ut Œku ™un fhe ™kuŒÞko {nkhks... hu-1
…ú u {u [ku f ðå[u [ku fe Zk¤e hu , ™kðk QXâk {ku n™ ð™{k¤e... hu -2
yt„ [ku¤e yk™tËu ™ðhkÔÞk hu; …u’he …eŒktƒh {™ ½ýwt ¼kÔÞk... hu-3
…u’he …kð÷kt …ÄkÞko ÷xfk¤ku , {khu {trËrhÞu ykÔÞk {h{k¤ku... hu-4
…kxu ƒu‚khe™u …qrsÞk {kuhkhe hu, yrŒ yk™tË þwt ykhŒe WŒkhe... hu-5
ƒu Xk s{ðk s„™ku ykÄkh hu , {u t Œku …ú u { fhe …ehMÞku ft ‚kh... hu -6
þehku …q he ‚w t ðk¤e ‚kƒw ze hu , ¾kòt ¾ks÷kt ™u ¾kt z ½ýe Yze... hu -7
‚kxk {u‚wƒ s÷uƒe òw„Œk¤e hu, ½ýk ½uƒh …utzk™e ¼he Úkk¤e... hu-8
Ëq Ä…kf ™u …w hý …ku ¤e hu , ½ýu ½eyu h‚hku x÷e ̓ku ¤e... hu -9
ËnetÚkhkt ¼kŒ ¼rsÞkt ™u Ëk¤ hu, {„ {uÚkeyu ð½khe fÞkO ¼u¤kt... hu-11
ŒéÞwt ‚qhý ½ýwt ½e ½k÷e hu, ðze ðk÷k™u ÷k„u Au ½ýe ðk÷e... hu-12
91 92
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ŒéÞkt …hð¤ ðk÷ku¤ ™u ðtŒkf hu, ŒéÞkt ŒwrhÞkt ftfkuzkt fuhkt þkf... hu-13
xktfku Œktˤòu ™u ‚wðk-¼kS hu, {uÚke {ku„he {q¤kÚke …ú¼w hkS... hu-14
s{u òw „Œu þw t Ëe™ËÞk¤ hu , …k‚u y™ku …{ yÚkkýkt h‚k¤... hu -15
fuhe fk[he Œ¤u÷ ykÚÞkt ykËw hu, zk¤kt „h{h ™u þu÷hkt MðkËw... hu-16
fkòw fuhzkt …k…z …ú¼w s{u hu, …eyu s¤ „úk‚ku„úk‚ {™u „{u... hu-17
s{u {Äw h {Äw h sËw hkÞ hu , nw t Œku ðet Íýu Zku ¤w t ðkÞ... hu -18
s{e yk[{™ fÞwo yrð™kþ hu, …úeŒu …k™ƒeze fhe {w¾ðk‚... hu-19
‚w h {w r™™u Ëw ÷o ¼ MðkË hu , …kBÞk {w õŒk™t Ë …h‚kË... hu -20
¼u hð-…Ë-1
s{ku s{ku™u {khk Sð™ sw„Œu, ¼kusr™Þkt h‚ ¼heÞkt hu;
…kf þkf Œ{ ‚khw …úeŒ{, fkuzu fheÞkt hu... s{ku0 1
Œ¤eÞkt „¤eÞkt Œkòt ŒkŒkt f™f Úkk¤{kt ÄheÞkt hu;
ykhku„ku {khk ™kÚk y÷kirff, ½]Œ ÍkÍkt ½uƒheÞkt hu... s{ku0 2
fze ðze fkhu÷kt fksw, hkEŒýkt ËneÚkheÞkt hu;
òuEyu Œku W…hÚke ÷uòu. {eXw Shw {heÞkt hu... s{ku0 3
ƒúñk™tË™k ™kÚk þehkÔÞk, ËqļkŒ ‚kfheÞkt hu;
[¤w fÞwO nrhŒ]ó ÚkE™u, ™eh¾e ÷ku[™ XheÞkt hu... s{ku0 4
hk„ : „hƒe Úkk¤ …Ë-1
ðnk÷k ykðku y{khu ½uh hu, ðkhe òô ðk÷{S,
‚uðk fheþwt ‚khe …uh hu, ðkhe òô ðk{÷S... 1
fktE ™eh Q™u ™ðhkðwt hu - ðkhe0
fktE sw„Œu fhe™u s{kzwt hu....ðkhe0 2
fktE ft[™ Úkk¤ fxkuhk hu-ðkhe0
…k‚u …kýe …eÄk™k yƒ¾kuhk hu....ðkhe0 3
ft‚kh™u [wh{k [ku¤e hu-ðkhe0
h‚ hkux÷e ½eyu ̓ku¤e hu....ðkhe0 4
¼kS Œktˤò™e ‚khe hu-ðkhe0
{ktne [ku¤kV¤e A{fkhe hu....ðkhe0 5
fksw ykËkt fuhe™kt yÚkkýkt hu-ðkhe0
÷ªƒw {h[kt òuÞu Œku {U ykÛÞkt hu....ðkhe0 6
Œ{u [ku¾k ™u ËqÄ rþhkðku hu-ðkhe0
{ktrn ‚kfh ƒuf ™¾kðku hu....ðkhe0 7
Œ{u s{ku™u Zku¤wt nwt Œku ðkÞ hu-ðkhe0
íÞkhu fktEf ‚kÁt {kÁt ÚkkÞ hu....ðkhe0 8
s¤ s{w™k™e ¼he Íkhe hu-ðkhe0
Œ{™u [¤wt fhkðu ƒúñ[khe hu....ðkhe0 9
fkÚkku [q™ku …k™ ÷®ð„ ‚ku…khe hu-ðkhe0
Œ{u {w¾ðk‚ ÕÞku™u {whkhe hu....ðkhe0 10
«¼w …÷t„ W…h …kuZkzwt hu-ðkhe0
ÍkÍeðkh ÚkkÞu Œku s„kzwt hu....ðkhe0 11
½u÷wt ½u÷wt ƒku÷e™u ‚w¾ Ëuòu hu-ðkhe0
fktE fnuðk™wt nkuÞ Œku fnuòu hu....ðkhe0 12
yk…ku yƒ¤k™u yk™tË hu-ðkhe0
ƒr÷nkhe ƒúñk™tË hu....ðkhe0 13
hk„ : „hƒe …Ë-1
ykðòu Aku „÷kt Äkhe {khu ½u h, ykðòu Aku „÷kt Äkhe. xu f
÷kzw s÷uƒe™u ‚uð ‚wðk¤e, nwt Œku ¼kðu fhe ÷kðwt Awt ¼khe. {khu0 1
‚w hý …w hý ™u ¼kS fkhu ÷kt , …k…z ðze ð½khe,
ðI Œkf ðk÷ku h™kt þkf fÞko , {U Œku [ku ¤kV¤e A{fkhe. {khu 0 2
fksw f{kuË™ku ¼kŒ fÞkuo, {U Œku Ëk¤ fhe ƒnw ‚khe,
÷ªƒw ft fý™kt ÷u òu yÚkkýkt , fZe fhe Au fkXeÞkðkze. {khu 0 3
÷𪄠‚ku…khe™u …k™ ƒeze ðkhe, Œs yu÷[e òðtºke ‚khe,
r™þrË™ ykðku Œku ¼kðu fhe ¼uxwt, yu{ {k„u suhk{ ƒúñ[khe. {khu0 4
hkºke™k ¼kus™™ku Úkk¤ …Ë-1
Yze hktÄe {ut hr‚ÞkS, ¾kŒu ¾e[ze hu...Yze0 xuf0
[ku¾k Ëk¤ sŒ™ fhe òuE, r™{o¤ ™ehu Äehu ÄkuE;
{Äwhu {Äwhu Œk…u, {k¾ý þe [ze hu... Yze0 1
93 94
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
½e ½ýwt s{ku y÷ƒu÷k, yÚkkýkt …k…z ht„Au÷k;
[kut…u þwt [ku¤k™e, fksw fhe ðze hu... Yze0 2
ËqÄ fZe™u Ënet s{kðe, ÷r÷Œ ÷rðtt„u þwt A{fkðe;
¼qÄh™u s{ðk™u fksu, fhe fZe hu... Yze0 3
ËÞk™tË fnu rË÷{kt Äkhe, …ú‚kËe yk…ku rnŒfkhe;
{kun™ðh™u nkÚku {ws™u, {kus {¤e hu... Yze0 4
{kuxku Úkk¤ hk„ : „hƒe …Ë-1
yrð™kþe ykðku hu , s{ðk f] »ýnrh
©e¼ÂõŒÄ{o-‚wŒ hu, s{kzwt …úeŒ fhe...1
þu hzeyku ðk¤e hu , Vw ÷zkt ðu ÞkO Au ;
{r¤Þk„h {t rËh hu , ÷eÃÞkt -÷u ÞkO Au ...2
[k¾zeyku …nu he hu , …Äkhku [xft Œk;
{t rËheÞu {khu hu , …ú ¼w S ÷xfŒk...3
ƒkòu Xu ƒu ‚khe hu , [hý-f{¤ Äku Wt ;
…k{heyu …ú ¼w S hu , …kðr÷Þk ÷ku Wt ...4
Vq ÷u ÷ ‚w „t Äe hu , [ku ¤w t þhehu ;
nu Œu ™ðhkðw t hu , nrh Q™u ™ehu ...5
…nu hkðw t …ú eŒu hu , …eŒkt ƒh Äku Œe;
W…hýe yku Zkzw t hu , yrŒ Íeýe …ku Œe...6
fu ‚h [t Ë™™w t hu , ¼k÷u rŒ÷f fhw t ,
ðt Ë™ fhe rð»ýw hu , [hýu þeþ Ähw t ...7
Wh nkh „w ÷kƒe hu , „shk ƒkt Äe™u ;
™eh¾w t ™khkÞý hu , ‡rü ‚kt Äe™u ...8
þeŒ¤ ‚w „t Äe hu , f¤þ ¼Þko s¤™k;
W÷u [ ƒkt æÞk Au hu , W…h {¾{÷™k...9
ft [™ ƒkòu Xu hu , rƒhkòu ƒnw ™k{e;
…fðk™™u …eh‚e hu, Úkk¤ ÷kðwt Mðk{e...10
{ku Œi Þk ÷kzw hu , ‚u ði Þk ‚khk;
Œ{ fks fÞko Au hu, ÷k¾ýþkE ÃÞkhk...11
{„ˤ ™u ‚u ðˤ hu , ÷kzw ˤ™k Au ;
¾kòt ™u ¾wh{kt hu, [wh{kt „ku¤™kt Au...12
s÷u ƒe ½u ƒh hu , ƒhVe ƒnw ‚khe;
…u t zk …Œk‚kt hu , ‚kxk ‚w ¾fkhe...13
{hfe™u {u ‚w ƒ hu , s{ku s„ðt Ë™S;
‚w ŒhVu ýe Au hu , ¼ÂõŒ™t Ë™S;...14
„„™™u „kt rXÞk hu , „w t Ëðzkt ðk÷k;
„w÷kƒ…kf s{òu hu, Ä{o Œýk ÷k÷k...15
yu ÷kÞ[e Ëkýk hu , [ýk Au ‚kfrhÞk,
„w t Ëh…kf ‚w t Ëh hu , s{òu XkfrhÞk-16
xku …hk…kf xkZku hu , ‚fh…khk ‚khk;
‚u ðku ½e ‚kfh hu , Œ{u Aku s{™khk...17
fu‚rhÞku ƒehts hu, „éÞku ™u {ku¤ku Au;
‚kfh™ku þehku hu , nrh ‚ku Äku ¤ku Au ...18
÷k…‚e ft‚kh{kt hu, ½e ƒnw h‚ƒ‚ Au,
¾eh ¾ktz ½e hkux÷e hu, s{ku ƒnw ‚h‚ Au...19
ƒËk{ [khku ¤e hu , ÿkûk Œu ™k¾e™u ;
ËqÄ…kf fÞkuo Au hu, swyku nrh [k¾e™u...20
…q he ™u f[ku he hu , …q hý …ku ¤e Au ;
hkux÷eyku Íeýe hu, ½e{kt ̓fku¤e Au...21
…k…z™u …q z÷k hu , {eXk {k÷…q zk;
{k¾ý ™u {e‚he hu , {kðku Ënet ðzk...22
½Wt ™e ƒkxe hu , ƒkshk™e …ku ¤e;
ÍkÍe ðkh ½e{kt hu, nrh {ut ̓fku¤e...23
Œ÷‚ktf¤e ‚wtËh hu, ƒeS „ku¤…k…ze;
„kt rXÞk ™u f¤e hu , ºkeS Vw ÷ðze...24
95 96
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
¼rsÞk™u ðzk hu , ‚w t Ëh Ënet ÚkrhÞkt ;
ð½kÞko [ýk hu , {kt net {eXw t {rhÞkt ...25
„w t ò ™u {rXÞkt hu , VkVzk Vh‚k Au ;
y¤ðe ykËk™kt hu, ¼rsÞkt ‚h‚kt Au...26
ft [™ fxku hu hu , …kýe …eòu S;
su su fktE òuEyu hu, Œu {k„e ÷uòuS...27
hkux÷e h‚ ‚kfh hu, s{òu y÷ƒu÷k;
hkÞý™u hku x÷e hu , ¾kt z fu ¤kt Au ÷k...28
{w hçƒk fÞko Au hu , fu he ÿkûk Œýk;
‚w t Ëhðh s{òu hu , hk¾þku {kt {ýkt ...29
fxku hk …q Þko Au hu , ‚w t Ëh þkfku ™k;
fu x÷kf „ýkðw t hu , Au ÍkÍk ðk™k...30
‚w hý ŒéÞw t Au hu , ‚w t Ëh ½e ÍkÍu ;
y¤ðe ™u hŒk¤w hu, ŒéÞkt Au Œ{ fksu...31
{u t …ú eŒ fhe™u hu , …h𤠌r¤Þkt Au ;
ðtŒkf ™u ðk÷ku¤ hu, ¼u¤kt ¼r¤Þkt Au...32
ft fku zkt fku ¤kt hu , fu ¤kt fkhu ÷kt ;
„÷fkt ™u Œw rhÞkt hu , Yzkt ð½khu ÷kt ...33
[ku ¤e ðk÷ku ¤ku hu , …ú eŒ fhe Œr¤Þku ;
Ëq rÄÞkt ™u zku zk hu , „w ðkh™e V¤eyku ...34
÷e÷ðk ð½kÞko hu , ÚkÞk Au ƒnw ‚khk;
¼etzk™e f¤eyku hu, Œr¤Þku nrh {khk...35
xkt fku Œkt ˤ÷eÞku hu , {u Úke™e ¼kS;
{q ¤k {ku „heyku hu , ‚w ðk™e ŒkS...36
[ýu [e ™u zku ze hu , ¼kS ‚khe Au ;
fZe ™u ðze hu , ‚w t Ëh ð½khe Au ...37
™i Þk™k hkEŒkt hu , yrŒ y™w …{ Au ;
{eXw t ™u hkE hu , {kt ne ƒu ‚{ Au ...38
fux÷ktf „ýkðwt hu, …kh Œku ™rn ykðu;
‚khw t ‚khw t s{òu hu , su Œ{™u ¼kðu ...39
¾khw t ™u {ku ¤w t hu , nrhðh fnu òu S;
{eXw t {he [xýe hu , {k„e ÷u òu S...40
yÚkkýkt s{òu hu , ‚w t Ëh MðkËw Au ;
÷et ƒw ™u {h[kt hu , yk{¤kt ykËw Au ...41
hkÞŒe fu he hu , fu he ƒku ¤ fhe,
¾khuf ™u ÿkûk{kt hu, ™kÏÞk ÷rðt„ {he...42
fu hkt ™u fh{Ëkt hu ; Œ¤e Au fk[heÞku ;
ƒe÷kt ƒnw ‚khkt hu, ðkt‚ ™u „h{heÞku...43
…t¾k¤e™k ¼kŒ{kt hu, ‚wtËh ‚w„tÄ ½ýku;
yu÷kE[e™ku …ehMÞku hu, yktƒk{kuh Œýku...44
{u t fXý fhe Au hu , Ëk¤ nrh Œw h™e;
…kŒ¤e …eh‚e Au hu, fu Ëk¤ {‚wh™e...45
{„ ™u yzË™e hu , fhe Au Äku E™u ;
[ku ¤k ™u [ýk™e hu , ½e{kt fh{ku E™u ...46
Ëk¤ ™u ¼kŒ s{òu hu, Œ{™u ¼kðu Au;
[ŒwhkEyu s{Œkt hu, …úerŒ W…òðu Au...47
Ënet™u ¼kŒ s{òu hu, ‚kfh ™k¾e Au;
Ëq Ä™u ¼kŒ ‚khw hu , ‚kfh hk¾e Au ...48
ËqÄ™e Œh ‚kfh hu, ¼kŒ s{ku …nu÷kt;
‚kfh ™k¾e™u hu , Ëq Ä …eyku Au ÷k...49
su su fktE òuEyu hu, Œu fu’òuS y{™u,
fktE f‚h fhku Œku hu, {khk ‚{ Œ{™u...50
Sð™ s{e™u hu , [¤w fhku ™kÚk;
[t Ë™ „khu þw t hu , Äku ðhkðw t nw t nkÚk...51
Œs yu÷[e òÞV¤ hu, òðtŒhe ‚khe;
fkÚkku ™u [w ™ku hu , ‚khe ‚ku …khe...52
97 98
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
™k„hðu ÷™kt hu , …k™ ÷kðe …kfkt ,
ÄkuE™u ÷qAâkt Au hu, y™w…{ Au yk¾kt...53
{kt ne [q hý {u ÷e hu , ƒeze ðk¤e Au ;
÷r÷Œ ÷rðt „™e hu , ¾e÷e h‚k¤e Au ...54
{w ¾{kt nw t {u ÷w t hu , ƒeze …ú eŒ fhe;
ykhŒe WŒkhw t hu , …ú ¼w S ¼kð ¼he...55
Vq ÷‚u s rƒAkðe hu , …ku Zku …ú ký…rŒ;
…kðr÷Þk [kt …w t hu , ni zu nh¾ yrŒ-56
Úkk¤ „kÞku …úeŒu hu, Ä{ofw÷-{w„x{rý;
yk…ku …úu{k™tË™u hu, …ú‚kËe Úkk¤ Œýe...57
…Ë-1
÷uŒk òyku hu ‚kðrhÞk ! ƒeze …k™™fe, ƒeze …k™™fe ƒeze …k™™fe,
÷uŒk òyku hu ‚kðrhÞk ! ƒeze …k™™fe... xuf0
fkÚkku [q™ku ðkhe ÷rðt„ ‚ku…khe, yu÷[e {t„kðwt {w÷Œk™™fe... ÷uŒk0 1
yuf yuf ƒeze {kuhe ‚k‚w ™ýtËfe: Ëw‚he ƒeze {kuhu ÷k÷™fe... ÷uŒk0 2
ykðku ©e»ý nrh …kxu ƒu‚khwt; ƒkS ¾u÷kðwt ‚khe hu™™fe... ÷uŒk0 3
…úu{k™tË fnu yk…ku …ú‚kËe; yux÷e yhs Œkuhu Ëk‚™fe... ÷uŒk0 4
hk„ : ‚ku{uhe-Úkk¤ …Ë-1
Ônk÷k ¼kus™eÞkt ƒnw ¼kŒ, s{ku r„hÄkhe hu;
Œ{™u òuðk fkhý yks, ykðe ðús™khe hu,
‚ku™k fuhku …kx÷ku hu, ‚ku™k fuhku Úkk¤;
s¤ s{w™k™k ™eh™e Íkhe, ¼he {qfe ŒŒfk¤...s{ku0 1
½uƒh ‚nw ½e{kt fÞkO hu, ÷kzw ‚kfh™k ‚kh;
‚uð ‚wtðk¤e ÷k…‚e {ktÞ, ½e Äwýe„tÄkh...s{ku0 2
ƒhVe …utzk ™u {kuŒeÞkhu, s÷uƒe s„Ëeþ;
‚qŒhVuýe þk{¤k fhe, ˤe Íeýku yrŒ…eþ...s{ku0 3
ËqÄ…kf ™u …wheÞku hu, {k÷…wzk {u‚wƒ;
fu¤k ‚kfh h‚hkux÷e, ykhku„ku yks nrh ¾qƒ...s{ku0 4
¼rsÞkt ðzkt ™u hkÞŒkt hu, ðk÷ku¤ ™u ðtíÞkf;
ftfkuzkt fkhu÷zkt ‚{fkÞkO,Mk÷wýk þkf...s{ku0 5
xetzkuhk ™u ŒwheÞkt hu, „÷fkt …hðh …hƒúñ;
Œwðuh™e Œ{ fkhýu Ônk÷k, Ëk¤ fhe Au ™h{...s{ku0 6
ðze fze ‚ðuo þkf{kt hu, ð½kÞko ðk÷{;
ykhku„ku y÷ƒu÷zk, þh{ hk¾ku Œku {khk ‚{...s{ku0 7
™iÞk ‚qhý™wt þkf {ut hu, feÄwt Œ{khu fks;
Vq÷ðze V¤e øðkh™e hu, ½e{kt Œ¤e {ut {nkhks...s{ku0 8
¼kS ¼wÄh ƒnw ¼kŒ™e hu, yÚkkýkt y…kh;
ËqÄ ¼kŒ{Þ Äkuƒ÷u ™kt¾wt, ‚kfh ðkhtðkh...s{ku0 9
Œ]ó ÚkE [¤w fhku hu, ykŒ{k™k ykÄkh;
…nuhkðwt yrŒ …úeŒ‚wt, [t…k-[{u÷e™k nkh...s{ku0 10
÷rðt„ ‚ku…khe yu÷[e hu, fkÚkku [q™ku™u …k™;
íÞk„k™tË™k ðnk÷{kt, {w¾ðk‚ fhku ¼„ðk™...s{ku0 11
hk„ : ¼ihð : …Ë-1
Ä{ofwtðh ½™~Þk{ ‚wtËhfwt, rË™ rË™ Úkkh S{kðu hu... Ä{o 0
„k{ siŒ÷…wh ‚wtËh ¼qr{, „t„kƒkE hnkðu hu;
¼kŒ Ëk÷ yhw ‚wtËh ÔÞts™, y‚ fkuWt ™ktrn ƒ™kðu hu... Ä{o0 1
ft[™ Íkhe …rðºk nu ðkrh, nrhfu fh Äkuðhkðu hu;
yðÄ…ú‚kË ™eh¾u nrh S{Œk, yk™tË Wh ƒnw …kðu hu... Ä{o0 2
…Ë-2
nrhf]§ {nkhks ‚ËkE, siŒ÷…wh fu ðk‚e hu... nrhf]»ý0
r™Œ r™Œ ‚h{ut ™k’Œ nrhðh, fhŒ ÷e÷k yrð™kþe hu;
÷kzw ¾ktz fu ƒúñ¼kus fhe, xkhe s™ s{ Vkt‚e hu...nrhf]»ý0 1
nrh fu nrhs™ ykþS ‚wtËh, …ú¼wfu …k‚ r™ðk‚e hu;
yðÄ…ú‚kË {k„u nrh …k‚u, ytŒh hnku ‚w¾hkrþ hu...nrhf]»ý0 2
99 100
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
…Ë-3
siŒ÷…wh ƒ÷Ëuð huðŒe, nrhfu …k‚ hnkE hu... siŒ÷…wh0
y™uf Sð WÄkh™fwt, ‚tŒ {wõŒ ‚t„ ÷kE hu;
siŒ÷…whfe ¼qr{ ni ‚khe, ©enrh {™ yrŒ ¼kE hu...siŒ÷…wh0 1
rþh…h {w„x ƒiXu rntzku¤u, ‚tŒ ¼kuh ¼E ykE hu;
fhe …qò yk™tË Mðk{e ƒnw, yðÄ…ú‚kË rþh™kE hu. siŒ÷…wh0 2
…Ë-4
‚nò™tË {nkhks siŒ÷…wh, fkuxef Sð WÄkhu hu... ‚nò™t Ë0
rþð ƒúñk yhw RLÿkrË ‚ƒ, ykÞfu Wh{ut Äkhu hu;
©e ½™~Þk{ fu [rhºk Ëu¾fu, {„™ nkuŒ {Œðkhu hu... ‚nò™tË0 1
siŒ÷…wh Œzk„ ¼qr{ ‚ƒ, ƒúñY… fhe zkhu hu;
yðÄ…ú‚kË fnu M™k™ ðk‚ fhe, s™ nrh Äk{ r‚Äkhu hu...‚nò™tË0 2
hkøk : fkLkhku ÃkË - 1
ÔÞkY feSyu Lkð÷ rðnkhe, xuf0
fLkf Úkkh{®n ¼ku sLk çknw rðÄ, «u {Mku ÷kE nu hkrÄfk ÃÞkhe. ÔÞkY. 1
¾kxu ¾khu íke¾u yLkw Ãk{, {Äw h MðkË yrík Mkw ¾fkhe;
AÃkLk¼ku øk Aíkªþnw t ÔÞt sLk, ðu økMkU ÷kR Mkçkrn ðú sLkkhe. ÔÞkY. 2
Ëw Ä ¼kík {eMkhe {Lk{ku nLk, Yr[fh ÷eSyu ©erøkrhÄkhe;
yrík MkwøktÄe þeík÷ Mkw¾ËkÞf, Ähe nu ykLke s{wLkk s¤ Íkhe. ÔÞkY. 3
yk[{Lk fhe fu ~Þk{MkwtËh ðh, ÃkkLkçkehe ÃkeÞk ÷eSyu n{khe;
{w õíkkLkt Ë [hLkfku [u hku , Mkt øk MkËk «MkkË yrÄfkhe. ÔÞkY. 4
ÃkË - 2
~Þk{ MkwtËh ðh ÔÞkYt fesu, xuf0
¾x hMk Mkrník [íkwhrðÄ ¼kusLk, f{¤k feÞu nu MðkË Mkçk ÷esu. ~Þk. 1
Yr[sw ík þkf Ãkkf Mkçk Sr{fu , ÃkÞ {eMkheMkku «u {sw ík Ãkesu ;
ÃkxhkrLkfku «u { ÷¾e «eík{, ¾w çk S{ku {Lk Mkçkfu Ãkríksu . ~Þk. 2
yk[{Lk fhe fu Yf{rLk fhþu , ÃkkLk çkehe {w ¾ðkMk økú nesu ;
{w õíkkLkt Ë fu ’ «¼w sËw LkkÞf, rMkík «MkkËe ËkMkfw t Ëesu . ~Þk. 3
hkøk : rçknkøk ÃkË 1
ÔÞkYt fesu ½Lk~Þk{, rçkLkÞ Mkw íke ÔÞkYt fesu ½Lk~Þk{;
rLks sLk {Lkht sLk fnLku fw t , ykÞku MkËk Mkw ¾ Äk{. rçkLkÞ0 1
fLkf Úkkh {nª ¼ku sLk çknw rðÄ, Ähu nu «u {esLk ykðe;
Yr[ Yr[ økú kMk ÷u nw {Lk{ku nLk, MðkËfe rçkøkík ÷¾kLke. rçkLkÞ0 2
Mku ðfsLkfw t MkËk Mkw ¾ËkÞf, S{ík ËhþLk Ëesu ;
ðú ssLkfu {Lk{ku Ë çkZkðLk, nkMk rðLkku Ënw t fesu . rçkLkÞ0 3
Ëw Ä ¼kík r{Mkhe {Lk¼kðLk, ÷esu Ãkh{ Mkw ¾fkhe;
yk[{Lk fh {w ¾ðkMk {Lkku nh, feSÞu fw t srðnkhe. rçkLkÞ0 4
ðú s ðrLkíkkfw t MkËk Mkw ¾ËkÞf, íkw { «¼w Ãkw hLk fk{;
{w õíkkLkt Ë fu ’ LkkÚk ¼õík rník, hksík økku fw ¤ økk{. rçkLkÞ0 5
ÃkË - 2
ÔÞkY fesu rðnkhe, hrMkf «eÞk ÔÞkYt fesu rðnkhe;
f{¤LkÞLk f{¤kðh fu þð, Mkt íkLkfu Mkw ¾fkhe. hrMkf0 1
fLkf¼w ðLk {æÞ {rý{Þ {t zÃk, íkkrð[ [ku fe Zkhe;
Yf{Lke ykrË hkLke Mkçk ykR, ¼h¼h ft [Lk Úkkhe. hrMkf0 2
Mkçkfu Úkkh yu f Mkt øk ykÞu , ¼R þku ¼k yrík ¼khe;
¼kð Mkrník «¼w ¼ku sLk fesu , yf¤ YÃk yðíkkhe. hrMkf0 3
þw f LkkhË MkLkfkrËf {w rLk Mkçk, Mkw hÃkrík ys rºkÃkw hkhe;
{nk«MkkË nw t yu Mkçk [kník, økkðík feŠík ík{khe. hrMkf0 4
MkíÞ¼k{k yk[{Lk fhkðík, ÷u fh ft [Lk Íkhe;
{w õíkkLkt Ë fu ’ «¼w {w ¾ðkMk ÷u , XkrZ rËLku þ Ëw ÷khe. hrMkf0 5
hkøk : Xw{he Úkk÷ rºkfk÷ ÃkË - 1
S{ík ÃkeÞk «kLk S{kðíke ÃÞkhe hu ; S{k0 xu f
ft [Lk Úkkh Ãkhku Mke ÷kE, ®çksLk rðrðÄ Mkt ðkhe. S{k0 1
{ku íke[w h s÷u çke Mkw t Ëh, Ëw ÄÃkkf Mkw ¾fkhe. S{k0 2
{kLk¼ku øk {eXeÃkq he f[ku he, çkhk ËÄe{nª zkhe. S{k0 3
«u {kLkt Ëfw t ÃÞkhku þeík «MkkËe, Ëu íknu ÃkkMk çku Mkkhe. S{k0 4
101 102
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ÃkË 2
÷kze÷ku ÷k÷ S{ík Ãkq he Ëq ÄÃkkf; ÷kze0 xu f.
rðÄ rðÄfu ÃkfðkLk {eXkE, çknw ík «fkhfu þkf. ÷kze0 1
S{ík {u ðk ~Þk{ {Lkku nh, fË÷eV¤ yÁ ÿkûk. ÷kze0 2
ykMkÃkkMk çku Xe Mk¾k {t z¤e, Mkçknefw t Ëu ík [k¾ [k¾. ÷kze0 3
«u {kLkt Ë {køku sw t X «MkkËe, çknw ík yt íkh yr¼÷kMk. ÷kze0 4
ÃkË - 3
þehku Ãkq hehu ykhku økku yrðLkkþe; þehku 0 xu f.
{ku íke[w h s÷u çke ½u çkh, Ãku t zk çkhVe ¾kMke. þehku 0 1
{eXku çkeht s nheMkku Mkw t Ëh, Ëq ÄÃkkf Mkw ¾hkþe. þehku 0 2
yku xâku Ëq Ä ¼kík ÍeLkðkfku , {eMkhe {kt ne {e÷kMk. þehku 0 3
fAw yu f sw t X «MkkËe {kt økík, «u {Mk¾e Lkes ËkMke. þehku 0 4
ÃkË - 4
÷k÷ ÔÞkY feSyu {U ÷køkw t íkku hu Ãki Þko ; ÷k÷0 xu f
Ëw ÄÃkkf Mkt Þkð Mkw t ðkhe, Mku ðu MkhMk çkLki Þkt . ÷k÷0 1
½] ík ft Mkkh ÷kÃkMke ÃÞkhu , Mkw ¾Ëk yrík Mkw ÏkËi Þkt . ÷k÷0 2
çkeht s çkkMkw Ëe Mke¾hLk Mkw t Ëh, r{Mkhe Ëq Ä {÷i Þk. ÷k÷0 3
©e ½Lk~Þk{ çkËLk Açke WÃkh, «u {Mk¾e çk÷si Þkt . ÷k÷0 4
hk„ : ‚kht„ hks¼ku„™ku Úkk¤ …Ë-1
ykhku „ku yrð™kþe, ¼ku s™ ykhku „ku yrð™kþe. ¼ku s™0
®ðs™ rðrðÄ «fkh ‚t ðkhu , Œw {fkh™ ‚w ¾hkþe. ¼ku s™0 1
{ku Œe[w h s÷u ƒe ‚w t Ëh, …U zk ƒhVe ¾k‚e,
rðÄrðÄ fu …fðk™ {eXkE, „e™Œ ytŒ ™rn yk‚e. ¼kus™0 2
ËwÄ…kf Ënª ykuË™ {e‚he, S{ku fwts rð÷k‚e,
r™h¾e ‚wtËh ƒË™ f{÷ Aƒe, {exu ‚f÷ ¼ðVkt‚e. ¼kus™0 3
yrŒ «‚Òk nkuÞ S{ku Sð™, {„™ nkuŒ ƒúsðk‚e,
«u {k™t Ëfw t þeŒ «‚kËe, Ëesu ƒku ÷kÞfu …k‚e. ¼ku s™0 4
…Ë-2
¼ku™s fesu ™tË÷k÷ hu, ¼kusLk fesu LktË÷k÷ hu. ¼kusLk0
©e ½™~Þk{ sþkuËk Sð™, „ku…es™ ÿ„ Œkhu. ¼kus™0 1
™k™krðÄ …fðk™ {eXkE, ƒªs™ ¾kxu ¾khu ,
Y[e W…òÞ h‚efðh S{ku, «eŒ{ «k™‚u ÃÞkhu. ¼kus™0 2
…w he Xku h f[ku he ‚w t Ëh, ƒw hk ËÄe {nª zkhu ,
fZe ðze ¼kS yrŒ ‚khe, ¼hu fxku hu LÞkhu . ¼ku s™0 3
‚wtËh Ëk¤ ¼kŒ ËÄe r{‚he, S{ku s„ WSÞkhu,
™eh¾e ‚w t Ëh åÞð™ [kŒw he, ðkhu «ký n{khu . ¼ku s™0 4
W…h ykuxâku ËqÄYt r{‚he, …eÞku {kun™ {Œðkhu,
ƒ[u ‚ku «u {k™t Ëfw t Ëesu , {k„Œ Xkhku îkhu . ¼ku s™0 5
hk„ : ð‚tŒ …Ë-1
yks ‚¾e ~Þk{¤eÞku ðk÷ku , …hku ýk ½u h ykÔÞk,
Úkk¤ ¼he™u {U Œku {kU ½u , {ku Œezu ðÄkÔÞk. yks0
fh‚kE™u f] »ýSð™™u , {t rËh{kt …ÄhkÔÞk,
™ku ŒheÞk ™khkÞý {U Œku , ƒnw rðÄ …kf ƒ™kÔÞk. yks0 1
¾xh‚ åÞkh «fkh ‚w Äkhe, Úkk¤ ¼he™u ÷kÔÞk,
ft [™ f¤þ ¼he™u þeŒ¤, s¤ Þ{w ™k™kt …kÞkt . yks0 2
÷kzw …U zk s÷u çke ½u ƒh, ƒnw …fðk™ …eh‚kÔÞkt ,
þkf …wÞkO ƒnw f™f fxkuhu, su nrh™u {™ ¼kÔÞkt. yks0 3
¼SÞkt ðzkt VkVzk …k…z, Œ¤u ÷ ŒkŒkt ŒkÔÞkt ,
÷ªƒw ykËk fu he™kt ƒnw , yÚkkýkt {t „kÔÞk. yks0 4
Ëk¤ ¼kŒ …eh‚e™u ‚kfh, ™k¾e Ëw Ä yku xkÔÞkt ,
Ëw Ä ¼kŒ s{kze nrh™u , nu Œu [¤w fhkÔÞkt . yks0 5
…k™ƒezkt y{khkt nrhÞu , nkÚkku nkÚk ÷E [kÔÞkt ,
«u {k™t Ë™k ™kÚk™u ¼u xe, Œ™™k Œk… ‚{kÔÞk. yks0 6
103 104
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
hk„ : „hƒe …Ë-1
s{ku {khk ™kÚk sw„Œe fhe™u hu, hnu Au òuE òuE ™Þýkt Xhe™u. s{ku.
Yzku [t Ë™ …kx Z¤kðw t hu , s¤ s{w ™kS™kt {t „kðw t hu ,
yt „ [ku ¤e y¥kh ™ðhkðw t . s{ku 0 1
fksw ykuhzk™e yku‚heyu hu, «u{u …kÚkhýkt …kÚkheyu hu,
yk„u ƒkòu X f™f™ku Äheyu . s{ku 0 2
«eŒu ™ð÷ …eŒktƒh …nuhku hu, nuŒu ‚rnŒ {™kunh nuhku hu,
…w Yt Úkk¤ nw t ft [™ fu hku . s{ku 0 3
Œkò ÷k¾ý‚kE {kuŒiÞk hu, Œ¤eÞk {„ˤ ™u ‚uðiÞk hu,
fku zu fku zu ykhku „ku f™i Þk. s{ku 0 4
¾eh ÷k…‚e ‚wtËh ¾kuhe hu, rƒhts ‚uð ft‚kh f[whe hu,
…w zk {k÷…w ðk þehk …w he. s{ku 0 5
ËwÄ…kf s÷uƒe™u ¾kòt hu, Œ¤eÞk {kuËf ½uƒh Œkòt hu,
Yzkt òËheykt ½] Œ Íkt Ík. s{ku 0 6
‚kxk ƒhVe …Œk‚kt ‚kƒuýe hu, Xkuh {hfe™u hkux÷e Íeýe hu,
n÷ðku ‚¬Ãkkhk ‚w ºkVu ýe. s{ku 0 7
nuŒ ÍkÍu nwt …eh‚wt nh¾e hu, ÚkE òô Awt Ëeðk™e ‚h¾e hu,
ƒú ñk™t Ë™k ðnk÷k Œ{™u r™h¾e. s{ku 0 8
…Ë-2
ykhku„ku™u ÷k÷S ÷xfk¤k hu, {eXkƒku÷k yrŒ {h{k¤k. ykhku„ku0
Œ¤eÞkt ™kiŒ{ ½]Œ{kt r™…SÞkt hu, Yzkt yzËðzkt {™ hSÞkt hu,
Œ{™u ¼kðu Au ‚w t Ëh ¼SÞkt . ykhku „ku 0 1
Œk™ {k™ ‚ðo yuf ºkksw hu, MðkËw VhŒu yuf ƒksw hu,
fze Œe¾e ™u „kt XeÞk fksw . ykhku „ku 0 2
Vh‚ký Vw÷ðze {t„kðw hu, Œkò [ku¤k [ýk Œu Œ¤kðwt hu,
ðnk÷k s{Œkt Œu íÞk„e ™ Úkkðw t . ykhku „ku 0 3
xktfku ‚wðk™u Œktˤò™e ¼kS hu, Œ¤e y¤ðe {uÚkeð¤e ŒkS hu,
hr‚Þk s{ku ÚkE hkS. ykhku „ku 0 4
÷wýe ÷k÷hku rðýe™u ÷kðe hu, ŒkS …k™÷e [e÷ Œ¤kðe hu,
fýt s …ýs Œu íÞkh fhkðe. ykhku „ku 0 5
{w¤k {ku„he Œ¤eÞ÷ fku¤wt hu, ™kÏÞwt …hð¤{kt ½]Œ ƒnku¤wt hu,
ð] t Œkf ™u ™ðe™ ðk÷ku ¤w t . ykhku „ku 0 6
ŒkS ‚whý™e Œhfkhe hu, ð¤e fZe Œu ÷ðª„u ð½khe hu,
[ku ¤k øðkhV¤e A{fkhe. ykhku „ku - 7
ðk Zku¤wt nwt ®ðÍýku ÷E™u hu, {k„e ÷uòu òuEyu Œu fne™u hu,
ƒú ñk™t Ë fnu s{ku Äehk hne™u . ykhku „ku 0 8
…Ë-3
s{ku s{ku „wýðtŒk r„hÄkhe hu, {™wðkh {k™ku ðnk÷k {khe. s{ku0
¼ªze zku ze hŒk¤w Yzkt hu , [kU … hk¾e fÞko [e[w zkt hu ,
½e{kt ¾q ƒ ŒéÞkt Au ½e‚w zkt . s{ku 0 1
¼hŒkt ‚ushkt MðkË ¼hu÷kt hu, Œkòt ŒwheÞkt ™iÞkt Œ¤u÷kt hu,
fw t ¼e þkf ft fku zkt fkhu ÷kt . s{ku 0 2
fwýkt [e¼zkt Œªz‚ ÷uhkt hu, Ënª hkEŒkt ‚wtËh ½uhk hu,
feÄkt þkf Œu fku [÷kt fu hkt . s{ku 0 3
{X fýf™u ™e÷ðk {r¤Þk hu, fksw …k…z ¾k‚k Œ¤eÞk hu,
«eŒu ‚rnŒ ykhku „ku …kŒr¤Þk. s{ku 0 4
ytƒfuhe {whçƒku ykýwt hu, ÷ªƒw „h{h {h[kt ¾xkýwt hu,
ykËkt f{h¾ fu Yt yÚkkýw t . s{ku 0 5
fwtýk ðkt‚Œýe fkŒr¤Þwt hu, fksw [xýe fxuh™e fr¤Þwt hu,
ð¤e fu hkt fkt [rhÞw t Œr¤Þw t . s{ku 0 6
Ëk¤ yzË [ýk fuhe LÞkhe hu, {„ [¤k Œwðuh rðrÄ ‚khe hu,
¼w t sw ½] Œ{kt ÷u nu sŒ yrŒ ¼khe. s{ku 0 7
ËÞk Ëe™™u W…h ykýe hu, …eòu s{Œkt Úkkuzwt Úkkuzwt …kýe hu,
ƒú ñk™t Ë òÞu fw hƒkýe. s{ku 0 8
…Ë-4
ðnk÷k {khk s{eyu ð™{k¤e hu, nizwt nh¾u Au ¼wÄh ¼k¤e. ðnk÷k0
yktƒk‚k¤™u ‚wºk rºk…kt¾e hu, feÄku ¼kŒ fu‚h {ktne ™k¾e hu,
s{Œkt r™h¾e Xhu {khe ykt ¾e. ðnk÷k0 1
105 106
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
yktƒk h‚™u fu¤kt ÄÞko yk„e hu, {kt¾ý ‚kfh ÷uòu {k„e hu,
ËÞk fhe™u { Úkkòu íÞk„e. ðnk÷k0 2
Awxe ¾e[ze hktÄe Au ¾ktŒu hu, Œkswt ½]Œ …ehMÞwt Yze ¼kŒu hu,
{khk ™kÚkS s{òu r™hkt Œu . ðnk÷k0 3
‚khku fh{÷zku ‚¾hkýwt hu, Ënª ÷uòu ÍkÍwt Au ËwÍkýwt hu,
fnk™k s{Œkt ™ fheyu ®Ä„kýw t . ðnk÷k0 4
{eXk ËqÄ™ku feÄku Au {kðku hu, nkÚku ‚kfh ™k¾e n÷kðku hu,
[ku ¾k ÷E™u «eŒ{S þehkðku . ðnk÷k0 5
‚w „t Äe fkr÷Lÿe™kt ðkhe hu , ¼he ft [™ fu he Íkhe hu ,
[¤w feSyu Ëu ð {w hkhe. ðnk÷k0 6
Œkòt …k™ fkÚkku [w™ku ÷kðwt hu, Œs ÷𪄠‚ku…khe [whkðwt hu,
ƒeze ÷E {w ¾ðk‚ fhkðw t . ðnk÷k0 7
[[w O fu ‚h [t Ë™ ‚kÁt hu , þý„khe™u ykhrŒ WŒkYt hu ,
ƒú ñk™t Ë fnu ½ze ™ rð‚kYt . ðnk÷k0 8
hk„ : „hƒe …Ë-1
nkt hu ykðku yu f ðkŒ fnw t nu ÷e, fu ðnk÷u {khu feÄe ht „hu ÷e. 1
„ku ðk¤k ™w ŒheÞk ½u hu , fu …kf fhkÔÞk ƒnw …u hu hu . 2
hs™e Ëe…f yt sðkéÞk, fu ykt „ý Zku ÷ezk ZkéÞk hu . 3
Zku ÷ezu ƒu Xk „ku ðk¤k, fu ðnk÷ku rð[ W¼k Y…k¤k hu . 4
‚w t Úký÷e™e ™kze ÷xfu , fu òu E òu E {kYt {™ yxfu hu . 5
ƒú ñk™t Ë fnu …÷ðx ðk¤e, fu {™ku nh …eh‚u ð™{k¤e hu . 6
…Ë-2
nkthu rƒhts{kt ½e ‚kfh ƒnku¤kt, fu ðnk÷ku {khku ËuAu Akf{ Aku¤kt.
…fku ze fze ðze …w he, fu h‚k¤e hku x÷eÞku Yze hu . 2
yÚkkýkt fu he ™u ykËkt , fu ÍkÍkt ÔÞt s™ hkÞòËkt hu . 3
hr‚Þku Vu hu ht „ h{Œk, fu „ku ðk¤k™u {™zu „{Œk hu . 4
òu hkEyu Xu ÷ ¼hu Úkk¤e, fu „ku …e [feŒ ÚkE ¼k¤e hu . 5
½ýkt ¼ku s™eÞkt {™ „{Œkt , fu ƒú ñk™t Ë òBÞku ht „ s{Œkt hu . 6
…Ë-3
nkt hu ¼kŒ ht ÄkÔÞk ƒnw ¼kŒu , fu ¾kt Œe÷ku Vu hu ¾kt Œu hu . 1
{t „kðe Ëq Ä Œýe nu ÷w t , fu ðnk÷u {khu {[kðe Au hu ÷w t hu . 2
™t ¾kðe {kt ne ‚kfh ÍkÍe, fu s{ðk „ku … ÚkÞk hkS hu . 3
Vu hu {ku n™S VhŒk, fu fku zu {™ðkYt fhŒk hu . 4
™ r…Þu Œku Þu òu hu ™k¾u , fu ¼w ÄhS [zeÞk ¼k{u hu . 5
ƒú ñk™t Ë sBÞk h‚ ‚ku Œk, fu „ku ðk¤k {kt z ½hu …ku Œk hu . 6
…Ë-4
nkt hu fu «u {u ÍkÍe ‚ku …khe, fu ‚{khe ‚w ze ÷E ‚khe hu . 1
{t „kÔÞk ÷®ð„ ½ýkt {kðu , fu VÞko su { su ™u ¼kðu hu . 2
y™w …{ yu ÷[e™u zku zu , fu fhkÔÞk {w ¾ðk‚ fku zu hu . 3
hr‚Þku nkU þ fhe h{ðk, fu „ku ðk¤k™u {™zu „{ðk hu . 4
{u ÕÞkt AkU „÷eÞkt {kÚku , fu þku ¼÷Œk „ku …es™ ‚kÚku hu . 5
hksu h{Œk r„hÄkhe, fu ðË™…h ƒú ñk™t Ë ðkhe hu . 6
hk„ : hk{f÷e …Ë-1
ykðku hu ðk÷kS Œ{™u, {k¾ý s{kzwt,
fnku Œku Œ{khk „kuXeÞk™u, ½ze yuf ¾{kzwt. ykðku hu0 1
h{Œ {u÷ku ~Þk{ ht„e÷k, ÚkE ÍkÍe ðu¤k,
Akufhkt™u þe¾ Ëeyku, nrh [k÷ku nwt ¼u¤k. ykðku hu0 2
‚kfh fuhe ‚w¾ze feÄe, Œkswt ½e ™kÏÞwt,
Sð™ Œ{™u s{Œkt Ëu¾wt, ÚkkÞ xkZe yktÏÞw. ykðku hu0 3
÷k÷S Œ{™u ¼q¾ ÷k„e nþu, …nu÷u ™u …kuhu,
ƒúñk™tË™k ™kÚkS nwt Œku, s{kzeþ òuhu. ykðku hu0 4
…Ë-2
ykhku„ku y÷ƒu÷k ðnk÷k, ‚kfh ‚uð÷ze,
h{ðk™e ykðze …ze þe, Œ{™u xuð÷ze. ykhku„ku0 1
[kU… fhe™u ‚uðwt hktÄw, ½e Œkswt ÷kðwt,
Œ{u s{ku nwt yk„¤ ƒu‚e, {kt¾e Wzkðwt. ykhku„ku0 2
107 108
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
¾wƒ {Mkk÷k {ktne ¾ktze, Ënªðzkt fYt ¾kxkt,
ƒhVe™ku ƒk÷¼ku„ fhku, ƒuf ‚uðiÞk ‚kxk. ykhku„ku0 3
su Œ{™u {™zu „{u, Œu {k„e™u ÷uòu,
ðÄw hnu Œu ƒúñk™tË™u, «‚kËe Ëuòu. ykhku„ku0 4
…Ë-3
ƒk÷¼ku„ s{ðk nrh™u, {kŒk ƒku÷kðu,
þuhe{ktÚke ‚kË fhe™u, ƒktÌk „úne ÷kðu. ƒk÷¼ku„0 1
{ne fxkuhku ŒiÞkh fÞkuo, {ktne {e‚he ½ku¤e™u,
[ku¾k fuhku fh{÷zku, fksw yk…u [ku¤e™u. ƒk÷¼ku„0 2
ðZe ðZe rð™Œe fhu fnk™k, ÍkÍwt ™k h{eyu,
ƒeswt fk{ ŒS™u ƒk…w, ¼kðu Œu s{eyu. ƒk÷¼ku„0 3
¼kus™ …zŒwt {u÷e™u WXu, h{ðk™u ÃÞkhu,
ƒúñk™tË™k ™kÚk™u {kŒk, ¾ku¤u ƒu‚khu. ƒk÷¼ku„0 4
…Ë-4
{k¾ý s{kzwt ðk÷k {khk, ykðku™u ykuhk,
÷xfk¤k {w™u ðk÷k ÷k„ku, „ehÄkhe „kuhk. {kt¾ý0 1
¼q½h Œ{™u su ¼kðu Œu, ykýe™u yk÷wt,
rºk÷kufe{kt Œ{ suðwt ƒeswt, ™Úke fktE ðnk÷wt. {kt¾ý0 2
ËnªÚkhkt ™u ËqÄ …Uzk ƒuf, s÷uƒe ‚khe,
ƒhVe™ku ƒk÷¼ku„ fhku, òô {w¾ W…h ðkhe. {kt¾ý0 3
ykËkt ÷ªƒw™kt yÚkkýkt ð¤e, ‚kxk ‚kfheÞk,
ƒúñk™tË™u þeŒ «‚kËe, Ëuòu zku÷heÞk. {kt¾ý0 4
hk„ : {kY …Ë-1
ðkhe òô ÷eSyu ƒeze …k™, {khu hnu Au S Úkkhku æÞk™. ðkhe0
fkÚkku [w ™ku ÷𪄠‚ku …khe, ™k„hðu ÷hk …k™. ðkhe0 1
ykAe ¾q ƒ ™ðe™ yu ÷[e, òÞV¤ ‚w t Ëh ðk™. ðkhe0 2
fnk™ fw t ðh Úkkhu W…h fe™ku , ½h ‚½÷ku fw hƒk™. ðkhe0 3
ƒú ñk™t Ëhk ™kÚkS Ëesu , {w ¾ Œt ƒku ÷hku Ëk™. ðkhe0 4
…Ë-2
÷esu …™k {kYS {w¾ðk‚, nwt Œku W¼e fYt yhËk‚. ÷esu0
{™ {kun™ {w¾ðk‚ ÷eÞku Œku, nkuÞ {khu niÞu{U nwÕ÷k‚. ÷esu0 1
{kýe„h r‚Þkðh {k™ku , yhs fYt Úkkhu …k‚. ÷esu 0 2
÷k÷ {™ku nh ƒeze ÷esu , fesu yrÄf rƒ÷k‚. ÷esu 0 3
ƒú ñk™t Ëhk ™kÚk Œt ƒku ÷he, yrÄf {khu {™ ykþ. ÷esu 0 4
…Ë-3
÷esu ƒeze hr‚f r…Þk sËwhkÞ, {U fe™e ŒwhŒ ƒ™kÞ. ÷esu0
ƒeze ‚w t Ëh ƒu ‚ ƒ™kE, [k¾e™u r[¥k [nkÞ. ÷esu 0 1
…k™ ™ðe™ ÷𪄠‚ku …khe, [w ™ku ™ð÷ ÷„kÞ. ÷esu 0 2
Œ™ {™ ht s yu ÷kÞ[e ŒkS, ÷u W¼e yu f …kÞ. ÷esu 0 3
ƒú ñk™t Ë Œt ƒku ÷he ykþk, ÷k„e hne Wh{kt Þ. ÷esu 0 4
…Ë-4
÷esu ƒeze ~Þk{¤eÞk ‚hËkh, fe™e ŒkS ŒwhŒ ŒiÞkh. ÷esu0
™k„hðu ÷hk …k™ y™ku …{, ÷𪄠‚ku …khe ‚kh. ÷esu 0 1
nkÚkknku Úk ÷eÞku nrh ƒeze, ™xðh «ký ykÄkh. ÷esu 0 2
÷u {w ¾ðk‚ n‚ku fh ÷xfkt , yk™t Ë nku Þ Au y…kh. ÷esu 0 3
sËw ðh Aƒe Ëu ¾fh òðu , ƒú ñk™t Ë ƒ÷enkh. ÷esu 0 4
hk„ : ðuhkð÷ …Ë-1
÷k÷ {™kunh ÷eSyu, {w¾ðk‚ {kuhkhe,
~Þk{ ‚kunk„e ~Þk{¤k, òÞu {w¾…h ðkhe. ÷k÷0 1
òuEyu Œku ÷kðwt òÞV¤, Œs ‚wtËh ŒkS,
ykhku„ku {khk ™kÚkS, hr‚Þk ÚkE hkS. ÷k÷0 2
÷®ð„ ‚ku…khe yu÷[e, fkÚkku [w™ku {u÷kðwt,
™k„hðu÷e …k™™e, fksw ƒeze ƒ™kðwt. ÷k÷0 3
nrhs™ Ëþo™ fkhýu, W¼k [nw …k‚,
{kðk {w¾ Œtƒku¤™e, ƒúñk™tË™u ykþ. ÷k÷0 4
109 110
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
…Ë-2
hŒ™ ®‚nk‚™ W…hu hr‚ÞkuS hksu,
yËT¼qŒ þku¼k òuE™u, Aƒe ftË…o ÷ksu. hŒ™0 1
ò{ku …nuÞkuo shf‚e, ‚unhku þeh ‚khku,
…e¤e ykuZe …k{he, ƒuXk ™tËËw÷khku. hŒ™0 2
f{h fxkhku þku¼Œku, …kU[e ƒuW nkÚku,
W…hýe yku…e hne, {ku÷ezkt {kÚku. hŒ™0 3
Vw÷{k¤k „¤u Vwxze, Äkhe r„hÄkhe,
þku¼k òuE þý„kh™e, ƒúñk™tË ƒ÷enkhe. hŒ™0 4
…Ë-3
y¾tz r…ÞkS™e ykhŒe, yrŒ nuŒu WŒkYt,
{nk {™kunh {qhrŒ, ytŒh{kt ÄkYt. y¾tz0 1
y„h Äw… yrŒ þku¼Œk, Ëe…f ysðk¤wt,
{w¾zwt {kun™÷k÷™wt r™h¾wt Y…k¤wt. y¾tz0 2
¼uhe þt¾ {]Ët„ Äw™e, ðkòt yrŒ ðksu,
ƒúñk ¼ð ‚wh ykrðÞk, ‚ki Ëþo™ fksu. y¾tz0 3
sÞ sÞ ðkýe Wå[hu, ½uhu Mðh „kðu,
ƒúñk™tË™k ™kÚk™e, Aƒe òuE ‚w¾ …kðu. y¾tz0 4
…Ë-4
«kýSð™ …ÄhkrðÞk, {trËheÞkt {ktne,
…kuZâk ‚kYt «u{þwt, ‚w¾ ‚us ƒeAkne. «kýSð™0 1
«eŒ{ ƒuXk …÷t„ …h, ykðe y÷ƒu÷ku,
Yzku ÷k„u hksðe, Aku„k¤ku Au÷ku. «kýSð™0 2
{kun™ ËeÄe {ws™u, Vw÷zkt™e {k¤k,
…„ [kt…wt nwt «u{Úke, ÚkÞk ~Þk{ ‚w¾k¤k. «kýSð™0 3
þe¾ fhe ‚ðuo ‚kÚk™u, …kuZâk fwtsrð÷k‚e,
ƒúñk™tË nswh{kt, yufktrŒf Ëk‚e. «kýSð™0 4
hk„ : fkVe …Ë-1
s{ku™u „ku…e™kÚkS ‚wtËh ÷kzw hu. s{ku0 xuf0
½]Œ ‚kfh{ktne ÍkÍkt ¼u¤e™u, nrhðh nuŒu nwt s{kzwt hu. s{ku0 1
s„ Sð™ {khu nkÚku s{ku Œku, ½ýwt ½ýwt {k™e‚ nwt ‚…kzwt hu. s{ku0 2
‚wtËh {w¾zwt nwt s{Œkt hu òuðwt, ÚkkÞu {khk ytŒh{ktne xkZwt hu. s{ku0 3
«u {k™t Ë W¼ku ykþ fhe™u , s{e™u yk…ku …™ðkzw t hu . s{ku 0 4
…Ë-2
s{ku™u ½™~Þk{S …whe þehku hu. s{ku0 xuf0
ƒnw …fðk™ Œ{ fks fÞko Au, çkehst nhe‚ku ‚kfh fuhku hu. s{ku0 1
÷kðe Awt zku÷heÞk™k nkh „wtÚke™u, s{e™u Sð™ Œ{u …uhku hu. s{ku0 2
Sð™ Œ{™u s{Œkt òuô Œku, {xu {khk ¼ð fuhku Vuhku hu. s{ku0 3
«u {k™t Ë™u þeŒ «‚kËe, ËeÞku Œku hkS Au ½ýu hku hu . s{ku 0 4
…Ë-3
÷eÞku™u „ku…e™kÚkS {w¾ðk‚ hu. ÷eÞku0 xuf0
Œs yu÷kÞ[e òðtºke òÞV÷, nksh W¼e Awt ÷E™u …k‚hu. ÷eÞku0 1
fkÚkku [w™ku Œs ÷𪄠‚ku…khe, ƒeze {U ðk¤e Au fhe W÷k‚ hu. ÷eÞku0 2
{khu nkÚku nwt ƒeze {w¾{kt yk…wt. yks {khu ykÔÞku yðfkþ hu. ÷eÞku0 3
{w¾ Œtƒku÷ ÷eÄk™e hu {kun™, «u{k™tË™u Au ½ýe ykþ hu. ÷eÞku0 4
…Ë-4
yk…wt Awt ƒeze …k™™e nwt ƒ™kðe hu. yk…wt0 xuf.
™k„hðu÷e™kt …k™ {™kunh, …kfkt …kfkt òuE™u yk¾kt ÷kðe hu. yk…wt0 1
fkÚkku [w™ku ™u ÷𪄠yu÷kÞ[e, ðktfze ‚ku…khe fŒhkðe hu. yk…wt0 2
«eŒ fhe™u ‚wtËh ƒeze {U ðk¤e, {w¾{kt {u÷wt …k‚u ykðe hu. yk…wt0 3
«u {k™t Ë™u f] …k fhe™u , {w ¾ Œt ƒku ÷ yk÷ku ykðe hu . yk…w t 0 4
hk„ : ‚kht„ hks¼ku„™ku Úkk¤ …Ë-1
S{eÞu s™ ‚w ¾ËkE, ¼ku s™ S{eÞu s™ ‚w ¾ËkE. ¼ku s™0
¾xh‚ [kh «fkh ‚w Äkhfu , ¼ÂõŒ {kŒ ÷u ykE. ¼ku s™0 1
…q Þku o f™f Úkk¤ yrŒ ‚w t Ëh, ft [™ …kx ƒeAkE,
AÃ…™ ¼ku „ AŒe‚nw ®ƒs™, h[™k fne ™ òE. ¼ku s™0 2
111 112
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
÷zw ðk ƒku Œ «fkh fu ™ki Œ{, …I zk ƒhVe ƒ™kE,
½u ƒh ¾kòt ‚h‚ s÷u ƒe, ‚q ºkVu ýe {™ ¼kE. ¼ku s™0 3
{hfe {u ‚w ƒ ‚kxk „w t ò, „w ÷kƒ…kf „w ™ËkE,
÷w [E …w he Xku h f[ku he, ƒh™e ™ þõÞku {eXkE. ¼ku s™0 4
½ýe …k…z …k…ze …q zk, {k÷…w ðk yrÄfkE,
‚u ð ‚w t ðkhe ¾eh ¾kt z ½] Œ, S{eÞu ™kÚk y½kE. ¼ku s™0 5
{Äw {uðk yY {k¾™ r{‚he, r‚h¾™ ƒehts ‚kunkE,
¼SÞkt ðzkt „w÷ „w÷kƒf¤e ¼÷e, „e™Œ …khfku …kE. ¼kus™0 6
fu he ykËk ™ªƒ r{h[e, ¾khf ÿkûk rŒ¾kE,
yÚkk™u fku yt Œ ™ne Œƒ, hÌkku fnŒ ‚t fw [kE. ¼ku ™s0 7
¼kS ‚w t Ëh ‚h‚ ƒ™e «¼w , S{ku Ëu W ƒŒkE,
fkþeV¤ ft fku zkt …hðh, ‚w h™fe ‚h‚kE. ¼ku ™s0 8
ðk÷ku he ð] t Œkf fkhu ÷kt , feŒ™e fYt ƒzkE,
™Þkt fku yrŒ ‚h‚ hkEŒku , Œw ÕÞ …he nu hkE. ¼ku s™0 9
fZe ðze yY [™k Œhu ÷fku , MðkË nu ‚h‚ ‚ðkE,
ƒÚkw ðk {u Úke ‚w ðk xkt fk, ¼kS ‚h‚ ht ÄkE. ¼ku s™0 10
Ëk¤ ¼kŒ S{eÞu ‚w t Ëh, {e‚he „ku h‚{kt E,
nku hu nku hu „ú k‚ ¼hku «¼w , ÷kðw t Ëw Ä yku xkE. ¼ku s™0 11
yrŒ yk™t Ë nku E S{ku Sð™, Úkkh ‚w ™kðw t „kE,
«u {k™t Ë …™ðkhku sw t Xfku , Ëesu …k‚ ƒku ÷kE. ¼ku s™0 12
hk„ : ƒenk„ …Ë-1
{khu {trËh …Äkhku «¼w «eŒ fhe. {khu0 xuf.
þtfk fkuE™e Äh‚ku{kt, ykðku {„™ Úkfkt Aku„kt þeþ Ähe. {khu0 1
rðÄrðÄ™kt …fðk™ fÞko Au, …eh‚e {uÕÞku Au {UŒku Úkk¤ ¼he,
{kuŒiÞk ‚uðiÞk ‚kxk s÷uƒe …Uzk, ƒhVe™u ƒehts nhe‚ku nrh. {kuhu0 2
þkf …kf ƒnw ¼kŒu fÞko Au, f‚h ™Úke {ktne f‚eÞu she,
su su „{u Œu s{òu nrh {khk, {k„e ÷uòu W…h {eXwt hu {he. {khu0 3
‚ðuo {™kuhÚk …qhku {khk, ykðku ™rn ykðu {khu ÷k„ Vhe,
«u{k™tË™k ™kÚk Ä{ofwtðh r…Þk, {™ f{o ð[™u nwt Œ{™u ðhe. {khu0 4
…Ë-2
{khu ¼wð™ …Äkhku nrhðh n‚Œk. {khu0 xuf.
«eŒ fhe™u «eŒ{ Œ{™u, ÷kzðk s{kzwt ‚wtËh ÷‚÷‚Œk. {khu0 1
ð‚™ yk¼q»ký …nuhe™u …Äkhku. „qZku hUxku f{hu f‚Œk,
[k¾zeÞku …nuhe™u [xfŒe ÷xfŒe, [k÷u {khu Wh ð‚Œk. {khu0 2
zku÷heÞk™k Wh nkh …nuhe™u, yŒh Vw÷u÷{kt ‚{‚{Œk,
ykðŒkt Wh þtfk ™ Ähþku, Ëwrhs™ Ëu¾e™u Aku™u ¼‚Œk. {khu0 3
s{Œkt Sð™ ÷xfkt fhe™u, ™h™khe™k Wh{kt Ä‚Œk,
™u ýkt ¼he™u r™h¾w t ™xðh, «u {k™t Ë™u ÷kzw …eh‚Œk. {khu 0 4
…Ë-3
Œ{u s{ku s{ku {khk XkfheÞk. Œ{u0 xuf.
nrhðh {khu nkÚku s{kzw t , ‚w t Ëh ÷kzw ‚kfheÞk. Œ{u 0 1
…Uzk ƒhVe ¾kòt s÷uƒe, {hfe {u‚wƒ ™u ½uƒheÞkt,
þehku …w he ft ‚kh nhe‚ku , ƒeht s s{ku fnk™k fu þheÞk. Œ{u 0 2
¼SÞkt ðzkt ŒéÞk Au …k…z, {eXwt SYt ™k¾e™u {heÞkt,
þkf …kf ‚w t Ëhðh s{òu , hkÞŒýkt ‚w t Ëh Ëi ÚkheÞkt . Œ{u 0 3
yktƒk{kuh™ku ¼kŒ y™w…{, ËqÄ ‚kfh s{ku r„rhÄheÞk,
ðÄu Œu «u {k™t Ë™u yk…ku , Ä{o fw t ðh ht „™k ¼heÞk. Œ{u 0 4
…Ë-4
yk…wt …k™ ƒeze s{ku ¼õŒ…rŒ. yk…wt0 xuf.
Ä{ofwtðh ½™~Þk{ ‚wtËhðh, Œ{Úke ðnk÷wt {khu fkuE ™Úke. yk…wt0 1
™k„hðu÷e™kt …k™ {™kunh, fkÚkku [w™ku {u÷e hŒe hu hŒe,
Œs yu÷kÞ[ª {ktne ÷𪄠‚ku…khe, ƒeze ðk¤e Au ðk÷ ‚h‚ yrŒ. yk…wt0 2
‚wtËh {w¾{kt ƒeze yk…wt, r™h¾wt [fkuh ßÞwt [tË „rŒ,
…efËk™e fYt nkÚkŒýe {khu, ½ýkhu rËð‚™e ykþ nŒe. yk…wt0 3
Œ™ {™ ðkYt ykhŒe WŒkYt, yu ðh {k„wt fhe rð™tŒe,
Ä{ofwtðh ½™~Þk{ [hý{kt, «u{k™tË™e hnku y[÷ {rŒ. yk…wt0 4
113 114
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
hk„ : ð‚tŒ …Ë-1
ÄLÞ ÄLÞ yks ‚…h{ku Ënkzku , {ku n™ {t rËh …ÄkÞko ,
y{ ½u h ykðŒkt ðnk÷k™u , ‚ku f÷zeÞu ƒnw ðkÞko . ÄLÞ0 1
yks {khkt ¼køÞ fÌkk{kt ™ ykðu, {wt¾zwt òuE òuE Vw÷e,
þw t þw t fYt ~Þk{¤eÞk ‚kYt , Ëu n Ëþk þw Ä ¼q ÷e. ÄLÞ0 2
WXe WŒkð¤e «u { rððþ ÚkE, Ëw Äzu [hý …¾kéÞkt ,
Ëw :¾zkt ÷E™u {ku Œezu ðÄkÔÞk, Œk… ni Þk™k xkéÞk. ÄLÞ0 3
A…h …÷t „ …h ‚u s ‚t ðkhe, …ÄhkÔÞk ~Þk{ ‚ku nk„e,
Sð™ fnu Au ÷kðku sBÞk™w t , ¼w ¾÷ze ƒnw ÷k„e. ÄLÞ0 4
A…™ ¼ku „ ƒºke‚u ÔÞt s™, ÷kðe™u …q Þko Úkk¤,
s{ðk ƒu Xk nrhðh nu Œu , þhýk„Œ «rŒ…k¤. ÄLÞ0 5
÷kzw s÷u ƒe ½u ƒh ‚kxk, ƒhVe …U zk ƒnw ‚khk,
ˤ {„ˤ™u ƒeht s nhe‚ku , s{òu «eŒ{S ÃÞkhk. ÄLÞ0 6
rðËrðÄ™kt …fðk™ fÞko Au , „ýŒkt …kh ™ ykðu ,
Sð™ s{òu ‚khkt ‚khkt , su su Œ{™u ¼kðu . ÄLÞ0 7
¾khf ÿkûk™u [eheÞku hkÞŒe, yÚkkýkt ƒnw ¼kŒu ,
¼SÞkt ðzkt ™u …k…z …w z÷k, s{òu nrh fhe ¾kt Œu . ÄLÞ0 8
Ëw Ä…kf ™u þe¾t z çkk‚w t Ëe, þehku …w he ™u ft ‚kh,
¼kŒ ¼kŒ™kt þkf fÞko Au . fZe ðze hkÞŒkt íÞkh. ÄLÞ0 9
Ëk¤ ¼kŒ s{e ËwÄ ‚kfh …eÄkt, nk{ niÞk™e ðnk÷u …whe,
[¤w fhkðe™u {w ¾ðk‚ yk…u , «u {k™t Ë nsw he. ÄLÞ0 10
hk„ : „hƒe Úkk¤
{khu {t rËh ykÔÞk {kðS hu , s{ðk Sð™ «ký,
{U Œku «u { ½ýu …ÄhkrðÞk hu , ‚w t Ëh ~Þk{ ‚w òý. 1
…q ò feÄe {U «u {þw t hu , yt „u ½ýku W{t „,
òu Œkt hr‚ÞkS™kt Y…™u hu , hk[e yu ™u ht „. 2
{U Œku ¼ku s™eÞkt ƒnw ¼kŒ™kt hu , …eh~Þku …q hý Úkk¤,
ÄÞku o ~Þk{ ‚÷w ýk yk„¤u hu , nr‚Þk Ëe™ËÞk¤. 3
{™u ¼q ¾ „ýe Au ¼k{™e hu , Œu {kxu ŒŒfk¤,
Œ{u «u { ½ýu fhe «{kË hu , ÷kÔÞkt yÒk h‚k¤. 4
yks Œku ¼kð ðæÞku Au ¼k{™e hu , s{ðk Œkhu nkÚk,
yu ðw t fne™u yk™t Ë …k{eÞk hu , òý ½ýk sËw ™kÚk. 5
¼kðu ¼ku s™ [kh «fkh™kt hu , þkf …kf ƒnw yÒk,
{khu nkÚk sBÞk Au {kðS hu , xkZw t ÚkÞw t Œ™. 6
{U Œku AÃ…™ ¼ku s™ ‚q [ðe hu , s{kzâk sËw hkÞ,
«u {u …k™ ƒeze ËE {w ¾{kt hu , ÷k„e nrh™u …kÞ. 7
ðk÷u nk‚ fhe n‚krðÞkt hu , ‚w t Ëh fhe ‚t ðkË,
ykÃÞku {w õŒk™t Ë™u «u {þw t hu , Úkk¤ ¼he «‚kË. 8
{wõŒk™tË {wr™ f]Œ fåAe Úkk¤ …Ë-1
øðk÷ ƒk÷ ÷k÷, s{u {Ë™„ku…k÷ ÷k÷, ‚ku™ufk Úkk¤,
EM{u s{u ©e {nkhks øðk÷ ƒk÷S xuf0
nrhfu yk„u ykÞu ¼ÂõŒ {kŒ, ‚¾eÞk ÷E ykÞu ‚kÚk,
fhŒe yk…k W‚{U ƒkŒ, W‚fe ykÞhfe òŒ,
[t…k {ku„hufk Œu÷,ykih fMŒwhe Äw…u÷, {Ëo™ fhu f™iÞk÷k÷,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 1
nrhfu s{™k s÷nw ÷kE, Œktƒk fwtze{u X÷ðkE,
ƒkòuX …h ƒu‚kE, Ëu¾ku ÷k÷fe ‚VkE, yuf „ku…e ÷kE xku…e,
nehk ‚ktf¤e ytƒkuxe,ykuZe ft‚wƒ÷ ‚k÷,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 2
nrhfu «Úk{ {uðk ÷eÞu ‚kh, ……™e‚ ƒzu ƒzu Ëku [kh,
þuŒw stƒw nu „w÷Ëkh, fu¤k ‚Vhs™ y™kh,
[ýeÞu ƒkuh ÷tƒe ƒkuh,™rn ÷kE nu y¾kuz,EMfe ÷k÷ nu Ak÷,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 3
nrhfu ‚kV fh™e nu ƒËk{, ¾khuf {eXe nu Œ{k{,
r…MŒk n÷ðk nu ½™~Þk{, y{]Œ ykVw‚e nu yk{,
™kht„e Ëkuht„e, ¼kuÞtfe ÷tƒe [tƒe, ¾xe {eXe Xtze ÿkûk,
s{u {Ë™ „ku…k÷0 4
115 116
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
nrhfu ÷zw {„ˤfk nu ‚khk, n÷ðk ¾wh{k ¾wƒeðk¤k,
‚kxk s÷uƒe nu LÞkhk, ƒwtËe Awxe ÕÞku™u ÃÞkhk, ÕÞku ÕÞku ƒzu Œksu Œksu,
„w™ „w™ yk… yk… {U „ksu, EMfw swËu fhku nku ÷k÷.
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 5
nrhfu þehku …whe™u ËqÄ…kf, Ak÷k [khku÷e niu ÿkûk,
W…h ‚fhƒwh ‚kV, ÷k÷ EM{u‚u Œwt [k¾,
ytËh òðºke òÞV¤, ykih fMíkwhe fu‚h þe¾tz ƒk‚wtËefk Úkk¤,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 6
nrhfu ÷zw [wh{ufk ¾wƒ, ƒ™E ¼ýs nwƒknwƒ, ÷kE ƒhsÚke {u‚wƒ,
ƒkxe ½e{kt ‚wƒk ‚wƒ, h¾enu {kðufk „w÷ „w÷k, Xkuh hnu {k÷…wzu,
ƒzu ƒzu nu VkVzu, yk„¤ Œ¤u÷e nu Ëk¤,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 7
nrhfu ¼kus™ ¼kŒ ¼kŒ fu ¼kýu, EM{u h¾eÞu yu÷[e Ëkýu,
ƒhVe ¾kyku „ehÄh þkýu, ¼kus™ ¼kŒ ¼kŒ fu ¼kýu,
÷zw ‚uðiÞk {kuŒiÞk, þ¬h ½uƒhfk fËiÞk, „wtËh …kffku h‚k÷,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 8
nrh fu hkuxe Shk‚kE ¼kŒ, ‚wtËh Œhfkhe nu òŒ,
¼ªzk ðk÷ku¤ ðIŒkf ‚whý „e‚kuzufk þkf, fze ðze ÍkÍe ÷kE¼kS,
Œhfh {w¤k „÷fkhe nu ŒkS, EM{u yåAe heŒu zk÷,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 9
nrhfu [xýe yktƒ÷efe ƒ™kE, fkuÚk VwËe‚u {÷ðkE,
÷e÷u {h[ufe rŒ¾kE, ykh‚ …ÚÚkh‚u VwxðkE, fkuÚk{he ÷e÷u Äkýu,
Äúwsu {he fuhu Ëkýu, ytËh {eXu Shu zk÷,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 10
nrhfu ÷ªƒw ykËw ‚khu, VwËfu÷fu y‚khu, ÷e÷u {h[u Œe¾u ¼khu,
MðkË „h{hfk nu LÞkhu, Ënª Ak‚ nu {kuhe, {k¾ý ykuh f[kuhe,
{ku¤u ‚kxu …whý …ku¤e, ËwÄ ½e Úkeýu {U {k÷,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 11
nrhfu ÷kE ¼h ‚ku™ufe Íkhe, …kýe …esu ©e„ehÄkhe,
…k™ ÷𪄠‚ku…khe, ytËh yu÷[e nu LÞkhe,fkÚkk [w™k nu …whý,
¼kŒ ¼kŒfk [qhý, {w¾zk nku òÞU„k ÷k÷,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 12
nrhfu Úkk¤ «u{k™tËS „kðu, EMfku …kh fkuE ™ …kðu,
«‚kËe fe fhu÷ ykþ, ÷k÷k h¾÷u Œuhe …k‚, òýu …nkUåÞk yûkhÄk{,
÷eSyu ‚nò™tËfku ™k{, {wõŒk™tËSfk Úkk¤,
s{u {Ë™ „ku…k÷0...... 13
hk„ : ðuhkðh …Ë-1
ƒk÷¼ku„ yrŒ nuŒþu, fYýkr™rÄ fesu,
¼kus™ y™uf «fkhfu, ¼kðu ‚kuE ÷esu. ƒk÷¼ku„0 1
÷k÷ ™ð÷ Œuhu ÷eÞu, þwr[ ‚u𠃙kE,
‚kfh ½]Œ ÷ufu s{ku, ‚wtËh ‚w¾ËkE. ƒk÷¼ku„0 2
™ð÷ ~Þk{ ™ð™eŒ{U, r{‚he yrŒ zkhe,
ykE ¼wð™ ykhku„eÞu, ðúshks rðnkhe. ƒk÷¼ku„0 3
Y[e Y[e ¼ku„ ÷„kEyu, fesu h‚ ƒrŒÞkt,
ƒúñk™tË fnu nkuŒ nu, þeŒ¤ {uhe ArŒÞktt. ƒk÷¼ku„0 4
…Ë-2
sþku{rŒ y…™u ÷k÷fwt, ÷eÞu r™fx ƒku÷kE,
fYýk ‚k„h feSyu, ¼kus™ {™ ¼kE. sþku{rŒ0 1
fnk™ yrÄf ™rn ¾u÷eyu, yks ¼E yuðhe,
ƒk÷ ¼ku„ fhefu h{ku, ƒúsnwtfe þuhe. sþku{rŒ0 2
Œuhk ƒkðk Úkk¤ ÷u, ƒuXk {„ nuhu,
¼kus™ Xtzu nkuŒ nu, {™{U ™rn Œuhu. sþku{rŒ0 3
{ne {k¾ý {e‚he ‚rnŒ, ÷u ¼ku„ ÷„kðku,
ƒúñk™tË fu ™kÚk ßÞwt, {kuhu {™ ¼kðku. sþku{rŒ0 4
117 118
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
…Ë-3
ƒk÷ ¼ku„ fh™u ÷„u, ‚wtËh ‚w¾Ëk™e,
{k¾ý {e‚he ÷kÞ fu, Ëe™u ™tË hkýe. ƒk÷¼ku„0 1
¾eh ¾wðk yk„u Ähu, ‚kfh {ktne zkhe,
÷zw y…™u ÷k÷fwt, ËuðŒ {nuŒkhe. ƒk÷¼ku„0 2
fk™ Œenkhu fkh™u, ™E {kuh÷e ÷e™e,
Y… ysƒ ht„‚u ¼he, ƒku÷Œ Äw™e Íe™e. ƒk÷¼ku„0 3
òu Œw{hu yk„u ÄÞkuo, rŒŒ™ku sUÞ ÷inku,
ƒúñk™tË fnu çktMkhe, Œku …eAu …inku. ƒk÷¼ku„0 4
…Ë-4
„ku…e r„rhÄh ÷k÷fwt, r÷Þu ¼wð™ ƒku÷kE,
ƒk÷ ¼ku„ yk„u Ähu, S{Œ Ár[ ÷kE. „ku…e0 1
÷zw {kuŒe[whfu, …wr™ þ¬h…khk,
þehk…whe …kf …Þ, r{ükÒk y…khk. „ku…e0 2
òu Œw{fwt ™efk ÷„u, ‚ku {kt„fu ÷esu,
S{Œ ƒuheÞkt sËw…rŒ, ÷ßò ™rn fesu. „ku…e0 3
[÷w yÄkÞfu feSyu, ÷esu {w¾ðk‚k,
ƒúñk™tË «‚kËefe, ytŒh yr¼÷k»kk. „ku…e0 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
s{ku ½™~Þk{ «eŒ fhe™u, nwt Œku r™h¾wt «u{ Ähe™u, s{ku0
½uƒh ‚kxk s÷uƒe™u ¾kòt hu, ƒhVe …Uzk …Œk‚kt ÍkÍkt hu,
Vw ÷ðze™u ¼SÞkt Œkòt . s{ku 0 1
{k÷…w zk þehku ‚u ði Þk hu , ƒeht s nrh‚ku {ku Œi Þk hu ,
h‚ hkux÷e Au ƒ¤ ¼iÞk. s{ku0 2
ËwÄ…kf …whe ft‚kh hu, fu¤kt …ku¤e ™u ‚uð Au ‚kh hu,
™h{ Ëk¤ ðzkt ‚w ¾fkh. s{ku 0 3
fZe ðze fhe nrh ÃÞkhe hu, Yzwt hkÞŒwt ¼kS Au ‚khe hu,
ðk÷ku¤ ðtŒkf {uÕÞkt ð½khe. s{ku0 4
…hð¤ fkhu ÷kt ft fku zkt hu , ‚kfhfku ¤kt ™u ½e‚ku zkt hu ,
ŒéÞkt ‚whý {eXkt ½e÷kuzkt. s{ku0 5
…k…z fuhe ykËw yÚkkýwt hu, ¼kŒ ½e ‚kfh ËwÄ ½ýwt hu,
xkZwt s¤ …eòu ½u÷k Œýwt. s{ku0 6
s{e [¤w fhe ‚w¾ …kÞ hu, ÷esu …k™ ƒeze nrhhkÞ hu,
{t sw fu þk™t Ë™ku ™kÚk. s{ku 0 7
hk„ : ‚kht„ …Ë-1
ykhku„ku {nkhks, ƒrÿ…rŒ ykhku„ku {nkhks,
™h™khkÞý ™kÚk {™kunh, Œw{ «„xu s™ fks. ƒrÿ…rŒ0 1
{uðk ½]Œ yY rðrðÄ {eXkE, y™tŒ «fkh y™ks,
þehk …whe rƒhts ‚uðiÞk, þkf …kf ‚ƒ ‚ks. ƒrÿ…rŒ0 2
ËqÄ…kf {k÷…wðk {„ˤ, ¼kS ‚wtËh rþhŒks,
{kuŒiÞk {u‚wƒ ÷E™u, Xkzu ‚tŒ ‚{ks. ƒrÿ…rŒ0 3
¼wtzku ¼÷ku Œw{khku r¼ûkwf, îkhe fhŒ yðks,
ƒúñk™tËfwt þeŒ «‚kËe, Ëesu „heƒ r™ðks. ƒrÿ…rŒ0 4
…Ë-2
ykhku„Œ ËkuW ðeh, ƒrÿ…rŒ ykhku„Œ ËkuW ðeh,
™h™khkÞý Ä{o‚wŒ Ëuð, ÿZðúŒ þw¼ Œ™ Äeh. ƒrÿ…rŒ0 1
{kŒ yrn‚k rðrðÄ …kf Ähe, yrŒ hk¾Œ ŒŒƒeh,
¾wðk …wðk {k÷…wðk ¾kòt, ½]Œ ‚kfh yY ¾eh. ƒÿr…Œ0 2
Ëþo™ fks {wr™hks {e÷u, ‚ƒ ¼E Ëuð™fe ¼eh,
ƒúñk yY ‚whhks {nuïh, Xkzu Ä{o ySh. ƒrÿ…rŒ0 3
S{ yÄkÞ [÷w sƒ fe™ku, ÷u r™{o¤ þw¼ ™eh,
{nk «‚kËfe fýefk {k„Œ, ƒúñk™tË Vfeh. ƒrÿ…rŒ0 4
…Ë-3
[kðŒ ƒeze …k™ {nk«¼w, [kðŒ ƒeze …k™,
yr¾÷ ¼ð™ ™kÞf yrð™kþe, Mðu ‚k{]Úk ¼„ðk™. {nk«¼w0 1
Y[eh ™rð™ ‚ku…khe [whku, ÷𪄠yu÷[e yk™,
Œs Œ{k÷ fku{¤ {nª fkÚkku, [w™ku Œune ‚{k™. {nk«¼w0 2
119 120
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
‚wtËh ~Þk{ ®‚nk‚™ ƒuXu, {k™nwt WrËŒ ¼Þku ¼k™,
÷k÷k yÄh Œtƒku÷ ht„u nu, ÄhŒ {wr™ òfku æÞk™. {nk«¼w0 3
ƒeze [kðŒ s™ {™ ¼kðŒ, „kðŒ ‚wtËh Œk™,
ƒúñk™tËfu ™kÚk ht„e÷u, rð÷‚Œ ¼e™uðk™. {nk«¼w0 4
…Ë-4
fhŒ ykhŒe {kŒ yrn‚k, fhŒ ykhŒe {kŒ,
™h™khkÞý ‚wtËh ƒuXu, ®‚nk™‚ Ëkuô ¼úkŒ. yrn‚k0 1
r[Œfu [kuh òuh ÿ„ ðtfu, ~Þk{ þw¼„ Aƒe „kŒ,
shfþe ÷‚Œ {™kunh ò{k, ysƒ fkÂLŒ yrÄfkŒ. yrn‚k0 2
ƒkswƒtÄ srx÷ ¼ws ƒtÄu, {kuŒe™e {k¤ ‚kunkŒ,
yËT¼qŒ Y… r™h¾ ‚wh rºkÞfu, {™ ÷ku[™ nh¾kŒ. yrn‚k0 3
¼k÷ rŒ÷f þeh {w„x y™ku…{, Ëu¾Œ s™ ÷÷[kŒ,
ƒúñk™tË ð‚ku Wh ytŒh, yurn {qŠŒ rË™ hkŒ. yrn‚k0 4
hk„ : ‚kht„ …Ë-1
s{ku™u {khk ™kÚkS ‚kYt ‚kYt hu,
rðÄrðÄ™k {U Œku …kf ƒ™kÔÞk, þkf fxkuhk fuhe nkYt hu. s{ku0 1
÷k÷ {™kunh {k„e™u ÷uòu, su fktE ÷k„u Œ{™u ÃÞkYt hu. s{ku0 2
s„Sð™ …kuŒk™e hu òýe™u, fnuòu su nkuÞ ¾kxwt ¾kYt hu. s{ku0 3
ƒú ñk™t Ë fnu þeŒ «‚kËe, ËeÞku Œku ÚkkÞ fk{ {kYt hu . s{ku 0 4
…Ë-2
ykhku„ku {khk ™kÚkS r«Œu r«Œu hu. ykhku„ku0
ykuhzeyk ytsðk¤e™u hkÏÞk, r[ºk fhkÔÞkt Yze ¼ªŒu hu. ykhku„ku0 1
~Þk{¤eÞk hu ™xðh Œ{ ‚kYt, h‚kuE fhe Au Yze heŒu hu. ykhku„ku0 2
…ð™ Zku¤eþ fh ÷E™u hu …t¾ku, „kE™u heÍkðwt Yzu „eŒu hu. ykhku„ku0 3
ƒúñk™tË fnu þeŒ «‚kËeÚke, þkÂLŒ ÚkkÞ Au {khu r[¥ku hu. ykhku„ku0 4
…Ë-3
ykhku„ku {uðk ™kÚkS Yzk Yzk hu. ykhku„ku0
þehk …w he™u ‚u ði Þk, …w hý …ku ¤e™u {k÷…w zk hu . ykhku „ku 0 1
ƒehts ft‚kh nrh‚ku ƒhVe, ̓ku¤u÷ hkux÷eyku™k Íwzkhu. ykhku„ku0 2
[ku¤k {„V¤e A{fkhe fksw, {U Œku Œ¤u÷ ftfkuzk hu. ykhku„ku0 3
ƒúñk™tË™k ™kÚk Œ{khu fksu, ½]Œ{ktrn ŒéÞkt Au r½‚kuzkt hu. ykhku„ku0 4
…Ë-4
ykðe™u s{ku ™kÚkS ðkhe ðkhe hu. ykðe™u0
÷kzw ™u …Þ…kf ÷k…‚e, ‚u ð Íeýe ƒkVe™u WŒkhe hu . ykðe™u 0 1
½] Œ Œksw t Œkðu ÷ Ähkô, Úkk¤{kt ¾e[÷ze Xkhe hu . ykðe™u 0 2
…k…z Œ¤eÞk {U r«Œ fhe™u, ¼SÞkt fÞko Au MðkËw¼khe hu. ykðe™u0 3
ƒú ñk™t Ë™u þeŒ «‚kËe, Ëesu ð] shks rðnkhe hu . ykðe™u 0 4
hk„ : ÄLÞk©e …Ë-1
S{Œ ~Þk{ Mkwò™ {nk«¼wS, S{Œ ~Þk{ ‚wò™,
‚nò™tË {™kunh {qŠŒ, ‚tŒ™fu ‚w¾Ëk™. {nk«¼w0 1
{ts™ fh W¥k{ s÷ {kun™, r…Œktƒh …nuhk™,
¼kus™ Yr[ ‚w¾k‚™ ƒuXu, s™ r™s r«Œe ò™. {nk«¼w0 2
ft[™ …kx Úkk¤ …wr™ ft[™, ðk‚™ f™f ƒ¾k™,
Íkhe f™f ¼he s÷ s{w™k, ft[™ „ún f{Xk™. {nk«¼w0 3
Œksu ŒhŒ Œ{Œ{u Œe¾u, r[f™k Y r{ükÒk,
÷ðý ûkkh nksh fhe ÷kÞu, ¾xh‚ ¼kus™ ¾k™. {nk«¼w0 4
þehk ‚uð ƒehts ‚kƒw™e, Yr[h Úkk÷ {ne Xk™,
«u{ {„™ r™h¾Œ r«Œ{ {w¾, r™ss™ …eh‚Œ yk™. {nk«¼w0 5
{kuËf Œ÷u yrÄf {ne {e‚he, W¥k{ h‚ ytƒk™,
…k…z ðze …fkuze …whe, {k÷…wðk …fðk™. {nk«¼w0 6
‚w¼„ ‚tfkh yY ‚wÄh™k, ™kÚk fhu ™shk™,
Vw÷fkt „h{ ™h{ fhe ½]Œ‚u, …eh‚Œ Yr[h …h{k™. {nk«¼w0 7
{kuŒiÞk {u‚wƒ {eXkE, ½uƒh yrÄf ½eÞk™,
‚kxk yY …Uzk yrŒ ‚wtËh, Vw÷ðze Vh‚k™. {nk«¼w0 8
Vuýe ‚wŒh „ktXeÞk ƒhVe, ‚uðiÞk þfhk™,
rŒ¾e f¤e s÷uƒe ŒkS, {„ˤ ½]Œ Œ]ók™. {nk«¼w0 9
121 122
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ykËkt ÷ªƒw ysƒ yÚkk™k, fuhe {h[ fnk™,
Whne yY ¼kS ŒktËw÷fe, nrh S{Œ {wMfk™. {nk«¼w0 10
[ku¤k øðkhV¤e Awtfkhe, fAwt Ík÷h Awtfk™,
ðk÷kuhkt {whe ðtŒk„™, þkf ™ yrÄf ‚{k™. {nk«¼w0 11
ËwÄ ¼kŒ {ne {k¾ý {uðk, y…uo Sð™ «k™,
rðrÄrðÄ s™{™ {kuË ðÄkhý, Yr[Yr[ ¼ku„ ÷„k™. {nk«¼w0 12
S{ yÄkÞ Œ]ó ¼Þu Sð™, feÞu yk[{™ Yr[ {k™,
fkÚkku [w™ku ÷𪄠‚ku…khe, [kðŒ ƒehe …k™. {nk«¼w0 13
[tË™ [h[ …w»… „÷ [ku‚h, ykhŒe ne WŒhk™,
ƒúñk™tË ™ð÷ «eŒ{fku, hnku hu™ Ëe™ æÞk™. {nk«¼w0 14
hk„ : „hƒe …Ë-1
{khu {trËh ykðe {nkhks hu s{òu Sð™S0
nrh nuŒ fhe™u Œ{u yks hu. s{òu0 1
{UŒku ¼kus™ fÞko ƒnw ¼kð hu. s0 ykðe ƒu‚ku ƒkòuXeÞu {kð hu. s0 2
÷kðwt f™f Úkk÷ Sð™ hu. s0 {ktne …wÞko Au ƒnw ¼kus™ hu. s0 3
ËwÄ…kf …whý …ku¤e hu. s0 h‚ hkux÷e ½e{k ̓ku¤e hu. s0 4
þehku …whe™u ‚uð ‚wtðk¤e hu. s0 [kuéÞk [wh{kt ½e ½ýwt ½k÷e hu. s0 5
{k÷…wðk ™u {kuŒeÞk ÷kzw hu. s0 s÷uËkh s÷uƒe MðkËw hu. s0 6
Yzkt ½u ƒh ™u {u ‚w ƒ hu . s0 ½kÕÞw t ft ‚kh{kt ½e ¾q ƒ hu . s0 7
„wtËðzkt „wtòt ™u ¾kòt hu. s0 ð¤e ƒehts{kt ½e ÍkÍkt hu s0 8
„¤ …k…ze …wz÷k ÃÞkhk hu. s0 ‚khk ‚kxk ™u ‚¬h…khk hu. s0 9
fksw fu¤kt ™u hkux÷e Íeýe hu. s0 ‚uðˤ ™u ‚wŒhVuýe hu. s0 10
fÞkuo þe¾tz {U Yze heŒu hu. s0 ð¤e xku…hkt…kf fÞkuo «eŒu hu. s0 11
ƒk‚wtËe™u çkhVe þku¼u hu. s0 {„ˤ {„s {™ ÷ku¼u hu. s0 12
{kuhtƒk fuhe ÿkûkŒýk hu. s0 ð¤e ð½kÞko ÷e÷ðk [ýk hu. s0 13
fÞko ¼wÄh ¼SÞkt ¼khe hu. s0 fZe ð¤e ‚wtËh A{fkhe hu. s0 14
½ýk ½eÞu ‚whý ð½kÞko hu. s0 ftfkuzkt fkuzkt A{fkÞko hu. s0 15
…hð¤ ðk÷ku¤ ðIŒkf hu. s0 yun ykrË fÞko ƒnw þkf hu. s0 16
fÞko hkÞŒkt {U …heƒúñ hu. s0 Ëk¤ Œwðuh™e fhe ™h{ hu. s0 17
fuhe fkt[r¤ Œ¤e ykÚÞwt ykË whu. s0 ÷ªƒw {h[kt fuhkt Au MðkËw hu. s0 18
s{ku Äehu Äehu ðk÷{ hu. s0 þh{ hk¾ku Œku {khk ‚{ hu. s0 19
Œ{u s{ku™u òËðhkÞ hu. s0 nwt Œku rðÍýu Zku¤wt ðkÞ hu. s0 20
‚kYt ‚kYt s{ku Sð™ hu. s0 òuE hkS ÚkkÞ {kYt {™ hu. s0 21
ËwÄ ¼kŒ s{ku nrhhkÞ hu. s0 ™k¾wt ‚kfh ¾kuƒk ¼he {ktÞ hu. s0 22
ÚkE Œ]ó fhku [¤w ™kÚk hu. s0 Yzku Y{k÷ ÕÞku ÷wyku nkÚk hu. s0 23
½uhk „w÷kƒe nkh …nuhkðw t hu. s0 Œkuhk ƒksw™u „shk Ähkðwt hu. s0 24
÷kðwt ÷𪄠yu÷[e ‚khe hu. s0 fkÚkku [w™ku ™u …k™ ‚ku…khe hu. s0 25
fhe ƒeze ÷eyku Œ{u nkÚk hu. s0 ðkhe òÞ Au ƒrÿ™kÚk hu. s0 26

123 124
ykðknLk {tºk
Wr¥kcku r¥kc nu LkkÚk, Mðkr{LkkhkÞý «¼ku >
Ä{o Mkq íkku ËÞk®MkÄku , Mðu »kkt ©u Þ: Ãkht fw Y >>
Wr¥kcku r¥kc økku rðLË, Wr¥kc økYzæðs >
Wr¥kc f{÷kfkLík, ºki ÷ku õÞu {t øk÷ fw Y >
ykøkåA ¼økðLkT Ëu ð MðMÚkkLkkíÃkh{u ïh >
ynt Ãkq òt frh»Þkr{ MkËk íðt MkL{w ¾ku ¼ð >>
rðMksoLk {tºk
MðMÚkkLkt økåA Ëu ðu þ, Ãkq ò{kËkÞ {k{fe{T >
Eüfk{ «rMkæÞÚkO Ãkw Lkhkøk{LkkÞ [ >>
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
yufkËþe …Ë
hk„ : „hƒe – …Ë-1
yufkËþe yks™ku rË™ ‚khku hu, „kEÞu ™xðh ™tË÷khku. yufkËþe0
yu™k ðúŒ™ku {rn{k ¼khe hu, òýu ƒúñkrËf rºk…whkrh;
{¤u …ú„x …ú{ký {kuhkhe... yufkËþe0 1
ðúŒ hk¾e™u nrhðh ðrhÞu hu, ‡Z ytŒh yktxe ÄrhÞu hu;
fkuzu yk™tË Wí‚ð frhÞu... yufkËþe0 2
ƒúñk™tË fnu yu ðúŒ hÌkk Au hu, Œu Œku …kh ‚t‚kh™u ÚkÞk Au hu;
yu{ WØðS fne „Þk Au... yufkËþe0 3
…Ë-2
yufkËþe Wí‚ð™ku rË™ Yzku hu, fkuzu ™eh¾eyu Au÷ fnk™wzku. yu 0
hr‚Þk‚t„ ht„¼h h{eyu hu, Ëun …úký RtÂLÿÞ {™ Ë{eyu hu;
íÞkhu r„rhÄh™u {™ „{eyu... yufkËþe0 1
r™íÞ …úu{ ‚wÄkh‚ …esu hu, fhe ðúŒ ™ð hk[eyu ƒesuhu;
hr‚Þku ™x™k„h heÍu... yufkËþe0 2
suýu ð[™Úkfe ðúŒ feÄwthu, Œu™wt ‚½¤wt Œu fkhs ‚eÄwthu;
ƒúñk™tË fnu sL{V¤ ÷eÄwt... yufkËþe0 3
…Ë-3
yufkËþe Wí‚ð™ku Au Ënkzku hu; ¾qƒ h{eyu Œu ht„ y¾kzku...yufkËþe0
fheyu ðúŒ yrŒ WAht„u hu, …nuhe ð† yk¼q»ký yt„u hu;
h{eyu ~Þk{ ‚wtËh ðh ‚t„u... yufkËþe0 1
‚¾e ~Þk{ [hý r[¥k ÷kEyu hu, rð»k Y… rð»kÞ rð‚hkEyu hu;
r„rhÄh ™x™k„h „kEyu... yufkËþe0 2
yu™ku {rn{k fÌkk{kt ™ ykðu hu, {kuxk {kuxk {wr™ðh „kðu hu;
ƒúñk™tË fnu nrh™u r{÷kðu... yufkËþe0 3
…Ë-4
yufkËþe …ú„x …ú¼wS™u ÃÞkhe hu, ‚ðuo nrhs™™u ‚w¾fkhe. yu 0
hnuþu ðúŒ su ð[™ …ú{kýu hu, yu{kt y‚íÞ¼kð ™ð ykýu hu;
Œu Œku {kuûk {nk…Ë {kýu... yufkËþe0 1
fkòw ‚ƒ s„ {t„¤fhýe hu, Ëw:¾ þkuf ‚tŒk…™e nhýe hu;
‚k[e {kuûkŒýe r™‚hýe... yufkËþe0 2
ƒúñk™tË fnu x¤u ƒúñ¼erŒ hu, hnu ðúŒ ‚™kŒ™ herŒ hu;
ÚkkÞ …qhý nrh…Ë …úerŒ... yufkËþe0 3
hk„ : „hƒe-…Ë-1
ykuåAð™e ÃÞkhe fuþð™e, yks yufkËþe ykuåAð™e.
fkuxef „ki fuhkt Ëk™ fhu …ý, ™kðu Œku÷u yu™k ÷ð™e yks0 1
{t„¤Y… ‚Ëk ‚w¾fkhe, Ônk÷e r™rÄ s™ ði»ýð™e. yks0 2
ð[™ …ú{kýu fhu ðúŒ su™wt, ºkk‚ {xu hu {]íÞw ¼ð™e. yks0 3
ƒúñk™tË fnu ðúŒ fhðwt, yu{ yk¿kk Mðk{e WØð™e. yks0 4
…Ë-2
nh¾ yrŒ ¼uxâk f]»ý…rŒ, yks yufkËþe nh¾ yrŒ.
{™{kun™ {khu {trËh ykÔÞk, yrÄf ÚkE nwt Œku …wÛÞðŒe.yks0 1
…eŒktƒh yk¼q»ký …nuhe, [k÷tŒk Ônk÷ku nt‚„rŒ. yks0 2
…whw»kku¥k{ …qhýðkh …k{e, hne ™ ¾k{e nðu yuf hrŒ. yks0 3
ƒúñk™tË fnu nrhðh ðhŒkt, [kiË ¼wð™{kt nwt ÚkE hu ArŒ. yks0 4
…Ë-3
{kð {éÞk Œ™ Œk… xéÞk, yks yufkËþe {kð {éÞk.
…qðo ¼ð™e …úeŒ òýe™u, ykðe™u y{ …h yZ¤ ZéÞk. yks0 1
{wr™ðh æÞk™ ÄheÄhe ÚkkõÞk, fkuEÚke Ônk÷ku ™ð òÞ féÞk.yks0 2
{khwt {trËh …kuŒk™wt hu òýe, ¼wÄh ‚w¾ Ëw:¾{ktne ¼éÞk. yks0 3
ƒúñk™tË fnu nrhðh …k{e, yk™tË fuhk yku½ ðéÞk. yks0 4
125 126
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
…Ë-4
‚wV¤ V¤e ntw Œku nrh™u {¤e, yks yufkËþe ‚wV¤ V¤e.
[kut… fhe ™x™k„h ‚khw, ‚us ‚S fkòw fw‚w{ f¤e. yks0 1
h‚ƒ‚ nkuÞ hne hr‚Þk‚t„, ßÞwt {e‚he …Þ{ktne ¼¤e. yks0 2
r™íÞ r™íÞ …úu{ hnwt Wh ÄhŒe, nrh[hýu {™ð]r¥k n¤e. yks0 3
ƒúñk™tË fnu nrh Wh ÄrhÞk, sL{ {hý fuhe þtfk x¤e. yks0 4
hk„ : „hƒe-…Ë-1
fku zu fku zu yu fkËþe feSyu hu , yu ðw t ðú Œ òðk ™ð ËeSyu hu . 1
yu ðúŒ fhu Œu ÄLÞ {k™ðe hu, Œu Œku ™nkÞku fkuxefðkh ònT™ðe hu. 2
su ýu ð[™ …ú {kýu ðú Œ ykËÞw o hu , Œu ýu fkhs …ku Œk™w t ‚ðu o fÞw O hu . 3
yu™ku {rn{k {wr™ðh „kÞ Au hu, yrð™kþe {éÞk™ku W…kÞ Au hu. 4
ƒú ñk™t Ë fnu yu {kt nrh hÌkk ðþe hu ,feÄe WØð …ú {kýu yu fkËþe hu
…Ë-2
nrhs™ nku Þ Œu nrh™u ¼su hu , ðú Œ yu fkËþe Œu fu Ëe ™ð Œsu hu . 1
òýu {kŒ ‚{k™ …h™kh™u hu , „ýu Œw åA ‚rh¾ku ‚t ‚kh™u hu . 2
{ã {kt ‚ nhk{ su ™u ™ð ¾…u hu , S¼u hkŒrËð‚ …ú ¼w ™u s…u hu . 3
{kÞk Sð Eïh™k òýu {{o ™u hu , hxu ƒú ñ ÚkE™u …hƒú ñ™u hu . 4
ƒú ñk™t Ë™k Ônk÷k™e Aƒe WhÄhu hu ; {Œðk÷k ÚkE™u s„{kt Vhu hu .
…Ë-3
¼÷u ykðe y™q …{ yu fkËþe hu , {khu Ônk÷u {w s‚k{w t òu Þw t n‚e hu .
yks ðkÄe yk™t Ëfu he ðu ÷ze hu , ÚkE hr‚Þk ‚t „kÚku ht „hu ÷ze hu . 2
÷xfk¤k fw ðt h ™t Ë÷k÷™e hu , r[¥kzk{kt ¾w t Œe Au Aƒe [k÷™e hu . 3
ht„¼e™ku h{u h‚ ht„{kt hu, yrŒ yk™tË ÚkÞku Au {khk yt„{kt hu. 4
…úerŒ òýe h‚e÷ku ð[™u BkéÞk hu, ƒúñk™tË™ku Ônk÷ku {ws™u {éÞk hu.
…Ë-4
ÄLÞ ÄLÞ yu fkËþe yks™e hu , Yze r™h¾e Aƒe ðú shks™e hu .
Vq ÷zkt ™kt Aku „kt Œu r[¥k{kt ÄÞkO hu , Œu òu E™u {khkt ™u ýkt XÞkO hu . 2
¼k¤e fuþh rŒ÷f Yzwt ¼k÷{kt hu, {khe ÷„™e ÷k„e Au ™tË÷k÷{k hu.
ðktfe ¼]fwxe{kt {™ {khwt ¼{u hu, nðu ƒeòwt ËeXwt Œu {™u ™ð „{u hu.
ƒúñk™tË fnu Y…k¤e yu™e ykt¾ze hu, ÃÞkhe ÷k÷f{¤ fuhe …kt¾ze hu
yufkËþe …Ë - hk„ : ‚k{uhe-…Ë-1
yufkËþe ÚkE yu ðkŒ ‚ðuo òýku hu,
yu™k ðúŒ fuhe heŒ¼kŒ Wh{kt ykýku hu. xuf0
‚wŒk òuE™u ~Þk{™u hu ÷zðk™e fhenk{,
™kzest½™ku Ëefhku hu, ykÔÞku {whËk™ð yu™wt ™k{. ‚ðuo0 1
RtrÿÞ yufkËþ ~Þk{™k thu, Œu™wt su fktE Œus,
Œu{ktÚke …ú„xe …ú{Ëk hu, Ëu¾e ðhðk RåAÞku yus. ‚ðuo0 2
Œu ‚t„u ƒku÷e ‚wtËhe hu, ÞwØ fhe {w™u SŒ,
íÞkhu ðhwt nwt Œws™u hu, yu{ fne Ëu¾kze heŒ. ‚ðuo0 3
fLÞk™u ‚t„ ÷zðk hu ykÔÞku yu y‚wh,
¼q{k™tË fnu ¾z„u hu, yu™wt rþh AuËe ™kÏÞwt Ëqh. ‚ðuo0 4
…Ë-2
…Au ƒkuÕÞk ‚wtËh~Þk{, ‚wtËhe ‚t„u hu,
{k„ku ðh yk…wt R™k{ yrŒ W{t„u hu. xuf0
{køÞku ðh {k™™eÞu hu, òuze Sð™™u nkÚk,
{khk ðúŒ™u rËð‚u hu, yÒk ™ s{u …eðu …kÚk. ‚wtËhe0 1
RtrÿÞ y„eykh{kt W…™e hu {kxu yufkËþe ™k{,
Œ…Mðe AWt Œu fkhýu hu, {khw ðúŒ fhu r™»fk{. ‚wtËhe0 2
{™‚rnŒ RtrÿÞwt hu fnkðu su yøÞkh,
{khkðúŒ™u rËð‚u hu, yu™u fhðk ™ Ëuðku yknkh. ‚wtËhe0 3
…t[rð»kÞ™u …hnhe hnu ŒS ¢kuÄ ™u fk{,
ðúŒ fhu Œu™e W…hu hu, heÍu ¼q{k™tË™ku ~Þk{. ‚wtËhe0 4
…Ë-3
ðúŒ yufkËþe™u ŒwÕÞ, fkuE ™ fnkðu hu,
fhku fkurxf „kÞku™wt Ëk™ ƒhkuƒh ™kðu hu, xuf0
127 128
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
…Ë-2
…nuÞkO ™kÚk …rðºkkt ‚wtËh, …rðºk rºkÞk …nuhkÔÞkt hu;
™tËŒýu ykt„ý ðúsðk‚e, Ëhþ™ fhðk ykÔÞkt hu. …u0 1
{kun™S™u þku¼u {MŒf, …k½z÷e …u[k¤e hu;
„ku…es™ „w÷Œk™ ÚkE „Þkt, ¼qÄh™wt {w¾ ¼k¤e hu. …u0 2
÷xfk¤k™kt ÷xfkt òuE™u, {„™ ÚkE ðús™khe hu;
ykt„ýeÞu ykðe™u Q¼k, ðnk÷ku fwtsrðnkhe hu. …u0 3
™tËŒýk ™k™zeÞk™u W…h, ‚hð‚ ðkhe ™k¾wt hu;
ƒúñk™tË™k ðnk÷k™u òuE™u, yks Xhu {khe yktÏÞwt hu. …u0 4
…Ë-3
™xðh ™kÚk …rðºkkt ™kiŒ{, …unuÞkO …úeŒ fhe™u hu;
‚ðuo …nu÷kt òE™u òuEyu, nuŒu ‚rnŒ nrh™u hu. ™0 1
yufkËþe y™ku…{ ykðe, ©kðý™e ysðk¤e hu;
…eŒktƒh yk¼q»ký …nuhe, Q¼k Au ð™{k¤e hu. ™0 2
½h ½hÚke „kuðk¤k ykÔÞk, nrh™wt {w¾zw òuðk hu;
ðnk÷uS ‚wtËh ðuþ ƒ™kÔÞku, {k™w™e™kt {™ {kuðk hu. ™0 3
…k½z÷e ™kiŒ{ …u[k¤e, yktxk¤e W…hýe hu;
ƒúñk™tË™k ðnk÷k™u ™ehÏÞk, ÄLÞ ÄLÞ Œu™e fhýe hu. ™0 4
…Ë-4
yufkËþe y™q… yks™e, fkuzu ykuAð fheÞu hu;
‚rnŒ …rðºkkt ‚wtËhðh™e, {qhrŒ ytŒh ÄheÞu hu. yu0 1
…úkýSð™™k Œkuhk W…h, …úeŒu ¼{h ¼{u Au hu;
÷xfk¤k {kun™™kt ÷xfkt, {™ {khu yrÄf „{u Au hu. yu0 2
‚wtËh ð™ ~Þk{¤eÞk fuhwt, hq… y÷kurff òuÞwt hu;
¼qÄhS™e {qhrŒ ¼k¤e, ‚hðu „kufw¤ {kuÞwt hu. yu0 3
Au÷ [Œwhðh Aku„k¤k™e, ÷kð™ ÃÞkhe ÷k„u hu;
ƒúñk™tË™k ðnk÷k™u hk¾wt, ykt¾z÷e™e yk„u hu. yu0 4
yufkËþu RtrÿÞwt hu hk¾e™u r™Þ{{ktE,
…ú„x …ú¼w rð™k {w¾Úke hu, ð]Úkk ðkýe ™ ƒku÷u fkuE. fkuÞ0 1
yz‚X ŒehÚk fhðu hu, ykðwt ™ ‚hu fks,
yufkËþe™u rËð‚u hu, {w™u {éÞk …ú„x {nkhks. fkuÞ0 2
ÃÞkhe fhe …úƒkuÄ™e hu, Ônk÷u ykÃÞwt ðhËk™,
yk ðúŒ fuhu rËð‚u hu, fhðwt fuð¤ s¤™wt …k™. fkuÞ0 3
nrhs™™u ™ð {qfðe hu, yufkËþe fnu ~Þk{,
¼q{k™tË fnu …k{þku hu, Œ{u sYh ðifwtXÄk{. fkuÞ0 4
…Ë-4
yrŒ W¥k{ rËð‚ yks, yufkËþe ykðe hu,
nrhs™™k niÞk{kt nh¾, ½ýuhku ÷kðe hu. xuf0
fw‚t„e nkuÞ Œu ™ fhu hu, yufkËþe ðúŒ‚kh,
‚í‚t„e Akuzu ™rn hu, su™u …ú¼w ‚t½kÚku ÃÞkh. yufkËþe0 1
{kun™™k {™{kt „{u hu yk ðúŒ™ku W…ðk‚,
ƒúñ[Þo ÞwõŒ su fhu hu, Œu™u hk¾u …kuŒk™u …k‚. yufkËþe0 2
yk ðúŒ fhðwt ‚nw™u hu ytŒh ÷kðe WAkð,
fk{rËf …ezu ™rn hu, su™u …ú„x {¤u {kð. yufkËþe0 3
yufkËþe yÄ™kþe™e hu fnu nrh™k s™,
¼q{k™tË™k ™kÚk{kt hu, ‚Ëk hk¾e …kuŒk™kt {™. yufkËþe0 4
hk„ : {k÷e„kzku …rðºkk yufkËþe™kt – …Ë-1
©kðý ‚wËe yufkËþe ‚wtËh, ™kÚk …rðºkkt …nuhku hu;
ykt„ý{kt Q¼k hne™u, nuŒu ‚k{wt nuhku hu. ©k0 1
ƒnw {q÷e {ku÷ezwt ƒktÄku, rþh Œkuhk {h{k¤k hu;
y÷ƒu÷kS Ëhþ™ yk…ku, ðnk÷{ {kuh÷eðk¤k hu. ©k0 2
™xðhS {qhrŒ ™ehÏÞk™e, ykþ ½ýe Au y{™u hu;
yuf ½ze yktÏÞwt yk„uÚke, {uÕÞk ™ òÞ Œ{™u hu. ©k0 3
hr‚f …eÞk Œ{™u rhÍkðk, „eŒ {™kunh „kðwt hu;
ƒúñk™tË™k ™kÚkS Œ{™u, …rðºkkt …unuhkðwt hu. ©k0 4
129 130
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
…Ë-5
…unuÞkO ™xðh ™kÚk …rðºkkt, Aƒe ðýoÔÞk{kt ™kðu hu;
ðnk÷{™u òuðk ðúsðk‚e, yk™tË ¼heÞkt ykðu hu. …u0 1
ƒnw {q÷e …k½z÷e ƒktÄe, Y…k¤u ðúshksu hu;
„qtÚke™u „shk ÷E ykðu, fnk™fwtðh™u fksu hu. …u0 2
ykt¾w™e x‚hwt yrýÞk¤e, {w¾™e {eXe ðkýe hu;
Aku„÷eÞk™e þku¼k òuE™u, ËuðrºkÞk ÷ku¼kýe hu. …u0 3
nÞzu nkh nòhe …nuÞkuo, fwÛz÷ ÷¤fu fk™u hu;
ƒúñk™tË fnu r[¥kzwt [kuÞwO, {kuh÷ze™e Œk™u hu. …u0 4
…Ë-6
™ð÷ …rðºkkt ™kÚkS …nuÞkO, fnk™ fwtðh fu‚heÞu hu;
[k÷ ‚¾e ™LËS™u {trËh, fkuzu Ëhþ™ fheÞu hu. ™0 1
‚wtËh ðh Aku„k÷k fuhwt, hq… y÷kurff òuEÞu hu;
{nk {™kunh ™kiŒ{ {qrŒo, ykt¾z÷e{kt …úkuEÞu hu. ™0 2
yks …rðºk yufkËþe ykðe, …unuÞkO …rðºkkt ðnk÷u hu;
fkuze÷k ™tË÷k÷ fwtðh™u, òuÞk rð™k ™ð [k÷u hu. ™0 3
{kðku ðús™khe™kt {™zkt, nuŒu fhe™u nhu Au hu;
ƒúñk™tË™k ™kÚk™e {qrŒo, ™eh¾e ™uý Xhu Au hu. ™0 4
…Ë-7
~Þk{ …rðºkkt …nuhe™u ‚wtËh, Q¼k Au y÷ƒu÷ku hu;
~Þk{¤eÞk™kt Ëþo™ ‚khw, fkhs ½h™kt {u÷ku hu. ~Þk0 1
y÷ƒu÷ku Q¼k ykðe™u, ™kÚk …rðºkkt …nuhe hu;
÷xfkt yrÄf fhu Au hqzk, ÷xfk¤k ht„ ÷nuhe hu. ~Þk0 2
ykuåAð™ku rË™ yks y™ku…{, Vhe Vhe ™ð ykðu hu;
ðúsSð™ ht„ ¼e™ku ðnk÷ku, nuŒ fhe ƒku÷kðu hu. ~Þk0 3
fnk™wzk™kt Ëþo™ fksu, ÷kuf ÷ks ŒS Ëesu hu;
ƒúñk™LË™k ™kÚk™e {qhrŒ, ™uýw{kt Ähe ÷esu hu. ~Þk0 4
…Ë-8
…wÛÞ …rðºk yufkËþe …qhý, „eŒ …rðºk Œu „kðu hu;
…úký …úeŒ{™u ykðe …rðºkkt, …rðºk rºkÞk …nuhkðu hu. …w0 1
÷xfk …rðºk fhu ÷xfk¤ku, nuŒ …rðºk fhe nuhu hu;
…rðºk „kuðk¤ Q¼k …k‚u, f{¤ …rðºk fh Vuhu hu. …w0 2
…k½ …rðºk {™kunh {kÚku, …rðºk f÷„e ÷xfu hu;
{nk …rðºk y÷kirff {qhrŒ, …rðºk neÞk{kt yxfu hu. …w0 3
…rðºk …rðºk …kuŒk™k s™™u, Ëhþ™ …rðºk Ëuðk hu;
ƒúñk™tË …rðºk …úeŒ{™u, …rðºk …zâku Au nuðk hu. …w0 4

131 132
ykðkn™ {tºk
Wr¥kckur¥kc nu ™kÚk, Mðkr{™khkÞý …ú¼ku >
Ä{o‚q™ku ËÞkr‚tÄku, Mðu»kkt©uÞ: …ht fwY >>
Wr¥kckur¥kc „kurðLË, Wr¥kc „Yzæðs >
Wr¥kc f{÷kfkLŒ, ºki÷kuõÞu {t„÷ fwY >
yk„åA ¼„ð™T Ëuð MðMÚkk™kí…h{uïh >
ynt …qòt frh»Þkr{ ‚Ëk íðt ‚L{w¾ku¼ð >>
rð‚so™ {tºk
MðMÚkk™t „åA Ëuðuþ, …qò{kËkÞ {k{fe{T >
E»xfk{ …úr‚æÞÚkO …w™hk„{™kÞ [ >>
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
133 134
hkÄu „ku rðt Ë ! sÞ hkÄu „ku rðt Ë !
ð] LËkð™[t Ë ! sÞ hkÄu „ku rðt Ë !
{kÄð {w fw t Ë ! sÞ {kÄð {w fw t Ë !
yk™t Ëft Ë ! sÞ {kÄð {w fw t Ë !
™h™khkÞý ! Mðkr{™khkÞý ! ™h™khkÞý !Mðkr{™khkÞý !
™h™khkÞý ! Mðkr{™khkÞý ! ™h™khkÞý !Mðkr{™khkÞý !
©e hkrÄfk f]»ýküf
™ðe™S{q Œ‚{k™ðýO , hí™ku Õ÷‚ŒT fw t z÷þku r¼fýo {T ,
{nkrfhexk„ú {Þq h…ýo , ©ehkrÄfkf] »ý{nt ™{kr{...1
r™ÄkÞ …krýrîŒeÞu ™ ðu ýw t , r™òÄhu þu ¾hÞkŒhu ýw {T ;
r™™kËÞLŒt [ „Œki fhu ýw t , ©ehkrÄfkf] »ý{nt ™{kr{...2
rðþwØnu{kußßð÷…eŒð†t, nŒkrhÞqÚkt [ rð™kr… þ†{T;
ÔÞÚkeo f] Œk™u f‚w hrîz†t , ©ehkrÄfkf] »ý{nt ™{kr{...3
yÄ{o rŒ»ÞkrËo ™‚kÄw …k÷t , ‚Ø{o ði hk‚w h‚t ½fk÷{T ;
…w »…krË{k÷t ðú shksƒk÷t , ©ehkrÄfkf] »ý{nt ™{kr{...4
„ku …er…ú Þkht ÂB¼Œhk‚¾u ÷t , hk‚u ïheht s™f] í…ú nu ÷{T ;
MõLÄku Õ÷‚ífw t w fw {r[ö[u ÷t , ©ehkrÄfkf] »ý{nt ™{kr{...5
ð] t Ëkð™u …ú eŒŒÞk ð‚LŒt , r™òr©Œk™k…Ë WØhLŒ{T ;
„ku „ku …„ku …ehr¼™t ËÞLŒt , ©ehkrÄfkf] »ý{nt ™{kr{...6
rðïrî»kL{{ÚkË…o nkht , ‚t ‚krhSðk©ÞýeÞ‚t ‚kh{T ;
‚Ëi ð ‚í…w hw ‚ki ÏÞfkht , ©ehkrÄfkf] »ý{nt ™{kr{...7
yk™rLËŒkí{ðú sðkr‚Œku ft , ™t ËkrË‚t Ërþo ŒrËÔÞ÷ku f{T ;
rð™krþŒMðkr©ŒSðþku ft , ©ehkrÄfkf] »ý{nt ™{kr{...8
…úkÚko™k
r™rðo fÕ… W¥k{ yrŒ, r™ùÞ Œð ½™~Þk{;
{knkíBÞ¿kk™Þw õŒ ¼ÂõŒ Œð, yu fkt rŒf ‚w ¾Äk{...1
{ku rn{u t Œð ¼õŒ…™ku , Œk{u t fku E …ú fkh;
Ëku »k ™ hnu fku E òŒfku , ‚w r™Þku Ä{o fw {kh...2
r™íÞ r™Þ{
‚tæÞk ykhŒe
ykhŒe …ú „x …ú ¼w Sfe fesu ,
[hýf{¤ ÷¾e yt Œh ÷esu ...ykhŒe0 1
‚™fkrËf ™khË rºk…w hkrh,
rð{¤ ™k{ hxu ðkht ðkhe...ykhŒe0 2
y™t Œfku rx ¼w ð™u þ ¼ðk™e,
‚ƒ rðrÄ {rn{k þõŒ ™rn ò™e...ykhŒe0 3
ÄhŒ æÞk™ ‡Z Þku „e {w ™eïh,
þu »k ‚n‚ú {w ¾ hxŒ r™ht Œh...ykhŒe0 4
™h™kxf ûkh yûkh LÞkhk,
…w hw »kku ¥k{ …q hý s™ ÃÞkhk...ykhŒe0 5
™ki Œ{ Y… yf¤ Aƒe LÞkhe,
ƒú ñk™t Ë òðŒ ƒr÷nkhe...ykhŒe0 6
Äw ™
hk{ f] »ý „ku rðt Ë ! sÞ sÞ „ku rðt Ë !
nhu hk{ „ku rðt Ë ! sÞ sÞ „ku rðt Ë !
™khkÞý nhu ! ©e{ÒkkhkÞý nhu !
©e{ÒkkhkÞý nhu ! ©e{ÒkkhkÞý nhu !
f] »ýËu ð nhu ! sÞ sÞ f] »ýËu ð nhu !
sÞ sÞ f]»ýËuð nhu ! sÞ sÞ f]»ýËuð nhu !
ðk‚w Ëu ð nhu ! sÞ sÞ ðk‚w Ëu ð nhu !
sÞ sÞ ðk‚wËuð nhu ! sÞ sÞ ðk‚wËuð nhu !
ðk‚w Ëu ð „ku rðt Ë ! sÞ sÞ ðk‚w Ëu ð „ku rðt Ë !
sÞ sÞ ðk‚wËuð „kurðtË ! sÞ sÞ ðk‚wËuð „kurðtË !
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
135 136
Œw {khku Œð nrh¼õŒfku , ÿku n fƒw ™rn nku Þ;
yu fkt rŒf Œð Ëk‚fku , Ëesu ‚{k„{ {ku Þ...3
™kÚk r™ht Œh Ëþo Œð, Œð Ëk‚™fku Ëk‚;
yu ne {k„w t fhe rð™Þ nrh, ‚Ëk hkr¾Þku …k‚...4
nu f]…k÷ku ! nu ¼õŒ…Œu ! ¼õŒðí‚÷ ! ‚q™ku ƒkŒ,
ËÞkr‚t Äku ! MŒð™ fhe, {k„w t ðMŒw ‚kŒ...5
‚nò™t Ë {nkhks fu , ‚ƒ ‚í‚t „e ‚w òý;
Œkfw t nku Þ ‡Z ðŒo ™ku , rþûkk…ºke …ú {ký...6
‚ku …ºke{u t yrŒ ƒzu , r™Þ{ yu fkËþ òu Þ;
Œkfe rðrfŒ fnŒ nw t , ‚w r™Þku ‚ƒ r[¥k …ú ku Þ...7
rnt ‚k ™ fh™e st Œw fe, …hr†Þk ‚t „fku íÞk„,
{kt ‚ ™ ¾kðŒ {ãfw t , r…ðŒ ™rn ƒz¼k„...8
rðÄðkfw t M…þo ™rn, fhŒ ™ ykí{½kŒ;
[ku he ™ fh™e fknw fe, f÷t f ™ fku Efw t ÷„kŒ...9
r™t ËŒ ™rn fku E Ëu ðfw t , rƒ™¾…Œku ™rn ¾kŒ;
rð{w ¾ Sðfu ðË™‚u , fÚkk ‚w ™e ™rn òŒ...10
yu ne Ä{o fu r™Þ{{u t , ðhŒku ‚ƒ nrhËk‚;
¼òu ©e ‚nò™t Ë …Ë, Aku ze yku h ‚ƒ ykþ...11
hne yu fkËþ r™Þ{{u t , fhku ©enrh…Ë …ú eŒ;
…ú u {k™t Ë fnu Äk{{u t , òyku r™:þt f s„SŒ...12
* * *
rðïuþ Aku ‚f¤ rðï Œýk rðÄkŒk,
ËkŒk Œ{u ‚f¤ {t „¤ þkt rŒËkŒk;
{kxu Œ{khw t fhw ýkr™rÄ ‚íÞ ™k{,
‚kükt „ ™kÚk Œ{™u fhw t nw t …ú ýk{.
y¿kk™…kþ fhw ýk fhe fk…e ™k¾ku ,
r™íÞu …ú ¼w Œð …Ëu {{ ð] r¥k hk¾ku ;
¼õŒku ™w t …k÷™ fhku …ú ¼w ‚ðo Þk{,
‚kükt „ ™kÚk Œ{™u fhw t nw t …ú ýk{.
* * *
su Wí…r¥k ŒÚkk ÂMÚkrŒ ÷Þ fhu ðu Ëku MŒw rŒ Wå[hu ,
su ™k hku { ‚w rAÿ{kt yýw ‚{k ƒú ñkt z fku xe Vhu ;
{kÞk fk¤ hrð þþe ‚w h„ýku yk¿kk ™ ÷ku …u ûký,
yu ðk yûkhÄk{™k yrÄ…rŒ ©e Mðkr{™khkÞý
* * *
ykðe yûkhÄk{Úke yð™e{kt su Ëu nÄkhe ÚkÞk,
ykÃÞkt ‚w ¾ y…kh ¼õŒs™™u rË÷u Ähe™u ËÞk;
feÄkt [khw [rhºk „k™ fhðk su ýu fhw ýk fhe,
ðt Ëw {t „¤ {q hrŒ Wh Ähe ‚ðku o …he ©e nrh
* * *
sLBÞk fki þ÷ Ëu þ ðu þ ƒxw ™ku ÷i ŒeÚko {kt ne VÞko ,
hk{k™t Ë {éÞk MðÄ{o [÷ÔÞku Þ¿kkrË {ku xk fÞko ;
{ku xkt Äk{ håÞkt hÌkk „Z…w hu ƒu Ëu þ „kËe fhe;
yLŒÄko ™ ÚkÞk ÷e÷k nrhŒýe ‚t ûku …{kt Wå[he
* * *
íð{uð {kŒk [ r…Œk íð{uð, íð{uð ƒtÄw [ ‚¾k íð{uð >
íð{uð rðãk ÿrðýt íð{uð, íð{uð ‚ðO {{ Ëuð Ëuð >>
r™òr©Œk™kt ‚f÷krŒo nLŒk, ‚Ä{o ¼õŒuhðu™t rðÄkŒk >
ËkŒk ‚w¾k™kt {™‚uÂÂŒk™kt, Œ™kuŒw f]»ýkuàr¾÷ {t„÷t ™: >>
Úkk¤
s{ku Úkk¤ Sð™ òWt ðkhe, Äwyku fh[hý fhku íÞkhe s{ku0 xuf0
ƒu‚ku {uÕÞk ƒkòurXÞk Zk¤e, fxkuhk ft[™™e Úkk¤e;
s¤u ¼Þko [tƒw [ku¾k¤e...s{ku0 1
fhe fkXk ½Wt™e …ku¤e, {u÷e ½]Œ ‚kfh{kt ƒku¤e;
fkZâku h‚ fuhe™ku ½ku¤e...s{ku0 2
„éÞk ‚kxk ½uƒh Vw÷ðze, ËqÄ…kf {k÷…wðk fZe;
…qhe …ku[e ÚkE Au ½e{kt [ze...s{ku0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
137 138
yÚkkýkt þkf ‚wtËh ¼kS, ÷kðe Awt ŒhŒ fhe ŒkS,
Ënet ¼kŒ ‚kfh Au ÍkÍe...s{ku0 4
[¤wt fhku ÷kðwt nwt s¤Íkhe, yu÷[e ÷rðt„ ‚ku…khe,
…k™ƒeze ƒ™kðe ‚khe...s{ku0 5
{w¾ðk‚ {™„{Œk ÷E™u, …ú‚kËe Úkk¤ Œýe ËE™u;
¼q{k™tË fnu hkS ÚkE™u...s{ku0 6
hk„ : „hƒe …Ë-1 Mðk¼krðf [uck
…ú Úk{ ©enrh™u hu , [hýu þeþ ™{kðw t ;
™ki Œ{ ÷e÷k hu , ™khkÞý™e „kWt ...1
{ku xk {w r™ðh hu , yu fk„ú fhe {™™u ;
su ™u fksu hu , ‚u ðu òE ð™™u ...2
yk‚™ ‚kÄe hu , æÞk™ Ähe™u Äkhu ;
su ™e [u ük hu , M™u n fhe ‚t ¼khu ...3
‚ns Mðk¼krðf hu, …úf]rŒ …whw»kku¥k{™e;
‚q ýŒkt ‚s™e hu , ƒef {xkzu s{™e...4
„kWt nu Œu hu , nrh™kt [rhºk ‚t ¼khe;
…kð™ fhòu hu , …ú ¼w S ƒw rØ {khe...5
‚ns Mð¼kðu hu, ƒuXk nkuÞ nrh ßÞkhu;
Œw ÷‚e™e {k¤k hu , fh ÷E Vu hðu íÞkhu ...6
h{q s fhŒk hu , hkSð™u ý Y…k¤k;
fku E nrhs™™e hu , {k„e ÷E™u {k¤k...7
ƒu ðze hk¾e hu , ƒƒu {rýfk òu zu ;
Vu hðu Œkýe hu , fku Ef {k¤k Œku zu ...8
ðkŒku fhu hu , h{q s fhe™u n‚Œk;
¼u ¤e fhe hu , {k¤k fh{kt ½‚Œk...9
õÞkhu f {et [e hu , ™u ºk f{¤™u Mðk{e,
…ú u {k™t Ë fnu hu , æÞk™ Ähu ƒnw ™k{e...10
…Ë-2
‚kt ¼¤ ‚rnÞh hu , ÷e÷k ™x™k„h™e;
‚q ýŒkt ‚w ¾zw t hu , yk…u ‚w ¾‚k„h™e...1
™u ºkf{¤™u hu , hk¾e W½kzkt õÞkhu ,
æÞk™ Ähe™u hu , ƒu ‚u Sð™ ƒkhu ...2
õÞkhu f [{fe hu , æÞk™ fhŒkt ò„u ;
òu Œkt Sð™ hu , sL{{hý Ëw :¾ ¼k„u ...3
…ku Œk yk„¤ hu , ‚¼k ¼hkE ƒu ‚u ;
‚t Œ nrhs™ hu , ‚k{w t òu E hnu Au ...4
æÞk™ Ähe™u hu , ƒu Xk nku Þ nrh …ku Œu ;
‚t Œ nrhs™ hu , Œ] ó ™ ÚkkÞ òu Œu ...5
‚kÄw feŒo ™ hu , „kÞ ðòze ðkò;
Œu {™u òu E™u hu , {„™ ÚkkÞ {nkhkò...6
Œu {™e ¼u ¤k hu , […xe ðòze „kÞ;
‚t Œ nrhs™ hu , ™eh¾e hkS ÚkkÞ...7
õÞkhu f ‚kÄw hu , „kÞ ðòze Œk¤e;
¼u ¤k „kÞ hu , Œk¤e ËE ð™{k¤e...8
yk„¤ ‚kÄw hu , feŒo ™ „kÞ ßÞkhu ;
…ku Œk yk„¤ hu , fÚkk ðt [kÞ íÞkhu ...9
…ku Œu ðkŒko hu , fhŒk nku Þ ƒnw ™k{e;
¾‚Œk ykðu hu , …ú u {k™t Ë™k Mðk{e...10
…Ë-3
{™w »Þ÷e÷k hu , fhŒk {t „¤fkhe;
¼õŒ‚¼k{kt hu , ƒu Xk ¼ð¼Þnkhe...1
su ™u òu Œkt hu , òÞu s„ yk‚ÂõŒ;
¿kk™ ði hkøÞ hu , Ä{o ‚rnŒ su ¼ÂõŒ... 2
Œu ‚t ƒt Äe hu , ðkŒko fhŒk ¼khe;
nrh ‚{òðu hu , r™s s™™u ‚w ¾fkhe... 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
139 140
Þku „ ™u ‚kt ÏÞ hu , …t [hkºk ðu Ëkt Œ;
yu þk†™ku hu , hnMÞ fnu fhe ¾kt Œ... 4
õâkhu f nrhs™ hu , Ëu þËu þ™k ykðu ;
Wí‚ð W…h hu , …q ò ƒnw rðÄ ÷kðu ... 5
òýe …ku Œk™k hu , ‚u ðfs™ yrð™kþe;
Œu {™e …q ò hu , „ú ný fhu ‚w ¾hkrþ... 6
¼õŒ …ku Œk™k hu , Œu ™u ~Þk{ ‚w òý;
æÞk™ fhkðe hu , ¾u t [u ™kze …ú ký... 7
æÞk™{kt Úke hu , WXkzu r™s s™™u ;
Ëu n{kt ÷kðu hu , …ú ký Rt rÿÞ {™™u ... 8
‚t Œ ‚¼k{kt hu , ƒu Xk nku Þ yrð™kþ;
fku E nrhs™™u hu , Œu zðku nku Þ …k‚... 9
…nu ÷e ykt „¤e hu , ™u ºkŒýe fhe ‚k™
…ú u {k™t Ë fnu hu , ‚kË fhu ¼„ðk™... 10
…Ë-4
{ku n™S™e hu , ÷e÷k yrŒ ‚w ¾fkhe;
yk™t Ë yk…u hu , ‚q ýŒk LÞkhe LÞkhe... 1
õÞkhu f ðkŒku hu , fhu {w r™ðh ‚kÚku ;
„w åA „w ÷kƒ™k hu , [ku ¤u Au ƒu nkÚku ... 2
þeŒ¤ òýe hu , ÷et ƒw nkh „w ÷kƒe;
Œu ™u hk¾u hu , ykt ¾ku W…h Ëkƒe... 3
fâkhu f …ku Œu hu , hkS…k{kt nku Þ;
ðkŒku fhu hu , fÚkk ðt [kÞ Œku Þu ... 4
‚kt ¼¤u feŒo ™ hu , …ku Œu fkt Ef rð[khu ;
…q Aðk ykðu hu , s{ðk™w t fku E íÞkhu ... 5
nkh [zkðu hu , …q ò fhðk ykðu ;
Œu ™k W…h hu , ƒnw ¾eS rh‚kðu ... 6
fÚkk ‚kt ¼¤Œkt hu , nhu nhu fne ƒku ÷u ;
{{o fÚkk™ku hu , ‚w ýe {„™ ÚkE zku ÷u ... 7
¼k™ fÚkk{kt hu , ƒeS r¢Þk {kt Þ;
õâkhu f y[k™f hu , s{Œkt nhu ƒku ÷kÞ... 8
ÚkkÞ M{] rŒ hu , …ku Œk™u ßÞkhu Œu ™e;
Úkku zw t f n‚u hu , ¼õŒ ‚k{w t òu E ƒu ’™e... 9
yu{ nrh r™Œ r™Œ hu, yk™tËh‚ ðh‚kðu;
yu ÷e÷kh‚ hu , òu E …ú u {k™t Ë „kðu ... 10
…Ë-5
‚kt ¼¤ ‚s™e hu , rËÔÞ MðY… {ku hkhe;
fhu [rhºk hu , {™w »Þ rð„ú n Äkhe... 1
ÚkÞk {™ku nh hu , {ku n™ {™w »Þ su ðk,
Y… y™w …{ hu , r™s s™™u ‚w ¾ Ëu ðk... 2
õâkhu f Zku r÷Þu hu , ƒu ‚u ©e½™~Þk{;
õâkhu f ƒu ‚u hu , [kf¤u …q hýfk{... 3
õâkhu f „ku Ëzw t hu , yku Akzu ‚rnŒu ;
…kÚkÞw O nku Þ hu , Œu …h ƒu ‚u …ú eŒu ... 4
õâkhu f Zku r÷Þk hu , W…h ŒrfÞku ¼k¤e;
Œu …h ƒu ‚u hu , ~Þk{ …÷kt Xe ðk¤e... 5
½ýw t f ƒu ‚u hu , ŒrfÞu yku Xet „ý ËE™u ;
õâkhu f „ku Xý h, ƒkt Äu ¾u ‚ ÷E™u ... 6
õâkhu f hkS hu , ÚkkÞ yrŒþu yk÷e;
‚t Œ nrhs™™u hu , ¼u xu ƒkÚk{kt ½k÷e... 7
õâkhu f {kÚku hu , ÷E {u ÷u ƒu nkÚk;
AkŒe {kt ne hu , [hýf{¤ Ëu ™kÚk... 8
õâkhu f yk…u hu , nkh Œku hk r„hÄkhe;
õâkhu f yk…u hu , yt „™kt ð† WŒkhe... 9
õâkhu f yk…u hu , …ú ‚kËe™k Úkk¤;
…ú u {k™t Ë fnu hu , ¼õŒŒýk …ú rŒ…k¤... 10
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
141 142
…Ë-6
yu ðk fhu hu , [rhºk …kð™fkhe;
þw fS ‚h¾k hu , „kðu r™íÞ ‚t ¼khe... 1
õâkhu f S¼™u hu , Ëkt Œ Œ÷u ˃kðu ;
zkƒu s{ýu hu , …z¾u ‚ns Mð¼kðu ... 2
Aetf ßÞkhu ykðu hu, íÞkhu Y{k÷ ÷E™u;
Aet f ¾kÞu hu , {w ¾ …h ykzku ËE™u ... 3
h{q s ykýe hu , nþu yrŒ ½™~Þk{;
{w ¾ …h ykzku hu , Y{k÷ ÷E ‚w ¾Äk{... 4
õâkhu f ðkŒku hu , fhŒk Úkfk Ëu ð;
Au zu Y{k÷™u hu , ð¤ Ëu ðk™e xu ð... 5
yrŒ ËÞk¤w hu , Mð¼kð Au Mðk{e™ku ;
…hËw :¾nkhe hu , ðkhe ƒnw ™k{e™ku ... 6
fku E™u Ëw :r¾Þku hu , Ëu ¾e ™ ¾{kÞ;
ËÞk ykýe hu , yrŒ ykf¤k ÚkkÞ... 7
yÒk Ä™ ð† hu , yk…e™u Ëw :¾ xk¤u ;
fhw ýk‡rü hu , Ëu ¾e ðk™ s ðk¤u ... 8
zkƒu ¾¼u hu , ¾u ‚ ykz‚ku zu ™k¾e;
[k÷u s{ýk hu , fh{kt Y{k÷ hk¾e... 9
õâkhu f zkƒku hu , fh fu z W…h {u ÷e;
[k÷u ðnk÷ku hu , …ú u {k™t Ë™ku nu ÷e... 10
…Ë-7
r™Œr™Œ ™ki Œ{ hu , ÷e÷k fhu , nrhhkÞ;
„kŒkt ‚q ýŒkt hu , nrhs™ hkS ÚkkÞ... 1
‚ns Mð¼kðu hu , WŒkð¤k ƒnw [k÷u ;
nu Œ fhe™u hu , ƒku ÷kðu ƒnw ðnk÷u ... 2
õâkhu f ½ku zu hu , [zðw t nku Þ íÞkhu ;
õâkhu f ‚t Œ™u hu , …eh‚ðk …Äkhu ... 3
íÞkhu zkƒu hu , ¾¼u ¾u ‚™u ykýe;
¾u ‚™u ƒkt Äu hu , fu z ‚t „kÚku Œkýe... 4
…eh‚u ÷kzw hu , s÷u ƒe ½™~Þk{;
sý‚ sBÞk™e hu , ÷E ÷E Œu ™kt ™k{... 5
Vhu …t „Œ{kt hu , ðkht ðkh {nkhks;
‚t Œ nrhs™™u hu , …eh‚ðk™u fks... 6
©Øk ¼ÂõŒ hu , yrŒ ½ýe …eh‚Œkt ;
fku E™k {w ¾{kt hu , yk…u ÷kzw n‚Œkt ... 7
…kA÷e hkºke hu , [kh ½ze hnu ßÞkhu ;
ËkŒý fhðk hu , QXu nrh Œu ðkhu ... 8
Lnkðk ƒu ‚u hu , ™kÚk …÷kt Xe ðk¤e;
fh ÷E f¤~Þku hu , s¤ Zku ¤u ð™{k¤e... 9
fku hu ð†u hu , fhe þheh™u ÷w yu ;
…ú u {k™t Ë fnu hu , nrhs™ ‚ðu o òw yu ... 10
…Ë-8
Yzk þku ¼u hu , ™kne™u Q¼k nku Þu ;
ð† …nu hu ÷w t hu , ‚kÚk¤ ðå[u r™[ku ðu ... 1
…„ ‚kÚk¤™u hu , ÷w ne™u ‚kht „…kýe;
fku hk ¾u ‚™u hu , …nu hu ‚khe …u Xu Œkýe... 2
yku Ze W…hýe hu , hu þ{e fku h™e ðnk÷u ;
ykðu s{ðk hu , [k¾zeyu [ze [k÷u ... 3
{kÚku W…hýe hu , yku Ze ƒu ‚u s{ðk;
fk™ W½kzk hu , hk¾u {w s™u „{ðk... 4
s{Œkt zkƒk hu , …„™e …÷kt Xe ðk¤e;
Œu …h zkƒku hu , fh {u ÷u ð™{k¤e... 5
s{ýk …„™u hu , hk¾e Q¼ku ~Þk{;
Œu …h s{ýku hu , fh {u ÷u ‚w ¾Äk{... 6
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
143 144
Yze heŒu hu , s{u Ëu ð™k Ëu ð;
ðkhu ðkhu hu , …kýe …eÄk™e xu ð... 7
sý‚ MðkËw hu , sýkÞ s{Œkt s{Œkt
…k‚u nrhs™ hu , ƒu Xk nku Þ {™ „{Œk... 8
Œu {™u yk…e hu , …Ae …ku Œu s{u ;
s{Œkt Sð™ hu , nrhs™™u {™ „{u ... 9
Vu hðu s{Œkt hu , …u x W…h nrh nkÚk;
yku zfkh ¾kÞ hu , …ú u {k™t Ë™k ™kÚk... 10
…Ë-9
[¤w fhu hu , {ku n™ Œ] ó ÚkE™u ,
Ëkt Œ™u ¾ku Œhu hu , ‚¤e Y…k™e ÷E™u ... 1
{w ¾ðk‚ ÷E™u hu , Zku r÷Þu rƒhksu ,
…q ò fhu hu , nrhs™ nu Œ ÍkÍu ... 2
…kt …ý W…h hu , ykt xku ÷E y÷ƒu ÷ku ,
Vu t xku ƒkt Äu hu , Aku „w t {u ÷e Au ÷ku ... 3
ð»kko ÉŒw hu , þhË ÉŒw ™u òýe;
½u ÷k ™Ëe™kt hu , r™{o ¤ ™eh ð¾kýe... 4
‚t Œ nrhs™™u hu , ‚kÚku ÷E™u ~Þk{;
™kðk …Äkhu hu , ½u ÷u …q hýfk{... 5
ƒnw s¤¢ezk hu , fhŒk s¤{kt ™kÞ;
s¤{kt Œk¤e hu , ËE™u feŒo ™ „kÞ... 6
™kne™u ƒkhk hu , ™e‚he ð† …nu he;
½ku zu ƒu ‚e hu , ½u h ykðu ht „÷nu he... 7
…kð™ Þþ™u hu , nrhs™ „kŒk ykðu ;
Sð™ òu E™u hu , yk™t Ë Wh ™ ‚{kðu ... 8
„Z…w hðk‚e hu , òu E™u s„ykÄkh;
‚w V¤ fhu Au hu , ™u ýkt ðkht ðkh... 9
ykðe rƒhksu hu , yku ‚heyu ƒnw ™k{e;
Zku r÷Þk W…h hu , …ú u {k™t Ë™k Mðk{e... 10
…Ë-10
r™s ‚u ðf™u hu , ‚w ¾ Ëu ðk™u fks;
…ku Œu …ú „xâk hu , …w hw »kku ¥k{ {nkhks... 1
Vr¤Þk{kt ne hu , ‚¼k fhe rƒhksu ;
…q hý þþe hu , Wzw „ý{kt su { Aksu ... 2
ƒú ñh‚ ðh‚u hu , Œ] ÃŒ fhu nrhs™™u ;
…ku Zu hkºku hu , s{e ~Þk{ þw Ø yÒk™u ... 3
ƒu ykt „¤eyku hu , rŒ÷f fÞko ™e …u hu ;
¼k÷ ðå[u hu , Q¼e hk¾e Vu hu ... 4
‚q Œk ‚q Œk hu , {k¤k {k„e ÷E™u ;
s{ýu nkÚku hu , r™Œ Vu hðu r[¥k ËE™u ... 5
¼q ÷ ™ …zu hu , fu Ëe yu ðku r™Þ{;
Ä{o fw t ðh™e hu , ‚ns …ú f] rŒ yu {... 6
¼h r™ÿk{kt hu , …ku Zâk nku Þ {w r™hkÞ;
fku E yòýu hu , ÷„kh yze òÞ... 7
íÞkhu Vzfe hu , ò„u ‚w t Ëh~Þk{;
fku ý Au ? …q Au hu , ‚u ðf™u ‚w ¾Äk{... 8
yu ðe ÷e÷k hu , nrh™e y™t Œ y…kh;
{u t Œku „kE hu , fkt Ef {rŒ y™w ‚kh... 9
su fku E …ú eŒu hu , þe¾u ‚q ýþu „kþu ;
…ú u {k™t Ë™k hu , Mðk{e hkS Úkkþu ... 10
hk„ : Äku¤k
yku hk ykðku ~Þk{ M™u ne, ‚w t Ëhðh òu Wt ðnk÷k,
sŒ™ fhe™u Sð™ {khk, Sð™{kt net …ú ku Wt ðnk÷k... 1
r[ö y™w …{ yt „ku yt „™kt , ‚w hŒu ‚t ¼khw t ðnk÷k;
™¾rþ¾ ™eh¾e ™ki Œ{ {khk, Wh{kt WŒkhw t ðnk÷k... 2
yhwý f{¤‚{ sw„÷ [hý™e, þku¼k yrŒ ‚khe ðnk÷k;
r[t Œð™ fhðk ykŒw h yrŒ, {™ð] r¥k {khe ðnk÷k... 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
145 146
…ú Úk{ Œu r[t Œð™ fhw t , ‚w t Ëh ‚ku ¤u r[ö ðnk÷k;
Qæðo hu ¾k yku …e hne, yrŒ‚u ™ðe™ ðnk÷k... 4
yt „q Xk ykt „¤e ðå[u Úke, ™e‚he™u ykðe ðnk÷k;
…k™e™e ƒu fku hu òu Œkt , ¼õŒ™u {™ ¼kðe ðnk÷k... 5
sw „÷[hý{kt fnw t {™ku nh, r[ö Œu ™kt ™k{ ðnk÷k;
þw Ø {™u fhe ‚t ¼khŒkt , ™kþ …k{u fk{ ðnk÷k... 6
yüfku ý ™u Qæðo hu ¾k, MðÂMŒf, òt ƒw ™u sð ðnk÷k;
ð@ yt fw þ fu Œw ™u …È, s{ýu …„u ™ð ðnk÷k... 7
rºkfku ý f¤þ ™u „ku …Ë ‚w t Ëh, Ä™w »Þ ™u {e™ ðnk÷k,
yÄ[t ÿ ™u ÔÞku { ‚kŒ Au , zƒu …„u r[ö ðnk÷k... 8
s{ýk …„™k yt „q Xk™k, ™¾{kt ne r[ö ðnk÷k,
Œu Œku ™eh¾u su fku E ¼õŒ …ú erŒyu …ú ðeý ðnk÷k... 9
yu s yt „q Xk™e …k‚u , rŒ÷ yu f ™ki Œ{ Äkhw t ðnk÷k,
…ú u {k™t Ë fnu ™eh¾w t …ú eŒu , …ú ký ÷E ðkhw t ðnk÷k... 10
hk„ : „hƒe …Ë-1
nðu {khk ðnk÷k™u ™rn hu rð‚khw t hu ,
ïk‚ku åAðk‚u Œu r™íÞ ‚t ¼khw t hu ...1
…zâw t {khu ‚nò™t ËS þw t …k™w t hu ,
nðu nw t Œku fu { fhe hk¾eþ Ak™w t hu ...2
ykÔÞw t {khu nrhðh ðhðk™w t xkýw t hu .
yu ðh ™net {¤u ¾h[u ™kýw t hu ...3
yu ðh ¼køÞ rð™k ™ð ¼kðu hu ,
yu M™u n÷„À rð™k ™ð ykðu hu ...4
Ëw hes™ {™{kt ykðu Œu { fnu òu hu ,
Mðk{e {khk ÓËÞ™e ¼eŒh hnu òu hu ... 5
nðu nw t Œku …q hý …Ëðe™u …k{e hu ,
{éÞk {™u r™»fw ¤k™t Ë™k Mðk{e hu ... 6
…Ë-2
nðu {khk ðnk÷k™kt Ëþo ™ ‚khw ,
nrhs™ ykðu nòhu nòhw ...1
Zku r÷Þu rƒhksu ‚nò™t Ë Mðk{e,
…q hý …w hw »kku ¥k{ yt Œhò{e...2
‚¼k {æÞu ƒu Xk {w r™™kt ð] LË,
Œu {kt þku ¼u Œehu ðet xâku su { [Lÿ...3
Ëw h„…w h ¾u ÷ håÞku yrŒ ¼khe,
¼u ¤k h{u ‚kÄw ™u ƒú ñ[khe...4
Œk¤e …kzu Q…zŒe yrŒ ‚khe,
Äq LÞ ÚkkÞ [ki Ë ÷ku f Úkfe LÞkhe...5
…k½÷ze{kt Aku „r÷Þw t yrŒ þku ¼u ,
òu E òu E nrhs™™kt {™ ÷ku ¼u ...6
…ÄkÞko ðnk÷ku ‚ðu o Œu ‚w ¾™k hkrþ,
‚nò™t Ë yûkhÄk{™k ðk‚e...7
¼kt „e {khe sL{ku sL{™e ¾k{e,
{éÞk {™u r™»fw ¤k™t Ë Mðk{e...8
hk„ : „hƒe
…kuZu …ú¼w ‚f¤ {wr™ fu ~Þk{; ™h™khkÞý rËÔÞ {qrŒo,
Mðkr{™khkÞý rËÔÞ {q rŒo , ‚t Œ™fu rð©k{... …ku Zu . 1
yûkh …h yk™t ˽™ …ú ¼w , rfÞku nu ¼q …h Xk{;
su ne r{÷Œ s™ ŒhŒ {kÞk, ÷nŒ yûkhÄk{...…ku Zu . 2
þkhË þu »k {nu þ {nk{w r™, s…Œ su ne „w ™™k{;
ò‚ …Ëhs þeþ Ähe Ähe, (2) nkuðŒ s™ r™»fk{... …kuZu0 3
…ú u {fu …ÞO f …h …ú ¼w , fhŒ ‚w ¾-ykhk{;
{wõŒk™tË r™s [h™hs „w™, (2) „kðŒ ykXku ò{...…kuZu0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
147 148
hk„ : „hƒe
hu ~Þk{ Œ{u ‚k[wt ™kýwt, ƒeswt ‚ðuo Ëw:¾ËkÞf òýwt hu...~Þk{0
hu Œ{ rð™k ‚w¾‚t…Œ fnkðu, Œu Œku ‚ðuo {nkËw:¾ W…òðu;
ytŒu yu{kt fk{ fkuE ™kðu...hu ~Þk{0 1
hu {qh¾ ÷kuf {hu ¼xfe, sqXk ‚t„u nkhu rþh …xfe;
yuÚke {khe {™ ð]r¥k yxfe...hu ~Þk{0 2
Au y¾tz y÷kirff ‚w¾ ‚khwt, Œu òuE òuE {™ {kuÌkwt {khwt;
Ähk Ä™ Œ{ W…h ðkhwt...hu ~Þk{0 3
hu ƒúñkÚke fex ÷„e òuÞwt sqXwt ‚w¾ òýe™u ð„kuÔÞwt,
{wõŒk™tË {™ Œ{ ‚t„ {kuÌkwt...hu ~Þk{0 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
ðt Ëw t ‚nò™t Ë h‚Y…, y™w …{ ‚kh™u hu ÷ku ÷,
su ™u ¼sŒkt Aq xu Vt Ë fhu ¼ð …kh™u hu ÷ku ÷...1
‚{hw t …ú „x Y… ‚w ¾Äk{, y™w …{ ™k{™u hu ÷ku ÷,
su ™u ¼ðƒú ñkrËf Ëu ð, ¼su ŒS fk{™u hu ÷ku ÷...2
su nrh yûkhƒúñ ykÄkh, …kh fkuE ™ð ÷nu hu ÷ku÷,
su ™u þu »k ‚n‚ú {w ¾ „kÞ, r™„{ ™u rŒ fnu hu ÷ku ÷...3
ðýoðw ‚wtËh Y… y™w…{, sw„÷ [hýu ™{e hu ÷ku÷,
™¾rþ¾ …ú u {‚¾e™k ™kÚk, hnku Òkh{kt h{e hu ÷ku ÷...4
…Ë-2
ykðku {khk {ku n™ {eXzk ÷k÷, fu òWt Œkhe {q rŒo hu ÷ku ÷,
sŒ™ fhe hk¾w t hr‚Þkhks, rð[khw t ™rn WhÚke hu ÷ku ÷...1
{™ {khw t {ku Ìkw t {ku n™÷k÷, …k½z÷e™e ¼kŒ{kt hu ÷ku ÷,
ykðku yku hk Aku „÷kt ¾ku ‚w t Au ÷, ¾kt Œe÷k òu Wt ¾kŒ{kt hu ÷ku ÷...2
ðnk÷k Œkhw t ͤfu ‚w t Ëh ¼k÷, rŒ÷f Yzkt fÞkO hu ÷ku ÷,
ðnk÷k Œkhk ðk{ fhý{kt rŒ÷, Œu ýu {™zkt nÞkO hu ÷ku ÷...3
ðnk÷k Œkhe ¼]fwrx™u ƒkýu ~Þk{, fk¤s {khkt fkurhÞkt hu ÷ku÷,
™u ýu Œkhu …ú u {‚¾e™k ™kÚk, fu r[¥k {khkt [ku rhÞkt hu ÷ku ÷...4
…Ë-3
ðnk÷k {™u ðþ feÄe ðúshks, ðk÷{ Œkhk ðk÷{kt hu ÷ku÷,
{™ {khw t Œ÷¾u òu ðk fks, xeƒfze Au „k÷{kt hu ÷ku ÷...1
ðnk÷k Œkhe ™kr‚fk ™{ýe ™kÚk, yÄhrƒtƒ ÷k÷ Au hu ÷ku÷,
Au ÷k {khk …ú ký fhw t fw hƒk™, òu Þk su ðe [k÷ Au hu ÷ku ÷...2
ðnk÷k Œkhk Ët Œ Ëkz{™kt ƒes, [Œw hkE [kðŒk hu ÷ku ÷,
ðnk÷k {khk …úký nhku Aku ™kÚk, {eXwt {eXwt „kðŒkt hu ÷ku÷...3
ðnk÷k Œkhu n‚ðu nhkýwt r[¥k, ƒeswt nðu ™ð „{u hu ÷ku÷,
{™ {khw t …ú u {‚¾e™k ™kÚk, Œ{ fu zu ¼{u hu ÷ku ÷...4
…Ë-4
hr‚Þk òu E Y…k¤e fku x, Yze hu ¾kð¤e hu ÷ku ÷,
ðnk÷k {khwt {™zwt {¤ðk [nkÞ, fu òÞ r[¥kzwt [¤e hu ÷ku÷. 1
ðnk÷k Œkhe s{ýe ¼wò™u …k‚, Yzk rŒ÷ [kh Au hu ÷ku÷,
ðnk÷k Œkhk ft X ðå[u rŒ÷ yu f, y™w …{ ‚kh Au hu ÷ku ÷. 2
ðnk÷k Œkhk Wh{kt rð™„w ý nkh, òu E ™u ýkt Xhu hu ÷ku ÷,
ðnk÷k Œu Œku òýu …ú u {es™ òu E, r™íÞ æÞk™ Ähu hu ÷ku ÷. 3
hr‚Þk òu E Œ{khw t Y…, hr‚f s™ ½u ÷zk hu ÷ku ÷,
ykðku ðnk÷k …ú u {‚¾e™k ™kÚk, ‚w t Ëhðh Au ÷zk hu ÷ku ÷. 4
…Ë-5
ðnk÷k Œkhe ¼wò òw„÷ s„Ëeþ, òuE™u òWt ðkhýu hu ÷ku÷,
fh™kt ÷xfkt fhŒk ÷k÷, ykðku ™u {khu ƒkhýu hu ÷ku ÷...1
ðnk÷k Œkhe ykt „¤eyku ™e hu ¾k, ™¾{rý òu E™u hu ÷ku ÷,
ðnk÷k {khk r[¥k{kt hk¾w t [ku he, fnw t ™rn fku E™u hu ÷ku ÷...2
ðnk÷k Œkhk Wh{kt y™w…{ Ak…, òuðk™u Sð ykf¤ku hu ÷ku÷,
ðnk÷k {khu nizu nh¾ ™ {kÞ, òýwt su n{ýkt {¤ku hu ÷ku÷...3
ðnk÷k Œkhwt WËh yrŒ h‚Y…, þeŒ¤ ‚Ëk ™kÚkS hu ÷ku÷,
ykðku yku hk …ú u {‚¾e™k …ú ký, {¤w t ¼he ƒkÚkS hu ÷ku ÷...4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
149 150
…Ë-6
ðnk÷k Œkhe {q rŒo yrŒ h‚Y… hr‚f òu E™u Sðu hu ÷ku ÷,
ðnk÷k yu h‚™k [k¾ýnkh, Akþ Œu ™ð …eðu hu ÷ku ÷...1
ðnk÷k {khu ‚w¾‚t…Œ Œ{u ~Þk{ {kun™ {™ ¼kðŒk hu ÷ku÷,
ykðku {khu {t rËh Sð™…ú ký n‚e™u ƒku ÷kðŒk hu ÷ku ÷...2
ðnk÷k Œkhw t Y… y™w …{ „ki h, {q rŒo {™{kt „{u hu ÷ku ÷,
ðnk÷k Œkhw t òu ƒ™ òu ðk fks fu r[¥k [hýu ™{u hu ÷ku ÷...3
ykðku {khk hr‚Þk hkSð™u ý, {{o fhe ƒku ÷Œk hu ÷ku ÷,
ykðku ðnk÷k …ú u {‚¾e™k ‚u ý, {t rËh {khu zku ÷Œk hu ÷ku ÷...4
…Ë-7
ðnk÷k Œkhw t Y… y™w …{ ™kÚk, WËh þku ¼k ½ýe hu ÷ku ÷,
rºkð¤e òu Wt ‚w t Ëh Au ÷, ykðku ™u yku hk y{ ¼ýe hu ÷ku ÷...1
ðnk÷k Œkhe ™kr¼ ™ki Œ{ Y…, Qt ze yrŒ „ku ¤ Au hu ÷ku ÷,
frx÷t f òu E™u òËðhkÞ, fu {™ ht „[ku ¤ Au hu ÷ku ÷...2
ðnk÷k Œkhe st ½k sw „÷™e þku ¼k, {™{kt òu E hnw t hu ÷ku ÷,
ðnk÷k ™eŒ ™eh¾w t r…t ze ™u …k™e, fku E™u ™ð fnw t hu ÷ku ÷...3
ðnk÷k Œkhk [hýf{¤™w t æÞk™, Ähw t yrŒ nu Œ{kt hu ÷ku ÷,
ykðku ðnk÷k …ú u {‚¾e™k ™kÚk, hk¾w t {khk r[¥k{kt hu ÷ku ÷...4
…Ë-8
ðnk÷k Œkhk òw „÷ [hý h‚Y…, ð¾kýw t ðnk÷{kt hu ÷ku ÷,
ðnk÷k yrŒ fku {¤ yhw ý h‚k¤, [ku hu r[¥k [k÷{kt hu ÷ku ÷...1
ðnk÷k Œkhu s{ýu yt „q Xu rŒ÷, fu ™¾{kt r[ö Au hu ÷ku ÷;
ðnk÷k Au÷e ykt„¤eyu rŒ÷ yuf, òuðk™u {™ rË™ Au hu ÷ku÷..2
ðnk÷k Œkhk ™¾™e yhwýŒk òuE™u, þrþf¤k ûkeý Au hu ÷ku÷;
ðnk÷k h‚[ku h [fku h su ¼õŒ, òu ðk™u …ú ðeý Au hu ÷ku ÷...3
ðnk÷k Œkhe Qæðo hu ¾k{kt r[¥k, hnku fhe ðk‚™u hu ÷ku ÷;
{k„u …ú u {‚¾e fh òu ze, Ëu òu Ëk™ Ëk‚™u hu ÷ku ÷...4
hk„ : „hƒe
…ku Zku …ku Zku ‚nò™t Ë Mðk{e, yr¾Þk{kt r™t Ëhk ¼hkýe hu -…ku Zku 0
nkthu Œ{u {kÚkuÚke …k½ WŒkhku hu, …Ae Œ{u ƒ™kŒ™e xku…e Äkhku hu-…kuZku0
nkthu Œ{u shõ‚e ò{ku WŒkhku hu, …Ae nehfkuhe ÄkuŒe Äkhku hu-…kuZku0
nkt hu Œ{u fu z™ku …xfku Aku zku , …Ae þk÷ Ëw þk÷k yku Zku hu -…ku Zku 0
nkthu …kuZâk …úu{k™tË™k Mðk{e hu, ‚¾e òuE òuE yk™tË …k{e hu-…kuZku0
ÃkË-1 ÃkkuZýeÞwt
ÃkkuZku «ký ykÄkh (2) hsLke ÚkE ½ýe ðkh;
Mkw¾þiÞk rçkAkðe {U íkku fhe Au íkiÞkh.... xuf0
økkËe íkrfÞk økk÷ {MkwrhÞk økwýðtíkk røkhÄkhe;
ÃkkuZku íkku Ãkkðr÷Þkt [ktÃkw yu ykþk y{khe.... ÃkkuZku0 1
{¾{÷Lkkt ykuþefk {uÕÞk, Aºk Ãk÷tøk Mkksu;
{÷{÷Lkkt ykuMkkz WÃkh {Lk{kunLk rçkhksu.... ÃkkuZku0 2
yûkhðkMke y®n rçkhksu fhðk MktíkLkk fks,
nrhsLkkuLku çknw ykLktË ykÃku, Ãkkuíku ©e {nkhks.... ÃkkuZku0 3
yLkwÃk{ y¥kh Aktxe ËeÄk, Mkw¾þiÞkLke {ktÞ,
ÃkðLk fhðk nwt ÃkkMku çkuMkwt fh{kt Ãkt¾ku ÷E.... ÃkkuZku0 4
ËeÃkf {ktne ͤn¤u ft[Lk ¼wðLk {kuÍkh;
«¼wËkMk Ãkkðr÷Þk [ktÃku nrhyu ykÃÞku nkh.... ÃkkuZku0 5
{æÞkö Mk{ÞLkwt ÃkË
hkøk : Mkkhtøk
Mkw t Ëh ~Þk{ Mkw òLk, Ãkku Zu «¼w Mkw t Ëh ~Þk{ Mkw òLk;
hks¼ku økfe ykhíke feLke, ¼Þku nu rËðMk {æÞkLk. Ãkku Zu .xu f. 1
Mku ðfsLkfw t «MkkËe ËeLke, rËLku nu rçkhkÃkkLk;
çkt rËsLk Mkkht øk yk÷kÃkík, fhík {Äw h Mkw h økkLk. Ãkku Zu . 2
f{¤k fhík Mkw ¾Ë Ãkøk[t Ãke, Mkku ðík ©e¼økðkLk;
{w õíkkLkt Ë fu ’ «¼w Mkw ¾Mkkøkh, økku ®ðË økw Lkfu rLkÄkLk. Ãkku Zu . 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
151 152
hk„ : rƒnk„ …Ë-1
™h ™khkÞý Mðk{e, …ku Zu ™h™khkÞý Mðk{e;
hr‚f ~Þk{ ‚w t Ëhðh hs™e, ƒnw Œ „E ƒnw Äk{e...…ku Zu 0 1
™khËkrË Ëþo ™ fks ykÞu , {w õŒ ð] LË r™»fk{e;
ðË™ rð÷kuf {„™ ¼Þu ‚ƒne, fAwfu hnu ™net ¾k{e...…kuZu0 2
s™ƒt Äw fhw ýkfu r‚t Äw , ‡Z ðú Œ yûkhÄk{e;
‚w ¾{u t yƒ …ku Zku ‚w ¾‚k„h, {u t Œð [h™ ™{k{e...…ku Zu 0 3
{kLÞku ƒ[™ ‚w¼„ {kŒkfku, Œƒ ytŒh ‚w¾ …k{e,
ƒú ñk™t Ë fnu ™ð÷ …÷t „ …h, …ku Zu yt Œhò{e,..…ku Zu 0 4
…Ë-2
™h™khkÞý Ëu ðk, …ku Zu ™h™khkÞý Ëu ðk
yf¤ y…kh ‚Ëk yrð™kþe, fkuW ™rn ò™Œ {uðk...…kuZu0 1
òfku ™k{ hxu Œu t ¼ðu , yt Œh „Œ yn{u ðk;
sÞ sÞ þçË fhŒ s™ y„r™Œ, {wr™™khË þwf suðk...…kuZu0 2
ysƒ Œ÷kE …÷t„ yku‚efk, sune yð‚h hwr[ suðk;
™t Ë™ƒ™fu Vq ÷ ƒeAkÞu , s™ {™ {ku Ë fhu ðk...…ku Zu 0 3
~Þk{ {™ku nh ‚w ¾ ‚sò …h, …ku Zu nrh ŒŒ¾u ðk:
ƒú ñk™t Ë yu fkt rŒf [kfh, fhŒ fhŒ …Ë ‚u ðk...…ku Zu 0 4
hkøk : rçknkøk
Ãkku Zeyu Mkw ¾Ëu Lk Mku s{U , Ãkku Zeyu Mkw ¾Ëu Lk Mku s{U 0 xu f.
©e½Lk~Þk{ Açke÷u {ku nLk, rLkÿk ÔÞkrÃk nu Lku Lk. Mku s{U 0 1
ht øk {nku ÷fe yxk ½xkMk{, {Lke ËeÃkf Açke yu Lk;
MkhMk Mkw {Lkfe Mku s Mkt ðkhe, rLkh¾e ÷kßÞku nu {u Lk. Mku s{U 0 2
çkksík íkk÷ {] Ët øk íkt çkw hku , Mkw rLk WÃksík Mkw ¾[u Lk;
økkðík íkkLk rçknkøk {w rLksLk, Mkw ¼øk Mkku nkR nu hu Lk. Mku s{U 0 3
Ëw øÄ Vu LkMk{ Mku s Ãk÷t økÃkh, ~Þk{ fhku Mkw ¾þu Lk;
«u {kLkt Ë fnu þe½ú ¼ku h WXe, Ëw nku LÞw t ~Þk{ ½ku he Äu Lk. Mku s{U 0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
yks {khu ykuhzu hu, ykÔÞk yrð™kþe y÷ƒu÷;
ƒkE {u t ƒku ÷kðeyk hu , ‚w t Ëh Aku „kðk¤k Au ÷...yks0 1
™ehÏÞk ™uýkt ¼he hu, ™xðh ‚wtËh ©e½™~Þk{;
þku ¼k þe fnw t hu , ™eh¾e ÷ksu fku xef fk{...yks0 2
„q t Úke „w ÷kƒ™k hu , ft Xu ykhku ÃÞk {u t nkh;
÷E™u ðkhýkt hu , [hýu ÷k„e ðkh{ðkh...yks0 3
ykÃÞku {ut Œku ykËhu hu, ƒu‚ðk [kf¤eyku fhe ÃÞkh;
…q AÞk …ú eŒ þw t hu , ƒkE {u t ‚ðu o ‚{k[kh...yks0 4
fnku™u nrh õÞkt nŒk hu, õÞkt Úkfe ykÔÞk Ä{ofw{kh;
‚w t Ëh þku ¼Œk hu , yt „u ‚SÞk Au þý„kh...yks0 5
…nu he …ú eŒþw t hu , ‚ku ht „e ‚w t Úký÷e ‚w ¾Ëu ý;
™kze neh™e hu , òu Œkt Œ] ó ™ ÚkkÞu ™u ý...yks0 6
W…h yku Zeyku hu , „q Zku hu xku òu Þk ÷køÞ;
‚s™e Œu ‚{u hu, ÄLÞ ÄLÞ ™ehÏÞk Œu™kt ¼køÞ...yks0 7
{MŒf W…hu hu , ƒkt æÞw t {ku ¤ezw t y{q ÕÞ;
fku rxf hrð þþe hu , Œu Œku ™kðu Œu ™u Œw ÕÞ...yks0 8
hu þ{e fku h™ku hu , fh{kt ‚kÌkku Au Y{k÷;
…ú u {k™t Ë Œku hu , yu Aƒe ™eh¾e ÚkÞku r™nk÷...yks0 9
…Ë-2
‚s™e ‚kt ¼¤ku hu , þku ¼k ðýo ðw t Œu ™e Œu n;
{qrŒo ‚t¼khŒkt hu, {ws™u Q…ßÞku yrŒ M™un...‚s™e0 1
…nu Þko Œu ‚{u hu , nrhyu yt „u y÷t fkh;
suðk {ut ™ehÏÞk hu, Œuðk ðýoðwt fhe™u ÃÞkh...‚s™e0 2
ƒhk‚ f…q h™k hu , …nu Þko ni zu ‚w t Ëh nkh;
Œku hk …k½{kt hu , Œu …h {Äw fh fhu „w t òh...‚s™e0 3
ƒkòw ƒu h¾k hu , ƒkt Ìku f…q h™k þku r¼Œ;
fzkt f…q h™k hu , òu Œkt [ku hu ‚nw ™k r[¥k...‚s™e0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
153 154
…Ë-4
ð¤e ‚ki ‚kt¼¤ku hu, {khe ðkŒko …h{ y™w…;
…h{ r‚Økt Œ Au hu , ‚ki ™u rnŒfkhe ‚w ¾Y…...ð¤e0 1
‚nw nrh¼õŒ™u hu , òðw t nku Þu {khu Äk{;
Œku {w™u ‚uðòu hu, Œ{u þwØ ¼kðu ÚkE r™»fk{...ð¤e0 2
‚nw nrh¼õŒ™u hu , hnu ðt w nku Þu {khu …k‚;
Œku Œ{u {u ÷òu hu , r{ÚÞk …t [rð»kÞ™e ykþ...ð¤e0 3
{ws rð™k òýòu hu, ƒeò {krÞf ‚nw ykfkh;
…ú erŒ Œku zòu hu , sq Xkt òýe fw xw t ƒ …rhðkh...ð¤e0 4
‚ki Œ{u …k¤òu hu, ‚uðo ‡Z fhe {khk r™Þ{;
Œ{ …h heÍþu hu , Ä{o ™u ¼ÂõŒ fhþu ûku {...ð¤e0 5
‚t Œ nrh¼õŒ™u hu , ËeÄku rþûkk™ku W…Ëu þ;
÷xfkt nkÚk™kt hu , fhŒk þku ¼u ™xðh ðu þ...ð¤e0 6
r™ss™ W…hu hu , y{] Œ ðhMÞk yk™t Ëft Ë;
su { ‚nw yki »kÄe hu , …ú eŒu …ku »ku …q hý[t Ë...ð¤e0 7
þku¼u ‚tŒ{kt hu, su{ fkuE Wzw„ý{kt Wzwhks;
Eïh WËÞ ÚkÞk hu, fr¤{kt fhðk s™™k fks...ð¤e0 8
yu …Ë þe¾þu hu, „kþu ‚kt¼¤þu fhe ÃÞkh;
…ú u {k™t Ë™ku hu , Mðk{e ÷u þu Œu ™e Mkkh...ð¤e0 9
hk„ : „hƒe …Ë-1
„EŒe „EŒe ¼hðk™u ™eh, ‚iÞh™k ‚t„{kt hu ÷ku÷;
h{Œk ËeXk ~Þk{ ‚w òý, ht „e÷ku ht „{kt hu ...÷ku ÷0 1
òu Þw t hr‚ÞkS™w t Y…, y÷ki rff yks™w t hu ÷ku ÷;
òýu þhË …q ™{™ku [kt Ë, ðË™ ðú shks™w t hu ...÷ku ÷0 2
‚™{w¾ ykðu „s„rŒ [k÷, fu yt„ {hkuzŒkt hu ÷ku÷;
hr‚Þku ™u ýw t ‚kÚku ™u ý fu , òu hu òu zŒkt hu ...÷ku ÷0 3
™k¾e ƒú ñk™t Ë™u ™kÚk, y[k™f ykt ¾ze hu ÷ku ÷;
{khk r[Œ{kt ÷k„e [ku x fu , ½kÞ÷ ÚkE …ze hu ...÷ku ÷0 4
‚ðu o yt „{kt hu , QXu y¥kh™e ƒnw Vku h;
[ku hu r[¥k™u hu , n‚Œk f{¤™Þ™™e fku h...‚s™e0 5
n‚Œk nu Œ{kt hu , ‚ki ™u Ëu Œk ‚w ¾ yk™t Ë;
h‚Y… {q hrŒ hu , ©enrh fu ð¤ fhw ýkft Ë...‚s™e0 6
yËT ¼w Œ W…{k hu , Ëu Œkt þu »k ™ …k{u …kh;
Ähe™u {q hrŒ hu , òýu ykÔÞku h‚ þ] t „kh...‚s™e0 7
Ônk÷… ðu ý{kt hu , ™u ýkt fhw ýk{kt ¼h…q h;
yt „ku yt „{kt hu , òýu QøÞk y„rýŒ ‚q h...‚s™e0 8
fhŒk ðkŒze hu , ƒku ÷e y{] Œ ‚h¾kt ðu ý;
…ú u {k™t Ë™kt hu , òu Œkt Œ] ó ™ ÚkkÞu ™u ý...‚s™e0 9
…Ë-3
ƒkuÕÞk ©enrh hu, ‚kt¼¤ku ™h™khe nrhs™;
{khu yuf ðkhŒk hu, ‚ki™u ‚t¼¤kÔÞk™wt Au {™...ƒkuÕÞk0 1
{khe {q hrŒ hu , {khkt ÷ku f ¼ku „ ™u {w õŒ;
‚ðu o rËÔÞ Au hu , íÞkt Œku òu Þk™e Au òw õŒ...ƒku ÕÞk0 2
{khw t Äk{ Au hu , yûkh y{] Œ su ™w t ™k{;
‚ðu o ‚k{ú Úke hu , þÂõŒ „w ýu fhe yr¼hk{...ƒku ÕÞk0 3
yrŒ Œu òu {Þhu , hrð þþe fku xef ðkhýu òÞ;
þeŒ¤ þktŒ Au hu, Œus™e W…{k ™ð ËuðkÞ...ƒkuÕÞk0 4
Œu {kt nw t hnw t hu , rî¼w s rËÔÞ ‚Ëk ‚kfkh;
Ëw ÷o ¼ Ëu ð™u hu , {khku fku E ™ …k{u …kh...ƒku ÕÞk0 5
Sð Eïh Œýku hu, {kÞk fk¤ …whw»k …úÄk™;
‚nw™u ðþ fhwt hu, ‚nw™ku …úuhf nwt ¼„ðk™...ƒkuÕÞk0 6
y„rýŒ rðï™e hu, Wí…r¥k …k÷™ …ú÷Þ ÚkkÞ;
{khe {hS rð™k hu, fkuEÚke Œhýwt ™ ŒkuzkÞ...ƒkuÕÞk0 7
yu{ {™u òýòu hu, {khk ykr©Œ ‚ki ™h™khe;
{ut Œku Œ{ yk„¤u hu, ðkŒko ‚íÞ fne Au {khe...ƒkuÕÞk0 8
nwt Œku Œ{ fkhýu hu, ykÔÞku Äk{Úkfe Ähe Ëun;
…ú u {k™t Ë™k hu , Ônk÷ku ðhMÞk y{] Œ {u n...ƒku ÕÞk0 9
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
155 156
…Ë-2
Yze fu‚h fuhe ykz, {™kunh ¼k÷{kt hu ÷ku÷;
[ku Þko ðú s™khe™kt r[Œ, ÷xfŒe [k÷{kt hu ...÷ku ÷0 1
þku¼u ™xðhS™u ‚t„, {™kunh {tz¤e hu ÷ku÷;
fhu Au Þ{w ™k Œehu ¾u ÷, ‚¾k ‚hðu {¤e hu ...÷ku ÷0 2
nu÷e {khkt ÷ku[™ …kBÞkt ÷ku¼ fu, ™eh¾e ™kÚk™u hu ÷ku÷;
feÄkt ‚w ¾zk{kt „w ÷Œk™, „ku …es™ ‚kÚk™u hu ...÷ku ÷0 3
òuŒkt ykze ™shu òuh fu, fktf fku hk¾Œk hu ÷ku÷;
þku ¼u ƒú ñk™t Ë fu ’ [ku x, ™Þ™™e ™k¾Œkt hu ...÷ku ÷0 4
…Ë-3
nu÷e {khu {tËeheyu {kuhkh, …ÄkÞko …úeŒÚke hu ÷ku÷;
hr‚Þu ƒku ÷kðe „ú ne ƒkt Ìk fu , h‚™e heŒÚke hu ...÷ku ÷0 1
‚wtËh Aku„kt {uÕÞkt þeþ, f÷„e þku¼ýe hu ÷ku÷;
…nu Þko Vq ÷zk fu hk nkh, y÷ki rff Aƒe ƒ™e hu ...÷ku ÷0 2
yŒeþu yk™tË ðkæÞku yt„, ÚkE ht„ hu÷ze hu ÷ku÷;
ykðe y÷ƒu ÷k™u ‚kÚk, ƒt Äkýe ƒu ÷ze hu ...÷ku ÷0 3
‚s™e yk{k‚k{k yks, yÄhh‚ …eÄ÷k hu ÷ku÷;
™eh¾e ƒú ñk™t Ë™ku ™kÚk fu , Wh …h ÷eÄ÷k hu ...÷ku ÷0 4
…Ë-4
nu÷e nwt Œku ‚tæÞkxkýu yks, Q¼e’Œe ½hƒkhýu hu ÷ku÷;
hr‚Þku Au ÷Aƒe÷ku ~Þk{ fu , òu ðk fkhýu hu ...÷ku ÷0 1
ykðu „kÞku fu zu ™kÚk, y÷ki rff „kðŒkt hu ÷ku ÷;
„nu he {ku h÷ze™u ‚kË fu , Äu ™ ƒku ÷kðŒkt hu ...÷ku ÷0 2
…nu÷e ð™{k¤k ðúshks, fwtzr¤Þkt fk™{kt hu ÷k÷;
òu E {khw t {™zw t …kBÞw t {ku n, ‚÷w ýk™k ðk™{kt hu ...÷ku ÷0 3
òýe {w s™u ykze {ex fu , nu Œu nu hŒkt hu ÷ku ÷;
[kÕÞk ƒú ñk™t Ë™ku ™kÚk, f{¤ fh Vu hŒkt hu ...÷ku ÷0 4

MŒkuºk
Äkr{o fMŒku ºk{T
©e ðk‚wËuð rð{÷k{]ŒÄk{ðk‚t,
™khkÞýt ™hfŒkhý™k{ÄuÞ{T;
~Þk{t r‚Œt rî¼ws{uð [Œw¼wost [
íðkt ¼ÂõŒÄ{oŒ™Þt þhýt …ú…ãu... 1
rþûkkÚko{ºk r™s¼ÂõŒ{Œkt ™hkýk-
{ufkLŒÄ{o{r¾÷t …rhþe÷ÞLŒ{T;
yükt„Þku„f÷™kù {nkðúŒkr™...íðkt ¼ÂõŒ0 2
ïk‚u™ ‚kf{™w÷ku{rð÷ku{ð]íÞk,
MðkLŒƒornù ¼„ðíÞwYÄk r™sMÞ;
…qhu „Œk„Œs÷kBƒwrÄ™ku…{uÞt...íðkt ¼ÂõŒ0 3
ƒkÌkkLŒrhÂLÿÞ„ýï‚™krÄËið
ð]íÞwËT¼ðÂMÚkrŒ÷Þk™r… òÞ{k™k™T;
ÂMÚkíðkŒŒ:Mð{n‚k …]Úk„eûk{kýt...íðkt ¼ÂõŒ0 4
{kÞk{Þkf] rŒŒ{ku àþw ¼ðk‚™k™kt ,
fŒwo r™»kuÄ{wYÄk ¼„ðíMðY…u;
r™ƒeos‚ktÏÞ{ŒÞku„„ÞwÂõŒ¼kst...íðkt ¼ÂõŒ0 5
rËÔÞkf] rŒíð‚w {nMíð‚w ðk‚™k™kt ;
‚BÞÂøðrÄt …úÚkrÞŒwt [ …Œki h{kÞk;
‚k÷tƒ‚ktÏÞ…ÚkÞku„‚wÞwÂõŒ¼kst...íðkt ¼ÂõŒ0 6
fk{k¥ko ŒMfh™xÔÞ‚r™rî»kLŒ:,
MðMðkÚko r‚rØr{ð [uŒr‚ r™íÞ{uð;
™khkÞýt …h{Þið {wËk M{hLŒt...íðkt ¼ÂõŒ0 7
‚kæðe[fku hþ÷¼kÂMŒr{fk÷ft X
fkufkr™suürð»kÞu»kw ÞÚkið ÷„Àk;
{qŒkio ŒÚkk ¼„ðŒkuºk {wËkrŒ÷„Àt...íðkt ¼ÂõŒ0 8
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
M™unkŒwhMíðÚk ¼ÞkŒwh yk{Þkðe,
ÞîíûkwÄkŒwhs™ù rðnkÞ {k™{T;
ËiLÞt ¼suÞwrhn ‚í‚w ŒÚkk [hLŒt...íðkt ¼ÂõŒ0 9
Ä{oÂMÚkŒihw…„Œiƒ]onŒkt r™siõÞt,
‚uÔÞku nrht: r‚Œ{n: ÂMÚkŒrËÔÞ{qrŒo;
þçËkãhkr„r¼rhrŒ Mð{Œt ðËLŒt...íðkt ¼ÂõŒ0 10
‚ËT„úLÚkr™íÞ…X™©ðýkrË‚õŒt
ƒúkñet[ ‚í‚Ër‚ þk‚Œ{ºkrðãk{T;
‚t‚khò÷ …rŒŒkr¾÷SðƒLÄku !...íðkt ¼ÂõŒ0 11
©e „whw¼su™ MŒkuºk{T
¼ð‚t¼ð¼erŒ¼uË™t, ‚w¾‚t…ífhwýkr™fuŒ™{T;
ðúŒËk™Œ…:r¢ÞkV÷t, ‚nò™tË„whwt ¼su ‚Ëk-1
fhw ýk{Þ[khw ÷ku [™t , þhýkÞkŒs™krŒo {ku [™{T ;
…rŒŒkuØhýkÞ Œí…ht, ‚nò™tË„whwt ¼su ‚Ëk-2
r™sŒ¥ð…ÚkkðƒkuÄ™t, s™ŒkÞk: MðŒyuð Ëw„o{{T
RrŒ r[LíÞ „]neŒrð„únt, ‚nò™tË„whwt ¼su ‚Ëk-3
rðrÄþt¼w{w¾ihr™„únt, ¼ð…kÚkkurÄ…rh¼ú{kfw÷{T;
yr…ÄkÞo {™ku™h…ú¼ ‚nò™tË„whwt ¼su ‚Ëk-4
r™s…kË…ÞkusfeŒo™t, ‚ŒŒt MÞkËT¼ðSð„ku[h{T
RrŒ Þ: fwhwŒu ¢Œqí‚ðt ‚nò™tË„whwt ¼su ‚Ëk-5
ƒrnheûký÷kuf{k™w»kt, r™sË¥kkBƒfËrþo™kt nrh{T
¼s™eÞ…Ët s„ËT„whwt, ‚nò™tË„whwt ¼su ‚Ëk-6
þhýk„Œ… …k……ðoŒt „ýrÞíðk ™ ŒËeÞ‚ËT„wý{T;
yýw{ÃÞŒw÷t rn {LÞŒu ‚nò™tË„whwt ¼su ‚Ëk-7
¼ððkrhrÄ{kuûk‚kÄ™t „whwhks …úfxMð‚t„{{T;
…úfxef]Œðk™T f]…kðþ: ‚nò™tË„whwt ¼su ‚Ëk ‚Ëk-8
¼„ð™T f] …Þk íðÞk f] Œt , s™ŒkÞk{w …fkh{e‡þ{T ;
ûk{Œu …úrŒfŒwo{ºkf:, fwhwŒu Ëe™s™MŒŒkutsr÷{T-9
157 158
©e „ý…rŒMŒkuºk{T
rðΙuþ ! rðΙ[Þ¾tz™™k{ÄuÞ !,
©eþtfhkí{s ! ‚whkrÄ…ðLã…kË !;
Ëw„ko {nkðúŒV÷kr¾÷{t„÷kí{™T !;
rðΙt {{k…nh r‚rØrð™kÞf ! íð{T. 1
‚í…Èhk„{rýðýoþhehfkÂLŒ:,
©er‚r؃wrØ …rh[r[oŒfwtfw{©e:;
ËûkMŒ™u ð÷rÞŒkrŒ{™ku¿kþwÛzku, rðΙt {{k…nh0 2
…kþktfwþkçs…hþqtù ËÄå[Œwr¼o-,
Ëkuor¼où þkuýfw‚w{‚ú„w{kt„òŒ:;
r‚LËwhþkur¼Œ÷÷kx rðÄw …úfkþku, rðΙt {{k…nh0 3
fkÞuo»kw rðΙ[Þ¼eŒrðhtr[{wÏÞi:,
‚t…qrsŒ: ‚whðhihr… {kuËfkãi:;
‚ðuo»kw [ …úÚk{{uð ‚whu»kw …qßÞku, rðΙt {{k…nh0 4
þe½ú kt [™M¾÷™[w t [w hðku æðo fÛX-,
MÚkq÷kuLËwYÿðýnkr‚ŒËuð‚t½:;
þq…o©wrŒù …]ÚkwðŒwo÷Œwt„ŒwLËku, rðΙt {{k…nh0 5
Þ¿kku…ðeŒ…Ë÷tr¼Œ™k„hkòu,
{k‚krË…w ÛÞ‡ÿ] þef] ŒÉûkhks:;
¼õŒk¼Þ…úË ! ËÞk÷Þ ! rðΙhkòu, rðΙt {{k…nh0 6
‚ÿ홂khŒrŒhkrsŒ‚Âífhex:;
fki‚tw¼[kYð‚™îÞ QrsoŒ©e:;
‚ðoºk {t„÷fhM{hý…úŒk…ku, rðΙt {{k…nh0 7
ËuðkLŒfkã‚wh¼eŒ‚whkrŒonŒko,
rð¿kk™ƒkuÄ™ðhuý Œ{ku…nŒko;
yk™trËŒrºk¼wð™uþ ! fw{khƒLÄku !, rðΙt {{k…nh0 8
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
©e n™w{k™ MŒkuºk
™erŒ…úðeý ! r™„{k„{þk† ƒwØu !
hkòrÄhks h½w™kÞf {tºkeðÞo !
r‚LËqh[r[oŒf÷uðh ™ircfuLÿ
©ehk{ËqŒ ! n™w{™T ! nh ‚tfx {ut 1
‚eŒkr™r{¥ksh½q{¼qrhfü-
…úkuí‚khýiff‚nkÞ ! nŒk†…ki½ !;
r™ËoøÄÞkŒw…rŒnkxfhksÄk™u ! ...©ehk{ËqŒ0 2
ËqðkoÞohkðýrð‚úrsoŒþÂõŒ½kŒ-,
fÛXk‚w÷û{ý‚w¾kÓŒSððÕ÷u !;
ÿkýk[÷k™Þ™ÂLËŒhk{…ûk ! ...©ehk{ËqŒ0 3
hk{k„{kuÂõŒŒrhŒkrhŒƒLæðÞku„-
Ëw:¾kÂçÄ{„À¼hŒkr…oŒ…krhƒno !
hk{krLÄú…È{Äw…e¼ðËLŒhkí{™T ! ©ehk{ËqŒ0 4
ðkŒkí{fu‚rn{fkfr…hkxT ŒËeÞ,-
¼kÞkoÅs™e…whwŒ…:V÷…wºk¼kð !
ŒkûÞkuo…{kur[Œ ð…wðo÷Œeðúðu„ ! ©ehk{ËqŒ0 5
™k™kr¼[krhfrð‚]ü‚ðehf]íÞk-
rðÿkðýkhwý‚{eûkýËw:…úÄ»Þo !
hku„Ι‚í‚wŒrð¥kË{tºkò… ! ©ehk{ËqŒ0 6
ÞÒkk{ÄuÞ…Ëf©wrŒ{kºkŒkuàr…,
Þu ƒúñhkûk‚r…þk[„ýkù ¼qŒk:;
Œu {krhfkù ‚¼Þt Ìk…ÞkÂLŒ ‚ íðt !...©ehk{ËqŒ0 7
íðt ¼õŒ{k™‚‚r{ÂÂŒ…qrŒoþõŒku
Ëe™MÞ Ëw{oË‚…홼ÞrŒo¼ks:;
Rüt {{kr… …rh…qhÞ …qýofk{ !...©ehk{ËqŒ0 8
…úkÚko™k
…ú¼w Eþ™k Eþ ‚ðuoþ Mðk{e, ™{w Ëuð™k Ëuð Äk{e yfk{e,
ËÞk¤w fhku ‚w¾ Ëw:¾ku rðËkhku, {™u ©enrh ykþhku Au Œ{khku ...1
rð¼w yk…òu þÂõŒ fÕÞkýfkhe, ð¤e xk¤òu ™kÚk ƒwrØ ™Xkhe,
™ ÷k„u frË ‚t„ r[¥ku ™Xkhku, {™u ©enrh ykþhku Au Œ{khku ...2
…ú¼w …úeŒ ò{u ‚Ëk ¼ÂõŒ{ktÞu, Œ{khku fËe ykþhku ™ ŒòÞu,
{¤u ‚tŒ ™u ¼õŒ™ku ‚t„ ‚khku, {™u ©enrh ykþhku Au Œ{khku ...3
x¤u fk{™u ¢kuÄ su ÷ku¼ ykrË, {xu „kZ y¿kk™ su Au y™krË,
ƒ¤u ytŒhuÚke ƒqhk ‚ki rðfkhku, {™u ©enrh ykþhku Au Œ{khku ...4
Œqxu …úeŒ ‚ki Vu÷rVŒwh{ktÚke, ™erŒ ¼ÂõŒ™ku ÚkkWt M™unu nwt ‚kÚke,
ƒ™w ¼õŒ ‚k[ku fhe Ëun LÞkhku, {™u ©enrh ykþhku Au Œ{khku ...5
‚Ëk Ä{o™k ™e{ …k¤wt Œ{khkt, Œ{ku™u Œsu Œun òýwt ™Xkhk,
¼su su Œ{ku™u {™u Œun ÃÞkhku, {™u ©enrh ykþhku Au Œ{khku ...6
Œ{khw nËu ¿kk™ [kuϾwt ¼hkÞu. {rn{k nt{uþkt ðÄkhu sýkÞu,
z„u ™k frË Ä{o™k ‚ËTrð[khku, {™u ©enrh ykþhku Au Œ{khku ...7
Aqxu Ëun fu fkuE ‚ðoMð ÷qtxu, fËkr… ¾qxu ™ yÒk ™k ™un Œqxu,
ËE yux÷wt nkÚk Ík÷e W„khku, {™u ©enrh ykþhku Au Œ{khku ...8
159 160
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
161 162
…Ë-4
Ä{o QXu …úu{kŒwh ‚wŒfku, ©e{w¾ ™ehÏÞku ykE nku;
ƒnwrðÄ Ëk™ rËÞu rð…ú™fwt, ð† yk¼q»ký „kE nku Ä{o0 1
yrŒ ‚wtËh Arƒ r™h¾e ~Þk{fe, Ä{o …úu{ …w÷fkÞu nku;
„Ë„Ë ftX ‚s÷÷ku[™ {w¾, ð[™ fnŒ ‚fw[kÞu nku Ä{o0 2
òurh …kr™ ð]»k fhŒ rð™trŒ fhwýk fhe ‚w¾fkhe nku;
nu ©ef]»ý yr¾÷ s„Ëeïh, …h{…whw»k yðŒkhe nku. Ä{o0 3
¼Þu ‚™kÚk ™kÚk n{Œku yƒ, Ëhþ ËeÞku ƒnw™k{e nku;
òu fAw fnku ‚kuE n{ rfsu, {wõŒk™tËfu Mðk{e nku. Ä{o0 4
hk„ : Äku¤
…ú „x ÚkÞk …ú ¼w A…i Þk „k{ hu , ¼ÂõŒ {kŒk Ä{o ŒkŒ™w t ™k{ hu ;
fki þ¤ Ëu þ{kt ÄÞku o yðŒkh hu , ™ku { ysðk¤e Yzku [i ºk {k‚ hu ;
Œu zkðku òu þe ™u …w Akðku ™k{ hu , ™k{ ÄÞw o Yzt w ©e½™~Þk{ hu ;
{w ¾zw t þku ¼u yrŒ ƒk÷w zu ðu »k hu , ‚w t Ëh ¼w hk {kÚku ™k™k fu þ hu ;
nh¾u Íw÷kðu {kŒk ËqÄ‚kfh …kÞ hu, {kŒk™u {™ ðnu÷k {kuxk ÚkkÞ hu;
hzŒk h{kzŒk …khrýÞu …ku Zkzu hu , hu þ{e Ëku he ÷E net [fkðu hu ;
…ku Zku …ku Zku …ú ¼w s„™k ykÄkh hu , …ú u {k™t Ë r™Œ ™ðe ÷e÷k „kðu hu ;
hk„ : „hƒe – …Ë-1
‚ku™k™k ƒkuh Íw÷u ™tËrfþkuh, ÃÞkhk™u …khýu ‚ku™k™kt ƒkuh.
nehk {kýuf ƒnw srzÞkt …khrýÞu, fksw þku¼u Au Yze {kuŒezk™e fkuh... ÃÞkhk0 1
fku Ef fk™k™u ™u ýu ‚khu fksr¤Þw t , fku Ef ƒ™kðu Yze fMŒw he™e ¾ku h... ÃÞkhk0 2
ne÷ku „kðu ™u {kŒk nrh™u Íw ÷kðu , nkÚku „ú ne Au Yze neh÷k™e Ëku h...ÃÞkhk0 3
ƒúñk™tË fnu {w¾ hr‚Þk ðk’÷{™wt, „ku…e swðu Au su{ [tÿ [fkuh...ÃÞkhk0 4
…Ë-2
Ä{ofw{kh {khk nizk™ku nkh, Íw÷u …khrýÞu Ä{ofw{kh;
ftfwzk ðhýwt fnk™ fwtðh™wt {w¾zwt, òuE™u {kune Au ðúszk™e ™kh...Íw÷u0 1
fku zu fku zu hu ÍkÍw t nu Œ fhe™u , ÷q ý WŒkhu {kŒk ðkh{ðkh... Íw ÷u 0 2
ne÷ku „kðu ™u „ku…e nrh™u Íw÷kðu, ¼ez {[e Au ™tËS™u îkh... Íw÷u0 3
ƒúñk™tË™ku ðk’÷ku ÷xfk¤ku ÷k÷ku, ysƒ ht„e÷ku Au÷ …úký ykÄkh... Íw÷u0 4
©enrh sL{kuíMkðLkk feíkoLk
hk„ : {k÷e„kzku-…Ë-1
…úu{ðŒe ‚wŒ òÞku y™ku…{, ƒksŒ yk™tË ƒÄkE nku;
…ú„x ¼Þu …qhý…whw»kku¥k{, ‚wh‚ßs™ ‚w¾ËkE nku... …úu{0 1
sÞ sÞ þçË ¼Þku rºk¼wð™{ut, ‚wh™h {wr™s™ nh¾u nku;
‚n‚k ºkk‚ ¼Þku y‚wh™ Wh, ðk{ ™Þ™ ¼ws Vhfu nku... …úu{0 2
r™{o¤ ¼Þku ykfkþ ËþkurËþ, Wz„™ y{÷ …úfkþu nku;
…úVwr÷Œ ¼Þu ‚tŒ{™…tfs, ¾÷ ™r÷r™S{e ºkk‚u nku... …úu{0 3
ƒsŒ ËwtwËwr¼ rðƒwÄ „„™{ut, ƒh¾u ‚w{™ nh¾kE nku;
…úu{{„™ ™k[Œ ‚wh™khe, {wõŒk™tË ƒ÷òE nku... …úu{0 4
…Ë-2
yk™tË yks ¼Þku yð™e …h, yÄ{oŒ{ ¼Þku ™kþ nku;
WËÞ ¼Þku yk™tËhrð ð]»kÄh, AkÞku …úƒ÷ …úfkþ nku... yk™tË0 1
y{÷ ¼Þu ‚rhŒk ‚hðkrh, rºkrðrÄ ƒnŒ ‚{eh nku;
{„™¼Þu rîs Ëuð Ärh™u „W, {„™ ¼Þu {wr™Äeh nku... yk™tË0 2
yrŒ…úfkþ ÷r¾ r™s {trËh{ut, ¼ÂõŒ{kŒ yfw÷k™e nku;
fkuxe rðÄw‚{ ‚w¾{Þ þeŒ÷, r™sŒ™ ‚wÄ rð‚hkr™ nku.. yk™tË0 3
rËÔÞŒusfu {æÞ {™kunh, ƒk÷Y… ¼„ðk™ nku;
{wõŒk™tË fnu ¼ÂõŒ{kŒ ÷r¾, ÚkrfŒ ¼Þu „w÷Œk™ nku... yk™tË0 4
…Ë-3
©e …whw»kku¥k{ ûkh-yûkh …h, yr¾÷¼wð™ ykÄkh nku;
r™s EåAk Œut ð]»k¼h …ú„xu, r™ßs™ ‚w¾ ËkŒkh nku... ©e0 1
fnkƒh™wt Aƒe yt„yt„…úrŒ, W…{k fne ™ òE nku;
fkurx {™kus‚rƒ rºk¼wð™fe, yuf hku{ ‚{ ™ktrn nku... ©e0 2
‚f÷ s÷Ë Œ™ ™Þ™ s¤sË÷, …qh™ þrþ {w¾ nk‚ nku.
Y…r‚tÄw‚u r™f‚e {k™w, Y…{r™ …úfkþ nku... ©e0 3
fh ‚hkus ykò™w …ú÷trƒŒ, [h™ f{÷‚{ þku¼u nku;
©eðí‚ktrfŒ ðûkMÚk÷ ÷r¾, {wõŒk™tË {™ ÷ku¼u nku... ©e0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
163 164
…Ë-3
‚tŒku™k ~Þk{ ËkuÞ÷e ðu¤k™k Ëk{, …kuZâk …khrýÞu ‚tŒku™k ~Þk{ xuf0
{w¾zwt òuðk {kðk™wt ykðu {w™eïh, yhs fhu Au Q¼k ™tËS™u hu Äk{... …kuZâk0 1
ðkhk Vuhe Íw÷kðu hr‚Þk ðk÷{™u, „ku…e {u÷e™u ½hzk™kt hu fk{... …kuZâk0 2
fk÷wt ƒku÷u Au ðk’÷ku {™zk™u {ku’Œk, hkuŒk hnu Au Ak™k hkÄk™u ™k{... …kuZâk0 3
ƒúñk™tË™ku ðk÷ku sL{ ‚t„kÚke, ðús™k ðk‚e™u Xhðk™w hu Xk{... …kuZâk0 4
…Ë-4
ƒk÷wzu ðuþ {kÚku þku¼u Au fuþ, ðnk÷ku h{u Au {khk ƒk÷wzu ðuþ xuf0
yr¾÷ ƒúñktz™ku fhŒk y¾trzŒ, ™kÚk fhu Au ÷e÷k ™tËS™u ™u‚... ðnk÷ku0 1
hr‚Þk …úeŒ{™u „ku…e Œuze h{kzu, su™k {rn{k™ku …kh …k{u ™ þu»k... ðnk÷ku0 2
Ëu¾e …t¾e™u {khku ~Þk{ zhu Au, æÞk™ Ähu Au su™wt rþðS nt{uþ... ðnk÷ku0 3
ƒúñk™tË™ku ÃÞkhku Sð™ {khku, ÷k÷ ykt¾z÷e{kt hk¾e™u ÷uþ... ðnk÷ku0 4
hk„ : fkVe-…Ë-1
Mðk{e …ú„x ÚkÞk Œu ‚nw ‚kt¼¤ku hu, ‚kÄws™™u y÷kirff MðkË,
„wý „kEyu …rðºk Ä{oðtþ™k hu-xuf.
su ™e {kŒk ¼ÂõŒ ™k{u {nk‚Œe hu , r…Œk …kt zu nrh…ú ‚kË-„w ý.
„w ýðt Œ A…i Þk yu f „k{ Au hu , …k‚u yðÄ™„h {ku xw t Äk{-„w ý.
[i ºk þw õ÷™ð{eyu …ú ¼w sÂL{Þk hu , nrhf] »ý ÄÞw O Au þw ¼™k{-„w ý.
ƒk¤÷e÷k fhu Au ƒnw ¼kŒ™e hu , {kŒr…Œk™u n»ko ™ {kÞ-„w ý.
Ônk÷ku [t ÿf¤k™e …u hu ðÄŒk hu , ™h™khe òu E™u ¾w þe ÚkkÞ-„w ý.
ykX ð»ku o …kBÞk Œu W…rðŒ™u hu , ŒßÞt w ¼w ð™ ykýe™u ði hkøÞ-„w ý.
„w ý [rhºk {™ku nh „kððk hu , {éÞku ƒú ñk™t Ë™u {k„-„w ý.
…Ë-2
[kÕÞk W¥kh rËþk{kt …kuŒu yuf÷k hu, ð™ …ðoŒ yku¤tøÞk Ëþðeþ,
ƒr÷nkhe ™ð÷ ½™~Þk{™e hu xuf.
{w õŒ™kÚk sE™u Œ… feÄ÷w t hu , ‚kÄe Þku „f¤k Œu s„Ëeþ-ƒr÷.
íÞkt Úke ŒeÚko fhŒk …ku Œu [kr÷Þk hu , fhŒk ƒnw s™™u W…Ëu þ-ƒr÷.
s„ÒkkÚk sE Ërûký …ÄkÞko hu , …Ae ykÔÞk Œu …rù{ Ëu þ-ƒr÷.
„u nu he AkÞk ysƒ r„h™kh™e hu , ¼u xâk hk{k™t Ë ‚w ¾ft Ë-ƒr÷.
ËE Ëeûkk …ku Œk™w t …Ë MÚkkr…Þw t hu , ÄÞw O ™k{ Œu ‚nò™t Ë-ƒr÷.
fåA „w so h Ähk™u …kð™ fhe hu , ykðe ðMÞk Ëw „o …w h yk…-ƒr÷.
ƒú ñk™t Ë fnu s„ W…h hu , ðæÞku rË™ rË™ yrÄf …ú Œk…-ƒr÷.
…Ë-3
íÞktÚke r™s fwxwtƒe™u ŒuzkrðÞkt hu, ƒuW ¼kE ¼kE™ku …rhðkh,
ðÄe þku¼k yrÄf Ä{oðtþ™e hu-xuf.
{ku xk ¼kE Œu hk{…ú Œk…S hu , Aku xk RåAkhk{ WËkh-ðÄe.
{ku xk ƒt Äw ™k yðÄ…ú ‚kËS hu , ƒt Äw Aku xk™k h½w ðeh-ðÄe.
ƒu ™u yk[kÞo fÞko ‚í‚t „™k hu , òýe Ä{o ½w ht Äh Äeh-ðÄe.
Ä{o ðt þe nku Þ Œu hnu Ä{o {kt hu , …hrºkÞk ‚w Œk {kŒ ‚{k™-ðÄe.
…h…w hw »k ƒkE™u r…Œk ‚h¾ku hu , nku Þ Aku xku Œu …w ºk r™Ëk™-ðÄe.
fhu …w hw »k …ú ƒku Ä Yzk …w hw »k™u hu , fhu rºkÞk rºkÞk™u W…Ëu þ-ðÄe.
yu ðe heŒu WØð ‚t …ú ËkÞ™e hu , fnu ƒú ñk™t Ë …k… ™rn ÷u þ-ðÄe.
…Ë-4
‚kðýeo „kuºk þk¾k fkiÚk{e hu, ‚hðrhÞk ƒúkñý ðuË ‚k{,
Yze WØð{Œ™e fnwt heŒze hu-xuf.
Œu ™kt Yzkt …ú ðh ð¤e ºký Au hu , ‚ðu o íÞk„e ™{u r™»fk{- Yze.
LnkÞu Äku Þu …q ò ÷E nkÚk{kt hu , …ú u {u ™{ðw t „ú ne™u „w hw …kÞ-Yze.
W…Ëu þ Ëeyu Wh Ähkðku hu , su Úke sL{ {hý Ëw :¾ òÞ-Yze.
ËkY {kxe [ku he yðu he {q fðkt hu , yu ðk r™Þ{ Ähkðu ‚kûkkŒ-Yze.
™rn rnt ‚k ðx÷kðu ðx÷u ™net hu , ™rn fhu …ku Œ…ku Œk™e ½kŒ-Yze.
su ðku nku Þ yrÄfkhe Œu ðku òu E™u hu , …Au ‚t ¼¤kðu {t ºkhks-Yze.
ƒú ñk™t Ë fnu yu {Œ y™w ‚hu hu , Œu ™k ‚hu y÷ki rff fks-Yze.
hk„ : hk{f÷e …Ë-1
{kŒk …úu{ðŒe Íw÷kðu fwtðh …khýu,
Íw÷u Y…k¤ku ht„¼e™ku hkSð™uý, {kŒk0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
165 166
{w¾zwt ™eh¾e ™eh¾e òÞu nrh™u ðkhýu,
ƒku÷u ¾{kt ¾{kt fne {kŒk {Äwhkt ðuý... {kŒk0 2
½rzÞwt rðïf{koyu …khrýÞwt ƒnw þku¼Œwt,
szeÞk …khrýyu {rý nehk hí™ y…kh; {kŒk0 3
yku…u yku‚heyu ™h™khe™kt {™ ÷ku¼Œwt,
ͤfu ‚qhs™k hÚk ‚h¾wt rƒtƒkfkh... {kŒk0 4
…kuZâk …khýeÞu nrhf]»ý Ä{o‚wŒ ©e nrh,
…ú„xâk …whw»kku¥k{S yÄ{ ykuÄkhý nkh; {kŒk0 5
{kŒk rn÷ku „kðu Íw÷hkðu …úeŒu yrŒ,
ðnu÷k {kuxk Úkkyku nizk fuhk nkh... {kŒk0 6
{kíkk {k¾ý Mkkfh s{kzu søkËeþLku,
s{ku SðLk {khk «ký ík{u ½Lk~Þk{. {kŒk0 7
rLkh¾e nh¾u {kíkk yr¾÷¼wðLkÃkrík EþLku,
«u{kLktËLkk Mðk{e ÃÞkhk Ãkwhýfk{. {kŒk0 8
…Ë-2
{kŒk …khrýÞu Íw÷kðu ©e ½™~Þk{™u,
‚wËth huþ{ fuhe Ëkuhe ÷E™u nkÚk... {kŒk0 1
{kŒk rn÷ku „kðu ÷E ÷E nrh™kt ™k{™u,
Íw÷ku Ä{ofwtðh …ú¼w ‚wh™h {wr™™k ™kÚk... {kŒk0 2
ðksu …khrýÞu ƒnw Äýýýýýýý ½txze,
[hýu Íýýýýýýý ÍktÍh™ku Íýfkh; {kŒk0 3
¾ýýýýýýý ¾ýfu ½w½hze nu{u sze,
„ýýýýýýý Íýýu ½w½hzk™e nkh... {kŒk0 4
ƒku÷u …ktsrhÞu ƒnw …ûke nrh™u yk„¤u,
{u™k …ku…x fwfwox fkuÞ÷ {kuh [fkuh; {kŒk0 5
¼eŒu yk÷uÏÞkt ƒnw r[ºk {™kunh fk„¤u,
Œu™u òuE òuE hkS ÚkkÞu Ä{orfþkuh... {kŒk0 6
yk„u y™tŒ ¼kŒ™kt h{fz÷kt ykýe ÄÞkO,
[frh ¼{hk ½w½hk fkuÞ÷ ykrË yÃkkh; {kŒk0 7
[q‚u ‚ku™k fuhwt [w‚ýeÞwt nh¾u ¼Þko,
…úu{k™tË™k Mðk{e ‚wtËh Ä{ofw{kh... {kŒk0 8
…Ë-3
Íw÷u …khrýÞu ©e …whw»kku¥k{ f{÷k…rŒ,
su™ku …kh ™ …k{u rþð ƒúñk {wr™þu»k... Íw÷u0 1
yu Œku yr¾÷ ¼wð™™k fŒko nŒko Au yrŒ,
þku¼u ™h ™kxf Ähe nrh ƒk÷wzu ðu»k... Íw÷u0 2
su™k yuf hku{u fkurx ƒúñktz QzŒkt Vhu,
su™e ¼úfwrx òuE™u Úkh Úkh ft…u fk¤; Íw÷u0 3
Œu …ú¼w …úkf]Œ ƒk¤f™e …uXu hwË™ fhu,
Qzu [f÷kt Œu òuE ƒeÞu Ëe™ËÞk¤... Íw÷u0 4
su™e rþðƒúñk‚™fkrËf …qsu [k¾ze,
su™k ðkhýeÞk ÷E ðLËu {wõŒ y™uf, Íw÷u0 5
ft…u fk¤{kÞk su™e ¼]fwrx òuE™u ðktfze,
yuðku y™tŒ þÂõŒÄh yûkh…rŒ …ú¼w yuf... Íw÷u0 6
Œu …ú¼w …ú„xâk rîsfw÷ r™ßs™™u ‚w¾ yk…ðk,
fhðk ½kuh fr¤{kt y™uf …rŒŒ WØkh; Íw÷u0 7
ykÔÞk yðr™ W…h Ä{o yufktrŒf MÚkk…ðk,
yuðk …ú„x nrh …h …úu{k™tË ƒr÷nkh... Íw÷u0 8
…Ë-4
{kŒk …úu{ðŒe Íw÷kðu ‚wŒ ½™~Þk{™u,
™eh¾e Y… {™kunh nizu nh¾ ™ {kÞ... {kŒk0 1
{kŒk …Þ™wt …k™ fhkðu …qhýfk{™u,
÷eyu ðkhýeÞk yrŒ nh¾u rn÷ku „kÞ... {kŒk0 2
{kŒk yktsý ÷uE yrýÞk¤e yktsu ykt¾ze,
™eh¾u …qhý [tÿ ‚he¾wt ðË™ rðþk¤... {kŒk0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
167 168
nrh™e ykt¾÷ze f{¤ furh …kt¾ze,
™k‚k ™{ýe ‚wtËh Ëe…u yÄh …úðk¤... {kŒk0 4
nrh™u ftXu fkiMŒw¼ nkt‚÷ze hŒ™u sze,
fuzu ftËkuhk{kt f™f ½w½hze [kh... {kŒk0 5
{kŒk ykt¾÷ze yk„uÚke ™ {u÷u yuf ½ze,
{w¾zwt [wtƒe Ëw:¾zkt ÷eyu ðkhtðkh... {kŒk0 6
nrh™u ~Þk{ þhehu yt„h¾e yŒ÷‚Œýe,
{kÚku rf™¾k…™e xku…e hŒ™ szkð... {kŒk0 7
þku¼u þku¼k‚k„h …khýeÞu þku¼k{ýe,
òuðk …úu{k™tË™k Wh{kt …h{ WAkð... {kŒk0 8
hk„ - „hƒe : …Ë-1
«„x ÚkÞk ‚w¾fkhe, A…iÞk{kt «„x ÚkÞk ‚w¾fkhe,
©enrh yks yðŒkhe A…iÞk{kt «„x ÚkÞk0
ƒú ñk™u ¼ð þu »k ‚khË „kðu hu , „kðu su ™u ðu Ë [khe. A0 1
fku xe fÕ… su ™w t æÞk™ Ähu Au hu , ÿZ {w r™ ðú Œ Äkhe. A0 2
fkhý «u hf ‚ðo ™k fnkðu hu , ¼õŒðí‚÷ ¼Þnkhe. A0 3
yðÄ«‚kË fnu yð™e W…h hu , Œkhðk y™t Œ ™h™khe. A0 4
…Ë-2
¾u÷ fhu ƒnw™k{e, A…iÞk{kt ¾u÷ fhu ƒnw™k{e,
yûkhÄk{™k Äk{e. A…iÞk{kt ¾u÷ fhu0
ƒk÷f ‚nw ™u …k‚u ƒku ÷kðe hu , ¾u ÷ hk¾u ™rn ¾k{e. A0 1
‚nw s™™u ‚w ¾ yk…u y÷ki rff hu , ©e ‚nò™t Ë Mðk{e. A0 2
¾u ÷ ¾u ÷kðe™u y„rýŒ s™™u hu , feÄk …ku Œu r™»fk{e. A0 3
yðÄ«‚kË fnu yu Aƒe ™eh¾e hu , ni Þk™e …q he {U Œku nk{e. A0 4
…Ë-3
™khkÞý ‚h{kt ™nkðu, A…iÞk{kt ™khkÞý ‚h{kt ™nkðu,
¾ktŒuÚke ¾u÷ {[kðu, A…iÞk{kt ™khkÞý ‚h{kt0
™nkðu ðk’÷ku ™u ƒnw Œk¤e ƒòðu hu , òu ðk™u ‚w h{w r™ ykðu . A0 1
òu E ÷e÷k s„™k Sð™™e hu , yk™t Ë Wh ™ ‚{kðu . A0 2
sÞ sÞfkh fhu Ëu ð òu E™u hu , ÄkE™u …w »…u ðÄkðu . A0 3
yðÄ«‚kË™k ™kÚk™e ÷e÷k hu , òu E™u ¼ðËw :¾ òðu . A0 4
…Ë-4
÷e÷k fhu ht„ ÷uhe, A…iÞk{kt ÷e÷k fhu ht„ ÷uhe,
fxe …h fkt[™e …u’he, A…iÞk{kt ÷e÷k fhu0
yt „h¾e yt „u Äkhe y™ku …{ hu , …k½ „w ÷kƒe rþh ½u he. A0 1
…w hðk‚e ‚nw ™u …w Á»kku ¥k{ hu , n‚e yk…u ‚w ¾ nu he. A0 2
òt ƒw Œýk òÞ V÷ ¾kðk hu , ƒk„{kt ‚¾k ‚t „ ½u he. A03
yðÄ«‚kË™k ™kÚk™e ÷e÷k hu , Ëu ¾e x¤u ¼ð Vu he. A0 4
…Ë-5
~Þk{ ‚wtËh ‚w¾ËkE, A…iÞk{kt ~Þk{ ‚wtËh ‚w¾ËkE,
¾u÷ fhu nh¾kE. A…iÞk{kt ~Þk{ ‚wtËh0
ƒnw ™k{e ƒk÷f ƒnw ÷E™u hu , h{u ¼{u …w h{kt ne. A0 1
fku Ef rË™ rðïkr{ºke{kt òE hu , ½q { {[kðu ÄkE. A0 2
fku Ef rË™ Ä{o Œ÷kð òE™u hu , ™k’ðu Œu feŒo ™ „kE. A0 3
yðÄ«‚kË fu ’ ™khkÞý ‚h{kt hu , ƒnw ™k’ðu ƒ¤¼kE. A0 4
…Ë-6
ÄLÞ A…iÞk™k ðk‚e, r™„{ fnu ÄLÞ A…iÞk™k ðk‚e,
su™k ¼u¤k hBÞk yrð™kþe r™„{ fnu ÄLÞ0
fku xe ƒú ñkt z™k fŒko su fnkðu hu , hBÞk su ‚t „u nw ÷k‚e. r™0 1
‚nw s™™u ‚w ¾ yk…u y÷ki rff hu , ~Þk{‚w t Ëh ‚w ¾hkrþ. r™0 2
‚ðo ŒeÚko ™w t V¤ ‚nw …kðu hu , ™Úke „Þk „Þk fkþe. r™0 3
yðÄ«‚kË fnu yu …w hðk‚e hu , «„x «¼w ™k W…k‚e. r™0 4
…Ë-7
A…iÞk Äk{ {kuxwt s„fkðu, A…iÞkÄk{ {kuxwt s„fkðu,
Œu™e Œku÷u ƒeswt fkuE ™kðu, A…iÞk Äk{ {kuxwt0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
169 170
‚kŒ …w he [kh Äk{ Ähk …h hu , Œu …ý Œu Œku ÕÞ ™kðu . A0 1
fw ¤ y™t Œ ¼ð Œhu Œu Œu ™k hu , òE íÞkt ©kØ fhkðu . A0 2
fku rxf …k… fÞko s™ su ™u hu , ™k{ ÷u Œkt …k… òðu . A0 3
yðÄ«‚kË fnu òŒk A…i Þk{kt hu , s™ yûkhÄk{ òðu . A0 4
hk„ : ©e MknòLktË Mðkr{Lkk ËkShu …Ë - 1
Lkøkh yÞkuæÞkLke ÃkkMku yuf økk{ Au hu,
íkuLkwt Lkk{ þw¼ AÃkiÞk Au Mkkh hu ðk÷kLke fnw ðkíkze hu.
íku{kt rð« hnu Au Ä{o Ëuð Lkk{Lkk hu,
íkuLke rºkÞk þw¼ ¼Âõík økwý ¼tzkh hu ... ðk÷kLke 1
íkuLku ½uh «¼w {unuh fhe ykðeÞk hu,
fhðk fkurx fkurx Sð ¼ð Ãkkh hu ... ðk÷kLke 2
Yze hkík økE Au ËMk ½ze òÌkhu hu,
íÞkhu «økxâk ðk÷ku yûkhLkk ykÄkh hu ... ðk÷kLke 3
Mkðuo {kLkwLke {¤eLku {tøk¤ økkÞ Au hu,
nrhLku {kuríkzu ðÄkðu ¼he Úkk¤ hu ... ðk÷kLke 4
LkkhýËkMkLkk ðk÷kLku òÞ ðkhýu hu,
½ýwt ½ýwt Sðku ¼Âõík fuhk çkk¤ hu ... ðk÷k 5
hk„ : {w¾zkLke {kÞk ÷køkehu, {kunLkíkkhk …Ë - 1
AÃkiÞk{kt Mkw¾fkhehu «økx ÚkÞk, yLkwftÃkk Qh Äkhe hu, «økx ÚkÞk. xuf0
¼ÂõíkLkk ¼qðLk rð»ku, íkus íkus íkus rËMku, íkus rð»ku Eþ Eþ hu. «økx 1
ykLktË ykLktË AkÞku, Mkr{h rþík¤ ðkÞku, {kuríkzktLkku {u½ ykÔÞku hu. «økx 2
{kLkwLke {tøk¤ økkðu, nrhLku òuðkLku ykðu, {w¾ òuELku {wË Ãkkðu hu. «økx 3
Mkwh Mkki ði{kLk ÷kðe, Vw÷ ð]rü fhu ykðe, «u{ Ãkqhku Ëþkoðe hu. «økx 4
ËkMk íkku Lkkhý fu’Au Ãkwhý ÃkwY»kkuík{ su Au, Ä{oLkk fw{kh íku Au hu. «økx 5
hk„ : yks hkrÄfk çkkøk{kt rLkÏÞko økwýðtík økehÄkhe …Ë - 1
yks AÃkiÞk økk{{kt MksLke, ½uh ½uh {tøk¤k[kh. xuf
¼ÂõíkLkwt ¼køÞ yrík¼khe, «økxâk «¼w økwýðtík røkhÄkhe,
Äh{Ëuð ½uh ÄÞkuo yðíkkh. yks AÃkEÞk. 1
{kLkLke {¤e {¤e {tøk¤ økkÞ, ðk÷kLku ð¤e ð¤e òuðk òÞ.
{qfu Lkrn Auxu yuf ÷økkh. yks AÃkiÞk. 2
MkkuLkkLkku Úkk¤ ¼he ÷kðu, ðk÷kLku {kuríkzu ðÄkðu,
ðkòt ðkøku Äh{ËuðLku Ëhçkkh. yks AÃkiÞk. 3
nrh {w¾ òuE ykLktË Ãkk{u, çkku÷kðu fne fne ½Lk~Þk{,
þku¼u rþh xkuÃke íkus ytçkkh. yks AÃkiÞk. 4
ftËkuhku frxÃkh yrík þku¼u, ÍktÍhLku Íw÷ze{kt {Lk ÷ku¼u,
LkkhýËkMk ðkhe òÞ ðkh nòh. yks AÃkiÞk. 5
hk„ : „hƒe …Ë-1
{khu yk™t Ë™ku rË™ yks hu , …ú ¼w …ú „xâk fÕÞký™u fks hu ...1
ðk’÷ku y™tŒ ƒúñktz™k Eþ hu, þe þku¼k ð¾kýtw s„Ëeþ hu...2
‚nò™t Ë [k¾rzÞu [rzÞk hu , ðu Z Ëþu ykt „r¤Þu srzÞk hu ...3
nu {-fzkt ™u ƒksw ƒt Ä hu , {w ¾ þku ¼u …q ™{fku [t Ë hu ...4
…nuhe Q¼k …eŒktƒh ò{k hu, {w¾ {hfu ™u ykðu nrh ‚k{k hu...5
yt „h¾u szu ÷ ÷k÷ ƒw xe hu , su { rfhýw t ‚q hs™e Vq xe hu ...6
ðk’÷u …k{he™e …÷ðx ðk¤e hu, {ktrn hk¾e Au ðuý h‚k¤e hu...7
fu zu þku ¼u ‚ku ™u he Vu t xku hu , Yzku ÷k„u Y{k÷ ™u hu xku hu ...8
ftXu fkiMŒw¼{rý™e {k¤k hu, VqÕÞk Q¼k Au fk’™ „kuðk¤k hu...9
fk™w {kt ft w zr÷Þk Aksu hu , nrh™u {kÚku {w „x rƒhksu hu ...10
f÷„eyu nehk ͤfu hu , su { ðes y»kkze [¤fu hu ...11
ðk’÷ku [k÷u [xfŒe [k÷u hu, nrh™u „r÷Þkt …zu Au ƒuW „k÷u hu...12
ykðe net[u rntzku¤k ¾kxu hu, s™ ykðu Ëþo™ fhðk {kxu hu...13
Aƒe ™eh¾e™u [hýu …zu hu , …q ò y¥kh [t Ë™™e [zu hu ...14
Qzu yrƒ÷ „w ÷k÷ y…kh hu , ™kðu r…[fkhe™ku …kh hu ...15
nrh™u Aktxâk fu‚rhÞk ½ku¤e hu, ðk’÷ku nkutþuh{kzu nku¤e hu...16
rðÄ rðÄ™kt Œu ðkòt ðksu hu , ™„khkt ºkt ƒk¤w „ksu hu ...17
ðk’÷ku s{kzâk™e sw ÂõŒ òýu hu , [t Ë™™k [ku fk Œkýu hu ...18
ðk’÷ku …eh‚u ™u …‚khu hu , ™ s{u Œku ÷kzðu {khu hu ...19
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
171 172
…t „Œ{kt …kt [ðkh VrhÞk hu , ðk’÷ku ‚ðu o ‚t Œku ™u {r÷Þk hu ...20
íÞkt {åÞku Au …ú u {™ku fe[ hu , ‚ðu o ‚t Œku h{u Au rnt [ hu ...21
ðk’÷ku n‚e™u …kzu Œk¤e hu, yuðe ÷e÷k y÷kirff ¼k¤e hu...22
yu™e þku¼k Œu þe ð¾kýu hu, ¼q{k™tË …h{ ‚w¾ {kýu hu...23
hk„ : nk÷hzwt …Ë-1
yÞkuæÞk ‚hÞwŒxu ‚t¼¤kÞ, {Äwh s¤ Œht„ nk÷hzwt,
A…iÞk „k{ ‚e{kzu „ðkÞ, {eXu ‚qh …ûke™wt nk÷hzwt-yÞkuæÞk01
‚hðrhÞk ƒúkñý fw¤ yu, Ä{o-¼ÂõŒ™u „]n {trËrhÞu,
Eïh™ku yðŒkh ÚkkÞ, [ku½rzÞkt [÷ðu nk÷hzwt-yÞkuæÞk02
‚tðŒ yZkh ‚kzºkeþ, [iºk ‚wrË ™{ðe™e hkrºk,
s™BÞk hk{ Y…u ¼økðk™, Vu÷kÞwt yk™tË nk÷hzwt-yÞkuæÞk03
yÂhk „tÄðkuo íÞkt ykðu, ™tË™ð™-Vq÷zu ðÄkðu,
©eS™u …khrýÞu …Ähkðu, rfÒkh „ý „kÞu nk÷hzwt-yÞkuæÞk04
Ëuð Ëuðe ònT™ðe s¤™e, ¼he ÷kðe ‚wðýo „k„hze,
fu‚rhÞkt M™k™ fhkðu, „kÞu „hðu nk÷hzwt-yÞkuæÞk05
™h™khe ƒk¤ W¼hkÞu, nehk {kuŒe™e {k¤k Ähkðu,
ÍrhÞk™e …kuþkf …uhkðu, ‚wýkðu ‚qhe÷wt nk÷hzwt-yÞkuæÞk06
{kŒk «u{ðŒe nw÷‚kðu, ™ðhí™ nªzku¤u nª[kðu,
‚kunu „kðu ‚f÷ ‚t‚kh, ‚nò™tË™wt nk÷hzwt-yÞkuæÞk07
hkò hkýe ‚tŒ {ntŒ, Ëþo™ ykðu Au y™tŒ,
Œu Œku Œhu Au ¼ð‚k„h, ‚nò™tË™wt nk÷hzwt-yÞkuæÞk08
hk„ : Ä™k©e – …Ë-1
…ú„x ¼Þ Ëku ðeh, ƒÿe…rŒ …ú„x ¼Þu Ëku ðeh;
™h ™khkÞý Y… y÷kirff, ‚wtËh „kih þheh... ƒÿe0 1
[iºk þwõ÷ ™ð{efe r™rþ, ‚ƒ s„ nkhe …eh;
ƒúkñ{wnqŒo òu„ r‚rØ hrð þw¼, sL{uW ~Þk{ ‚wÄeh...ƒÿe0 2
Ä{o yrnt‚k fhŒ ™wAkðh, ¼E Ëuð™fe ¼eh;
ƒkòt ¼uh þh™kE ™kuƒŒ, ƒksŒ {]tË„ „t¼eh... ƒÿe0 3
„kðŒ ‚whrºkÞ „eŒ {™kunh, WzŒ „w÷k÷ yƒeh:
ƒúñk™tË fnu nrh …ú„xu, y„rýŒ ¼wð™ y{eh... ƒÿe0 4
…Ë-2
¼ÞuW …ú„x ËkuWt ¼úkŒ, Ä{o½h ¼ÞuW …ú„x ËkuW ¼úkŒ;
™h ™khkÞý …wºk r™h¾fu, nh¾u yrnt‚k {kŒ... Ä{o0 1
…úkiZ …úŒk… …úVwrÕ÷Œ fktrŒ, Aƒe ƒh™e ™net òŒ;
þu»k ‚whuþ {nuïh þkhËk, ™khË {wr™ „w™ „kŒ... Ä{o 2
Ä{oÉr»k Äh nkuŒ fwŒqn÷, Ëuð ‚w{™ ðh»kkŒ;
™kiŒ{ ht„ yÂhk ™k[Œ, ytŒh yrŒ nh¾kŒ... Ä{o0 3
yrnt‚k {kŒ {™ {wrËŒ ¼E ßÞwt, Ëu¾Œ Ë„™ y½kŒ;
ƒúñk™tË fnu òfu ‚wŒfku, …kh r™„{ ™rn …kŒ... Ä{o0 4
…Ë-3
™h ™khkÞý ~Þk{, …ú„x ¼Þu ™h ™khkÞý ~Þk{;
ƒksŒ ƒkòt yrÄf ƒÄkE, Ä{o Ér»kfu Äk{... …ú„x0 1
„kih þheh Äeh ËkuW þku¼Œ, ‚tŒ™fu yr¼hk{;
fku{¤ fkÂLŒ r™h¾e ðË™fe, ÷ksŒ fkurxf fk{... …ú„x0 2
™kxkht¼ fhŒ ‚wh™khe, „kðŒ W[u „úk{;
{nk…ú¼w Œ™w Ähfu yrnt‚kfe, ‚ƒ rðrÄ …qhe nk{... …ú„x0 3
xkuzu Œkuhý rðrðÄ ƒtÄkÞu, {kýf {kuŒe Ëk{;
ƒúñk™tË hnku ‡„ yk„u, ËkuW Aƒe ykXw ò{... …ú„x0 4
…Ë-4
™h ™khkÞý ËkuÞ, …ú„x ¼Þu ™h ™khkÞý ËkuÞ;
Ä{o Ér»kfu ‚Ë™ y÷kirff, yk™tË Wí‚ð ÚkkÞ... …ú„x0 1
yƒeh „w÷k÷fe Äq{ ¼E ni, AktxŒ fwtfw{ ŒkuÞ;
{ne {k¾™fe fe[ {[kE, Ëu¾e hnu ‚wh {kuÞ... …ú„x0 2
{tz… h[u îkhfu yk„u, MŒt¼ fu÷fu ƒkuÞ;
ËuðrºkÞk {e÷ {t„¤ „kðŒ, ht„ ¼hu ‚ƒ fkuÞ... …ú„x0 3
sL{ ÷uŒ ‚{ ‚ƒ Sð™fu, Ëe™u …kŒf ¾kuÞ;
ƒúñk™tË ‚wV¤ ÚkE yr¾Þkt, {qhrŒ {™kunh òuÞ... …ú„x0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
173 174
hk„ : „hƒe – …Ë-1
‚nò™tË Mðk{e hu, ™ …ú„xŒ yk ‚{u hu,
…úkýe fkuE …k{Œ ™rn ¼ð…kh hu;
{rŒÞk ™u …k¾tze hu, þçË™e Ík¤{kt hu,
ƒktÄe ƒktÄe ƒku¤Œ Sð y…kh hu...‚nò™tË0 1
fk{e ¢kuÄe ÷ku¼e hu, „whw ÚkE ƒu‚Œk hu,
sŒe ‚Œe szŒ ™rn s„{ktÞ hu;
¿kk™™u ðihkøÞ hu, ¼ÂõŒ Íwhe™u hu,
{he Íhe òŒ ™ ÷k½Œ õÞktÞ hu...‚nò™tË0 2
fk¤et„k™e Vkuòu hu, fhŒ yrŒ òuh™u hu,
fhe „whw …trzŒ{kt …úðuþ hu.
{kt‚™u {Ëehk hu, …hrºkÞk ‚t„Úke hu,
Ä{o™ku hu hnŒ ™rn ÷ð÷uþ hu...‚nò™tË0 3
ðÄŒ ðxk¤ hu, ½ýku yk ‚t‚kh{kt hu,
ðýo yZkhu ÚkE yufŒkh hu;
‚tŒ™u y‚tŒ{kt hu, fkuE ‚{sŒ ™rn hu,
¼ðs¤ ƒwzŒ ‚ki ‚t‚kh hu...‚nò™tË0 4
™hf™k …tÚkÚke hu, fkuE ™ {wfkðŒk hu,
fkuE ™ fhŒ ¼ð‚uŒw WØkh hu;
{wõŒk™tË fnu Au hu, Œu Œku Ëw:¾ xk¤eÞk thu,
òWt yu™u ðkhýu ðkhtðkh hu...‚nò™tË0 5
…Ë-2
‚nò™tË Mðk{e hu …kuŒu …rhƒúñ Au hu,
Mðkr{™khkÞý su™wt ™k{ hu;
‚íÞ Ä{o MÚkk…e hu, yÄ{o xk¤eyku hu,
feÄk Ônk÷u r™ss™ yrŒ r™»fk{ hu...‚nò™tË0 1
…kuŒk™k yk©{™e hu, herŒ …ú„x fhe hu,
fr¤{æÞu fk{™e ÷eÄe ÷ks hu;
‚{òw þkýk hu, Œu òýe yu …úŒk…™u hu.
r™ùu fhe òÛÞk ©e{nkhks hu...‚nò™tË0 2
s{ ™u …k¾tze hu, fqxu Au …ux™u hu,
òýu „Þku yk…ýku ‚ðuo „hk‚ hu;
‚í‚t„ Vu÷kÞku hu, ‚ðuo ‚t‚kh{kt hu,
fu™u „¤u ™k¾þwt sE nðu …kþ hu...‚nò™tË0 3
yufktrŒf Ä{o hu, …ú„x fhe yk…eÞku hu,
feÄk ðnk÷u ƒúñY… r™s Ëk‚ hu;
{wõŒk™tË fnu Au hu òWt yu™u ðkhýu hu,
suýu {w™u ykÃÞku ƒunË ðk‚hu...‚nò™tË0 4
…Ë-3
‚ËT„whw ‚k[k hu, ‚uðku þwØ ¼kðþwt hu,
suÚke x¤u {™™k rðrðÄ rðfkh hu;
su™u ‚t„ ðkÄu hu, …ú¼wS ‚t„u …úeŒze hu,
x¤e òŒ òŒðýo yntfkh hu...‚ËT„whw0 1
ðŒo{k™ …kt[ hu, …¤kðu ‡Z fhe hu,
‚t¼k¤ðk nrh™k [rhºk …h{ WËkh hu;
yuðk „whw Ëuð hu, „kurðtË‚{ òýeyu hu,
su™u ‚t„u …k{eyu ¼ðs¤ …kh hu...‚ËT„whw0 2
„whw rð™k ¿kk™ hu, ™ …k{u {™{w¾e hu,
fnu Au yu {nk©wrŒ ðuË…whký hu;
yuðwt Œu rð[khe hu, ‚ËT„whw ‚uðòuhu,
suÚke nrh …k{eyu …ú„x …ú{ký hu...‚ËT„whw0 3
„whwS™k ð[™ hu, rð[khe Wh Äkhòu hu,
xk¤ku Œ{u {kun {{Œk yr¼{k™ hu;
{wõŒk™tË fnu Au hu, yuðe heŒu ðŒoŒkt hu,
Œu™u Wh ðk‚ fhu ¼„ðk™ hu...‚ËT„whw0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
175 176
…Ë-4
‚tŒ ‚{k„{ hu, þwØ ÚkE feSyu hu,
‚tŒ Úkfe ÷eSyu rðrðÄ rð[kh hu;
f…x fwƒwrØ hu, WhÚkfe xk¤eyu hu,
xk¤eyu sqXku Œ™ yntfkh hu...‚tŒ0 1
‚tŒs™ ‚t„u hu, nrh„wý „úneyu hu,
yð„wý WhÚkfe fheyu íÞk„ hu;
E»kko y¼kð hu, ™ ÷uðku ‚tŒ™ku hu,
Œ™ ‚w¾ Œsðkt „úne ðihkøÞ hu...‚tŒ0 2
¢kuÄ ™ fhðku hu, nrhs™ W…hu hu,
ð[™ ‚wýe ™ ƒktÄðwt ðuh hu;
‚{S rð[khe hu, ð[™ {w¾u ƒku÷eyu hu,
ðý‚{su ™ ðk¤eyu Íuh hu...‚tŒ0 3
©e™khkÞý hu, Mðkr{™k Ëk‚ su hu,
Œu™u ‚t„u hnuðwt ÚkE™u „w÷k{ hu;
{wõŒk™tË fnu Au hu, yuðe heŒu ðŒoŒk thu,
‚tŒ‚t„u …k{þku yûkhÄk{ hu...‚tŒ0 4
hk„ : fkVe – …Ë-1
‚nò™tË nrh, …ú„x ÚkÞk ‚nò™tË nrh... xuf0
ÔÞk‚{wr™yu su …qðuo fne’Œe, Œu ðkŒ ‚k[e fhe... …ú„x0 1
fkiþ÷ Ëuþ{kt …ú„xâk …kuŒu, rîsfw¤ Ëun Ähe... …ú„x0 2
yÄ{o fuhkt {q¤ W¾kze, ‚Ø{o MÚkkÃÞku Vhe... …ú„x0 3
r™»fw¤k™tË fnu Ëw„o…wh ykÔÞk, ™ehÏÞk {ut ™uýkt ¼he... …ú„x0 4
…Ë-2
‚nò™tË nrh, ¼S ÕÞku™u ‚nò™tË nrh... xuf0
ËkY {kxe [kuhe yðuhe, yu [kh™ku íÞk„ fhe... ¼S0 1
sL{{hý™wt ‚tfx {kuxwt, Œu Úkfe {™{kt zhe... ¼S0 2
™khkÞý™wt ™k{ s ÷uŒkt, ¼ðs¤ òþku Œhe... ¼S0 3
r™»fw¤k™tË fnu r™:þtf ÚkE™u, {k™òu ðkŒ ¾he... ¼S0 4
…Ë-3
òðwt sYhe {he, {u÷e™u ‚ðuo òðwt sYh {he... xuf0
hkŒrËð‚ héÞku Ä™™u fksu, ‚{Þko ™rn ½zeyu nrh... {u÷e™u0 1
{uze {trËh {k÷ ¾S™k, ‚t…Œ hnuþu Ähe... {u÷e™u0 2
‚„kt‚tƒtÄe ‚nw òuE hnuþu, fu’™wt ™ [k÷u she... {u÷e™u0 3
r™»fw¤k™tË fnu òu™u rð[khe, hnu ™rn Ëun Ähe... {u÷e™u0 4
…Ë-4
{™{kt rð[khe she, òuÞwt ™rn {™{kt rð[khe she... xuf0
‚kÄws™™e ðkŒ ™ {k™e, …k…e™e ‚kuƒŒ fhe... òuÞwt0 1
™khkÞý™wt ™k{ ™ ÷eÄwt, {™w»Þ Ëun Ähe... òuÞwt0 2
swðk™e{kt òuhu ¼heÞku, [kuhe yðuhe fhe... òuÞwt0 3
r™»fw¤k™tË fnu {k„e™u ÷eÄe, {kÚku [kuhkþe Vhe... òuÞwt0 4
hk„ : „kuze-…Ë-1
™hnhe Y… {kuhkhe, …ú„x ¼Þu ™hnhe Y… {kuhkhe;
yrŒ rðfhk÷ ðË™òwŒ {qrŒo ¼k‚Œ yrŒ ¼Þfkhe...…ú„x0 1
{kÄð {k‚fe þwõ÷ [ŒwËoþe Œurn rË™ ™]r‚tn MðY…;
MÚkt¼fw Vkuzefu …ú„x ¼yu nut fe™ku nu ¢kuÄ y™w…...…ú„x0 2
rnhÛÞf~Þ…wfku WËh rðËkÞko yrŒ‚ut òuh s™kE;
{wõŒk™tË fnu …ú¼w …únT÷kËfe fe™e nu hûkk ykE...…ú„x0 3
…Ë-2
…ú„x ¼yu ™h‚et„, ¼õŒrnŒ …ú„x ¼yu ™h‚et„;
s™ …únT÷kËfwt y‚wh…kŒfe sƒ Ëw:¾ rË™ y¼t„...¼õŒ0 1
fkZe ¾zT„ rnhÛÞfuþ fkuÃÞku fnktnu Œwtð h¾ðkhk;
{{ …ú¼w ‚ƒ{ut ‚ƒrn‚ut LÞkhu Þwt fÌkku ƒk÷ WËkh...¼õŒ0 2
MÚkt¼ Vkurh sƒ ™hnrh …ú„xu rf™ku nu yrŒþÞ ™kË;
{wõŒk™tË fnu ™kÚk y¼Þ rfÞku y…™ku s™ …únT÷kË...¼õŒ0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
177 178
…Ë-3
y‚whfwt ™¾‚ut rðËkhe, nÛÞku …ú¼w y‚whfwt ™¾‚ut rðËkhe;
hkŒu ™u t ™ rVhkðŒ [nw rËþ {™w f] Œkt Œ ÷Þfkhe...nÛÞku 0 1
ƒúñk ¼ð f{÷k ykðŒ {™‚ut zhŒ yrŒ ¼khe;
yƒ÷w t ©e™khkÞý fƒnw t yu ‚e {q rŒo ™rn Äkhe...nÛÞku 0 2
s™ …ú nT ÷kË WAt „{u ÷e™ku [kx™ ÷„u W y½khe;
{w õŒk™t Ë ¼õŒðí‚÷ …h ðkhðkh ƒr÷nkhe.nÛÞku 0 3
…Ë-4
¼õŒ™fu ¼Þnkhe ‚Ëk …ú¼w ¼õŒ™fu ¼Þnkhe;
s™ …únT÷kËfks ¼Þu ™hnrh {kÞkuo y‚wh yntfkhe...‚Ëk0 1
sÞsÞfkh ¼Þku rºk¼w ð™{u t Ëw t Ëw r¼ Ëu ð ƒòðu ;
‚w{™ ð]rü ‚whhks fhŒ nu „ktÄðo nrh„wý „kðu...‚Ëk0 2
Þw t ™hr‚t n Y… …ú ¼w ÄkÞku o ðk‚w Ëu ð yðŒkhe;
{w õŒk™t Ë hr‚f …ú eŒ{ …h ðkhðkh ƒr÷nkhe...‚Ëk0 3

«u{kLktË Mðk{eLkk feíkoLk
hk„ : ¼ihðe – …Ë-1
{ut Œku „w™u„kh Œuhk hu, nku Mðkr{™T {uhk; {ut Œku. xuf
nwt „w™u„kh Œuhk rfhŒkh, Ëu þh™ [h™ fuhk hu. {ut Œku 1
yÄ{ ykuÄkh™ …rŒŒs™ …kð™, {uxŒ ¼ð Vuhk hu. {ut Œku 2
Þune rƒhwË ½™~Þk{ ‚w™e Œuhk, fe™ku [h™ zuhku hu. {ut Œku 3
…úu{k™tË fu …ú¼w ¼ð‚k„h Œu, …kh fhku ƒuhk hu. {ut Œku 4
…Ë-2
{uhe Œf‚eh fheÞku {kV, nku nrh s„ÔÞk…... {uhe xuf
ƒnwŒ ƒ™e Œf‚eh {uhu‚ut, ‚ƒrðrÄ ò™Œ yk…... {uhe 1
n{ y…hkÄe Sð s™{fu, fnk ƒh™wt fne …k…... {uhe 2
MÚkk…™ Ä{o Ä{ofw¤ …ú„xu, yÄ{ fh™ WÚkk…... {uhe 3
…úu{k™tË ŒÞkuo ¼ð‚k„h, Œuhu [h™ …úŒk…... {uhe 4
…Ë-3
Œkunu {kuhe ƒktn „únufe ÷ks, nku {uhu {nkhks... Œkunu. xuf
n{ ni …rŒŒ Œw{ …rŒŒ fu …kð™, r„rhÄh „hkƒ r™ðks... Œkunu0 1
[nwòw„ fu ™h™khe …kŒfe, ‚ƒne ykuÄkhu yks... Œkunu0 2
yÄ{ykuÄkh™ rºk¼wð™ Œkh™, ©enrhf]…kfu snk... Œkunu0 3
…úu{k™tËfu …ú¼w …ú„xu Ä{ofw¤, yÄ{ ykuÄkh™ fks... Œkunu0 4
…Ë-4
{ut Œku Ae™ Ae™ Œuhk „wLnu„kh, nku Äh{fw{kh...{ut Œku
{ut „w÷k{ Œuhu [h™f{¤fk, Œwt {uhk þehËkh... {ut Œku0 1
òu fh™e ‚w™e nku …ú¼w {uhe, ™krn fƒnw r™MŒkh... {ut Œku0 2
y…™ku rƒhwË rƒ[khe fu fuþð, ÷esu {kun™ {uhe ‚kh... {ut Œku0 3
…úu{k™tË ½™~Þk{ ™k{ …h, ƒkhƒkh ƒr÷nkh... {ut Œku0 4
hk„ : ð‚tŒ – …Ë-1.
yks ð‚tŒ …úÚk{rË™ ykÔÞku, ‚nws™fu ‚w¾fkhe;
Awxe ÷ks yksÚke ‚s™e, W…ßÞku yk™tË ¼khe. yks0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
179 180
ð™ Œhw ÷Œk ðu÷e …úu{kŒwh, ™ð…Õ÷ð ÚkE ‚khe;
fwtsfwts …úrŒ fkurf÷k ‚wtËh, ƒku÷Œ ð‚tŒ ¾w{khe. yks0 2
©e½™~Þk{ r…Þk‚t„ h{ðk, yrŒ ykŒwh ƒús™khe;
yt„ku yt„ Vw÷e ‚nw yƒ÷k, ™kiŒ{ ™un ðÄkhe. yks0 3
håÞku {™kuhÚk h{ðk ‚kY, ÚkE Œhwýe ‚nw íÞkhe;
Œ™ {™ Ä™ ½™~Þk{ Aƒe…h, …úu{k™tË ƒ÷nkhe. yks0 4
…Ë-2
[÷ku ‚¾e ‚nw ð‚tŒ ðÄkðk, Ä{oðtþe™u îkh;
òuŒkt ðË™ ©eÄ{ofwtðh™wt, {xu yt„ {Ë™rðfkh. [÷ku0 1
{t„¤ Úkk¤ ¼he ¼kr{™eÞku, ‚òu ‚ku¤u þý„kh;
©eV¤ yktƒk{kuh yûkŒ ÷E, …qSÞu Ä{ofw{kh. [÷ku0 2
yƒe÷ „w÷k÷ yh„ßÞk fw{fw{, fuþh {]„{Ë ‚kh;
…úu{…w÷rfŒ ½™~Þk{ r…Þk…h, AktxeÞu ðkh{ðkh. [÷ku0 3
ÄLÞ ÄLÞ ¼køÞ yk…ýkt ‚s™e, ÄLÞ ÷u¾u yðŒkh;
…úu{k™tË ½™~Þk{ r…Þk‚t„, ðkæÞku …úu{ y…kh. [÷ku0 4
…Ë-3
ð‚tŒ h{u ðtÿkð™ðk‚e, Ä{oŒ™Þ ½™~Þk{;
òuE òuE þku¼k yt„kuyt„™e, ÷ksu fkurxf fk{. ð‚tŒ0 1
…nuÞkO ð‚™ ð‚tŒe Ônk÷u, y÷tfkh y¼ehk{;
fw‚w{™k nkh ƒkòwƒtÄ ƒktæÞk, Aku„÷eÞwt AƒeÄk{. ð‚tŒ0 2
yƒe÷ „w÷k÷ Wzkðu Vktxu, ÷E ‚tŒku™kt ™k{;
÷e÷kh‚ ðh‚kðe feÄwt, ½u÷wt „kufw¤ „k{. ð‚tŒ0 3
ßÞkt ©ef]»ý íÞkts ðtÿkð™, ð‚tŒÉŒw Œu Xk{;
Œu þku¼k r™íÞ òuE …úu{k™tË, yk™tË ykXku ò{. ð‚tŒ0 4
…Ë-4
ð‚tŒ h{u {kun™ {wr™‚t„u, ~Þk{‚wtËh ‚w¾hkrþ;
Ä{ofwtðh ½™~Þk{ {™kunh, ð]tËkð™™k ðk‚e. ð‚tŒ0 1
ykÔÞk y„rýŒ {wr™ðh {kuxk, nrhËþo™™k ÃÞk‚e;
fhe …úýk{ …nuhkðe {k¤k, rËÔÞ …w»…™e ¾k‚e. ð‚tŒ0 2
÷u…™ fÞkuo {wr™™k {w¾ …h, yŒh WXe yrð™kþe,
{w¾{ktsu ÷E yƒe÷ „w÷k÷u, nrhðh fhŒk nkt‚e. ð‚tŒ0 3
¼ð ƒúñk ™khË ‚™fkrËf, ‚nw {wr™ ‚n‚ú yXk‚e;
…úu{k™tË fnu nrh ‚t„ h{Œkt, ¼q÷e „Þk rþð fkþe. ð‚tŒ0 4
hk„ : fkVe – …Ë-1
nkuhe ykE ~Þk{ rƒnkhe. nku 0
©e½™~Þk{ fk{ ‚ƒ …whý, ‚wr™Þu rƒ™rŒ n{khe;
n{ Œw{‚t„ …ú¼w ¾u÷™ [knu, nkuŒ W{t„ Wh ¼khe;
fnŒ Þwt {wr™ ƒúñ[khe. nku0 1
yuf ykuh Œw{ …ú¼w ‚¾k ‚t„ ÷uW, yuf ykuh n{ ðúŒÄkhe;
òu nkhu ‚ku V„wðk Ëunut, Þrn …úrŒ¿kk Äkhe;
rf™e yt„eÞkt ƒ™ðkhe. nku0 2
™irüfðhýe {nk{wr™ ykrËf, íÞk„eË÷ ¼Þku íÞkhe;
RrŒ nrhf]»ý ‚¾k ‚ƒ ‚sfu, ykÞu Eþ yðŒkhe;
nkÚk ft[™ r…[fkhe. nku0 3
håÞku nu y¾kzku ©e‚kht„…wh{ut, ÷e÷k yrŒ ‚w¾fkhe;
…úu{k™tË ©eÄ{ofwtðh Arƒ, SÞŒut …÷ ™ rƒ‚khe;
÷uŒ ‚w¾ „kE rð[khe. nku0 4
…Ë-2
‚ktðhku ¾u÷Œ ht„ nkuhe. ‚ktð0
yƒeh „w÷k÷ yh„ßÞk fw{fw{, {]„ {Ë fuþh ½kuhe;
WzŒ „w÷k÷ ÷k÷ ¼Þu ƒkËh, ht„fku rf[ {åÞkuhe;
Ëu¾e hrŒ™kÚk ÷ßÞkuhe. ‚ktð0 1
ht„fu {kX ¼he ¼he y„™eŒ, {wr™ðh Ë{fŒ Ëkuhe;
ƒh‚Œ Œt„ „w÷k÷ ~Þk{ …h, {k™w r‚tÄw AÕÞkuhe;
fku… fhe ½™ ðhMÞkuhe. ‚ktð0 2
ÔÞkfw÷ ¼Þu ½™~Þk{ ‚¾kswŒ, ¼ksu ‚¾k [nw ykuhe;
½uhe ÷eÞu ½™~Þk{™kÚkfwt, ÷…x Í…x …fÞkuohe;
~Þk{ Œ™ ðk„ku Vxâkuhe. ‚ktð0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
181 182
nh¾Œ y{h ‚w{™ Írh ƒh¾Œ, ƒksŒ ºktƒfXkuhe;
…úu{k™tË ÄLÞ Ä{koí{s, S™ Þn Vk„ håÞkuhe;
ÄLÞ s™ S™ r™hÏÞkuhe. ‚ktð0 4
…Ë-3
‚ktðhku ƒkðhku ¼Þku ¼kE. ‚ktð0
{wr™ðh swÚk{ut hksŒ fuþð, Awxe þfŒ nrh ™kE;
ƒkŒr™{u ƒnwhkÞ {wr™ ‚ƒ, A÷ fhe ¼ßÞu [ŒwhkE;
÷eÞu ‚ƒ ‚¾k ƒku÷kE. ‚ktð0 1
‚kðÄk™ nkuE ‚¾k ~Þk{ ykÞu, íÞk„e ‚u™ …h ÄkE;
¼he ¼he ht„ {khŒ r…[fkhe, Œkfe ykt¾e {w¾{ktE;
ht„fe Äq{ {[kE. ‚ktð0 2
WzŒ „w÷k÷ yY™ ¼Þku hðehÚk, yăe[ hÌkku yxfkE;
‚wh™h {wr™{™ ‚t¼ú{ W…ßÞku, {k™w ‚ßÞkt Vw÷e ykE;
hnu ™¼„Œe {whAkE. ‚ktð0 3
ƒh‚Œ yƒeh „w÷k÷ Vux™¼he, nrhs™ …h ‚w¾ËkE;
…úu{k™tË {„™ ‚wh{wr™„™, r™h¾Œ [t[÷ŒkE;
ÚkrfŒ ÷¾e hnu nu ÷ku¼kE. ‚ktð0 4
…Ë-4
nkuhe ¾u÷Œ Ä{oËw÷khku. nkuhe0
SŒu ~Þk{ ‚¾k ‚ƒ hesu, Œ™{™ nrh …h ðkhku;
¼÷u ¼÷u ½™~Þk{™kÚk Œw{, Sð™…úký n{khku;
™u™Œut fhenwt ™ LÞkhku. nkuhe0 1
íÞk„e swÚk fku… fhe ÄkÞu, …fhe ÷kuhe f]»ý fkhku;
¼ksu ~Þk{ yï [Ze ykŒwh, r™f‚u ™„h ŒS ƒkhku;
ŒËr… {wr™ ŒsŒ ™ ÃÞkhku. nkuhe0 2
‚¾k ~Þk{ {wr™{tz÷ ‚ƒ {e÷e, ¼ú{Œ ¼ú{Œ ‚ƒ nkhku;
{w™e r™fh yk„u ƒ[™ ™ …kðu, Ä{ofwtðh ‡„Œkhku;
fnŒ nkhu ht„ S™ zkhku. nkuhe0 3
òu {k„ku ‚kuE ËuWt {wr™ðh, Œw{ ‚ƒ r{÷fu rƒ[khe;
…úu{k™tËfu …ú¼w Ëunku …ú‚Òk nkuE, Œð …Ë …úu{ y…khku;
Y… ‡„Œut S™ xkhku. nkuhe0 4
hk„ : ‚kuhX-…Ë-1
ht„¼e™khu þk{¤eÞk ykðku Íw÷eÞuhu. ht„0
ƒktÄwt Vq÷rntzku¤ku ÃÞkhk, …nuhkðwt …x¼q»ký ‚khk;
™tËfwtðh Œ{™u ™eh¾e™u Vw÷eÞuhu. ht„0 1
[h[wt [tË™¾kuh Aƒe÷k, ™kiŒ{ heŒuMÞw ht„e÷k;
[ktË÷eÞku fhðk Q¼e ftfw÷eÞuhu. ht„0 2
shf‚™k …nuhku nrh ò{k, ykðku Au÷Aƒe÷k ~Þk{k;
r[¥kzwt [kuhku ƒktÄe …k„ y{wr÷Þuhu. ht„0 3
y÷ƒu÷k Wh{kt ÷¾e hk¾wt, Œ™{™ Œ{…h ðkhe ™k¾wt
…úu{k™tË fnu yk yð‚h ™rn ¼w÷eÞuhu. ht„0 4
…Ë-2
Íw÷kðwthu rntzku¤u ‚wtËh ~Þk{™uhu. Íw÷k0
{ýeft[™™k MÚkt¼ {™kunh, zktze [kh y™ku…{ ‚wtËh;
nehk …xw÷e szkðwt þw¼ ‚w¾Äk{™u hu. Íw÷k0 1
{¾{÷™e „kËe rƒAkðwt, ŒrfÞku Œu ðkt‚u {wfkðwt;
…úeŒuMÞwt …Ähkðwt …whkýfk{™uhu. Íw÷k0 2
½w½hze yrŒ ‚wtËh ½kuhu, ÷xfu {kuŒeÍw{¾k fkuhu;
Wzu y¥khVkuhu ykí{hk{™uhu. Íw÷k0 3
nehŒýe Ëkuhe ÷E ‚khe, Íw÷kðwt n¤ðu r„hÄkhe;
…úu{k™tË ƒr÷nkhe nrh™k ™k{™uhu Íw÷k0 4
…Ë-3
Íw÷ku Íw÷kuhu fuþheÞkðh rntzku¤u hu. Íw÷ku0
nwt WŒhwt Œ{u Íw÷ku r„hÄh, n¤ðu‚tw Íw÷kðwt nrhðh;
fuþh [tË™ [h[wt nrh Œ™ „kuhzu hu. Íw÷ku0 1
Vq÷Œýk ò{k nrh …nuhku, nuŒ fhe {ws ‚k{wt nuhku;
r[¥kzwt {khwt [kuhku Vq÷kt Œkuhzu hu. Íw÷ku0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
183 184
{tË{tË nrh {unw÷ku ðh‚u, [{fu ðes „„™{kt ðh‚u;
ƒku÷u {kuh ƒ…iÞk Qt[u ‚kuhzuhu. Íw÷ku0 3
fhòuze Œ{ [hýu ÷k„wt, Œ{ …k‚u nrh yu ðh {k„wt;
…úu{k™tË™k ™kÚk hnku {khu ykuhzu hu. Íw÷ku0 4
…Ë-4
Íw÷kðu hu ðús™khe fwtðh fnk™™uhu. Íw÷k0
hŒ™ rntzku¤u ~Þk{ rƒhksu; yk„u Œk÷ …¾kðs ðksu;
„wrýs™ „kÞu ‚{ksu Œkuzu Œkt™™u hu. Íw÷ku0 1
Íw÷u Au÷ Aƒe÷ku Au÷ku, h‚eÞku ht„¼e™ku y÷ƒu÷ku;
n‚Œkt ‚k{wt nuhu [kðu …k™™uhu. Íw÷k0 2
ðh‚u ©kðý {k‚ Vwðkhk, {kuh ƒ…iÞk ƒku÷u ‚khk;
„ku…e ‚ðuo „kÞu {Äwhk „k™™uhu. Íw÷k0 3
™eh¾e ™xðh÷k÷ rƒnkhe, …úu{{„™ Vq÷e ðús™khe;
…úu{k™tË ƒr÷nkhe ¼e™k ðk™™uhu. Íw÷k0 4
hk„ : Ä™k©e – …Ë-1
©kðý ðËe ºkes rË™ ‚khku, Wí‚ð yk™tËfkhe hu;
QŒhu yks rnt zku ¤u Úke nrh, fu þð fw t srƒnkhe hu ...©k0 1
fhe M™k™ …nuhe ft[™…x, {ýe{Þ ¼q»ký Äkhe hu;
‚wtËh ‚h‚ ‚w„tÄe ‚w{™™k, …nuÞko nkh {whkhe hu...©k0 2
fh[hý™u …ú ûkkÕÞkt …ú eŒu , ft [™…kxu ƒu ‚khe hu ;
s{kzâkt ¼kus™ ƒnwrðÄ, fhe fhe ƒnw {™wðkhe hu...©k0 3
y„h Äq … Ëe… fhe ‚w t Ëh, ykhŒe WŒkhe hu ;
…ú u {k™t Ë™k ™kÚk™u ™eh¾e, Vq ÕÞkt ‚nw ™h™khe hu ...©k0 4
…Ë-2
™t˽h yks y™ku…{ Wí‚ð, yk™tË Wh ™ ‚{kÞu hu;
ðksu ðkòt rðÄrðÄ™k ƒnw, {k™r™ {t„÷ „kÞu hu...™tË0 1
ðksu Íkt Í {] Ët „ fhŒk÷e, yk™t Ë Wí‚ð ÚkkÞu hu ;
þku¼k …ú„x ÚkE rºk¼kuð™™e, h‚™k fne ™ð òÞu hu...™tË0 2
©kðý ðËe ºkes þw¼ …úðrý, {t„÷ hÌkku ðús AkÞu hu;
QŒhu yks rntzku¤uÚke nrh, {kun™ rºk¼kuð™hkÞu hu...™tË0 3
ðh‚u rðƒwÄ fw‚w{™e ðh¾k, „„™ ‚Ä™ hÌkk ykÞu hu;
…úu{k™tË ©enrh{w¾ ™eh¾e, ‚wh{wr™ hÌkk ÷ku¼kÞu hu...™tË0 4
…Ë-3
yks „ku fw ÷{u t ™t ËhkÞ ½u h, ðksu yk™t Ë ðÄkE hu ;
QŒhu yks rnt zku ¤u Úke nrh, ‚w t Ëhðh ‚w hhkE hu ...yk0 1
‚¾k‚rnŒ sBÞk nrh n÷Äh, rƒhts ‚h‚ {eXkE hu;
s‚ku {Œeyu s{kzâk ‚ki ™u , „ku …e „ku … ƒku ÷kE hu ...yk0 2
…nu hkÔÞkt …x¼q »ký nrh™u , neh she™kt nh¾kE hu ;
[t Ë™ …w »… ft fw yûkŒ ÷E, …q ßÞk s‚ku {Œe {kE hu ...yk0 3
Úkk¤ ¼he „s{kuŒeÞu ðÄkÔÞk, nrh n÷Äh ƒuW ¼kE hu;
ykhŒe WŒkhe {w¾ ™eh¾u s‚kuËk, …úu{k™tË ƒ÷òE hu...yk0 4
…Ë-4
ÄLÞ ÄLÞ rËð‚ yks {t„¤{Þ, ÄLÞ {wnqŒo ÄLÞ ðkh hu;
yks rnt zku ¤u Úke nrh QŒÞko , ™xðh ™t Ëfw {kh hu ....ÄLÞ0 1
ykÔÞk y{h rð{k™ [ze ‚nw, ‚whrºkÞk ð]tË y…kh hu;
™eh¾e nh¾e ‚h‚ …w»… ÷E, ðÄkðu fhe ÃÞkh hu...ÄLÞ0 2
ykÔÞk {wr™ðh y„rýŒ {kuxk, òuðk s„ËkÄkh hu;
òuze …krý fhe rð™Þ yk…u {wr™, ykþehðkË WËkh hu...ÄLÞ0 3
Wí‚ð yks ÚkÞku ‚t …q hý, rnt zku ¤k™ku ‚w ¾‚kh hu ;
©e½™~Þk{ r…Þk …h Œ™{™, …ú u {k™t Ë ƒ÷enkh hu ...ÄLÞ0 4
hk„ : ¼ihðe „hƒe
Íw÷ku Íw÷ku nrhðh rntzku¤u, ™eh¾e hk¾tw ™uýkt™e fkuhu... Íw ÷ku 0
½ýu ½ýu nuŒu nwt Íw÷kðwt, rntzku¤k yk„u Q¼e „kðwt;
òuE òuE Œ{™u hkS ÚkkWt... Íw÷ku0 1
ykðku ½™~Þk{ hr‚f Au÷k, rntzku¤u Íw÷ku y÷ƒu÷k;
Íw÷kðwt nuŒu ht„hu÷k... Íw÷ku0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
185 186
huþ{Ëkuhe fh{kt fksw ÷E™u, Íw÷kðwt ¾{khu ¾{k fne™u;
òuðwt {w¾ ðkhýeÞk ÷E™u... Íw÷ku0 3
‚wtËh …k™ ƒezeÞwt ƒ™kðe, yk…wt nrh nuŒu ƒku÷kðe;
yk…ku …úu{k™tË™u [kðe [kðe... Íw÷ku0 4
hk„ : „hƒe-…Ë-1
…ú „x nrh {w s™u {éÞk hu ÷ku ÷;
fkt E fÌkk{kt ™kðu ðkŒ {khe ƒu ™e...…ú „x0 xu f0
yks Ëe™ƒt Äw yZ¤f ZéÞk hu ÷ku ÷;
yu Œu …w hw »kku ¥k{ ‚kûkkŒ {khe ƒu ™e...…ú „x0 1
yu Œku …ú f] rŒ …w hw »k Úkfe …h Au hu ÷ku ÷;
yu Œku yûkh Œýk ykÄkh {khe ƒu ™e...…ú „x0
yu Œku hkÄk h{k™k ðh Au hu ÷ku ÷;
yu ™ku r™„{ ™ …k{u …kh {khe ƒu ™e...…ú „x0 2
yu Œku hkòrÄhks…ýu hksŒk hu ÷ku ÷;
yu Œku rºk¼w ð™…rŒ ¼„ðk™ {khe ƒu ™e...…ú „x0
yu Œku ‚w h™h {w r™ rþhŒks Au hu ÷ku ÷,
{™ {ku n™ Y… r™Äk™ {khe ƒu ™e...…ú „x0 3
{nk {w õŒ …q su su ™e …kËw fk hu ÷ku ÷
yu ðk …h{ …w hw »k {nkhks {khe ƒu ™e...…ú „x0
su ™u ½zeÞu ™ {u ÷u h{k hkrÄfk hu ÷ku ÷;
yuðk Ëw÷o¼ ‚w÷¼ ÚkÞk yks {khe ƒu™e...…ú„x0 4
™ð rð„ú n ÄÞku o fhw ýk fhe hu ÷ku ÷;
÷eÄku rîs fw ¤u yðŒkh {khe ƒu ™e...…ú „x0
…ú u {k™t Ë™ku Mðk{e yks ©e nrh hu ÷ku ÷;
{w ÂõŒ yk…e fhu ¼ð…kh {khe ƒu ™e...…ú „x0 5
…Ë-2
…ú ¼w …ú „x ÚkÞk Au Œu ‚{u hu ÷ku ÷;
©ef] »ý f{¤ ˤ ™u ý yrð™kþe...…ú ¼w …ú „x0 xu f0
su ™u ‚w h…rŒ ™h…rŒ ‚ki ™{u hu ÷ku ÷;
yu ðk Ä{o fw t ðh ‚w ¾Ëu ý yrð™kþe...…ú ¼w …ú „x0 1
su „ku fw ¤[t Ë ™t Ë ÷kze÷ku hu ÷ku ÷;
Œu s ¼ÂõŒ Ä{o ‚w Œ ~Þk{ yrð™kþe...…ú ¼w …ú „x0
Œu ýu {w ÂõŒ™w t îkh W½kzeÞw t hu ÷ku ÷;
™h™khe™u Ëu ðk r™s Äk{ yrð™kþe...…ú ¼w …ú „x0 2
þw Ø Ä{o Ähk …h MÚkk…ðk hu ÷ku ÷;
W¾kzâkt yÄ{o ™kt {q ¤ yrð™kþe...…ú ¼w …ú „x0
r™s s™™u y¾t z ‚w ¾ yk…ðk hu ÷ku ÷;
…kð™ fhðk ¼ÂõŒ Ä{o fw¤ yrð™kþe...…ú¼w …ú„x0 3
y‚t ÏÞ Sð WØkhðk™u ykðeÞk hu ÷ku ÷:
ƒú ñ {ku nku ÷ðk‚e nrhhkÞ yrð™kþe...…ú ¼w …ú „x
{ku xk {w õŒ {w r™™u ‚kÚku ÷kðeÞk hu ÷ku ÷;
su ™kt Ëþo ™ fÞu o …k… òÞ yrð™kþe...…ú ¼w …ú „x 4
{ku ûk…rŒ fw t ðh ¼ÂõŒ Ä{o ™k hu ÷ku ÷;
nrhf] »ý ™khkÞý ™k{ yrð™kþe...…ú ¼w …ú „x0
ðk÷ku Œw hŒ fk…u Au ƒt Ä f{o ™k hu ÷ku ÷;
…ú u {k™t Ë™ku Mðk{e ½™~Þk{ yrð™kþe...…ú ¼w …ú „x0 5
…Ë-3
su ™u òu Eyu Œu ykðku {ku ûk {k„ðk hu ÷ku ÷;
yksu Ä{o ðt þe™u îkh ™h™khe...su ™u 0 xu f
ykðku …ú „x …ú ¼w ™u …„u ÷k„ðk hu ÷ku ÷,
ðk÷ku Œw hŒ WŒkhu ¼ð…kh ™h™khe...su ™u 0 1
sL{ {] íÞw ™k ¼Þ Úkfe Aq xðk hu ÷ku ÷;
þhýu ykðku {w {w ûkw s™ ™h™khe...su ™u 0
þeË òyku Aku ƒesu rþh fq t xðk hu ÷ku ÷;
Þkt Œku Œw hŒ Úkkþku …kð™ ™h™khe...su ™u 0 2
¼q t zku þeË™u ¼xfku Aku {Œ …t Úk{kt hu ÷ku ÷;
ykðku ‚í‚t „ {u ÷e™u {ku ûkY… ™h™khe...su ™u 0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
187 188
ykýku …ú u { …ú ŒerŒ ‚k[k ‚t Œ{kt hu ÷ku ÷;
Úkkþu {ku ûk yrŒþu y™w … ™h™khe...su ™u 0 3
sw yku ykt ÏÞ W½kze rððu f™e hu ÷ku ÷;
þeË fhku „ku¤ ¾ku¤ yuf …kz ™h™khe...su™u0
÷eÄe ÷ks ƒeò „w hw ¼u ¾™e hu ÷ku ÷;
fk{ ¢ku Ä ð„kze Au hkzâ ™h™khe...su ™u 0 4
yu ðk y¿kk™e „w hw ™k rðïk‚Úke hu ÷ku ÷;
òþku ™hfu ð„kzŒkt Zku ÷ ™h™khe...su ™u 0
ðk÷ku Œw hŒ Aku zkðu fk¤…kþÚke hu ÷ku ÷;
…úu{k™tË fnu yk…u Au nrhfku÷ ™h™khe...su™u0 5
5Ë-4
yu ðk Ä{o fw t ðh™u òWt ðkhýu hu ÷ku ÷;
¼ð ƒqzŒkt Ík÷e {kh ƒktÞ y÷ƒu÷u...yuðk0 xuf0
ƒkt Þ Ík÷e™u fkZe ÷eÄe ƒkhýu hu ÷ku ÷;
™rn Œku ðE òŒ õâktÞ ™u õâktÞ y÷ƒu÷...yuðk0 1
ðk÷u ½ku h fr¤{kt fhw ýk fhe hu ÷ku ÷;
÷eÄku Ä{o ½hu yðŒkh y÷ƒu ÷...yu ðk0 2
…ku Œu yûkh…rŒ ykÔÞk nrh hu ÷ku ÷;
fhðk yÄ{ Œýku WØkh y÷ƒu ÷...yu ðk0 3
ðk÷u …ú „x …ú Œk… sýkðeÞku hu ÷ku ÷;
{u xâk ÷ÏÞk rðÄkŒk ÷u ¾ y÷ƒu ÷...yu ðk0 4
Sð s{™k Œu nkÚkÚke Aku zkðeyk hu ÷ku ÷.
{khe f{o ™e hu ¾ …h {u ¾ y÷ƒu ÷u ...yu ðk0 5
[kh ðýo ™u yk©{ [kh™k hu ÷ku ÷;
MÚkkÃÞku y[¤ Ähk …h Ä{o y÷ƒu ÷u ...yu ðk0 6
{ã {kt ‚ [ku he Vu ÷ òh™kt hu ÷ku ÷;
™h™khe™kt {u ÷kÔÞkt f{o y÷ƒu ÷u ...yu ðk0 7
feÄkt þw Ø yt Œh ™h ™khe™kt hu ÷ku ÷;
Ä{o ¼ÂõŒ …ÄhkÔÞkt {kt Þ y÷ƒu ÷u ...yu ðk0 8
yu ðkt rËÔÞ [rhºk r„hÄkhe™kt hu ÷ku ÷;
…ú u {k™t Ë òu E™u ðkhe òÞ y÷ƒu ÷u ...yu ðk0 9
hk„ : „hƒe – …Ë-1
‚s™e ©eS {w s™u ‚kt ¼Þko hu , ni zu nh¾ hÌkku W¼hkÞ...‚s™e0
™u ýu ykt ‚w ™e Äkhk ðnu hu , rðhnu {™zw t ÔÞkfw ¤ ÚkkÞ...‚s™e0
‚w t Ëh {q rŒo ©e {nkhks™e hu , ‚w t Ëh f{¤ ‚he¾kt ™u ý...‚s™e0
‚w t Ëh fhŒkt ÷xfkt nkÚk™kt hu , ‚w t Ëh y{] Œ ‚he¾kt ðu ý...‚s™e0
þe fnw t þku ¼k yt „ku yt „ Œýe hu , ™eh¾e ÷ksu fku rxf fk{...‚s™e0
n‚Œkt n‚Œkt nuŒ ðÄkhŒk hu, yuðk ‚w¾r™rÄ ©e ½™~Þk{...‚s™e0
‚Ëk ïu Œkt ƒh ©eS ÄkhŒk hu , yt ƒh shfr‚Þk fku E ðkh...‚s™e0
„w åA f÷„e Œku hk ¾ku ‚Œk hu , „shk ƒksw „w ÷kƒe nkh...‚s™e0
yu Aƒe òuðk Œ÷¾u ykt¾ze hu, {Äwhkt ð[™ ‚kt¼¤ðk fk™..‚s™e0
yu nrh {¤ðk™u ni Þw t Œ…u hu , …ú u {k™t Ë™k Sð™…ú ký...‚s™e0
…Ë-2
{™zw t {q rŒo {kt ð¤„e hÌkw t hu , r[t Œð™ fhðk r[¥k ykŒw h...{™zw t 0
Œhw ý {™ku nh {q rŒo ™kÚk™e hu , hkSð ÷ku [™ òu ƒ™…w h...{™zw t 0
‚ku¤u r[nT™ ‚rnŒ yrŒ þku¼Œe hu, ‚wtËh [hýf{¤™e òuz...{™zwt0
n¤ðe hne™u nu Œu [kt …Œe hu , õâkhu nðu …q hþu {™™k fku z...{™zw t 0
r…t ze ò™w t r™íÞu ™eh¾Œe hu , Yzk ‚kÚk¤ r[nT ™ ‚rnŒ...{™zw t 0
~Þk{frx òuE òËðhkÞ™e hu, r™íÞ r™íÞ ™kiŒ{ Q…su …úeŒ...{™zwt0
Qt ze ™kr¼ f{¤ ‚he¾ze hu , rºkð¤e ™eh¾e WËh{kt Þ...{™zw t 0
AkŒe Q…zŒe yrŒyku…Œe hu, nðu õâkhu ¼ws„úne ƒkÚk ¼hkÞ...{™zwt0
{w ¾™e þku ¼k òu E {nkhks™e hu , ÷ksu …t fs …q hý[t Ë...{™zw t 0
™k‚k ™u ý ¼] n òu E ¼k÷™u hu , òÞ ƒr÷nkhe …ú u {k™t Ë...{™zw t 0
…Ë-3
‚s™e r™{¾ ™ ðe‚hu ™kÚkS hu, r™íÞ ™ðk Œhwý…ýk™k ¾u÷...‚s™e0
yk yku ‚heyu ykðe ƒu ‚Œk, yk Zku ÷ezu ™xðh Au ÷...‚s™e0
yk ŒrfÞku Œu ðkt ‚u {u ÷Œk hu , yk {k¤k Vu hðŒk ~Þk{...‚s™e0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
189 190
„kŒk „ku Xezk™k ‚kÚk{kt hu , ½u hu ‚kËu …q hýfk{...‚s™e0
yk {ku srzÞw t ðk÷ku …u hŒk hu , yk Aze ÷u Œk fhðh{kt Þ...‚s™e0
yk …kËw fk …nu he ykðŒk hu , {khu {t rËh {w r™™k hkÞ...‚s™e0
yk Vr¤Þk{kt ½ku ze Vu hðŒk hu , {kýfe {Œðk÷e {nkhks...‚s™e0
‚tŒ™e ‚¼k fhe yktne ƒu‚Œk hu, ©enrh ‚wh™h {wr™ rþhŒks...‚s™e0
feŒo ™ {w r™ðh™u „ðhkðŒk hu , ¼u ¤k „kŒk ‚nò™t Ë...‚s™e0
yu ðk Ä{o fw t ðh nrh W…hu hu , Œ™ {™ ðkhe …ú u {k™t Ë...‚s™e0
…Ë-4
÷xfkt ÷xfk¤k ½™~Þk{™kt hu , ¾xfu Qt zk yt Œh{kt Þ...÷xfkt 0
…ú eŒ fhe {w s™u ƒku ÷kðŒk hu , Œu ‚t ¼khe ƒnw Ëw :¾ ÚkkÞ...÷xfkt 0
yk ‚ßÞk Œu ©e {nkhks™e hu , yk ƒkòu Xu ƒu ‚Œk ÷k÷...÷xfk0
yk Xu fkýu ™k’Œk ™xðhS hu , ÷w Œk yt „ fh ÷E Y{k÷...÷xfkt 0
yk Xu fkýu s{ðk ƒu ‚Œk hu , s{Œk rðrÄrðÄ™kt …fðk™...÷xfkt 0
‚w t Ëh þkf fhe ðt Œkf™kt hu , s{e™u Ëu Œk …ú ‚kËe fk™...÷xfkt 0
yk ¾¤¾¤eyu ™k’Œk ™kÚkS hu, ™kne™u nrhs™ {wr™ ÷E ‚kÚk...÷xfkt0
ykðŒk {kýu f[ku f{kt {÷…Œk hu , …w hs™ ÚkkŒkt òu E ‚™kÚk...÷xfkt 0
ðk÷ku ƒu ‚Œk sE Vq ÷ƒk„{kt hu , …u hŒk „shk „w ÷kƒe nkh...÷xfkt 0
su {su { ‚kt ¼hu Œu { ÚkkÞ ðu Ë™k hu , …ú u {k™t Ë™k …ú ký ykÄkh...÷xfkt 0
hk„ : Äku¤ – …Ë-1
suX {rn™k{kt {kðS hu, ¼qr{ ŒS [kÕÞk MðÄk{ hu;
~Þk{r¤Þk, ‚w¾zkt ËeÄkt ½ýkt ‚kt¼hu hu...xuf0
Ëw ðko ‚k Ér»k™k þk…Úke hu , Ér»k ‚rnŒ ykÔÞk ~Þk{ hu ...~Þk{0
òrŒ ðu ¤k [kÕÞk yu f÷k hu , ÷kðu ÷k Œu {u ÕÞku ‚kÚk hu ...~Þk{0
ðkhe rðAku Þkt {kA÷kt hu , Œ÷…u Au Œu { ‚t Œ ‚kÚk hu ...~Þk{0
þºkw ™kt þh ðkøÞkt ™e‚hu hu , M™u n™kt þh þu ýu òÞ hu ...~Þk{0
ðt ze Œ] ý™u ƒw t Ë ykþhku hu , Œu { Œ{u nrh ‚nkÞ hu ...~Þk{0
su su ‚w ¾ ËeÄkt ~Þk{¤k hu , ‚t ¼kÞko Œu Ëw :¾ËkÞ hu ...~Þk{0
½ýk Ëe’ M™u nÚke ‚k[ðe hu , {u ÷e [kÕÞk Œu yknet hu ...~Þk{0
‚t ‚kh r‚t Äw Úke ‚k[ðe, ™k¾e Ëw :¾ ËrhÞk {kt ne hu ...~Þk{0
¼] íÞ …w ºk rþ»Þ ‚t Œ™e hu , ¼q ÷ þ{kðu „w hw fkt E hu ...~Þk{0
rðhne s™ku ™e ðk÷k ðu Ë™k hu , þ{kðe Œu ™ þ{kÞu hu ...~Þk{0
r‚t Äw s¤™u r‚t Äw ‚k[ðu hu , {rý {rýÚke ðet ÄkÞ hu ...~Þk{0
su Úke ÚkkŒw t ‚w ¾ ‚ku „ýw t hu , Œu Úke s Ëw :¾™ku Ëð hu ...~Þk{0
Wò‚ su Úkfe Q…ßÞw t hu , Œu [Lÿu yt rÄ WËT ¼ð hu ...~Þk{0
f{¤ fkËðÚke sw Ëw t …zu hu , ðkrh hrð Ëw :¾ËkÞ hu ...~Þk{0
yu ðe heŒu y÷ƒu ÷zk hu , su Úke òu ze Œku ze íÞkt Þ hu ...~Þk{0
r™so ¤k Þku „e™e yu fkËþe hu , „Þk WåAð™k Ë™ hu ...~Þk{0
yu f {k‚ su { Œu { „Þku hu , ƒeò™k þu òþu Ë™ hu ...~Þk{0
ðk÷{ ðnu ÷k …Äkhòu hu , ™rn Œku …u ¾e ÷u òu …k‚ hu ...~Þk{0
…ú u {k™t Ë fnu ðk÷{k hu , {k„w t [hýu r™íÞ ðk‚ hu ...~Þk{0
…Ë-2
y»kkZ {rn™ku ykrðÞku hu, ykÔÞku ™rn ‚LËuþ hu,
ðk÷ezk, ËÞk¤w ËÞk Ëqh fhe hu...xuf0
ðk÷{ Œ{khk rðÞku „Úke hu , ykt ‚w {u ÷u sw yku {u ½ hu ...ðk÷ezk0
rðhn™e {khe ðes¤e hu , Ähu ™net ½ze Äeh hu ...ðk÷ezk0
„„™ „kS ½ýk ¢ku ÄÚke hu , ™k¾u r™‚k‚k™kt ™eh hu ...ðk÷ezk0
þk{r¤Þk™k þku fÚke hu , Œkhk ðkˤÚke ‚t ŒkÞ hu ...ðk÷ezk0
ðk÷k™u rðhnu ðkˤe hu , ykze yð¤e „q t [kÞ hu ...ðk÷ezk0
nrh rð™k WËk‚ ÚkE hu , ™Ëeyu ÄkÞku o ¼„ðku ðu þ hu ...ðk÷ezk0
…] Úðe …ý r…Þw rð™k hu , „ËT „ËT ÚkE Ëu þku Ëu þ hu ...ðk÷ezk0
ð] ûkðu ÷e Úkh Úkh ft …u hu , …k™Úke ykt ‚w zkt ¾u hu hu ...ðk÷ezk0
{ku h ƒ…i Þk ƒku ÕÞk fhu hu , r…Þw ™u …ku fkhu ½u hu hu ...ðk÷ezk0
…þw …t ¾e [khku ™ð [hu hu , ð] ûk yku Úku ÚkÞkt ÂMÚkh hu ...ðk÷ezk0
fku r¤Þk Œ] ý™k {w ¾u ÄÞko hu , W…h ykt ‚w ™kt ™eh hu ...ðk÷ezk0
yu fkËþe Ëu ð…ku Zýe hu , ykðe fhku nrh {u ’h hu ...ðk÷ezk0
fku {¤…ýw t nrh õÞkt „Þw t hu , ‚t ¼khku ™u ykýe ðu h hu ...ðk÷ezk0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
191 192
ËkËw h ™u ð¤e Œ{hkt hu , Yyu yt Äkhe hkŒ hu ...ðk÷ezk0
~Þk{™u þku Äðk fkhýu hu , …ð™ Vhu rË™hkŒ hu ...ðk÷ezk0
hrð™u þþe Ëu ¾kÞ ™net hu , rðhnu ðkˤ{kt òÞ hu ...ðk÷ezk0
Œu s „Þw t yr„À Œýw t hu , ‚¤„kðŒkt Äw ÄðkÞ hu ...ðk÷ezk0
y÷ƒu ÷k ykðku ½ýe ÚkE hu , ðeŒe „Þku ƒeòu {k‚ hu ...ðk÷ezk0
…ú u {k™t Ë fnu ðk÷{k hu Ëhþ™ Ëu òu ykðe …k‚ hu ...ðk÷ezk0
…Ë-3
©kðý ykÔÞku nu ‚¾e hu, fk’™ „Þk fku™u õÞktÞ hu,
~Þk{ rð™k, ‚w™k Yyu ‚nw þkuf{kt hu...xuf0
òu þezk òu ™u òu þ™u hu , nrh™u ƒŒkð ßÞkt nku Þ hu ...~Þk{0
y÷ƒu ÷ku ykðu òu yk ðu ¤u hu , yk½ku Qt ze fk„ ƒu ‚u hu ...~Þk{0
…t Úke Œw t sE {khk ft Úk™u hu , þku Äe ÷kð Ëu þku Ëu þ hu ...~Þk{0
…t ¾e Œw t Qz WŒkð¤ku hu , …ºk …nku t [kz r…Þw …k‚ hu ...~Þk{0
Qt [e [ze™u y„kþeyu hu , ßÞkt òu Wt íÞkt ºkk‚ hu ...~Þk{0
‚nò™t ËS þk{¤ku hu , fku E fnu ynet ðk‚ hu ...~Þk{0
yk…w t Œu ™u {khk …ú ký™u hu , ‚{ ¾kE™u fnw t ¾k‚ hu ...~Þk{0
r…t z …k…e ™Úke ŒkýŒe hu , z‚Œku ™Úke fk¤ku ™k„ hu ...~Þk{0
™Ëe …ý ™Úke ŒkýŒe hu , ÷kÞ ™ ÷k„u ¼q t zu ¼køÞ hu ...~Þk{0
ðh‚kË ðh‚u ™ ðh‚u hu , ™ËeÞw t ™kt ™eh Äehkt òÞ hu ...~Þk{0
‚hðu þk{r¤Þk™k þku fÚke hu , ðu „Úke yku Akt ‚ki ™kt ÚkkÞ hu ...~Þk{0
yÒkfý Œ] ý Q„Œkt hu , þku fu hu ™e[kt {w ¾ hu ...~Þk{0
…] Úðe …nu he ÷e÷kt [eh™u hu , þku fu ‚t Œkzu Au {w ¾ hu ...~Þk{0
yü{e WåAð nrh ykrðÞku hu , rð»ýw ðú Œ™kt …q s™ hu ...~Þk{0
Äkhýkt …khýkt ‚t Œ fhu hu , M™u nu ‚w fkÞ ð¤e Œ™ hu ...~Þk{0
Ëe™™u Ëu ¾e {khk ðk÷{k hu , ËÞk fhŒk ½ýe ðkh hu ...~Þk{0
Œu fku {¤Œk nrh õâkt „E hu , fXý ÚkÞk ykýeðkh hu ...~Þk{0
ºkeòu {rn™ku „Þku x¤ð¤e hu , [ku Úku r[t Œk òu xk¤ku hu ...~Þk{0
…ú u {k™t Ë rð™t Œe fhu hu , ðkt f rð™k fkt ƒk¤ku hu ...~Þk{0
…Ë-4
¼kËhðk{kt ¼wÄhk hu, ðktf rð‚khe fktÞ hu,
fhe {u’h ykðku nrh nðu ½ýe ÚkE hu...xuf0
rð…¥k ðu ¤k ð‚{e ðÄe hu , Ëe…fðu ¤k sw yku òÞ hu ...fhe0
™ËeÞw t Œu Œeh ºkku ze òÞ Au hu , ‚k„h™ku fhðk ‚t „ hu ...fhe0
fk’™ rð™k fku ™u õâkt sEyu hu , srzÞkt rð™k™kt ™t „ hu ...fhe0
yÒk …kõâkt ™ðu ™ehÚke hu , ðk÷{™e sw yu ðkx hu ...fhe0
W…h Œhrý Œu Œ…u hu , ni zu nrh™ku W[kx hu ...fhe0
Ér»krŒrÚk yu fkËþe hu , Œu …ý „E ™ku hk™ku h hu ...fhe0
Ëw :¾ Y…e ¼q t zk ¼ú {hk hu , þw t fk{ fk¤s fku h hu ...fhe0
Þ¿kku …ðeŒ™ku rË™ „Þku hu , ðk{™™e rŒrÚk ÚkE hu ...fhe0
…ku h r…Þw …k‚u ƒu ‚Œe hu , yku ý hzðzŒe hne hu ...fhe0
Ëð ÷„kzâku Ëu n{kt hu , yku ÷kÞku fu ’Úke ™ yku ÷ðkÞ hu ...fhe0
{q X {khu fku E W…hu hu , ðk¤e s Œu Úke Œ¤kÞ hu ...fhe0
™u ý ™u ðu ý{kt òýŒk hu , fhþu òu fkt E™w t fkt E hu ...fhe0
yu { s fheÞw t fk™S hu , hku Œkt {u ÕÞkt hý{kt E hu ...fhe0
{™™e ðkŒw t {™{kt fhw t hu , Ëu n hÌkku Ëw :¾kÞ hu ...fhe0
ðu hý rðÄkŒk™ku ðkt f Au hu , …kt ¾ rð™k ™ sðkÞ hu ...fhe0
‚w ¾ Y…e sq ™k Sðzk hu , Ëw :¾™k ÄÞko ½ýk Ëu n hu ...fhe0
òýw t nðu Ëw :¾ nhþu hu , íÞkt ðh‚kÔÞku {u n hu ...fhe0
[ku Úkk {rn™k{kt {kðS hu , ðk÷k ÷u þw t òýu ÷k¼ hu ...fhe0
…ú u {k™t Ë fnu ™kÚkS hu , Ëw :¾™ku W„kzâku Ëk¼ hu ...fhe0
…Ë-5
yk‚ku ykÔÞku y÷ƒu÷zk hu, ykðe nhku nrh Ëw:¾ hu,
nrhðh, ykðk ÚkÞk fu{ yk ‚{u hu...xuf0
yk„¤ y{] Œ …kE™u hu , …kA¤ …kÞw t rð¾ hu ...nrh0
„ú knÚke Aku zkÔÞku „s™u hu , Œ{u ykðe Œífk¤ hu ...nrh0
Äú w ð™t w Œ… Œ{u ‚kt ¼¤e hu , Ëku ze ykÔÞk ËÞk¤ hu ...nrh0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
193 194
‚eŒk™u Ëw :¾ ËeÄw t hkðýu hu , Ëku zâk ðk™h ÷E Mðkh hu ...nrh0
ÿki …Ëe™kt [eh …q rhÞkt hu , ‚w Œk fu { ykýe ðkh hu ...nrh0
nrhùt ÿ™t w Ëw :¾ Ëu ¾e™u hu , {k„ {k„ fÌkw t òE hu ...nrh0
Œ…u ÷ Œu ÷u ‚w Ä™ðk hu , ƒ¤ðk ËeÄku ™net fku E hu ...nrh0
rð¼e»ký™u ðk÷{k hu Ëw :¾ xk¤e fÞku o Ëk‚ hu ...nrh0
…kt zðku ™ku ykðe ð™{kt hu , …ºk Í{e xkéÞku ºkk‚ hu ...nrh0
yt ƒhe»k™u W„krhÞku hu , Ëw ðko ‚k™w t xk¤e Ëw :¾ hu ...nrh0
‚hMðŒe …q s™ …ú eŒÚke hu , ‚ðu o fhu fhe …ú eŒ hu ...nrh0
Ëþu hk™ku rË™ ykrðÞku hu , {kýfe Yyu {khk {eŒ hu ...nrh0
s¤ MÚk¤ ‚hðu ÂMÚkh ÚkÞkt hu , yt Œh™ku {u ÷e {u ÷ hu ...nrh0
ykfkþ …ý ÚkÞku Qs¤ku hu , {kðk {u ÷ku nðu {u ÷ hu ...nrh0
Ä™Œu hþu Äý Ëku rzÞkt hu , fk¤e [ki Ëþ™e ykþ hu ...nrh0
rËðk¤e™k òýu Ëeðzk hu , òýu Wt ƒkzk™k [k‚ hu ...nrh0
{k‚ „Þku r…Þw …kt [{ku hu , Äkhw t fu { ni Þu Äeh hu ...nrh0
…ú u {k™t Ë fnu ðk÷{k hu , ™Þýu ™Úke hu ’Œkt ™eh hu ...nrh0
…Ë-6
fkhŒf {k‚u fk’™S hu, ftÚk rð™k fu{ òÞ hu,
…ú¼w nðu, …kh …kzku r…tz …tÚk™u hu....xuf0
‚w ™e Ëu ¾e ‚w ¾ ‚u sze hu , r…t z …kt sh …ezkÞ hu ...…ú ¼w 0
[t ÿ Œu Œhrý Œw ÕÞ Œ…u hu , ðkÞw ð@™ku ðkÞ hu ...…ú ¼w 0
Vq ÷ …ezu Au r…t z™u hu , ‚k… ‚{ ÚkE ¾kÞ hu ...…ú ¼w 0
yÒk s¤ Sð™ rð™k hu , s{ðw t …eðw t ÷k„u ¾kh hu ...…ú ¼w 0
{nu ÷ {u ze™u ƒt „÷k hu , ÷k„u …zâk {ku xk …nkz hu ...…ú ¼w 0
ò{™e sw „ su ðe òÞ Au hu , {éÞk rð™k {khk {kð hu ...…ú ¼w 0
…k… òu nku Þ …q ðo ™kt hu , ¼ku „ðkðku ƒesu Ëkð hu ...…ú ¼w 0
A {k‚ ðeíÞu ðk÷{kt hu , fq t S ‚w Œ Œsu …ú ký hu ...…ú ¼w 0
r…Þw rð™k {khk …ú ký™u hu , hnu Œ ™Úke ni Þu þký hu ...…ú ¼w 0
yÒkfku x yku ý yu { „Þku hu , sBÞk rð™k Sð™ hu ...…ú ¼w 0
…ú ƒku rÄ™e yu fkËþe hu , ykÔÞku WåAð™ku Ë™ hu ...…ú ¼w 0
‚í‚t „e ‚t Œ ‚ki {¤e hu , ðkx sw yu {khk ™kÚk hu ...…ú ¼w 0
nk÷h™e su { ÷kfze hu , nrh nŒk {khu nkÚk hu ...…ú ¼w 0
su rË’Úke ™eh¾Œkt ™kÚk™u hu , Œu rË’Úke [ku xâk’Œk r[¥k hu ...…ú ¼w 0
hkÏÞk’Œk Qt zk yt Œhu hu , ÷ku ¼e hk¾u su { rð¥k hu ...…ú ¼w 0
ðk÷…™e ðk¤e „kt X su hu , Aku ze ™ fu ’Úke Aku zkÞ hu ...…ú ¼w 0
™k„ zMÞku Œu Ëw :¾Úke hu , Äq ýe ƒku ÕÞu ‚w ¾ ÚkkÞ hu ...…ú ¼w 0
Aêku {k‚ „Þku þk{¤k hu , ð»ko ƒu Xw t ƒesw t …kx hu ...…ú ¼w 0
…ú u {k™t Ë fnu Sðzk hu , ™e‚h AkŒe Vkx hu ...…ú ¼w 0
…Ë-7
{k„þh {rn™u {eXzk hu, Ëhþ™™wt ãku Ëk™ hu;
Œkuze …úeŒ, hkuŒkt {uÕÞkt hýð„zu hu...xuf0
…t ¾e ƒu Xw t su { ðnký{kt hu , Œu { Œ{u {khu fk’™ hu ...Œku ze0
ÔÞkÄ ðet Äu Œu { {krhÞkt hu , ™u ý™kt Œkýe™u ƒký hu ...Œku ze0
fq ðu WŒkhe fk’™S hu , ðå[u Úke ðkrZÞw t ðký hu ...Œku ze0
ð™{kt rðÞkýe „kðze hu , ðåA™u Aku ze [k÷e …kÚk hu ...Œku ze0
¾ku xku ‚k[ku ™ fk’rðÞku hu , ‚LËu þku fku E™u ‚kÚk hu ...Œku ze0
…t ¾e {u ÷u su { yt z™u hu , ‚u ÔÞk rð™k Œu ‚w fkÞ hu ...Œku ze0
{nkËrhÞu ¼kt øÞw t ðnký su hu , fu ðe ½ze …¤ òÞ hu ...Œku ze0
Œu { Œ{khk ‚kÚkezk hu , ðkxze òu Œkt ÚkkÞ hu ...Œku ze0
÷k¾ ÷zkÔÞk ÷kz™u hu , Œu ‚w ¾ ykð-òð ÚkkÞ hu ...Œku ze0
‚t ‚kh r‚t Äw Œku ¾khzku hu , {eXe ðehze nrh{kt Þ hu ...Œku ze0
Œu …ý „E ¾ku ðkE™u hu , …¥kku ™ ÷køÞku õÞkt Þ hu ...Œku ze0
{k™‚h Œ{u {kðS hu , „Þk hÌkkt nt ‚ ykt Þ hu ...Œku ze0
nt ‚ ƒesu ™Úke ƒu ‚Œk hu , ‚h™u þku Äu hw Ëk{kt Þ hu ...Œku ze0
‚w …™u {¤u Au {kðS hu , Œu Úke hÌkw t Au MÚkq ¤ hu ...Œku ze0
™net Œku …zu r…t z …kÄhw t hu , ðt ze Œ] ý™w t su { {q ¤ hu ...Œku ze0
~Þk{ nðu ‚w fkÞ Au hu , Œt ƒku ¤e Œu Œ{u fk’™ hu ...Œku ze0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
195 196
…k™ Œu y{khkt …et shkt hu , Œt ƒku ¤e Œu Œ{u fk’™ hu ...Œku ze0
‚kŒ{ku {rn™ku Œu QŒÞku o hu , „Þku yu fkËþe ÷k„ hu ...Œku ze0
…ú u {k™t Ë fnu ðk÷{k hu , ykÔÞk ™rn ¼q t zu ¼køÞ hu ...Œku ze0
…Ë-8
…ku»ku …úeŒ{ rð™k nu ‚¾e hu, fu{ Äkhwt nðu Äeh hu;
fk’™ rð™k, fkuE Äýe ™rn yk…ýku hu...xuf0
Ëi ðu fu ðe fhe yk…Ëk hu , ™ [eÞko ykðhËk [eh hu ...fk’™0
fXý f{o ™e hu ¾ Au hu , ™rn Œku AkŒe Vkxe òÞ Au hu ...fk’™0
…t f™u …kýeþw t …ú eŒ Au hu , …kýe rð™k [ehkÞ hu ...fk’™0
fXý ÚkE fu { Ähýe hu , …ú ¼w rð™k „E ™ …kŒk¤ hu ...fk’™0
þu »k rþð fu { ¼q r÷Þk hu , …ú ÷Þ™e …ú „xe ™ Ík¤ hu ...fk’™0
ËrhÞk Œu t ËÞk fkt fhe hu , hu ÕÞku ™net ykýe ðkh hu ...fk’™0
RLÿ RLÿkýe™u ðþ …zâku hu , ðh‚u ™rn Œku {q þ¤Äkh hu ...fk’™0
™ËeÞw t Œu þk M™u nÚke hu , òŒe nþu r…Þw …k‚ hu ...fk’™0
{w ™u Œku yu { sýkÞ Au hu , nrh™ku nþu íÞkt ðk‚ hu ...fk’™0
W¥khkÞý yu fkËþe hu , „Þk Wí‚ð™k Ë™ hu ...fk’™0
~Þk{ rð™k™kt nu ‚¾e hu , ÷xõÞkt Au Œ™ {™ hu ...fk’™0
r™„{ yk„{ fnu ðkŒze hu , …ú ¼w [hýu Œu ‚w ¾ hu ...fk’™0
Œu …„÷w t Œku õÞkt „Þw t hu , Þku „e™u hÌkw t Ëw :¾ hu ...fk’™0
fk¤ …ý ¾ku ðkE „Þku hu , ™rn Œku {khe fkZw t ËkÍ hu ...fk’™0
…] Úðe …ý ™Úke VkxŒe hu , Vkxu Œku r…t z …kzw t yks hu ...fk’™0
ðkt f ™Úke fku E s™™ku hu , Ëu nu ð¤øÞku yk Ëu ne hu ...fk’™0
™net Œku ƒk¤e Ëu Œ Ëu n™u hu , ¾MÞku ™net y¤„ku yu ne hu ...fk’™0
ykX{ku {k‚ …ý QŒÞku o hu , ™ð{k{kt ykðþku ™kÚk hu ...fk’™0
…ú u {k™t Ë fnu Ëk‚™u hu , Œu ze ÷u òu Œkýe nkÚk hu ...fk’™0
…Ë-9
{k½ {rn™k{kt {kðS hu, ð‚tŒ ‚tŒ „kÞ hu;
Sð™S, òq™k WåAð rË™ ‚kt¼hu hu...xuf0
…t [{e {khk {nk…ú ¼w hu , ðÄkÔÞk rð™k™e òÞ hu ...Sð™S0
©e…w h{kt þk{ MÚkkr…Þk hu , ™h™khkÞý Ëu ð hu ...Sð™S0
ðzŒk÷u ðk÷k ƒu ‚krzÞk hu , ÷û{e™khkÞý Ëu ð hu ...Sð™S0
yrn…w hu …ÄhkrðÞk hu , ™h™khkÞý ™kÚk hu ...Sð™S0
„Z…w hu „ku rðt ËS hu , MÚkkÃÞk „ku …e™kÚk nkÚk hu ...Sð™S0
sw ™u „Zu …ÄhkrðÞk hu , hýAku z rºk¢{hkÞ hu ...Sð™S0
Äku ÷u hu …ú ¼w MÚkkr…Þk hu , {Ë™ {ku n™hkÞ hu ...Sð™S0
su Œ÷…w h{kt s„™ fÞku o hu , yk…e ð‚™ yÒk Ä™ hu ...Sð™S0
{rAÞkð{kt {nk …ú ¼w hu , nw Œkþýe™ku Ë™ hu ...Sð™S0
ykÄku E ™u z¼ký{kt hu , Þ¿k fÞko yu f Ë™ hu ...Sð™S0
ykËhu s ™u „Z…w h{kt hu , yü{e WåAð™k Ë™ hu ...Sð™S0
…t [k¤u ™u ©e…w h{kt hu , nw Œkþýe™k rË™ hu ...Sð™S0
©e…w h ™u yrn…w h{kt hu , y„rýŒ WåAð™k rË™ hu ...Sð™S0
su Œ÷…w h ™u „Zzu hu , fr…÷k »kce™k Wí‚ð hu ...Sð™S0
„Z…w h ðzŒk÷u ðk÷{k hu , ð‚t Œ xkýk™k Wí‚ð hu ...Sð™S0
©e…w h ™u „Z…w h{kt hu , ™ð{e …ú ƒku rÄ™e ÷u ’h hu ...Sð™S0
yu rð™k ƒeò ƒnw fÞko hu , „k{ku „k{ fhe {u ’h hu ...Sð™S0
÷kz ÷zkÔÞk Œu ÷u ¾u Au hu , Ëw :¾™ku ËrhÞku nðu Ëu ¾w t hu ...Sð™S0
…ú u {k™t Ë fnu rðê÷k hu , ™ð{k {rn™k™w t ÷u ¾w t hu ...Sð™S0
…Ë-10
Vk„ý {k‚{kt V„ðk hu, yk…Œk nrh ½ýe ðkh hu;
yrð™kþe, ykþk {u÷e yu ‚w¾™e hu...xuf0
„ku ¾ yxkhe y„k‚eyu hu , ƒu ‚Œk ƒnw ðkh hu ...yrð™kþe0
shf‚e ò{k …u ’hŒk hu , „kŒk „ku Xezk™e ‚kÚk hu ...yrð™kþe0
yï W…h Mðkh ÚkE™u hu , Ëu Œk Ëhþ™ Œ{u ™kÚk hu ...yrð™kþe0
ƒk„ ƒ„e[k ™u ƒt „÷u hu , ƒu ‚Œk {khk {kð hu ...yrð™kþe0
hÚk ðu ÷u ƒu ‚e [k÷Œk hu , Ëu Œk Ëhþ™ fhe ¼kð hu ...yrð™kþe0
©e…w h ™u „Z…w h{kt hu , ykðŒk òŒk Ëu þku Ëu þ hu ...yrð™kþe0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
197 198
‚¼k{kt ƒu ‚e™u þk{¤k hu , yk…Œk Yzku W…Ëu þ hu ...yrð™kþe0
…ú § W¥kh fhe {nk…ú ¼w hu , Ëu Œk …ú ‚kËe™k Úkk¤ hu ...yrð™kþe0
s{ýk fh{kt ÷E Vu hðŒk hu , r™íÞ Œw ¤‚e™e {k¤ hu ...yrð™kþe0
n‚e™u ‚k{w t nu hŒk hu , ™k¾Œk ™u ý™ku ™u n hu ...yrð™kþe0
Œu ‚w ¾ ‚t ¼khe þk{¤k hu , Äehs ÄhŒku ™Úke Ëu n hu ...yrð™kþe0
{w õŒ{t z¤ ‚kÚku ÷E™u hu , ™kŒk ™k¾e s¤ {kÚk hu ...yrð™kþe0
‚¾k™u ‚t „u ÷e÷k fhe hu , …u hŒkt …ku þkf …Ae ™kÚk hu ...yrð™kþe0
„shk ƒksw ƒt Ä ƒkt ÄŒk hu , Œku hk ™u nkh ¼hkð hu ...yrð™kþe0
ðu Z ðet xe fzkt ‚kt f¤kt hu , ft Ëku hku {w „x szkð hu ...yrð™kþe0
nŒk íÞkhu ‚ku t ½k nŒk hu , {ku t ½k ÚkÞk þk {kx hu ...yrð™kþe0
Ëþ{ku {rn™ku „Þku ™kÚkS hu , „Þku ™ þku f™ku ½kx hu ...yrð™kþe0
fk¤ fÌkw t fu ™w t ™ð fhu hu , {h™kh™u ™ {khu hu ...yrð™kþe0
…ú u {k™t Ë fnu fk™S hu , ƒk¤ku {k rðhn™e òhu hu ...yrð™kþe0
…Ë-11
[iŒhu r[¥k{kt r[Œðwt hu, þk{r¤Þk™ku M™un hu;
Sðz÷k, {kun™™e {u÷ ykþ™u hu...xuf0
™ð{e WåAð òu™u ykrðÞku hu, ykrðÞk ™net fhe ™un hu...Sðz÷k0
Ëi ðu rþÞk ÷u ¾ ÷r¾Þk hu , ™ „Þku þku f™ku hku „ hu ...Sðz÷k0
ysu yð¤kt yt f yku ¤ÏÞk hu , yu Úke ðk÷k™ku rðÞku „ hu ...Sðz÷k0
…t [ {¤e …t [kŒ fhu hu , rðhn ðnT r™ ™ yku ÷kÞ hu ...Sðz÷k0
yk fk{ Œu Œu ™k rð™k hu , fku EÚke ™ {xe òÞ hu ...Sðz÷k0
½ý ™k{™ku su Sðzku hu , fküu ÷„kzu zt ‚ hu ...Sðz÷k0
yu { y{khu yt Œhu hu , rðhn™ku ð¤øÞku Au ðt ‚ hu ...Sðz÷k0
¼q hfe ™k¾e™u ¼ku ¤ðe hu , ‚kt s ‚ðkh ™ ¼k™ hu ...Sðz÷k0
yt Äkhw t {™{kt WËk‚Úke hu , hnu rË÷{kt hkŒ Ë™ hu ...Sðz÷k0
Œu Úke yu { sýkÞ Au hu , sw „ ò{™eÞw t ™ku òÞ hu ...Sðz÷k0
þku f „ú n Ak™ku ™zu hu , Œu ™u Aºk {¤e òÞ hu ...Sðz÷k0
Aºk {éÞku ™Úke íÞkt ‚w Äe hu , rðhn ÔÞkrÄ ðÄe ¾kÞ hu ...Sðz÷k0
rðhn ƒk¤e Ëu þu Ëu n™u hu , ~Þk{ Œku þu ™k Ëu ¾kÞ hu ...Sðz÷k0
Œu Úke s ðnu ÷w t ºku ðzw t hu , òu „ý™ku ÷E ðu þ hu ...Sðz÷k0
ykðhËk yu Ä™ ÷E hu , ~Þk{ þku Äw t Ëu þku Ëu þ hu ...Sðz÷k0
yr„Þkh{ku {k‚ QŒÞku o hu , QøÞk ™ ykþk yt fw h hu ...Sðz÷k0
~Þk{ ‚t „kÚk™kt ‚w ¾ Œu hu , „Þkt ykt f™kt Œw h hu ...Sðz÷k0
½ýe ½ýe fhe ½kŒze hu , òýe òýe ™net òŒ hu ...Sðz÷k0
…ú u {k™t Ë fnu ™kÚk™e hu , òŒ™e þe heŒ ¼kŒ hu ...Sðz÷k0
…Ë-12
ðiþk¾u ð™ ðu÷e ðéÞkt hu, ðk÷ku ðéÞk ™ yk ðkx hu;
…t¾ezk, ‚tËuþku fnusu ~Þk{™u hu...xuf0
rðÞku „ fw t z{kt ™k¾e™u hu , r[¥k [ku he [kÕÞk ðkx hu ...…t ¾ezk0
Ëe™ ËhËe yu { Vhw t hu , hku Wt hkŒu ¼he ïk‚ hu ...…t ¾ezk0
[fðk [fðe™e heŒ Au hu , xexk™ku ‚ku rðïk‚ hu ...…t ¾ezk0
…ú u {…k‚u ÷E ƒkt Äe™u hu , rðhn™ku ðÄkÞku o hku „ hu ...…t ¾ezk0
¼eŒh ¼zfk ÚkkÞ Au hu , W…h ÷q ™ku òu „ hu ...…t ¾ezk0
rðhn™ku ði Ë ™ {r¤Þku hu , yki »kÄ™e òu Wt ðkx hu ...…t ¾ezk0
fku Þ÷ze xnw fk fhu hu , ykt ƒu …kfe òu ‚k¾ hu ...…t ¾ezk0
hku E hku E Úkkfe hkŒ{kt hu , òu E òu E …kfe òu ‚k¾ hu ...…t ¾ezk0
y¾kºkes rË™ ykrðÞku hu , ™] r‚t n [Œw Ëo þe ÷k„ hu ...…t ¾ezk0
fzðe Œw t ƒze Œw ÕÞ „w ý Au hu , Q„e Wfhzk™e ò„ hu ...…t ¾ezk0
r[t Œk{ýe {¤e {nk…ú ¼w hu , Œu Œku „E hne hkt f hu ...…t ¾ezk0
yhS y{khe ÄkE™u hu , {hS fhòu xk¤e ðkt f hu ...…t ¾ezk0
ðeŒe nku Þ Œu òýþu hu , yý‚{sw E»Þko ykýu hu ...…t ¾ezk0
nkrzÞk™w t Œu n‚ðw t hu , Ëu zfk™ku Sð òýu hu ...…t ¾ezk0
™ Úkðk™e Œu ÚkE hu , fnu ðkÞ ™net fu ™u ðkŒ hu ...…t ¾ezk0
yt Œh{kt Qt ze „E hu , …ú eŒ{™e …q hý ½kŒ hu ...…t ¾ezk0
ƒkh {k‚ ðeŒe „Þk hu , ykt ¾u Ëu ÏÞk ™ ™kÚk hu ...…t ¾ezk0
…ú u {k™t Ë fnu Sðzk hu , yk Ëu nu ™net ykðu nkÚk hu ...…t ¾ezk0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
199 200
…Ë-13
yrÄf {ne™u ‚wfkE „Þk hu, ykþk™k ytfwh hu,
ðk÷{ {khk, rð…¥k ðu¤u ðnu÷k ykðòu hu...xuf0
rðhn™e ðkˤe Q÷xe hu , ™Þýkt s¤u ¼h…q h hu ...ðk÷{0
hku neýe ËkÍu yt Œhu hu , [{fu ðes r[¥k{kt ne hu ...ðk÷{0
…ú u {™kt …q h [kr÷Þkt hu , „Þkt þku fr‚t Äw {kt ne hu ...ðk÷{0
‚{w ÿ ‚ðu o ™e þkne fhe hu , fkü {kºk™e f÷{ hu ...ðk÷{0
þu »k‚n‚ú nkÚku ÷¾u hu , ÷¾kÞ ™ rðhn sw ÷{ hu ...ðk÷{0
…q Aku f{¤ y™u fk{e™u hu , M™u ne „Þu þw t ÚkkÞ hu ...ðk÷{0
…q Aku {ku h fu [fku h™u hu , Mðk{e „Þu fu { ÚkkÞ hu ...ðk÷{0
¼k™w rð™k™w t ƒú ñkt z su hu , hkò rð™k™w t hks hu ...ðk÷{0
Œku Þ rð™k™w t Œ¤kð su hu , yu ðw t ƒLÞt w yks fks hu ...ðk÷{0
yks fk÷™e ðkŒ{kt hu , ð»ko ƒesw t sw yku òÞ hu ...ðk÷{0
™¬e „Þk r™ùÞ fhe hu , …kAw t ykÔÞk™w t ™ ÚkkÞ hu ...ðk÷{0
¼ÂõŒ Ä{o ™u MÚkk…e™u hu , Sð™u fÞko ¼ð…kh hu ...ðk÷{0
yr„Þkh ð»ko ºký {k‚™u hu , yu f rË™ ½h {ku Íkh hu ...ðk÷{0
ð»ko ‚kŒ {k‚ yu f™u hu , yr„Þkh rË™ ð™u ™kÚk hu ...ðk÷{0
ð»ko ºkeþ {k‚ ™ð Œýu hu , yku „ýeþ rË™ ‚t Œ ‚kÚk hu ...ðk÷{0
yku „ý …[k‚ ð»ko ™u hu , {k‚ ƒu ™u rË™ yu f hu ...ðk÷{0
su X ‚w Ëe Ëþ{e Ë™u hu , ¼q r{ ŒS [kÕÞk Au f hu ...ðk÷{0
yrÄf {rn™ku QŒÞku o hu , QŒÞko ™net yrð™kþ hu ...ðk÷{0
…ú u {k™t Ë fnu Sðzk hu , yk…ýu òþw t …ú ¼w …k‚ hu ...ðk÷{0
hk„ : Xwt{he
õÞkhu nðu Ëu¾wt hu nrh n‚Œk, {khk {trËrhÞk{kt ð‚Œk; õâkhu...xuf0
Íhf‚eÞk ò{k …u ’he™u , „q Zku hu t xku frx f‚Œk...õâkhu 0 1
Vq ÷zk{kt „hfkð ÚkE™u , y¥kh{kt {‚{‚Œk...õâkhu 0 2
{w r™ðh ‚khw h‚ku E fhkðe™u , …t „Œ{kt …eh‚Œk...õâkhu 0 3
…ú u {k™t Ë yk„u „kðu íÞkhu , ykðu yku hk yku hk ¾‚Œk...õâkhu 0 4
hk„ : hu¾Œk – …Ë-1
ykþfku rËÞkhe ðu, {kþwf ™ ò™k ¼q÷e...ykþfku0
‚q ™ ‚kt ðhu ‚knu ƒk {nku ƒŒ n{khe ðu ,
¾kðtË ¾wþe nkuÞ h¾™k rË÷{ut rð[khe...{kþwf0
yu f ykþhk ni Œu hk, fnw t õÞk …w fkhe ðu ;
…hðhrË„kh rË÷fe, Œw{ ò™Œk ‚khe ðu...{kþwf0
‚w hŒ ÷„e fË{ku t ‚u , ™ xhu „e xkhe ðu ;
…úu{k™tË fu’ ÃÞkhu n{fku, ÷u™k ‚t¼khe ðu...{kþwf0
…Ë-2
Ëe¾÷k rËËkh ÃÞkhk, {nu ƒw ƒ n{khk...Ëe¾÷k0
{kþw f shk s Ëu ™k, ™u ™ku fk ™òhk;
EŒ™u {u t Œku nku ðu „k, ykþfw t Ë „w Íkhk...Ëe¾÷k0
fw hƒk™ rfÞk Œu hu ™k{ …h, ½hƒkh ‚t ‚khk;
Vfehe ÷u fu VehŒk nw t fh™u fw t rËËkhk...Ëe¾÷k0
Œf‚eh {kV fh™k, ‚q ™ ‚hs™nkhk;
…ú u {k™t Ëfw t {w ÷kfkŒ Ëu ™k, ™t Ë Ëw ÷khk...Ëe¾÷k0
hk„ : „hƒe – …Ë-1
Ä{o fw t ðh ½™~Þk{S, {khk …ú kýŒýk ykÄkh...òu E™u Sðw t Aw t 0 xu f.
Œ™ {™ Ä™ Œ{ W…hu , ÷E ðkhw t ðkh nòh...òu E™u Sðt w Aw t 0 1
‚w t Ëh {q hrŒ {ku n™e, {khk {™{kt ¾q t Œe hks... òu E™u Sðt w Aw t 0
Œ{ rð™k {™u fnk™S, ƒeòwt fktE ™ð ‚qÍu fks...òuE™u Sðwt Awt0 2
…kt …ý …h ykt xku ËE, Œ{u ƒkt Äe …k½ y™q …;... òu E™u Sðw t Aw t 0
fku rxf ft Ë…o ðkhýu , ÷E ðkhw t yu ðt w Y…...òu E™u Sðt w Aw t 0 3
¼k÷ rŒ÷f þku¼u ½ýtw, òýu ¼qúfwxe fk{ fƒký;...òuE™u Sðwt Awt0
f{¤™Þ™ fxkûk{kt , {khk Œkýe ÕÞku Au …ú ký...òu E™u Sðw t At 0 4
{Äw h {Äw h n‚ðw t òu E™u , ðkÄu …ú u { y…kh;...òu E™u Sðt w Aw t ;
rºk¼wð™{kt yuðe fkuý Au, su ðþ ™ð ÚkkÞu ™kh...òuE™u Sðwt Awt0 5
ðk{fhý{kt ~Þk{ Au, Œe÷ ™ehÏÞk suðku ™eŒ;...òuE™u Sðwt Awt0
Œe÷ òuE s{ýk „k÷{kt, ðkÄu …úu{k™tË™u …úeŒ....òuE™u Sðtw Awt0 6
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
201 202
…Ë-2
þe fnwt þku¼k yt„™e, òuE ÷ku[™eÞkt ÷ku¼kÞ;...r[¥kzwt [kuhu Au- xuf.
™eh¾e ™k‚k feh™u , {khk ¼ð™k …kŒf òÞ...r[¥kzw t [ku hu Au 0 1
yÄh …ú ðk¤k™e W…{k, òýu fw t Ëf¤e ‚{Ëkt Œ;...r[¥kzw t [ku hu Au 0
r[ƒw fŒýe þku ¼k ½ýe, ft ƒw ft X òu Þk™e ¾kt Œ...r[¥kzw t [ku hu Au 0 2
ðûkMÚk÷ Ônk÷w t ½ýw t , {™u {¤ðk ðkÄu …ú eŒ;...r[¥kzw t [ku hu Au 0
yò™ƒknw WhÄhe, ykðku {¤eÞu {ku n™ {eŒ...r[¥kzw t [ku hu Au 0 3
WËh{kt rºkð÷e …zu , Qt ze ™kr¼ ™ki Œ{ òu E;...r[¥kzw t [ku hu Au 0
~Þk{fxe ‚ku Ìkk{ýe, Whw {kt ne hÌkt w {™ {ku E....r[¥kzw t [ku hu Au 0 4
ò™w òw„÷ Aƒe òuE™u, {khku ‚wV¤ ÚkÞku yðŒkh;...r[¥kzwt [kuhu Au0
r…t ze …k™e ™eh¾Œkt , {khku Ëq h ÚkÞku ‚t ‚kh,...r[¥kzw t [ku hu Au 0 5
‚ku ¤u r[öu sw õŒ Au , yu sw „÷ [hý™e òu z;...r[¥kzw t [ku hu Au 0
y¾t z hnku ykðe Wh{kt , …q hku …ú u {k™t Ë™k fku z....r[¥kzw t [ku hu Au 0 6
…Ë-3
™ð÷ ‚™u ne ™kÚkS, Y…k¤k hkSð™u ý;...ðnk÷k ÷k„ku Aku 0 xu f.
n‚Œk n‚Œk nu Œ{kt , ƒku ÷ku Aku {eXkt ðu ý...ðnk÷k ÷k„ku Aku 0 1
ykt¾z÷e y{]Œ ¼he, fktE fhwýk fne ™ð òÞ;...ðnk÷k ÷k„ku Aku0
r[¥k [ku hkýw t [k÷{kt , {hf÷zu {™ ÷ku ¼kÞ...ðnk÷k ÷k„ku Aku 0 2
ykŒwhŒk ™Úke yt„{kt, Ëe‚u Au þe÷ Mð¼kð;...ðnk÷k ÷k„ku Aku0
…ú u {Œýku …ú ðkn ðnu , ™u ýk{kt ™xðh ™kð....ðnk÷k ÷k„ku Aku 0 3
¼wÄh ¼krðf ¼kð™k, ™Úke yhÚkk yhÚke ~Þk{;...ðnk÷k ÷k„ku Aku0
…h{khÚk™u fkhýu , …ÄkÞko …q hýfk{...ðnk÷k ÷k„ku Aku 0 4
Ëe™ W…h ËÞk fhe, Œ{u Ëw ÷o ¼ Ëþo ™ Ëu ð;...ðnk÷k ÷k„ku Aku 0
fÕ…Œhw Aku fnk™S, òýu {kuxk {wr™ðh ¼uð....ðnk÷k ÷k„ku Aku0 5
fhw ýk™erÄ fhw ýk fhe, Aku „k¤k ht „Au ÷;...ðnk÷k ÷k„ku Aku 0
…úu{k™tË fnu y¾tz hnku, ykt¾z÷e{kt y÷ƒu÷...ðnk÷k ÷k„ku Aku0 6
…Ë-4
Ä{o fw t ðh ©ef] »ýS, Œ{u ¼õŒ…rŒ ¼„ðk™;...yu ðh {k„w t Aw t 0 xu f.
ËÞkr™rÄ Œ{u Ëk‚™u, r™íÞ yk…ku Aku yu Ëk™....yu ðh {k„wt Awt0 1
r™rðo fÕ… W¥k{ yrŒ, yu ðku r™ùu ÚkkÞ Œ{khku ;...yu ðh {k„w t Aw t 0
y÷ƒu ÷k Œ{ yk„¤u , nw t yhs fhw t yu ‚khw t ....yu ðh {k„w t Aw t 0 2
{nkí{¿kk™u ‚rnŒ nrh, yu ðe yu fkt rŒfe ¼ÂõŒ;...yu ðh {k„w t Aw t 0
…úeŒ hnu Œð [hý{kt, ƒesu hnu ‚Ëk ðehÂõŒ...yu ðh {k„wt Awt0 3
nw t {kt Œ{khw t ¼õŒ…ýw t , nrh yu {kt fku E …ú fkh...yu ðh {k„w t Aw t 0
Ëku »k ™ hnu fku E òŒ™ku , yu yk…ku Ä{o fw {kh...yu ðh {k„w t Aw t 0 4
Œ{khk fku E ¼õŒ™ku , {ku h ÿku n õÞkhu ™ð ÚkkÞ;...yu ðh {k„w t Aw t 0
‚t„ yufktrŒf ¼õŒ™ku, {™u r™íÞ yk…ku {wr™hkÞ...yu ðh {k„wt Awt0 5
Ëk‚ Œ{khk Ëk‚™ku , {™u hk¾ku ™kÚk nsq h;...yu ðh {k„w t Aw t 0
…ú u {k™t Ë™e rð™rŒ, ‚kt ¼¤òu ~Þk{ sYh...yu ðh {k„w t At w 0 6
hk„ : …hs – …Ë-1
™uýk{kt hk¾wt hu ™uýk{kt hk¾tw hu, ™kÚkS™u sŒ™ fhe™u hu {khk ™uýk.
rþð ‚™fkrËf þw f su ðk Þku „e, nkt hu su ™e ðkxw t òw yu Au ÷k¾t w hu .
Au ÷ Aƒe÷k™e {q hrŒ W…h, nkt hu {khk …ú ký ðkhe ðkhe ™k¾w t hu .
™u ýu ™eh¾e nrh™u Wh{kt WŒkhw t nkt hu yu ™k „w ý÷kt r™þrË™ ¼k¾w t hu
…ú u {k™t Ë fnu nrhh‚ y{] Œ, nkt hu nw t Œku …ú u {u fhe™u r™íÞ [k¾w t hu .
…Ë-2
y¤„k ™ {u ÷w t hu y¤„k ™ {u ÷w t hu , ™kÚk Œ{™u ykt ¾z÷eÚke...xu f.
{™{ku n™ Œkhe {w hrŒ òu E™u , nkhu {khw t {™zw t ÚkÞw t Au ½u ÷w t hu ...1
÷kuf fwxwtƒ …rhðkh ŒS™u, nkthu {ut Œku Œ{ ‚t„ ƒktæÞwt Au ƒu÷wt hu...2
…ú kýSð™ Œ{ …k‚u hÌkk™w t , nkt h {™u ð[™ ËeÄw t Au ðnu ÷w t hu ...3
…ú u {k™t Ë fnu òu E òu E Sðw t , nkt hu Œkhw t {ku ¤ezw t ht „™w t ¼hu ÷w t hu ...4
…Ë-3
™rn ËWt òðk hu ™rn ËWt òðk hu , ™kÚk Œ{™u ykt ¾z÷eÚke hu ...xu 0
Sð™e …uXu nwt Œku ò¤ðe™u hk¾eþ, nkthu yuf ÷„khu ™ ËWt Ëw:¾kðk hu...1
{™„{Œkt hu ¼kus™ hktÄe s{kzeþ, nkthu ÷kðwt ‚kfh ™k¾e ËqÄ …k...2
ïuŒ ytƒh yrŒ Íeýk hu ÷kðwt, nkthu {khk …úký Œ{™u …nuhkðk hu...3
òðk™w t hu Œ{u ™k{ ÷eÞku Œku , nkt hu …ú u {k™t Ë™k ‚{ Au {kðk hu ...4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
203 204
…Ë-4
ykðk™u ykðk hu ykðk™u ykðk hu , hnu òu {khe ykt ¾z÷e{kt hu ...xu f.
ykðk™u ykðk {khk ™kÚk rƒhkòu, nkt hu {khk Œ™™k Œk… ƒwÍkðk hu...1
zku ÷h™k r™íÞ nkh …nu hkðw t , nkt hu Yzk Œku hk ÷kðw t ÷xfkðk hu ...2
y{] Œ ðu ýu ‚w fku {¤ ™u ýu , nkt hu yrŒ y{] Œ Íze ðh‚kðk hu ...3
…ú u {k™t Ë fnu ™kÚkS yk„u , nkt hu hnw t nksh r™þrË™ „kðk hu ...4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
nwt Œku sEþ r„hÄh òuðk hu, {k {w™u ðkheþ {kt;
{khk Wh{kt Aƒe÷kS™u …úkuðk hu, {uý÷u {kheþ {kt...{k {w™u0 xuf.
òEþ òuðkhu nwt Œku ™tËS™ku ÷k÷ku,
nkthu {w™u …h{ M™une ÷k„u Ônk÷ku hu...{k {w™u0 1
Au÷ Aƒe÷ku Ônk÷ku fwts™ku rðnkhe,
nkthu yu Œku Sð™Ëkuhe Au {khe hu...{k {w™u0 2
ðkheþ {kthu Œw™u fnwt Awt hu ðnu÷wt,
nkthu nwt Œku {kÚkwt òŒkt ™ð {u÷wt hu...{k {w™u0 3
…ú u {k™t Ë™k Mðk{e™u ‚khw ,
nkthu fwhƒk™ fÞwO Au SðŒh {khwt hu...{k {w™u0 4
…Ë-2
nkthu {ut Œku òuÞk [Œwh ™tË÷k÷ hu, Q¼k yku‚heyu;
nkthu fÞkO rŒ÷f fu‚h fuhkt ¼k÷ hu, ‚wtËhðh nrhyu...Q¼k0 xuf0
ïu Œ …k½ þeþ W…h þku ¼u ,
nkt hu òu E Aku „r÷Þkt r[¥k ÷ku ¼u hu ...Q¼k0 1
ïu Œ nkh …nu Þko Wh…h fksw t ,
nkt hu ƒkt æÞk ïu Œ Vq ÷ku ™k ƒkòw hu ...Q¼k0 2
ïu Œkt ƒh ‚ðu o yt „u rƒhksu ,
nkt hu òu E fku rxf fk{Aƒe ÷ksu hu ...Q¼k0 3
…ú u {k™t Ë fnu …÷ðx ðk¤e,
nkt hu [zâk ½ku z÷zu ð™{k¤e hu ...Q¼k0 4
…Ë-3
ðnk÷ku ½kuz÷kt ¾u÷kðu ½™~Þk{ hu, ƒkE {khu ykt„ýeyu;
{khkt r[¥kzkt [kuhu Au ‚w¾Äk{ hu, ykt¾z÷e™e yýeyu...ƒk0 xu.
½ku z÷kt Vu hu ™u ðnk÷ku {w s‚k{w t nu hu ,
nkthu {w™u LÞk÷ feÄe Au ykýe Vuhu hu...ƒkE0 1
[…¤ Œw ht „ yrŒ ðu „u Vhu Au ,
nkt hu yu Œku „Yz™ku „ðo nhu Au hu ...ƒkE0 2
‚w h ™h {w r™s™ ™eh¾u Au …ú eŒu ,
nkt hu òýu r[ºk yk÷u ÏÞkt Au ¼et Œu hu ...ƒkE0 3
Yzku ÷k„u Au ¾¼u Vhfu Au …xfku ,
nkt hu heßÞku …ú u {k™t Ë òu E ÷xfku hu ...ƒkE0 4
…Ë-4
nkt hu ‚¾e ™nkðk …ÄkÞko {nkhks hu , Sð™ s{w ™k{u t ;
‚kÚku ÷eÄku Au ‚ðuo ‚{ks hu, ðús™u rð‚k{u...Sð™0 xuf0
n¤ðk™u n¤ðk ðnk÷ku nk÷u ƒòhu ,
nkt h Q¼k ™„hðk‚e …ú ký ðkhu hu ...Sð™0 1
Aºk [{h rþh W…h hksu ,
nkt hu yk„u y„rýŒ ðkòt ðk„u hu ...Sð™0 2
QŒÞko „ku rðt Ë s{w ™k{kt Lnkðk,
nkt hu ykÔÞk ‚w h{w r™ …w »…u ðÄkðkhu ...Sð™0 3
r„hÄh ™nkÞu ™u „ku …eÞku „kÞu ,
nkt hu òu E …ú u {k™t Ë ðkhe òÞ hu ...Sð™0 4
hk„ : ¾{k[ – …Ë-1
Yzk ÷k„ku Aku hksuLÿ {trËh {khu ykðŒk hu...Yzk0 xuf0
shf‚eÞku ò{ku nrh …nuhe, {kÚku ƒktÄe …k½ ‚ku™uhe
„q Zku hu t xku yku Ze {™ ÷÷[kðŒkhu ...Yzk0 1
ni zu nkh „w ÷kƒe Vku hu , r[¥k {khw t hku fe hkÏÞw t Œku hu ;
„shk fkòw ƒkòw {™ {khu ¼kðŒk hu ...Yzk0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
205 206
f™f Aze ‚wtËh fh ÷E™u, „s„rŒ [k÷ku n¤ðk hne™u;
r[¥kzw t [ku hku Aku {eXw t {eXw t „kðŒk hu ...Yzk0 3
…úu{k™tË™k ™kÚk rðnkhe, òWt Œkhk ðË™f{¤ …h ðkhe;
nu Œu þw t ƒku ÷kðe Œk… ‚{kðŒkhu ...Yzk0 4
…Ë-2
Ônk÷e ÷k„u Au ðhýk„e Œkhe ðktfze hu...Ônk÷e0 xuf0
÷r÷Œ rºk¼t„e ‚wËth þku¼u, ‚wh™h {wr™™k {™™u ÷ku¼u;
[k÷ku [k÷ [xfŒe …nu he [k¾ze hu ...Ônk÷e0 1
‚wtËh nr‚Œ ðË™™e ðkýe, ‚wýŒkt ðúsðr™Œk ÷÷[kýe;
òu E™u {ku ne yrýÞk¤e [t [¤ ykt ¾ze hu ..Ônk÷e0 2
™ð÷ {™ku nh ‚w t Ëh Au ÷k, yku hk ykðku ™u y÷ƒu ÷k;
{¤eÞu {ku n™ ƒkt Äe ƒkt Ìku hk¾ze hu ...Ônk÷e0 3
©e½™~Þk{ Aƒe™k Äk{, …úu{k™tË ¼su ykXku ò{;
òu Þk™e ÷k„e Au r™þrË™ Äk¾ze hu ...Ônk÷e0 4
…Ë-3
Œkhe ƒk™f™e ƒr÷nkhe {khk ™kÚkS hu...Œkhe0 xuf0
‚wtËh Y… fÌkk{kt ™kðu, þu»k ‚n‚ú{w¾ …kh ™ …kðu;
fku rxf fk{ ÷òE òu zu nkÚkShu ...Œkhe0 1
{kuÌkwt {™ {w¾™u {hf÷zu, r„ehÄhS „{eÞk Aku rË÷zu;
ûkýw t ™ {u ÷u ‚k„hŒ™Þk ‚kÚkShu ...Œkhe0 2
Y… þe÷ „wý h‚™k ‚k„h, ŒYý feþkuh ‚Ëk ™x™k„h;
ðú sðr™Œk™k …ú kýSð™ ‚w ¾…kÚkShu ...Œkhe0 3
fhwýkh‚{Þ òuðwt n‚ðtw, fhwýk fhe s™Wh{kt ð‚ðwt;
…ú u {k™t Ë r™íÞ „kÞu „w ý„kÚkShu ...Œkhe0 4
hk„ : …hs – …Ë-1
‚ku ™u he {ku ¤eÞw t ‚w t Ëh ‚ku ™u he {ku ¤eÞw t , (2) Ä{O fw ðh™w t ;
{ku Œezu {ku ¤eÞw t ‚w t Ëh {ku Œezu {ku ¤eÞw t , (2) hr‚f ‚w t Ëh™w t ...1
¼k÷ rðþk¤{kt ‚w Ëh ¼k÷ rðþk¤ {kt , (2) rŒ÷f fu ‚h™w t ;
¼ú q fw xe ‚w t Ëh òýeyu ¼ú q fw xe ‚w t Ëh hu , (2) ½h {Äw fh™w t ...2
fhýu fw t zr÷Þkt fkòw fhýu fw t zr÷Þkt , (2) srzÞ÷ {ku Œeyu ;
„ku ¤ f…ku ¤{kt Yzk „ku ¤ f…ku ¤{kt , (2) ͤ¤¤ ßÞku rŒyu ...3
™u ýkt ht „e÷kt ÷k÷ ™u ýkt ht „e÷k hu , (2) f{¤™e …kt ¾ze;
…ú u {k™t Ë ™eh¾e Aƒe …ú u {k™t Ë ™eh¾e, (2) Xhe Au ykt ¾ze...4
…Ë-2
™kr‚fk ™{ýe nrh™e ™kr‚fk ™{ýe, (2) …ku …x ‚he¾ze;
™eh¾e ðË™[t ÿ ™eh¾e ðË™ hu , (2) rfhÛÞw t Íkt ¾e …ze...1
ft X s ™eh¾e nrh™ku ft X s ™eh¾e, (2) ðkÄe Au …ú eŒze;
AkŒe Q…zŒe {kt ne AkŒe Q…zŒe hu , (2) {ku Œe {k¤k ƒu ðze...2
‚w t Ëh WËh nrh™k ‚w t Ëh WËh{kt ne, (2) …zu Au rºkð¤e;
™kr¼ „t ¼eh „ku ¤ ™kr¼ „t ¼eh òu E, (2) {™zw t „Þw t „¤e...3
frx÷t f ™eh¾e nrh™ku frx÷t f ™eh¾e, (2) {ku n …kBÞku fu ‚he;
…ú u {k™t Ë ™eh¾e Aƒe …ú u {k™t Ë ™eh¾e hu , (2) ™xðh ðu »khe...4
…Ë-3
÷xft Œk ykðku ÷k÷ ÷xft Œk ykðku hu , (2) {khu {t rËhu {ku hkhe;
„s„rŒ [k÷ Yze „s„rŒ [k÷ hu , (2) òu E ƒr÷nkhe...1
‚kÚk¤ ½w t xý ‚w t Ëh ‚kÚk¤ ½w t xý hu , (2) òu E r…t ze ™u …k™eÞw t ;
½w t xe …u ™e™e Aƒe ½w t xe …u ™e™e hu , (2) {khu {™ {k™eÞw t ...2
yhw ýŒ¤k{kt ‚w t Ëh yhw ýŒ¤k{kt ne (2) ‚ku ¤u r[ö þku ¼Œkt ;
Qæðo hu ¾k{kt Yze Qæðo hu ¾k{kt hu , (2) {w r™{™ ÷ku ¼Œkt ...3
{q rŒo {nkhks™e ©e{q rŒo {nkhks™e, (2) „kE …ú eŒu fhe;
…ú u {k™t Ë fnu ™kÚk …ú u {k™t Ë fnu hu , (2) yt Œh{kt hnku nrh...4
…Ë-4
Vw ÷zu „hfkð Vw ÕÞk Vw ÷zu „hfkð hu , (2) ykðku zku ÷heÞk;
y¥kh™e Vkuh{kt ÃÞkhk y¥kh™e Vkuh{ktne (2) ¼e™k ht„ ¼heÞk...1
nkh nòhe Wh nkh nòhe hu , (2) „w åA ƒu W fk™{kt ;
ƒkòw fkòw Au ƒktÞu ƒkòw fkòw Au hu, (2) ™eh¾wt r™íÞ æÞk™{kt...2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
207 208
„shk „w÷kƒe fh{kt „shk „w÷kƒe hu, (2) ¾wtíÞk {khk r[¥k{kt;
Sð™ òýku Aku ƒnw Sð™ òýku Aku hu , (2) …kŒ¤eÞk …ú eŒ{kt ...3
{kune Awt {kýe„h nwt Œku {kune Awt {kýe„h hu, (2) {w¾™u {hf÷zu;
„{eÞk Aku r„hÄh, „{eÞk Aku r„hÄh, (2) …ú u {k™t Ë™u Ë÷zu ...4
hk„ : {nkz
…Äkhku ™u ‚nò™t ËS nku , „w ™k fhe™u {kV...xu f
…ú ýk{ Au Ä{o ŒkŒ™u , ¼ÂõŒ{kŒ™u …ú {ký;
…ú ýk{ Au su c ¼ú kŒ™u , RåAkhk{™u …ú ýk{ nku ...„w ™k0 1
…rŒ {u ÕÞk r…Þw Œ{ fkhýu , {u ÷e fw ¤ {hòË;
{kŒr…Œk {q õÞk Au Mðk{e, yu f Œ{khu fks nku ...„w ™k0 2
„hw z ŒS™u …k¤k …ÄkÞko , „s‚khw {nkhks;
yu heŒu Œ{u ykðku ËÞk¤w, fhðk y{khk fks nku...„w™k0 3
y{ su ðk Œ{™u ½ýk, …ý Œ{ku y{khu yu f;
…úu{‚¾e rð™Œe fhu Au, òu hk¾ku n{khe xuf nku...„w™k0 4
hk„ : {nkz
{khk fu ‚h¼e™k fnk™ hu , Q¼k „t „kS™u Œeh...xu f0
WL{¥k „t „k ‚ku nk{ýehu , WL{Œ ðnu Au ™eh;
½ýw t ™kÞk ½™~Þk{S, s¤{kt Þ ƒ¤ðeh hu ...Q¼k0 1
¾¤¾¤eyku ¾¤fu ½ýwt hu, ½u÷ku „wý „t¼eh;
su™e W…{k ™ð szuhu, õÞktÚke {rŒ hnu MÚkeh hu..Q¼k0 2
…q ðo rËþk{kt …kýe ðnu Au , ‚w ðýo fu he hu ÷;
…k… …wts Ëu¾e zhu hu, ËkÍu Ëwü ÓËeÞk™k nkh hu...Q¼k0 3
‚nò™t Ë M™k™ fhe™u , …nu ÞkO ð† y{q ÕÞ;
…ú u {‚¾e fnu LÞk÷ fhe, ™kðu Œu ™e Œw ÕÞ hu ...Q¼k0 4
hk„ : {nkz – …Ë-1
{kýfeyu [zâk hu {kun™ ð™{k¤e, þku¼u Yze fh{kt ÷„k{ Y…k¤e.
{kýe„h ‚ki ™u fnu Au Úkkyku Œi Þkh, {w r™ ðhýe …ËkŒe ™u y‚ðkh.
ðú Œ…w he òðk fÞku o r™hÄkh...{kýfeyu 0 1
fu ‚h ƒu he ƒku Ë÷e™u Vq ÷{k¤, Œksý Œe¾e ðk„ehe™ku ½ýku Œk÷;
þku¼u ½ýk Ônk÷k ÷k„u Au {hk¤...{kýfeyu0 2
…ú u {e ¼õŒ rð™Œe fhu Ëku ze Ëku ze, ÷ku n[{f ð] r¥k {w hrŒ{kt òu ze;
™Úke òŒe Ëhƒkh{kt Úke ½ku ze...{kýfeyu 0 3
yk¿kk yk…ku y{u òÞu ðú Œ…w he, òðku …ú ¼w hk{™ð{e ™Úke Ëq he;
‚u ðf Ëk‚ …ú u {k™t Ë nsq he...{kýfeyu 0 4
…Ë-2
ðk÷{S ðnu ÷k ð¤òu „Z…w hu , ðú Œ…w he ™Úke Ëu þkt Œh Ëw hu ...ðk÷0
{kýfe™ku ðu „ Ëu ÏÞku ‚w ÛÞku fku E, ykfkþu Úke Œkhku ¾Þku o òÛÞw t òu E;
„hwz ÷ks ÷ku…e {kýfeyu ‚kuE...ðk÷{S0 1
{™ðu „u „kt V sE hÌkk hkŒ, ‚et Sðkzu Mðk{e „Þk …h¼kŒ;
nkt nkt fhŒkt ðzŒk÷{kt „E ðkŒ...ðk÷{S0 2
ðú Œ…w he nk÷ rf÷ku ÷ yk™t Ë, ‚k{EÞu [k÷ku ykÔÞk s„ðt Ë;
¼÷u ¼÷u Mðk{e Œ{u ‚nò™t Ë...ðk÷{S0 3
ðkòt ðk„u ykÔÞk ™khkÞý Mðk{e, ‚¼k {æÞu þku ¼u nu ÷e ƒnw ™k{e;
…ú u {k™t Ë fnu yûkhÄk{™k Äk{e...ðk÷{S0 4
…Ë-3
zku÷rhÞku s{ðk QXâk ht„hu÷, {kýe„h y¤ð ¼Þkuo y÷ƒu÷...zku0
sBÞk Ônk÷ku ‚t Œ™u …eh‚ðk ykÔÞk, {ku Œe[w h Úkk¤ ¼he™u {„kÔÞk,
…kt [ðkh VÞko ‚t Œku ™u nhkÔÞk...zku ÷rhÞku 0 1
…kuZâk ðnk÷ku ƒt„÷u sE™u ‚w¾fkhe, òøÞk ‚ktsu ‚¼k fhe ykxu ‚khe;
ÄLÞ ÄLÞ ƒu yktƒk y½nkhe...zku÷rhÞku0 2
òw „÷ fw t z ht „™k fhkðu ÷ Œk÷, íÞkt Œku þku ¼u Wðeo ½ýe hu rðþk¤;
ykÔÞk ‚tŒ ½ýk ½ýk ‚kÞtfk¤...zku÷rhÞku0 3
Ëþo ™ ƒnw ykÃÞkt Œ{u ‚w ¾Äk{, ½ku zu [ze ‚t ½{kt VÞko ½™~Þk{;
…úu{k™tË fnu ƒt„÷u „Þk ¼„ðk™...zku÷rhÞku0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
209 210
…Ë-4
‚ðkhu „ku {Œe „Þk ¼„ðk™, hxu ºký ÷ku f ™khkÞý ™k{...‚ðkhu 0
yks hk{™ð{e s™™ku rn÷ku ¤, ‚í‚t „e ‚ðu o fhu Au rf÷ku ÷;
„k™ Œk™ Wí‚ð Íet Í Ífku ¤...‚ðkhu 0 1
ykÔÞk nu ÷e {t rËh{kt {Œðk÷ku , ‚t Œ‚¼k {æÞu þku ¼u Ä{o ÷k÷ku ;
‚í‚t „e …q ò fhðk™u [k÷ku ...‚ðkhu 0 2
…q ò fhe ykhŒe ¼õŒ WŒkhu , ‚t Œ‚¼k {q rŒo ™u yt Œh{kt Äkhu ;
hrZÞk¤ku ÷xfkt fhe™u rhÍkðu ...‚ðkhu 0 3
Ë‚ rËð‚ s{e s{kze r‚ÄkÔÞk, ðú Œ…w heðk‚e „Z…w hu ykÔÞk;
…úu{k™tË fnu {kut½u {kuŒezu ðÄkÔÞk...‚ðkhu0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
™ð÷ ‚™u ne ™kÚkS hu , …ú u {e s™™k Aku …ú ký;
ðk’÷k ‚kt ¼¤òu rð™rŒ, ðk’÷k ‚kt ¼¤òu rð™rŒS hu ,
Aku S òý ‚w òý...™ð÷0 1
{u ÷e ð™{kt yu f÷e S hu „Þk Äh{fw {kh;
™ ½xu Œ{™u ™kÚkS, ™ ½xu Œ{™u ™kÚkS hu ,
y{u yƒ÷k yðŒkh...™ð÷0 2
ykÔÞk Œ{khu ykþhu S hu , {u ÷e fw xw t ƒ …rhðkh;
òýw t y{™u …k¤þku , òýw t y{™u …k¤þku S hu ,
nrhðh ni Þk™k nkh...™ð÷0 3
Œ{u fhe su yk ‚{u S hu , yu ðe ™ fhu fku E ™kÚk;
…zŒkt {u ÕÞkt yk¼Úke, …zŒkt {u ÕÞkt yk¼Úke S hu ,
ƒ¤ðt Œ Ík÷e hu nkÚk...™ð÷0 4
ƒnw ËÞk¤w òýŒk S hu , fXý ÚkÞk fu { yks ?
…ú u {k™t Ë™k ™kÚkS, …ú u {k™t Ë™k ™kÚkS S hu ,
ËÞk ykýku {nkhks...™ð÷0 5
…Ë-2
…ú kýSð™ ½™~Þk{S hu , fkðku ¼õŒ …ú rŒ…k¤;
Ëk‚ Œ{khk Ëw :r¾Þk, Ëk‚ Œ{khk Ëw :r¾Þk S hu ,
Ëhþ™ rð™k ËÞk¤...…ú ký0 1
Œ{ rð™k y{u Ëw :¾™eS hu , fu ™u fneyu nrh ðkŒ ?
{e™ ðAku Þkt ™ehÚke, {e™ ðAku Þkt ™ehÚke Shu ;
yu { ÚkkÞ rË™hkŒ...…ú ký0 2
‚w t Ëh {q hrŒ ‚kt ¼hu S hu , ‚w t Ëh fhŒk rðnkh;
fk{ hnu ‚ki nkÚk{kt , fk{ hnu ‚ki nkÚk{kt S hu ,
™u ýu ykt ‚w ™e Äkh...…ú ký0 3
½u hu ‚kËu ƒku ÷Œk S hu , Ëu Œk ‚kË ÷E ™k{,
ßÞkhu y{™u ‚k¼hu , ßÞkhu y{™u ‚kt ¼hu S hu ,
¾xfu Wh{kt ½™~Þk{...…ú ký0 4
[x [x ðksŒe [k¾ze S hu , òýw t ykÔÞk y÷ƒu ÷,
QXe WŒkð¤e nu hŒe, QXe WŒkð¤e nu hŒe S hu ,
…ú u {k™t Ë™ku ht „Au ÷...…ú ký0 5
…Ë-3
÷ku [™ ÔÞkfw ¤ fk™S hu , òu ðk „s„rŒ [k÷;
‚k{k {¤Œk þu heyu , ‚k{k {¤Œk þu heyu S hu ,
n‚e™u fhŒk r™nk÷...÷ku [™0 1
Y{k÷ s{ýk nkÚk{kt S hu , frx …h zkƒku fh {u ÷e,
¾u ‚ ¾¼u nrh yku ZŒk, ¾u ‚ nrh yku ZŒk S hu ,
{kÚku …k½ y÷ƒu ÷e...÷ku [™0 2
ykðe yku ‚heyu ƒu ‚Œk S hu , Ëhþ™ Ëu Œk ™u Ëk™;
Œu Ëe’ õâkhu Ëu ¾kzþku , Œu Ëe’ õâkhu Ëu ¾kzþku S hu ;
‚nò™t Ë ¼„ðk™...÷ku [™0 3
nkh …u hkðe nu Œ{kt S hu , {w ¾zw t òu Œe {w r™hkÞ;
yu {w ¾ ßÞkhu ‚kt ¼hu , yu {w ¾ ßÞkhu ‚kt ¼hu yu S hu ,
fhðŒ {u ÕÞw t Wh{kÞ...÷ku [™0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
211 212
™ki Œ{ r™Œr™Œ Ëu ¾Œe S hu , ÷xfkt fhŒk nku ÷k÷;
…ú u {k™t Ë fnu rðrÄ…k…eyu , …ú u {k™t Ë fnu rðrÄ …k…eS hu ,
yu Ëw :¾ ÷ÏÞw t {khu ¼k÷...÷ku [™0 5
…Ë-4
ðk’÷k Œ{khe ðkxze S hu òu Wt ðkht ðkh
ðnu ÷k ykðòu ðhŒk÷Úke, ðnu ÷k ykðòu ðhŒk÷Úke Shu ;
hr‚Þk Äh{fw {kh...ðk’÷k0 1
Œ{ rð™k ½™~Þk{S hu , Sð{kt st … ™ ÚkkÞ;
rðhnŒýe ƒnw ðu Ë™k, rðhnŒýe ƒnw ðu Ë™k S hu ,
…k…e …ú ký ™ òÞ...ðk’÷k0 2
yku ‚heyu Q¼e yu f÷e S hu , {w ¾zw t òu ðk Sð™;
Vk¤ …zu yrŒ Wh{kt , Vk¤ …zu yrŒ Wh{kt S hu ;
hku Œk òÞ hkŒ rË™...ðk’÷k03
{w r™ ‚¼k{kt ƒu ‚Œk S hu , {khk r…Þw ™ku …ÞO f;
‚kt ¼¤Œkt þw Ä rð‚hu , ‚kt ¼¤Œkt þw Ä rð‚hu S hu ,
hku W ÚkE™u r™:þt f...ðk’÷k0 4
{w s Ëw :¾ýe™k Ëw :¾™ku Shu , ™k’ðu yt Œ ½™~Þk{;
…ú u {k™t Ë fnu ™kÚkS, …ú u {k™t Ë fnu ™kÚkS S hu ,
÷u òu ‚kh ‚w ¾Äk{...ðk’÷k0
hk„ : Ä™k©e – …Ë-1
ykuhk ykðku™u ‚wtËh ~Þk{, ™eh¾wt ™uýkt ¼he;
{khkt ÷ku [™eÞk {kt ne {kð, hk¾w t sŒ™u fhe...yku hk0 xu f.
{MŒf {w fx szkð™ku , fk™u fw t z÷ {fhkfkh;
ðË™ W…h {khk ™kÚkS, ðkhw fku rxf yrºkfw {kh...™eh0 1
¼ú fw rx™k …ú Œk…™u òýu , {ku xk {w r™ðh Äeh;
fk÷ {kÞkrËf ÚkhÚkhu , ft …u ‚w h ™h y‚w h …ú ðeh...™eh0 2
[…¤ ÿ„™ Aƒe W…hu, ðkYt ¾ts™ {Äwfh {e™;
r‚t Äw ‚w Œk ðkt ‚u Vhu , òu ðk ÷ku [™ ÚkE™u Ëe™...™eh0 3
„wåA „w÷kƒe ¾ku‚eÞk, ƒuW fk™ W…h ð™{k¤e;
…ú u {k™t Ë ÚkÞku ½u ÷zku , rŒ÷ ðk{ ©ðý{kt ¼k¤e...™eh0 4
…Ë-2
ŒkYt Y… òu E ht „Au ÷, ÷ku [™ ÷ku ¼e hÌkkt ;
fhe ðýo ™ ðkht {ðkh, ¼ð™kt …kŒf „Þkt ...Œkhw t 0 xu f.
™k‚k þw f þku ¼kr™rÄ, Yzk yÄh rƒt ƒ r[¥k[ku h;
„ku¤ f…ku¤{kt þku¼Œku, Yzku rŒ÷ yuf s{ýe fkuh...÷ku[™0 1
n‚Œw t ðË™ þku ¼u ½ýw t , òýu …w ™u { [t ÿ…ú fkþ;
Ëkt Œ Ëkz{f¤e Ëu ¾Œkt , fhu þku fr‚t Äw ™ku ™kþ...÷ku [™0 2
r[ƒw fŒýe þku ¼k ½ýe, ft ƒw ft X þku ¼u ‚w ¾Y…;
WÒkŒ Wh{kt yku…e hÌkku, Yzku rð™„wý nkh y™q…...÷ku[™0 3
ÓËÞf{¤{kt þku¼Œwt, r[ö ©eðåA hrŒ yuf ÷k÷;
™eh¾e ¼w s ¼he ¼u xŒkt , ÚkÞku …ú u {k™t Ë r™nk÷...÷ku [™0 4
…Ë-3
þku¼k þe fnwt ©e½™~Þk{, ‚wtËhðh Œ{ Œýe;
þw t ðýo ðw t h‚™k yu f, ÷kðÛÞŒk yrŒ ½ýe...þku ¼k0 xu f.
MŒ™ òw„÷…h þku¼Œkt, ƒu Ak… r[ö AƒeÄk{;
™u ýkt ¼he™u ™eh¾Œkt , ™ð ÔÞk…u ¢ku Ä ™u fk{...‚w t Ëh0 1
¼wò òw„÷ s„ËeþS™e, þku¼u nMŒe ‚qtZ ‚{k™;
Ak… r[ö {™zw t nhu , þku ¼u fw rýÞw t ¼e™u ðk™...‚w t Ëh0 2
fkt zk fXý ƒ÷ðt ŒS, hkŒe nÚku ¤eÞw t ‚w ¾…q h;
ykt „¤eÞw t ™¾ ™eh¾Œkt , ÚkkÞu Ëw :¾zkt ‚ðu o Ëq h...‚w t Ëh0 3
fhðh y¼Þ WËkh Œu, Ähku rþh W…h {nkhks;
…úu{k™tË íÞkhu {k™þu, ÚkÞku ‚V¤ sL{ {khku yks...‚wtËh0 4
…Ë-4
Œkhe {q hrŒ ©e{nkhks, Sðw t Aw t òu E™u ;
‚t ¼khŒkt ‚ðu o yt „, hÌkw t {™ {ku ne™u ...Œkhe0 xu f.
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
213 214
rºkð¤e ‚rnŒ þku¼u ½ýwt, Yzwt WËh yrŒ yr¼hk{;
Qt ze ™kr¼ ™ki Œ{, …q hu ‚ðu o {™™e nk{...hÌkw t 0 1
frx÷tf yrŒ hr¤Þk{ýku, þku¼u ‚kÚk¤ ‚wtËh òuz;
ò™w r…t ze ™eh¾Œkt , …q hu ‚ðu o {™™k fku z...hÌkw t 0 2
½q t xe …k™e™u …u ¾Œkt , ðkÄu ni zu …q hý …ú eŒ;
òw „÷ Œ¤kt ‚t ¼khŒkt , Yze Qæðo hu ¾k [ku hu r[¥k...hÌkw t 0 3
Výk ykt„¤eÞwt yku…Œe, s{ýk yt„kuXk™k ™¾{ktE r[ö;
™¾rþ¾ {q hrŒ ‚t ¼khŒkt , …ú u {k™t Ë ÚkÞku Au ÷e™...hÌkw t 0 4
hk„ : Xw{he – …Ë-1
yr¾Þk{ut òËw ¼he r„hÄkhe hks;...yr¾0 xuf0
fh fh xku ™k ~Þk{hu ‚÷ku ™k;
h‚ƒ‚ fe™e ‚f÷ ƒú s™khe hks...yr¾0 1
¼ú q fw xe fw rx÷ […÷ ‡„ ‚w t Ëh;
ysƒ X„khe nu ƒe[u þkEfkhe hks...yr¾0 2
y{÷ f{¤ ˤ ‚{ yr¾Þ™ ƒe[;
yŒrnt y™ku ¾e hu ¾u t hŒ™khe hks...yr¾0 3
©e½™~Þk{fe ‡„™ Axk…h;
…w ÷fe …ú u {k™t Ë òŒ ƒr÷nkhe hks...yr¾0 4
…Ë-2
ƒrŒÞk{u t ƒk÷{ ƒ‚ fh ÷e™e ÷k÷;...ƒrŒ0 xu f.
fh fh ƒrŒÞkt …h‚e {ku he ArŒÞkt ;
hrŒÞk{u t Vkhe [w ™h {ku he Íe™e ÷k÷...ƒrŒ0 1
™ðht „ ™u n fhe {e÷u yt f ¼he nrh;
{w ¾Œu [kðŒ …k™ ƒehe {ku Þu Ëe™e ÷k÷...ƒrŒ0 2
‚w t Ëh ƒË™ ‚Ë™ ‚w ¾‚k„h;
™k„h ™„Äh [Œw hkE fe™e ÷k÷....ƒrŒ0 3
…ú u {k™t Ë fnu ‚t fu Œ ¼kð ¼he;
‚kt ðhu ƒòE ƒkt ‚w he ht „¼e™e ÷k÷...ƒrŒ0 4
…Ë-3
{ku n™k™u {khe ™u ™ku t fe fxkhe {ku hu ;...{ku n0 xu f.
™u ™ fxkhe ysƒ yr™Þkhe;
fku he fhu sðk ™ef‚e „E ƒkhe {ku Þu ...{ku n0 1
¾xfŒ ~Þk{ fk{ ™rn ‚w ÍŒ;
YsŒ ™ Äkð ËhË Wh ¼khe {ku Þu ...{ku n0 2
ÄhŒ ™ SÞk Äeh fku W ™ ò™ …eh;
ƒi Ëðk xxku hŒ fhWt fe ™khe {ku Þu ...{ku n0 3
ƒe™w t Ëu ¾u ƒkðhe ‚w t Ëh Aƒe ‚kt ðhe;
…ú u {k™t Ë fu ’ ƒe‚hŒ ™k ƒe‚khe {ku Þu ...{ku n0 4
…Ë-4
‚ktðhku „w{k™e Ëu¾e yr¾Þkt ÷ku¼k™e {kuhe;...‚ktð0 xuf.
‚w t Ëh Y… {™ku nh Au ÷ku ;
h‚fku hr‚÷ku ‚f÷ ‚w¾¾kt™e {kuhe...‚ktð0 1
™e÷ s÷Ë Œ™ ŒY™ ƒË™ Aƒe;
™eh¾e hŒe…rŒ {rŒ ‚fw[k™e {kuhe...‚ktð0 2
[÷Œ nt ‚„rŒ n‚Œ {Äw h yrŒ;
r[ŒðŒ [Œwh ÷uŒ r[¥k Œk™e {kuhe...‚ktð0 3
…úu{k™tË fnu Mðk{e ytŒhò{e nrh;
yr¾÷ ¼w ð™…rŒ Y…r™Äk™e {ku he...‚kt ð0 4
hk„ : Xw{he – …Ë-1
fi‚u òWt …r™Þkt hkuõÞku …™½xðk;...fi‚u0 xuf.
¾t Äu fk{rhÞkt ™u nkÚk ÷fw rxÞkt ;
ƒkt ‚w he ƒòðu Xkzku s{w ™kfu Œxðk...fi ‚u 0 1
{ku h{w „w x ƒ™{k÷ rƒhksu ;
ƒktÄu ƒkòwƒtÄ ¼ws …nuhu …eŒ…exðk...fi‚u0 2
¼w ¾™ ƒ‚™ {™ku nh …nu hu ;
„kðŒni r™fe Œk™ ™k[Œ ßÞtw ™xðk...fi‚u0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
215 216
øðk÷ ƒk÷ ‚t „ ƒenhŒ ƒ™{u t ;
…ú u {k™t Ë Ëu ¾u Aƒe ¼ðËw :¾ {xðk...fi ‚u 0 4
…Ë-2
s{w™k rf™khu fnk™ ƒkt‚whe ƒòðu hu;...s{w™k0 xuf.
‚ó ‚q h Œe™ „ú k{ {w Ao ™k ‚w ™kðu ;
Mðhfu ÷…u xW{u t {™ ÷÷[kðu hu ...s{w ™k0 1
{ku ne ƒú sƒÄw ‚w ™e fAw ™k ‚ku nkðu ;
¼q ÷e s÷ ¼hðku rðhn Œ™ Œkðu hu ...s{w ™k0 2
Xkze …™½x …h ½hWt ™ ykðu ;
r[ŒðŒe yu f xf Œ…Œ ƒw Íkðu hu ...s{w ™k0 3
fhŒe …ú þt ‚k r™fu fnk™ „kðu ;
…ú u {k™t Ë fnu ÃÞkhku yrŒ {™ ¼kðu hu ...s{w ™k0 4
…Ë-3
hr‚Þkfu Y…{ut yx„ „E ytr¾Þk;...hr‚Þk0 xuf.
Œhw ™ rfþku h {™ku nh Au ÷ku ;
Y…fku h‚e÷ku Ëu¾e {kune ƒús ‚r¾Þkt...hr‚Þk0 1
Y… ‚w Äk{net „hf ¼E ‚ƒ;
{Äw {net {„™ ¼E si ‚u t {r¾Þkt ...hr‚Þk0 2
‚w t ËhŒkfe ¾k™ ‚kt ðhku ;
[Œw h r[Œkhu ™eh¾e Aƒe ÷r¾Þkt ...hr‚Þk0 3
…ú u {k™t Ë ðkhe Œ™ {™ Ä™ ‚ƒ;
™eh¾e ™eh¾e Aƒe ™u ™{u t hr¾Þkt ...hr‚Þk0 4
…Ë-4
hr‚Þkfu Y…fe fnkt fnwt {kE hu;...hr‚Þk0 xuf.
ŒS {hòË yk… ƒ÷ ykŒw h;
W{t „e [÷e {k™w t ‚w t ËhŒkE hu ...hr‚Þk0 1
¼ú q fw xe fw rx÷ [k… þh r[Œð™e;
…rŒðú Œ …™fku ÷u Œ Aku zkE hu ...hr‚Þk0 2
W{k h{k hrŒ …h{ ‚Þk™e;
ŒS Äehs ‚t „ Vehu ÷÷[kE hu ...hr‚Þk0 3
rƒÄeƒkn™ ¼ûk™ ‚ú „ Wh{u t ;
Ëu ¾Œ …ú u {k™t Ë æÞk™{u t ÷kE hu ...hr‚Þk0 4
hk„ : st„÷ku ÏÞk÷ – …Ë-1
„kurðtËk Úkkhk „shk Ëu¾ ¼q÷ „E fshk...„kurðtËk0
¼q÷ „E fshk ykuhk yt„¼q»ký, ™kÚk Úkk™u ™ehÏÞk ¼he ™shk...„kurðtËk0
„shk{u t „w ÷Œk™ nku E Aw t , Ëu ¾e Úkkhk ƒkòw ƒt Ä ¼shk...„ku rðt Ëk0
nkh Œku nòhe Úkkhku „wåA „w÷kƒe, Œkuhk Úkkhe …k½{ktne yshk...„kurðtËk0
þk{r¤Þk ‚hËkh Aku {khk, …ú u {k™t Ë fhu Úkk™u {shk...„ku rðt Ëk0
…Ë-2
rƒnkhe Úkkhe yr¾Þkt ysƒ òËw„khe...rƒnkhe0
òËw „khe yr¾Þkt Úkkhe, r[Œð™e s„ ‚w t LÞkhe...rƒnkhe0
ƒku ÷™e{u t ‚ƒ ƒ‚ fh ÷e™e, „ku fw ÷ „k{fe ™khe...rƒnkhe0
[÷™e{u t r[¥k [ku h ÷eÞku nu , ¼q …rŒ ¼Þu ¼u ¾Äkhe...rƒnkhe0
{w ‚f™e{u t {ku Ìkku hrŒ™kÞf, …ú u {k™t Ë òŒ …ú k™ ðkhe...rƒnkhe0
…Ë-3
‚÷wýk Úkk™u ‚uðŒehku ‚unhku Ähkðwt...‚÷qýk0
‚u ðŒehku ‚u nhku f÷„e fu Œfehe, {k÷Œehkt {ku Œe ÷xfkðw t ...‚÷q ýk0
ƒfw ÷hk ƒkòw „shk „w ÷kƒe, nkh Œku nòhe „q t Úke ÷kðw t ...‚÷q ýk0
òE òw E {ku „hk [t …k [{u ÷e, ËkðËehku Ëq …xku ƒýkðw t ...‚÷w ýk0
Vw ÷he ‚u s…h ~Þk{ rƒhkòu , …ú u {k™t Ë fnu yk„u „kWt ...‚÷w ýk0
…Ë-4
[k÷ku™u ÷k÷k {k÷Œehk ƒk„{ut rƒhkòu...[k÷ku0
‚uðŒehe ‚wtËh fr÷Þk ƒe™ ƒe™, {khwt Úkkhku {w„x ¼hkt òu...[k÷ku0
„shk ƒkòw Œkuhk nkh …nuhkðe, ™uýkt ¼he ™kÚk ™ehÏÞk òu...[k÷ku0
yt ƒft ˃he fw t s{u t fnk™k, {eXe {eXe {ku h÷e ƒòòu ...[k÷ku 0
…ú u {k™t Ë fnu …ú eŒ fhe™u , ÃÞkhk Úkkhku …ú u {h‚ …kòu ...[k÷ku 0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
217 218
hk„ : Xw{he – …Ë-1
Œuhe {w‚f™e{ut {™ ÷k„e hÌkku hu,
rƒ‚hŒ ™kne ½™~Þk{ r…Þk Œuhe
{w‚f™e ƒtfe rƒ÷kuf™e ™eh¾e,
nkthu r…Þk hrŒ…rŒ, yrŒ ‚tfwr[Œ ¼Þku hu...rƒ‚hŒ0
™eh¾e ƒË™ nk‚òwŒ ‚wtËh,
nkhu {kuÞu WXŒ ni …úu{ þwt ™Þku ™Þku hu...rƒ‚hŒ0
sƒ Œw{ n‚e ~Þk{ {kuÞu nuhŒ,
nkthu r…Þk ‚ku ‚w¾ {w¾ ™ òŒ fÞku hu...rƒ‚hŒ0
‚wtËh nr‚Œ ƒË™ Aƒe W…h,
nkthu …w÷rfŒ …úu{k™tË ƒ÷nkhe „Þku hu...rƒ‚hŒ0
…Ë-2
Œuhe r[Œð™e {uhku r[¥k [kuhe r÷Þku hu,
fu‚e fhwt yƒ f÷ ™ …hu...fu‚e0
sƒŒu ~Þk{ ‚wtËh {kuÞu nuhe,
Œƒne Œu s„‚w¾ rð¾ rfÞku hu...fu‚e0
[t[¤ r[tŒð™e rƒ‚hŒ ™knet,
nkthu ƒe™wt Ëu¾u Œ…Œ r™Œ {uhku rnÞku hu...fu‚e0
¼]fwrx fwrx÷ […¤ r[Œð™e{ut
fhe òËw Sð™ ƒ‚ rfÞku rsÞku hu...fu‚e0
…úu{k™tË fnu ‚f¤ ‚w¾ ‚t…Œ
nkt hu Œuhe {kÄwhe {qhŒ ½™~Þk{ r…Þku hu...fu‚e0
hk„ : ÷kðýe – …Ë-1
…Äkhu ðx…¥k™ Mðk{e,
‚nò™tË {nkhks …qh™ …whw»kku¥k{ ƒnw™k{e...…Äkhu0
[÷u ðhŒk÷‚u yrð™kþe,
ykÞ feÞk {wfk{ „k{ ‚kfhËu ‚w¾hkrþ...…Äkhu0
‚t„ ÷u ‚u™k yrŒ ¼khe,
[Œwhtr„™e ƒ÷ðk™ ð„Œu nu Ëu¾Œ yrŒ ÃÞkhe...…Äkhu0
…ËkŒe ½kuzu hÚk nkÚke,
þqhðeh {nk ‚w¼x W™fwt Ëu¾e ft…u AkŒe...…Äkhu0
ykÞu „k{ Ak™e r„hÄkhe,
…úu{k™tË fnu ‚L{w¾ ykE ™]…fe y‚ðkhe...…Äkhu0
…Ë-2
Ëu¾e nrh {„™ ¼Þu ‚ƒne,
WŒhe „s hÚk ½kuzu …h‚u …hu [h™ Œƒne...Ëu¾e0
ƒzk yuf „s yk„u yk™k,
ƒiXku …ú¼w E‚ „s …h Þwt fnu ™kY…tŒ ™k™k...Ëu¾e0
[Zu Œune „s …h ƒnw™k{e,
Ëw‚hu „s…h ƒiXu þwf{wr™ {wõŒk™tË Mðk{e...Ëu¾e0
Œe‚hu „s …h ËkuW ¼kE,
…ktzu ©e h½wðeh yðÄ…ú‚kËS ‚w¾ËkE...Ëu¾e0
ykuh {wr™ y„rýŒ ‚t„ ykðu;
…úu{k™tË fnu hÚk …h fuŒu fuŒu …„ Äkðu...Ëu¾e0
…Ë-3
[÷u „s ƒiX fu {nkhkò,
ƒku÷Œ sÞ sÞ [ku…Ëkh ƒksŒu ni ƒnw ƒkò...[÷u0
[{h r‚h ™k™k ‚knuƒ Zkuhu,
{tË{tË „s [÷Œ ‚tŒfe ¼eh Œƒw fkuhu...[÷u0
Aƒe yrŒ yËT¼wŒ rƒhksu,
ft[™fu ƒe[ f¤þ ytƒkhe ft[™fe Akƒu...[÷u0
[÷Œ nu ½kuzu „s yk„u,
…eAu …k÷¾e …iˤ hÚk Aƒe ƒnwŒ ™efe ÷k„u...[÷u0
Y… ½™~Þk{fku yrŒ ‚kunu,
…úu{k™tË fnu ™eh¾e, fkurxf {L{Úk {™ {kunu...[÷u0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
219 220
…Ë-4
ƒsŒ nu ƒksu ƒnw yk„u,
…úýðËwtËwr¼ „ki{w¾ ½ku‚k ƒnwŒ ™efu ÷k„u...ƒsŒ0
þhýkE …z½{ zV ¼uhe,
‚q™e Œkt‚ufe ‚kuh Ëkuhe s™ ykÞu ‚ƒ ‚uhe...ƒsŒ0
WzŒ nu r™þk™ …[ht„e,
ËkizŒ ½kuzu ½wt{Œ ™uò ƒksŒ h™‚et„e...ƒsŒ0
ƒòðu ÍktÍ {]Ët„ „kðu,
…úu{k™tË Aƒe ™eh¾e yk™tË yt„ ™net ‚{kðu...ƒsŒ0
hk„ : ËkËhk – …Ë-1
r…Þk {uhk ÃÞkhk {kun™ {Œðk÷k...r…Þk0
{ku n™÷k÷fe {ku n™e {q hrŒ, [t [¤ ™u ™ rðþk÷k...r…Þk0
[k÷ [÷Œ f÷nt ‚fe ‚w t Ëh, fh „ú ne hu þ{e Y{k÷k...r…Þk0
n‚Œ n‚Œ ykðŒ {™ ¼kðŒ, „kðŒ Œk™ Ëu Œ Œk÷k...r…Þk0
…ú u {k™t Ëfk ™kÚk {™ku nh, „ku …eðh „ku …k÷k...r…Þk0
…Ë-2
SÞk {uhk ƒtfk {uðk‚e fk™k...SÞk0
ƒt ‚e{u t ‚ƒ ƒú s ƒ‚ fe™u , ™t Ë„k{ ƒh‚k™k...SÞk0
s{w ™k fkt Xu fk÷e ™k„ ™kÚÞku , Ëkðk™÷ feÞku …k™k...SÞk0
™¾ …h ÷u „ku ðhÄ™ ÄkÞku o , {½ðkfku nÞku o {k™k...SÞk0
…ú u {k™t Ë ½™~Þk{ fw t ðh …h, Œ™ {™ Ä™ fw hƒk™k...SÞk0
…Ë-3
SÞk {uhk òËw ÷„kÞ ƒ‚ fe™k...SÞk0
…k™™fe …w rzÞk{u t ÃÞkhu , õÞk ò™w t fAw Ëe™k...SÞk0
{™{ku n™™u {™ðk {u hk, n‚ n‚fu nh ÷e™k...SÞk0
Œhw ™ rºkÞk {™ …ú k™ nh™fw t , …h{ [Œw h …hðk™e...SÞk0
…ú u {k™t Ë òËw „khu fw t , yt Œh{u t ÷¾ ÷e™k...SÞk0
…Ë-4
shk [ehu ðk÷u {uhe ykuh nuheyu...shk0
™u f ™sh ¼h nu he nrh {u hu , r‚h fh…t fs Vu heyu ...shk0
ƒ™e X™efu ƒnw ™k{e {u hu , ™u f ™™kt yk„u Xu heyu ...shk0
„shk nkh „w ÷kƒe ƒkòw , …ú eŒ fhe ¼÷k …u heyu ...shk0
…ú u {k™t Ë …h{ ‚w ¾ …kÞku , f{÷™Þ™ ¢e…k Œu heyu ...shk0
hk„ : Äku¤ – …Ë-1
{nkhks yks ðzŒk÷Úke ykðþu;
‚t„u ÷kðþu ‚tŒ‚{ks, {kun™ðh …Äkhþu...1
sÞk fnu ÷r÷Œk™u ðkŒze,
ykÔÞku fk„¤ rËð‚ ðeíÞk ‚kŒ, ðkt[e™u Xhe AkŒze...2
yûkh fk„¤{kt W¥k{ ¼q…™k;
fk„¤ yðrÄ …qhe ÚkE yks, Ëþo™ ‚w¾Y…™kt...3
‚kŒ rËð‚u {nkhks ‚tŒ ykðþu
÷ÏÞk ðzŒk÷Úke ‚{k[kh sYh …Äkhþu...4
ykðe {kýfe ËkËk™k Ëhƒkh{kt
™eh¾e ‚nò™tË ¼„ðk™ þku¼u y‚ðkh{kt...5
…úu{k™tË fnu „Z…whðk‚e ykrðÞk,
÷kÔÞk ¼ux ‚k{„úe ™u nkh ðnk÷k™u …nuhkrðÞk...6
…Ë-2
QŒÞko {kýfeyuÚke y÷ƒu÷zku,
Ä{ofwtðh zku÷rhÞku Ëeðk™ þku¼u ht„hu÷zku...1
Yzku ykuhzku ðk‚wËuð Ëuð™ku,
÷kðku rƒAkðýk ht„hu÷, Œk÷ hk¾ku xuð™ku...2
þku¼u yku‚he W¥khËk ƒkh™e,
ƒuXk „kËe ŒrfÞu ht„hu÷, þku¼k fnwt íÞkh™e...3
÷etƒ Œhw x¤u ‚¼k ‚tŒ™e,
[khu …k‚u ÷k¾wt nrh¼õŒ þku¼k Au yíÞtŒ™e...4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
221 222
þku¼u Ëe½o ‚¼k fkuE ¼kŒ™e,
ƒkuÕÞk ‚tŒ …úíÞu Ä{o÷k÷ h‚kuE fhku ¾ktŒ™e...5
…úu{k™tË fnu W¥k{¼q… ykrðÞk,
ÚkÞku Úkk¤ s{ðk™ku {nkhks ¾ƒh yuðe ÷krðÞk...6
…Ë-3
ðk’÷u þe¾e ËeÄe ‚¼k ‚kÚk™u,
QXâk ™kðk ™khkÞý yk… {éÞk ¼he ƒkÚk™u...1
™kðk ƒuXk zku÷rhÞku Ëhƒkh{kt,
™kŒkt ™eh¾u Au su ™h™kh Œu ™ hnu {LÞw {kh{kt...2
ðýeo {wfwtË ™ðhkðu …úeŒ þwt;
[ku¤u y¥kh fhe fhe ÃÞkh, ðk’÷k™u h‚heŒþwt...3
™kne …nuÞwO …eŒktƒh òuE ykt¾ze;
[kÕÞk s{ðk ‚nò™tË ~Þk{ …u’he [hýu [k¾ze...4
ƒuXk s{ðk ykuhzu y÷ƒu÷zku;
Aºke‚ ÔÞts™™ku ÄÞkuo yk„u Úkk¤ s{u ht„hu÷zku...5
…úu{k™tË fnu ƒhVe™u ft‚kh Au;
nrh‚ku n÷ðku {kuŒe[wh ˤ, ¼kus™ ‚h‚ ‚kh Au...6
…Ë-4
‚kxk …utzk …Œk‚kt ™u [wh{kt;
„ktrXÞk f¤e Vw÷ðze ½uƒh, ¼rsÞkt ðzkt ¾wh{kt...1
Yzk þkf ðtŒkf ðk÷ku¤ ðk÷ ™u;
…hð¤ fkhu÷kt ftfkuzkt þkf, s{krzÞk Ä{o÷k÷™u...2
xktfku Œktˤòu ‚wðk ¼kS Au;
fuhe fk[he yÚkkýkt fhu÷ „ku¤ fuhe ÍkÍe Au...3
¼kŒ Ëk¤ ™u fZe y™w… Au;
[xýe …k…z VkVzk ËqÄ, ‚kfh ‚w¾Y… Au...4
s{e [¤w fhe ƒeze ÷eÄ÷e;
‚tŒ …tÂõŒ fhku Œífk¤ yk¿kk yu{ feÄ÷e...5
…úu{k™tË fu’ nhu þçË feÄ÷k,
ykÔÞk …eh‚ðk ™khkÞý yk… {kuŒiÞk fh ÷eÄ÷k...6
hk„ : „hƒe
hksu „Z…w h {nkhks (2) …q hý ƒú ñ …h{kí{k òu ,
ykÔÞk „heƒ r™ðks (2) yu Œku yûkh™k ykí{k òu ...1
AkÞku …ú ƒ¤ …ú Œk… (2) fÌkku ™ð òÞ h‚™k òu ,
feÄku yÄh{ WÚkk… (2) ðkøÞk zt fk yrŒ s‚™k òu ...2
{kÞko y‚w h y…kh (2) fk{ ¢ku ÄkrËf ðkt fzk òu ,
‚w h y‚w h ™h ™kh (2) su ™u yk„u ‚ki hkt fzk òu ...3
{Œ …t Úk™u {kÚku {u ¾ (2) {khe ÷eÄk s™ Aku zðe òu ,
{w zâk fEf „w hw ¼u ¾ (2) …kzâk {nt Œ™u „ku zðe òu ...4
yk…e …h[k y™w … (2) {krÞf {Œ™u W¾kzeÞk òu ,
Sð {kÞk ƒú ñY… (2) sÚkkhÚk Œu Ëu ¾kzeÞk òu ...5
‚{krÄ{kt ‚nw Äk{ (2) Ëu ¾kzâkt ™h ™kh™u òu ,
yu ðk ‚nò™t Ë þk{ (2) …ú „xâk …ú u {k™t Ë fkhýu òu ...6
hk„ : „hƒe - …Ë-1
þku¼k þe fnwt hu Yze, ðhý™ fhŒkt òÞ r[¥k ƒqze;
nrhðh òuÞk hu ht„{kt, {kune nwt Œku hr‚ÞkS™k yt„{kt...1
WËh y™w…{ hu ™eh¾e, W…{k …e…¤…k™™k ‚h¾e;
rºkð¤e ‚wtËh hu þku¼k òuE òuE r[¥kzkt {khkt ÷ku¼u...2
™kr¼ Qtze hu Y…k¤e, ƒúñk ƒu‚u íÞkt yk‚™ ðk¤e;
frx÷tf òuE™u hu {™{kt, {]„…rŒ ÷kS hÌkku {nkð™{kt...3
nrhyu W…ðeŒ hu Äkhe, {wr™™k {™™u yk™tËfkhe;
™eh¾e yk™tË hu …k{e, ykðk Yzk …úu{‚¾e™k Mðk{e...4
…Ë-2
nrh™u ™ehÏÞk hu ™u ýu , ðnk÷k™u ðhýðw t ‚w t Ëh ðu ý;
~Þk{ þheh hu þku ¼u , yò™ ƒknw r[¥kzkt ÷ku ¼u ...1
{q rŒo Qt [e hu ð¾kýw t , ‚ðk[ku ‚X Œ‚w …h{kýw ;
‚w t Ëh þku ¼u hu þhehu , …eŒ …x …nu ÞkO Au ƒ¤ðehu ...2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
223 224
½u hu ‚kËu hu „ksu , ‚kt ¼¤e {u ½™„khkt ÷ksu ;
n‚Œk ykðu hu …k‚u , fu ‚h ‚h¾ku ‚w „t Ä ïk‚u ...3
fki Œq n÷™k hu ¼rhÞk, òu „f¤k™k …q hý ËrhÞk;
ƒú ñrðãk™k hu Mðk{e, ykðk Yzk …ú u {‚¾e ðh …k{e...4
…Ë-3
ht „™ku ¼e™ku hu òu E, nrh™kt òw „÷ [hý …h {ku ne;
‚kÚk¤ Yzk hu , ™eh¾e {™{kt hkÏÞk su ðk...1
„ku ¤ Au òzk hu MðY…u , W…{k fˤe Úkt ¼™e yku …u ;
þku r¼Œ þku ¼k hu Äk{, ðú sðr™Œk™k …q hýfk{...2
‚w t Ëh þku ¼u hu ò™w , ™eh¾e ÄLÞ ¼køÞ fhe {k™w t ;
st ½k òw „÷™u hu ™eh¾e, [t Ë™ [h[e {™{kt nh¾e...3
½q t xe y™w …{ hu …k™e, ™eh¾e {™{kt hk¾t w Ak™e;
yu …Ë Wh{kt hu Äkhe, …q S …ú u {‚¾e ƒr÷nkhe...4
…Ë-4
[hý nrh™kt hu þku¼u, òuE òuE {wr™{™-{Äwfh ÷ku¼u;
Aƒe y÷ki rff hu LÞkhe, ‚ku ¤u r[ö Œýe ƒr÷nkhe...1
{åA Œu {nk‚w¾ hu yk…u, rºkfkuý „ku…Ë Ëw:¾zkt fk…u;
f¤þ Ä™w »k™u hu Äkhu , ÔÞku { Œu Œk… ni Þk™k Xkhu ...2
yÄo [tÿ QøÞku hu ¼khe, MðÂMŒf yüfkuý {t„÷fkhe;
sð ™u òt ƒw hu rðhksu , ð@ æðs yt fw þ yrŒ Aksu ...3
yt ƒw s þku ¼k hu ‚khe, ÷k„u Qæðo hu ¾k yrŒ ÃÞkhe;
þwf suðk òu„e hu rð[khu, r™íÞ QXe …úu{‚¾e Wh Äkhu...4
…Ë-5
yu [hý™k hu ¼ku „e, rþð ‚™fkrËf þw f su ðk òu „e;
{™{kt rð[khu hu …ú eŒu , Œu ýu fhe fk{krËf rh…w SŒu ...1
æÞk™{kt ™¾{rý hu Ëu ¾u , Íeýe ykt „r¤Þw t ™e hu ¾u ;
òu E r[ö s{ýu hu yt „q Xu , ƒesu ™ð hk[u ¼k{u òq Xu ...2
Ér»k„ý …qsu hu yk™ttËu, ¼ð ƒúñkrËf r™íÞ QXe ðtËu;
þu »k ‚t ¼khu hu {™{kt , …q su „ku ðk¤ ð] t Ëkð™{kt ...3
fw [™u fw {fw { hu ‚{khe, Wh …h hk¾u ðú s™e ™khe;
W…r™»kË™ku hu ‚kh, …ú u {‚¾e fhe hk¾u Wh nkh...4
…Ë-6
‚wtËh þku¼u hu hr‚Þku, ðnk÷ku {khk ÓËÞf{¤{kt ðr‚Þku;
Y… y÷ki rff hu òu E, W…{k Œku ÷u ™kðu fku E...1
r™Œ QXe ™khË hu „kðu , þu »k ‚n‚ú {w ¾ …kh ™ …kðu ;
©e ™khkÞý hu Mðk{e, Œku yu òu E™u yk™t Ë …k{e...2
™¾rþ¾ þku ¼k hu ð¾kýe, ‚w V¤ fhw t Aw t {khe ðkýe;
yt „ku yt „™u hu „kWt , nðu nt w …kAe ¼ð{kt ™k’ðw t ...3
nðu nwt Œku ÚkE Awt hu {kŒe, nrh™k „wý‚k„h{kt ™k’Œe;
ðnk÷u {™u Ík÷e hu nkÚku , hr‚Þu …ú u {‚¾e™u ™kÚku ...4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
nkhu fnk™ Ëkýe hu fnk™ Ëkýe,
nkt hu ðkxu ykðŒe „ku ðk÷ýe™u òýe hu ...fk™0 1
nkt hu ðkx hku fe™u Q¼k Au ð™{k¤e
nkt hu Ëký ÷u ðk „ku ðk÷ýe™u ¾k¤e hu ...fk™0 2
nkt hu yu { ƒku ÕÞk {ku n™ r„hÄkhe,
nkthu õâkt òÞ Au Q¼e hu {neðk¤e hu...fk™0 3
nkt hu [k÷e òÞ Au fu { Ëký [ku he,
nkt hu {eXkt „ku h‚ …k™u ykð yku he hu ...fk™0 4
nkt hu …ú u {‚¾e™ku ™kÚk Q¼k yk„u ,
nkt hu {i Þkhe …k‚u Úke {ne {k„u hu ...fk™0 5
…Ë-2
nkt hu {ne ÷u þw t hu {ne ÷u þw t ,
nkt hu Vefw t ÷k„þu Œku …kAw t Ëu þw t hu ...{ne0 1
nkthu ykuhe ykð™u WŒkhwt {ne™e „ku¤e,
nkthu þeË ƒe ™net ™k¾eyu Zku¤e hu...{ne0 2
nkt hu ™net …eyu rð™k {hòË,
nkt hu òu Eyu {u ¤ðýe™ku MðkË hu ...{ne0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
225 226
nkt hu ™Úke fu ’Œk rË÷{kt Ë„ku hk¾e,
nkthu WŒkh™u „kuh‚ òuEyu [k¾e hu...{ne0 4
nkt hu …ú u {‚¾e™k ™kÚk yk„u ykðe,
nkthu „kuðk÷ýe ƒku÷u Au {{o ÷kðe hu...{ne0 5
…Ë-3
nkt hu y÷ƒu ÷k hu y÷ƒu ÷k,
nkt hu {ne ¼k¤e™u Úkkyku {k ½u ÷k hu ...y÷0 1
nkt hu y{u ft ‚Œýe {rnÞkhe,
nkt hu ðkŒ Œku ¤e™u ƒku ÷òu {ku hkhe hu ...y÷0 2
nkt hu fk™k ðkŒ ™ ƒku ÷eyu ½u ÷e,
nkt hu òyku {nezk™e ÷k÷[ {u ÷e hu ...y÷0 3
nkt hu fh òu ze™u fneyu fk™k,
nkt hu [kÕÞk òyku fw t ðh Ak™k{k™k hu ...y÷0 4
nkt hu …ú u {‚¾e fnu ‚w t Ëh ~Þk{,
nkt hu {w ¾ ÷u þku {k Ëký™w t ™k{ hu ...y÷0 5
…Ë-4
nkt hu ht „¼e™k hu ht „¼e™k,
nkt hu fÌkw t {k™ku fw t ðh ™t ËS™k hu ...ht „0 1
nkt hu nu Œ …ú eŒu „ku h‚ {k„e ÷esu ,
nkt hu ™ðe Ëký™e heŒ ™ð fesu hu ...ht „0 2
nkt hu yu ðe ykþk ™ feSyu ðk’÷k,
nkt hu Œ{u òý ‚w òý ™t Ë÷k÷k hu ...ht „0 3
nkt hu yk ðkxu òðw t y{khu Ënkze,
nkhu ykðe ƒkÍku Aku þeË Ëkux fkZe hu...ht„0 4
nkt hu …ú u {‚¾e fnu ‚w t Ëh Au ÷k,
nkt hu hnku Au xu fw t ðh y÷ƒu ÷k hu ...ht „0 5
…Ë-5
nkt hu {h{k¤e hu {h{k¤e,
nkt hu {eXkƒku ÷e „ku h‚zkðk¤e hu ...{h0 1
nkt hu Œw t ™u -heŒu ¼kŒu ‚{òðe,
nkthu Œkhkt {™{kt y{khe ðkŒ ykðe hu...{h0 2
nkt hu Œw t Œku ft ‚™e Ëu ¾kzu Au ƒef,
nkt hu ft ‚ ‚ku Œe fheþ Œw t ™u Xef hu ...{h0 3
nkt hu zkhku ËE™u ƒku ÷u Au {Ë{kŒe,
nkt hu {w ¾ {hzu ™u fkZu ykt ¾ hkŒe hu ...{h0 4
nkt hu ¾eßÞk …ú u {‚¾e™ku Au ÷,
nkt hu {kx Vku ze™u fhe ht „hu ÷ hu ...{h0 5
…Ë-6
nkt hu {rnÞkhe hu {rnÞkhe,
nkthu {h{ ƒku÷u Au …ý ðkŒ Au Œkhe hu...{rn0 1
nkt hu Ëký Ëu Œkt ¾ku xw t þw t ÷k„u ,
nkt hu su ™e heŒ nku Þ Œu Œku {k„u hu ...{rn0 2
nkt hu ƒku ÷u òu ƒ™ òu h{kt Ëeðk™e,
nkt hu ƒnw {k™ ¼he Au {MŒk™e hu ...{rn0 3
nkt hu Œkhw t òu ƒ™-òu h WŒkhw t ,
nkt hu Œkhku ft ‚ þw t fhþu {khw t hu ?...{rn0 4
nkt hu …ú u {‚¾e™u ™kÚku he‚ ykýe,
nkthu Ík÷e …k÷ð „kuðk÷ýe™u Œkýe hu...{rn0 5
…Ë-7
nkt hu {u ÷ fu zku hu {u ÷ fu zku ,
nkthu þeË Ík÷u Au r™÷oßs {khku Auzku hu...{u÷0 1
nkt hu fu { ƒkÍu Au {ne™u {kxu ?
nkt hu [kÕÞku ò™u yk …kÄhe ðkxu hu ...{u ÷0 2
nkt hu {u ÷ Au zku , Au ÷ „w {k™e;
nkthu ™rn Œku „k¤ku ¾kEþ {™™k™e hu...{u÷0 3
nkt hu yk½ku yk½ku ykðA þw t ÷u ðk ?
nkthu …h™khe™u ƒkÍâk™k …zâk nuðk hu...{u÷0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
227 228
nkt hu …ú u {‚¾e™k ™kÚk Ëký ÷esu ,
nkt hu ÷kt ƒk nku X fkZe™u {ne …esu hu ...{u ÷0 5
…Ë-8
nkt hu Äw Œkhk hu Äw Œkhk,
nkt hu {w ¾ ‚t ¼k¤e™u ƒku ÷su X„khk hu ...Äw Œk0 1
nkthu fu™u „k¤ku ƒku¤u Au ykðe …kfe ?
nkt hu ÍkÍe Au z ™rn hnw t nw t ‚kt ¾e hu ...Äw Œk0 2
nw t Œku ƒku ÷Œe ™Úke ÷ku f÷ksu ,
nkt hu {khe ƒkt nw ze {hku ze þk™u fksu hu ...Äw Œk0 3
nkt hu {khe [q t Ëze Vkze Au Œu t Íeýe,
nkthu nkh Œkuze™u ÷eÄkt Au Vq÷ ðeýe hu...ÄwŒk0 4
nkt hu …ú u {‚¾e™ku ™kÚk ykÔÞku ÷k„u ,
nkt hu Œ™u ƒkt Äe™u {t „kðw t ft ‚ yk„u hu ...Äw Œk0 5
…Ë-9
nkt hu y÷ƒu ÷e hu y÷ƒu ÷e,
nkt hu Œu ze ft ‚™u Œw t ykðsu ðu ’÷e hu ...y÷0 1
nkt hu {w ¾ ‚t ¼k¤e™u ƒku ÷su rh‚k¤,
nkt hu ™rn Œku V¤ …k{eþ ŒŒfk¤ hu ...y÷0 2
nkt hu ƒef ft ‚™e Ëu ¾kzu ðkht ðkh,
nkt hu Œkhk ft ‚™ku Œu fu x÷ku f ¼kh hu ...y÷0 3
nkt hu y{khw t Ëký ÷k„u Œu ÷u ’þw t ,
nkthu Œkhk ft‚™e ƒefu þwt {qfe Ëuþwt hu ?...y÷0 4
nkhu …ú u {‚¾e™k ™kÚk™u „ku …e,
nkt hu …kÞ ÷k„e …ú u {u þw t {ne ‚ku Œe hu ...y÷0 5
…Ë-10
nkt hu ð™{k¤e hu ð™{k¤e,
nkthu heÍâk …qhý „ku…e™ku ¼kð ¼k¤e hu...ð™0 1
nkt hu ðk’÷u nu Œu n‚e™u ‚k{w t òu Þw t ,
nkt hu {™{ku n™u „ku …e™w t {™ {ku Ìkw t hu ...ð™0 2
nkt hu ƒku ÷e …ú u {{„™ {rnÞkhe,
nkt hu {eXkt „ku h‚ ÕÞku r„hÄkhe hu ...ð™0 3
nkt hu ðk’÷u h‚{kt h‚ƒ‚ feÄkt ,
nkt hu …q hý …ú eŒu „ku …e™kt {ne …eÄkt hu ...ð™0 4
nkt hu þe¾u ‚kt ¼¤u ™u …ú eŒu „kþu ,
nkt hu Œ™u „ku …e™k ™kÚk Œu ze òþu hu ...ð™0 5
nkt hu Wh y¾t z rðhksu ðú shkÞ,
nkt hu Ëký÷e÷k Œu …ú u {‚¾e „kÞ hu ...ð™0 6
hk„ : hk{„úe – …Ë-1
™kÚk hnku {khk ™uý{kt, nrh ykðk ™u ykðk;
Œ™ {™ òWt ðkhýu , Œ{ W…h {kðk...™kÚk0 xu f.
hk¾eþ sŒ™u Sð{kt , ™rn Ëu Wt òðk;
Ëw÷o¼ ½ýk Au hks™k, Ëhþ™ Ëuð™u Úkkðk;...™kÚk0 1
‚w t Ëh {w ¾ Aƒe òu E™u , ÷ku ¼kýkt Au ™u ýkt ;
ðnk÷kt ÷k„u Au {w ¾™kt , {eXkt {eXkt ðu ýkt ...™kÚk0 2
ykt ¾z÷e y{] Œu ¼he, Y…k¤e Au hu ¾w t ;
yrŒ yk™tË ‚w¾ Q…su, Œ{™u ßÞkhu Ëu¾wt...™kÚk0 3
™¾rþ¾ þku¼k yt„™e, òuE ÷ksu Au fk{;
…ú u {k™t Ë òu E hks™u , yk™t Ë ykXku ò{...™kÚk0 4
…Ë-2
Ä{ofwtðh ½™~Þk{S, {khk …úký Œýk ykÄkh;
r™{¾ ™ {u÷wt ðu„¤k, {khk nizk™k nkh...Ä{o0 xuf0
Sðw t Aw t Sð™ òu E™u , ™u ýw ™k þý„kh;
SðŒ ‚w ¾ {khw t {kð …h, ðkhw t ðkh{ðkh...Ä{o 0 1
Y… þe÷ WËkhŒk, „t ¼eh „w ý Äk{;
{q hrŒ Œ{khe {kðS, ¼õŒ …q hý fk{...Ä{o 0 2
¼køÞ {khk þw t hu ðýo ðw t , fÌkk{kt ™k’ðu ;
{w r™ðh™u {ku t ½k ½ýk, Œu ¼u xâk {w ™u ¼kðu ...Ä{o 0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
229 230
y™u f s™{™u ykËhu , ykt ¾ze yk„u ;
yk Q¼k y÷ƒu ÷zku , …ú u {k™t Ë …kÞ ÷k„u ...Ä{o 0 4
…Ë-3
yks ‚V¤ ÚkE ykt¾ze, òuE Aƒe ‚w¾fkhe;
þku¼k ©e ½™~Þk{™e rºk¼wð™Úke LÞkhe...yks0 xuf.
¼k÷ rðþk¤{kt þku¼Œe, fu‚h fuhe ykz;
[kt Ër÷Þku ft fw Œýku , òu Þk fu he [kz...yks0 1
¼úfwxe ðktfe ™k‚ ™{ýe, ÷ku[™ ht„ [ku¤;
þku ¼u Au r[¥kzw t [ku hŒk, Yzw t fhý f…ku ¤...yks0 2
™k™e ™k™e {wnh VqxŒe, yÄh rƒtƒ Yzk;
n‚Œwt ðË™ òuE Sð{kt, ½kx ™ð ÚkkÞu fqzk...yks0 3
r[ƒw f Œýe þku ¼k ½ýe, ft X ft ƒw ‚{k™;
WÒkŒ Wh Aƒe ™eh¾u, …úu{k™tË Ähe æÞk™...yks0 4
…Ë-4
þku ¼k ©e ½™~Þk{™e, ðýo ÔÞk{kt ™kðu ;
r™íÞ ™ðe ðýo ðu þu »kS, Œku Þu …kh ™ …kðu ...þku ¼k xu f.
ïu Œ ð‚™ þku ¼u ½ýkt , ‚ðu o yt „u nrh™u ;
ïu Œ …k½ rþh W…hu ; ƒkt Äe …ú eŒ fhe™u ...þku ¼k0 1
ïuŒ yt„h¾e yt„{kt, ykuZâku ïuŒ Ëw‚k÷ku;
ïu Œ Äku Œe™u þku ¼kzŒkt , þku ¼u Ä{o ™ku ÷k÷ku ...þku ¼k0 2
ïu Œ nkh Œku hk …k½{kt , fzkt ƒksw rƒhksu ;
ïuŒ þku¼k ‚ðuo yt„{kt, òuE hrŒ…rŒ ÷ksu...þku¼k0 3
ïu Œ ð‚™ ïu Œ ¼q »ký, ‚Ëk ©enrh Äkhu ;
yu Aƒe r™Œ r™Œ r™h¾e, …úu{k™tË …úký ðkhu...þku¼k0 4
hk„ : ¼ihð – …Ë-1
Mðkr{™khkÞý Mðkr{™khkÞý Mðkr{™khkÞý ¼shu ;
fh hu {™ [hý ðk‚; sfŒ ykþ Œshu...Mðkr{0 xuf.
™khË ‚™fkrË r‚Ø, ¼sŒ òne yshu ;
þkhË þu »kkrË r™„{, „kðŒ QXe Vshu ...Mðkr{0 1
…w hw »kku ¥k{ …ú „x yks, ™xðh Œ™w ‚shu ;
fk¤ ò¤ ™kþ nku Œ, ÄhŒ [hý æðshu ...Mðkr{0 2
yò{u ÷ „w r™fkrËf, ŒkÞku o S™ „shu ;
y™t Œ yks {w õŒ nku Œ, Ëu ¾Œ ¼he ™shu ...Mðkr{0 3
…ú u {k™t Ë ‚hð‚ V¤, ‚nò™t Ë sshu ;
‚ðku o …he òŒ SŒe, ºkt ƒ fXku h ƒs hu ...Mðkr{0 4
…Ë-2
n{Œku yu f ‚nò™t Ë ‚nò™t Ë „kðu ,
n{khu {™ Mðkr{™khkÞý, Ëw ‚hk ™ ¼kðu ...n{0 xu f.
Œ… ŒehÚk ‚kÄ™{u t MðÙu ™rn òðu ,
su ‚u fku E ½] Œ Akt z, Ak‚fku ™ ¾kðu ...n{0 1
yrý{krËf yü r‚rØ {w ÂõŒfw t ™ [kðu ,
‚ƒfku V÷ ‚nò™t Ë [h™ r[¥k ÷kðu ...n{0 2
‚nò™t Ë ò…‚u t rºkÞ Œk…fku ƒw òðu ,
E™rnfu …ú Œk…‚u t y…kh „rŒ …kðu ...n{0 3
yk„{ r™„{ frX™ hnMÞ n{u ™ ‚{Íkðu,
…ú u {k™t Ë ‚kh ‚w „{ ‚nò™t Ë ykðu ...n{0 4
…Ë-3
n{Œku yu f ‚nò™t Ë [h™fu W…k‚e,
÷„™ {„™ {Œðkhu Aku ze ‚ƒ yk‚e...n{0 xu f.
yz‚X yƒ fku ™ fhu fku ™ Vehu fk‚e,
yü r‚rØ ykrË [nw {w ÂõŒ‚u t WËk‚e...n{0 1
[ki Ë÷ku f ¼ku „fu ‚w ¾ ò™u ‚ƒ Vkt ‚e,
‚nò™t Ë …Ë…t fs {fht Ëfu ÃÞk‚e...n{0 2
[h™f{÷ h‚ ÷ku ¼e {rŒfu Wò‚e,
™khË ‚™fkrË {Äw … „w t sŒ ƒ™ðk‚e...n{0 3
…w hw »kku ¥k{ ‚nò™t Ë ò™u ‚w ¾hkrþ,
…ú u {k™t Ë ykÞku þh™ [h™fku r™ðk‚e...n{0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
231 232
…Ë-4
n{ Œku nrh ‚nò™t Ë Y…‚u {Œðkhu ,
n{khu ‚w ¾ ‚t …Œ yu rn …ú k™Sð™ ÃÞkhu ...n{0 xu f.
¼kðu fku ‚w t Ëh fnku ¼kðu fnku fkhu ,
n{fw t Þu ne Y… rð™k yku h ‚f÷ ¾khu ...n{0 1
Ëu n™{u t …ú k™r…Þk ™u ™™{u t Œkhu ,
E™rn …h Œ™ {™ Ä™ ðkhe zkhu ...n{0 2
n{khu Þu rn fh{ hu ¾ xhŒ ™rn xkhu ,
Þu rn fkh™ {nk{w r™ s™ fku rxf …[e nkhu ...n{0 3
…ú u {k™t Ë r™„{k„{ fnŒ nu y…khu ,
‚nò™t Ë ~Þk{‚w t Ëh ™eh¾e WhÄkhu ...n{0 4
…Ë-1
ÄLÞ ÄLÞ A…i ÞkÄk{, yrŒ hr¤Þk{ýkt
íÞkt Þu ËeXk ½™~Þk{ {nkhks, ™khý‚h{kt Íe÷Œk
ðnk÷ku ‚ku ¤u WAk¤u ™eh, {w õŒku ™u {™ „{Œkt
yu ™w t {w ¾zw t …q ™{ fu hku [t Ë, òu E {khkt {™zkt nÞko
yu ™k fu ‚rhÞk¤k fu þ, „k÷ku {kt Yzk „r÷Þk …zu
ðnk÷ku ƒku ÷u {Äw hkt ðu ý, {w ¾zk{kt {ku Œezk Íhu
ðnk÷ku [k÷u [xfŒe [k÷, ft fw ™kt …„÷kt …zu .
yu ðw t ™Úke ƒeò fku E™w t Y…, Íeýe Íeýe ðh¾u ½zâw t .
yu ðw t ½™~Þk{ {nkhks™w t Y…, òu E {khk yt Œh{kt hÌkw t .
ÄLÞ ÄLÞ ¼ÂõŒ{k™e fq ¾, su ™e fq ¾u hŒ™u szâk
ðkhe òÞ Au …ú u {k™t Ë, òu E {khk ÓrËÞk XÞko .
…Ë-1
yûkh™k yrð™kþe Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
¼õŒku ™k ¼Þnkhe Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
™h™khkÞý Ëu ð Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
¼ÂõŒ Ä{o ™k ƒk¤ Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
A…i Þk™k ðk‚e Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
yûkhÚke yð™e …h ykÔÞk
…kt[‚ku …h{nt‚ ‚kÚku ÷kÔÞk
¼õŒku ™u {™ ¼kÔÞk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
{kŒk r…Œk MðÄk{ r‚ÄkÔÞk
…kuŒu Œ… fhðk ð™{kt [kÕÞk
[kh Äk{ Vhe ykÔÞk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
ðk÷ku ykÔÞk ÷kus™e ðkðu
{wfŒk™tË™u {™ ƒnw ¼kÔÞk
‚w ýe hk{k™t Ë ykÔÞk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
su Œ÷…w h{kt s„™ fhkÔÞk
Ëeûkk ÷E ‚nò™tË fnkrðÞk
‚ðku o …he fnu ðkÞk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
©e…wh ð]Œ…wh {trËh ƒtÄkÔÞk
ykr©Œ™k yr¼÷k¾ …whkÔÞk
MðY… …ku Œk™kt …ÄhkÔÞkt Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
©ef]»ý ‚nò™tË fnkÔÞk
WØð fuhk {k™ s ykÃÞk
ð] Œ…w he{kt ykÔÞk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
©e…wh{kt ‚nò™tË ykÔÞk
fktfrhÞu sE s„™ fhkÔÞk
™h™khkÞý …ÄhkÔÞk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
™h™khkÞý{kt y¾tz rƒhksu
©eS MðY…u Ëþo™ ËeÄkt
‚t Œku ‚w ¾eÞk feÄk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
Ä{ofwtðhu Ëþ Äk{ ƒtÄkÔÞk
ykr©Œ™kt yr¼÷k¾ …whkÔÞk
MðY… …ku Œk™kt …ÄhkÔÞkt Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
233 234
ËkËk¾k[hu Ëhƒkh ‚kutÃÞk
s‚wƒkyu s‚ ƒnw ÷eÄk
ykí{r™ðu Ëe feÄk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
„Zzwt Œku yûkhÄk{ feÄwt
{kuxe ƒkyu {k™ s ËeÄwt
½h …ku Œk™w t feÄw t Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
y¼Þ hkò ykuhsu Q¼k
s‚wƒk™u zh ƒnw ËeÄkt
…h[k ƒŒkðku ƒu ™e Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
‚n† Äkhk{kt ‚t Œku ™kÌkk
™khkÞýÄkhk{kt ™khkÞý ™kÌkk
¾z¾rzÞk{kt ¾u ÕÞk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
WL{¥k„t„k yk…™u feÄe
„t„kÚke yrÄf fhe ËeÄe
s„ rðÏÞkŒe feÄe Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
÷û{eðkzeyu ðk÷ku …ÄkÞko
Œ÷™u {q¤k íÞkt WAkéÞk
Ëu ðku Ëþo ™ ykÔÞk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
„t„ks¤eÞku „wýðtŒ feÄku
™kÌkk Œu™wt fÕÞký feÄwt
…ú „x ŒehÚk feÄkt Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
suŒ÷…whu s„™ fhkÔÞk
½uhu ½uhu ½Wt ˤkÔÞk
…k…e …kð™ feÄkt Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
yûkh ykuhze „t„kƒk™e
…kŒk¤ ‚wÄe …ú‚kËe™e
Úkk¤ ÄÞko ƒnw ™k{e Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
{nku÷{ktne ‚¼k ¼hkE™u
y[o Ëuðku Ëþo™u ykÔÞk
ƒú ñk rð»ýw rþð Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
Ëuð ‚hkuðh Ëw÷o¼ feÄwt
™kÌkk Œu™wt fÕÞký feÄwt
…ú„x ŒehÚk feÄkt Œ{™u fkuxe …úýk{...(2)
z¼ký{ktne s„™ fhkÔÞk
Œ÷™u sð™k Z„÷k ƒ™kÔÞk
…h™k¤u ½e nku BÞk Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
‚t‚kh ‚k„h{kt s¤ ¼heÞku
Ëk‚ Œ{khku Œu {kt zq çÞku
ƒkt Þ Ík÷e ƒnkh fkZku Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
ƒu fh òuze Œ{™u fhwt rð™tŒe
fnw t Aw …ý Au ƒw rØ Úkku ze
yt Œ ‚{Þ™e {q ze Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
yðŒkhku™k Aku yðŒkhe
{Äwh {qrŒo {t„÷fkhe
…ú u {k™t Ë ƒr÷nkhe Œ{™u fku xe …ú ýk{...(2)
hk„ : Äku¤ …Ë-1
yûkh™k ðk‚e ðk÷ku ykÔÞk yð™e …h;
™ð¾tz ÄhŒe{kt Mðkr{ AŒhkÞk [k÷u hks...yûkh0 xuf
yð™e …h ykðe ðnk÷u ‚í‚t „ MÚkkÃÞku ;
nrhs™™u fku ÷ fÕÞký™ku ykÃÞku hks...yûkh0 1
…kt [u ðŒo {k™ …k¤u ƒkEyku ™u ¼kEyku ;
nrhs™ ‚t „u feÄe ‚k[e ‚„kEyku hks...yûkh0 2
ƒkEyku Ëu ¾e™u ¼kEyku Au xu hk [k÷u ;
…ze ðMŒw fku E™e nkÚku ™ð Ík÷u hks...yûkh0 3
Ëu ð™k Ëu ð ðnk÷ku Äk{™k Äk{e;
…ú „x …ú ¼w ™w t ™k{ ‚nò™t Ë Mðk{e hks...yûkh0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
235 236
…ú u {k™t Ë™ku ðnk÷ku yk™t Ëfkhe;
…ku Œk™k s™™e ðk÷u ÷ks ðÄkhe hks...yûkh0 5
…Ë-2
Ä{o ™u ÷k÷u {w ™u nu Œu ƒku ÷kðe,
yu fkt Œ™e ðkŒ {{u o ‚{òðe hks...Ä{o ™u 0 1
{q ¤ {kÞk™k ƒt Ä fk…ðk ykÔÞk,
Äk{ Äk{™k ðk‚e yknet ƒku ÷kÔÞk hks...Ä{o ™u 0 2
{q ¤ yûkh …ý ©enrh ‚t „u ,
{w õŒ {t z¤™u ÷kÔÞk W{t „u hks...Ä{o ™u 0 3
™ð „ú n{kt su { ¼k™w rð™k Œ{;
Ëq h ™ ÚkkÞ fhu fku rxf f{o hks...Ä{o ™u 0 4
…ú u {k™t Ë™ku Mðkr{ …ú ký ‚™u ne;
ƒØSð™u ðk÷u fÞko rðËu ne hks...Ä{o ™u 0 5
…Ë-3
yÄ{ WØkhý yu ðw t …ku Œk™w t ™k{;
‚íÞ fÞw O yks ©e ½™~Þk{ hks...yÄ{0 1
Sð™u rþð fÞko yrðãk xk¤e;
…ú ki Z …ú Œk… sýkðe nË ðk¤e hks...yÄ{0 2
rð™k ‚kÄ™u r‚Ø Ëþk …{kze;
‚ki Úke …ku Œk™e heŒ LÞkhe Ëu ¾kze hks...yÄ{0 3
hrð yk„u þþe Œkhk ™ ¼k‚u ;
{Œ…t Úk Œu { ©enrh …k‚u hks...yÄ{0 4
…ú u {k™t Ë™ku Mðkr{ …q hý …ú Œk…e;
…kuŒk™k s™™u ÂMÚkrŒ y÷kirff yk…e hks...yÄ{0 5
…Ë-4
þeË™u ¼xfku Aku Œ{u [Œw h ‚w òý;
…ú „x …ú ¼w ™e yks fhku yku ¤¾ký hks...þeË™u 0 1
yk Äk{™k Äk{e fÞkhu ™ku Œk …ÄkÞkO ;
Eïh fku rx MŒw rŒ fhe™u nkÞkO hks...þeË™u 0 2
yð‚h …h fku E yð™eyu ykðu ;
Œku Œu {kÞk™e yk„u fkt E ™ Vkðu hks...þeË™u 0 3
„w ýe™u ‚t „u fÞkt Úke r™„w o ý ÚkkÞ;
ßÞkt Úke ykÔÞk Œu {kt …kAk ‚{kÞ hks...þeË™u 0 4
ykðku yð‚h nðu Vhe ™ne ykðu ;
…ú u {k™t Ë Œk¤e ËE™u fnkðu hks...þeË™u 0 5
hk„ : „hƒe
~Þk{ …Äkhku ½™~Þk{, …Äkhku Vw ÷ðkzeÞu hu ...½™0 xu f.
Vq ÷zkt ¼he™u ƒkt æÞku Vw ÷rnt zku ¤ku , nrhðh nu Œu Íw ÷kzeÞu hu ...½™0 1
…úeŒze fhe™u ƒnw …kf ƒ™kÔÞk, Sð™ òw„Œu s{kzeÞu hu...½™0 2
Vq÷™k nkh Œkuhk „shk …nuhkðeyu; Vq÷™e …Auze ykuZkzeÞu hu...½™0 3
…ú u {k™t Ë fu ’ „kE „w ý Œ{khk, Œk÷ {] ‡t „ ƒòzeÞu hu ...½™0 4
hk„ : „hƒe Zk¤ : „kufw¤ ðnu÷k …Äkhòu hu’
‚w ¾™k ‚k„h ©enrhhu : ‚nò™t ËS Ä{o fw {kh ~Þk{...‚w ¾0 xu f.
Ä{ofw¤ …ú„x ÚkÞk ©ef]»ýShu; fhðk …k{h …rŒŒ ykuÄkh ~Þk{...‚w¾0 1
…rù{ ¼qr{ Œu …kð™ fhehu; „wsoh ‚kuhX ykrÄf Ëuþ ~Þk{...‚w¾0 2
r™s{Œ ‡Z fhe™u MÚkk…™ fÞkuohu; rð[Þko ™h™kxf Ähe ðu»k ~Þk{...‚w¾0 3
™kiŒ{ r™s¼õŒ™u ‚w¾ yk…eÞkt hu; yk…e rËÔÞ y÷kirff ‡rü~Þk{..‚w¾04
r™sf]Œ Äk{ ‚hðu Ëu¾kzeÞkt hu; ‚ðuo {wõŒŒýe íÞkt ‚]rü ~Þk{...‚w¾0 5
{krÞf {Œ Œu yrŒ y¾tz fÞko hu; Ëu¾kzŒk r™s …úƒ¤ …úŒk… ...‚w¾0 6
¿kk™ ðihkøÞ hu ¼ÂõŒ Ä{o™u hu; feÄkt Œhwý f¤e{kt yk… ~Þk{...‚w¾0 7
Þ¿k fhe™u rîs ºk…Œ fhÞkhu; yk…e Ërûkýk ƒnw Ëk™ ~Þk{...‚w¾0 8
feÄkt {trËh Œu ©ef]»ý™kt hu; Œu{kt …ÄhkÔÞk ¼„ðk™ ~Þk{...‚w¾0 9
ferŒo ƒnw rðMŒkhe ÷kuf{kt hu; fhðk y„rýŒ s™ WØkh ~Þk{...‚w¾0 10
Úkkuze ðÞ{kt ƒnw ÷e÷k fhe hu; Œu™ku þu»k ™ …k{u …kh ~Þk{...‚w¾0 11
ƒnw ‚w¾ yk…e™u ‚w¾eÞkt fÞko hu {u÷e …ÄkÞko r™sÄk{ ~Þk{...‚w¾0 12
‚w¾™k r‚tÄw Mðk{e Œ{ rð™k hu; ™Úke nðu hnuðkŒwt ½™~Þk{ ~Þk{...‚w¾0 13
nðu yk ™Þýu õÞkhu ™eh¾þwt hu, ‚wËth {qhrŒ ‚w¾™e ¾ký ~Þk{...‚w¾0 14
nðu {nk Ëw:¾{kt ½ze …¤ ðeŒþu hu; Œ{ rð™k …úu{k™tË™k …úký ~Þk{...‚w¾0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
237 238
hk„ : rƒnk„ …Ë-1
ƒe‚h ™ òòu {u hu {eŒ, Þn ðh {k„w t ™eŒ...ƒe0 xu f0
{ut {rŒ{tË fAwt ™ne ò™wt, ™rn fAwt Œw{‚ut neŒ;
ƒkt n „ú nu fe ÷ks nu Œw {fw t , Œw { ‚t „ {u he SŒ...ƒe0 1
Œw { heÍku yu ‚ku „w ™ ™knet , yð„w ™fe nw t ¼eŒ;
yð„w™ ò™e rƒ‚khku„u Sð™, nkuðzwt ƒnwŒ VSŒ...ƒe0 2
{u hu ‡Z ¼hku ‚ku t SÞ{u t , ŒSnku ™ {ku n™ …ú eŒ;
s™ yð„w ™ …ú ¼w {k™Œ ™knet , Þu ne …w hðfe heŒ...ƒe0 3
Ëe™ ƒtÄw yrŒ {]Ëw÷ ‚w¼kWt, „kWt r™þrË™ „eŒ;
…ú u {‚¾e ‚{sw t ™net Qt ze, yu f ¼hku ‚ku r[¥k...ƒe0 4
…Ë-2
‚kðheÞkuS fƒ Ëu¾wt ¼he ™u™, …úk™Sð™ ‚w¾Ëu™...‚k0 xuf0
s™{ ‚wV÷ SÞ Œƒne ò™wt, ‚w™e nwt f{÷ {w¾ ƒu™;
Œ™fe Œ…Œ Œƒne ƒw su , sƒ yt f¼h {e÷nu þu ™...‚k0 1
yY™ [h™ …tfs Wh Ähe ni, fhe ni ™u™™ ‚u™;
…q h™ þþe{w ¾ nk‚ {™ku nh; ðkhw t fku rxf {u ™...‚k0 2
Œ… ŒehÚk ðú Œ ‚kÄ™ su Œu , ðkt {u ™ne fknw t [u ™;
…ú u {‚¾e ‚{s Þn {u he, hnw t …k‚ Ëe™ hu ™...‚k0 3
hk„ : ¼ihðe-frðŒ …Ë-1
…he‚e …eAkuhe Œk…h ykuZu …ehe ‚k÷ òuhe,
…ehe …k½ ðk{ ¼k„ Zhf hne Ze÷e‚e...…ehe0 xuf0
…u ’hu …ehku ‚w hðk÷ nkÚk{u t Y{k÷ …ehku ,
[xf [xf [÷Œ …u ’hu …kËw fk Aƒe÷e‚e...…ehe0 1
…ehku [t Ë™÷u … yt „ …u ’hu nkh …ehu ht „,
r÷Þu nkÚk Ahe …ehu ht „‚w t ht „e÷e‚e;
r™h¾e Aƒe ðús[tË ðkhŒ …úk™ …úu{k™tË,
n‚Œ {t Ë {t Ë ~Þk{ {q hŒ h‚e÷e‚e...…ehe0 2
…Ë-2
ƒ™u yks ÷k÷ ÷k÷ ykuZŒ Ëwþk÷ ÷k÷,
Úkhf hne ÷k÷ …kÄ Zhf ðk{ ¼k÷‚w t ...ƒ™u 0 xu f0
yt „{u t yt „h¾e ÷k÷ …u ’hu ÷k÷ ‚w hðk÷,
ƒkt Äu fxe f‚e ÷k÷ hu þ{e Y{k÷‚w t ...ƒ™u 0 1
[h™ ÷k÷ ™¾ ÷k÷ …u’he nut …™iÞk ÷k÷,
[÷Œ nu ËÞk÷ hks nt ‚„rŒ [k÷‚w t ;
÷ku [™ rðþk¤ ÷k÷ yt Äh …ú ðk÷ Ëu ¾e,
…úu{k™tË ¼Þku r™nk÷ r{÷ r{÷ „ku…k÷‚wt...ƒ™u0 2
…Ë-3
nhu nhu ht „fu ¼q »k™ ƒ‚™ …u ’hu ,
nrh þk÷ òu he yku he nÞku o {u hu r[¥kfw t ...nhu 0 xu f0
nÞku o ƒk„ku nrh …k½ nÞku o …eŒkt ƒh ft Xe,
nhu ™t „ srzŒ nkh …u ’he òu hu …ú eŒfw t ...nhu 0 1
nhu ht „ ™t „ yt „Ë ft f™ fh;
nrh {ku she [h™ …u ’he ykðŒ EŒfw t ;
nÞku o ƒks nÞku o [Zu Œk…h {nkhks,
…ú u {k™t Ë ÚkrfŒ ¼Þku ÷¾e {ku n™ {eŒfw t ...nhu 0 2
…Ë-4
ƒktÄu ïuŒ …k½ ƒtfe {kun™ ‚wrAÞ hne,
Œk…h ïu Œ Vq ÷™fku AkÞ hÌkku ‚u nhk...ƒkt Äu 0 xu f0
ïu Œ ‚q û{ ƒk„ku …u ’hu ïu Œ Ëw …èku Ähu ,
ïu Œ nkh „shk …u ’hu þk{hku ‚™u nhk...ƒkt Äu 0 1
ïuŒ ni …÷t„ „kËe ƒuXu Œk…h ~Þk{r‚Ø,
ïu Œ Œ™ Œu sWt Œu AkÞ hÌkku „u n‚;
ïuŒ ‚¼k {æÞ ƒuXu fhŒ nu rð™kuË nk‚,
…ú u {k™t Ë fnu ƒh‚Œ ƒ[™k{] Œ {u nhk...ƒkt Äu 0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
239 240
hkøk : økhçke ÃkË 1
ykðku h{eÞu hu ðkMkw Ëu ð ðLk{k¤e, yks yLkw Ãk{hu ykðe Au rËðk¤e. 1
Ëeðk feÄk hu yktøkýeÞu çknw ¼ktíki, íkkuhý çkktæÞkhu rºkf{ h{ðk ¾ktíku. 2
òu Þk su ðehu {kt fze ô þýøkkhe, þku ¼k ykðehu ËeÃk{k¤Lke Mkkhe. 3
økkÞu økhçkehu h{u {w Lkeðh hkMku , Úku R Úku R ÚkkÞu hu Lkk[u Mkw h ykfkþu . 4
ykLktË ðkæÞkuhu Açke y÷kirff òuRLku, «u{kLktËLkkhu LkkÚk hÌkwt {Lk {kuneLku. 5
ÃkË - 2
røkrhÄh ykðku hu økhçku h{eÞu ðnk÷k, nu íku ÷esu hu íkk¤e Lkt ËLkk ÷k÷k. 1
yks MkÃkh{ku hu Ënkzku h{eÞu fku zu , ykðku hrMkÞkhu ÷esu íkk¤e òu zu . 2
nw t íkku heS hu hks ík{khu ht øk, ykLkt Ë ðkæÞku hu y÷çku ÷k ík{ Mkt øku . 3
n¤ðu n¤ðu hu Vheyu ykðku yku hk, Au ÷k òu ðw t hu Ãkk½z÷eLkk íkku hk 4
yk¤Mk {u ÷ehu çkkt Äku f{hu Ãkxfku , «u {kLkt ËLkkhu LkkÚk òu ô íkkhku ÷xfku . 5
ÃkË - 3
þe fnw t þku ¼khu ~Þk{¤eÞk ík{khe, hk¾w t Wh{kt hu økw ýðt íkk røkhÄkhe. 1
Ãkk½÷zeLkehu WÃk{k þe fne Ëk¾wt, {ku¤ezk WÃkhhu rºk¼wðLk ðkhe Lkkt¾wt. 2
Yzk ÷køku hu shfMkLkk nrh ò{k, Ãku ’heLku ykðku hu ykLkt Ëe ðh Mkk{k. 3
f{h fþe Au hu ÷k÷ yLkku ¾e heíku , {Lkzw t {ku Ìkw t hu Au ÷ Açke÷k «eíku . 4
nkh rçkhksuhu WhÃkh ykLktËfkhe, yu Açke WÃkhhu «u{kLktË çkr÷nkhe. 5
ÃkË - 4
MksLke W¼khu ykt økýeÞu y÷çku ÷ku , økeík {Äw hkhu økkÞu hMke÷ku Au ÷ku . 1
Lkxðh ðu »ku hu þku ¼u ht økLkku ¼eLkku , ÷xfu çkkt Äu hu Ãkxfku Au ÷ LkðeLkku . 2
nkh çkehksu hu ni zu Mkw t Ëh Mkkhk, òu íkkt Lku ýkt hu ºkÃkík Lk ÚkkÞu {khk. 3
hrMkÞu çkkt æÞkhu çkkt nu Mkw t Ëh çkksw , Úkku zw t nMkíkkhu nu ík sýkðu ÍkÍw t . 4
W¼k {ku zu hu yk¤Mkzw t çknw Lkk{e, Mkw t Ëh þku ¼u hu «u {kLkt ËLkku Mðk{e. 5
hkøk : økhçke ÃkË - 1
ðt Ëw Ãkw Y»kku ¥k{ Ãkhçkú ñ yLkkrË Ëu ðLku hu ÷ku ÷;
su Lke Ëu ð ËkLkð {w rLk ð] t Ë fhu rLkíÞ Mku ðLku hu ÷ku ÷. 1
ðt Ëw f] »ý f{¤Ë¤ Lku ý Mkf¤ Mkw ¾Äk{Lku hu ÷ku ÷;
ðt Ëw økku ÷ku fÃkrík hkÞ íku ßÞku ríkÚke ~Þk{Lku hu ÷ku ÷. 2
ðt Ëw Mkf¤ f¤k økw ý Äk{ søkík ykÄkhLku hu ÷ku ÷;
økkðu þkhË LkkhË þu »k ÷nu Lk®n ÃkkhLku hu ÷ku ÷. 3
ðt Ëw yûkhçkú ñ ykÄkh fu Ä{o rLkðkMkLku hu ÷ku ÷;
ðt Ëw «u hf {kÞk fk¤ Mkf¤ ¼Þ LkkþLku hu ÷ku ÷. 4
{køkw fh òu zeLku LkkÚk fu ðkýe «fkþLku hu ÷ku ÷;
økkðw t Mkw t Ëh f] »ý MðYÃk nh¾ yrík ËkMkLku hu ÷ku ÷. 5
ðýo ðw t Lk¾rþ¾ YÃk yLkq Ãk nrh[hýu Lk{e hu ÷ku ÷;
ykÃkku «u {Mk¾eLkk LkkÚk fu çkw rØ yLkw Ãk{e hu ÷ku ÷. 6
ÃkË - 2
ðhýðw t Ãkq hý çkú ñ ËÞk¤ LkkhkÞý {q hrík hu ÷ku ÷;
{ku nLk fku rxf þku ¼kÄk{ Lkrn {u ÷w t Whíke hu ÷ku ÷. 1
þku ¼u Mkw t Ëh ~Þk{ þheh nrh nMke nu híkk nu ÷ku ÷;
Mkw t Ëh f{¤Lke {k¤k LkkÚk nkÚk{kt Vu híkk hu ÷ku ÷. 2
þku ¼u Mkw t Ëh ¼k÷ rðþk¤ ÷r÷ík hu ¾kð¤e hu ÷ku ÷;
òu íkkt ÷ku [Lk ºkÃkík Lk ÚkkÞ fu òÞu r[íkzw t [¤e hu ÷ku ÷. 3
Mkw t Ëh Íeýk Lkki ík{ fw rx÷ yf¤Lkk fu þ Au hu ÷ku ÷;
çkkt Äe Ãkk½ {Lkku nh rþþ fu Lkxðh ðu þ Au hu ÷ku ÷. 4
«Vw r÷ík Ãkt fs Mkh¾k rðþk¤ {Lkku nh Lku ý Au hu ÷ku ÷;
Ázkt y{] ík Mkh¾kt hMkk¤ fu {eXkt ðu ý Au hu ÷ku ÷. 5
¼ú fw xe fw rx÷ fxkûkLku çkký fu fk¤s fku híkk hu ÷ku ÷;
þku ¼u «u {Mk¾eLkku LkkÚk fu r[íkzk [ku híkk hu ÷ku ÷. 6
ÃkË - 3
þku ¼k Ãkw hý [t ÿ Mk{kLk fu {ku nLk {w ¾íkýe hu ÷ku ÷;
rLkh¾e {w rLksLk ð] t Ë [fku h «eík yríkþÞ ½ýe hu ÷ku ÷. 1
þku ¼u Mkw t Ëh ÷k÷ fÃkku ¤ {Lkku nh økk÷ hu ÷ku ÷;
nrhLkw t fu Mkh [t ËLku [hr[ík Yzw t ¼k÷ Au hu ÷ku ÷. 2
LkkMkk þku ¼eík {w rLk {Lk ÷ku ¼eík Au çk÷ðehLke hu ÷ku ÷;
frðyu Mkhðu ¾ku ¤eLku ykÃke WÃk{k fehLke hu ÷ku ÷. 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
241 242
þku ¼u yÄh®çkçk yríkMkkh ÃkkLkçkeze [kðíkk hu ÷ku ÷;
ðú sðrLkíkkLkk SðLk «ký fu íkkÃk Mk{kðíkk hu ÷ku ÷. 4
þku ¼u Mkw t Ëh çkíkheþ Ëkík fu òýu fw t Ë f¤e hu ÷ku ÷;
[ku Þko fu R fu hk r[¥k fu nMkíkk ÷¤e ÷¤e hu ÷ku ÷. 5
Mkw t Ëh þt ¾ Mkhe¾ku fku x Áze hu ¾kð¤e hu ÷ku ÷;
ðkhu «u {Mk¾e ÷u R «ký nrhLku {¤e {¤e hu ÷ku ÷. 6
ÃkË - 4
LkkhkÞý Ãkw Y»kku ¥k{ Ëu ð fu þku ¼kÄk{ Au hu ÷ku ÷;
«økxâk ¼õíkíkýk {Lkht sLk Ãkw hýfk{ Au hu ÷ku ÷. 1
þku ¼u ¼w ò Þw øk÷ Mkw ¾YÃk rðÃkw ÷ rð÷Mke hne hu ÷ku ÷;
frðyu WÃk{k nÂMíkMkw t z f{¤ zt zLke fne hu ÷ku ÷. 2
fh{kt Mkkht øk [kt ÃkLkk r[Ln íku ýu yrík þku ¼íkk hu ÷ku ÷.
òýu frXLk fw h{Lke ÃkeX fu {w rLk{Lk ÷ku ¼íkk hu ÷ku ÷. 3
Íeýe ykt økr¤Þku Lke hu ¾k Lk¾{rý ÷k÷ Au hu ÷ku ÷;
÷ks yi hkðík f÷nt Mk yu ðe Yze [k÷ Au hu ÷ku ÷. 4
yu ðe ¼w ò yLkw Ãk{ Mkkh fu þku ¼u ~Þk{Lke hu ÷ku ÷;
[w t çkLk fhðk ík÷¾u rLkþrËLk ðú sLke ¼k{Lke hu ÷ku ÷. 5
rLkh¾e WÒkík ÓËÞ rðþk¤ fu Ëw :¾ Mkhðu xéÞk hu ÷ku ÷;
ykðk Yzk «u {Mk¾eLkk LkkÚk fu {w sLku ¼÷u {éÞk hu ÷ku ÷. 6
hkøk : ¾{k[ ÃkË - 1
{Lk ðrMkÞkuhu {khu {Lk ðrMkÞku, ðúshks fwtðh {khu {Lk ðrMkÞku, {Lk0 xuf
Au÷ Akuøkk¤ku ðnk÷ku yrík {h{k¤ku, htøk¼eLkku hMkLkku hrMkÞku hu. ðús0 1
n¤ðu þw t ðnk÷ku nu ík fheLku , {w s Mkk{w t òu RLku nrMkÞku hu . ðú s0 2
fMkw t çk÷ Ãkk½ fu þhLkku ¼eLkku , Ãkeíkkt çkh f{hu fMkeÞku hu . ðú s0 3
«u {kLkt ËLkku LkkÚk Açke÷ku , Mkku ¤ f¤k Ãkq hý þrþÞku hu . ðú s0 4
ÃkË - 2
{Lk nrhÞwt hu {kYt {Lk nrhÞwt, çku’Lke LktËLku fwtðh {kYt {Lk nrhÞw; çkuLke0 xuf
Lku ýkt ¼he LkehÏÞku LkxLkkøkh, Mkkøkh Mkw ¾Lku þw t frhÞw t hu . çku Lke0 1
Mkw t Ëh {w ¾ ©eLkt Ëfw t ðhLkw t yrík ykLkt Ë Mkw ¾Lkw t ¼rhÞw t hu . çku Lke0 2
shfMke Ãkk½ çkkt ÄeLku Mkw t Ëh, Lkki ík{ Aku øk÷eÞw t ÄrhÞw t hu . çku ðe0 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚkLkw t {w ¾zw t , Lkeh¾eLku yt íkh{kt XrhÞw t hu . çku Lke0 4
ÃkË - 3
røkrhÄhS hu {kLkku røkrhÄhS, {khku Ãkk÷ð {u÷kuLku røkrhÄhS; {khku0 xuf
Ãkk÷ð {u÷kuLku ðnk÷k Au÷ Açke÷k, {kLkkuS {kunLk {khe yu yhS hu. {khku0 1
þk fkhý ~Þk{r¤Þk ðnk÷k, þeËLku ÚkÞk Aku ykðzk økhS hu. {khku0 2
røkrhÄrhÞk ½u ÷w t {k çkku ÷ku , hrMkÞk òýe {U hksLke {hS hu . {khku 0 3
«u {kLkt ËLkk hu LkkÚk Xøkkhk, ~Þk{r¤Þk Mkw t Ëh ðhS hu . {khku 0 4
ÃkË - 4
{ne Z¤þu hu {kYt {ne Z¤þu , {u ÷ku Lku ~Þk{ Mkw t Ëh {kYt {ne Z¤þu , {u ÷ku 0 xu f
{ne Z¤þuLku økku¤e {neLke hu Vwxþu, yu{ktÚke ðnk÷k ík{Lku þwt {¤þu hu. {u÷ku0 1
Mkkt ¼¤þu hu {khe MkkMkw Xøkkhe, {w sÃkh çknw heþu çk¤þu hu . {u ÷ku 0 2
ð¤økku {kt hu rðê÷ðh {w sLku , Ëw hsrLkÞkt hu Ëu ¾eLku f¤þu hu . {u ÷ku 0 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚkS ík{Lku , òu R òu RLku Ëw :¾zk x¤þu hu . {u ÷ku 0 4
hkøk : Mkk{uhe ÃkË - 1
ykðku ykðku Lku Mkw t Ëh ~Þk{, {khu ½u h ykðku hu ;
{khk Ãkw hku Lku {LkLkk fku z, nMkeLku çkku ÷kðku hu . ykðku . xu f.
ík{ fkhýu ~Þk{r÷Þk hu ðk÷k, hnw t Aw t {khøk òu R. {khu 000
÷ku fíkýe {hòËhu {u ÷e, ík{ [hýu r[¥k «ku R. {khu 0 1
«u { ¼he Ãkkíkr¤Þk hu ðk÷k, ykðeLku W¼e Aw t çkkh; {khu 000
{t øk¤ Úkk¤ ¼ÞkO Mkøk {ku íke, ðÄkðkLku ðkh{ðkh. {khu 0 2
{Mk{Mkíkk {t rËheÞu {ku nLk, ykðku Lku Mkw t Ëh Au ÷; {khu 0 00
yt økku íku yt øk yk®÷økLk ÷u RLku , ðk¤ku Lku ht økzkLke hu ÷. {khu 0 3
nMíkf{¤ {q fe {khu {kÚku , nhku Lku ni ÞkLkk íkkÃk; {khu 0 00
«u {kLkt ËLkk WhÃkh {ku nLk, {q fku [hýLke AkÃk. {khu 0 4
ÃkË - 2
íkkhk {w ¾ Ãkh {ku nLk÷k÷, òô çkr÷nkhe hu ;
ík{u ¼÷u ÃkÄkÞko økku ®ðË, røkrhðh Äkhe hu , íkkhk0 xu f.
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
243 244
yZ¤f yks ZéÞk y÷çku ÷k, feÄe f] íkkhÚk fkLk; òô000
íkLkLkk íkkÃk nÞko {khk ðk÷k, ËeÄkt íku ËhþLkËkLk. òô0 1
Mkw t Ëh {w ¾ Aku Mkw ¾Lkk hu ,Mkkøkh Lkkøkh Lkð÷ rfþku h; òô000
Ãkw Y»kku ¥k{ Aku ÃkhËw :¾¼t sLk, Aku {khk [eíkzkt Lkk [ku h. òô0 2
Au ÷ Açke÷k íkkhk {w ¾zkLke ðkýe, Mkkt ¼¤eLku Úki Aw t rLknk÷; òô000
Lku ýkt íku MkV¤ ÚkÞkt {khk ðk÷k, rLkh¾e Mkw t Ëh [k÷. òô0 3
MkV¤ sLk{ rfÄku {Lk{ku nLk, nu íku MkkÌkku {khku nkÚk; òô000
¼w s ¼rhLku ¼u xâk {khk Mðk{e, «u {kLkt ËLkk nku LkkÚk. òô0 4
ÃkË - 3
íkkhu {ku ¤ezu hu røkrhÄh ÷k÷, {Lkzw t {ku Ìkw t hu ; íkkhu 0 xu f.
ht øk¼eLkk ík{kYt YÃk, h{íkkt òu Þw t hu íkkhu 000
shfMke Ãkkøk fu MkheÞk hu ò{k, ðk’÷k ËeMkku Aku þku ¼kMkw h, {Lk000
yrík yLkw Ãk{ Ãku Þko rÃkíkkt çkh, Aku SðLk òu çkLkÃkw h. {Lk0 1
nu {Lkk nkh ni Þu {ku íkezkLke {k¤k, fw t z¤ ͤfu fkLk; {Lk000
nMkíkk Lku h{íkk nu ík{kt hu , {ku nLk ¼u xku Lku ¼eLku ðkLk. {Lk0 2
Vw ÷ku t Lkk nkh çkksw íkku hk hu , ÷¤fu ͤfu Au Mkw t Ëh ¼k÷; {Lk000
÷xfkt hu òu RLku ÷k÷[ ÷køke, Lkxðh Lkt Ë÷k÷. {Lk0 3
yt økku yt øk LkxLkkøkh þku ¼k, òu RLku heÍÞkt {Lk; {Lk000
«u {kLkt Ë fnu «kýSðLkÃkh, ðkYt íkLk {Lk ÄLk. {Lk0 4
ÃkË - 4
Yzkt ÷køku Au {ku nLk÷k÷, ÷xfkt íkkhkt hu ;
{ku Ìkkt {ku Ìkkt Au Mkw t Ëh Au ÷, {Lkzkt {khkt hu ; Yzkt 0 xu f.
hkík rËðMk nw t íkku ½u ÷e VYt Aw t , fkt R Lkð Mkw Íu fk{; ÷x000
÷ku fíkýe {hòËk hu {u ÷e, òu ðkLku Mkw t Ëh ~Þk{. ÷x0 1
Mkøkkt fw xw t çk ÃkeÞh MkkMkheÞkt , Mkhðu {u ÕÞkt rðMkkhe; ÷x000
{Lk f{o ð[Lku ík{Lku ðheAw t , økw ýðt íkk røkrhÄkhe. ÷x0 2
nMkðw t Lku çkku ÷ðw t òu ðw t ík{kYt , ½zeyu Lk WhÚke rðMkkY; ÷x000
íkLk {Lk ÄLk yk SðLk {kYt , MkhðMk ík{Ãkh ðkYt . ÷x0 3
ðkxu ½kxu ðnk÷k ÷xfkt ík{khkt , òu íke VYt fhíkkh; ÷x000
«u {khu Lkt ËLkk ~Þk{ MkLku ne, Aku {khk ni zkLkk nkh. ÷x0 4
hkøk : Ãkhs ÃkË - 1
{LkLkk {kLku ÷ {kð hu , ykðku ðk÷k {LkLkk {kLku ÷ {kð hu ; ykðku 0 xu f
y{u yçk¤k ðk’÷k ËkMk ík{khkt hu, y{Ãkh ykðz÷ku ~Þku Ëkð hu. yk. 1
{ku ríkzkt ðu hkðw t ðk’÷k [ku f Ãkq hkðw t hu , Ëq Äzu Ãk¾k¤w t íkkhk Ãkkð hu . yk. 2
yufðkh ðk÷k {khu {trËh ÃkÄkhku hu, òuðk {khk Ë÷zktLkku ¼kð hu. yk. 3
«u {kLkLËLkk ~Þk{ {Lkku nh, LkXku h Lk ÚkRÞu Lkkð hu . yk. 4
ÃkË - 2
Au ÷ Açke÷k fnkLk hu , ½u ÷kt rfÄkt Au ÷ Açke÷k fnkLk hu , ½u ÷kt . xu f.
{Lk{ku nLk {kYt {Lk nhe ÷eÄw t , ~Þk{ Mkw t Ëh økw ýðkLk hu . ½u ÷kt . 1
{eXe {eXe hu {w ¾ {ku h÷e ðkRLku , økkRLku íku Mkw t Ëh íkkLk hu . ½u ÷kt . 2
ðþ feÄe ðk÷{ røkrhÄkhe, {khe Lku ýkt fu he MkkLk hu . ½u ÷kt . 3
«u {kLkLË fnu sL{ Mkw ÄkÞku o hu , ËeÄw t SðLk fu Yt ËkLk hu . ½u ÷kt . 4
ÃkË - 3
{kuhr÷yu {Lk {kuÌkwt nku, {kðk íkkhe {kuh÷eyu {Lk {kuÌkwt nku; {kðk. xuf.
n¤ðu nu ík{kt MkkLk fheLku , fk{ýøkkrh r{xÞU òu Þw t nku . {kðk. 1
íku ËnkzkLke nw t íkku ½kÞ÷ ÚkR Aw t hu , Sðík Mkw ¾ Mkðu o ¾ku Þw t nku . {kðk. 2
÷ku f fw xw t çkLke ykþ íkSLku , [hýf{¤ r[¥k «ku Þw t nku . {kðk. 3
«u {kLkLË fnu ík{Lku {¤eLku , sL{ {hý Ëw :¾ ¾ku Þw t nku . {kðk. 4
ÃkË - 4
SðLk «ký ykÄkh Aku {kðk {khu SðLk «ký ykÄkh Akuhu nku; {kðk. xuf.
ík{ WÃkh ~Þk{r¤Þkhu ðk÷k, {U íkku íkLk ÄLk ½kuéÞwt Ãkrhðkh hu nku. {kðk. 1
«kýSðLk ðk’÷k Aku {w sLku , Aku S {khk ni zkt Lkk nkh hu nku . {kðk. 2
sLk{ MktøkkrÚk ~Þk{r¤Þk ðk’÷k, {khk LkÞLkíkýk þýøkkh hu nku. {kðk. 3
«u {kLkt Ë fnu ½zeÞu Lk {u ÷w ðk÷k, Mkw ¾Lkk Mkkøkh Mkkh hu nku . {kðk. 4
hkøk : {kÁ ÃkË - 1
Au ÷ Aku økk¤ku ðk’÷ku {Lku Au ÷ Aku økk¤ku , ðk’÷ku {ku h÷eðk¤ku hu ; ðk’÷ku . xu f.
{khk «kýÚkfe {Lku ðk’÷ku hu , ÷xfk¤ku Lkt ËSLkku ÷k÷ku . ðk’÷ku . 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
245 246
{khu Mkw ¾ Mkt Ãkík ~Þk{r¤Þku hu , {khu «kýSðLk Ãkkíkr¤Þku . ðk’÷ku . 2
yu Lkw t {w ¾zw t òu Þk rðLkk ½u ÷e hu , Lkne þfw t ûký yu f {e÷u . ðk’÷ku . 3
LkxLkkøkh Lkt Ërfþku h hu , «u {kLkt ËLkku SðLkËku h nu ÷e. ðk’÷ku . 4
ÃkË - 2
fu Mkh¼eLkku hu fnkLk òu R fu Mkh¼eLkku hu , Au ÷ku Lkt ËSLkku hu , fnkLk. xu f
òu R {Lkzw t ÷ku ¼kýw t Au {kYt hu , {khk «ký ÷u RLku ðkYt . fnkLk. 1
yu Lke {q hrík{kt nw t íkku {ku ne hu , LkÚke ºkÃkíke Úkkíke òu R òu R. fnkLk. 2
{Lk{ku nLk {ku h÷eðk¤ku hu , {eXkçkku ÷ku ½ýku {h{k¤ku . fnkLk. 3
{khk {Lk{kt økBÞk røkrhÄkhe hu , «u {kLkt Ë òÞu çkr÷nkhe. fnkLk. 4
ÃkË - 3
fu þð fu zu hu Vhu {Lk fu þð fu zu hu , {ku ne ÃkkøkLku Au zu hu ; Vhu . xu f.
ðú sSðLk òËðhkÞ hu , yýËeXu ½ýw t Ëw :¾ ÚkkÞ. Vhu . 1
nw t íkku {økLk hnw t ßÞkhu Ëu ¾w t hu , hkíke ykt ¾zr÷Lke hu ¾w t . Vhu . 2
ðk’÷ku {ku h÷e{kt {kYt økkÞu hu , Mkw ýe ni zu íku nh¾ Lk {kÞu . Vhu . 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚkLku fks hu , {u ÷e ÷ku ffw xw t çkLke ÷ks. Vhu . 4
ÃkË - 4
«kýÚke ÃÞkhku hu Ãkkíkr¤Þku «kýÚke ÃÞkhku, ykt¾z÷eLkku íkkhku hu; Ãkkík. xuf
~Þk{r¤Þku ðh Mkw ¾¾kLke hu , ht økhrMkÞku Au ÷ økw {kLke. Ãkkík. 1
÷xfk¤ku Lkt ËSLkku ÷k÷ku hu , {Lku «kýÚkfe ½ýku ðk’÷ku . Ãkkík. 2
{khu yu Úke ðk’÷w t Lkrn fku R hu , hk¾w t Sðz÷k{kt «ku R. Ãkkík. 3
yu MkkÁ íkßÞku Mkt Mkkh hu , «u {kLkt ËLku ni zkLkku nkh. Ãkkík. 4
hkøk : fkVe ÃkË - 1
fnkLkw zu fk{ý feÄw t {k, fk{ýøkkhu , fk{ýøkkhu nku Äw íkkhu ; fnk0 xu f
ykðe W¼k ykt økrýÞu {khu , nMke nMke Ônk÷ ðÄkhu ; fnk0 1
yu fðkh {w ¾ òu Þw t {ku nLkLkw t {U , ÷ks W½kzeLku ÷økkhu ; fnk0 2
þw t hu òýw t su {Lku þw t fhe LkkÏÞw t , ykt ¾÷zeLku yýMkkhu ; fnk0 3
{ku h÷zeyu {Lku {ku nLke ÷økkze, «u {kLkt ËLku ÃÞkhu ; fnk0 4
ÃkË - 2
SðLk òuÞk rðLkk {k, ½ze Lk hu’ðkÞu, ½ze Lk hu’ðkÞu Sð òÞu;Sð0 xuf
fk{ fks {Lku fkt R Lkð Mkq su , ½h{kt {Lk yf¤kðu ; Sð0 1
Lkð÷ {Lkku nh Lkt ËLkk fw t ðhLku , òu Þk rðLkk st Ãk Lk ÚkkÞu ; Sð0 2
ðý ËeXu ðMk{w t çknw ÷køku , ËeXu nh¾ Lk {kÞu ; Sð0 3
«u {kLkt ËLkku ðk’÷ku nMkeLku çkku ÷kðu , yu Mkw ¾ {w ¾u Lk fu ’ðkÞu ; Sð0 4
ÃkË - 3
{kunLk {Lk {kLÞku {k, {kuh÷eðk¤ku, {kuh÷eðk¤ku fnkLk fk¤ku;{kun0 xuf.
{L{Úk fku rxf ðkYt ðËLkÃkh, [Ãk¤ ykt ¾z÷eLkku [k¤ku ; {ku n0 1
Lkxðh Lkkøkh Mkw ¾Lkku Mkkøkh, hrMkÞku Au ÷ Aku økk¤ku ; {ku n0 2
Mkk{w t òu RLku çknw Mkw ¾ WÃkòðu , {ku nLkðh {h{k¤ku ; {ku n0 3
«u {kLkt ËLkku ðnk÷ku ðk’÷zku ÷køku , hkSðLku ý YÃkk¤ku ; {ku n0 4
ÃkË - 4
ðk’÷ezku ðnk÷ku ÷køku {k, fwtsrçknkhe, fwtsrçknkhe røkhÄkhe; ðk’r÷0 xuf
ðk’÷ezku ÷køku yu Lke {ku h÷eLku hkøku , ðþ ÚkR Mkki ðú s Lkkhe; ðk’r÷0 1
{h{k¤e hu yu Lkk {w ¾zkLke ðkíkku , ykt ¾÷ze Au fk{ýøkkhe; ðk’r÷0 2
òu R òu RLku Lku ýkt ºkÃkík Lk ÚkkÞu , òô yu Lkk ðu ýkt WÃkh ðkhe; ðk’r÷0 3
«u {kLkt ËLkku Mðk{e ~Þk{r÷Þku , SðLkËku he Au {khe; ðk’r÷0 4
hkøk : fkVe ÃkË - 1
hk¾w ÷ku [rLkÞkt {U SðLk {khkLku , hk¾w t 0 SðLk {khk «ký ÃÞkhkLku ; hk¾w t 0 xu f.
síkLk fheLku {khk Sð{kt hk¾w t , {krýøkh {ku h÷eðkhkLku . hk¾w t 0 1
Lku ýw t Lkk yøkú Úke Lknehu òðk ËeÞw t , Lkxðh Lku ýw t Lkk íkkhkLku . hk¾w t 0 2
y÷çku ÷kLku {khk WhÃkh hk¾w t , nrhðh nkh nòhkLku . hk¾w t 0 3
«u {kLkt Ë fnu Ãk¤ Lk rðMkkYt , SðLk søk WSÞkhkLku . hk¾w t 0 4
ÃkË - 2
òô ðk÷{SLkk ðuýkÃkh ðkhe hu, òô0 ðuýkÃkh ðkhe çkr÷nkhe hu;òô. xuf
ðkíkze fheLku {kYt {Lk ðþ feÄw t , ÷eÄe {Lku ¼ðÚke Wøkkhe hu . òô. 1
{q Šík {Lkku nh {Lk{ku nLkLke, SðLkËku he Au òu {khe hu . òô 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
247 248
søkSðLk {Lku «kýÚke ÃÞkhku , nRzkLkku nkh nòhe hu . òô 3
«u {kLkt Ë fnu «kýSðLkLku , hk¾w t {khk Wh{kt Wíkkhe hu . òô 4
ÃkË - 3
fk’Lk fu MkheÞkLku òu R nw t ÷ku ¼kýe hu , fkLk. òu RLku ÷ku ¼kýe {eXe ðkýe hu ;fk0 xu f
fnkLk fu MkheÞku {khu {Lkzu hu ðrMkÞku , Lkxðh Lkðht øk Ëkýe hu . fk0 1
ðLk{k¤e hu ðk’÷ÃkLkku ¼heÞku , hrMkÞku Mkkht økÃkkýe hu . fk0 2
y÷çku ÷u hu ykt ¾z÷eLku [k¤u , r[ík {kYt ÷eÄw t Au íkkýe hu . fk0 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚk Mkt økkÚku {khu , yrð[¤ «eík çkt Äkýe hu . fk0 4
ÃkË -4
yku h ykðku fkLk Au ÷ økw {kLke hu , yku hk0 Au ÷ økw {kLke Mkw ¾ËkLke hu ;yku hk0 xu f
Lku ýkt ¼heLku rLkh¾w t hu Lkxðh, {q Šík {khu {Lk{kLke hu . yku hk. 1
íkÁý rfþku h {Lkku nh {q Šík, {w nÞw O Vw xu Au LkkLke LkkLke hu . yku hk. 2
{kðk ík{khk {w¾Lke hu þku¼k, hk¾wt {khk ÷ku[LkeÞkt{U AkLke hu. ykuhk. 3
«u {kLkt ËLkk ÃÞkhk ¼w s ¼he ¼u xw t , íkLk {Lk fYt fw hçkkLke hu . yku hk. 4
hkøk : støk÷ku ÃkË - 1
nku {nkhks íku hku çkËLk çkíkkò hu ; nku {0 xu f.
çkËLk Ëu ¾kÞ fu Mkw ¾ WÃkòÞ fu , ykÞu fu Wh{U Xu hkò hu . nku . {. 1
çk[LkMkw Äk Íhe çkh¾e LkkÚk nrh, íkLk {Lk íkkÃk {exkò hu . nku . {. 2
Lku nMkw t çkku ÷kÞ fu rçkhn Mk{kÞ fu , Lkðht øk Lku n çkZkò hu . nku . {. 3
«u {kLkt Ë fu ’ «kLk Ëu fu Ëhþ ËkLk, SðLk çkú nrLk Sðkò hu . nku . {. 4
ÃkË - 2
ËeLkLkkÚk ËeLkçkt Äw þhý ríknkhe hu ; ËeLkk0 xu f
þhý ríknkhe {U ~Þk{ yøÞkfkhe, {Lk f{o ð[Lku {ku hkhe hu . ËeLkk0 1
ykXku ò{ hxw t Lkk{ íku hk yrðLkkþe, Lkt Ëfw t ðh Wh Äkhe hu . ËeLkk0 2
¼÷k çktMkeðkhu ÃÞkhu ¼hkuMkU ríknkhu nwt {U, LkkÚk Lk Ëeòu rðMkkhe hu. ËeLkk0 3
«u{kLktË fu’ LkkÚk ËeLk òLke økúne nkÚk, hk¾ku þhý çkLkðkhe hu. ËeLkk0 4
ÃkË - 3
¼÷k Lkt Ë÷k÷ ÃÞkhu yçkíkku Lke¼kÞ ÷u hu ; ¼÷k0 xu f
Lku nhku Lke¼kðLk LkkÚk ~Þk{ ½Lk, yþhý þhý ÷økkÞ ÷u hu . ¼÷k0 1
rLkßsLk òLke ËÞk Ëe÷ ykLke, [hLk f{¤ ÷ÃkxkÞ ÷u hu . ¼÷k0 2
¼ðMkkøkhMkw t f] ÃkkrLkrÄ fu þð, çkkt n økú nefu çk[kÞ ÷u hu . ¼÷k0 3
yhS ykLktËftË fhík nu «u{kLktË, ~Þk{S Mk{eÃk çkku÷kÞ ÷u hu. ¼÷k0 4
ÃkË - 4
¼÷k çkt Mkeðkhu ÃÞkhu Ãkeh Lk òt LkËk ðu ; ¼÷k0 xu f.
Ãkehfe {khe {U Ãkw fkYt çkLkðkhe, ËÞk Ëe÷nw t Lknª ykLkËk ðu . ¼÷k0 1
fhíknwt yhs økhs íkuhe LkeþrËLk, {Lk{kunLk Lknª {kLkËk ðu. ¼÷k0 2
çkLk çkLk çÞkfw ÷ Vehíknw t Zw t Zíke, fnkLk økði Þk íkkLkËk ðu . ¼÷k0 3
«u{kLktË fu’ LkkÚk {e÷ku nMke ¼he çkkÚk, Ëkíkk ËhMkLk ËkLkËk ðu. ¼÷k0 4
hkøk : økhçke ÃkË - 1
ykðku Lku y÷çku ÷k hu y÷çku ÷k, {khu {t rËrhÞu {khu Au ÷k hu ; ykðku 0 xu f.
þu hrzÞw t Mkw t Ëh ðk¤w t , yku MkheÞu Zku ÷ezku Zk¤w t hu . ykðku 0 1
fu þh [t ËLk MkhMk heíku , [íkw h ðh [h[w t «eíku hu . ykðku 0 2
n¤ðk hne nkh Ãku hk’ðw t , fnu íkku ðk÷{ ykøku økkðw t hu . ykðku 0 3
ðnk÷k «u {kLkt Ë yu {køku , hu ’òu ykt ¾z÷eLku ykøku hu . ykðku 0 4
ÃkË - 2
Au ÷ðh Aku økk¤k hu Aku økk¤k, {h{k¤k Lku ýkLkk [k¤u hu ; Au ÷0 xu f.
ykt ¾÷ze fk{ýøkkhe, òô {ku nLk {w ¾Ãkh ðkhe hu . Au ÷0 1
{w ¾zkLke {eXe ðkýe, nw t íkku ÷kðÛÞ{kt ÷ku ¼kýe hu . Au ÷0 2
{U íkku YÃk ík{kYt òu Þw t , òu RLku {Lk {kYt {ku Ìkw t hu . Au ÷0 3
«u {kLkt Ë fnu íkLk {Lk ðkÁt , SðLkS Wh{kt ÄkÁt hu . Au ÷0 4
ÃkË - 3
{ku ne Aw t {hf÷zu hu {hf÷zu , røkrhÄhS øk{eÞk Ë÷zu hu ; {ku ne0 xu f.
{w ¾Lkku {hf÷zku {eXku , íku íkku òýu su ýu ËeXku hu . {ku ne0 1
{ku nLkS {ku nLke AkLke, ½h ½kÕÞw t Au ÷ økw {kLke hu . {kU u ne0 2
LkxðhS Lku ’zku ÷køÞku , Mkt MkkhLkku íkku zâku Äkøkku hu . {ku ne0 3
«u {kLkt Ë fnu «eík{ ÃÞkhk, Aku ykt ¾z÷eLkk íkkhk hu . {ku ne0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
249 250
ÃkË - 4
{kze {Lku òu ðkËu hu òu ðk Ëu , {ku nLk{kt {Lkzw t «ku ðkËu hu ; {kze0 xu f.
Mkw t Ëh ðh þku ¼u fu ðk, {khk {Lk{kt hkÏÞk su ðk hu . {kze0 1
yk òu Lku Mkk{ku ykðu , {Lku nu ík fhe çkku ÷kðu hu . {kze0 2
{khk ykt økýeÞk{kt W¼ku , fhu {¤ðkLkku {LkMkw çkku hu . {kze0 3
òu R {ku ne Au ðú sLke Lkkhe, òÞu «u {kLkt Ë çkr÷nkhe hu . {kze0 4
hkøk : Äku¤ ÃkË - 1
Ä{o fw t ðh nrhf] ] »ý [hý Lk¾[t ÿLku ,
{Lk f{o ð[Lku ðt Ëw ðkh{ðkh òu ;
yk yðMkh y÷çku ÷kS yZ¤f ZéÞk,
fhðk ðnk÷ku yLku f Ãkríkík ¼ðÃkkh òu . Ä{o 0 1
þw t fne ðýo ðw t ÃkkðLk «rÚkík «íkkÃkLku ,
¼ð çkú ñk þu »k rLkøk{ Lku rík fne økkÞ òu ;
yûkhrLkðkMke {w õík Ãkq su su Lke ÃkkËw fk,
yr¾÷¼w ðLkÃkrík ©eÃkw Á»kku ¥k{hkÞ òu . Ä{o 0 2
MkËk Mkkfkh Au rËÔÞ Lkhkf] rík LkkÚkS,
{kÞk fk¤ Ãkw Y»kLkk «u hf yu n òu ;
søkík sL{ Ãkk÷Lk ÷Þ ÷e÷k su nLke,
íku yrðLkkþe ÄÞku o Mkw t Ëh LkhËu n òu . Ä{o 0 3
WÃkrLk»kËLkk rþh WÃkh su þku ¼íkk,
h{kh{ý ©eyûkhÃkh yrðLkkþ òu ;
yLku f yÄ{ yku ÄkÞko Lke Ëeûkk økú ne,
«u {kLkt Ë fu ’ ykÔÞk Ä{o rLkðkMk òu . Ä{o 0 4
ÃkË - 2
Ãkh{Ãkw Y»k Ãkw Á»kku ¥k{ Ãkq hýfk{ Au ,
rËÔÞkfkh Mðhkx MkËk ½Lk~Þk{ òu ;
yu fkt ríkf sLkðÕ÷¼ ©eyûkhÃkrík,
ðkMkw Ëu ð rð»ýw LkkhkÞý Lkk{ òu . Ãkh{0 1
yLkt ík þÂõíkÄh yLkt ík «íkkÃk rLkðkMk òu ;
yLkt ík f¤krLkrÄ yLkt ík¼w ðLkÃkrík ©enrh,
¼ÂõíkÄ{o Mkw ík f] »ý nrh yrðLkkþ òu . Ãkh{0 2
ûkh yûkhLkk SðLk «kýÃkrík «¼w ,
yðíkkhe yu Au yks ÄÞku o u yðíkkh òu ;
rËÔÞÃkýk{kt {Lkw »ÞÃkýw t «økx fÞw o ,
{Lkw »ÞÚkfk Au rËÔÞ MkËk Mkkfkh òu . Ãkh{0 3
rLkøkw o ý Mkøkw ý çku þÂõík Au Ãkku íkkíkýe,
fíkko Úkfk Au yfíkko òu økrLkÄkLk òu ;
rLkhkfkh Mkkfkh f¤krLkrÄ ©enrh,
«u {kLkt ËLkku Mðk{e ©e¼økðkLk òu . Ãkh{0 4
ÃkË - 3
yu ðk ©enrh Mðkr{ MknòLkt ËS,
rËÔÞ Mkøkw ý Mkkfkh rËÔÞ f÷krLkrÄ LkkÚk òu ;
rËÔÞ þÂõíkÃkrík Ãkw Y»kku ¥k{ «økx ÚkÞk,
rËÔÞ {w õík ÷RLku ykÔÞk nrh MkkÚk òu . yu ðk0 1
ykðeLku rLks rËÔÞ «íkkÃk «økx fÞku o ,
MÚkkÃÞku Ä{o yu fkt ríkf yðLke{kt Þ òu ;
y[hsfkhe yLkt ík [rhºk Lkð òÞ fÌkkt ,
þu »kkrËf frð rLkíÞ Lkðkt fu x÷kt f økkÞ òu . yu ðk0 2
æÞkLk Äkhýk Mk{kÄe çknw ¼kíkLke,
Lkð òýu fku R {w õík {w rLkðh Ëu ð òu ;
yLkt ík SðLkk yu f fk¤u «ký íkkýðk,
Ëu ¾kzu rLksÄk{ yLkt ík íkík¾u ð òu . yu ðk0 3
yt íkfk¤u Ähe yLkt ík ÁÃk ©eLkkÚkS,
íku zðk òÞu rLkssLkLku {nkhks òu ;
økÁz rð{kLk yï øks hÚk ÷R Ãkk÷¾e,
«u {kLkt ËLkku Mðk{e økheçkLkeðks òu . yu ðk0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
251 252
ÃkË - 4
Mðkr{LkkhkÞý yks «økx {nk{t ºk Au ,
©ðýu Mkkt ¼¤íkkt ft Ãku rËLkfhËq ík òu ;
¼ðLkkt çkt ÄLk Mkã fkÃke Mkw ¾eÞkt fhu ,
þw t fne Ëk¾w t {rn{k yrík y˼q ík òu . Mðkr{0 1
yLku f Ãkríkík yku ÄkÞko Ãkq hðu yk {t ºk Úkfe,
yòr{÷ økLkefk ykrËf yÃkkh òu ;
íku {t ºk yks {nkhksu «økx fhÞku ,
fr¤{kt fhðk yLku f Ãkríkík ¼ðÃkkh òu . Mðkr{0 2
Mkfk{e sLk Mkw {he Ãkk{u rºkðøko Lku ,
rLk»fk{e sLk Ãkk{u ÃkË rLkðko ý òu ;
Lkk{íkýk Lkk{e Mðk{e «økx {éÞk,
íku sLkLkk þw t fYt {w ¾u ð¾ký òu . Mðkr{0 3
¼ð çkú ñk {w rLk {w õík sÃku yk {t ºkLku ,
íku Mknw ÃkkBÞk, {Lkðkt rAík Mkw ¾ Mkks òu ;
«u {kLkt Ë fnu fh òu ze Mknw sLkLku ,
¼q ÷þku {k yðMkh ykÔÞku Au yks òu . Mðkr{0 4
hkøk : støk÷ku ÃkË - 1
s{w Lkkfu íkeh Xkzku s{w Lkkfu íkeh,
çkkt fku çk÷ðeh Xkzku s{w Lkkfu íkeh; Xkzku 0 xu f.
nku Lku Lkk çku Lkk çkkt fu çkkt fku Ãkk½ rþh,
[t ËLkfe ¾ku h fheLku Mkkt ðhu þheh. Xkzku 0 1
nku çkkt fe ¼ku nU Mkku nu r[¥k {ku nu LkkMkk feh,
Ëu ¾ík [rfík hríkÃkrík níkÄeh. Xkzku 0 2
nku çkkt fu ÷k÷ çkkt fu øðk÷ ÷eÞu Mkt øk ¼eh,
çkkt Mkw he çkòðu çkkt fe Veh Veh Veh. Xkzku 0 3
nku ¼hðk økRÚke nw t íkku s{w Lkkfku Lkeh,
«u {kLkt Ëfku LkkÚk Ëu ¾e økR Ãkeh. Xkzku 0 4
ÃkË - 2
hk SðLk u Lk -hr Mk Þk u -hk SðLk u Lk ,
WÃksík [u Lk Ëu ¾e, hkSðLku Lk; hrMk0 xu f
nku rð¢Mku ðkhesMk{ yrík Açke yu Lk,
¼ú fw xe ¼{h Íw t fu {kLkw t hMk ÷u Lk. hrMk0 1
nku [kÁ r[íkðLke-{w MkfLke-Mkw ¾Ëu Lk,
fw rx÷ fxkûkW{U Mkw [ðík Mku Lk. hrMk0 2
nku s{w Lkk-Ãkw r÷LkÃkh [khíknU Äu Lk,
{ku nLk çkòðík {Äw heMke çku Lk. hrMk0 3
nku {kR çkú sLkkhe Mkt øk zku ÷u rËLkhu Lk,
«u {kLkt Ë AçkeÃkh ðkhe fku rx {u Lk. hrMk0 4
ÃkË - 3
YÃk hMk¾kLke hrMkÞku ÁÃk hMk¾kLke, Mkkt ðhku økw {kLke; hrMk0 xu f0
nku íkYLk rfþku h Açke Ëu ¾he MkÞkLke,
WXík f{¤{w ¾ hu ¾k LkkLke LkkLke. hrMk0 1
nku {ËLkMkËLk ÿøk sw øk Mk¾e òLke,
nh÷u ík {Lk {u hku {] Ëw {w MkfkLke. hrMk0 2
nku [k÷ík {hk÷økrík yrík Açke ykLke,
hríkÃkrík {rík Ëu ¾e yrík Mkfw [kLke. hrMk0 3
nku yu Açke-hnku -Wh-YÃkfku -rLkÄkLke,
«u {kLkt Ë rçkLkrík fhík Lkeík AkLke. hrMk0 4
ÃkË - 4
YÃkfku hMkk÷ ÃÞkhk YÃkfk hMkk÷,
røkrhÄh÷k÷ ÃÞkhku YÃkfku hMkk÷. ÃÞkhku 0 xu f.
nku {] øk{Ë rík÷f íkYLk þrþ ¼k÷,
Lk¼ íkS [knu [t Ëk {eÕÞku íkíkfk÷. ÃÞkhku 0 1
nku {] Ëw {w MkfLke Açke yÄh «ðk÷,
ft çkw Mkçk ft X ¼w ò Mkku ník rçkþk÷. ÃÞkhku 0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
253 254
nku LkðrLkhËðÃkw Wh çkLk{k÷,
òLke rLks Mk¾k ½Lk nku íknU rLknk÷. ÃÞkhku 0 3
nku ÷k÷nw fe [k÷ Ãkh {ku nu nU {hk÷,
«u {kLkt Ë Äkhe Wh íkßÞku nu st ò÷. ÃÞkhku 0 1
hkøk : økhçke ÃkË - 1
ht øk¼eLkku hýAku zhkÞ, ykÔÞk ðhíkk÷u ;
su Lku rLkøk{ Lku rík fne økkÞ, ykÔÞk ðhíkk÷u . 1
nrh îkrhfkt Lkk Ëu ð, ykÔÞk ðhíkk÷u ;
Mkw h {w rLk fhu rLkíÞ Mku ð, ykÔÞk ðhíkk÷u . 2
©eÃkw Y»kku ¥k{ {nkhks, ykÔÞk ðhíkk÷u ;
fhðk Mknw sLkLkkt fks, ykÔÞk ðhíkk÷u . 3
ðnk÷ku [hku íkhLku [ku f, ykÔÞk ðhíkk÷u ,
«¼w S Ãkku íkkLke þku ¾, ykÔÞk ðhíkk÷u . 4
Árf{rýh{ý hýAku z, ykÔÞk ðhíkk÷u ,
rLks sLkLkk Ãkq hðk fku z, ykÔÞk ðhíkk÷u . 5
fhe «eík {w rLkðh MkkÚk, ykÔÞk ðhíkk÷u ,
ðnk÷ku «u {kLkt ËLkku LkkÚk, ykÔÞk ðhíkk÷u . 6
ÃkË - 2
rLkíÞ ykÃku hýAku z hkÞ, Ãkh[k ðhíkk÷u ;
sLk òu R òu R y[hs ÚkkÞ, Ãkh[k ðhíkk÷u . 1
rLks árü ykøk¤ ËkMk, Ãkh[k ðhíkk÷u ;
¼ez¼t sLk nLkw {kLk ÃkkMk, Ãkh[k ðhíkk÷u . 2
feÄku ÷ªçkzku {eXku Ëq Ä, Ãkh[k ðhíkk÷u ;
V¤ Vw ÷ ÃkkLk fhe þw Ø, Ãkh[k ðhíkk÷u . 3
sLk íkku ze Ãkºk n{u þ, Ãkh[k ðhíkk÷u ;
÷R òÞu Ëu þ rðËu þ, Ãkh[k ðhíkk÷u . 4
ð»ko yu fLkku ykt çkku çkk¤, Ãkh[k ðhíkk÷u ;
Vw ÕÞku VéÞku Mkhðu zk¤, Ãkh[k ðhíkk÷u . 5
íku òu ðk økku {íke íkeh, Ãkh[k ðhíkk÷u ;
«u {kLkt Ë fu ’ ÚkkÞ çknw ¼ez, Ãkh[k ðhíkk÷u . 6
ÃkË - 3
ðhíkk÷u hýAku z hkÞ, ÷e÷k ÷u nu h fhu ;
rLkíÞ ykLkt Ë WíMkð ÚkkÞ, ÷e÷k ÷u nu h fhu . 1
sLk ykðu yÃkh{Ãkkh, ÷e÷k ÷u nu h fhu ;
yrík «u { ¼ÞkO Lkh Lkkh, ÷e÷k ÷u nu h fhu . 2
Mknw Ãkk{u òu R ykLkt Ë, ÷e÷k ÷u nu h fhu ;
ðnk÷ku xk¤u ¼ðLkk Vt Ë, ÷e÷k ÷u nu h fhu . 3
ðnk÷u feÄkt sLk rLk»ÃkkÃk, ÷e÷k ÷u nu h fhu ;
søk AkÞku yrík ÃkhíkkÃk, ÷e÷k ÷u nu h fhu . 4
ðnk÷ku «økx «{kýLke Ãku Þo , ÷e÷k ÷u nu h fhu ;
ykÃku Ãkh[k ½u hku ½u h, ÷e÷k ÷u nu h fhu . 5
fku R «u {e sLkLku MkkÚk, ÷e÷k ÷u nu h fhu ;
çkku ÷u «u {kLkt ËLkku LkkÚk, ÷e÷k ÷u nu h fhu . 6
ÃkË - 4
ðnk÷ku ¼ÂõíkÄ{o Mkw ík ~Þk{, ðhíkk÷Lkk ðkMke;
íku Lkw t hýAku z fu þð Lkk{, ðhíkk÷Lkk ðkMke. 1
íku {Lku ÃkhíkkÃku Sð, ðhíkk÷Lkk ðkMke;
ÚkÞk Sð {xeLku -rþð, ðhíkk÷Lkk ðkMke. 2
su sLk Mku ðu fhe ÃÞkh, ðhíkk÷Lkk ðkMke;
ykÃku Ä{ko rËf V¤ [kh, ðhíkk÷Lkk ðkMke. 3
su { Mkkík Ãkw he [kh Äk{, ðhíkk÷Lkk ðkMke;
íku { ðhíkk÷ feÄe ~Þk{, ðhíkk÷Lkk ðkMke. 4
feÄe ðhíkk÷ ði fw t X íkq ÕÞ, ðhíkk÷Lkk ðkMke;
{w Âõík{Þ Äk{ y{q ÕÞ, ðhíkk÷Lkk ðkMke. 5
«u {kLkt Ë fnu Lkh Lkkhe, ðhíkk÷Lkk ðkMke;
¼su ð] t ËkðLk rðnkhe, ðhíkk÷Lkk ðkMke. 6
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
255 256
hkøk : økhçke ÃkË - 1
susu ©ehýAkuz Au÷ Arçk÷k hu, ¼÷u ykÔÞk ðhíkk÷ hMkLkk htrøk÷k hu; 00
susu ©ehýAkuz ðhíkk÷ðkMke hu, xkéÞkt Ëw:¾ sLk{{hý yrðLkkþe hu. 1
susu ©ehýAkuz hkÞ YÃkk¤k hu, ðk’÷k çknw ÷køkku Aku ðhíkk÷ðk¤k hu. 2
susu ©ehýAkuz hkÞ htøk ÷u’he hu, ¼÷u ykðe yktýk [hkuíkh{kt Vuhe hu. 3
su su ©ehýAku z Ä{o Lkk ÷k÷ hu , ¼÷u rLksÄk{ feÄe ðhíkk÷ hu . 4
susu ©ehýAkuz hkÞ htøk hrMkÞk hu, ¼÷u ykðe ðhíkk÷u nrh ðrMkÞk hu. 5
su su ©ehýAku zS {nkhks hu , ¼÷u ykÔÞk MkôLkk Mkkhðk fks hu . 6
su su ©ehýAku z hkÞ Yzw t feÄw t hu , ¼÷u ík{u MkWLku ËhþLk ËeÄw t hu . 7
su su ©ehýAku z çknw Lkk{e hu , ¼÷u ykÔÞk «u {kLkt ËLkk Mðk{e hu . 8
ÃkË - 2
[k÷ku òuðk hýAkuzhkÞ ðhíkk÷u hu, ykðu íkuLku Ä{korËf V¤ yk÷u hu;00
[k÷ku òu ðk ÷û{eLkkhkÞýhkÞ hu , òu R «¼w sLk{{hý Ëw :¾ òÞu hu . 1
[k÷ku òu ðk ¼Âõík{kík Ä{o Ëu ð hu , nrhf] »ý {w Âõík ykÃku íkík¾u ð hu . 2
[k÷ku òu ðk ð] t ËkðLk rðnkhe hu , ©e½Lk~Þk{ nhu Au Ëw :¾ ¼khe hu . 3
[k÷ku òuðk nrhLkk Ëþ yðíkkh hu, {íMÞ fåA þqfh y{hykuØkh hu. 4
[k÷ku òuðk LkhnrhYÃk {kuhkhe hu, ÷u Au ðk÷ku ¼ðMkkøkhÚke Wíkkhe hu, 5
[k÷ku òu ðk þu »kþkÞe Mkw ¾ft Ë hu , xk¤u ðk÷ku [ku hkþeLkk Vt Ë hu . 6
[k÷ku òuðk MkqhsËuð ykÃkkuykÃk hu, xk¤u ðk÷ku rºkrðÄ íkLkLkk íkkÃk hu. 7
[k÷ku òu ðk ¼ez¼t sLk nLkw {kLk hu , ykÃku ðk÷ku Mkw ¾Mkt ÃkíkLkkt ËkLk hu . 8
[k÷ku òuðk øksðËLkku øký Mðk{e hu, nhu ðk÷ku rð½Lk yLkuf çknwLkk{e hu. 9
økkÞk Mknw Ëuð ðhíkk÷Lkk ðkrMk hu, f]Ãkk fhku «u{kLktË Ãkh Mkw¾hkrþ hu. 10
ÃkË - 3
Ãkw Lkr{Þk Mkkt ¼¤ßÞku nrhsLk hu , Ãkw Lk{Lkku {rn{k Mkw ýku yu f{Lk hu ;00
ÃkwLk{Lkku {rn{k Au yrík ¼khe hu, økkÞu þu»k þkhËk ys rºkÃkwhkhe hu. 1
Ãkw Lk{Lkku {rn{k yÃkh{Ãkkh hu , økkÞu ðu Ë Ãkw hký ðkh{ðkh hu . 2
Ãkw Lk{Lkku {rn{k Au yLknË hu , økkÞu þw f MkLkfkrËf LkkhË hu . 3
Ãkw Lk{u hkMk hBÞk hýAku z hu , Ãkw Þko ðk÷u økku rÃksLkLkk fku z hu . 4
Ãkw Lk{u {ku h{w økx ÄÞku o {kÚk hu , hBÞk ðk÷ku hkMk økku rÃksLk MkkÚk hu . 5
Ãkw Lk{u Ãkw Lk{u ËhþLku òÞ hu , íku Lku yu f zøk÷u søkLkV¤ ÚkkÞ hu . 6
sw ðu òR {w økxMkrník ðú s[t Ë hu , íku Lkk x¤u sLk{{hýLkk Vt Ë hu . 7
Ãkw Lkr{Þk nrhsLk su rLk’{ Äkhe hu , «u {kLkt Ë òÞu íku Lke çkr÷nkhe hu . 8
ÃkË -4
[k÷ku Mkr¾ ¼÷u ykðe Ãkqhý {kMke hu, [k÷ku òuðk hýAkuz ðhíkk÷ðkMke hu;
[k÷ku Mkr¾ {kuh{wøkx ÄÞkuo ðk÷u hu, [k÷ku Mkr¾ ðnu÷kt òRyu ðhíkk÷u hu. 1
[k÷ku Mkr¾ ðhíkk÷ økkufw¤Äk{ hu, íÞkt íkku rLkíÞ hkMk h{u ½Lk~Þk{ hu. 2
[k÷ku Mkr¾ òRyu nrhLkk økw ý økkíkkt hu , çk¤u ÃkkÃk «¼w SLku MkL{w ¾ òíkkt hu . 3
[k÷ku Mkr¾ {kuh{wøkx Ähe ~Þk{ hu, W¼k Mkk{ku ~Þk{r¤Þku Mkw¾Äk{ hu. 4
[k÷ku Mkr¾ òuRyu Au÷ Akuøkk¤ku hu, ðk÷ku ©ehýAkuz ðhíkk÷ðk¤ku hu. 5
[k÷ku Mkr¾ {wøkxMkrník {w¾ òuRyu hu, [k÷ku Mkr¾ sLk{{hý Ëw:¾ ÄkuRyu hu. 6
[k÷ku íÞkt íkku ykLktË WíMkð ÚkkÞ hu, òuR ðk÷ku ykLktË ytøk Lk {kÞ hu. 7
[k÷ku Mkr¾ ÃkwLk{u òuRyu Ãkqhý[tË hu, ðk÷kÃkh ðkhe sRyu «u{kLktË hu. 8
ÃkË - 5
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷ nrhLkwt Äk{ hu, íÞkt ðk÷ku «økx rðhkßÞk ½Lk~Þk{ hu. 1
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷ÃkwhLkk ÷kuf hu, feÄkt ðk÷u {wÂõík ykÃkeLku yrðþkuf hu. 2
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷Lkkt LkhLkkhe hu , su ýu òu Þk Ä{o fw t ðh røkrhÄkhe hu . 3
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷Ãkw hLkku ðkMk hu , su Lku ½hu «økx ÃkÄkÞko yrðLkkþe hu . 4
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷Ãkw hLke þu he hu , rð[Þko Ä{o fw t ðh ht øk÷u he hu . 5
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷Lke Vw÷ðkze hu, íÞkt «¼w çkuMkíkk sR Ëk’ze Ëk’ze hu. 6
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷Lke ð]ûk ðu÷e hu, rð[híkk nkh Akuøk÷kt nrh {u÷e hu. 7
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷ÃkwhLke Ähýe hu, VÞko «¼w ÷uR MkkÚku {wrLk ðhýe hu. 8
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷Lkk [ku f{kt R hu , ÄÞku o ðk÷u {ku h{w økx Mkw ¾ËkR hu . 9
ÄLÞ ÄLÞ «¼wS hBÞk htøkhkøk hu, ðk÷u MkW ykLktË Ãk{kzâk rLksËkMk hu. 10
ÄLÞ ÄLÞ çkúñkrËfLkk LkkÚk hu, hBÞk nku¤e ðhíkk÷u {wrLkðh MkkÚk hu. 11
ÄLÞ ÄLÞ yçkehøkw ÷k÷ Lku ht øk hu , íku ýu ht øÞk rLkßsLk {w rLkLkk yt øk hu . 12
ÄLÞ ÄLÞ çku ykt çkk ðhíkk÷u hu , íku ýu çkkt æÞku ®nzku ¤ku Ä{o ÷k÷ hu . 13
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
257 258
ÄLÞ ÄLÞ Ãknu he ò{k shfMkeÞk hu , çku Xk Vw ÷zku ¤u Äh{Mkw ík hrMkÞk hu . 14
ÄLÞ ÄLÞ {ku h{w økx ÄÞku o rþþ hu , Mknw Lkkt Mkw V¤ ÷ku [Lk søkËeþ hu . 15
ÄLÞ ÄLÞ Mkwh Lkh {wrLk LkkhkÞý hu, VÞkuo ðk÷ku ½kuz÷kLke ½wt{hu ®ðxkýk hu. 16
ÄLÞ ÄLÞ ðzíkk÷ ðifwtX feÄe hu, MkWLku ðk÷u Ëun A íku {wÂõík ËeÄe hu. 17
ÄLÞ ÄLÞ ðhíkk÷ ÷e÷k YÃk hu , Mkt ¼khíkkt Mkkt ¼hu Ä{o fw ¤ ¼q Ãk hu . 18
ÄLÞ ÄLÞ {Lk ðkýe økw ýÃkkh hu , íku «¼w rð[Þko ©eÄ{o fw {kh hu . 19
ÄLÞ ÄLÞ nrhLke ÷e÷k yLkt ík hu , økkíkkt þu »k þkhËk Lkð Ãkk{u yt ík hu . 20
«u {kLkt Ë yu f hMkLkk þw t økkðw t hu , fh òu ze «¼w ÃkË rþ»k Lk{kðw t hu . 21
hkøk : økhçke ÃkË - 1
(íkkhe çkkLkfe çk÷nkhe hu, ÷k÷S ÷xfk¤k yu hkøk).
Mkr¾ [k÷ku sRyu ðhíkk÷ hu , hýAku zhkÞ òu ðk;
yks {w økx ÄÞku o Au Lkt Ë÷k÷ hu , hýAku zhkÞ òu ðk. xu f. 1
Mkr¾ yks ÃkwLk{Lkku ËLk hu, hý0 ðk÷ku sRyu òuðk SðLk hu. hý0 2
Ãknu Þko shfMke ò{k ~Þk{ hu , hý0 ÄÞku o {w økx ðk÷u AçkeÄk{ hu . hý0 3
òu R fu Mkh rík÷f ðkÄu ÃÞkhu hu , hý0 fkLku fw t z¤ {fhkfkh hu . hý0 4
Ãknu Þko yk¼q »ký yríkMkkh hu , hý0 òÞ «u {kLkt Ë çkr÷nkh hu . hý0 5
ÃkË - 2
yks ÃkwLk{ MkÃkh{ku rËLk hu, [k÷ Mkr¾ ðhíkk÷u;
{khu {kunLk òuÞkLkwt {Lk hu, [k÷ Mkr¾ ðhíkk÷u. xuf 1
òu Ryu hýAku zhkÞ ht øk Au ÷ hu , [k÷0 ðk÷ku Aku økkt ðk¤ku y÷çku ÷ hu . [k0 2
yu Lku ýkt íkýw t V¤ òý hu , [k÷0 fnu þk† ðu Ë Ãkw hký hu . [k0 3
òuRyu Lkuýkt ¼he {nkhks hu, [k÷0 ÚkkÞ yðíkkh ÷u¾u yks hu. [k0 4
ÚkkÞ sLk{ {hý Ëw:¾ Ëqh hu, [k÷0 «u{kLktË òuR þku¼k Mkwh hu. [k0 5
ÃkË - 3
[k÷ku ÃkwLk{u ÃkwLk{u òuðk hu, hrMkÞku ðhíkk÷u;
[k÷ku sLk{ {hý Ëw:¾ ¾kuðk hu, hrMkÞku ðhíkk÷u. xuf. 1
nrh {w ¾ òu R {w Âõík ÚkkÞ hu , hrMk0 Ëw :¾ yLku f sLk{Lkkt òÞ hu . 2.2
Ãkw hu {LkLkk Mkhðu fku z hu , hrMk0 ðhíkk÷u ©ehýAku z hu 2.3
Ähu {wøkx ÃkwLk{u ~Þk{ hu, hrMk0 ykðu Mkwh{wrLk òuðk íkS Äk{ hu. 2.4
ÚkkÞu {økLk òu R Mkw ¾ft Ë hu , hrMk0 çk÷nkhe «u {kLkt Ë hu . 2.5
ÃkË - 4
ÄLÞ ÃkwLkr{Þkt LkhLkkÞo hu, ykðu ðhíkk÷u;
yuLkk ÃkwÛÞíkýku Lkrn Ãkkh hu, ykðu ðhíkk÷u. xuf. 1
yu f zøk÷u søkLkkV¤ ÚkkÞ hu , ykðu 0 yu Lkkt sLk{ {hý Ëw :¾ òÞhu . yk. 2
ÚkkÞu Mkw íkrð¥k Mkw ¾ òÞu hku øk hu , ykðu 0 Ãkk{u {Lkðkt rAík çknw ¼ku økhu . yk. 3
su rLkðko MkrLkf nrhsLk hu , ykðu 0 yu Lkw t «¼w ÃkË [ku xu {Lk hu . yk. 4
nrhsLk Mknw Mk{rÍ yu { hu , ykðu 0 «u {kLkt Ë fu ’ Lk íÞkøkðkt Lku { hu . yk. 5
hkøk : økhçke ÃkË - 1
ðLk{kt ðkøku hMkk¤e ðuý, Mkkt¼¤ Mkknu÷e hu;
þhË ÃkwLk{Lke ysðk¤e huý. Mkkt0 1
{eXe ÷køku Au rðhnLku òuh, Mkkt0 ¾xfu Au ykðe fk¤szkLke fkuh. Mkkt0 2
{h{ ¼he ðkøku ½u hu LkkË, Mkkt 0 òýeyu ykÃkýLku Ëu Au MkkË. Mkkt 0 3
{L{Úk {khu Au rðhnLkk çkký, Mkkt0 {¤ðk ÚkkÞ Au íkLk{kt íkký. Mkkt0 4
LkÚke nðu hnuíke {khu nizu Äeh, Mkkt0 ÚkE Awt ÔÞkfw¤ ðnu Lkuýu Lkkh. Mkkt0 5
ðkt Mk¤e ðÄkhu Au ni zu ðk’÷ Mkkt 0 [k÷ nðu Lkt Ë÷k÷. Mkkt 0 6
ËeÄku fku ÷ nrhh{ðk fks, Mkkt 0 Ãkw hku çkku ÷ ÚkÞku Au yks. Mkkt 0 7
rLkMkÞkO økku ÃkesLk h{ðk hkMk, Mkkt 0 «u {kLkt ËLkk ðk’÷kLku ÃkkMk. Mkkt 0 8
ÃkË - 2
W¼÷k {kunLk s{wLkk íkeh, þku¼u ~Þk{¤eyku hu;
Lkxðh MkwtËh ½Lk~Þk{ þheh. þku0 1
{ku h {w økx {fhkfkh fkLk. þku 0 f] Ãkk®MkÄw nrh YÃkrLkÄkLk. þku 0 2
[t[¤ ÷ku[Lk Au ¼k÷ rðþk¤, þku0 WhÃkh ykuÃku ðißÞtíke {k¤. þku0 3
frxÃkh Ãknu ÞkO Ãkeíkkt çkh Mkkh. þku 0 [hýu [k¾zeÞku [xfkËkh. þku 0 4
yÄh rðhksu y÷çku ÷e ðu ý, þku 0 {Äw he ðkÞu nrh Mkw t Ëh Lku ý. þku 0 5
nMkíkkt nhe ðÄkhu ðk’÷ þku 0 økku Ãke heÍÞkt òu R Lkt ËLkku ÷k÷. þku 0 6
[hýu ÷køÞkt økku Ãke òu ze nkÚk, þku 0 çk¤Lkk çkku ÕÞk nrMk økku ÃkeLkkÚk. þku 0 7
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
259 260
fnku fu { ykÔÞkt ík{u {u ÷e Äk{, þku 0 økku ÃkeLku Ãkw Au «u {kLkt ËLkku ~Þk{. þku 0 8
ÃkË - 3
ðús{U þkuhu ÚkÞku WíkÃkkík,fku’Lku ðúsLkkhe hu,
Mkô fu{ ykÔÞkt ík{u yŠÄ hkík. fku0 1
ykÔÞkt òu ðkLku ð] t ËkðLk, fku 0 {w sLku òu ÞkLkw t ÚkÞw t {Lk. fku 0 2
sw ðku ð] t ËkðLk fw t s fw xeh, fku 0 f{¤ Vw ÕÞkt sw ðku s{w Lkk íkeh. fku 0 3
çkku ÷u fku fe÷k {Äw fh {ku h, fku 0 çkku ÷u MkkhMk nt Mk [fku h. fku 0 4
ðLk òu R òyku ½u h ðú sLkeLkkh, fku 0 ¾ku ¤íkk nþu ík{Lku ¼kR ¼híkkh. fku 0 5
fw ¤ðt ík LkkheLkku yu Au Ä{o , fku 0 rLksÃkrík Mku ðu Mkíke òýe {{o . fku 0 6
rLksÃkrík hkuøke ytÄ nkuÞ rLkÄoLk, fku0 íkkuÞ Lk íÞkøku Mkíke þwØ {Lk. fku0 7
yu{ nrh çkkuÕÞk {h{k¤kt ðuý, fku0 «u{kLktËLkku ÃÞkhku ÃktfsLkuý. fku0 8
ÃkË - 4
økkuÃke çkkuÕÞkt Ähe ytíkh Äeh, nku y÷çku÷kS hu;
¾kuíkhu ¼wr{ ðnu Lkuý Lkeh. nku0 1
Ãkrík ík{u Mkk[k nrh «kýykÄkh, nku 0 ík{Ãkh ðkhe LkkÏÞku Mkt Mkkh. nku 0 2
ykÔÞkt fhe MkWÚke ðu h, nku 0 íkSþw t «ký Lkk sRyu ½u h, nku 0 3
hrMkÞkhks h{kzku hkMk, nku 0 y{Lku ½ýk hu rËðMkLke ykþ. nku 0 4
y{Lku hkMk hBÞkLkk fku z, nku 0 Ãkw hku ykþ hrMkÞk hýAku z. nku 0 5
Ãkkðku yÄh Mkw ÄkhMk ~Þk{, nku 0 nrhðh Ãkw hku ni zkLke nk{. nku 0 6
þku ¼kMkkøkh Mkw t Ëh Au ÷, nku 0 Wh Ãkh ÷esu ykðku y÷çku ÷. nku 0 7
Ãkq hý òýe økku ÃkeLke «eík, nku 0 «u {kLkt Ë fu ’ nrMk [ku ÞkO r[¥k. nku 0 8
ÃkË - 5
h{u hkMk økkuÃke økkuÃkk¤, s{wLkkt íkehuShu, ÷xfkt fhu ÷xfk¤ku ÷k÷. s. 1
yuf yuf økkuÃke Lku yuf yuf fkLk, s0 ftX ¼ws {u÷e fhu yÄhÃkkLk. s. 2
[t [¤ Lku ýkt [÷kðu Lkkh, s0 WÃkh ÷u ’fu LkðMkheÞku nkh. s. 3
fhðh Ík÷e Vhu Vw Ëze hu , s0 Úku R Úku E ÚkkÞu Lkk[u Lkð÷eÃku hu . s. 4
¼ws ¼he ¼ezu ðk÷kLku ðktMk, s0 fw[ ¼ws Ãkezu nMke MkwtËh ~Þk{. s. 5
økku Ãke økkÞu ÷u ô[e íkkLk, s0 {ku nLk ykÃku ð¾kýe {kLk. s. 6
Mkw t Ëh ðkøku yrík íkk÷ {] Ët øk, s0 ykLkt Ë òÞu W¼hýku yt øk. s. 7
©{s¤ Aw xâkt yt øku yÃkkh, s0 «u {kLkt Ë òu R çkr÷nkh. s. 8
ÃkË - 6
MkwtËh þku¼k Mk¾e fne Lk òÞ, Lkk[u Lkxðh Shu;
Mkwh Lkh {wrLk òuR hÌkk ÷ku¼kR, Lkk0 1
Lkki ík{ Lkk[u Mkt økeíkLke [k÷, Lkk0 h{Í{ ðksu Äw Ähze hMkk¤. Lkk0 2
ðksu Ëku fz Mkkht øke íkkh, Lkk0 økkÞu Mkw t Ëh ©eLkt Ëfw {kh. Lkk0 3
Mkkíku Mðh ÷R ºkÛÞu økú k{, Lkk0 hkøkýe hkøk yk÷kÃku ~Þk{. Lkk0 4
økøkLku AkÞkt Mkw h{w rLk rð{kLk, Lkk0 òu RLku {ku Ìkk Mkw h{w rLk rð¿kkrLk. Lkk0 5
ðh»ku Ëu ð fw Mkw {Lkk {u n, Lkk0 WÃkßÞku LkkÚk òu R Lkð÷ MkLku n. Lkk0 6
ÄLÞ s{wLkk ÄLÞ ð]tËkðLk Äk{, Lkk0 ÄLÞ ÄLÞ økkuÃke ÄLÞ økkufw¤ økk{. Lkk0 7
ÄLÞ hMk hkMk h{u økkufw¤[tË, Lkk0 rLkh¾e økkÞu ÄLÞ «u{kLktË. Lkk0 8
þhË ÃkwLk{Lkku økhçkku ÃkË - 1
økku rÃk ykðku Lku økku fw ¤ økk{Lke hu ÷ku ÷,
hr{yu økhçku MkhMk þku ¼u ò{Lke hu ÷ku ÷. 1
Mkr¾ yks ykLkt ËLkku rËLk Au hu ÷ku ÷,
yks økhçku hBÞkLkw t {Lk Au hu ÷ku ÷. 2
økhçku økku ®ðË íkýk økw ý økkRÞu hu ÷ku ÷,
nrhLkk økw ýMkkøkh{kt LkkRÞu hu ÷ku ÷. 3
hr{Þu økku fw ¤ økk{Lkk [ku f{kt hu ÷ku ÷,
nrh çku Xk nðu ÷eLkk økku ¾{kt hu ÷ku ÷. 4
ykrð Xk{ Xk{Lke xku ¤u {¤e hu ÷ku ÷,
h{u nu íku «eíku nr¤ {¤e hu ÷ku ÷. 5
ykÔÞkt hkrÄfkS ht øk¼h h{ðk hu ÷ku ÷,
{Äw Mkq ËLk íkýu {Lk øk{ðk hu ÷ku ÷. 6
Ãknu ÞkO ð† yk¼q »ký þku ¼íkkt hu ÷ku ÷,
fkLkfw t ðh íkýk {Lk ÷ku ¼íkkt hu ÷ku ÷. 7
økkÞu økhçke {eXu Mðhu {krLkLke hu ÷ku ÷,
Mkw t Ëh þku ¼u þhË fu he [kt ËLke hu ÷ku ÷. 8
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
261 262
økkÞu Wå[ Mðhu Ãkkzu íkk¤eÞku hu ÷ku ÷,
[hýu Ä{fu Au Íkt Íhe YÃkkr¤Þku hu ÷ku ÷. 9
fhu ÷xfkt økku Ãke Mkw t Ëh nkÚkLkkt hu ÷ku ÷,
{Lk {ku Ìkkt «u {kLkt ËLkk LkkÚkLkk hu ÷ku ÷. 10
ÃkË - 2
ht øk òBÞku Au h{íkkt yrík½ýku hu ÷ku ÷,
«u { fÌkk{kt Lk ykðu økku Ãke íkýku hu ÷ku ÷. 1
«u { «eíkLke íkku heík ½ýe ðu øk¤e hu ÷ku ÷,
íku íkku òýu su ýu ËeXe Mkkt ¼¤e hu ÷ku ÷. 2
þw t òýu Mkt Mkkhe yu {{o {kt hu ÷ku ÷,
½ýkt Ëw :¾ ÷ÏÞkt su Lkk f{o {kt hu ÷ku ÷. 3
yu { h{u ykLkt Ë{kt økku rÃkÞku hu ÷ku ÷,
nrh-MkkYt íku ÷ku f ÷ks ÷ku rÃkÞku hu ÷ku ÷. 4
yu f yu fÚke yrÄf þku ¼u Mkw t Ëhe hu ÷ku ÷,
økkÞu økku ®ðËLkk økw ý «u {u ¼he hu ÷ku ÷. 5
{Lk yÃko ý fÞkO Au nrh[hý{kt hu ÷ku ÷,
r[¥k [kU xâkt Mkw t Ëh ~Þk{ ðhý{kt hu ÷ku ÷. 6
økku Ãke fki íkw f fhu Au fku R ¼kíkLkk hu ÷ku ÷,
«u { Lku { su { nku Þ ¾u ÷ ¾kt íkLkkt hu ÷ku ÷. 7
fku R yÄh WAk¤e økhçkku Íe÷íke hu ÷ku ÷,
fku Rf Vhu çku zw t {kÚku {u ÷íke hu ÷ku ÷. 8
fku Rf {kt x÷e WAk¤e yÄh íkkfíke hu ÷ku ÷,
fku R nrhÃkh Lku ýçkký Lkk¾íke hu ÷ku ÷. 9
yu { «u {{kt økku Ãke økhçku Vhu hu ÷ku ÷,
«u {kLkt ËLkk LkkÚkLku hkS fhu hu ÷ku ÷. 10
ÃkË - 3
økku rÃk økhçku h{u Au íku ðíku ðze hu ÷ku ÷,
Mkw t Ëh þku ¼u Au Mkhðu hkÄk su ðze hu ÷ku ÷. 1
MkS LkðMkkík þýøkkh þku ¼íke hu ÷ku ÷,
{Lk{ku nLk íkýk {Lk ÷ku ¼íke hu ÷ku ÷. 2
rnh nu {Lkkt Ãku ’ÞkO Au Ãkx yt øk{k hu ÷ku ÷,
Wh yk¼q »ký srzÞ÷ Lkt øk{kt hu ÷ku ÷. 3
MkhMk Mkw {Lk økw t ÚÞkt Au Yze ðu ý{kt hu ÷ku ÷,
ykt ßÞkt ykt sý yrýÞk¤k Lku ý{kt hu ÷ku ÷. 4
®MkËw h {kt øk Mk{krh hr¤Þk{ýe hu ÷ku ÷,
¼k÷u ykz fhe Au fw t fw {íkýe hu ÷ku ÷. 5
fhý Vw ÷Lku þku ¼u Au þeþ Ëk{ýe hu ÷ku ÷,
[t ÿf¤kLke MkhMk þku ¼k çkLke hu ÷ku ÷. 6
Lkkfu ðk¤e YÃkk¤e híkLku sze hu ÷ku ÷,
fku xu ft Xe íkw ÷Mke nu { nkt Mkze hu ÷ku ÷. 7
Wh yk¼q »ký yÃkh{Ãkkh Au hu ÷ku ÷,
[hý rðAw t ðk Íkt Íh Íýfkh Au hu ÷ku ÷. 8
fh ft fý ft [Lk [w zku [¤fu hu ÷ku ÷,
Lk¾rþ¾ yt øk yk¼hý ͤfu hu ÷ku ÷. 9
òu R {ku Ìkk Au Mkw t Ëhðh Au ÷zku hu ÷ku ÷,
«u {kLkt ËLkku ÃÞkhku y÷çku ÷zku hu ÷ku ÷. 10
ÃkË - 4
{ku nLk çku Xk Au ykðeLku yxkheÞu hu ÷ku ÷,
MkßÞku þýøkkh yt øk røkrhÄkheÞu hu ÷ku ÷. 1
çkkt æÞku VU xku ykt xkËkh shfMke hu ÷ku ÷,
þku ¼k rºk¼ku ðLkLke ykðe ðMke hu ÷ku ÷. 2
Vw ÷ íkku hk ÷xfu Au Mkw t Ëh Ãkk½{kt hu ÷ku ÷,
fu þh rík÷f rðhksu ¼k÷{kt hu ÷ku ÷. 3
økw åA ¾ku ~Þk økw ÷kçke çku fkLk{kt hu ÷ku ÷,
fh íkk¤e Ãkkzu Au ¼u ¤k íkkLk{kt hu ÷ku ÷. 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
263 264
Wh nkh økshk Lku çkksw çkkt ÄeÞk hu ÷ku ÷,
økku rÃk Lku ýkt MkkÚku Lku ý Mkkt rÄÞk hu ÷ku ÷. 5
Ãknu ÞkO Ãkeíkkt çkh yku Ze òu ze Mkk÷Lke hu ÷ku ÷,
þku ¼k þehu ð¾kýw t Lkt Ë÷k÷Lke hu ÷ku ÷. 6
{w ¾ {Äw h {Äw h nMkíkk nrh hu ÷ku ÷,
nu ík «eíkLke íkku ðkík Lkð òÞ fhe hu ÷ku ÷. 7
yrík ykLkt Ë ðhMku Au Mkw t Ëh Lku ý{kt hu ÷ku ÷,
ð¤e ðk’÷Ãk ½ýe ðk’÷kLkk ðu ý{kt hu ÷ku ÷. 8
nrh nMkíkk nMkíkk Lkkt ¾e fkt fhe hu ÷ku ÷,
ykðe ðkøke hkÄkLku Wh ykfhe hu ÷ku ÷. 9
hkýe hkÄk ô[w òu RLku nMÞkt hu ÷ku ÷,
«u {kLkt ËLkku ÃÞkhku Wh{kt ðMÞk hu ÷ku ÷. 10
hkøk : Xw{he ÃkË - 1
Ëku ô Xkzu ðu fË{ôfe Ai Þk; Ëku ô0 xu f
økki h çkhLk nu su X n{khu , ~Þk{ çkhLk {u hu Mki Þk. Ëku ô0 1
økki hfku Lkk{ nu n÷Äh ¼i Þk, ~Þk{ fku Lkk{ fLki Þk. Ëku ô0 2
økki hfu rþhÃkh shfMke [ehk, ~Þk{ rþh {w fw x Ähi Þk. Ëku ô0 3
«u{kLktË ½Lk~Þk{ MkwtËh Açke, hnku {uhu ytr¾ÞLk{iÞk. Ëkuô0 4
ÃkË - 2
{ku hu çkk÷{ çkehksu yksw çkrøkÞkt ; {ku hu 0 xu f.
Vw ÷kU Ëk nkh çkksw çkt Ä økshk, Vw ÷kU Ëe çkkt Äe ÃÞkhu Ãkkt økÞk. {ku hu 0 1
LkrçkLk íkÁíkhu ~Þk{ çkehksu , çku Xu øðk÷ çkk÷ økkÞu yrøkÞk. {ku hu 0 2
[rfík ¼R ÷¾e YÃk ~Þk{fku , Xkze [eíkðík yu f xrøkÞk. {ku hu 0 3
«u {kLkt Ë ½Lk~Þk{ Açke÷u , {ku nLke ÷økkÞ {ku Þu XrøkÞk. {ku hu 0 4
ÃkË - 3
çkú t ËkðLkfe Mk½Lk fw t s økr÷Þkt ; çkú t Ëk0 xu f
«Vw ÂÕ÷ík íkYLk ÷íkk çkLk çku ÷e, fu Mkh fw Mkw {fe fr÷Þkt . çkú t Ëk0 1
økw t sík ¼{h fku rf÷k fw t sík, çke[ ~Þk{ çkòðu {ku hr÷Þkt . çkú t Ëk0 2
çkt Mke ©ðLk Mkw Lke çkehnk Mkíkkðu , fu Mke fYt {ku he yr÷Þkt . çkú t Ëk0 3
«u {kLkt Ë ½Lk~Þk{ {e÷u íkku , ÷u Wøke {U nMke nMke çkr÷Þkt . çkú t Ëk0 4
ÃkË - 4
yks çkt øk÷u {U ½w t ½Á çkksu ; yks0 xu f.
çkú t ËkðLkfe fw t s{U çkt øk÷k, íknkt hkÄk~Þk{ çkehksu . yks0 1
çkksík {] Ët øk økík økkðík økku Ãke økLk, Úku E Úku R nku ík Mk{ksu . yks0 2
Lkk[ík Mkw t Ëh ~Þk{ hkrÄfk, rLkh¾e hríkÃkrík ÷ksu . yks0 3
«u {kLkt Ë ½Lk~Þk{ Mkw t Ëh Açke, yrçk÷ku feík Ëw :¾ ¼ksu . yks0 4
hkøk : hu¾íkk ÃkË - 1
s{w Lkkfu íkeh Xkzku Lkt Ë÷k÷ çkt Mkeðkhku ;
r[íkðík®n r[¥k {ku nu , çkkt fu Lku Lkfku Lkòhku . s{w 0 xu f.
s¤ ¼hLk økRÚke s{w Lkk, rþhíku W½kzku Wíkkhku ;
½w t ½xfe yku x ¾ku ÷e Ëu ÏÞku {U fnkLkku fkhku . s{w 0 1
[t ËLkfe ¾ku h feLku , rþh {ku h{w økx Äkhku ;
Ãkx Ãkeík nkÚk {ku h÷e ÷eyu Lkt Ëfku Ëw ÷khku . s{w 0 2
ykAe çkòðu çkkt Mkw he, økkðu ßÞw t íkkLk ÃÞkhku ;
{Äw heMke {eXe çkku ÷Lke, {u hk {Lkfw t çkU Äe zkhku . s{w 0 3
[t [¤ rð÷kMk Lku Lkk {Lk{Úkfku {kLk økkhku ;
«u {kLkt Ë fu ’ [eíkôíku nku Lk Lk Ëu ô LÞkhku . s{w 0 4
ÃkË - 2
Xkzku fË{fe Ai Þkt , çkú shksfku fLki Þk;
fnk fnw t Mk÷ku Lku YÃkfe, fAw òík Lkknª fi Þkt . Xkzku 0 xu f.
ÃkrøkÞkt yLkw Ãk ¼køkÃkU yLkw hkøkMkw t çkLki Þkt ;
fu þhfu rík÷f þku ¼k rºk¼w ðLkfe AeLk ÷i Þk. Xkzku 0 1
fw t z¤fe ͤf Mkku nu Mkw fÃkku ÷Lke{U Íi Þkt ;
yu ßÞw t {eLk {kLkw t Mkhðh íkS {e÷Lknu yi Þkt . Xkzku 0 2
¼ú fw xe çkt f [Ãk¤ Lku Lk r[íkðLke [eíki Þkt ;
{] øk {eLk Lkr÷Lk ¾t sLk Açke Ëu ¾fu ÷si Þkt . Xkzku 0 3
Íw fe hÌkku íkfe LkkMkkþw f yÄh®çkçk Ãki Þkt ;
Açke Ëu ¾e «u {kLkt Ë {økLk Ãkhík [hLk {i Þkt . Xkzku 0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
265 266
ÃkË - 3
RLk Mkkt ðhu økw {kLke {ku Þu feLke nu rËðkLke;
Lku LkLkfe Mku Lkô{u {u hk {Lkfw t ÷eLkku íkkLke. RLk0 xu f.
s{w Lkk økRÚke yk÷e ¼hðu fw t nw t òu ÃkkLke,
ykÞu ðu ~Þk{ fw t síku yfu ÷e {ku Þu òLke. RLk0 1
½Lk~Þk{ Mkw t Ëh Au ÷ku çkku ÷u òu {eXe çkkLke;
nMkLke r[íkðLke [÷Lke {ku hu {Lkfu çke[ {kLke. RLk0 2
yt r¾Þkt ¼R Wíkkðhe Açke Ëu ¾fu ÷ku ¼kLke;
{ku he çkkt n ËknLke Mkku {e÷çku fw t VhfkLke. RLk0 3
ðu íkku [íkw h ykíkw h Mkw Lknu Mk¾e MkÞkLke;
«u {kLkt Ëfku LkkÚk {e÷fu feLke nu Wh rLkþkLke. RLk0 4
ÃkË - 4
Ëu ¾ku he yk÷e þku ¼k çkLku fw t sfu rçknkhe;
{Lkku s íkÁLk fku rxf AçkeÃkU òík ðkhe. Ëu ¾ku 0 xu f.
[t [¤ rçkþk÷ Lku Lk{U Mk¾e Ëu ¾he ¾w {khe;
AeLk ÷eLk þhË Ãkt fsfe Mkw LËhíkk Mkkhe. Ëu ¾ku 0 1
LkrðLk s÷fe ãw rík AeLk ÷eLk røkrhÄkhe;
Ëu ¾he ykfkþ Mkku ník {kLkw t su þe Íw t Xe Úkkhe. Ëu ¾ku 0 2
Wh Wíkt øk ¼w s yòLk Lkr÷Lk Lkk¼e ÃÞkhe;
AeLk ÷R økrík f÷nt Mkfe økÞu {kLkMkh rçk[khe. Ëu ¾ku 0 3
çkú sfe ðÄw rð÷ku fu Açke çku Xefu yxkhe;
«u {kLkt Ëfku LkkÚk ykðík ½Lk~Þk{ ykLkt Ëfkhe. Ëu ¾ku 0 14
hk„ „hƒe …Ë - 1
‚k t ¼¤ ‚s™e ÷e ÷k …w Á» k k u ¥ k { Œýe ;
yu f ‚{k™e ‚t ¼¤kðw t yrŒ ‚kh òu . ‚kt ¼¤0 xu f.
þw f ‚™fk r Ëf ¼ð ƒú ñk ðk t ‚u Vhu ;
òu ðk™u ‚kt ¼¤ðk™ku ½ýku ÃÞkh òu . ‚kt ¼¤0 1
Ä{o f w t ðh «„x Ú k R™u …Äk h e Þk ;
…w h ðÚ k e …Â ù{{k t …w h ý[t Ë òu .
„w so h ‚k u hX ft f Ëu þ ƒnw r ð[Þk o ;
yûkh…rŒ ‚t „ ÷R {w õŒ {w r™™kt ð] t Ë òu . ‚kt ¼¤0 2
ft f Ëu þ{k t yr Œ …k ð™ yu f …w h Au ;
Ëw „o ™„h þw ¼ WL {Œ ‚r hŒk Œe h òu .
fw ÷ ‚r nŒ …w h…r Œ ©e nr h™k u Ëk ‚ Au ;
y¼Þkí{s W¥k{ ™] …rŒ {nkÄeh òu . ‚kt ¼¤0 3
í Þk t hne ™u ©e nr hyu ƒnw ÷e ÷k fhe ;
fnu Œk t ‚k t ¼¤Œk t þu » k ™ …k {u …k h òu .
«u {k ™t Ë fnu yk ‚…k ‚™k t „k {{k t ;
hne™u …kð™ feÄkt ƒnw ™h™kh òu . ‚kt ¼¤0 4
…Ë - 2
‚k t ¼¤ ‚s™e ™k { fnw t Œu „k {™k t ;
ƒku xkË™u fkheÞkýe ‚kht „…w h òu . ‚kt ¼¤0 xu f.
ͪ Ík ðËh ™u fw t z ¤ ™k „z fw t ‚ne ;
‚w t ËheÞkýw t ÷ku Þk…rŒ ™] … ‚q h òu . ‚kt ¼¤0 1
yu yk r Ëf su „k {{k t hne ™u ™k Ú k S;
÷e ÷k fhe Œu fk u RÚ k e ™ð fnu ðk Þ òu .
þu » k þk hË fr ð fk u r xf Œu Ú k k fu ÷¾e ;
…kh ™ …k{u y™t Œ sL{ ðne òÞ òu . ‚kt ¼¤0 2
÷ð{k º k ÷e ÷k fnw t nw t ÷k u Þk „k {™e ;
hÌk k r ™ht Œh {k ‚ ƒu ‚w Äe í Þk t Þ òu .
‚n‚ú k ðr Ä ‚k Ú k u {w r ™ {w õŒ nr hs™ òu ;
s{u s{kzu Mðk{e {w r™ ÂîshkÞ òu . ‚kt ¼¤0 3
r ™s nk Ú k u r ™í Þ þk f fhe ðL Œk f™k t ;
{w r ™ðh ‚k Át {k u n™ yk ™t Ë ft Ë òu .
…k u Œu …e h‚u …w Á» k k u ¥ k { fhe «e Œþw t ;
s{u ™u r™h¾e nh¾u «u {k™t Ë òu . ‚kt ¼¤0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
267 268
…Ë - 3
ð¤e ð¾k ýw t þk fk u í ‚ð ÷e ÷k fhe ;
™Þýu r™hÏÞk fhŒk ‚w t Ëh þkf òu . ð¤e0 xu f.
î k Ëþ {ý yu f k û k h Œk u ð½k h {k t ;
òu ðk ykÔÞk rþð ƒú ñk ŒS ™kf òu . ð¤e0 1
[e he yk u [k h ‚w Äk he Œu ðt Œk f™e ;
{u ÷u {k u xk ¼k t z {k t ne ¼„ðk ™ òu .
÷ðý {‚k ÷k u n÷Ëe {h [k t {k ðS;
r™s nkÚku ÷R ™k¾u f] …kr™Äk™ òu . ð¤e0 2
n÷Ëe ðk ¤k nk Ú k ÷w ðu ™e s Äk u Œe yu ;
þk u ¼u ‚w t Ëh …e ¤u …x …r hƒú ñ òu .
yû k h…h …w Á» k k u ¥ k {Syu ™hð…w ÄÞw O ;
òýu {ku xk {w r™ yu fkt rŒf {{o òu . ð¤e0 3
þw t ðýo ðw t yu þk f Œýk ‚ðk Ë™u ;
h{k hk r Äfk Œu z k u ÷k ðu þe þ òu .
¼ð ƒú ñk ‚w h™u Œk u M ð¡u ™ð {¤u ;
«u {k™t Ë™u …eh‚u r™íÞ s„Ëeþ òu . ð¤e0 4
…Ë - 4
s{u Sð™S þk f fhu ÷ r ™s nk Ú k ™w t ;
‚w t Ëh Íeýe hku x÷eÞw t h‚ Y… òu . s{u 0 xu f.
ð¾k ýe ð¾k ýe ™u yk …u ©e nr h ;
…k‚u ƒu Xk r™ss™ {w r™ y™w … òu . s{u 0 1
þk f …k f ƒe ò y™t Œ ¼k Œ™k t Ú k k ¤{k t ;
¾xh‚ ¼k u s™ [k h «fk h fnu ðk Þ òu .
¼û Þ ¼k u ßÞ ™u ÷u Ìk [k u ~ Þ s{u nr h;
™eh¾e ™eh¾e ™u ýkt rþŒ¤ ÚkkÞ òu . s{u 0 2
s{e [¤w fhe {w ¾ðk ‚ ÷R™u ™k Ú k S;
fr x ƒk t Äu f‚e yk z‚k u zu ÷R ¾u ‚ òu .
…e h‚u þk f …t „Œ{k t yr Œ «e Œ fhe ;
{w r™ðh™u nrhs™™u ™xðh ðu þ òu . s{u 0 3
yk ™t Ë h‚ yu { r ™í Þ ðh‚u ©e ™k Ú k S;
r ™ss™™u ‚w ¾ yk …u yk ™t Ëft Ë òu .
yr Œ y½nk he [r hº k fhu r ™í Þ r ™í Þ ™ðk t ;
™eh¾e™u òÞ ðkhe «u {k™t Ë òu . s{u 0 4
…Ë - 5
ÄL Þ ÄL Þ þw t ðýo ðw t ¼k ø Þ ÷k u Þk Œýk t ;
ÄLÞ ™h™khe ÄLÞ ™] … ‚w hku ¼õŒ òu . ÄLÞ0 xu f.
yr Œ y½nk he [r hº k …w Á» k k u ¥ k {Œýk t ;
„kR rð[khe …kŒf «÷Þ ÚkkÞ òu . ÄLÞ0 1
…h{ …w Á» k ©e ™k hk Þý r ™í Þ h{u s{u ;
÷k u Þk {k t ©e ¼Â õ ŒÄ{o f w {k h òu .
r ™ss™™u ½h yk t „ý sR …„÷k t Ähu ;
Ëþo ™ Ëu ðk «eŒu «ký ykÄkh òu . ÄLÞ0 2
yu f ‚{u ÷k u Þk {k t [t ÿ„ú ný Ú k Þw t ;
¼ÿk ðŒe ™Ëe L nk ðk …Äk Þk o ™k Ú k òu .
yï™u þfx òu z k ðe ©e nr h r ™‚Þk o ;
{w r™ðh™u nrhs™ ‚nw ÷R™u ‚kÚk òu . ÄLÞ0 3
þhË ÉŒw {k t þe ŒŒýw t òu h yr Œ ½ýw t ;
{w r ™ðh ©e nr h ™k ne ™u Œk à Þk Œk … òu .
«u {k ™t Ë fnu ™k ne ™u «¼w S …Äk he Þk ;
„ksŒu ðksŒu yr¾÷÷ku f…rŒ yk… òu . ÄLÞ0 4
…Ë - 6
ð¤e ð¾k ýw t ÷e ÷k ÷k u Þk „k {™e ;
‚w ýŒkt ©ðýu …kŒf «÷Þ ÚkkÞ òu . ð¤e0 xu f.
Ëw ÷o ¼ Au ‚w h…w h ðk ‚e ™h™k h™u ;
ÔÞk‚ rðht [e þw f ™khË r™íÞ „kÞ òu . ð¤e0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
269 270
©e nr h™k ƒt Äw ƒu yk ðe í Þk t {é Þk ;
h k {«Œk … ™u ™k ™k Rå Ak h k { òu .
¾ƒh ‚w ýe yr Œ nh¾u yk Ô Þk Ëu þÚ k e ;
½ýu f fk¤u ¼u xâk ‚w t Ëh~Þk{ òu . ð¤e0 2
÷k u [™¼he ™e hÏÞk y½{k u [™ ™k Ú k ™u ;
su { yr Œ «e Œu r ™h¾u [t ÿ [fk u h òu .
yk u ¤¾u r [ö yu Äk ýe ‚ðu o yt „{k t ;
ƒk¤…ý{kt ËeXkt nŒkt su {ku h òu . ð¤e0 3
yu { ÷k u Þk {k t hne ™u ƒnw ÷e ÷k fhe ;
þu » k k r Ëf fr ð fk u r x ™ …k {u …k h òu .
yu f h‚™k yu yÕ … fr ð þw t Ëk ¾ðu ;
{™ f{o ð[™u «u {k™t Ë ƒr÷nkh òu . ð¤e0 4
hkøk : Xw{he ÃkË - 1
Þkh fLki Þk Lkefku òhu , ÃÞkhu Lk {khku Lku Lk hrMkÞk; Þkh0 xu f.
Lku Lk Mku Lkfe Ãkehk SÞhk, Ãkhík Lkknª Ãk¤ [u Lk hrMkÞk. Þkh0 1
íkku hu Lku Lk yík®n yrLkÞkhu , ¾xfíknU rËLkhu Lk hrMkÞk. Þkh0 2
Lku Lkk hkíku {ËLk hMk{kíku , hu ¾u hMk¼he yu Lk hrMkÞk. Þkh0 3
«u {kLkt Ë fnu ÃÞkhu Ãkeh Lk òLkku , Lkk {kLkku Mkw ¾Ëu Lk hrMkÞk. Þkh0 4
ÃkË - 2
Akt z fLki Þk çki Þkt {ku he, S Lkk çkku ÷ku øðk÷ çkríkÞkt ; Akt z0 xu f.
Lkt Ëfw t ðh Lk¾hu Lk fhku hu , Lkk Aw ðku {ku he ÷k÷ AríkÞkt . Akt z0 1
yçk®n ~Þk{ íkU Aku xku ÷hefk, Úkku he nu økku Ãkk¤ {ríkÞkt . Akt z0 2
n{ ÃkhLkkhe hks ft Mkfku , Lkk Mke¾ku fw [k÷ ÄríkÞkt . Akt z0 3
«u {kt Lkt Ë fu ’ ÃÞkhu {kLkku , Ãkfhe si nku fk÷ hríkÞkt . Akt z0 4
ÃkË - 3
ykÞ ÷t økhðk íkku hÞku nhðk, røkhÄh fh çkhòu h [ku rhÞkt ; ykÞ0 xu f.
÷u økÞku Ëw ÷he íke÷he [ku ÷he, Ãkt [÷rhÞkt fe Aku h Ëku rhÞkt . ykÞ0 1
½w t ½x ¾ku ÷e çkËLk yrð÷ku fu , ßÞw t [t Ëkfe yku h [fku rhÞkt . ykÞ0 2
Mkku Mkku ËeLke {U hk{ Ëw ni Þk, yu f Lk {kLke {ku h LkeXku rhÞkt . ykÞ0 3
«u {kLkt Ëfku LkkÚk økku fw ¤{U , ½h ½h íkkfík [ku h økku rhÞkt ykÞ0 4
ÃkË - 4
÷q xhu s{w Lkkfu íkxðk, Lkkøkh Lkxðk Au ÷ økw srhÞkt ; ÷q x0 xu f,
ËÄðkhe Xkze hnku hu Mkw t Ëh Ãkh{ MkÞkLk,
÷u ÷fw xe Xkzu nrh Ìkkt ÷køkík n{khku ËkLk. økw s0 1
fnk ÷Ëu n{ òíknu hu ÷kU øk Mkku Ãkkhe Au ÷,
ËkLk fknu fku ÷u íknku hu hku fe n{khe øku ÷. økw s0 2
{xw rfÞk{U fk’ ¼Þku o he Mkw Äu Lk çkku ÷ku çku Lk,
òu nku Þu Mkku W Ëu Ëu Whe fk’ [{fkðíke Lku Lk. økw s0 3
{ku nLk Þk {øk òíknu hu n{ ËÄe çku [Lk Lkeík,
«u {kLkt Ëfu LkkÚk fçkWhu Lkk Mkw Lke ËkLkfe heík. økw s0 4
hkøk : Xw{he ÃkË -1
¼÷kS {u hku ft økLkk rLkfkhe økÞku hu , fË{fe fw t s{U ; {u hku 0 xu f.
ykÞ y[kLkf rLkXw h Lkt Ëfu , ¼÷kS {u hku ÃkkU [k Ãkfhe økÌkku hu . fË0 1
ftøkLkk rLkfkhe økkhe {kuÞu ËeLke, Lkknf {kuMkwt Íøkhku {[kÞ ËÞku hu. fË0 2
Eík økku fw ¤ Wík {Úkw hk Lkøkhe, ¼÷kS {u hku fku Lk Mkw Lku õÞku hu . fË0 3
«u {kLkt Ëfku LkkÚk Mkkt ðhku , AõÞku {Ë òu çkLk íkÁLk ¼Þku hu . fË0 4
ÃkË - 2
¼÷kS {u he {xw fe rALkkÞ ÷eLke hu , Mkkt ðrhÞk ÞkhLku ; {u he0 xu f.
{U ËÄe-çku [Lk [÷e hu økku fw ¤MkU , ¼÷kS {ku Þu çke[{U ,
çkunk÷ feLke hu. Mkktð0 1
ËÄe {uhku ¾kÞ {xwfe {uhe Vkuhe, ÷tøkhðkLku Íxfe Ãkxfe ËeLke hu. Mkktð0 2
Ëu Ëu økkhe SÞk {uhku òhe, Mkxfe økÞku fwts{U ftøkLkk AeLke hu. Mkktð0 3
«u {kLkt Ë fnu Mk½Lk fw t s{U , Ãkku fkhíke øðk÷Lke ht øk¼eLke hu . Mkkt ð0 4
ÃkË - 3
¼÷kS {u hku çkhßÞku {kLkík LkkRhu , çku ËhËe Mkkðhku ; {u hku 0 xu f.
fh çkhòu he {u hku çkksw çkt Ä Aku hÞku , òLkefu {u he Ãkfhe {hku he çkkt E hu . çku Ë0 1
çkksw çkt Ä Aku he Lku Lkk ¼h {khe, Mkxf økÞku Mkkðhku fw t s{kt R hu . çku Ë0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
271 272
fk÷ ÷u økÞku {uhku fhfku ftøkLkðk, yks {uhe Ëw÷he ÷u ËçkfkE hu. çkuË0 3
«u {kLkt Ëfu LkkÚkfe fhLke, fník hkÄu sMkku {íkefw t ykR hu . çku Ë0 4
ÃkË - 4
çkhs {i Þk yÃkLku fLki Þkfw t hu , çkeøkÞku o íku hu ÃÞkh þw t ; {i Þk0 xu f.
çkhsíke Lkknª Mke¾ ÷økkÞfu , ¼÷kS íku hu n÷Äh ¼i Þkfw t hu . çkeøk0 1
rLkíÞ rLkíÞ n{Mkw t fhík yLknku Lke, Ãkfhe çki Þkt ÃkhMkík ni Þkt fw hu . çkeøk0 2
Mkçk Ëu ¾ík ykÞu ¾ku ÷ík ½w t ½xðk, frnÞu fnk Þu rLkhËi Þkfw t hu . çkeøk0 3
«u {kLkt Ëfku LkkÚk íkÁLk ¼Þku yçk, fnku {i Þk òÞu Lkt Ëhi Þkfw t hu . çkeøk0 4
hkøk : Xw{heykrË rºkíkk÷ ÃkË - 1
òyku òyku Açke÷u Au ÷ hu , {ku he hrMkÞk øku ÷ Lk hku fku ; òyku 0 xu f.
nkÚk Lk zkhku rnÞu nkh íkw xu økku , yrðLkkþe y÷çku ÷ hu . {ku he0 1
íkw { íkku ÷kze÷u Lkt ËhkÞfu , hksfw t ðh ht økhu ÷ hu . {ku he0 2
Lkk Íøkhku çkeLk fkhs fnkLkk, Lkk çkku ÷ku yu f Vu ÷ hu . {ku he0 3
«u {kLkt Ë fnu «¼w RLk rík÷Lk{U , Lkk LkefMku økku íku ÷ hu . {ku he0 4
ÃkË - 2
{khe {khe Mkkt ðheÞk Þkhu hu , {ku Þu Lku LkkU Ëe çkhAe íkhAe; {khe0 xu f.
«kLkSðLk {ku he Ãkeh Lk òLke, çku ËhËe Ëe÷Ëkh hu . {ku nu 0 1
Lku Lk Lkòhu yrík yrLkÞkhu , nku økÞu ykhfu Ãkkh hu . {ku nu 0 2
fMkík fhu su Mkw ¾ Lkknª Mku su , Aq x økÞku Mkt Mkkh hu . {ku nu 0 3
«u {kLkt Ëfu ÃÞkhu nkÚk ríknkhu , çku fkLke rfhíkkh hu . {ku nu 0 4
ÃkË - 3
òLke òLke çku ËhËe «eík hu , r[¥k[ku h ÷t økhðk íku he; òLke0 xu f.
~Þk{ rçknkhe òLke ríknkhe, ysçk yLkku ¾e heík hu . r[¥k0 1
Mkw t Ëh nMke nMke Lku Lk çkkLk fMke, {khík yÃkLku {eík hu . r[¥k0 2
Ëw rhsLkfw t nrh ÃkhMkík Lkknª she, nhík r{ºkfku r[¥k hu . r[¥k0 3
«u {kLkt Ëfu ÃÞkhu «kLk n{khu , Mkkt ð÷ yf¤ ySík hu . r[¥k0 4
ÃkË - 4
÷køku ÷køku fhu su çkkLk hu , íku Lku Lku Lkkt hrMkf híkLkk hu ; ÷køku 0 xu f.
Lku Lk çkkLkfu {khu ÃÞkhu , ¼q ÷u økR íkLk ¼kLk hu . íku hu 0 1
[t [¤ Lku Lk [Ãk¤ r[íkðLke{U , çkMk feLku {ku hu «kLk hu . íku hu 0 2
çkeLkw t Ëu ¾u çÞkfw ¤ rVhík çkkðhe, íku hu ÷eÞu ~Þk{ Mkw òLk hu . íku hu 0 3
Mkw t Ëh ðh rÃkÞk íku he AçkeÃkh, «u {kLkt Ë fw hçkkLk hu . íku hu 0 4
hkøk : Xw{he ÃkË - 1
{u hu yu f ykMkhk íku hk hu , Äh{fw t ðh {nkhks hks; {u hu 0 xu f.
{U [kfh íku hu [hLkf{÷fk, íkU Ãkh{u ïh {u hk hu . Ä{o 0 1
íku Lku [hLk þhLk çkeLkw t Mðk{e, fô Mkw ¾ Lknª nu hk hu ;
Mðøko {] íÞw Ãkkíkk÷ Ëþku rËþ, Mkçkne fk¤Lku ½u hk hu . Ä{o 0 2
rºk¼w ðLk ¼ú {ík ¼ú {ík Ãk[e nkhÞku , ÃkkÞku {U Ëw :¾ ½Lku hk hu ;
y[¤ rLkfu ík yu f Lkne ÃkkÞku , íkw { çkeLkk Ä{o rfþku hk hu . Ä{o 0 3
y{hÃkrík Lkh Lkkøk yMkw h Mkw h, Mkçk {kÞkfu [u hk hu ;
«u {kLkt Ë òLke Mkçk Ëw :¾{Þ, ËeÞku [hLk íku hu zu hk hu . Ä{o 0 4
ÃkË - 2
íku hu îkhu ÃkÞko u økw Lk økkô hu , Ä{o fw t ðh ½Lk~Þk{ LkkÚk; íku hu 0 xu f.
yÄ{yku Äkh þhýkøkíkÃkk¤f, LkkÚk hxw t íku hku Lkkô hu . Ä{o 0 1
yr¾÷÷ku fÃkrík Ãkh{Ãkw Y»k íkw {, íkw {fw t økkR heÍkðw t hu ;
íkw { çkeLkk íkw { {ku Þu yku h Lk Ëi Þku , Þu ne {ku s {U Ãkkô hu . Ä{o 0 2
fhku ûk{k yÃkhkÄ LkkÚk {u hku , ~Þk{ íku he çk÷òô hu ;
Þu ne çkeLkÞ {u hku fYLkkMkkøkh, yku h fAw Lkne [kô hu . Ä{o 0 3
rLkíÞ rLkíÞ Lkeh¾w t ðËLk f{¤ Açke, Wh{knª ykLkt Ë ðxkô hu ;
«u {kLkt Ë Þu ne ðh {kt økík, ËkMk hkðhku fnkô hu . Ä{o 0 4
ÃkË - 3
{u hu íkw { çkeLkk yku h Lk fku R hu , MkíÞ fnw t MkkU ¾kE LkkÚk; {u hu 0 xu f.
Ãkh{Ãkw Y»k íku hu [hLk f{¤ íkU , Ëq h Lkk íkS nku {ku R hu . MkíÞ0 1
LkkÚk íkw {khu sLk yu fkt ríkf, íkeLkMkw t «erík nku R hu ;
Ëq h fhku {u he Ríkh ðkMkLkk, hnw t YÃk íkð òu R hu . MkíÞ0 2
fku Lk Ãkw LÞíkU «kó ¼Þu «¼w , yçk Lkk íkSnw t íkku R hu ;
Ëw ÷o ¼ Ëu ð rLkøk{ íkku Þu økkðík, ~Þk{ {e÷u {ku Þu Mkku R hu . MkíÞ0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
273 274
ËeLkkLkkÚk ËeLkfe çkeLkíke, Mkw Lke hk¾ku Wh økku R hu ;
«u {kLkt Ë fnu [hLk r[ö Açke, hnw t Lku LkLk{u «ku R hu . MkíÞ0 4
ÃkË - 4
Ä{o fw t ðh fYLkkrLkÄkLk, yu f Mkw LkeÞku çkeLkíke {u he hu ; Ä{o 0 xu f.
y¾t z hnu {u hu Lku Lkfu ykøku , LkkÚk {q híke íku he hu . Ä{o 0 1
Þu ne MkkÄLk {u hu Ãkh{ [íkw h ðh, hnw t Mkw t Ëh Açke nu he hu ;
Ãkhnhe yku h çke[kh çkkt nçk÷, nku R hnw t íku he [u he hu . Ä{o 0 2
Mkw t Ëh~Þk{ fk{{Ë{ku [Lk, çkMkLk ¼w »kLk íkLk Ãku ’he hu ;
Lkð÷rfþku h {Lkku nh Mkw t Ëh, hnku y¾t z ÿøk Xu he hu . Ä{o 0 3
Mkw t Ëh ðËLk f{¤ Açke Lkeh¾w t , ßÞw t [fku h [t Ë fu he hu ;
«u {kLkt Ë fnu LkkÚk hnku {ku hu , Lku LkLk{U ht øk ÷u he hu . Ä{o 0 4
hkøk : økhçke ÃkË - 1
yks {khu nrh Ãkhku ýk ½u h ykÔÞk,
nkt hu {U íkku {ku íkezkt Lku ÷u h¾u ðÄkÔÞk hu ; yks0 xu f.
rþð MkLkfkrËf þw f su ðk òu øke, Ãkq hý çkú ñÃkË hMkLkk hu ¼ku øke;
nkt hu ykðk Mkt ík Mkt økkÚku ÷kÔÞk hu . yks0 1
rþð rðht [e su Lkku Ãkkh Lk Ãkkðu , þu »k MknMkú {w ¾ þkhËk økkðu ;
nkt hu su Lkk rLkøk{køk{u sþ økkÔÞk hu . yks0 2
Mkt ík nrhLku nw t íkku LkÞýu hu rLkh¾e, «u { {økLk {khk ni zk{kt nh¾e;
nkt hu {U íkku yku hzkLke yku Mkhe ÃkÄhkÔÞk hu . yks0 3
ykXu Ãknkuh ykLktË suLkk ytøk{kt, h{u økku®ðË yuðk MktíkLkkhu Mktøk{kt;
nkt h ðnk÷ku «u {Mk¾eLku {Lk ¼kÔÞk hu . yks0 4
ÃkË - 2
yu ðk Mkt ík íku nrhLku øk{u , nkt hu ðnk÷ku «u {u íku Lku Mkt øk h{u hu , yu ðk0 xu f.
çkú ñYÃk ÚkE ¼su røkrhÄkhe, ¼Âõík ¼sLk fhu rLkhnt fkhe;
nkt hu íÞkøk ði hkøÞ Mkrník ðLk ¼{u hu . yu ðk0 1
rLkM«u ne rLk÷ku o ¼e rLk»fk{, rLk{ko Lke ÚkR ¼su íku hk{;
nkt hu {¤u V¤ Vw ÷ yÒk íku s{u hu . yu ðk0 2
fÃkxhrník ÷u þ Ët ¼ Lkk hk¾u , su { hnu -íku { {w ¾Úkehu ¼k¾u ;
nkt hu íku Lku rºk¼w ðLkðkMke Lk{u hu . yu ðk0 3
Ãkw Á»kku ¥k{ ÃkË hsLkk hu Mkt øke, MkíÞ ð[Lk ÿZ rLkÞ{ y¼t øke;
nkt hu «u {Mk¾eLkku LkkÚk fnu íku ¾{u hu . yu ðk0 4
ÃkË - 3
yu ðk Mkt ík nrhLku ÃÞkhk hu , nkt hu íku Úke ½zeyu Lk hnu ;
ðnk÷ku LÞkhk hu; yuðk0 xuf.
{rn{k nrhLkkuhu Mkkhe ÃkuXu òýu, {Lk yr¼{kLk íkuLkku ÷uþ Lk ykýu;
nkt hu hnu çkú ñMðYÃk {íkðk÷k hu . yu ðk0 1
LkkLkk {ku xk ¼su su nrhLku , {Lk f{o ð[Lku ÿZ fheLku ;
nkt hu íku Lku Ãkku íkkLkk fhíkkt òýu Mkkhk hu . yu ðk0 2
yu ðk íku Mkt íkLku ðrMkÞu hu ÃkkMku , sL{ {hýLkku Mkt ¼ð LkkMku ;
nkt hu ðhMku y¾t z íku çkú ñhMk Äkhk hu , yu ðk0 3
yu Mkt íkLku íku Mku ðu su «kýe, «u { «íkerík Wh{kt hu ykýe;
nkt hu «u {Mk¾e fnu Wíkkhu ¼ð Ãkkhk hu , yu ðk0 4
ÃkË - 4
yu ðk Mkt íkLke çkr÷nkhe hu , nkt hu su Lku økw ý rhÍÞk røkhÄkhe hu ; yu ðk0 xu f.
fk{¢ku Ä ÷ku ¼ {Lk{kt Lk ykýu , Mkku Lkw t Lku Äq ¤ íku Mk{ fhe òýu ;
nkt hu su Lku økeíkkS økkÞ Au Ãkku fkhe hu . yu ðk0 1
nrh rðLkk çkeòu ½kx Lk ÷køku , ÷ku ¼ ÷nhLkku ÷u þ Lk ÷køku ;
nkt hu Lkkhe Lk þfu LkÞý çkký {khe hu . yu ðk0 2
çkú ñrðãk su Lku ÿZ fhe Mkkt Äe, ®Ãkz çkú ñkt zLke íkShu WÃkkÄe;
nkt hu ¼q ík«kýeíkýk nu íkfkhe hu . yu ðk0 3
çkú ñMðYÃk{kt hnu rLkíÞ LnkÞk, «økx nrhøkw ý{kt r[íkzkt nhkÞkt ;
nkt hu «u {Mk¾e yu ðk Mkt íkku WÃkh ðkhe hu . yu ðk0 4
hkøk : økhçke ÃkË - 1
(h½wÃkrík hk{ ÁËk{kt hußÞkuhu yu Zk¤)
ðnk÷k íkkhe {qhrík {Lk {kLke hu, ðþ feÄe Au÷ økw{kLke. ðnk0 xuf.
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
275 276
{Lk{ku nLk {ku h÷eðk¤k hu , {h{k¤k ykt ¾z÷eLkk [k¤k hu ;
fk{ýøkkhk Au÷ Akuøkk¤k. ðnk0 1
ðnk÷e ÷køku Au {w ¾Lke ðkýe hu , íku ýu ÷eÄw t Au {Lk {kYt íkkýe hu ;
nwt íkku nkÚk ík{khu ðu[kýe. ðnk0 2
nw t íkku nkhe Lku Ëku he ík{khe hu , òô íkLk {Lk ÄLk çkr÷nkhe hu ;
{Lku øk{eÞk Aku røkrhÄkhe. ðnk0 3
ík{u Aku {khk «kýykÄkhk hu , {khe ykt ¾z÷eLkk íkkhk hu ;
Aku «u{Mk¾eLku ÃÞkhk. ðnk0 4
ÃkË - 2
ðnk÷k íkkhe ðkíkze ðnk÷e ÷køku hu , {kYt Mkkt ¼¤íkkt
Ëw:¾ ¼køku; ðnk0 xuf.
íkkhk {w ¾{kt {ku nLk ðu ÷e hu , Mkkt ¼¤íkkt ÚkR nw t íkku ½u ÷e hu ;
ík{u ðk¤e Au ht økzkLke hu ÷e. ðnk0 1
òu R ík{Lku íku òËðhkÞ hu , {kYt ni zw t íku xkZw t ÚkkÞ hu ;
{kYt {Lk {¤ðkLku ånkÞ. ðnk0 2
íkkhe ðkíkku ÷køku {Lku ðnk÷e hu , nw t íkku fu { fhe ykðw t [k÷e hu ;
íkkhu çkku ÷u çkkt Äe {Lku Ík÷e. ðnk0 3
y÷çku ÷k {t rËh {khu ykð hu , ðkíkku Mkkt ¼¤ðkLkku Au ¼kð hu ;
ðnk÷k «u {Mk¾eLkk Lkkð. ðnk0 4
ÃkË - 3
Au ÷k íkkhk Aku øk÷kÃkh ðkhe hu , ðnk÷e ÷køku Au {w hrík íkkhe; Au ÷k0 xu f.
Ãkkíkr¤Þk Ãk÷ðx ðk¤e hu , ykðe W¼k Aku ðLk{k¤e hu ;
yku hk ykðku Lku ÷esu íkk¤e. Au ÷k0 1
íkkhk WhÃkh {ku ríkLke {k¤k hu , Yzk ÷køkku Aku LkkÚk ÁÃkk¤k hu ;
r[¥k [ku hu Au Lku ýkLkkt [k¤k. Au ÷k0 2
{Lk {kLÞk Aku y÷çku ÷k hu , ðnk÷k ÷køkku Aku ht økLkk hu ÷k hu ;
ykðku {¤eÞu Mkw t Ëhðh Au ÷k. Au ÷k0 3
nw t íkku {ku ne Ãkk½z÷eLku Au zu hu , {kYt {Lkzw t Vhu ík{ fu zu hu ;
«u {Mk¾e íku {¤ðkLku íku zu . Au ÷k0 4
ÃkË - 4
Lku ýk{kt LkkÚkS ykðku hk¾w t hu , {khk «ký ðkheðkhe Lkkt ¾w t ; Lku ýkt 0 xu f.
nðu rLkr{»k Lk {u ÷w t LÞkhk hu , Aku SðLk «ký n{khk hu ;
{khku sLk{ Mkw Äkhku Lku ÃÞkhk. Lku ýk0 1
{khu ík{Úke ðnk÷w t Lkrn fku R hu , hk¾w t Sð÷zk{kt «ku E hu ;
ík{ ðeLkk {Yt nw t íkku hku R, Lku ýk0 2
{khku MkV¤ sLk{ ík{u feÄku hu, Yze heíku {U Õnkðku ÷eÄku hu;
søk WÃkh íkU zt fku ËeÄku . Au ÷k0 3
{U íkku Mknw Úke xk¤e «erík hu , ðnk÷k òýe ík{khe herík hu ,
nðu «u {Mk¾e søk Síke. Lku ýk0 4
ÃkË - 5
ykt ¾z÷e{kt ykf¤k {kt ÚkkßÞku hu , ðnk÷k {ku h÷ze {eXe ðkßÞku ; ykt ¾0 xu f
{khk Lku ýkt ík{kYt Äk{ hu . y÷çku ÷k hnku ykXku ò{ hu ;
Lkð ykðeÞkt ¢ku Ä Lku fk{. ykt ¾. 1
ík{ rðLkk çkeswt Lkrn ¼k¤wt hu, yuðe yktxe nwt {Lk{kt ðk¤wt hu;
ík{u fhßÞku {kÁ WÃkhk¤w t . ykt ¾. 2
íkkhe {q hrík {Lk{kt ÄkÁ hu , nw rþÞkh hnw t Lkrn nkÁ hu ;
fk{ ¢ku ÄLku økhËLk {kYt . ykt ¾. 3
ðnk÷k ík{ [hýu rþh Lkk{e hu , yu ðk rð[khLku nw t Ãkk{e hu ;
{éÞk «u {Mk¾eLkk Mðk{e. ykt ¾. 4
ÃkË - 6
{Lkku nh ðu øk¤k Lkne {u ÷w t hu , {U íkku çkkt æÞw t Au ík{ Mkt øk çku ÷w t ; {Lkku 0 xu f
ðnk÷k yuf xf hnwt nwt íkku òuR hu, r[íkð]r¥k íku ík{{kt «kuRhu;
íkkhe {q hrík{kt nw t íkku {ku ne. {Lkku 0 1
ðnk÷k ÓËÞ f{¤{kt ½k÷e hu , çkkt Äw «u { Ëku rhÞu Ík÷e hu ;
LkxðhS Lk þfku [k÷e. {Lkku 0 2
þk MkkYt {ku Ìkw t {Lk Ãku ’÷w t hu , ðk÷{ Lk rð[kÞw O ðu ’÷w t hu ;
nðu ûký yu f ÏÞk÷ Lk {u ÷w t . {Lkku 0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
277 278
íkkYt YÃk ÓËÞ{kt Äkhe hu , Lkrn Ãkhýe nw t hne Aw t fw t ðkhe hu ;
ðnk÷k «u {Mk¾e Aw t ík{khe. {Lkku 0 4
ÃkË - 7
{ku nLk {khe «eík ík{Mkt øk ÷køke hu , nðu ÚkR nw t Ãkq hý çkz¼køke; {ku n0 xu f.
{khu MkhðMk Mkw t Ëh ~Þk{ hu , ík{ rðLkk íku çkesw nhk{ hu ;
{Lk {kLÞk Aku Ãkq hýfk{. {ku n0 1
ík{u [k÷ku Aku Mkw t Ëh [k÷u hu , nu íku nMkeLku nu hku Aku ðnk÷u hu ;
{Lku yu Mkw ¾ rLkþrËLk Mkk÷u . {ku n0 2
ík{ ËeXu ½ýw t Mkw ¾ ÚkkÞu hu , yýËeXu íku Ë÷zw t Ëw ¾kÞu hu ;
ðnk÷k rðLkk nðu Lk hnu ðkÞu . {ku n0 3
{khu y¾tz hnku røkrhÄkrh hu, {khk yðøkwrýÞkLku rðMkkhe hu;
«u {Mk¾e Au ËkMke ík{khe. {ku n0 4
ÃkË - 8
÷kze÷k ÷k÷S ykðku yku hk hu , ¾ku Mkw t Ãkk½z÷e{kt íkku hk; ÷kze0 xu f.
þq hk Ãkw hk Aku ~Þk{ Mkt økkÚke hu , yu ðzk þw t hu zhku yçk¤kÚke hu ;
yku hk ykðku fXý fhe Akíke. ÷kze0 1
ðnk÷k ykðku Lku «kýykÄkh hu , Ëu ¾kzw t yLkw Ãk{ Mkkh hu ;
yu f LkkLkfze Au Lkkh. ÷kze0 2
ÁÃkk¤e Au Mkw t Ëh íkLk{kt hu , ík{ fksu fhu íkÃk ðLk{kt hu ;
ík{Lku ðhðkLkw t Au {Lk{kt . ÷kze0 3
ðnk÷k r[íkð] r¥k yu Lkw t Lkk{ hu , yu Lku Ãkhýu íku Ãkq hýfk{ hu ;
ðnk÷k «u {Mk¾eLkk ~Þk{. ÷kze0 4
hkøk : økhçke ÃkË - 1
ðt Ëw Ëw øko Ãkw h Äk{, Mkw t Ëh þku ¼u ½Lk~Þk{Lkw t òu ;
Ãkh{ ÃkkðLk yr¼hk{, f] »ý Ãkq hý fk{Lkw t òu . 1
«økx Ãkw Á»kku ¥k{hkÞ, hksu økZÃkw h{kt ©enrh òu ;
su Lku rLkøk{ Lku rík økkÞu , rLks RåAkyu Ëu n Ähe òu . 2
yûkhÃkrík yrðLkkþ, ykÔÞk fYýk fhe yrík òu ;
feÄku økZÃkw h rLkðkMk, ðhýe ðu þu Lki rüf srík òu . 3
ÄLÞ W¥k{ LkhËu ð, ½u h hkÏÞk ½Lk~Þk{Lku òu ;
ÃkrhÃkq hý fhe Mku ð, ðþ feÄk Mkw ¾Äk{Lku òu . 4
W¥k{ òýeLku rLks ¼õík, ðþ ÚkÞk rLks ËkMkLku òu ;
ðhýe yríkþu rðhõík, hÌkk y¾t z fhe ðkMkLku òu . 5
feÄw t yrÄf økZÃkw h, Mkkík Ãkw he [kh Äk{Úke òu ;
«u {kLkt Ë fu ’ s{ Ëq h, ¼køku økku ÃkeLkkÚk Lkk{Úke òu . 6
ÃkË - 2
ÄLÞ W¥k{ Ëhçkkh, ÄLÞ yku hzkLke yku Mkhe òu ;
ÚkÞku {w Âõík Ëkíkkh, y¾t z hksu íÞkt ©enrh òu . 1
ÄLÞ yku hze yLkw Ãk, «eíku Ãkku Zu ¼økðkLk ßÞkt òu ;
ÚkR yûkhMðYÃk, Mkt ík Äkhu rLkíÞ æÞkLk íÞkt òu . 2
ÄLÞ ®Lkçkð] ûk Akt Þ, ½ku ze Vu hu nrh Vhíkk òu ;
sLk ºkÃkík Lk ÚkkÞu , ÄLÞ ËhþLk fhíkkt òu . 3
ÄLÞ ÄhýeLkkt ¼køÞ, ÄLÞ økZÃkw h Äk{Lku òu ;
ÄLÞ nrhsLk øk] n íÞkøk, fhe rLkh¾u ½Lk~Þk{Lku òu . 4
ÄLÞ økZÃkw hLkkt ÷ku f, ÄLÞ nrhsLk LkhLkkheLku òu ;
ÚkÞkt Mkhðu yrðþku f, «økx rLkhÏÞk røkrhÄkheLku òu . 5
ÄLÞ Ãkq ßÞk fhe ÃÞkh, Ä{o fw t ðh Mkw ¾ft ËLku òu ;
«eíku Ãku ’hkÔÞk nkh, ÄLÞ ÄLÞ «u {kLkt ËLku òu . 6
ÃkË - 3
ÄLÞ Ëw øko Ãkw h Äk{, ÄLÞ W¥k{ Lkhu þS òu ;
{rn{k yrÄf yr¼hk{, økw ý økkÞ su Lkk þu »kS òu . 1
ÄLÞ økZÃkw hLke þu he, ÄLÞ økZÃkw hLkk ðkMkLku òu ;
nrh [kt ¾rzÞku Ãku he, [k÷e òÞ ½u h ËkMkLku òu . 2
ÄLÞ økt økk WL{¥k, rLkíÞ LnkÞu nrh Lkeh{kt òu ;
Mkt øku {w rLkðh Mk{hÚk, ÷E h{u nrh íkeh{kt òu . 3
fhu ÷e÷k çknw ¼kík, çku Mke økt økk {æÞ Ãkq h{kt òu ;
økkÞu rfhíkLk fhe ¾kt ík, Ãkkzu íkk¤e çknw Mkq h{kt òu . 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
279 280
ÄLÞ økt økkLkku ½kx, ÄLÞ ¾¤¾r¤Þk Lkk{Lku òu ;
ÄLÞ LkkhkÞý öËLke ðkx, hÚk nkt fðku ½Lk~Þk{Lku òu . 5
LnkÞeLku {w rLkðh ÷R MkkÚk, nrh ykðu rLks{ÿ{kt òu ;
þku ¼u «u {kLkt ËLkku LkkÚk, su { íkkhk {æÞ [t ÿ{k òu . 6
ÃkË - 4
ÄLÞ Ãkw hLke çkòh, ÄLÞ ÷û{eLkku çkkøk Au òu ;
ÚkRLku yï yMkðkh, òÞu SðLk òu Þk ÷køk Au òu . 1
ÄLÞ ykt çkkLke Akt Þ, ÄLÞ çku Xf çku Mku nrh òu ;
Mkt ík feíko Lk íÞkt økkÞ, rLkh¾u LkkÚkLku Lku ýkt ¼he òu . 2
økw t Úke økw ÷kçkLkk nkh, Mkt ík Ãku ’hkðu «eíkMkw t òu ;
çkkt Äu çkksw fhe ÃÞkh, ½k÷u økshk hMk heíkMkw t òu . 3
Mkt ík økkÞu feíko Lk ðksu , Ëku fz Mkkht økeÞku òu ;
{u ðk s{u SðLk, fu ¤kt ÿkûk Lkkht økeÞku òu . 4
ÄLÞ hkÄkLke ðkð, ÄLÞ çkkøk hkÄkíkýku òu ;
nrh òÞ fhe ¼kð, yrík {rn{k íku Lkku ½ýku òu . 5
Ãkw hý Ãkw h»kku ¥k{ Ëu ð, yu { rð[hu økZÃkw h{kt òu ;
{ku xk {w rLkðh fhu Mku ð, «u {kLkt Ë íkku nsq h{kt òu . 6
ÃkË - 5
hksu økZÃkw h {nkhks, Ãkq hýçkú ñ Ãkh{kík{k òu ;
ykÔÞk økheçkrLkðks, yu íkku yûkhLkk ykík{k òu . 1
AkÞku «çk¤ «íkkÃk, fÌkku Lkð òÞu hMkLkk òu ;
feÄku yÄ{o WÚkkÃk, ðkøÞk zt fk yrík sþLkk òu . 2
{kÞko yMkw h yÃkkh, fk{ ¢ku ÄkrËf ðkt fzk òu ;
Mkw h yMkw h LkhLkkh, su Lku ykøku Mknw hkt fzk òu . 3
{ík Ãkt ÚkLku {kÚku {u ¾, {khe ÷eÄk sLk Aku zðe òu ;
{w t zT Þk ft Rf økw Y ¼u ¾, Ãkkzâk {knt íkLku økku zðe òu . 4
ykÃke Ãkh[k yLkq Ãk, {krÞf {íkLku W¾kzeÞk òu ;
Sð {kÞk çkú ñ \Ãk, sÚkkhÚk íku Ëu ¾kzeÞk òu . 5
Mk{krÄ{kt Mknw Äk{, Ëu ¾kzâkt LkhLkkhLku òu ;
yu ðk MknòLkt Ë ~Þk{, «økxâk «u {kLkt Ë fkhýu òu . 6
hkøk : Äku¤ ÃkË - 1
ík{u hu WØð fnu òu yu x÷e hu , òRLku ðnk÷kSLku ðkík òu ; ík{u 0 xu f.
ík{Lku Lkøkýk y{u òÛÞk Lkne hu , rðïkMk ËRLku feÄe ½kík òu . ík{u 0 1
y{Lku A¤ fheLku ík{u Au íkÞko hu , {ku nLk ðkRLku {Äw he ðu ý òu ;
ðkt Mkr¤Þu ðu ÄeLku {Úkw hkt økÞk hu , ËRLku Ëw :¾zkt rËLk hu ý òu . ík{u 0 2
y{u þwt òýwt su yÄð[ {u÷þku hu, nuíku fheLku nhþku «ký òu;
ÔÞkÄíkýe Ãku hu ðU Äe økÞk hu , {khe f{¤LkÞLkLkkt çkký òu . ík{u 0 3
ík{Lku Wh WÃkh y{u hk¾íkk hu , òu íkkt rLkíÞ rLkíÞ Lkð÷u Lku n òu ;
ík{ Ãkh íkLk {Lk «ký ÷R ðkhíkkt hu, íku ík{u rLkhËR ËeÄku Aun òu. ík{u0 4
ËÞk sheÞu nrh ykðe Lkne hu , íkku zíkkt çkk¤Ãkýkt Lke «eík òu ;
rLkhËR «u {kLkt ËLkk LkkÚkS hu , þw t ½ýw t fneyu {ku nLk {eík òu . ík{u 0 5
ÃkË - 2
WØð ðú sðrLkíkkLke rðLkíke hu , fnu òu f] »ýSLku sYh òu ; WØ0 xu f.
ðnk÷k ðú sðrLkíkkLkk Lku ýÚke hu , ík{Lku Lk ½xu hnu ðw t Ëq h òu . WØ0 1
ík{u nrh ðú sðkMkeLkk «ký Aku hu , «ký ðeLkkLkku Lkð hnu Ëu n òu ;
Lkeh rðLkk Lk Sðu {kA÷e hu , yu ðku ðú sðkMkeLkku MLku n òu . WØ0 2
y{Lku yu { fne nrh ík{u [k÷eÞk hu , n{ýkt ykðw t Aw t ík{ ÃkkMk òu ;
{Úkw hk{kt {k{kLku ykðw t {¤e hu , «ký hÌkk Au yu rðïkMk òu . WØð0 3
òu nrh ykðe ÃkkAk Lkne {¤ku hu , y{u íkhík íkSþw t «ký òu ;
yu ykt xe nrh ðú syçk¤kíkýe hu , íku ík{u òý òu .
~Þk{ Mkw òý òu . WØð0 4
Mkw Lkk økku fw ¤{kt øk{íkw t LkÚke hu , ½h ðLk Mkhðu ¾kðk ÄkÞ òu ;
«u{kLktËLkk ÃÞkhk ík{ ðeLkk hu, Ãk¤ yuf fÕÃk Mkhe¾e òÞ òu. WØð0 5
ÃkË - 3
òRLku WØð fnu òu fnkLkLku hu , ík{ ðeLkk økku fw ¤ðkMke ÷ku f òu ; òE0 xu f.
¼ku sLk ¾kLk ÃkkLk rLkÿk íkShu , Mkhðu fhu ík{khku þku f òu . òE0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
281 282
sþku Ëk þku fu fhe Mkw fkR økÞkt hu , Lku ýu yt Ä ÚkÞk Au Lkt Ë òu ;
yu f ðkh ykðeLku sw ðku u nrhhu , ÃkkAk òòu ykLkt Ëft Ë òu ; òE0 2
ík{ ðeLkk øðk÷ çkk¤ ð÷¾kt fhu hu , ík] ý íkS Íq hu ík{khe økkÞ òu ;
Ëq Ä Lk Äkðu LkkLkkt ðkAzkhu , ík{ ðeLkk þku fu ÔÞkfw ¤ ÚkkÞ òu . òE0 3
ík{ ðeLkk ð] LËkðLk LkÚke þku ¼íkw t hu , þku fu Mkw fkýe ðLkðu ÷ òu ;
ðLk{kt Ãkþwt Ãkt¾e ÔÞkfw¤ Vhuhu, ík{ ðeLkk LktËfwtðh y÷çku÷ òu. òE0 4
rðhnu Ãkt ¾e Ãký LkÚke çkku ÷íkkt hu , fku Þ÷ þw f Mkkhefk {ku h òu ;
«u {kLkt ËLkk LkkÚk hkS fhku hu , yu f ðkh ykðe Lkt Ërfþku h òu . òE0 5
ÃkË - 4
y{Lku WØð nrh çknw Mkkt¼huhu, fþwtÞu fk{ Lk ÷køku nkÚk òu; y{0 xuf.
hku íkkt hku íkkt òÞu rËLk hkíkzehu , nðu õÞkhu Lku ýu Ëu ¾þw t LkkÚk òu . y{0 1
y{Lku çknw nu íku çkku ÷kðíkk hu , ðhMke y{] ík Mkh¾kt ðu ý òu ;
Mkk{w t çknw nu íku fhe nu híkkhu , {¤íkk ~Þk{r¤Þku Mkw ¾Ëu ý òu . y{0 2
WØð nrhLkw t nMkðw t çkku ÷ðw t hu , su nrh fhíkk y{Mkw t rðnkh òu ;
íku ßÞkhu y{Lku WØð Mkkt ¼hu hu , íÞkhu Lknª Ëw :¾íkku
ðkh Lku Ãkkh òu . y{0 3
WØð yk øku ze Lku ðkt Mk¤e hu , ÷RLku òíkk [khðk økkÞ òu ;
ðLk{kt ðkíkk {ku nLk {ku h÷ehu , Mkkt ¼¤eLku òíkkt {¤ðk íÞkt Þ òu . y{0 4
yk ÃkkËw fk Ãku nu he ykðíkkhu , nh¾u òu íkkt nrhLke [k÷ òu ;
su { su { Mkkt ¼hu íku { ÚkkÞ ðu ËLkkhu , «u {kLkt Ë fnu
røkrhÄh÷k÷ òu . y{0 5
hkøk : Äku¤ ÃkË - 1
y÷çku ÷k ykðku yku hk, ykt ¾zr÷{kt hk¾w t ðnk÷k;
íkLk {Lk ÄLk {kYt , ík{Ãkh ðkhe Lkkt ¾w t ðnk÷k. 1
Mkw t Ëh MðYÃk YÃk, Lku ýkt ¼he rLkh¾w t ðnk÷k;
Lk¾rþ¾ rLkh¾eLku , ni u t zk{kt nh¾w t ðnk÷k. 2
WÃk{k fne Lk òÞu , yu f hMkLkkÞu ðnk÷k.
rLkøk{ þkhË þu »k, Lku rík fne økkÞu ðnk÷k. 3
Lk¾Lke [t rÿfk òu R, Íkt ¾k [t ÿ Mkq h ðnk÷k;
fku rxf ft ËÃko òu R, ÷kS hÌkk Ëq h ðnk÷k. 4
ËeXk{kt íkku fkt R LkÚke, WÃkhÚke ÷økkh ðnk÷k.
{kt ne íkku ÔÞkÃkeLku hÌkku , íku sLkku yt çkkh ðnk÷k. 5
{Lk íkku LkXkYt {kYt , íku {kt Lkð ÷køku ðnk÷k;
h{íkk s{íkk òu ðw t , ykt ¾zr÷Lku ykøku ðnk÷k. 6
Lkðk Lkðk þýøkkh, MkSLku ÃkÄkhku ðnk÷k;
çk¤ðt ík çkku ÷kðeLku , íkkÃk rLkðkhku ðnk÷k. 7
½ýk hu rËðMkLkkt íkh~Þkt , Lku ýkt ºkÃkík fhku ðnk÷k;
«u {kLkt Ë fnu ËhþLk, ËR Ëw :¾ nhku ðnk÷k. 8
ÃkË - 2
Lkð÷ MkLku rn Aku S, [íkw h Mkw òý ðnk÷k;
þkLku fksu íkhíkk nªzku , SðLk «ký ðnk÷k. 1
Ãkhkýu r«íkz÷e Ãku nu ÷e, þk MkkÁt feÄe ðnk÷k;
ðk’÷Ãk Ëu ¾kze y{Lku , Ãkhðþ feÄe ðnk÷k. 2
ykðz÷k íkku òÛÞk Lkku íkk, yt íkhLkk yku Ak ðnk÷k;
Au ÷ðh Au n ËeÄku , ykÃkeLku ¼hku Mkku ðnk÷k. 3
fku ÷ çkku ÷ {kt ne fþku , LkÚke yu fu Zt øk ðnk÷k;
þw t Mk{SLku {ku xk, {w rLk fhu Mkt øk ðnk÷k. 4
Mkkøkh Mkq íkk ðkt Mku Vhu , þku ¼k ¼k¤e ðnk÷k;
y{u íkku òu R rð[khe, nðu økkt X ðk¤e ðnk÷k. 5
LkøkýkÚke Lku n fhðku , yu s {ku xe ¼w ÷ ðnk÷k;
{kýMk {kýMk {¤e, fhe ykÃku {w ÷ ðnk÷k. 6
AÃkkðe AÃke Lk hnu , yt íkhLke ykþ ðnk÷k;
Ëkçke Ëw çke Lkð hnu , fMíkw heLke ðkMk ðnk÷k. 7
çkesu {Lk {kLÞw t yu íkku , òÛÞw t çknw Lkk{e ðnk÷k;
rðMkkhe Ëu þku {kt y{Lku , «u {kLkt ËLkk Mðk{e ðnk÷k. 8
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
283 284
ÃkË - 3
~Þk{r¤ÞkS þhýkøkíkLke, rðLkrík Mkkt ¼¤ku ðnk÷k;
nu íku þw t çkku ÷kðe y{Lku ,yu f ðkh {¤ku ðnk÷k. 1
Ëk{ rðLkkLke y{u , ËkMkeÞku ík{khe ðnk÷k;
Sðík LkkÏÞw t Au y{u , ík{Ãkh ðkhe ðnk÷k. 2
ík{ yhÚku feÄku y{u , Mkt MkkheÞku Íu h ðnk÷k;
Mkne feÄk rþh Mkkxu , yu {kt LkÚke Vu h ðnk÷k. 3
SðLk Sðz÷ku òþu , yu íkku fw hçkký ðnk÷k;
ík{Lku {¤kþu Lkrn, yu íkku rLkùu òý ðnk÷k. 4
ð@Lke ¼q {e{kt {khe, ð@íkýe {u ¾ ðnk÷k;
y÷çku ÷k yu ðe ðú s, yçk¤kLke xu f ðnk÷k. 5
yu { òýe síkLk fhþku , íÞkhu Mkw ¾ Úkkþu ðnk÷k;
ò¤ÔÞk ðeLkk íkku SðLk, Sðz÷ku òþu ðnk÷k. 6
çknw Lkk{e rçkYË ík{kYt , Mkt ¼k¤eLku ÷u òu ðnk÷k;
y{Lku fu ðw t ½xu íku , hkSÚkfk fnu òu ðnk÷k. 7
y{u íkku ík{khu nrh, nu íku çkt Äkýk ðnk÷kt ;
«u {kLkt ËLkk LkkÚk nkÚk, ík{khu ðu [kýkt ðnk÷k. 8
ÃkË - 4
Lkxðh Lku ýkt y{khkt , YÃk{kt ÷ku ¼kýkt ðnk÷k;
Ãkkíkr¤ÞkS Ãkhðþ feÄkt , «eíku Ãkhku ðkýkt ðnk÷k. 1
{w ¾Lkk {hf÷zk{kt , {ku nLke ÷økkze ðnk÷k;
òu Þk ðeLkk st Ãk Lk ÚkkÞu , Lku ýu xu ð Ãkkze ðnk÷k. 2
òËðhkÞ òu R ík{khe, øksøkrík [k÷ ðnk÷k;
[kt ¾zr÷Lku [xfu , ðÄkÞw o ½ýw t ðnk÷ ðnk÷k. 3
Lke÷ f÷u ðh òu R, {Lk {kYt {ku Ìkw t ðnk÷k;
{¤ðkLkw t ÚkkÞu ½ýw t , fu { òÞu fÌkw t ðnk÷k. 4
frx Ãkeíkkt çkh Wh, Wíkhe yLkw Ãk ðnk÷k;
©eðíMk fki Míkw ¼ {ýe, þku ¼u Mkw ¾YÃk ðnk÷k. 5
ðËLk «¼k{kt ne, þku ¼k Au LkðeLk ðnk÷k;
fw Ë Lku «ðk÷kt þw f, yk®÷økLk {eLk ðnk÷k. 6
Ëe½o WËkh ¼w ò, ¼õík ¼Þnkhe ðnk÷k;
{Lk yr¼÷k¾ Mkhðu , Ãkw hku Lku y{khe ðnk÷k. 7
y¾t z yu ðkLku yu ðk, ykt ¾z÷e{kt hu nu òu ðnk÷k;
«u {kLkt ËLkk Mðk{e rLkíÞ, ËhþLk Ëu òu ðnk÷k. 8
hk„ „hƒe …Ë - 1
(økkufw¤ ðunu÷k ÃkÄkhòu hu yu Zk¤)
‚w ¾™k ‚k„h ©enrhhu , ‚nò™t ËS Ä{o fw {kh ~Þk{ ‚w ¾. xu f.
Ä{o fw ¤u «„x Ú k Þk ©e f] » ýShu ;
fhðk …k{h …rŒŒ yku Äkh ~Þk{. ‚w ¾0 1
…Â ù{ ¼q r { Œu …k ð™ fhe hu ;
„w so h ‚ku hX ykrË Ëu þ ~Þk{. ‚w ¾0 2
r ™s{Œ ÿZ fhe ™u M Ú k k …™ fÞk u o hu ;
rð[Þko ™x™k„h Ähe ðu »k ~Þk{. ‚w ¾0 3
™k i Œ{ r ™s¼õŒ™u ‚w ¾ yk …e Þk t hu ;
yk…e rËÔÞ y÷ki rff áÂü ~Þk{. ‚w ¾0 4
r ™sf] Œ Äk { ‚ðu o Ëu ¾k ze Þk t hu ;
‚ðu o {w õŒŒýe íÞkt ‚] Âü ~Þk{. ‚w ¾0 5
{k r Þf {Œ Œu yr Œ ¾t z™ fÞk o hu ;
Ëu ¾kze r™s «ƒ¤ «Œk… ~Þk{. ‚w ¾0 6
¿ k k ™ ði hk ø Þ ™u ¼Â õŒ Ä{o ™u hu ;
feÄkt ŒÁý f¤e{kt yk… ~Þk{. ‚w ¾0 7
Þ¿ k fhe  î s Œ] ó fÞk o hu ;
yk…e ËÂûkýk ƒnw Ëk™ ~Þk{. ‚w ¾0 8
fe Äk t {t r Ëh Œu ©e f] » ý™k t hu ;
Œu {kt …ÄhkÔÞk ¼„ðk™ ~Þk{. ‚w ¾0 9
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
285 286
fe Š Œ ƒnw r ðM Œk he ÷k u f{k t hu ;
fhðk y„ýeŒ s™ WØkh ~Þk{. ‚w ¾0 10
Ú k k u ze ðÞ{k t ÷e ÷k ƒnw fhe hu ;
Œu ™ku þu »k ™ …k{u …kh ~Þk{. ‚w ¾0 11
ƒnw ‚w ¾ yk …e ™u ‚w ¾e Þk t fÞk O hu ;
{u ÷e …ÄkÞko r™s Äk{ ~Þk{. ‚w ¾0 12
‚w ¾™k ® ‚Äw M ðk {e Œ{ r ð™k hu ;
™Úke nðu hnu ðkŒw t ½™~Þk{ ~Þk{. ‚w ¾0 13
nðu yk ™Þýu õÞk hu ™e h¾þw t hu ;
‚w t Ëh {q hrŒ ‚w ¾™e ¾ký ~Þk{. ‚w ¾0 14
nðu {nk Ëw : ¾{k t ½ze …¤ ðe Œþu hu ;
Œ{ rð™k «u {k™t Ë™k «ký ~Þk{. ‚w ¾0 15
…Ë - 2
yk ðw t ™k u ’ Œw t fhðw t ™k Ú k S hu ;
[kÕÞk {kh„zk{kt {u ÷e ™kÚk ykðw t . xu f
y{™u A¤ fhe ™u Œ{u Au ŒÞk O hu ;
™kÏÞkt Ëw :¾™u ËheÞu Xu ÷e ™kÚk. ykðw t 0 1
nðu y{u fu ‚k {w t òu R Sðþw t hu ;
fu ™u …k‚u sR™u ƒu ‚þw t ™kÚk. ykðw t 0 2
fu ™e ðk Œk u ‚w ýe þk t r Œ ð¤u hu ;
fu ™u yk„¤ Ëw :¾zkt fnu þw t ™kÚk. ykðw t 0 3
Ëw : ¾™k zw t „h Œu Œw xe …zâk hu ;
Ëw :¾™k ËrhÞk W÷xâk yks ™kÚk. ykðw t 0 4
y{k he á üÚ k e y¤„k Ú k Þk hu ;
‚nò™t ËS ©e{nkhks ™kÚk. ykðw t 0 5
…w ÛÞ y{k hk t ‚nw yk ðe hÌk k t hu ;
Œ{ rð™k WøÞk Ëw :¾™k zk¼ ™kÚk. ykðw t 0 6
nðu y{u y¼k „e Þk t Ú k R™u hÌk k t hu ;
nrh y{u nkÞko ‚ðu o ÷k¼ ™kÚk. ykðw t 0 7
Ëw : ¾™k r Ëð‚ ðk t ‚u õÞk t nŒk hu ;
y{u ykðw t …nu ÷w t ™ku Œw t òÛÞw t ™kÚk. ykðw t 0 8
y{u þw t òýw t su Œ{u {u ÷þk u hu ;
{nk ð™{kt ne y{khu k ‚kÚk ™kÚk. ykðw t 0 9
yk fk þ Œw xe fu { …zŒw t ™Ú k e hu ;
…] Úðe fu { ™Úke Ëu Œe {k„ ™kÚk. ykðw t 0 10
…k …e …ª z Œu fu { …zŒk u ™Ú k e hu ;
z‚Œku fu { ™Úke fk¤ku ™k„ ™kÚk. ykðw t 0 11
fXý Ak Œe fu { Vk xŒe ™Ú k e hu ;
[kÕÞk {u ÷e ~Þk{ ‚w òý ™kÚk. ykðw t 0 12
þw t ‚w ¾ ÷u ðk ™u ðk t ‚u hÌk k hu ;
òŒk fu { ™Úke …k…e «ký ™kÚk. ykðw t 0 13
Ëw : ¾™e ‚e {k Œu yk ðe hne hu ;
yu Úke Ëw :¾ ƒesw t ™ fnu ðkÞ ™kÚk. ykðw t 0 14
Ëw : ¾e Þk u «u {k ™t Ë r ð™t Œe fhu hu ;
Mðk{e fhòu y{khe ‚nkÞ ™kÚk. ykðw t 0 15
…Ë - 3
M ðk {e Ëe ™ËÞk ¤ Ak u h u ;
ËÞk ËhËe W…h ykýku ™kÚk. Mðk{e. xu f.
y{™u Œ{ r ð™k {nk Ëw : ¾ Au hu ;
Ëw :¾™e ðu Ë™k Sð™ òýku ™kÚk. Mðk{e0 1
fk u R™u Ëw : ¾e Þk u Ëu ¾e ™ð þfk u hu ;
yu ðk fku {¤ fÁýkft Ë ™kÚk. Mðk{e0 2
y{u Ëw : ¾e Þk t ™u nr h ‚w ¾e Þk t fhk u hu ;
ykðku Mðk{e ‚nò™t Ë ™kÚk. Mðk{e0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
287 288
y{™u nu Œ fhe ƒk u ÷k ðŒk hu ;
Ëu Œk «‚kËe™k Úkk¤ ™kÚk. Mðk{e0 4
nu Œu n¤ðk hne ™u ¼u xŒk hu ;
nðu õÞkhu {¤þku Ëe™ËÞk¤ ™kÚk. Mðk{e0 5
ðk ½k …k ½ …Au ze ™u Äk u Œe Þk t hu ;
Ëu Œk yt „™kt ð† WŒkhe ™kÚk. Mðk{e0 6
Ëu Œk nk h «‚k Ëe nu Œ{k t hu ;
n‚Œk ‚k{w t òu R ‚w ¾fkhe ™kÚk. Mðk{e0 7
fe Œo ™ ðk ò{k t „ðhk ðŒk hu ;
õÞkhu „kŒk „hƒe Äku ¤ ™kÚk. Mðk{e0 8
hk Sð ÷k u [™ òu R™u he ÍŒk hu ;
Ëu Œk {w ¾{kt Úke Œt ƒku ¤ ™kÚk. Mðk{e0 9
õÞk hu [hý f{¤ fÁýk fhe hu ;
Ëu Œk AkŒe{kt ‚w ¾Äk{ ™kÚk. Mðk{e0 10
{k Ú k u nM Œ f{¤ nr h {u ÷Œk hu ;
nðu õÞkhu {¤þku ©e½™~Þk{ ™kÚk. Mðk{e0 11
y{™u [hýk {] Œ fhe yk …Œk hu ;
Ëu Œk yÄhk{] Œ r™íÞ r™íÞ ™kÚk. Mðk{e0 12
¼q » k ý ð† …u he þk u ¼Œk hu ;
Ëu Œk Ëhþ™ fhe ƒnw «eŒ ™kÚk. Mðk{e0 13
yu ðk t ‚w ¾ yk …e ™u WAu he Þk t hu ;
™k™k fü Úkfe W„kÞkO ™kÚk. Mðk{e0 14
«u {k ™t Ë™k ™k Ú k {u ÷e „Þk hu ;
y{™u {ku Œ rð™k™k {kÞkO ™kÚk. Mðk{e0 15
…Ë - 4
©e nr h M ðk {e ‚nò™t ËS hu ;
ðnk÷k ðnk÷…ýw t {kt rð‚khòu hks. ©enrh0 xu f.
©e nr h ™u n r ™¼k ðý ™k Ú k S hu ;
yhS yƒ¤k™e Wh Äkhòu hks. ©enrh0 1
su Ënk zk Ú k e {k hk ™k Ú k S hu ;
…ÄkÞko Aku r™sÄk{ hks. ©enrh0 2
Œu Ënk zk Ú k e Ú k Þk t y{u Ëw : ¾e Þk t hu ;
fkt R ™ ‚w Íu ½h™w t fk{ hks. ©enrh0 3
™e h r ð™k su { {k A÷e h u ;
‚w hs rð™k su ðkt ™u ýkt hks. ©enrh0 4
{ýe hu r ð™k su ðk u yr n Vhu hu ;
Œu { Œ{ rð™k y{u ‚w ¾Ëu ý hks. ©enrh0 5
Ô Þk Ä r ðhnu ® ðæ Þk u «k ýe Þk u hu ;
‚w ¾ ™rn rËð‚ ™u hkŒ hks. ©enrh0 6
½u ÷e ‚h¾e ‚nw ½h{k t VÁt hu ;
fu ™u fneyu Ëw :¾™e ðkŒ hks. ©enrh0 7
¼k u s™ ¾k ™ …k ™ ¼w ÷e „R hu ;
™u ýu ykt ‚w ™ð ‚w fkÞu hks. ©enrh0 8
Œ{ r ð™k ni zk {k t nk u ¤e ƒ¤u hu ;
…¤ …¤ «÷Þ su ðe òÞu hks. ©enrh0 9
fw ‚w {™e ‚ßÞk Œu þw ¤e Ú k R hu ;
‚hðu …w Á»k Œu ¼ku Þt „ hks. ©enrh0 10
Œ{ r ð™k «k ý™k Ú k S h u ;
y{™u ™ „{u fu ™ku ‚t „ hks. ©enrh0 11
þe Œ¤ [t Ë™ [t ÿ™e fe hýw t hu ;
Œu su { Ëkðk™¤ ‚{ ÷k„u hks. ©enrh0 12
‚w t Ëh {t r Ëh „k u ¾ yxk he Þw t hu ;
Œu {kt {™zw t ™ð y™w hk„u hks. ©enrh0 13
yt ƒh ¼q » k ý Œk u r ð» k ‚{ Ú k Þk t hu ;
ni zkt ft …u òu R™u nkh hks. ©enrh0 14
yu ðw t òýe Ëhþ™ yk …òu hu ;
«u {k™t Ë™k «ký ykÄkh hks. ©enrh0 15
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
289 290
hk„ : „hƒe …Ë - 1
fnkðu ‚tËuþku ðús™khhu, WØðS™e ‚kÚku, ÚkÞk r™ËhÚke ™tËfw{kh hu, WØð y{ {kÚku.
WØð fnu òu yu x÷w t hu , sR™u Sð™ …k ‚;
Ëe÷k‚u Ëw :¾eÞkt ÚkÞkt , hÌkk f…xe™u rðïk‚u hu . WØð0 1
[RŒhu ® [Œk Ú k R ½ýe hu , þe Þk u fÁt W…k Þ;
rðÞku „u rð÷¾e VÁt , {khk …k…e «ký ™ òÞ hu . WØð0 2
ði þk ¾u ðh‚u ½ýe , „h{ ÉŒw ™e Ík ¤;
™eh rð™k su { {kA÷e, Œu { Ëw :¾eÞk y{u „ku …k¤ hu . WØð0 3
su Xu òÛÞw t ™r n Sðw t , òËð r ð™k sYh;
Ëkn Ëu ðk™u {u ÷òu , Œ{u ð¤e ðnu ÷k yfYh hu . WØð0 4
y» k k Zu ™k Ô Þk ™k Ú k S, „hßÞk u {u ½ {÷k h;
…hËu þu rð÷r{ hÌkk, fku R {¤e hu X„khe ™kh hu . WØð0 5
©k ðý ðh‚u ‚hðzu , ƒk u ÷u [k Œf {k u h;
fku fe÷k xWfu ½ýw t , {™u rðhn ‚Œk…u Au òu h hu . WØð0 6
hu ý yt Äk he nw t yu f÷e , „hsu ¼k Ëh {k ‚;
ðes÷ze [{fk fhu , ™rn «ký hÌkk™e ykþ hu . WØð0 7
yk ‚k u ÷k „e ÷k ÷™e , su { Œu [t ÿ[fk u h;
Sð™ s{™k fkt Xzu , õÞkhu {¤þu ™t Ërfþku h hu . WØð0 8
fk hŒf {k ‚u fnk ðe Þw t , f…x ð[™ ƒ¤ðe h;
Ëeðk¤e Ëw :¾{kt „R, ™ ykÔÞk ~Þk{ þheh hu . WØð0 9
{k „‚h {k ‚u ™r n {¤u , {k u n™ ‚w t Ëh ~ Þk {;
«ký ‚rnŒ y{u íÞk„þw t , WØðS „ku fw ¤ „k{ hu . WØð0 10
…k u » k u …nu he ™u [k ÷þw t , òu „ýe Þw ™k ¼u ¾;
ykðe™u s„kðþw t , y{u {Úkw hk{kt y÷u ¾ hu . WØð0 11
{k ½u {k u n™ fk hýu , {u ÷e ÷k u f™e ÷k s;
òu „ý ÚkR ðú sðr™Œk, Œ{u ykðku òu ðk ðú shks hu . WØð0 12
Vk „ý Vw Õ Þk u Vw ÷zu , {u hÞk yk t ƒk {nk u h;
ðehn™e yt Œh ðu Äðk, Vw ÕÞk fu þw ™k nh ™ku h hu . WØð0 13
yr Äf {k ‚u yk r ðÞk , hk {f] » ý™e òu z;
«kýM™u ne þk{¤u , …w Þko „ku …e™k ‚ðu o fku z hu . WØð0 14
su fk u R „k Þ ™u ‚k t ¼¤u , «e Œu ƒk hu {k ‚;
«u {k™t Ë™ku ™kÚkS Œu ™u , yk…þu ði fw t Xu ðk‚ hu . WØð0 15
hkøk : MkkuhX ÃkË - 1
fXý ni ÞkLkkhu fnkLk økku ðk¤, feÄkt ½u ÷kt ðu ý ðkRLku hMkk¤ hu . fX0 1
yu {Ä hkíku ðkE {ku h÷e hu , {Äw he {ku nLk÷k÷;
Mkkt ¼¤íkkt Mkw Ä rðMkhe, y{u ykÔÞkt WXe íkíkfk¤ hu . fX0 2
yu ykþ ¼Þko Mknw ykðeÞk hu , íkS ½h fw xw t çk st ò¤;
ðLk íku ze íkhAku zeÞkt , y{Lku rLkhËu R LkXku h økku Ãkk¤ hu . fX0 3
yu y{u yçk¤k ðLk yu f÷kt hu , WXu Wh rðhnLke ò¤;
«u {kLkt ËLkk LkkÚk rðLkk nðu , fw ý ÷u þu Mkt ¼k¤ hu . fX0 4
ÃkË - 2
Lkøkýk Lk ÚkRÞu hu Lkxðh Lkkð, ðnk÷k y{Ãkh ykðzku þku Ëkðhu . Lkøk0 1
yu y{u ík{khe ®ffhe hu , Ëk{ rðLkkLke {kð;
{ku nLk {Lk ð[Lk f{o fhe, y{u Ãkq sw t ík{khk Ãkkð hu . Lkøk0 2
yu ÷køke ÷økLk Aw xu Lkne hu , ßÞw t ½ý nehu ½kð.
fku R fk¤u Lkk WÃksu , ðnk÷k {eLkLku Lkeh y¼kð hu . Lkøk0 3
yu Mðkt ík rðLkk yLÞ LkehLkku hu , [kºkf {Lk LkŠn ånkð;
«u {kLkt Ë ðú ssLk [fku heLkk, [t ÿ ík{u ðú shkð hu . Lkøk0 4
ÃkË - 3
ðËLk Ëu ¾kzku hu {ku nLk {eík, fne fnkLk ðh fku {¤ [eík hu . ðË0 1
yu Lkeh Lk çkku ¤u fküLku hu , sw ðku nrh õÞkt Lke «eík;
Ãkku íkkLkw t ®MkåÞw t òýeLku , yu Au {u xkLke heík hu . ðË0 2
yu s¤{kt ðMku fw {w ËeLke hu , økøkLku ðMku þrþ þeík;
Ãkku íkkLkk MkLku rn òýeLku , Ãkku ¾u Au Lkeík Lkeík hu . ðË0 3
yu y{] ík ÃkkRLku WAu heÞkt hu , y{Lku yf¤ ySík;
«u {kLkt ËLkk LkkÚk ík{ rðLkk, Ãk÷f íku f÷Ãk rðíkeík hu . ðË0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
291 292
ÃkË - 4
{ËLk Mkt íkkÃku hu çk¤ðeh, fu { ÄrhÞu ík{ rðLkk Äeh hu . {Ë0 1
yu {æÞ hkíku y{u {krLkLke rðfx fk®÷rË íkeh
rðf¤ VYt ðLk hku ðíke hu , Lku ýu ðhMku Lkeh hu . {Ë0 2
yu økku Ãkeøký {æÞ «økxâk hu , Mkw t Ëh ~Þk{ þheh;
ðËLk [t ÿ Açke rLkh¾íkkt , {xe ðú sðrLkíkk íkLk Ãkeh hu . {Ë0 3
yu «Vw r÷ík ðLk þrþ [kt ËLke hu , rºkrðÄ ðnu Mk{eh;
«u {kLkt ËLkku LkkÚk økku Ãke Mkt øk, h{u ðLk hkMk Ár[h hu . {Ë0 4
hkøk : Ãkhs Ëuþe- ÃkË - 1
þw t òýw t hu õÞkt økÞk nrh, nrh õÞkt økÞk nrh hu õÞkt økÞk nrh; þw t 0 xu f.
©e½Lk~Þk{ {Lkku nh MksLke, nkt hu «ký {khk hu Ãkhðþ fhe. þw t 0 1
LkkÚk Lk{uhk ÚkRLku rLkMkÞko, nkthu ËÞk Lkk ykýe hu y÷çku÷ she. þwt0 2
ðkÞËk fheLku økÞk ðLk{k¤e, nkt hu Lkð ykÔÞk hu Lku nzk{kt Vhe. þw t 0 3
«u {kLkt ËLkku LkkÚk MkLku rn, nkt hu Au ÷ økÞk hu , {w sLku Aku Au íkhe. þw t 0 4
ÃkË - 2
÷¾wt fkøkr¤Þku hu ÷R òyku fkuR, nkthu ÷R òyku fkuR hu
÷R òyku fkuR; ÷¾wt0 xuf.
Ä{ofwtðh ½Lk~Þk{Lku Ëuòu, nkthu fu’òu ðk÷Ãk ík{khe y{u
SðLk òuR. ÷¾wt0 1
fÃkx ík{kYt nrh y{u òu òýíke, nkthu ykðíkeÞwt ¼ku¤e
fu hk¾íke hu XkuR. ÷¾wt0 2
Au÷ Açke÷k AuíkheLku Aun ËeÄku, nkthu «ký ÷eÄk y{khk
«eíkze{kt «kuR. ÷¾wt0 3
«u{kLktËLkk LkkÚkS ík{ rðLkk, nkthu {Yt Awt hu hkík rËLk hkuR. ÷¾wt0 4
ÃkË - 3
½Lk~Þk{ rÃkÞk «ký ÷RLku økÞk, nkthu «ký ÷RLku økÞk hu
«ký ÷RLku økÞk; ½Lk0 xuf.
Ä{o fw t ðh ½Lk~Þk{ MkLku ne, nkt hu ËeLkçkt Äw hu fu { íkku ze ËÞk. ½Lk0 1
«kýSðLk {khe Ãkez Lk òýe, nkthu yu{ fnkðu hu
¼ú¾w¼ký íkLkÞk. ½Lk0 2
ðk÷{ ðnk÷ rðMkkÞwO ûký{kt, nkthu þu ðktfu LkkÚk rLkhËÞe ÚkÞk. ½Lk0 3
«u{kLktËLkk LkkÚkS Lk ½xu, nkthu rLks ËkMkeÞku íkSLku
y¤økk hu hÌkk. ½Lk0 4
ÃkË- 4
Mkkt¼¤òu hu yçk¤kLke yhS, nkthu yçk¤kLke yhS hu
yçk¤kLke yhS; Mkkt¼0 xuf
½ze ½ze Ãk¤ Ãk¤ swøk Mk{ òÞu, nkthu ík{ rðLkk MkLkune
MkwtËh ðhS. Mkkt¼0 1
LkkÚk rðòuøkíkýe hu ðuËLkk, nkthu y{ MkkYt hk¾eíke ík{u
õÞkt MkhS. Mkkt¼0 2
©e½Lk~Þk{ ËÞkLkk Mkkøkh, nkthu ËÞk ykýku ËkMkeÃkh økehÄhS. Mkkt¼0 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚk nhku Ëw :¾, nkt hu Ëu ¾kzku ðËLk Mkw ¾MkkøkhS. Mkkt ¼0 4
hkøk : økhçke ÃkË - 1
WØðS fnu òu òR nrhLku Mkt Ëu þku hu ;
{khk «kýíkýk ykÄkh fu x÷w t f hnu òu hu . WØ0 xu f.
ðk÷{S ðeLkk ðú sLkkh rnÞk{kt f÷Ãku hu ;
ðnk÷k Lkeh rðAku Þkt {eLk yu ýe Ãku hu ík÷Ãku hu . WØ0 1
ðnk÷k [t ÿ rðLkk ßÞw t [fku h {u ½ rðLkk {ku hkt hu ;
òu ðkLku ÔÞkfw ¤ Lku ý {w ¾zkt íkku hkt hu . WØ0 2
ðnk÷k Mkw V÷ fhku {khkt Lku ý Lkkøkh Lkt Ëk hu ;
ðnk÷k nhku Lku ni ÞkLkk íkkÃk økku fw ¤[t Ëk hu . WØ0 3
ðnk÷k þhË Ãkw Lk{Lke hkík yrík YÃkk¤e hu ;
SðLkS h{kzku Lku hkMk ykðku ðLk{k¤e hu . WØ0 4
ðnk÷k s{w LkkLku íkehu ðu ý ðòzku hu ;
ðnk÷k «u {Mk¾eLkk ~Þk{ Mkt øku h{kzku hu . WØ0 5
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
293 294
ÃkË - 2
÷xfk¤k {ku nLk÷k÷ røkrhÄh ½u ÷k hu ;
þw t òu RLku {ku Ìkk ~Þk{ Mkw t Ëh Au ÷k hu . ÷x0 xu f.
ðnk÷k çkk÷ÃkýkLkk r{ºk fu ðkxze òu ðu hu ;
Mkt ¼kheLku Lkxðh÷k÷ ½ýw t ½ýw t hku u ðu hu . ÷x0 1
ykðeLku Mkw t Ëh ~Þk{ Mkw ¾zkt ykÃkku hu ;
ykÃke [hýf{¤ {nkhks Ãkku íkkLkkt ÚkkÃkku hu . ÷x0 2
økku ðk¤Lku Mkt øk ~Þk{ {ku h÷e ðkyku hu ;
ðkt Mk÷zeLku LkkËu LkkÚk Äu Lk çkku ÷kðku hu . ÷x0 3
þku ¼ku Aku Mkw t Ëh ~Þk{ s{w Lkk{kt Lkk’íkk hu ;
økku ðk¤k Mkt øku ÷k÷ íkk¤e Ëi økkíkk hu . ÷x0 4
yu ðk s{íkk Lku h{íkk {kð Lku ýk{kt hu òu hu ;
ykðe «u {Mk¾eLkk ~Þk{ ËhþLk Ëu òu hu . ÷x0 5
ÃkË - 3
{Lk{kLÞk {ku nLk÷k÷ fw t srðnkhe hu ;
ðnk÷k ðú sðrLkíkkLkk «ký Aku røkhÄkhe hu . {Lk0 xu f0
÷xfk¤k y{khk «ký ÷xfu ÷eÄk hu ,
ðnk÷k ¾øk {] øk ðt þe{kt Ìk {ku nLk ðþ feÄkt hu . {Lk0 1
ðnk÷k fku fe÷k ô[u Mðh fu {ku h çkfku hu hu ;
hrMkÞk rðLkk ¼ú {h fw ht øk yrík {Lk Íw hu hu . {Lk0 2
ðnk÷k Mkrhíkk Mkw õÞkt Lkeh ðu ÷eÞku fh{kýe hu ;
ðnk÷ku nhe økÞk Mkðo Lkk «ký fu {ku nLkËkýe hu . {Lk0 3
ðnk÷k {kÄðe fu íkfe òÞ [t Ãkku ðLkðu ÷e hu .
ík{u ykðku íkku Mkw t Ëh ~Þk{ Vw ÷u [t {u ÷e hu ; {Lk0 4
ðnk÷ku Ãku ’hku Lku [t ÃkkLkk nkh Vw ÕÞkt ykðku z{hk hu ;
ðnk÷k «u {Mk¾eLkk «ký fu ¼ku øke ¼ú {hk hu . {Lk0 5
ÃkË - 4
ht øk¼eLkk Mkw t Ëh Au ÷ ykðku Lku ðnk÷k hu ;
hrMkfLkk SðLk«ký Aku Lkt Ë÷k÷k hu . ht øk0 xu f
÷xfk¤k ÷xfk {kt Ìk {Lkzkt ÷eÄkt hu ;
{ku nLkS {ku h÷e {kt Ìk fk{ý feÄkt hu . ht øk0 1
ík{ MkkÚku Mkw t Ëh ~Þk{ «eík çkt Äkýe hu ;
ík{Lku òu RLku òËðhkÞ nw t ÷ku ¼kýe hu . ht øk0 2
yMk{kLke ht øku Ãkk½ fu þrhÞk ò{k hu ;
Mkw Úký÷e òu ô ~Þk{ hku ’Lku {w t s Mkk{k hu . ht øk0 3
fkLku fw t z¤ {ku íkeLkk nkh çkksw çkt Ä Í¤fu hu ;
fhÃkkU [e ft Ëku hk òu ðkLku {Lk {kYt ÷¤fu hu . ht øk0 4
÷xfíkk [k÷ku Lku ÷k÷ fu ½w ½Yt ½{fu hu ;
òu Þu «u {Mk¾eLkk ~Þk{ ðòzku Lku X{fu hu . ht øk0 5
hkøk : økhçke ÃkË - 1
(hkSLkk {neLkkLkku Zk¤)
Mk¾e fXý ni ÞkLkku fnkLk {u ÷eLku [kÕÞk hu ;
nðu ~Þku hu fYt WÃkkÞ fu { hnu ÍkÕÞk hu . 1
Mk¾e hrMkÞu íkku ze «eík [kÕÞk {khe hu ;
nðu fu R Ãku hu «kýSðLk fu hk¾w t ðkhe hu . 2
Mk¾e {u ÷eLku [kÕÞk LkkÚk fu { hu ’ðkþu hu ;
hrMkÞk rðLkk rËðMk Lku hkík ¾kðk Äkþu hu . 3
Mk¾e ðLk{kt {ku nLk {ku h÷e fku ý ðkþu hu ;
hrMkÞk rðLkk {neLkku Ëkýe nðu fku ý Úkkþu hu . 4
Mk¾e {ku h÷e{kt {Äw hkt økeík nðu fku ý økkþu hu ;
Mk¾e hrMkÞk rðLkk yÄh y{] ík fku ý Ãkkþu hu . 5
Mk¾e õÞkhu {¤þu LkkÚk s{w Lkk íkehu hu ;
A{f÷zkt fhíkkt ÷k÷ ð¤økþu [ehu hu . 6
Mk¾e yu ðk Ëw :¾Lkk rËðMk õÞkhu ð¤þu hu ;
Mk¾e «u {Mk¾eLkku LkkÚk ykðeLku {¤þu hu . 7
ÃkË - 2
Mk¾e ðú sðkMkeLkk «kýSðLk fu { Lkk’ÔÞk hu ;
fku R {¤e Äw íkkhe Lkkh íku ýu ÷÷[kÔÞk hu . 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
295 296
Mk¾e ð¤þw t ðu nu ÷k hk{ økÞk Au fRLku hu ;
Mk¾e nu ík fhe ËeLkkLkkÚk Ëe÷kMkk ËRLku hu . 2
Mk¾e hnu íkk ykÃký ÃkkMk níkk çknw íÞkøke hu ;
Mk¾e {ku nLkSLku «eík fu MkkÚk ÷køke hu . 3
yu ðe fku ý {¤e nþu Lkkh hkÏÞk ðkE hu
fku R y÷çku ÷eLku Mkt øk hÌkk økw t ÚkkR hu . 4
Mk¾e òu R Mkw t Ëh Au ÷ fk{ý feÄkt hu ;
Mk¾e ðú sðrLkíkkLkk «ký ðþ fhe ÷eÄk hu . 5
Mk¾e nðu Lkrn ykðu Au ÷ {ku nLk hrMkÞku hu ;
Mk¾e yu økw ýðt íke LkkhLku {Lk ðrMkÞku hu . 6
Mk¾e {Lkzw t ÔÞkfw ¤ ÚkkÞ Äeh fu { ÄkYt hu ;
Mk¾e «u {Mk¾eLkku LkkÚk {¤u íkku ½ýw t MkkYt hu . 7
ÃkË - 3
yçk¤kLke yhS LkkÚkS Mkkt ¼¤òu hu ;
rð[kheLku «kýSðLk fu ðu nu ÷k ð¤òu hu . 1
{Lkzk{kt {ku nLk÷k÷S rð[khòu hu ;
õÞkt R rð÷t çk Lk fhþku LkkÚk økku fw ¤ ÃkÄkhòu hu ; h
Ëw :¾ {u xý ËeLkËÞk¤ Aku røkrhÄkhe hu ;
y{ku [hýf{¤Lke LkkÚk ËkMke ík{khe hu . 3
y{ fkhý Mkw t Ëh ~Þk{ økku ðhÄLk ÄkÞko u hu ;
MkW Ëu ¾t íkk ðú shks ft MkLku {kÞku o hu . 4
ËkðkLk¤ ÃkeÄku LkkÚk {kMke {khe hu ;
y{ fkhý ðLk{kt {kð økkÞku [khe hu . 5
ðnk÷k çkk¤ÃkýkLkkt [rhºk fu x÷kt f frnÞu hu ;
Mkt ¼kheLku {khk LkkÚk ÔÞkfw ¤ ÚkRÞu hu . 6
«eík{S «ký ykÄkh «eíku Ãk¤òu hu ;
ðnk÷k «u {Mk¾eLkk LkkÚk ðu nu ÷k {¤òu hu . 7
ÃkË - 4
hrMkÞkS hMkLkk òý ykðòu ðu nu ÷k hu ;
þw t òu RLku {ku Ìkk ~Þk{ Mkw t Ëh Au ÷k hu . 1
ÃkhËu þe MkkÚku «eíkze Lkð fheyu hu ;
rð[kheLku ðú sLkk LkkÚkS Ãkhnrhyu hu . 2
ðnk÷k su ËnkzkÚke hks økÞk Aku {u ÷e hu ;
hrMkÞk rðLkk ðú sLke Lkh Vhu Au ½u ÷e hu . 3
{Äw hu Mkw h ðkRLku ðu ý økÞk Aku {ku ne hu ;
ðkxz÷e økku Ãke øðk÷ hÌkkt Au òu R hu . 4
økku fw ¤{kt ík{ rðLkk LkkÚk ðMkeÞu hu ;
{ku nLkS y{khk «ký Vhu Au ík{ ÃkkMku hu . 5
ÄLÞ ÄLÞ íku rËðMk LkkÚk y{ Mkt øk økkþu hu ;
Ähe {ku h{w fw x {nkhks {ku h÷e ðkþu hu . 6
f] íkkhÚk fhþku LkkÚkS hMk hu ÷u hu ;
ykðe «u {Mk¾eLkk LkkÚk ð¤økþku çku ÷u hu . 7
hkøk : Xw{he ÃkË -1
çkk÷kÃkLk{U çku hkøkLk fh ËeLke hu ; çkk÷k0 xu f.
fh fh «eík {eík çkk÷kÃkLk{u t , Mkw Ä çkw Ä {ku he nh ÷eLke hu . çkk÷k0 1
©e½Lk~Þk{ Mkw t Ëhfe çkríkÞkt , AríkÞkt Au Ëe ÃkhçkMk feLke hu . çkk÷k0 2
çkkðhe VeYt {kuÞu fAw Lk Mkkunkðu, òík f÷ÃkMk{ Ãk÷ AeLke hu. çkk÷k0 3
«u{kLktË fu’ yxf hne Wh çke[, ~Þk{heMke {qhík htøk¼eLke hu. çkk÷k0 4
ÃkË - 2
çkk÷kÃkLk{U çku hkøkLke nku øki Þkt hu ; çkk÷k0 xu f
©e½Lk~Þk{ hrMkf ht øk Au ÷k, ÷hfi Þk rLkfhe økÞku Mki Þkt hu . çkk÷k0 1
òu økLk nku ík ¼¼w ík ÷økkR, ykt Mkw Lkfe {k÷k hxík hi Þkt hu . çkk÷k0 2
Ãkhík Lk [u Lk hu Lk rËLk MksLke, rçkhn çkeÚkk{u rðf¤ ¼i Þkt hu . çkk÷k0 3
«u {kLkt Ë ½Lk~Þk{ Äh{Mkw ík, fu Mke fYt {U {e÷ík Lki Þkt hu . çkk÷k0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
297 298
ÃkË - 3
{Lk{ku nLk {ku nLke {kU Ãku zkhe økÞku hu ; {Lk0 xu f
Lkxðh Lkkøkh YÃk Wòøkh, Mkw ¾Mkkøkh Lku Lkkt {khe økÞku hu . {Lk0 1
nMke {wMkfkÞufu Lkunhku ÷økkÞfu, sËwÃkrík SÞhk Lkefkhe økÞku hu. {Lk0 2
hMkW{U hMk çkMk fhefu hrMkfðh, rçkhnk yLk¤ íkLk òhe økÞku hu. {Lk0 3
«u {kLkt Ë fnu «eík çkk÷kÃkLkfe, Ãkh{ [íkw h çkeMkkhe økÞku hu . hu . {Lk0 4
ÃkË - 4
½Lk~Þk{ Mkw t Ëh {Lk nh økÞku hu ; ½Lk0 xu f
r[íkðLke{U {u hku r[¥k nh ÷eLkku , {w MkfLke{U òËw fh økÞku hu . ½Lk0 1
Mku LkLk{U Mk{w òÞ Mk÷ku Lkku , çku Lk{U çkkðhku Íøkh økÞku hu . ½Lk0 2
çkeLkwt Ëu¾u {uu íkku hne Lk þfwt yçk, yune Mð¼kð {uhku Ãkh økÞku hu. ½Lk0 3
«u {kLkt Ë nrhf] »ý Mkw t Ëh ðh, «eík Ãkw hkLke çkeMkh økÞku hu ½Lk0 4
hkøk : Xw{he ÃkË - 1
{Lk ÷u økÞku hu {Lk ÷u økÞku hu, {Lk{kunLk {uhku {Lk ÷u økÞku hu. {Lk0 xuf.
fh fh Lku n Au n Ëu MkxõÞku , {Äw Ãkw h feÞku òÞ Lku n LkÞku hu . {Lk0 1
hu Lk rËLkk {ku Þu rçkhn Mkt íkkðu , òík Lknª Ëw :¾ fkt Mkw t õÞku hu . {Lk0 2
¼ku sLk ¾kLk ÃkkLk íks ËeLkku , {Lk{Úkfu {u hu çku h ¼Þku hu . hu . {Lk0 3
«u {kLkt Ë fu ’ LkkÚk çkeLkk yçk, íkÃkíknu {u hku íkLk ßÞw t íkÞku hu . hu . {Lk0 4
ÃkË - 2
fne Lk çkLku fAw Lk çkLku hu fk’ fneÞu fAw Lk çkLku hu ; fne0 xu f.
Ëw:¾ ËkðkLk¤ ykÞu økúÌkku çkús, nrh Mkkøkh Mkw¾ ¼Þku MðÃkLku hu. fne0 1
n{Mkw t çku h feÞku ÃkÈkí{s, òu øk ÷eÏÞku íkçk fÃkx {Lku hu . fne0 2
íkkÃkh þkuf ¼R rþh fwçkßÞk, fMkh Lk hne fAw hrík {hLku hu. fne0 3
«u {kLkt Ëfu LkkÚkMkw t frnÞku , íkw { çkeLkk r{ºkrn fku Lk nLku hu . fne0 4
ÃkË - 3
çku hLk {ku he çku hLk {ku he, fw çkhe sLk{fe çku hLk {ku he; çku h0 xu f.
n{hu «kýSðLk çkMk feLku , fAw yu f xku Lkk fh çkhòu he. çku h0 1
{Lk{ku nLkfku {Lk nh ÷eLkku , fh Mkw t Ëh íkLk [t ËLk ¾ku he. çku h0 2
fh fh nkð ¼kð MkuLkLk{U, rLkh¾e çkËLk Açke [tË ßÞwt [fkuhe. çkuh0 3
«u {kLkt Ë fu ’ «¼w yçk Lknª ykðu , økku fw ¤Mkw t økÞu «erík íkku he. çku h0 4
ÃkË 4
yçk Lk SÞw t øke yçk Lk SÞw t øke, Lkt Ëfw t ðh çkeLkk yçk Lk SÞw t øke; yçk0 xu f.
~Þk{ rçkÞku øk MkÌkku Lknª òðík, òÞfu fkþe fhðík ÷eÞw t øke. yçk0 1
Þk SðLkíkU {hLk ¼÷ku nu , rð¾fku ÃÞk÷k {U ½ku he ÃkeÞw t øke. yçk0 2
h[efu r[íkk fküfe MksLke, íkk{U çku X nw íkkþ AeÞw t øke. yçk0 3
«u {kLkt Ëfku LkkÚk {e÷kðu íkku , òu {w ¾ {kt øku Mkku R ËeÞw t øke. yçk0 4
hkøk : økhçke ÃkË - 1
økku fw ¤ ykðku ©eLkkÚkS hu ,
nku S hu ðú sðrLkíkkLkk «ký ykÄkh hu ÷k÷; økku fw ¤0 xu f.
fnkðu Mkt Ëu þku ðú sðrLkíkk hu ,
nku S hu SðLk fhþku {kt ½ýe ðkh hu ÷k÷. økku fw ¤0 1
ík{ rðLkk økku fw ¤{kt øk{íkw t LkÚke hu ,
nku S hu rðhnu ÔÞkfw ¤ ðú sLke Lkkh hu ÷k÷. økku fw ¤0 2
ík{ rðLkk økku fw ¤ðkMke ½u ÷zkt hu ,
nku S hu {eLk Lkk Sðu LkehÚke çknkh hu ÷k÷. økku fw ¤0 3
ík{ rðLkk Äu Lkw t Íw hu ðLk rð»ku hu ,
nku S hu ðkAYt Íw hu ½h {ku Íkh hu ÷k÷. økku fw ¤0 4
ík{ rðLkk Ãkt ¾e ÔÞkfw ¤ ðLk rð»ku hu ;
nku S hu «u {kLkt ËLkk Lku ý Mkýøkkh hu ÷k÷. økku fw ¤0 5
ÃkË 2
÷ku [Lk ÔÞkfw ¤ ©eLkkÚkS hu ,
nku S hu òu ðk Mkw t Ëh þrþ{w ¾ nkMk hu ~Þk{; ÷ku [Lk0 xu f.
©ðý ík÷Ãku Au hu Mkw ýðk {ku h÷e hu
nku S hu ð[Lk Mkkt ¼¤ðk {Lk ½ýe ÃÞkMk hu ~Þk{. ÷ku [Lk0 1
{ku nLk {¤ðkLku ni zw íkÃku hu ,
nku S hu r«ík{ Ãkw hku y{khe ykþ hu ~Þk{. ÷ku [Lk0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
299 300
hrMkÞk hMk ÃkkRLku y¤økk ÚkÞk hu ,
nku S hu ht øk¼h h{kzeLku hkMk hu ~Þk{. ÷ku [Lk0 3
«Úk{Lke nkt Mke nðu Mkk[e Xhe hu ,
nku S hu hkMk{kt hku ðhkÔÞkt ËkMk hu ~Þk{. ÷ku [Lk0 4
«u {kLkt ËLkk LkkÚk ËÞk fhku hu ,
nku S hu ykÃkku [hýf{¤ rLkðkMk hu ~Þk{. ÷ku [Lk0 5
ÃkË - 3
{Úkw hk hnu þku {kt ík{u {kðS hu
nku S hu økku fw ¤ ÃkÄkhku fhe «eík hu fnkLk {Úkw hk0 xu f.
{Úkw hk {æÞ hkíku {u ÷ðe Ãkze hu ,
nku S hu íku Úke yrÄf nðu rðÃkheík hu fnkLk. {Úkw hk0 1
{Úkw hk{kt {k{k Lku {kMke {¤e hu ,
nku S hu ¼kð ¼Þko Au Ãkh{ Ãkw rLkík hu fnkLk. {Úkw hk0 2
¼ku ¤k ¼hðkzku Lke «eíkze hu ,
nku S hu sheÞu sw ðku ykðeLku {eík hu fnkLk. {Úkw hk0 3
ð] LËkðLk{kt h{íkk hMk ¼hÞk hu ,
nku S hu fhíkk fu ÷e fw t s ÷r÷ík hu fnkLk. {Úkw hk0 4
yu hMk {u ÷e {Úkw hk þw t hÌkk hu ,
nku Shu [ku he «u {kLkt ËLkkt r[¥k hu fnkLk. {Úkw hk0 5
ÃkË 4
økku fw ¤ õÞkhu ÃkÄkhþku hu ,
nku S hu SðLk hne Aw t ðkxze òu R hu Au ÷; økku fw ¤0 xu f
[k¾zeÞku Mkku íkkt [hýf{¤{kt hu ,
nku S hu {ku nLk hne Aw t {Lkzw t «ku R hu Au ÷. økku fw ¤0 1
õÞkhu [hý Äku RLku [k¾ze hu ,
nku S hu Ãku ’hkðeþ Ãkkt ÃkýeLku ÷ku R hu Au ÷. økku fw ¤0 2
W¼e yxkrhÞu òu ðw t ðkxze hu ,
nku S hu WXe ykt ¾zeÞku hku R hu Au ÷. økku fw ¤0 3
{Úkw hk ÷¾ ykðu Lku ÷¾ òÞ Au hu ,
nku S hu Mkt Ëu þku Lk ÷kðu fku R hu Au ÷. økku fw ¤0 4
«u {kLkt ËLkk ÃÞkhk ík{ rðLkk hu ,
nku S hu Ãk÷f yu f f÷Ãk Mkhe¾e nku R hu Au ÷. økku fw ¤0 5
hkøk : støk÷kLke økhçke ÃkË - 1
rðLkíkze hu ðú sLkkhLke hu , fnu òu ðnk÷kSLku òRþw t ;
¼÷e ík{u Ãkkh Wíkkhe r«ík{, çkk÷Ãkýkt Lke MkøkkR. WØð fnu òu S0 1
rºkf{ ík{khe ½kíkze hu , y{u ykðz÷e Lkð òýeS;
y{Lku òu øk ÷¾e {ku fÕÞku , ík{u feÄe fw çkò hkýe. WØð0 2
Ãku ’÷kt y{u Lkð òýíkkt hu , ík{u òu ze «eík Ãkhkýu S;
rðMkðkMkeLku ÔÞkÄ ðÄu {] øk, íku { {khÞkt ÿøk çkkýu . WØð0 3
«eík fheLku ík{u ÃkhnÞko hu , nu þe Ãku h Úkkþu y{kheS;
yÄð[Úke su { ðhík ðkËu , fku R fw ðk{kt Wíkkhe. WØð0 4
y{] ík ÃkkRLku WAu rhÞkt hu , Mkhðu füÚkfe WøkkÞkO S;
«u {kLkt ËLkk LkkÚkS nðu , {ku ík rðLkk ík{u {kÞk. WØð0 5
ÃkË - 2
røkrhÄh økku fw ¤Úke økÞk hu , íku ËnkzkÚke ðú sLkkheS;
ykXu Ãknku h yrík Ëw :¾{kt Vhu , ÔÞkfw ¤ ðú nLke {khe. WØð fnu òu S0 1
rðhn yÂøLk{kt íkLk çk¤u hu , {kÁt {Lk {¤ðk yf¤kÞu S;
st Ãk Lk ÚkkÞu {khk Sð{kt , {Lku {t rËh ¾kðk ÄkÞu . WØð0 2
Ãkezk r«ík{ rðÞku økLke hu , {Lku u ûkýw t yu f Mnu ðkíkeS;
hku íkkt òÞu rËLk hkíkze hu , {khe ykðu ¼hkE Akíke. WØð0 3
r[íkzk{kt ®[íkk ½ýe hu , {Lku yÒk Lkð ¼kðu W[kxu S;
ni zk{kt nku ¤e çk¤u , {Lku rðMkkhe þk {kxu . WØð0 4
ðk÷{ ûkýw t Þu Lk rðMkhu hu , {khk Wh{kt ¾xfu ykðeS;
«u {kLkt ËLkku LkkÚkS, õÞkhu {¤þu nu íku çkku ÷kðe. WØð0 5
ÃkË - 3
WØð y{Lku f] »ý Äw íkkhu , A¤ fheLku Au íkrhÞkt S;
{eXw t çkku ÷eLku {ku n Ãk{kzâkt . «ký y{khk nrhÞk. fu Lku frnÞu S0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
301 302
ðu ý ðkRLku ðþ fhe ÷eÄe, {ku nLkðh {h{k¤u S;
hMk ÃkkRLku {u ÷e hͤíke, fÃkxe yt íkh fk¤u . fu Lku 0 2
Lku n ÷økkzeLku Au n ËRLku , {ku nLkðh økÞk {u ÷eS;
«eík fhe Ãkkíkr¤Þu Lkkt ÏÞkt , Ëw :¾ ËrhÞk{kt Xu ÷e. fu Lku 0 3
Mkt Mkkh{kt nðu Mkw ¾ Lkð ykðu , LkkÚk rðLkk Lk hnu ðkÞu S;
rðhn íkýe ÚkkÞu ðu ËLkk Whu , hku íkkt hkík rËLk òÞu . fu Lku 0 4
¼ku sLk ÃkkLk ðMkLk rðMkheÞkt , þw t òýw t þw t Úkkþu S;
«u {kLkt ËLkk LkkÚk rðLkk nðu , Sðzku rLkùu òþu . fu Lku 0 5
ÃkË - 4
«ký nrhLku ÃkhËu þ rð÷{e hÌkk, rðê÷ðh ðLk{k¤eS;
rðhnkLk¤ ÷køkku Ëw :¾ Ëu ðk, fk¤s LkkÏÞkt çkk¤e. LkkÚk rðÞku øku S0 1
÷ku fLkk ¼ku øk rð»ku su ðk ÷køku , fnku ½h{kt fu { hrnÞu S;
WØðS yt íkhLkw t Ëw :¾zw t , fu Lku ykøk¤ fneÞu . LkkÚk0 2
®Ãkz ÚkÞku Ãkkt shzw t Mkw fkR, rðhnLke yÂøLk Ík¤u S;
hku íkkt hku íkkt òÞu rËLk hsLke, Lku ýkt ðnu ÃkhLkk¤u . LkkÚk0 3
[Ze [Ze økku ¾ rÃkÞk Ãkt Úk nu Yt , [khu Ëeþu òu ðw t S;
Mkw hík Mkt ¼khe ~Þk{Lke ÃkAe, Lkkt ¾u rLkMkkMkk hku ðw t . LkkÚk0 4
þçË MÃkhMk hMk ÁÃk økt Ä {Lku , LkkÚk rðLkk LkÚke øk{íkkS;
«u {kLkt ËLkk LkkÚk fu zu {khk, «ký Vhu Au ¼{íkk. LkkÚk0 5
ÃkË - 5
hrMkÞk rðLkk hkík rËLk Íw Yt , fk{ fks Lkð Mkw Íu S;
ËhË rËðkLke ðLk ðLk zku ÷w t , yt íkh Ãkez Lk çkw Íu . çknw Ëw :¾ ÚkkÞu S0 1
Ëw :¾ ËrhÞk{kt Lkkt ¾e {w sLku , LkkÚk ðMÞk òR Ëw hS;
~Þk{ rðÞku øku rðhn ÔÞÚkk{kt , ÚkR Aw t [fLkk[q h. çknw 0 2
Mku sz÷e þw ¤e Mk{ ÷køku , {t rËh ¾kðk ÄkÞu S.
Ãk¤ sw øk su ðze òÞu ðk÷{ rðLkk, rðhn ðu ËLkk Lk Mknu ðkÞu . çknw 0 3
ÃkkÃke «ký LkÚke LkeMkhíkk, fk¤s fxfk ÚkkÞu S;
Akíke ð@ Mk{kLk fXý ÚkR, Sðz÷ku Lkð òÞu . çknw 0 4
WØð yu x÷ku Mkt Ëu þku , Lkt Ëfw t ðhLku fnu òu S;
«u {kLkt ËLkk LkkÚkS nðu , «kýËkLk ykðe Ëu òu . çknw 0 5
ÃkË - 6
WØðS ½Lk~Þk{ y{khe, ykt ¾÷zeLkk íkkhkS;
ni zkLkk Au nkh nrhðh, SðLkÃkký y{khk. òu RLku Sðw t S0 1
hkík rËðMk hxLkk yu f yu Lke, su { [t Ë [fku h S;
Lkeh rðLkk su { {kA÷eLku , {u ½ rðLkk su { {ku h. òu E0 2
su { Éíkw hks rðLkk fku Þ÷ økrík, Mðkt ík rðLkk çkÃki ÞkS;
yu { ðú s[t Ë rðLkk ðú sðrLkíkk, òu R yu { frnÞku . òu E0 3
WØð «ký hÌkk Au y{khk, yu f ËhþLkLke ykþu S;
ËhþLk rðLkk íkku «ký íkSLku , ykðþw t «eík{ ÃkkMku . òu E0 4
òu nrh «ký Sðkzðk [knku íkku , ðnu ÷k ËhþLk Ëu òu S;
«u {kLkt ËLkk LkkÚkS Lknª íkku , ÃkkMk íku zkðe ÷u òu . òu E0 5
hkøk : MkkuhX ÃkË 1
{kt Mkw t Lk íkku heÞu {nkhks, hrMkÞk hksfw {kh Mk÷w Lkk; {kt Mkw t 0 xu f
yÚko MkÞku o Mk½¤ku ¼Þ ¼køÞku , yçkíkku fw çkze{U {Lk ÷køÞku ;
íkku zâku Lku n ßÞw t Äkøkku Lkk íkhAku zeÞu {nkhks. hrMk0 1
fw çkò fw rx÷ ft Mkfe ËkMke, Mði rhýe fw ÷xk fk{fe hkMke;
Ëu ¾ík ykðu nkt Mke íkkMkw t Lk òu zeÞu {nkhks. hrMk0 2
çkku ÷u søk {w ¾ rðÃkheík ðkýe, «u {kLkt Ëhk «¼w Mkkht økÃkkýe;
íkku ze «eík Ãkw hkLke {w ¾zw t Lk {ku zeÞu {nkhks. hrMk0 3
ÃkË - 2
Úkkhku fkt R ÃkríkÞkhku hks, Lkxðh Lkt Ëfw t ðh rLkhËi Þk; Úkkhku 0 xu f.
ðu rËLk LkkÚk økÞk ÚkkLku çkeMkhe, feÄk {kuxk ÃkkR ËwÄ {eMkhe;
yçk Au n ËeLkku rLkMkhe fkt R Au ðkt f n{khku hks. Lkx0 1
Úkk fkhLk hrMkÞk ht øk ÷u nu he, feLku ÷ku f fw xw t çk Mkçk ðu he;
Sðíke þrþ{w ¾ nu he fhe fU ÿfku íkkhku hks. Lkx0 2
LkøkýMkw t Lku n fhku {ík fku R, n{íkku yÃkLke çkeíke òu R;
«u {kLkt Ë fnu nku RMkku nku R nku økÞku {kt Mkw t LÞkhku hks. Lkx0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
303 304
hkøk : fkVe ÃkË - 1
økÞku fkLkw zku fÃkxe {Lku {u ÷e hu , Mkkt ¼¤ Mkknu ÷e; økÞku 0 xu f.
fu { frhÞu hu nðu fu Lku frnÞu , rðhnu ÚkR Aw t nw t íkku ½u ÷e hu . Mkkt ¼0 1
çkk¤Ãkýk{kt çknw ÷kz ÷zkÔÞkt , «eík fheLku yu ýu Ãku ’÷e hu . Mkkt ¼0 2
yu hu Ëw :¾u {khe ËkÍu Akík÷ze, íkLkzk{U ÚkkÞu íkk÷kðu ÷e hu . Mkkt ¼0 3
«u {kLkt ËLkku LkkÚk økÞku {Lku , Ëw :¾ ËrhÞk{kt nu Xu ÷e hu . Mkkt ¼0 4
ÃkË - 2
fku R ykýe {u ¤kðu yrðLkkþe hu , Mkw ¾kzkLkku hkþe; fku E0 xu f.
Ä{o fw t ðh ½Lk~Þk{ Açke÷ku , yr¾÷¼w ðLkLkku rLkðkMke hu . Mkw ¾0 1
Ãkkíkr¤Þku hu {khk «kýLkku SðLk, nwt íkku yuLkk [hýLke ËkMke hu. Mkw¾0 2
hkík rËðMk ~Þk{r¤Þk hu MkkYt hu ’Au {khku Sðz÷ku WËkMke hu . Mkw ¾0 3
«u {kLkt ËLkku LkkÚk økÞku {Lku , Lkkt ¾e «u { øk¤u Vkt Mke hu . Mkw ¾0 4
ÃkË - 3
{Lku ðnk÷k rðLkk rðhn Mkíkkðu hu , LkÚke hu ’ðkíkw t ; {Lku 0 xu f.
Mku s÷ze hu þw ¤e Mk{ ¼kMku , yÒkzw t W[kxu Lk ¼kðu hu . LkÚke0 1
hku íkkt hsLke òÞu MksLke, LkÞýu ®LkË Lk ykðu hu . LkÚke0 2
çknw Ëw:¾ ÚkkÞu ÃkkÃke Sð Lk òÞu, Ãk¤ yuf õÞktR Mkw¾ Lkk’ðu hu. LkÚke0 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚkLku fku R {khe, rðLkrík òR Mkt ¼¤kðu hu . LkÚke0 4
ÃkË - 4
õÞkhu Ëu ¾w t ykt ¾÷zeLku ykøku hu , SðLk {khkLku ; õÞkhu 0 xu f.
þku ¼khu Äk{ fk{{Ë økt sLk, {Lkht sLk ðnk÷ku ÷køku hu . Sð0 1
Mkw t Ëh ðËLk MkËLk Mkðu o Mkw ¾Lkw t , nMkeLku çkku ÷kðu yLkw hkøku hu . Sð0 2
[t [¤ ÷ku [Lk ¼ðËw :¾ {ku [Lk, òu R òu R Ëw :¾ {khkt ¼kt øku hu . Sð0 3
Mkw t Ëh fh õÞkhu Ähþu rþhÃkh, «u {kLkt Ë yu {kt øku hu . Sð0 4
hkøk : fkVe hu¾íkk ÃkË 1
ykðíkk fÞkU LkRðu , ~Þk{÷zk ykðíkk fÞkU LkRðu Þkh; ykð0 xu f
ò{u Ãku he sheËk çkkt Äe ÃkøkeÞkt Ãku [kU Ëkhðu ;
nMkíkk nMkíkk Mkw t Ëh çkËLk, Ëu ¾kðíkk fÞkU LkRðu Þkh. ykð0 1
n{khe yr÷Þkt økr÷Þkt {i Þk Mkkt Í Mkðkh fLki Þkðu ;
{Äw hu {Äw hu Mðh {ku nLk çkt Mkw he çkòðíkk õÞkU LkRðu Þkh. ykð0 2
yu f ykAe íkkLk økkðku ÃÞkhu Ëe÷ Mkw ¾ nku Þ n{khkðu ;
«u {kLkt Ë fnu çkt Mke Lku f Mkw Lkkðíkk fÞkU LkRðu Þkh. ykð0 3
ÃkË - 2
òLkíkk õÞkU LkRðu , n{khe Ãkeh òLkíkk õÞkU LkRðu ÷k÷; òLk0 xu f.
Lkt ËËu Mk÷ku Lku økçkY n{fw t , Mkçkw he{U Mk{w Íkðíkkðu ;
çknw rËLkkfe yhS n{khe, {kLkíkk õÞkU LkRðu ÷k÷. òLk0 1
Ëu rËËkh ËÞkðt ík ¾kðt Ë íkw t {kr÷f {w ÷fw t Ëkðu ;
n{ çkt Ëw ðk íku he çkt Ëøke fhík, ÃkeAkLíkk fÞku o LkRðu ÷k÷. òLk0 2
íkw t {w h»kËnu fku {¤ fkrçk÷ Mkçknw Lkh Lkkh íku hu nkÚkðu ;
«u {kLkt Ëfu ÃÞkhu n{Ãkh {u nu h, ykLíkk fÞku o LkRðu ÷k÷. òLk0 3
hkøk : økhçke ÃkË - 1
yhS yu f yçkíkýe, ík{u Mkkt ¼¤òu ½Lk~Þk{ hu , {khk ðnk÷kS hu ;
«eík{ Ãkqhýfk{ ðk÷ezk, LktË÷k÷kS hu. LktË0 xuf.
{u ÷eLku {Úkw hkt økÞk, íku ËnkzkÚke ðú sLkkh hu ; {khk0
y¾tz yktMkw Äkh Lkuý. LktË0 1
ykt ¾zeÞku WXe hku RLku , feÄe Lku ýu rLkÿk nhk{ hu ; {khk0
hxý ykXkuò{ ÷køke LktË0 2
rðhníkýe ÔÞkÄe ½rý rðMkkÞkO ¼ku sLk ÃkkLk hu ; {khk0
¼w÷e ËunLkk ¼kLk Mkhðu. LktË0 3
÷zÚkzíkk zøk÷k ¼hu , ðnu ½x {kt ne ûkeý ïkMk hu ; {khk0
«u{kLktË yuf ykMk ík{þwt. LktË0 4
ÃkË - 2
ík{ rðLkk y{u yu f÷kt , nðu fu { fhe hneyu LkkÚk hu , y÷çku ÷kS hu ;
fu Lku fneyu ðkík Ëw :¾Lke, ðú s Au ÷kS hu ., ðú s0 xu f
økku ®ðËS øk{íkw t LkÚke, õÞkt Þu LkÚke Úkkíke Mkw ðký hu ; y÷0
{t rËrhÞkt hu {Mkký òýeÞu . ðú s0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
305 306
Mku sz÷e hu þq ¤e ÚkR, Mkðu o ¼ku øk ÚkÞk Au hku øk hu ; y÷0
feÄku ík{u rðÞku øk ðk÷ezk. ðú s0 2
rðMkhíkk LkÚke ðk÷{k hu, y{Lku ûkýwt yuf ½Lk~Þk{ hu; y÷0
Mkðu o Mkw ¾Lkk Äk{ Aku S. ðú s0 3
Mkw t Ëh {w ¾ þku ¼krLkrÄ, Ëu ¾kzku ykLkt Ëft Ë hu ; y÷0
çkr÷nkrh «u {kLkt Ë ík{Ãkh, ðú s0 4
ÃkË - 3
ËhþLk rðLkk yrík ytíkh hu, ðnk÷k ÚkkÞu Au ½ýe ËkÍ hu, LkÚke hu’ðkíkwt hu,
rðhníkýwt hu {nkhks Ëw:¾zwt, LkÚke Mku’ðkíkwt hu. LkÚke0 xuf.
¾xfu Au yrík LkkÚkS hu , {khk Wh{kt ne yt u Äký hu ; LkÚke0
ðu æÞkt Lku nLku çkký Mkk÷u Au . LkÚke0 1
çknw nu íku çkku ÷kðíkkt hu , ðnk÷k {ku nLk ËRLku {kLk hu ; LkÚke0
Ëu íkk Ëþo Lk ËkLk ykðeLku . LkÚke0 2
h{íkkt s{íkkt yufXkt hu ðnk÷k, {¤íkkt fhe yrík nuíkhu; LkÚke0
{h{íkýk hu Mkt fu ík Mkkt ¼hu . LkÚke0 3
fw xw t çk íku y{Lku {kLkíkkt , ík{u ËeLkkLkkÚk ËÞk¤ hu ; LkÚke0
«u {kLkt Ë «ríkÃkk¤ ykðku Lku . LkÚke0 4
ÃkË - 4
Ëw ÷o ¼ ËhþLk ÚkR økÞk, nðu fÞkhu {¤þku LkkÚk hu , Mkw ¾Lkk MkkøkhS hu ;
¼uxku ¼ws ¼he çkkÚk, hrMkÞk YÃk WòøkhS hu; Mkw¾0 xuf.
Ëw ÷o ¼ ðkíkku {w ¾íkýe ðnk÷k, Mkkt ¼¤íkkt Mkw ¾ ÚkkÞhu ; Mkw ¾0
ÃkhMku Ãkkíkf òÞu ík{Lku . YÃk0 1
su su Xu fkýu çku Mkíkk ðnk÷k, fhíkkt ÷xfkt ÷k÷ hu ; Mkw ¾0
íku su { ¾xfu ¼k÷ Wh{kt . YÃk0 2
ßÞkhu SðLk Mkkt ¼hku , íÞkhu Ëw :¾íkýku Lkrn Ãkkh hu ; Mkw ¾0
Akíke ð@Mkkh Vkxu Lkrn. YÃk0 3
{nu h fheLku nðu {kðShu , ðnu ÷e ÷u òu ~Þk{ Mkt ¼k¤ hu Mkw ¾0
«u {kLkt Ë «ríkÃkk¤ ðk÷ezk. YÃk0 4
hkøk : Äku¤ ÃkË
(ÃkÄkÞko «¼w Lkkøkh LktËSLkku ÷k÷ hu yu Zk¤)
ÃkÄkÞko ðk’÷ku ~Þk{r¤Þku Mkw¾ftË hu, ÃkÄk0 søkÃkrík søkðtË hu; ÃkÄk0 1
yr¾÷ ¼w ðLkLkku ykÄkh hu , ÃkÄk0 ðhíÞku íku sÞsÞfkh hu ; ÃkÄk0 2
Mkk{i Þw t ÷R Úkkyku íÞkh hu , ÃkÄk0 {krLkLke Mkòu þýøkkh hu ; ÃkÄk0 3
{krLkLke {t øk¤ økkRyu , ÃkÄk0 ðk’÷ku ðÄkðkLku òRyu ; ÃkÄk0 4
Úkk¤ ¼hku øks{ku íkeyu , ÃkÄk0 [k÷ku ðu ’÷k sR Ãkku íkeyu ; ÃkÄk0 5
©eV÷ Mkku Ãkkhe yûkík ÷eSyu , ÃkÄk0 fu þh ft fw Lkkt rík÷f feSyu ; ÃkÄk0 6
÷ku Lku Mkw økt Äe Vw ÷ nkh hu , ÃkÄk0 økshk çkksw Lku íkku hk Mkkh hu ; ÃkÄk0 7
Mkk{i Þw t ÷RLku Mkk{k rLkMkÞko , ÃkÄk0 {w ¾ òu RLku Ëw :¾ rðMkÞko ; ÃkÄk0 8
yøkrýík ðkòt ðkSÞkt ; ÃkÄk0 Ëw rhsLk Ëu ¾e çknw ËkÍeÞkt ; ÃkÄk0 9
«eíku «¼w Lku ÃkÄhkrðÞk, ÃkÄk0 «u {kLkt Ëu økw ý økkðeÞk; ÃkÄk0 10
hkøk : nkuhe ÃkË - 1
{ku nLk ykðku Lku hr{yu ht øk nku he, ht øk nku he hu ht øk nku he,
Lkt ËSLkk nku ÷k÷;
SðLk ÷k’ðku ÷eSyu fu ýu ËeXe, fu ýu ËeXe hu fu ýu ËeXe,
y÷çku ÷k fk÷. {ku nLk0 1
ðk÷k Íku ¤e ¼hku Lku økw ÷kçkLke røkrhÄkhe røkrhÄkhe nku røkrhÄkhe,
ðk÷ku ht økLke hu ÷;
«eíku ÃkÄkhku Lku ~Þk{¤k Mknw òýu , Mknw òýu nku Mknw òýu ,
søk{kt y÷çku ÷. {ku nLk0 2
ðk’÷k ht øk ¼hku rÃk[fkheÞku ÷u R Akt xku , ÷u R Akt xku nku ÷u R Akt xku ,
y{ WÃkh ~Þk{,
íkkÃk þ{kðku Lku íkLkLkk ht øk¼eLkk, ht øk¼eLkk nku ht øk¼eLkk,
hrMkÞk Mkw ¾ Äk{. {ku nLk0 3
ðk’÷k W¥k{ yðMkh ykrðÞku h{ðkLku, h{ðkLku nku h{ðkLku;
hrMkÞk ík{ MkkÚk;
sL{ Mkw V¤ ÚkÞku y{ íkýku ík{Lku rLkh¾e, ík{Lku rLkh¾e nku
ík{Lku rLkh¾e, «u{kLktËLkk nku LkkÚk. {kunLk0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
307 308
ÃkË - 2
«eík{ sw ðku Lku «eíkze hMkht øku , hMkht øku nku hMkht øku ,
Vw ÕÞku Vkøký {kMk;
Vw ÷e Vhu ðú sðrLkíkk h{ðkLku , h{ðkLku nku h{ðkLku ;
ykÔÞkt ík{ ÃkkMk, «eík{0 1
ykt çkk {ku Þko fu Mkw t Vw ÷eÞk fhu ¼{hk, fhu ¼{hk nku fhu ¼{hk,
ðLk{kt økw t òh;
Vw ÷e [{u ÷e [t Ãku [ze Ãku ’hkðk, Ãku ’hkðk nku Ãku ’hkðk,
y÷çku ÷kLku nkh. «eík{0 2
ðk’÷k ðMkt ík Éíkw hr¤Þk{ýe h{ðkLku , h{ðkLku nku h{ðkLku ,
LkhLkkheLku {Lk;
íkLk{kt yk¼q »ký Ãku ’he Mknw ykÔÞkt , Mknw ykÔÞkt nku Mknw ykÔÞkt ,
h{ðkLku sLk. «eík{0 3
fLkf f¤þht øku ¼Þko Mkhðu ykðe, Mkhðu ykðe nku Mkhðu ykðe,
yçk¤k ðú sLkkhe;
«u {kLkt Ë òÞu ðkhýu ík{Lku fu ’Au ,ík{Lku fu ’Au nku ík{Lku fu ’Au ,
ðk÷k Úkkyku íki Þkh. «eík{0 4
ÃkË - 3
ðk’÷ku nhr¾ WXâk nrh nu ík{kt nMke nu ÞkO , nMke nu ÞkO ,
nku nrMk nu Þko , ðú sLkkheLkkt {w ¾;
rºkrðrÄ íkkÃk Mk{e økÞk yt øku WÃksw t , yt øku WÃksw t nku
yt øku WÃksw t ,y÷ki rff Mkw ¾. n20 1
ðk’÷ku f{h fMke Mkk{k ykðeÞk ¼¤e Íku ¤e, ¼he Íku ¤e,
nku ¼he Íku ¤e økw ÷k÷Lke, nkÚk;
Mkh¾k Mk¾k ÷eÄk MkkÚk{kt {kt zâk h{ðk, {kt zâk h{ðk
nku {kt zâk h{ðk, çkú ñkrËfLkku LkkÚk. n20 2
ðk’÷u yçke÷ økw ÷k÷u ½u ÷k fÞkO çkku éÞk ht øk{kt , çkku éÞk ht øk{kt
nku çkku éÞk ht øk{kt , [ku ¤eLku [eh;
{LkLkk {Lkku hÚk Ãkw heÞk ÷xfk¤u , ÷xfk¤u nku ÷xfk¤u
n¤ÄhS Lku ðeh. n20 3
ykÔÞk Mkw h Lkh {w rLk Mkðu o Ëu ðíkk òu ðkLku , òu ðkLku nku
òu ðkLku , nrh òËðhkÞ;
Ãkw »Ãk ð] rüyu ðÄkrðÞk þku ¼k rLkh¾e, þku ¼k rLkh¾e nku
þku ¼k rLkhr¾, «u {kLkt Ë økkÞ. n20 4
ÃkË - 4
røkrhÄh ½u Þku o økku Ãkeyu ¼u ¤e ÚkRLku , ¼u ¤e ÚkRLku nku ¼u ¤e ÚkRLku ,
W¼k hku ’Lku {nkhks;
½ýkt hu hku éÞkt y{Lku ht øk{kt õÞkt òþku , õÞkt òþku nku
õÞkt òþku , y÷çku ÷k yks. røkrhÄh. 1
ðk’÷ku LkkLkk fhíkkt Lkkheyu ÷u R Akt xâku , ÷u R Akt xâku nku
÷u R Akt xâku fu þhLkku ht øk;
{khe íku {w Xe økw ÷k÷Lke ykðe ÷køke, ykðe ÷køke nku
ykðe ÷køke, Arçk÷kLku yt øk. røkrhÄh. 2
yu f þeþe ¼rhLku økw ÷k÷Lke ykðe ht øke, ykðe ht øke nku
ykðe ht øke, hrMkÞkSLke Ãkk½;
ykt ÏÞku {kt ykt sý ykt SÞk {w ¾ r{zÞku , {w ¾r{zÞku nku
{w ¾ r{zÞku , òðf ht øk hkøk. røkrhÄh. 3
yu f {] øk{Ë [t ËLk [hr[Þk Ãku ’hkÔÞk, Ãku ’hkÔÞk nku Ãku ’hkÔÞk,
[t ÃkkLkk nkh;
«u {kLkt Ë Açke òu RLku feÄku ÷u ¾u , feÄku ÷u ¾u fku feÄku ÷u ¾u ,
ÄLÞ ÄLÞ yðíkkh. røkrhÄh. 4
hkøk : Vw÷zku¤Lkkt ÃkË - 1
Vw ÷zku ¤u Vw ÷zku ¤u çku Xk Au LkkÚk Vw ÷zku ¤u , Wzu ht økLke Aku ¤u ; çku Xk000
økku ÃkeLkkÚk økku fw ¤Lkku Xkfh, òu ðk {éÞw t Au Mknw xku ¤u . çku Xk0 1
yçke÷ økw ÷k÷ Wzkðu økku Ãke, {Ë fu Mkh ½ku ¤u , çku Xk0 2
ht økLke Äq { {[e yrík¼khe, Ëku ze ÃkhMÃkh nku ¤u . çku Xk0 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚkLku økku Ãke, y¥kh økw ÷kçke [ku ¤u . çku Xk0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
309 310
ÃkË - 2
ðLk{k¤e ðLk{k¤e çkuXk Au zku¤u ðLk{k¤e hu,
økkÞu økkuÃkeÞku ËR íkk¤e; çkuXk000
ðLk{k¤e ðú sSðLk ðk’÷ku , Mkt øku hkÄk YÃkk¤e. çku Xk0 1
Ãknu Þko Au ðk½k fu MkrhÞk fksw , Ãkk½ çkkt Äe Au Ãku [k¤e. çku Xk0 2
økku ÃkeLkkÚk Íw ÷kðu økku Ãke, økkðu {eXe {eXe økk¤e. çku Xk0 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚkLkw t {w ¾zw t , {økLk ÚkkÞ Au ¼k¤ ¼k¤e. çku Xk0 4
ÃkË - 3
zku¤ òuðk zku¤ òuðk ykÔÞk Au Mknw zku¤ òuðk hu,
MkwtËh {qhrík{kt {Lk Xkuðk. ykÔÞk000
Vw ÷zku ¤{kt çknw Vw ÷zkt Lke þku ¼k, Ëu ¾e Ëu ¾e Ëw :¾ ¾ku ðk. ykÔÞk0 1
rðïf{ko yu zku ¤ håÞku hu rðr[ºk, Mkw hLkh {w rLk {Lk {ku ðk. ykÔÞk0 2
Wzu hu yçke÷ økw ÷k÷ yhøkò, fu Mkh [t ËLk [ku ðk. ykÔÞk0 3
«u {kLkt Ë ½Lk~Þk{Lke hu þku ¼k, yt íkh{kt ne Ãkhku ðk. ykÔÞk0 4
ÃkË - 4
røkrhÄkhe røkrhÄkhe çkuXk Au zku¤ røkrhÄkhe hu,
òô ðËLk Ãkh ðkhe; çkuXk000
Wzu yçk÷ økw ÷k÷ yhøkò, ht øk¼he Ãke[fkhe. çku Xk0 1
ðksu íkk÷ {] Ët øk Íkt Í zV, økkÞu Vkøk ðú sLkkhe. çku Xk0 2
Akt xu ht øk økw ÷k÷ ~Þk{Ãkh, ht øk¼eLke hkÄk ÃÞkhe. çku Xk0 3
©e½Lk~Þk{ Açke Ãkh íkLk{Lk, «u {kLkt Ë çk÷nkhe. çku Xk0 4
ÃkË - 5
LktË÷k÷ku LktË÷k÷ku çkuXk Au zku¤ LktË÷k÷ku hu,
økkuÃkesLkLkku ðk’÷ku; çkuXk000
þku ¼u zku ÷ Açke yríkLkki ík{, Mki Þh òu ðk [k÷ku . çku Xk0 2
nku ¤e økkðu Lku ht øk Wzkðu , {ku nLk Au ÷ Aku økk¤ku . çku Xk0 3
çkkt Äe Ãkk½ ðMkt íke Mkw t Ëh, yku Zâku Au Ãkeík Ëw þk÷ku . çku Xk0 3
«u {kLkt Ë fu ’ Vøkw ðk ÷Ryu , {ku nLkSLku Ík÷ku . çku Xk0 4
hkøk : økhçke ÃkË - 1
Lk¾hkt Lk fhku fk’Lk fu þrhÞk, ík{u Mkw t Ëh ðh røkrhÄrhÞk; Lk¾hkt 000
{khe {ku íke{k¤k íkku ze, Lk¾0 {khe Ík÷e çkkt Ìk {hku ze. Lk¾hkt 0 1
{khe ykéÞ Lk fhþku ykðe, Lk¾0 Lkrn Vkðu {wsLku çkku÷kðe; Lk¾hkt0 2
ík{u ykðe y[kLkf {khe, Lk¾0 {khe ykt ÏÞku {kt Ãke[fkhe; Lk¾hkt 0 3
ík{u {khe økw ÷k÷Lke {w Xe, Lk¾0 {khk Wh{kt ykðe WXe; Lk¾hkt 0 4
nw t òíke íke ÷ks fkze, Lk¾0 {khku ½w t ½x W½kze; Lk¾hkt 0 5
÷R ft fw {w ¾zw t {kt S, Lk¾0 ykt Þku {kt ykt sý ykt S; Lk¾hkt 0 6
{khe ÷kufku{kt ÷ks ÷uðkýe, Lk¾0 nwtíkku hne Awt {÷kòu ykýe; Lk¾hkt0 7
½ýwt Mkkt¾e hne Awt ík{kYt, Lk¾0 «u{kLktËLkk ðk’÷k {kLkku {kY; Lk¾hkt0 8
ðË - 2
W¼÷k hku ’Lku ÷k÷ ÷xfk¤k, õÞkt òþku Au ÷ Aku økk¤k; W¼÷k.00
ík{u Ënkze {khøk {kt R, W¼0 çkku ÷eLku fkt RLkw t fkt R. W¼÷k. 1
yks ykðku h{ðk nku ¤e, W¼0 Lkk¾eþ nw t ht øk{kt çkku ¤e. W¼÷k. 2
yks òô òu h ík{kY, W¼0 þq hðehÃkýw t Mkt ¼kYt , W¼÷k. 3
òu Lkt Ë sMkku ËkLkk òÞk. W¼0 fk’{ fYt yks AíkhkÞk. W¼÷k. 4
þq hkíkLk yks ÷u ’ðkþu , W¼0 su { nþu íku u { fu ðkþu . W¼÷k. 5
yu { fneLku hkÄk ÃÞkhe, W¼0 {khe {w ¾ Ãkh Ãke[fkhe. W¼÷k. 6
¼he {w Xe økw ÷k÷Lke {khe, W¼0 {w ¾ su { íku { çkku ÷e økkhe. W¼÷k. 7
«u {kLkt ËLku LkkÚku rð[kÞw O , W¼0 yks Lk ÚkkÞu ykÃkýw t ÄkÞw O . W¼÷k. 8
ÃkË - 3
Ãkkíkr¤Þu Ãk¤ðx ðk¤e, h{ðk MkkYt Mkw t ý Mkknu ÷e;
{t zkýe ht økLke yu ÷e, h{ðk MkkYt Mkw t ý Mkknu ÷e. h{ðk. 1
ðk’÷u MkkLk{ktR Mk{Íkðe, h{ðk0 ÷eÄk økkuÃk Mk¾kyku çkku÷kðe. h{ðk. 2
Mknw ht øk ¼he ¼he ykÔÞk, h{ðk0 {Lk{ku nLkLku {Lk ¼kÔÞk. h{ðk. 3
¼he yçkeh økw÷k÷u Íku¤e, h{ðk0 ð¤e {]øk{Ë fuþh ½ku¤e. h{ðk. 4
Mkk{Mkk{e h{ík {t zkýe, h{ðk0 þku ¼k Lkð òÞu ð¾kýe. h{ðk. 5
Ãkzu yçke÷ økw÷k÷Lke {wtXe, h{ðk0 {khu {w¾ Wh ykt¾{kt Awxe. h{ðk. 6
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
311 312
ðh»ku ht øk¼h Ãke[fkhe, h{ðk0 su { ¼kËhðu Íze ¼khe. h{ðk. 7
{åÞku fe[ [k÷e ht økhu ÷e, h{ðk0 òýu ¼kËhðu ¼h yu ÷e. h{ðk. 8
«u {kLkt ËLkku LkkÚk rðnkhe, h{ðk0 ðk’÷u Ëu n Ëþk rðMkkhe. h{ðk. 9
ÃkË - 4
çkku ÷e ©eð] »k¼kLkw t rfþku he, røkrhÄh Äehku hu ’su Äw íkkhk;00
yks fku z Ãkw hk fYt íkkhk, røkrhÄh Äehku hu ’su Äw íkkhk. røkrh0 1
fk÷ Lkðht øk [w Lkze [ku ¤e, røkrh0 ÷R hrMkÞk ht øk{kt çkku r¤. røkrh0 2
{khe Ík÷e çkkt Ìk {hku ze, røkrh0 {khe {ku íke{k¤k íkku ze. røkrh0 3
fk÷ ht øk økÞk Aku Akt xe, røkrh0 yks ÚkkßÞku {ku nLk {kxe. røkrh0 4
yu { fneLku hkÄk ÍÃkxe, røkrh0 òR søkSðLkLku ÷Ãkxe. røkrh0 5
su { fLkf ðu ÷e ík{k÷u , røkrh0 ÷R {] øk{Ë {w ¾ ysðk¤u . røkrh0 6
rþh y¥kh þeþe Zku ¤e, røkrh0 ÷R Ãkk½ ht øk{kt çkku ¤e. røkrh0 7
{¤e økku Ãkeyku Lke xku ¤e, røkrh0 Ãknu hkðe [w t Lkze [ku ¤e. røkrh0 8
ð¤e fh{kt ft fý [w ze, røkrh0 þku ¼u Au fLÞk Áze. røkrh0 9
Ãknu Þku o ½k½hzku ½u hk¤ku , røkrh0 feLk¾kÃkíkýku YÃkk¤ku . røkrh0 10
çkLÞk økku Ãke ©erøkhÄkhe, røkrh0 òÞu «u {kLkt Ë çk÷nkhe. røkrh0 11
hkøk : økhçke ÃkË - 1
çk÷nkrh f] »ý rËLku þ «økxâk Ãkq hð{kt ,
su Lku økkðu þkhËk þu »k «økxâk Ãkq hð{kt ,
yûkhÃkh ©eðkMkw Ëu ð ÚkÞk ¼Âõík Ä{o Lkk çkk¤ hu ,
©e Ãkw Y»kku ¥k{ Ãkq hý Ãkku íku fu þð ËeLkËÞk¤. «økxâk0 1
nrh«MkkË íku íkkík Ä{o íkLkw t ¼Âõík «u {ðíke Lkk{ hu ,
økku ºk MkkðŠý fku Úkw {e þk¾k þhðheÞk ðu Ë ~Þk{. «økxâk0 2
yðÄÃkw heLku ÃkkMku Mkw t Ëh AÃki Þk yu f økk{ hu ,
[i ºk þw f÷ Lkð{eyu «økxâk, Ãkkzu ©e½Lk~Þk{. «økxâk0 3
{ku xk çkt Äw hk{«íkkÃk Lku Aku xk RåAkhk{ hu ,
ð[u x «u {kLkt ËLkku Mðk{e fu þð Ãkq hý fk{. «økxâk0 4
ÃkË - 2
rLkíÞ ÷kz ÷zkðu {kíkk ¼Âõík «u u { fhe,
su Lkk Ãkw ºk ÚkÞk «økx rðÏÞkík ¼Âõík «u { fhe;
rLkíÞ rLkíÞ ÷kz ÷zkðu {w ¾zw t [w t çke ft X ÷økkðu hu ,
¾{k¾{k {khk ÷kzfzk ½Lk~Þk{ fne çkku ÷kðu . {kíkk0 1
«kýÚkfe Ãk¤ yu f Lk {u ÷u LÞkhk þkht økÃkkýe hu ,
fku Þ÷ nt Mk [fku h {ku h h{fzkt ykÃku ykt ýe. {kíkk0 2
hzíkk hk¾u Akt Lkk íÞkhu fhu ½w t ½hku LkkË hu ,
økËøkË ft X Mks¤ ÷ku [Lk {w ¾ Lkeh¾u nrh«MkkË. {kíkk0 3
{kt ¾ý r{©e ÷R [xkðu ðnu ÷k {ku xk ÚkkÞ hu ,
çkz¼køke «u {kLkt Ë rLkíÞ rLkíÞ «økx ÷e÷k økkÞ. {kíkk0 4
ÃkË - 3
rLkíÞ ÷kz ÷zkðu {kík ni zu nu ík ½ýw t ,
®n[fkðu økkíkkt økkíkkt ni zu nu ík ½ýw t ;
nehk {kýu f híkLk «ðk¤kt szâkt Ãkkhýu ¼khe hu ,
hu þ{ Ëku he ÷R ®n[fkðu Ä{o Ëu ðLke Lkkhe. ni zu 0 1
híLksrzík ft [Lk {t rËhLke þku ¼k yríkþu Mkkh hu ,
yürMkrØ Lkð rLkrÄ su Lkku rLkíÞ Íkzu Ëhçkkh. ni zu 0 2
fLkf¼ðLkLke yku þheÞu ÷R W¼e ykLkt Ëft Ë hu ,
Ãkrù{ rËþ{kt þku ¼u òýeÞu ríkrÚk çkes ÷eÞu [t Ë. ni zu 0 3
¼Âõík{kík fw t ðhLkw t {w ¾zw t òu íkkt ík] Ãkrík Lk ÚkkÞu hu ,
«u {kLkt ËLkku Mðk{e su Lkk Ãkw ºk Ãkhçkú ñ hkÞ ni zu 0 4
ÃkË - 4
ðk’÷ku çkku ÷u fk÷k fk÷k fw t ðh Ä{o íkýk,
yrík ÷køku MkWLku ðk’÷k fw t ðh Ä{o íkýk;
híLksrzík fhfzkt rðhksu nu { nkt Mkze Mkku nu hu ,
frx{u ¾÷k Lkw Ãkw h Ãkøk{kt [k÷t íkk r[¥k {ku nu . fw t ðh0 1
{w õíkknkh fkLk{kt {ku íke çkkt nu çkksw çkt Ä hu ,
÷xfkt fhíkk hkÞ ykt øký{kt ¾u ÷u ykLkt Ëft Ë. fw t ðh0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
313 314
yÄh «ðk¤ LkkrMkfk Ãkku Ãkx ¼ú fw rx ÄLkw »k rðhksu hu ,
¼k÷ rðþk¤ [Ãk¤ ¾t sLk ÿøk rLkh¾e hrík ÷ksu . fw t ðh0 3
frx Ãkkík¤e Akíke ô[e ÷kt çke ¼w ò WËkh hu ,
ft çkw ft X nrMkík {w ¾ Mkw t Ëh «u {kLkt Ë çkr÷nkh. fw t ðh0 4
hkøk : Mkk{uhe ÃkË - 1
ykðku {khk LkkÚkS LkkLkk, ykðku 0 xu f.
yku hk ykðku y÷çku ÷zk, ykÃkw t h{fzkt h{ðkLkkt . ykðku 0 1
{ku nLk ¾kþku {kt {kxku ze Au xu òRLku AkLkk;
Mkkfh Lkk¾eLku ~Þk{Lku Ãkkðw t Ëq Ä Ëku R økkLkk. ykðku 0 2
òu ðw t SðLk íkkhk {w ¾{kt þw t ¾kÄw t Au fnkLkk;
{w ¾zw t W½kz íkw t {kðS ðu ý {kLkeLku {kíkkLkk. ykðku 0 3
{w ¾{kt Ëu ¾kzâw t rðïLku {Lk ¼ú kt ík sþku ËkLkk;
«u {kLkt Ë fu ’ sþku {rík ÷eÞu ðkhýkt ðnk÷kLkk. ykðku 0 4
ÃkË - 2
÷k÷SLkk ÷xfk Ãkh ðkhe; ÷k÷0 xu f.
÷xfkt fhíkk «økxÞk ðnk÷ku økku fw ¤ røkrhÄkhe. ÷k÷0 1
ÃkkLk fhíkkt ÃkÞLkw t Ãku nu ÷e {kMkeLku {khe;
þfx rðËkhý feÄ÷w t ðnk÷u [hýLku rðMíkkhe. ÷k÷0 2
Ãkku Zâk níkk nrh Ãkkhýu ykÔÞku ík] ýkðt ík ¼khe;
«ký íku Lkk ÃkkU [kzâk ðnk÷u Ãk¤{kt Mðøko îkhe. ÷k÷0 3
Þ{÷kysw o Lk íkkheÞk MkW Ëu ¾íkkt LkhLkkhe;
«u {kLkt Ë fnu Wh{kt hnku fu þð ft Mkkhe. ÷k÷0 4
ÃkË - 3
½u ÷w t feÄw t økku fw ¤ økku ðk¤u ; ½u ÷w 0 xu f.
ðþ feÄe ðú sðrLkíkk ðnk÷u Lku ýíkýu [k¤u . ½u ÷w t 0 1
økku ðhÄLk fnkLku fh ÄÞku o , hkÏÞw t økku fw ¤ økku Ãkk¤u ;
ðíMk ð] »k¼ ðnk÷u ¼u rËÞk, {kÞku o fu þe f] »ý fk¤u . ½u ÷w t 0 2
Mkhðu økéÞk økku Ãk ðkAY hu , y½kMkw h rð¢k¤u ;
{ku nLk {w ¾{kt Ãku þeLku , Mkhðu Aku zâkt Aku økk¤u . ½u ÷w t 0 3
{kÞku o u y½kMkw h Ãk¤{kt , çkf [eÞko u íku MkW ¼k¤u ;
«u {kLkt ËLku LkkÚkS, ðkR {ku h÷e íku {h{k¤u . ½u ÷w t 0 4
ÃkË - 4
ðnk÷k ÷køku rðê÷ ðLk{k¤e; ðnk÷k0 xu f.
[rhºk fhu ðnk÷ku ðú s{kt {ku Ìkk Ëu ð ¼k¤e ¼k¤e. ðnk÷k0 1
rðrÄÞu nÞko økkÞ ðkAYt LkhLkkxf rLknk¤e;
Lkðkt håÞkt ht øk¼eLkzu Mkhðu økku ®ðË økku ðk¤e. ðnk÷k0 2
ËkðkLk¤ ðnk÷u ÃkeÄ÷ku LkkÚÞku s{w Lkk{kt fk¤e;
Lk] íÞ feÄw t fk¤e rþþÃkh ðnk÷u ðòze íkk¤e. ðnk÷k0 3
ðú s{kt íku ze ðú sðrLkíkk ðkE çkt Mke {h{k¤e;
«u {kLkt ËLkku LkkÚkS hBÞk {L{ÚkÃkË xk¤e. ðnk÷k0 4
hkøk : Mkk{uhe ÃkË - 1
nku røkrhÄh÷k÷, {khøkzku {u ÷eLku ðu øk¤k hnku Lku ;
þeË hku fku Aku , {rn ðu [ðk {Lku {Úkw hk òðk Ëku Lku . nku røk.xu f.
ík{u zkÌkk ÚkRLku Lkt Ë÷k÷k, Mknw ðú sðkMkeLku Aku ðnk÷k;
þeË çkkòu Aku y{Lku Xk÷k. nku røk0 1
{u ÷ku ÃkhLkkheLkku Ãkk÷ðzku , {khu yt øk ykðeLku þeË yzku ;
y{ýu Úke nhzfku þku ykðzku . nku røk0 2
nS LkkLkk Aku ík{u LkxðhS, n{ýuÚke ÚkÞk ykðzk økhS;
nS íkÁýÃkýw t Au xu nhS. nku røk0 3
ðnk÷k yheÃkhe ðkík ÷u ðkþu , yu {kt Úke yð¤w t çknw Úkkþu ;
«u {kLkt Ë fu ’ Lkt ËLkw t ½h òþu . nku røk0 4
ÃkË - 2
nku økku ðk÷ýe, òu çkrLkÞkt Lku òu hu ykðze çkku ÷u ;
çknw {kLk¼he, ík] ý çkhkçkh íkw t íkku y{Lku íkku ÷u . nku økku 0 xu f.
Ëký ÷køku {rnLkw t yk òøku , su Lke heík nku Þ íku íkku {kt øku ;
íku {kt ykðzw t Ëw :¾ íkLku þeË ÷køku . nku økku . 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
315 316
{kYt Ëký ËRLku ò [k÷e, Ìkkt fw ý íkLku hk¾u Ík÷e;
ÃkkAe økhs nku Þ íkku ykðsu yk÷e. nku økku . 2
yk÷e WíkkhÞ {rnzw t ykÔÞ yku he, Lkrn ykÃkeþ íkku
÷Rþwt òuhe; Ëk’ze òíke Ëký [kUhe [kuhe. nku økku. 3
½ýu Ëk’zu ykðeAwt yks nkÚku,ÚkÞku Íøkzku økkuðk÷ýeLku MkkÚku;
MkkÌkku Ãkk÷ð «u {kLkt ËLku LkkÚku . nku økku . 4
ÃkË - 3
nku {ku nLkS, Ëký íkýe Lkð fesu Lkð÷e rhrík;
ík{u òðk Ëku, yu{ktÚke çknw Úkkþu {kuxe VSrík. nku {ku0 xuf.
y{u rLkíÞ sRyu {rn ðu[ðkLku, LkÚke Mkkt¼éÞk Ëkýe õÞkhu fkLku;
Lkðe heík fhku Aku ík{u yks þkLku . nku {ku 0 1
ðnk÷k Aku fhðu zk Lkð fheÞu , òu R rð[kheLku Ãkøk÷kt ¼heÞu ;
hkò ft Mkíkýe çkefÚke zheÞu . nku {ku 0 2
ík{u Lkt ËLkk Lkt ËLk òýeLku , LkÚke çkku ÷íke {÷kòu ykýeLku ;
òu R fneþ sþku Ëk hkýeLku ; nku {ku 0 3
ík{u ðLk{kt [khe òýku Zkuhkt, þwt òýku Ëký{kt [eík[kuhk;
«u {kLkt ËLkk ðnk÷k rðýe ¾kyku çkku hkt .nku {ku 0 4
ÃkË - 4
nku {rnÞkhe, {kLk¼he çkku ÷u Au {ËLke {kíke;
íkw t {íkðk¤e, çkeðhkðu {Lku ykt ¾w fkZe hkíke. nku {rn0 xu f.
íkw t økw she øk{khe {ík Úkku ze, çknw çkku ÷u {w ¾ çkzçkz Aku ze;
{rn Ãkk Lkrn íkku {kx Lkkt ¾eþ Vku ze. nku {rn0 1
íkw t ft MkLke Ëu ¾kzu çkef ¼khe, íkLku {¤þu íku rþûkk Mkkhe;
íkkhk ft MkLku Ãkw økkzeþ s{îkhe. nku {rn0 2
íkkhk ft MkLke çkefu fw ý zhþu , íkkhku ft Mk y{kYt þw t fhþu ,
fkt R Aku hkt Lkrn su çne {hþu . nku {rn0 3
òýe økku Ãkeyu ðkík íku ¾hk¾he, ÃkkE økku hMk hkS feÄk nrh.
«u {kLkt ËLkk ðnk÷kLku {¤e çkÚk ¼he. nku {rn0 4
hk„ : fkVe …Ë - 1
Ëw hes™ Ëu ¾þu hu …k÷ðzku {khku {u ÷ Aƒe÷k. Ëw he. xu f.
Ëu ¾þu yk u Õ Þk ÷k u f Ëw he s™, òþu {k he ÷k s;
‚k‚w …w Aþu õÞkh™e ðnw Œw t , õÞkt „RŒe yks. Arƒ÷k0 1
‚h¾e ‚i Þh òýþu hu , {™u ƒk u ÷þu ðk t fk t ðu ý;
W¼e Au ðnw fË{™e Akt Þu , fnk™S feÄku ‚u ý. Arƒ÷k0 2
…k ÷ð {u ÷™u …k Œ¤e Þk , {™u Ú k R Au Ík Íe ðk h;
ni Þu nkÚk ™ ™k¾þku hu , {khku Œw xþu ™ð‚h nkh. Arƒ÷k0 3
òðk ãk u {w s™u {k ðS hu , {k hu ½u h Au Ík Íw t fk {;
ykðeþ …kAe …kŒ¤eÞkhu , {k™ku «u {k™t Ë™k ~Þk{. Arƒ÷k0 4
…Ë - 2
hr‚Þk hku f{kt hu ôZkýe {khe yk÷ ~Þk{¤eÞk. hr‚Þk0 xu f.
ðk h Ú k k Þ Au r ðê÷, {k he ‚k ‚w sw ðu Au ðk x;
fk{ rð™k Œw t fnk™S, hku fe™u þeË W¼ku Au ½kx. hr‚Þk0 1
{u ÷™u yk ¤ Œw t yk ÷ ôZk ýe , Œk ÛÞ{k t {k Yt [e h;
fh òu ze™u fnw t Aw t fu þð, ¼hðk Ëu ™u {™u ™eh. hr‚Þk0 2
y{u ðnw yk Át ÷k s™k {k ý‚, í nk hu ™r n ÷k s ÷„k h;
„ku ®ðË ½u ÷zku ÚkkÞ Au òu R™u , „ku fw ¤eÞkt ™e ™kh. hr‚Þk0 3
õÞk h™e fnw t Aw t {k ™ {™k u u nh, ¼hðk Ëu {™u nu ÷;
{¤þw t yk…ý fw t s{kt fnk™k, «u {k™t Ë™k Au ÷. hr‚Þk0 4
…Ë - 3
{khk ‚{ {kh {kt hu , fkt fhze {™u fnk™ ht „e÷k0 {khk. xu f.
fk t fhze {™u {k h {k t {k u n™, fnw t Aw t ðk h{ðk h;
÷kzfzk Œkhk ÷kz nw t …w hk, fheþ ™t Ëfw {kh. ht „e÷k0 1
ƒu z÷w t {k hu Vw xþu , {k he ‚k ‚w ze fhþu Mnk u h;
fu þð Œw s™u fnw t Aw t , fu zku {u ÷™u Œw t ™t Ërfþku h. ht „e÷k0 2
{k Äð Œk hk {™{k t þw t Au , þe Ë hk u fu Au ðk x;
r™÷o s ™ðhku {u ÷Œku ™Úke, s{w ™kS™ku ½kx. ht „e÷k0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
317 318
ft ‚™u fnu þw t fu þð Œk hk t , ÷û k ý ‚ðu o yk s;
«u {k™t Ë™k ™kÚkS ¾ku þku , ™t Ë sþku Ëk™e ÷ks. ht „e÷k0 4
…Ë - 4
fnw t Aw t õÞkh™e hu , ƒkt nz÷e {khe {u ÷ X„khk. fnw t Aw t . xu f.
[w ze Þw t Vw xþu ™t Ë™k fw t ðh, {k ™ Œw t ‚w t Ëh ~Þk {;
‚k‚w òý‚u fnu þu , ðnw þw t yk feÄw t Œu fk{. X„khk0 1
½w t ½x …x W½k z{k t {k u n™, Ëu ¾þu „k {™k ÷k u f;
Xu ÷{kt {kÚku ¼khAu hu , {khe ÷[fkþu hu zku f. X„khk0 2
yk zk yk ðe ™u yk u zâ{k t {k Äð, Œk u z{k t {k u Œe nk h;
ƒ¤eÞku Aw t …ý ƒkt Äe {t „kðeþ, ft ‚Œýu Ëhƒkh. X„khk0 3
hne yk ‚w he yu f÷e hu nw t , „Þk u ‚i Þh™k u ‚k Ú k ;
{u ÷e Ëu ™u {khk ‚{ Au {ku n™, «u {k™t Ë™k ™kÚk. X„khk0 4
hkøk : fkVe ÃkË - 1
ðkt Mk÷ze fw ý ðkÞu hu , ðu hý ðkt Mk÷ze fw ý ðkÞu hu ;
{kÁt Mkw ýíkkt fk¤s fku hkÞu hu , ðu hý ðkt Mk÷ze fw ý ðkÞ hu . ðu hý0 xu f.
©ðýu Mkw ýeLku {kÁt íkLkzw t íkÃku Au , {Lk {¤ðk yfw ¤kÞu hu . ðu hý0 1
fk{ fks {Lku fkt E Lkð Mkw su , ½u ÷e VÁt ½h{kt Þu hu . ðu hý0 h
ðkt Mk÷rzÞu {khe ðu Äe Ãkkt Mk÷ze, {Lku rðhnLke ðu ËLkk ÚkkÞu hu . ðu hý0 3
«u {kLkt ËLkku LkkÚk òu Þk rðLkk Ãk¤ yu f òw økMk{ òÞu hu . ðu hý0 4
ÃkË - h
ðuhý ÚkELku ÷køke hu ðktMk¤e ðuhý ÚkE,
feÄe ðúsyçk¤kLku ðuhkøke hu. ðktMk0 xuf.
{ËLk¼he ðkøku yrík ðMk{e, ¾xfu Au sELku ykøke hu . ðkt Mk0 1
Ãkrík Mkw ík{kt Úke «eík íkSLku , ÚkE Aw t Mkðu o íÞkøke hu . ðkt Mk0 h
ðú sðrLkíkkíkw t SðLk Mkðo Mk, ÷ELku ÚkE Au çkz¼køke hu . ðkt Mk0 3
«u {kLkt ËLku LkkÚk yÄh Ähe, hrMkÞu ~Þk{ Mkku nkøke hu . ðkt Mk0 4
ÃkË - 3
SðLk s{wLkk íkehu hu, ðkÞu SðLk s{wLkk íkehu hu,
{kÁt rðæÞwt {Lk çk÷ðehu hu. ðkÞu S0 xuf.
{t ºk ¼ýeLku {Ähkíku {ku nLk, xu h Mkw ýkðu Äehu Äehu hu . ðkÞu S0 1
Mkkt ¼¤íkk{kt Mkhðu ¼q ÷e, zku ÷e ËhËLke Ãkehu hu . ðkÞu S0 h
ni zw t {kÁt ¼hkELku ykÔÞw t , Lku ºk ¼hkÞkt Au Lkehu hu . ðkÞu S0 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚkLku {¤ðk, WÃkßÞku rðhn þhehu hu . ðkÞu S0 4
ÃkË - 4
{kuh÷e{kt {Lk ÷eÄwt hu, {kunLku {kuh÷e{kt {Lk ÷eÄwt hu;
Au÷u fk{ý fktEf feÄwt hu. {kunLku0 xuf.
ðkt Mk÷ze ðkELku ðLk{kt , íku zeLku ËhþLk ËeÄw t hu . {ku nLku 0 1
hMk{kt hMkçkMk feÄe hrMkÞu , «eíku yÄhk{] ík ÃkeÄw t hu . {ku nLku 0 h
yt økku yt øk Vw ÷e ðú sðrLkíkk, òu E {ku nLk {w ¾rðÄw t hu . {ku nLku 0 3
«u {kLkt ËLkk LkkÚkLku {¤íkk, fkhs Mkhðu MkeÄw t hu . {ku nLku 0 4
hkøk : n{eh fÕÞký ÃkË - 1
Mkw Lk Mkw Lk MksLke ~Þk{fe, çkíkeÞkt {Lk {kLke; Mkw Lk0 xu f.
Mkw Lk çkíkeÞkt AíkeÞkt ¼E þeík¤ Mkw Ä ¼q ÷e ÄLk Äk{fe çkíke0 1
fk{ fks {ku Þu fAw Þu Lk ¼kðu , hxLk ÷øke yu f Lkk{fe. çkíke0 h
Ähe Ähe Ãk¤ AeLk çkeMkhLk Lkknª, {q Šík ykík{hk{fe. çkíke0 3
«u {kLkt Ë ÷E ðkhu ~Þk{Ãkh, þku ¼k fku xef fk{fe. çkíke0 4
ÃkË - h
Lkeh¾e Açke LktË÷kfe yt¾eÞkt ÷÷[kLke; Lkeh0 xu f.
{hfík{Lke s÷Ë ÷¾e ÷ksu , þku ¼k ~Þk{ ík{k÷fe. yt ¾e0 1
¾t sLk {eLk y÷e {] øk ÷ksu , ÷¾e Açke Lku Lk çkeMkk÷fe. yt ¾e0 h
hksntMk n÷ntMk yihkðík ÷ksu, ÷xf ÷¾e [k÷fe. yt ¾e0 3
«u {kLkt Ë ðkhu {Lk{Úk fku xef, {w MkfLke Lkeh¾e økku Ãkk÷fe. yt ¾e0 4
ÃkË - 3
hx hx hu {Lk çkkðhu , yu f Lkk{ nrhfku ; hu x0 xu f.
«økx nrh hku sík ÿøk økku [h, çkLÞku nu y{ku ÷ef Ëkð hu . yu f0 1
«økx «{kLk YÃk Wh Ähe ÷u , «økx nrh økw Lk økkð hu . yu f0 h
çkeíku òík nu yðMkh yu Mkku , ßÞw t ÷ku nu fku íÞð hu . yu f0 3
«u {kLkt Ë fnu Vehe ÃkAíkEnku , Ãkhenku Ëw :¾ ËheÞkð hu . yu f0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
319 320
ÃkË - 4
~Þk{ MkwtËh Mkw¾ËkE hu, MkwLk {kunLk {uhu; ~Þk{0 xu f.
íks Ëu ykMk yMkík søkíkfu he, [hLkf{¤ [eík ÷kE hu . Mkw Lk0 1
©enrhf] »ý LkkhkÞýMðk{e, ÷u hMkLkk {Lk økw Lk økkE hu . Mkw Lk0 h
íks yk¤Mk Ãkh{kË {ku n {Ë, ¼s {Lk f{ sËw hkE u hu . Mkw Lk0 3
«u {kLkt Ëfu LkkÚkMkw t Lku nk, fh ÷u «eík WÃkòE hu . Mkw Lk0 4
hkøk : støk÷ku ÃkË- 1
nku LkhLkkhkÞý Mðk{e ¼SÞu Mkçk Mkw ¾Äk{e; nku 0 xu f.
nku ËeLkçkt Äw rníkfkhe, «økxu ËÞk fhe Wh Äkhe. nku 0 1
nku LkhLkkhkÞý nu íkw t , f÷e{u ¼ð s¤ Mku íkw t . nku 0 2
nku çkrÿÃkrík «kýLkkÚk, Ãkríkík sLk økú nu nkÚk nku 0 3
nku «u {kLkt Ë òLke ËkMk, ËeLkku [hLku rLkðkMk. nku 0 4
ÃkË - 2
nku LkhLkkhkÞý Lkk{ Ãkríkík sLkfku rð©k{, nku 0 xu f.
nku ¼Snku ËeLk sLk fku ô, LkhLkkhkÞý Ëku ô. nku 0 1
nku LkhLkkhkÞý økkðu rLkùu ¼ð{U Lk òðu . nku 0 2
nku çkku ÷u MkíÞ ðú ík Äkhe, ÷u ô ËeLk sLk íkkhe. nku 0 3
nku «u {kLkt Ë fnu Mkt ík, ykÞku Ãkríkíkku fku yt ík. nku 0 4
ÃkË - 3
nku LkhLkkhkÞý yks, ÷eLkku ðú ík {nkhks; nku 0 xu f
nku þhýkøkík sLk fku R, òLk Lk Ëu ô {U Mkku R. nku 0 1
nku økkRnku LkkhkÞý Lkk{, Ëu Wt rLks Mkw ¾ Äk{. nku 0 2
nku Mðh{krËf ÷ku f{kt ne, {u hu çkeLkk Mkw ¾ Lkk®n. nku 0 3
nku yu Mku «¼w Mkw ¾ËkR, «u {kLkt Ë çk÷e òR. nku 0 4
ÃkË - 4
nku LkkhkÞý nMkefu , ykÞu f{h fMkefu ; nku 0 xu f.
nku çkku ÷u {t sw ÷ çku Lkk, Mkçk fník Mkw ¾ Ëu Lkk. nku 0 1
nku ËeLk sLk LkhLkkhe, ykðku þhýu n{khe. nku 0 2
nku {u hku ÁÃk Wh Äkhku , s{fku fkøkË Vkhku . nku 0 3
nku «u {kLkt Ë økw Lk økkðu , çknku he ¼ð{U Lk ykðu . nku 0 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
yhs fhu Au yƒ¤k Œu Wh Äkhku hu . Ônk÷kS0
ðk÷…ýw t ðk÷{S {kt rð‚khku . {khk Ônk÷kS0
…zðu {khk «ký ÷E™u …ÄkÞko hu . Ônk÷kS0
{™u hzŒe {u÷e ™ hÌkk fkuE™k ðkÞko. {khk Ônk÷kS0 1
ƒesu õÞkt sE ð‚eÞk ht „™k h‚eÞk hu . Ônk÷kS0
WËu ÚkÞk ykðe™u „ku fw ÷ ð‚eÞk. {khk Ônk÷kS0 2
ºkesu Œ{™u òu ðk™u Sð™ hu . Ônk÷kS0
ykfw ¤ ÔÞkfw ¤ ÚkkÞ Au {kYt {™. {khk Ônk÷kS0 3
[ku Úku Œ{™u [khu rËþu òu ô hu . Ônk÷kS0
ðú u n™e {khe ÔÞkfw ¤ ÚkE™u hku ô. {khk Ônk÷kS0 4
…kt [{u …Äkhku {khu ½u h hu . Ônk÷kS0
yƒ¤k W…h hk¾ku fkt Ef {nu h. {khk Ônk÷kS0 5
AXu ykðku Au ÷k Aku „÷kt {u ÷e hu . Ônk÷kS0
òu ðk ‚kYt Œ÷¾u ‚nw ‚knu ÷e. {khk Ônk÷kS0 6
‚kŒ{u ykðku Œku þku ¼k fheyu hu . Ônk÷kS0
nkh …nu hkðe ‚w t Ëh Aku „÷kt Äheyu . {khk Ônk÷kS0 7
ykX{u ykðku ™u «ký ykÄkh hu . Ônk÷kS0
fkt E fYýk hk¾ku fu þh™k yMðkh. {khk Ônk÷kS0 8
™ð{u ™ð÷k ™u n ðÄkhku ykðe hu . Ônk÷kS0
‚w ¾ yk…ku ~Þk{¤eÞkS ƒku ÷kðe. {khk Ônk÷kS0 9
Ëþ{u Ëw :¾eÞk feÄk ™h™khe hu . Ônk÷kS0
yk õÞktÚke ykðe …wŒ™k ‚{ níÞkhe. {khk Ônk÷kS0 10
yu fkËþe™ku WAð ykÔÞku yks hu . Ônk÷kS0
ykðku {wr™ {tz¤™u ËþoLk Ëuðk fks. {khk Ônk÷kS0 11
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
321 322
ƒkh‚u ƒnw ¼kŒu fÞko {U Úkk¤ hu . Ônk÷kS0
Œ{u s{ðk ‚kYt ykðku rË™ËÞk¤. {khk Ônk÷kS0 12
Œu h‚u Œ{ fksu Zku r÷Þku Zk¤e hu . Ônk÷kS0
ðkx÷ze òu ô Aw t [ku f ðk¤e. {khk Ônk÷kS0 13
[ki Ëþu {™u ®[Œk ÚkkÞ Au ¼khe hu . Ônk÷kS0
nrh ™ð ykÔÞk {™u ‚uðk Ëuðk ‚khe. {khk Ônk÷kS0 14
…w ™{u …Äkhku …w hý[t Ë hu . Ônk÷kS0
ðË™ rð÷ku fe ‚nw …k{u yk™t Ë. {khk Ônk÷kS0 15
{™™k {™ku hÚk fhòu {khk …w hk hu . Ônk÷kS0
r™ss™™k fkhs fhðk{kt Aku þq hk. {khk Ônk÷kS0 16
ŒeÚke „kE™u «u {k™t Ë yu {k„u hu . Ônk÷kS0
hnku ‚nò™t Ë ykt ¾÷ze™e yk„u . {khk Ônk÷kS0 17
hk„ : fkVe hu¾Œk …Ë-1
ykðŒk õÞwt ™rn ðu ~Þk{÷zk, ykðŒk õÞwt ™nª ðu Þkh -ykðŒk0 1
ò{k …u ’he shªËk ƒkt Äe, …r„Þkt …u [kU Ëkh ðu ,
n‚Œk n‚Œk ‚w t Ëh ðË™, Ëu ¾kðŒk õÞw t ™rnðu Þkh -ykðŒk0 2
n{khe yr÷Þkt „r÷Þkt {i Þk, ‚kt s ‚ðkh f™i Þk ðu ,
{Äwhu {Äwhu Mðhu {kun™ ƒkt‚whe, ƒòðŒk õÞwt ™rn ðu Þkh -ykðŒk0 3
yuf yåAe Œk™ „kyku ÃÞkhu, rË÷ ¾wþ nkuÞ n{khk ðu,
«u {k™t Ë fnu ƒt ‚e ™u f, ‚w ™kðŒk õÞw t ™rn ðu Þkh -ykðŒk0 4
…Ë-2
ò™Œk õÞwt ™rn ðu n{khe …eh, ò™Œk õÞwt ™rn ðu ÷k÷ -ò™Œk0 1
™t Ëfu ‚÷ku ™u „ƒY n{fw t , ‚ƒw he{U ‚{òðŒk ðu ,
ƒnw rË™kufe yhS n{khe, {k™Œk õÞwt ™rn ðu ÷k÷ -ò™Œk0 2
Ëu rËËkh ËÞkðt Œ ¾kðt Ë, Œw t {kr÷f {w ÷fw t Ëk ðu ,
n{ ƒtËwðk Œuhe ƒtËøke fhŒ, …eAk™Œk õÞwt ™rn ðu ÷k÷ -ò™Œk0 3
Œw{ {whrþË nu fkr{÷ fkrƒ÷, ‚ƒ nwÒkh Œuhu nkÚk ðu,
«u{k™tË fu ÃÞkhu n{ …h {nuh, yk™Œk õÞwt ™rn ðu ÷k÷ -ò™Œk0 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
ykðku hkSð ÷ku [™ ht „ hr‚Þk, òu ô ‚w t Ëh {w ¾ …w h™ þrþÞk,
™Úke ðe‚hŒku {w ¾ {hf÷zku , Œ{u {w s ‚k{w t òu E™u nr‚Þk -yk0
™Úke ðe‚hŒkt Ëþo ™ rËÄkt Œ{u , ò{k Ãku he shfMkeÞk -yk0
Œ{u ÷xfkt fhŒk nkÚk Œýkt , yu {™k yu { yt Œh{kt ðr‚Þk -yk0
«u{k™tË fu’ ƒeswt fkuE ™ð òýu, yu{ yrð„Œ ytŒh{kt ðr‚Þk -yk0
hk„ : ykþkðhe …Ë-1
ykuhk ykðku™u ‚wtËh Au÷, òuô {w¾ ŒkÁt hu,
Œkhk {w¾ W…h y÷ƒu÷, ‚hð‚ ðkÁt hu, -xuf0
ðkÁt ðË™ …h fkurx þþe, ™uýk …h ™ð÷¾ ‚qh nku,
¼úfqxe …h ¼kuÞt„…rŒ ðkÁt, nwt Œkhu {hf÷zu [f[qh -òuô0 1
{ku¤ezk …h {™ {kun™, ðkÁt Mð„o {]íÞw …kŒk¤ nku,
Aku„r÷Þkt …h [kh …ËkhÚk, ©ðýu rË‚ rË„…k¤ -òuô0 2
[k÷ W…h [Œwh{w¾ ðkÁt, ™u þŒfŒw fkurx Œurºkþ nku,
«u{k™tË fu yu þku¼k …h, Œktzð ™k[Œ Eþ -òuô0 3
hk„ : Xwt{he …Ë-1
ykt¾z÷e h‚ ht„u hkŒe, hu¾wt {ktne hr‚f {Ë™ {Ë{kŒe...ykt¾0
Ëe‚ku AkuS ~Þk{ rþrÚk÷ ‚hðu yt„u,
[ku¤kýk Aku Au÷ [Œwh fu™u ‚t„u,
ht„kýk Au yÄh Œtƒku¤™u ht„u...ykt¾0 1
{Ë™þh ðkøÞkt Au {h{ Xufkýu,
ðªÄkýk Aku ™xðh ™uýkt™u ƒkýu,
½kÞ÷™e „rŒ Œu ½kÞ÷ òýu...ykt¾0 2
y{khu Œku fktÞu ™Úke Ëh Ëkðku,
Œ{kÁt {™ hu {k™u íÞkt òyku,
‚k[wt fnku™u rþË™u ¾kuxk ‚{ ¾kyku...ykt¾0 3
Œ™™wt Ëw:¾ fh™e ™kze{kt sýkÞ,
{™™wt Œku ðuý ƒku÷u íÞkt f¤kÞ,
«u{k™tË fnu ytŒh™wt ™uý{kt sýkÞ...ykt¾0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
323 324
hk„ : „hƒe …Ë-1
ykðku Œku „kuXze fesu, „ku®ðË ½uh ykðku Œku „kuXze fesu,
{w¾zwt òuE™u ‚w¾ ÷esu, „ku®ðË ½uh ykðku Œku „kuXze fesu. xuf0
½uh ykðku Œku fnku Œu{ fesu hu, Œ™ {™ Œ{™u Ëesu. „ku®ðË0 1
yt„ku Œu ytt„ yk®÷„™ ÷E™u hu, «u{ yÄhh‚ …esu. „ku®ðË0 2
ht„¼e™k Ônk÷k Œkhk ht„{kt hu, {™ {kYt yrŒ ¼ªsu. „ku®ðË0 3
Au÷Aƒe÷k Œkhkt Aku„÷kt òuE™u hu, «u{‚¾e ½ýe heÍu. „ku®ðË0 4
…Ë-2
ykðku™u {trËh {khu, ‚wtËhðh ykðku™u {trËh {khu,
{kune Awt ÷xfu Œkhu, ‚wtËhðh ykðku™u {trËh {khu0 xuf.
÷xfk{kt ÷k÷[ ½ýe ÷k„e hu, òuE òuE ðnk÷ ðÄkhu. ‚wtËh0 1
{™ {kLÞw t {w ¾™u {hf÷zu hu , ™u ýu Œu fk{ý„khu . ‚w t Ëh0 2
ðkŒ÷ze ðnk÷e ½ýe ÷k„u hu , ‚w ýŒkt Ë÷zw t Xkhu . ‚w t Ëh0 3
y÷ƒu ÷k ykðku {t rËheyu hu , «u {‚¾e «ký ðkhu . ‚w t Ëh0 4
…Ë-3
„wýðtŒk r„rhÄkhe, ykðku™u ykuhk „wýðtŒk r„rhÄkhe
òô Œkhk {w¾…h ðkhe, ykðku™u ykuhk „wýðtŒk r„rhÄkhe.
{™ {kun™S {qhŒe Œ{khe hu, ÷k„u Au {™u yrŒ ÃÞkhe. ykðku™u0 1
y÷ƒu ÷k ykt ¾÷ze{kt hk¾w t hu , ‚w t Ëhðh ‚w ¾fkhe. ykðku ™u 0 2
«kýSð™ Aku «kýÚke ðnk÷k hu, Sð™Ëkuhe Aku {khe. ykðku™u0 3
«u {‚¾e fnu «ký ðÄkðw t hu , ÷kzfzk ÷k÷ rðnkhe. ykðku ™u 0 4
…Ë-4
{qŠŒ {khu {™{k™e, {kun™ Œkhe {qŠŒ {khu {™{k™e,
hk¾wt ™uýk{kt Ak™e, {kun™ Œkhe {qŠŒ {khu {™{k™e.
Ak™e hk¾w t fku E™u ™ð Ëk¾w t hu , h‚eÞk Au ÷ „w {k™e. {ku n™0 1
™x™k„h nrhY… Wò„h hu , ‚w t Ëhðh ‚w ¾¾k™e. {ku n™0 2
{w¾{tËnk‚ yÄh ®ƒƒ hkŒk hu, hu¾k WXu Au ™k™e ™k™e. {kun™0 3
«u {‚¾e yu þku ¼k ™eh¾e hu , hkŒ rËð‚ rËðk™e. {ku n™0 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
ykðku™u ðnk÷k Ä{o fwtðh ‚w¾ftËS,
ykðku™u ‚w¾™k ‚k„h ‚nò™tËS.
ykðku™u …zðu …Äkhku {khu ykuhzu, ykðku™u {kuŒezwt «kuðwt Œkhu Œkuhzu.
ykðku™u ƒesu rƒhkòu {khu ƒkhýu, ykðku™u {w¾zwt ™eh¾e™u òô ðkhýu.
ykðku™u ºkesu òuô Awt Œkhe ðkxze, ykðku™u Vq÷zu ‚tðkhe ‚wtËh ¾kxze.
ykðku™u [kuÚku [hý ÄkuE™u …eSÞu, ykðku™u ¼wÄh ¼uxe™u ÷kðku ÷eSÞu.
ykðku™u …kt[{u …Äkhku {khk ™kÚkS, ykðku™u Sð™ s{kzwt {khu nkÚkS.
ykðku ™u AXu hk¾w t Au ÷k Wh{kt , ykðku ™u nksh hneþ nsw h{kt .
ykðku™u ‚kŒ{u Mkòu þý„kh™u, ykðku™u ™kÚkS ™eh¾wt fhe ÃÞkh™u.
ykðku ™u ykX{ ykðe y÷ƒu ÷zk, ykðku ™u h{eÞu ht øk¼h ht „hu ÷zk.
ykðku ™u ™ku {u r™h¾w t {w ¾[t ËS, ykðku ™u «kýSð™ ‚nò™t ËS.
ykðku™u Ëþ{u Œu Ëw:¾ ƒnw ËeÄ÷kt, ykðku™u «ký y{khk nhe ÷eÄ÷kt.
ykðku™u yufkËþe Wí‚ð feSÞu, ykðku™u ðË™ Ëu¾kze ‚w¾ ËeSÞu.
ykðku ™u çkkh{u {w r™™u s{kzeÞu , ykðku ™u ÃÞkhk …Äkhku Vw ÷ðkzeÞu .
ykðku™u Œuh‚u Œ]ó fhku ™uý™u, ykðku™u ©ðýu ‚t¼¤kðku™u {eXkt ðuý™u,
ykðku™u [kiËþu ‚¼k fhe [kuf{kt, ykðku™u Ëhþ™ yk…ku ƒu‚e „ku¾{kt.
ykðku ™u …w ™{u …Äkhe ‚w ¾ ËeSÞu , ykðku ™u y{™u f] ŒkhÚk feSÞu .
ykðku™u «u{k™tË ™eh¾u ™uýkt¼he, ykðku™u Sð{kt hk¾eþ sŒ™u fhe.
hk„ : „hƒe …Ë-1
ykðku {ku n™ {khu yku hzeÞu , yku hzeÞu ht „™e ÍzeÞu . ykðku 0 xu f.
y÷ƒu ÷k ykðku y¥kh [h[w t , „ku ®ðËS Œ™ „ku hzeÞu . ykðku 0 1
nu Œ fhe™u nkh …nu hkðw t , {ku Œezkt «ku ðw t Œku hzeÞu . ykðku 0 2
«eŒ{ Œ{™u «u { fhe™u , hk¾eþw t Sð™ [ku hzeÞu . ykðku 0 3
«u{k™tË fnu Au÷ fwtðh…h, ðkYt {khk «ký ½ze ½zeÞu. ykðku0 4
…Ë-2
ykðku ðnk÷k {khk ƒkhýeÞu , ƒkhýeÞu òô ðkhýeÞu . ykðku 0
‚k{e ykðw t {ku Œe Úkk¤ ¼he™u , ™kÚk ðÄkðk fkhýeÞu . ykðku 0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
325 326
Œ{ {™ Ä™ yk SðeŒ {kYt , ðkYt ðkh nòhýeÞu . ykðku 0 2
ykŒwh ÚkÞwt Au {™ {¤ðk™u, hk¾e hne Sð ÄkhýeÞu. ykðku0 3
«u {k™t Ë fnu Œ{™u {¤Œkt , Xhe™u ƒu Xku Sð XkhýeÞu . ykðku 0 4
…Ë-3
ykðku …kzku þe …kŒ¤eÞk, …kŒ¤eÞk Œ{u õÞkt nr¤Þk. ykðku 0
yk…ýwt {trËh {u÷e™u ÃÞkhk, ƒesu yZ¤f õÞkt Z¤eÞk. ykðku0 1
{khu ykt„ýeÞu ÚkE™u òyku Aku, fu™u ¼wð™ fku™u ~Þk{¤eÞk. ykðku0 2
y{™u Œu fku÷ ËE™u fuþð, ƒkuÕÞu nS fu Ëe™ …r¤Þk. ykðku0 3
y{™u Œ{khe ykþ ½ýe Au, «u{k™tË™k Ônk÷k A¤eÞk. ykðku0 4
…Ë-4
ykðku {™ku nh {™ nhŒk, {™ nhŒk ÷xfkt fhŒk. ykðku 0
Sð™ shf‚e …k½ ƒkt Äe™u , ™ki Œ{ Aku „r÷Þkt ÄhŒk. ykðku 0 1
«kýSð™ Œ{u «eŒ fhe™u , þeË nªzku ŒhŒk ŒhŒk. ykðku 0 2
ykðt Œk y÷ƒu ÷ {t rËheÞu , Ëw hes™ Ëu ¾e h¾u zhŒk. ykðku 0 3
«u {k™t Ë fnu òŒkt ð¤Œkt , y{™u h¾u Ônk÷k rð‚hŒk. ykðku 0 4
hk„ : …hs …Ë-1
õÞkhu nðu Ëu ¾w t hu {khkt ÷ku [™eÞkt ™e yk„u ™kÚk™u . õÞkhu 0 xu f.
yuðku rËð‚ {khu …kAku õÞkhu ykðþu, {u÷e þhýu hnwt ™kÚk™u. õÞkhu0
nuŒu n‚e™u nrh õÞkhu ƒku÷kðþu, {u÷þu {kÚku ƒuW nkÚk™u. õÞkhu0 2
‚nò™tË «¼w ‚tŒku™e ‚kÚku, õÞkhu Ëu¾eþ {kun™ {kð™u. õÞkhu0 3
«u {k™t Ë fnu nðu {¤u Œku , r™{¾ ™ {u ÷w t ‚w ¾ …kÚk™u . õÞkhu 0 4
…Ë-2
fu Ëe nðu òu þw t hu Ônk÷k hr‚ÞkS Ä{o fw {kh™u . xu f.
sL{ ‚V¤ íÞkhu òýeþwt ‚s™e, òuþwt nizk fuhk nkh™u. fuËe0 1
nkh …nu hkðe nu Œu nrh™u nu hþw t , ™u ýkt Œýk þý„kh™u . fu Ëe0 2
Zkur÷Þk W…h õÞkhu yku‚heÞu rƒhksþu, òuþu …kuŒk™k …rhðkh™u. fuËe0 3
«u {k™t Ë fnu õÞkhu yk„u „kEþ, ð„kze ‚w t Ëh r‚Œkh™u . fu Ëe0 4
…Ë-3
©e ½™~Þk{ hu {™u {ku nLke ÷„kze Œ{khk ðu ý{kt . ©e½™0 xu f.
Au÷Aƒe÷k Ônk÷k ¿kk™Œýe ðkŒku, yuðku yk™tË õÞkhu yk…þu. ©e½™0
ðkxze òuE òuE WXe ykt¾ku hkuE hkuE, ftXuÚke «ký ‚wfkE „Þk ©e½™0
fux÷kf rËð‚ {khk «kýSð™™k, Ëþo™ rð™k nðu ÚkE „Þk. ©e½™0
«u {k™t Ë fnu þw t ‚w ¾ ÷u ðk, …k…e «ký ðkt ‚u hne „Þk. ©e½™0
…Ë-4
Ëþo ™ yk…ku hu nðu Ëe™ƒt Äw ËÞk fhe. Ëþo ™0 xu f.
ðË™ f{¤ Ëu¾kzku y÷ƒu÷zk, nuhku y{]Œ ™shu ¼he. Ëþo™0 1
Ëþo™ rð™k …¤ sw„‚{ òÞ Au, rË™ hkŒ òÞu hkuðŒkt nrh. Ëþo™0 2
Ëþo™ Ëk™u fhe Ëw:¾zkt xk¤ku, ËÞk¤w ËÞk rË÷{kt Ähe. Ëþo™0 3
«u{k™tË fnu òuE {w¾ …tfs, ÷xfkt W…h nwt òô {he. Ëþo™0 4
hk„ : ¼ihð …Ë-1
[÷ík z„h ƒe[ {eÕÞku hu ÷t„hðk, …fhe ƒiÞkt {uhku ŒkuÞkuo nu nhðk.
‚L{w¾ ykÞfu ƒË™ rƒ÷kufŒ, n‚Œ n‚Œ {kunu {khŒ ™shðk. 1
þeh{uhu „„he Ëu¾Œ ‚¾e ‚„he, ykÞ fu Þk[Œ {uhu Whfku yt[hðk. 2
s‚ku{Œe ‚wŒfwt {U ƒhsŒ nkhe, yu‚ku fwxe÷ ™kne ÷ksŒ ÷shðk. 3
«u{k™tË fku «¼w AõÞku nu òuƒ™{Ë, fu‚u ƒ‚enwt yƒ „kufw÷ ™„hðk. 4
…Ë-2
…™eÞkt ¼hŒ {Œ hkufku ‚kðheÞk, ‚eÄku [kÕÞkuò Œuhe „u÷ ƒkðheÞk.
fknufwt M…þo fhŒ …hºkeÞkfku, …h{ [Œwh {k™ku ™tËfu ƒkðheÞk. 1
ft ‚fku hks ™ fh y™nku ™e, ÷w xe ÷Enu ½h™„h „kðheÞk. 2
Wh „wtò þeh {kuh…ªA Ähe, VeÞkuo ƒ™ ƒ™ …„ …nuhe …kðheÞk. 3
«u{k™tË fu «¼w ‚t…Œ rð[khku, nkÚk ÷fwxe ykuZku fkhe fk{heÞk. 4
…Ë-3
ysƒ ‚whŒ Œuhe ƒ™e hu f™iÞk, fnk fnwt fAw ƒ™Œ ™ fiÞk. xuf.
yt„ yt„ «rŒ y{eŒ ‚wtËhŒk, ™eh¾e hrŒ …rŒ fkurx ÷siÞk. 1
{w¾ {tË n‚Œ y{ef™ ƒh¾Œ, r[Œð™e [t[÷ yrŒ ‚w¾ËiÞk. 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
327 328
fxe…x …eŒ yÄh…h {w h÷e, ÷‚Œ {k÷ Wh {™ nh÷i Þk. 3
«u {k™t Ë ½™~Þk{ ÷xf…h, ðkhŒ Œ™ {™ …he …he …i Þk. 4
…Ë-4
f{÷ ÿ„ ƒe[ hu ¾U hŒ™khe, {Ë™…k™ Ae™ r÷Þku hu rƒnkhe.
™eh¾e ƒË™ Wzw hks ÷ò™ku , ¼ú {Œ „„™ …t Úk ŒS ÚkehŒkhe. 1
{t Ë {t Ë „rŒ ÷¾e ‚fw [k™u , „Þu {k™‚h nt ‚ rƒ[khe. 2
…eŒ ƒ‚™ ãwrŒ Ëu¾e ÚkfeŒ nkuE, f™f y™÷ ƒe[ ËeÞku Œ™ òhe. 3
«u {k™t Ë fnu ‚Ë™ ÷¾e ‚t fw [e, hnu y™kh yÄku {w ¾ Äkhe. 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
[k÷ku òuðk hr‚Þk hýAkuz™u hu, îkrhfk™k ðk‚e ¼„ðk™
…wY»kku¥k{ …ÄkÞko ðzŒk÷{kt hu.…wY»kku¥k{0 xuf.
su™kt Ëþo™ Ëw÷o¼ Ëuð™u hu, rþðƒúñk Ähu r™íÞ æÞk™. …wY»kku0 1
su™u fksu òu„e ð™{kt ð‚u hu, Œ… fhu ™u ¾kÞ {w¤ ftË. …wY»kku0,
su™u r™„{ „kÞ ™urŒ fne hu, ¾ku¤u þwf{wr™ ‚™f ‚w™tË. …wY»kku0 2
suýu „kufw¤{kt ÷e÷k fhe hu, {kÞko ËiíÞ Ëk™ð™u y…kh. …wY»kku0
ðnk÷u sE™u ðk‚e …Ae îkhfk hu, ðÞko yüfw¤ðtŒe ™kh. …wY»kku0 3
ÚkÞk yswo™ ‚¾k y÷ƒu÷zku hu, …wÞko ¼õŒŒýk ‚ðuo fkuz. …wY»kku0,
nðu ykÔÞk ðnk÷ku ðhŒk÷{kt hu, «u{k™tË™ku Ônk÷ku ©ehýAkuz. …wY»kku0 4
…Ë-2
ðhŒk÷u ykÔÞk ‚¾e ~Þk{¤ku hu, îkhfk™k …rŒ Ëe™k™kÚk
Yf{ýeh{ý hýAkuzS hu. Yf{ýe0 xuf.
™uýkt ¼he™u ™eh¾eyu ™kÚk™u hu, [k÷ku ‚ðuo ‚iÞh™ku ‚kÚk. Yf{ýe0 1
f]…k fhe™u fuþð …ÄkrhÞk hu, ‚nw Œuze …kuŒk™ku ‚{ks. Yf{ýe0
þtf [¢ „Ëk …È „ku{Œe hu, Yf{ýe ‚rnŒ sËwhks. Yf{ýe0 2
s™ ykðu òuðk™u ËuþËuþ™k hu, LnkÞ „ku{Œe™u ÷u ‚nw Ak…. Yf{ýe0
™uýu ™eh¾e Yf{ýe hýAkuz™u hu, ƒk¤u y™uf sL{™kt …k…. Yf{ýe0 3
ykðe ðMÞk y¾tz y÷ƒu÷zku hu, îkhkðŒe feÄe ðhŒk÷. Yf{ýe0
«u{k™tË™ku ðnk÷ku ht„ Au÷zku hu, feÄk ™h™khe™u r™nk÷. Yf{ýe0 4
…Ë-3
ðkhe òô ht„e÷k hýAkuz™u hu, ðnk÷ku ¼õŒŒýk «rŒ…k¤
ykðe y¾tz ðMÞk ðhŒk÷{kt hu. ykðe0 xuf.
ykÔÞk Ëe™Œýkt Ëw:¾ fk…ðk hu, ÚkÞk «„x ©eËe™ËÞk¤. ykðe0 1
þku¼u ~Þk{ MðÁ… y÷ƒu÷zku hu, {h{k¤e Œu {qŠŒ y™w…. ykðe0
Yf{ýe™u ©ehýAku zS hu , fneÞu ÷û{e™khkÞý Y…. ykðe0 2
ðnk÷ku hkò Äehks…ýu hksŒk hu, þku¼u fkuxef þku¼k ‚wh. ykðe0
fhu y¾tz ÷e÷k ðhŒk÷{kt hu, ðnk÷ku ¼õŒ {™kuhÚk …wh. ykðe0 3
„kÞu Äku¤ {t„¤ …wh ðr™Œk hu, Úkkyu Wí‚ð ykXku ò{. ykðe0
ðksu™kuƒŒ ™„khkt „z„zu hu, «u{k™tË™ku ðnk÷ku þku¼u ~Þk{. ykðe0 4
…Ë-4
þku¼k þehu ð¾kýwt ~Þk{™e hu, {w¾u ðýo™ fhe ™ð òÞ
{khkt ™uýkt ÷ku¼kýkt òuE ™kÚk™u hu. {khkt0 xuf.
fkuxe ftË…o ðkYt ÷E ðkhýu hu, þu»k þkhËk r™„{ ™urŒ „kÞ. {khkt0 1
{h{k¤e {™ku nh {q hrŒ hu , ðnk÷ku Œu s Œýk yt ƒkh. {khkt 0
þt¾ [¢ „Ëk …È nkÚk{kt hu, þku¼u …nuhe Yzk þý„kh. {khkt0 2
nrh™wt n‚Œwt ðË™ ‚kunk{ýwt hu, fÞwO fuþh rŒ÷f ¼k÷. {khkt0
nrh™e ykt¾z÷e f{¤ fuhe …kt¾ze hu, r™h¾Œkt ðkÄu ½ýwt ðk÷. {khkt0 3
nrh™u {kÚku {w „x Œu szkð™ku hu , fk™u fw t z÷ {fhkfkh. {khkt 0
ytŒh{ktÚke ûkýwt yu ™ rð‚hu hu, «u{k™tË òÞ ƒ÷enkh. {khkt0 4
hk„ : Äku¤ …Ë-1
Shu fwtðheyu f]»ýS™u fnkðeÞwt, y÷ƒu÷k WŒkð¤ku ykð,
{w¾zwt òuE™u ‚w¾ W…su. xuf.
Shu ykðzeðkh Œ{™u õÞkt ÚkE, ‚w t Ëhðh ™xðh ™kð. 1
Shu ðkxze òu ô W¼e õÞkh™e, fu þheÞk ðh Œkhu fks. {w ¾0 2
Shu hkŒ rËð‚ hx™k ÷k„e hne, {khkt ™uýkt ‚wV¤ fhku hks.{w¾0 3
Shu Y… Œ{kÁt ht„Au÷zk, {khu [kuxâwt Au r[¥kzk™e {ktÞ. {w¾0 4
Shu fu þheÞk Œ{ fkhýu , {khk Sð{kt st t … ™ ÚkkÞ. {w ¾0 5
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
329 330
Shu Ëe™òýe™u ËÞk ykýßÞku, nwtŒku Ëk‚e [hýf{¤™e ™kÚk. {w¾0 6
Shu {k¤k hxwt Œkhk ™k{™e, Shu ÷¤e÷¤e ÷k„wt Œkhu …kÞ. {w¾0 7
Shu ‚kt¼¤Œkt ‚{k[kh ykðeÞk, ykðe fuþheÞk fwtðh™e ò™. {w¾0 8
Shu «u{k™tË fnu «¼wS …ÄkheÞk, ykÔÞkt „„™ y{h rð{k™. {w¾0 9
hk„ : „hƒe …Ë-1
Ä{ofwtðh nrhf]»ý™e hu, {qhrŒ {khu {™{k™e,
Sð™ òuÞk ÷k„ Au hu-xuf0
ŒÁý {™ku nh {q hrŒ hu , hu ¾k WXu ™k™e ™k™e-Sð™0 1
{MŒf {w „x szkð™ku hu , fw t z÷ {fhkfkh-Sð™0 2
fu ‚h rŒ÷f ÷÷kx{kt hu , òu E òu E ðk½u ÃÞkh-Sð™0 3
Wh{kt y™w …{ QŒhe hu , ft [™ fu he y™w …-Sð™0 4
hŒ™u srzŒ ƒksw ƒktrÄÞk hu, ‚wh ™h {wr™™u ¼q…-Sð™0 5
ðuZ ðªrxÞwt fzkt ‚ktf¤kt hu, þku¼u Au fhðh {ktÞ-Sð™0 6
«u {k™t Ë Aƒe W…hu hu , Œ™ {™ Ä™ ƒ÷òÞ-Sð™0 7
…Ë-2
{Ë™ {™kunh {qhrŒ hu, hksnt‚ „rŒ [k÷,
™eh¾e ™uýkt Xhu hu-xuf0
shf‚e ò{k …nu rhÞk hu , ‚ku ™u he Mkw hðk÷-™eh¾e0 1
f™f hU xku f{hu f~Þku hu , fh{kt hu þ{e Y{k÷-™eh¾e0 2
f™f ®nzku ¤u nª[Œk hu , þku ¼u Au Ä{o ™ku ÷k÷-™eh¾e0 3
…w Á»kku ¥k{ …rhƒú ñ™u hu , òu ðk {éÞw t ‚ðo sfŒ-™eh¾e0 4
™khe ™h™ku …kh ™rn hu , ÷k¾ku {w r™ nrh¼õŒ-™eh¾e0 5
ðú Œ…w he™k [ku f{kt hu , òËðhkÞ òu ðkÞ-™eh¾e0 6
½ku z÷k™e ½q t {h{kt òu E hu , «u {k™t Ë ðkhe òÞ-™eh¾e0 7
…Ë-3
™ðe™ yktƒk™wt òuz÷wt hu, Œu ðå[u yrŒ yr¼hk{,
®nzku¤ku nu{™ku hu-xuf0
ƒkt æÞku ƒu W ykt ƒk zk¤{kt hu , ‚w t Ëh þku ¼k Äk{-®nzku ¤ku 0 1
h{rýf ®nzku ¤k Œýe hu , þku ¼k fne ™ð òÞ-®nzku ¤ku 0 2
þku ¼k rºk¼w ð™hkÞ™e hu , Q„e WXe nh¾kÞ-®nzku ¤ku 0 3
®nzku ¤k{kt ©enrh hu , þku ¼u Au ‚q Þo ‚{k™-®nzku ¤ku 0 4
fhu ÷e÷k ¼kŒ ¼kŒ™e hu , …w Á»kku ¥k{ ¼„ðk™-®nzku ¤ku 0 5
òu E {q hrŒ {nkhks™e hu , ÷ku [™ Œ] ó ™ ÚkkÞ-®nzku ¤ku 0 6
«u{k™tË nrh W…hu hu, Œ™ {™ «ký ðkhe òÞ-®nzku¤ku0 7
…Ë-4
f™f Aze ÷E fh{kt hu, Q¼k ®nzku¤u ™kÚk,
Ä{o‚wŒ ÷kze÷ku hu-xuf0
{w r™ðh nrhs™ Q¼÷k hu , [khu …k‚u òu ze nkÚk-Ä{o 0 1
fu þh [t Ë™ ft fw ÷E™u hu , ‚h‚ fw ‚w {™k nkh-Ä{o 0 2
y„h Äq … Ëe… ykhŒe hu , WŒkhu fhe ÃÞkh-Ä{o 0 3
nkh …u ’hkðu nu Œ{kt hu , nrhs™ Q¼k y…kh-Ä{o 0 4
fh [hýu fhe fu x÷k hu , ÷u Au Ä{o fw {kh-Ä{o 0 5
fu x÷kf ÷u Azeyu fhe hu , nkh nrh ½™~Þk{-Ä{o 0 6
«u {k™t Ë „kÞu ™eh¾e hu , r™„w o ý™k „w ý „ú k{-Ä{o 0 7
hk„ : fkVe …Ë-1
™ð÷ ‚™u ne ™kÚkS hu , ykðzku þku y{khku ðkt f,
{u ÷e™u [k÷e ™e‚Þko , ðk÷k rþË™u hku ðhkÔÞkt hkt f....™ð0 1
ƒkt Ìk „ú ne™u ƒ¤ðt ŒS hu , Au f ËeÄku fu { Au n,
«eŒ fhe™u nrh …hnÞko , ðk÷k Œku ze ƒk¤M™u n....™ð0 2
‚{hÚk ÚkE™u ©enrh hu , r™s ykr©Œ™u ne™,
rºkf{ fu { ŒhAku rzÞkt , su { fkZu ‚k„hÚke {e™....™ð0 3
y{u ykðzw t ™ð òrýÞw t hu , hÌkk rðïk‚u ™kÚk,
{æÞ …q h{kt Xu ÷e {u r÷Þkt , ðk÷k «Úk{ „ú ne™u nkÚk....™ð0 4
Œ{u su ðk Aku Œu ðw t fhòu hu , yð„w ý òu þku {kt {kð,
«u {k™t Ë™k nku ™kÚkS, ™u n r™¼kðý ™kð....™ð0 5
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
331 332
…Ë-2
yûkh…rŒ y÷ƒu ÷zk hu , ykÔÞk y{khu fks,
y™u f …rŒŒ yku ÄkrhÞk, ðk÷k yZ¤f ZéÞk Aku yks-yûkh0 1
fÁýk-h‚{Þ {q hrŒ hu , ËÞk ðh‚u Au ™u ý,
fÁýk-‚k„h fw t ðh Ä{o ™k, fÁýk ¼Þko Au ðu ý-yûkh0 2
fÁýk{Þ òu ðw t n‚ðw t hu , fÁýk{Þ Au [k÷,
fÁýk{Þ ¼ÞkO fh ÷xfkt , ðk÷k òu E ÚkÞkt r™nk÷-yûkh0 3
fÁýk®‚Äw ‚Ëk òýŒk hu , ¢q h ™ku ’Œk ÷„kh,
¢q h…ýw t õÞkt Úke ykrðÞw t , {¤e fku E Äq Œkhe ™kh-yûkh0 4
fk{ý feÄkt Œ{™u fkh{kt hu , ÚkÞk y{Úke WËk‚,
«u {k™t Ë fnu y{™u ŒS, „Þk fku E ÃÞkhe™u …k‚-yûkh0 5
…Ë-3
Äh{fw t ðh nrhf] »ýS hu , {khk «ký ykÄkh,
Sð™ òþku {kt ðe‚he, nrhðh ni zk™k nkh....Äh{0 1
ËÞk¤w ËÞk {™ ykýòu hu , òýe …ku Œk™k Ëk‚,
rƒÁË …ku Œk™w t …k¤òu hu , ðk÷k y{™u Œ{khe ykþ....Äh{0 2
y{] Œ ÃkkE™u WAu rhÞkt hu , ykÃÞkt ‚w ¾zkt y…kh,
‚hðu Œu füÚke W„krhÞkt hu , «kýÃÞkhk ‚hËkh....Äh{0 3
yu ðk ËÞk¤w ÚkE ©enrh hu , ÚkÞk r™Ëo Þ ƒnw ™kÚk,
½ýk hu rËð‚™e «eŒze, ðk÷k fu { Œku ze yu f ‚kÚk....Äh{0 4
Ë„ku hk¾e nrh rË÷{kt hu , feÄku rðïk‚½kŒ,
«u {k™t Ë™k ™kÚku Au ŒÞko , frnÞu fu ™u Ë÷zk™e ðkŒ....Äh{0 5
…Ë-4
½ýw t Sðku ½™~Þk{S hu , Ëe™ƒt Äw ËÞk¤,....½ýw t 0 xu f
Ëhþ™ ËE™u fk…ku Ëw :¾zkt , ðk÷k ½ýw t ðÄkhku Ônk÷....½ýw t 0 1
Ëhþ™ rð™k Ëw :r¾Þkt ½ýkt hu , ‚hðu Œ{khk s™,
„ku ®ðË õÞkt Þu ™Úke „ku XŒw t , ðk÷k fk{fks ½h ð™....½ýw t 0 2
…t [ «fkhu ‚w ¾ s„Œ™kt hu , y{u feÄkt nhk{,
Œ{ ‚t „ ƒkt Äe Au «eŒze, Sð™ {khk Œ{u ~Þk{....½ýw t 0 3
Œk… þ{kðku {¤e Œ™™k hu , Xkhku Ëhþ™ ËE™u ™u ý,
½ú ký™u ‚w t ½kzku nkh Vq ÷™k, fhýu {Äw hkt ðu ý....½ýw t 0 4
h‚™k Œ÷¾u {nk «‚kË™u hu , Ëu þku ƒku ÷kðe Úkk¤,
SðŒ ‚w V¤ íÞkhu òýþw t , «u {k™t Ë™k «rŒ…k¤....½ýw t 0 5
hk„ : ‚ku÷k …Ë-1
ÃÞkhk ½™~Þk{, …qhý fk{, hu ykðku ykuhk, ¾ku‚wt {kÚku Œkuhk-{khkhks,
Ä{o fw t ðh, òô ƒr÷nkhe, hu ÷k„u ÃÞkhe, {q hrŒ Œ{khe - {k0 1
™¾rþ¾ òu ðw t , r[¥kzw t …hku ðw t , hu [hýku {U , fYt …hýk{ - {k0 2
Wæðohu¾k Yze, ytŒ ‚{u {qze, hu ™¾{ktne, r[ö ‚w¾ËkÞe - {k0 3
òuE «u{k™tË, yk™tË ftË, hu ™¾{rý, þku¼k s„ Œýe - {k0 4
…Ë-2
f]»ý ©enrh, W¼k hnku™u she, hu ™uýkt yk„u, {™ {kYt ÷k„u - {k0 1
òuô Výk ½wtxe, …ªze ‚kÚk¤ zwtxe, hu ~Þk{ frx, òÞ Ëw:¾ {xe. - {k0 2
WËh ™eh¾e, fYt {ktne ƒfe, hu ð¤e ð¤e, r™h¾wt rºkð¤e - {k0 3
ÓËÞ rðþk¤, {ktne {kuŒe {k¤, hu yrŒ þku¼u, òuE {™ ÷ku¼u - {k0 4
òuðk Ak… r[ö, «u{k™tË Ëe™, hu MŒ™ ~Þk{, yrŒ ‚w¾Äk{ - {k0 5
…Ë-3
™khkÞý ™k{, hxwt ykXku ò{, hu {khk Mðk{e, ytŒhò{e - {k0 1
þku¼k™k ¼tzkh, òô ƒr÷nkh, hu ¼wò òuE, {™ hÌkwt {kune - {k0 2
y¼Þ WËkh, r[ö Œu y…kh, hu òuE ƒ¤, sL{ ‚wV¤ - {k0 3
fhe fh ‚{, ykuÄkÞko yÄ{, hu {kÚku {u÷e, [ktÃÞk {U ‚knu÷e - {k0 4
hkŒe nÚku¤e{kt, hu¾k ‚w¾‚e{k, hu ™¾[tË, ™eh¾u «u{k™tË - {k0 5
…Ë-4
™{w t fhòu ze, ƒw ÂØ Au Úkku ze, hu þw t „kô, …kh ™ …kô - {k0 1
òu u E ft çkw ft X, {Ë™ yxt x, hu ÚkÞku Ëe™, …h{ «ðeý - {k0 2
ðË™ rð÷kufe, ¼õŒs™ þku¾e, hu òuE VwÕÞk, Œ™ þwØ ¼qÕÞk - {k0 3
[tÿ™ku «fkþ, þþe {w¾ nk‚, hu fwtËf¤e, ËtŒ ykð¤e - {k0 4
yÄh «ðk¤, Y…™e ò¤, hu ™k™e hu ¾u , «u {k™t Ë Ëu ¾u - {k0 5
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
333 334
…Ë-5
{éÞk ¼õŒ xku¤u, s{ýu f…ku¤u, hu rŒ÷ òuðk, r[¥k{kt …hkuðk - {k0 1
™kr‚fk ™{ýe, ‚e{k þku¼kŒýe, hu yrýÞk¤kt, ™uýkt {h{k¤kt - {k0 2
™uýwt™u [k¤u, ¼úfwrx W÷k¤u, hu ½u÷kt feÄkt, r[¥k [kuhe ÷eÄkt - {k0 3
¼k÷ rðþk¤, rŒ÷f h‚k¤, hu fu‚h™wt, þku¼u nrhðh™wt - {k0 4
rþ¾k AƒeËkh, ™eh¾u ðkhtðkh, hu yuf {™, «u{k™tË ÄLÞ - {k0 5
hk„ : fkVe „hƒe …Ë-1
…wY»kku¥k{ …whý ƒúñ, ‚nò™tË Mðk{e, su™u ¼sŒkt Awxu f{o, ‚nò™tË Mðk{e. 1
nrhf] »ý ™khkÞý Ëu ð. ‚n0 fheyu r™íÞ su ™e ‚u ð. ‚nò0 2
su ™ku „ku ÷ku f{kt Au ðk‚. ‚n- ‚w {heÞu ïk‚ku ïk‚. ‚nò0 3
su™u r™„{ ™urŒ fhe „kÞu. ‚n0 su™u rþð ƒúñkrËf æÞkÞu. ‚nò0 4
su ™ku …kh ™ …k{u þu »k. ‚n0 feÄku ™h™kxf ðu þ. ‚nò0 5
ÚkÞk ‚ËT „w Y Y…u . ‚n0 nrh «u {k™t Ë™u fks. ‚nò0 6
…Ë-2
…qðo{kt ÄÞkuo yðŒkh. ‚n0 fhe ÷e÷k y™tŒ y…kh. ‚nò0 1
fÞku o …kð™ …q ðo Ëu þ. ‚n0 nrh VÞko Œ…Mðe™u ðu þ. ‚nò0 2
fki Œw f{Þ ƒk¤ [rhºk. ‚n- ‚kt ¼¤Œkt ÚkEyu …rðºk. ‚nò0 3
Ähe ƒk¤Y… {nkhks. ‚n0 rð[Þko ‚wh{wr™ rþhŒks. ‚nò0 4
fkuE „úk{ ™„h Ëhƒkh. ‚n0 fÞko y™tŒ Sð WØkh. ‚nò0 5
WØkÞko …þw ™h™kh. ‚n0 «u {k™t Ë Œkhýnkh. ‚nò0 6
…Ë-3
VÞko Ëuþ rðËuþu ™kÚk. ‚nò0 ƒnw {wr™ð]tË ÷E ‚kÚk. ‚nò0 1
VÞko ð™ …ðoŒ{kt ðeh. ‚nò0 fE ™Ëe Œ¤kð™u Œeh. ‚nò0 2
yðÄw Œ y÷ûÞ™u ðu þ. ‚nò0 W…ðeŒ y™w …{ fu þ. ‚nò0 3
yu f hk¾u {] „kS™. ‚nò0 ðÕf÷™e fhe fku …e™. ‚nò0 4
nrh íÞk„ ðihkøÞu swfŒ. ‚nò0 òýu fkuE ðeh÷k {wõŒ. ‚nò0 5
nrh Þku„f¤k™k òý. ‚nò0 Ônk÷ku «u{k™tË™k «ký. ‚nò0 6
…Ë-4
yu heŒu ½™~Þk{ ‚wòý. ‚nò0 rð[Þko nrh Sð™«ký. ‚nò0 1
ðÞ ð»ko yøÞkh ƒkh. ‚nò0 Ëunu yrŒ f]þ {kuhkh. ‚nò0 2
fhu ftË{q÷™ku yknkh. ‚nò0 õÞkhu hnu ðkÞw ykÄkh. ‚nò0 3
õÞkhu fhu s÷™k …kLk. ‚nò0 rð[khu ™rn Ëun™wt ¼k™ ‚nò0 4
™k‚k …h ÿÂü r™þk™. ‚nò0 ™k™fzk ¼e™u ðk™. ‚nò0 5
Ëe‚t Œk yrŒ WËk‚. ‚nò0 fÞku o «u {k™t Ë Wh ðk‚. ‚nò0 6
…Ë-5
nrh þku ¼k™k Au …w h. ‚nò0 ði hkøÞ íÞk„{kt …q h. ‚nò0 1
nrh ¿kk™Œýk Ërhykð. ‚nò0 òýu Þku„f¤k™k Ëkð. ‚nò0 2
™k™fzk rË‚u ƒk¤. ‚nò0 òu E™u yrŒ ft …u fk¤. ‚nò0 3
nrh þku¼u ‚Ëk Mðhkx. ‚nò0 Ähe ‚wtËhðh ™h™kx. ‚nò0 4
VÞko ŒeÚko ƒnw {nkhks. ‚nò0 {w {w ûkw s™™u fks. ‚nò0 5
yu { rð[Þko rºk¼w ð™ðt Ë. ‚nò0 ƒr÷nkhe «u {k™t Ë. ‚nò0 6
…Ë-6
yu ™e ÷e÷k™ku ÷ððu þ. ‚nò0 Úkkfu fne þkhËk þu »k. ‚nò0 1
yu™k „wý™ku {k… ™ ÚkkÞ. ‚nò0 frð fkuðeË fu{ fhe „kÞ. ‚nò0 2
nrh …q ðo Úke sËw hkÞ. ‚nò0 …ÄkÞko ËÂûký{kt Þ ‚nò0 3
fÞko ËÂûký [rhºk y…kh. ‚nò0 fnuŒkt ™ð ÚkkÞ r™hÄkh. ‚nò0 4
…ÄkÞko Œi ÷t „ yk…. ‚nò0 ÷eÄe Œku ŒkÿeÞu Ak…. ‚nò0 5
ËÂûký{kt ‚ðu o Äk{. ‚nò0 VÞko «u {k™t Ë™ku ~Þk{. ‚nò0 6
…Ë-7
{uÕÞku ËÂûký™ku ‚kÚk. ‚nò0 fhe ‚whŒ îkrhfk ™kÚk. ‚nò0 1
yý÷ª„e yðÄw Œ ðu þ. ‚nò0 …ÄkÞko …Âù{ Ëu þ. ‚nò0 2
fÞkuo …Âù{ …kð™ Y…. ‚nò0 …ÄkÞok ‚wh{wr™ ¼w…. ‚nò0 3
ÚkÞk ™Ëeyu r™{o¤ ™eh. ‚nò0 ykÔÞk ™khkÞý Äeh. ‚nò0 4
…þw …ûke ™h ™u ™kh. ‚nò0 fhu ¼ÂõŒ ¿kk™ rð[kh. ‚nò0 5
«u{k™tË fnu ykÔÞk yk…. ‚nò0 AkÞku …Âù{{kt «Œk…. ‚nò0 6
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
335 336
…Ë-8
…ÄkÞko ‚w hŒ þnu h. ‚nò0 nrh fhŒk ÷e÷k ÷nu h. ‚nò0 1
huðk {ne WŒÞko ½kx. ‚nò0 nrh ykÔÞk nrhs™ {kx. ‚nò0 2
‚kƒh{Œe WŒÞko ~Þk{. ‚nò0 nrh …kð™ …whýfk{. ‚nò0 3
ykÔÞk ¼kð…whe ¼„ðk™. ‚nò0 ‚ðuo ‚k{]Úk ™rn Wh{k™. ‚nò0 4
…t[ŒeÚkkuo{kt yuf „k{. ‚nò0 Œu™wt þnuh ÷kuZðk ™k{. ‚nò0 5
íÞkt ykÔÞkt …w hý[t Ë. ‚nò0 ƒr÷nkhe «u {k™t Ë. ‚nò0 6
hk„ : Xw{he …Ë-1
ÃÞkhu Œku he {ku he «eŒ ™ Aq xu hu -ÃÞkhu . xu f0
÷„e «eŒ Œku ‚w t ~Þk{‚w t Ëh si ‚u , nehku Vku Þku o ™ Vq xu hu -ÃÞkhu 0 1
‚{S rð[khe ÃÞkhu Œku‚wt òuhe, fknwtfe ŒkuhkE ™ Œqxu hu-ÃÞkhu0 2
òu he «eŒ ò™e ‚k[u ‚™u ne, yku h ‚™u ne ‚ƒ sq Xu hu -ÃÞkhu 0 3
«u {k™t Ëfu ÃÞkhu yƒ ™k Aku zw t , Aku ™u s„Œ r‚h fq xu hu -ÃÞkhu 0 4
…Ë-2
Œku he {ku he ÷„™e ÷k„e hu , ÷k÷k- Œku he. xu f0
÷k„e ÷„™ Œku ‚u Sð™ si ‚u , ‚ku ™k r{÷ík ‚ku nk„e hu -÷k÷k0 1
÷„™ ÷„Œ {uhku ‚wV÷ sL{ ¼Þkuo, Ëw{orŒ ‚ƒ Ëqh ¼k„e hu-÷k÷k0 2
~Þk{ r{÷ík ‚ƒ fks ‚wÄhe „Þku, ƒkŒ ƒ™e „E yk„e hu-÷k÷k0 3
«u{k™tËfu ™kÚk y¾tz hnku ÿ„, Þne Ëunku {kus {k„e hu-÷k÷k0 4
…Ë-3
Œku ‚w t {ku hu {™ðk {kLÞku hu ÃÞkhu -Œku ‚w t . xu f0
{™ f{o ð[ ƒ‚ ¼E nwt rŒnkhu, ytŒh ht[ ™ ykLÞku hu-ÃÞkhu 0 1
…h{ ‚íÞ yuf ~Þk{ ‚wtËh Œw{, ykuh MðÃLk ‚{ òLÞku hu-ÃÞkhu 0 2
{™ {kLÞku {kun™ Œw{ [h™u, ‚ƒ s„‚w …AŒkLÞku hu-ÃÞkhu 0 3
«u{k™tË fu ™kÚk yƒ ™k Akuzwt, [h™u r[Œ yxfkLÞku hu-ÃÞkhu 0 4
…Ë-4
Œku hk {ku hk SÞhk yu f hu ÃÞkhu -Œku hk. xu f0
Œw { ßÞw t hnŒ {ku hu SÞ{U , si ‚u fk[{U ft [™ hu ¾ hu -ÃÞkhu 0 1
Œw{ Œku ÃÞkhu {kuhu SÞfu Sð™, ‚ƒ rðrÄ ‚w¾ËkÞf hu-ÃÞkhu 0 2
Œw{ {uhu Mðk{e {U [uhe [h™fe, Þne y[¤ {uhe xuf hu-ÃÞkhu 0 3
«u {k™t Ëfu ™kÚk [h™ Œu t , Ëq h ™ hnw t „e {U ™u f hu -ÃÞkhu 0 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
(‚¾e „kufw¤ „k{™k [kuf{kt hu. yu Zk¤)
ƒr÷nkhe ©er„rhÄh ÷k÷™e hu, Ônk÷ku Œuòur™rÄ ‚w¾ftË,
‚Ëk ‚kfkh rƒhksu ƒúñ{nku÷{kt hu. ‚Ëk0 xuf.
ðnk÷ku Âî¼ws [Œw¼wos ©enrh hu, ‚Ëk ‚uðeŒ ©e™tË‚w™tË. ‚Ë0 1
þt¾ [¢ „Ëk …È™u Ähu hu, Þku„uïh ©es„Ëeþ,
[khu Œ¥ð [khu ykÞw Ä{kt hu , h[u rðï Œu {kt Úke Eþ. ‚Ë0 2
…È{ktÚke h[e …]Úðe nrh hu, þt¾{ktÚke håÞwt s¤ ~Þk{,
[¢{kt Úke håÞw t Œu s Œ¥ð™u hu , „Ëk{kt Úke ðkÞw ‚w ¾Äk{. ‚Ë0 3
yu{ rðï h[e ™u nrh yðŒÞko hu, fhðk Œu yÄ{ WØkh,
«u {k™t Ë™ku Mðk{e ½™~Þk{S hu , ðú sSð™ ™t Ëfw {kh. ‚Ë0 4
…Ë-2
‚¾e Au÷Aƒe÷ku fwtðh ™tË™ku hu, yrŒ þku¼u Au yk™tË ftË,
y÷ƒu÷ku rƒhksu ™tË ykt„ýu hu, y÷ƒu÷ku0 xuf.
su™ku {rn{k ð¾kýu {nk{wr™ hu, þu»k þkhËk þwf AtË. y÷ƒu÷ku0 1
ðnk÷ku ‚ku¤ f¤k ÞwõŒ ©enrh hu, ™ðh‚{Þ ™xðh÷k÷,
fkurx ftË…o òuE ÷ksu Y…™u hu, r™h¾Œkt ðkÄu ½ýwt ðnk÷. y÷ƒu÷ku0 2
yuðe þeŒ¤ ‚¼k ™tË ykt„ýu hu, ƒúñÉr»k ™u hksÉr»k ð]tË,
þku¼u {wr™‚¼k{kt ©e…rŒ hu, ðnk÷ku Œkhk {æÞu su{ [tË. y÷ƒu÷ku0 3
fhe ÷xfkt {kuÌkku ðús‚kÚk™u hu, fhe ðkŒku {kuÌkk {wr™hkÞ,
òuE ‚wtËh Aƒe ½™~Þk{™e hu, «u{k™tË ðkhe ðkhe òÞ. y÷ƒu÷ku0 4
…Ë-3
¾he yks y÷kirff ðkŒze hu, f]…k fhe feÄe ½™~Þk{,
‚kt¼¤e™u Xhu {khe AkŒze hu, ‚kt¼¤e0 xuf.
þwf ™khË WØð r™sËk‚™u hu, …qAâk «&™ yrŒ‚w¾Äk{. ‚kt¼¤e0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
337 338
yuf þwt Au nuŒw fÕÞký™ku hu, suýu ™ ÚkkÞ yuðwt Œu þwt fnuðkÞ,
…Ae ™ ÚkÞku W¥kh ƒeò fkuEÚke hu, …kuŒu ƒkuÕÞk ©eðifwtXhkÞ. ‚kt¼¤e0 2
¼Þ …kBÞku {w{wûkw sL{{hýÚke hu, Œu™u ŒkÞko™ku yus W…kÞ,
‚íþkMºk ‚kfkh {khe {qŠŒ hu, ‚k[k ‚tŒ ‚kfkh {™u „kÞ. ‚kt¼¤e0 3
yu™u rð»ku òuzkÞ s™ …kŒfe hu, Œu Œku ‚nusu …k{u ¼ð…kh,
«u{k™tË fnu ¼su sE Äk{{kt hu, rËÔÞY…u {™u ‚kfkh. ‚kt¼¤e0 4
…Ë-4
¼ð‚køkh Œhðk™u EåAŒku hu, yuðku su {w{wûkws™
¼su {™u ŒS ‚ðo ðk‚™k hu. ¼su0 xuf.
fhu ‚kÄ™ fÕÞký™kt «eŒþw t , {khe {q ŠŒ{kt Ähe {™. ¼su 0 1
{™u ¼sŒkt rð½™ Œu™u ½ýkt hu, Au ‚{òðwt fne heŒ,
{khku ykfkh WAuË™ su fhu hu, yuðkt þkMºk ‚wýu fhe «eŒ. ¼su0 2
yuðk þkMºk yÇÞk‚e s™ Au hu, ƒúñ¿kk™e Œu™ku rðïk‚,
yu Œku r™ùu …kzu fÕÞkýÚke hu , {u ÷u ™hfu fhe r™hkþ. ¼su 0 3
yus rðhkuÄe Au fÕÞký™k hu, yuðk ¿kk™e™u „útÚk fnuðkÞ,
«u{k™tË™ku Mðk{e fu íÞk„ðk hu, …k…Y… òýe™u ƒ÷kÞ. ¼su0 4
…Ë-5
yuðk …k…e …kzu {kh„ {kuûkÚke hu, {w¾u fÚke r{ÚÞk ƒúñ¿kk™,
‚tŒ ‚ðuo fnwt Œu yk… {k™òu hu. ‚tŒ0 xuf.
Ëu¾kzu ‚¼h¼Þkuo ykí{k hu, ¾kuËu ykfkh yðŒkh Œkuze Œk™. ‚tŒ0 1
s™ ™Úkeo nkuÞ su fÕÞký™k hu, fhu òu …k…e{ktne …hŒeŒ,
suðk …kuŒu ™kÂMŒf …k…e nkuÞ hu, rþ¾kðu ‚ðuo Œuðe heŒ. ‚tŒ0 2
…Ae ‚tŒ ‚kfkh {khe {qŠŒ hu, Œu{kt Ëku»k …hXu Œífk¤,
ŒS ‚u ðk W…k‚™k ykþhku hu , ÚkE ƒu ‚u Œu ƒú ñfw Ëk¤. ‚t Œ0 3
fuð¤ fÚku r{ÚÞk ƒúñ¿kk™™u hu, {khe W…k‚™k ŒS s™,
«u{k™tË™ku Mðk{e fnu ©enrh hu, ÚkE r…þk[ Vhu ð™kuð™. ‚tŒ0 4
…Ë-6
fÚk™{kºk Œu ƒúñ¿kk™u fhe hu s™ r‚ÂæÄ …k{u ™rn fkuÞ
{w{wûkw™u …kzðk™ku …k‚ Au hu. {w{wûkw0 xuf.
su{ ŒktËw÷ rð™k fwxu fw‚fkhu, Œu™ku ©{ Œu r™»V¤ nkuÞ. {w{wûkw0 1
s™ ¼qÏÞku ŒhMÞku suc {k‚™ku hu, «eŒ fhe [kxu ykfkþ,
™ð òÞ ûkw Äk Œ] »kk Œu n™e hu , yu { ðkt f ¿kk™ «Þk‚. {w {w ûkw 0 2
yuðk ƒúñ¿kk™e™ku ‚t„ íÞk„ðku hu, {™ f{o ð[™u Œu sYh,
…t[ {nk…k…™k þehku{ýe hu, yuðk ¿kk™e™u íÞk„òu Ëqh. {w{wûkw0 3
rËÔÞY… ‚kfkh {khe {qŠŒ hu, fYt ÷e÷k Ähe yðŒkh,
«u{k™tË™ku Mðk{e fnu ©enrh hu, {khk ykþhk rð™k {¤u ÏÞkh. {w{wûkw- 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
{q hrŒ {khu {™{k™e {ku n™ Œkhe, {q hrŒ {khu {™ {k™e,
hk¾wt ™uýk{kt Ak™e Ak™e {kun™ Œkhe, {qŠŒ {khu {™{k™e-xuf0
Ak™e hk¾w t fku E™u ™ð Ëk¾w t , hr‚Þk Au ÷ „w {k™e-{ku n™0 1
™x™k„h nrh Y… Wò„h, ‚w t Ëhðh ‚w ¾ ¾k™e-{ku n™0 2
{w¾ {tËnk‚ yÄh®ƒƒ hkŒk, hu¾k WXu Au ™k™e ™k™e-{kun™0 3
«u {‚¾e yu þku ¼k ™eh¾e, hkŒ rËð‚ nw t Ëeðk™e-{ku n™0 4
hk„ : fÕÞký …Ë-1
{w„x Aƒe yËT¼wŒ yks ƒ™e-{w„x0 xuf
™eh¾e fku rxf {Ë™ ÷òÞu , fku rx þrþ Œh™e-{w „x0 1
ƒh™Œ {w „x Aƒe frð nkhu , þkhË ‚{„ú V™e-{w „x0 2
™xðh ™k„h þku ¼k ‚k„h, ‚w t Ëh rºk¼ku ð™ Ä™e-{w „x0 3
«u {k™t Ëfu Wh y¾t z rƒhkòu , fhŒ nu yhs ½™e-{w „x0 4
hk„ : st„÷ku …Ë-1
{U Œku Œuhu rƒYË ¼hkU‚u ƒnw™k{e-{U Œku0
‚u ðk ‚w {h™ fAw ðu ™ ò™w t , ‚w r™Þu …h{ „w Á Mðk{e-{U Œku 0 xu f
„s yÁ „eÄ Œkhe nu „r™fk, fw xe÷ yò{u ÷ fk{e-{U Œku 0
Þu ne ‚k¾ ©ð™u ‚w ™e ykÞku , [h™ þh™ ‚w ¾Äk{e-{U Œku 0
«u {k™t Ë fnu Œkhku fu {khku , ‚{hÚk yt Œhò{e-{U Œku 0
…Ë-2
y…™ku rƒYË ƒe[khku ™kÚk-y…™ku0 xuf
yþh™ þh™ yÄ{ ykuÄkh™, r™„{ „kðŒ Þn „kÚk-y…™ku0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
339 340
ƒ™[h {÷e™ „eÄ ƒt Äw ‚{, {e÷u nh¾e ¼he ƒkÚk-y…™ku 0 2
„ki Œ{ ™khe Œkhe sz òu ™e, [h™ …h‚e ‚w ¾…kÚk-y…™ku 0 3
«u {k™t Ë rðïk‚ yk™e Wh, …Þku o [h™ Ähe {kÚk-y…™ku 0 4
hk„ : ‚kht„ {÷kh …Ë-1
{ku he ƒw t Ë™ ¼ªsŒ ‚khe hu , rƒnkhe÷k÷ [÷ku fw t s™{U -{ku he0 xu f
¼ªsŒ ‚khe {kuhe ‚k‚ X„khe, ÷he ÷he ÷k÷k Ëunu {kuÞu „khe hu-rƒnkhe0 1
Ë{f Ëkr{™e SÞhk [{fŒ, ƒh‚Œ ½™ „hsŒ ¼khe hu-rƒnkhe0 2
‚wtËhðh {kuÞu …eŒktƒhfe ykux™, ÷unku ¼ws™ «‚khe hu-rƒnkhe0 3
hr‚f [Œwhðh sw„÷ Aƒe…h, Œ™ {™ Ä™ «u{k™tË ðkhe hu-rƒnkhe0 4.
…Ë-2
E™ {kuh™ ‚kuh {[kÞku hu, {kun™ r…Þk ½™ ƒh‚™ ykÞku-E™0 xuf
„hsu „„™ ½™ Ëkr{™e Ë{fŒ, ƒku÷Œ ËkËwh zh W…òÞku hu-{kun™0 1
f{÷™Þ™ {kuÞu ftX ÷„kÞku, ft…Œ Œ™ {™ yfw÷kÞku hu-{kun™0 2
nhe nhe fwts™ x…fŒ ƒwtË™, ¼ªsŒ [wt™h SÞhk zhkÞku hu-{kun™0 3
«u{k™tË fnu ~Þk{ Mðkr{™e ƒenhŒ, ƒ™ fhŒ {™ ¼kÞku hu-{kun™0 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
{kun™ {qhrŒ Œkhe hu, ðk÷e ÷k„u Au-xuf0
{kun™ {qhrŒ Œkhe, ™e{¾ ™ {u÷wt LÞkhe hu-ðk÷e0
‚w t Ëhðh yrŒ þku ¼ku Aku ‚khk, Wh…h nkh nòhe hu -ðk÷e0 1
…kt …ý W…h þku ¼e hne Au , …k½z÷e ½ýe ‚khe hu -ðk÷e0 2
Au÷Aƒe÷k Œkhkt Aku„÷kt òuE™u, {kune Au …kzkuþý {khe hu-ðk÷e0 3
«u {‚¾e fnu ™kÚkS Œ{™u , hk¾w t YËk{kt Äkhe hu -ðk÷e0 4
…Ë-2
{kune …k½z÷e™u Auzu hu r„hÄhS-xuf0
{kune …k½z÷e™u Auzu, {™zwt Vhu Œ{ fuzu hu-r„h0
™ýËe {khe ‚k™ fhu Au , {ku n™ {¤ðk™u Œu zu hu -r„h0 1
‚k‚w ‚Mkhku „k{ „Þkt Au , ykðku y„kþe™u {u zu hu -r„h0 2
¼w s ¼he™u ¼u xku Ëw :¾zkt {u xku , ðh‚ku ðk÷k ht „hu zu hu -r„h0 3
«u {‚¾e fnu «eŒ ðÄkðw t , ™kÚkS ™ð÷ ‚™u nzu hu -r„h0 3
…Ë-3
™tË™u Au÷ „w{k™e, hu {™ {kuÌkwt-xuf0
™tË™u Au÷ „w{k™e, {kun™e ™k¾e Ak™e hu-{™0
òu ô íÞkhu {™u st … ÚkkÞ Au , ËeXk rð™k Ëeðk™e hu -{™0 1
ðkhu Œku ð‚{w t ƒnw ÷k„u , òu Œkt Y…r™Äk™e hu -{™0 2
‚k‚w fnu þk{r¤Þk™u òu Œkt , ½u ÷e ÚkE ðnw ™k™e hu -{™0 3
«u {‚¾e fnu «kýSð™ …h, Œ™ {™ Ä™ fw hƒk™e hu -{™0 4
…Ë-4
{kune Awt {kun™ ÷xfu, hu ÷xfk¤k-xuf0
{kun™ {kune Awt ÷xfu, …eŒktƒh™u …xfu hu-÷x0
shf‚e …k½ fu ‚rhÞku ò{ku , [ku ¤ f‚w t ƒe [xfu hu -÷x0 1
fu‚h rŒ÷f f…wh™e {k¤k, {kune Awt {w¾™u [xfu {xfu hu-÷x0 2
Aku „k¤k Œkhkt Aku „÷kt W…h, ¼ú {h ÚkE™u {™ ¼xfu hu -÷x0 3
«u {‚¾e fnu þku ¼k òu E™u , s™{ ¾ku Þku ™ð ¾xfu hu -÷x0 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
{w ™u {éÞk ‚nòt Ë Mðk{e, ‚Âå[Ëk™t Ë yt Œhò{e. 1
nw t Œku ÚkE Aw t nðu ‚í‚t „e, {khu «¼w ‚kÚku «eŒ y¼t „e. 2
{khk ‚ðu o Œu fkhs ‚eÄkt . ðŒo {k™ Mðk{eS™kt ÷eÄk. 3
{khu {kÚku Au Mðk{e™e Ak…, ‚ðu o …w Y»k feÄk {kEƒk…. 4
Ëw rhs™eÞkt ™u ðu ýu ™ ËkÍw t , Mðkr{™khkÞý fnu Œkt ™ ÷ksw . 5
nw t Œku ƒu Xe Aw t nrhðh Äkhe, «u {‚¾e Mðk{e …h ðkhe. 6
…Ë-2
{khu Mðkr{™khkÞý ¼sðk, Ëw hes™eyk™k ‚t „ Œu Œsðk. 1
{U Œku {u ÕÞku ‚t ‚kheÞku {kze, òu ðk Mðkr{™khkÞý Ëkze. 2
{w ™u Mðkr{™khkÞý ¼kðu , ÷ku f Mðk{e™e fne™u ƒku ÷kðu . 3
ðkxu ½kxu ™u òŒkt ™u ð¤Œkt , Mðkr{™khkÞý ©ðýu ‚kt ¼¤Œkt . 4
{w ¾u Mðkr{™khkÞý „kðw t , ÷ku f÷ks Úkfe ™ ÷òðw t . 5
«u {‚¾e fnu Mðk{e™u ‚kYt , fw hƒk™ fÞw O þeh {kYt . 6
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
341 342
…Ë-3
‚¾e [k÷ òu ðk nrh sEyu , ™eh¾e «¼w ™u …kð™ ÚkEyu . 1
‚¾e ™u ºkŒýw t V¤ yu Au , ðu Ë …w hký Œu yu { fnu Au . 2
su ™u r™„{ ™u rŒ fhe „kðu , rþð ƒú ñk Œu …kh ™ …kðu . 3
yu Au f] »ý ™khkÞý Ëu ð, ‚w h{w r™ fhu r™íÞ ‚u ð. 4
yu Au …w Y»kku ¥k{ {nkhks, «¼w «„xâk Œu yk…ýu fks. 5
«u {‚¾e fnu Mðk{e™u nu ÷e, ¼s yt Œh ykt xe {u ÷e. 6
…Ë-4
{khk …w ÛÞ Œýku ™rn …kh, ðh {éÞk Œu s„ËkÄkh. 1
{khk Wh{kt feÄku Ônk÷u ðk‚, nw t Œku ÚkE Aw t Mðk{e™e Ëk‚. 2
{w ™u y¾t z yu ðkŒ™ ykÃÞw t , {kYt sL{ {hý Ëw :¾ fkÃÞw t . 3
{khku ‚V¤ sL{ Ônk÷u feÄku , {U Œku nrh ‚kÚku Õnkðku ÷eÄku . 4
nw t Œku y¾t z nrh„w ý „kðw t , nðu …kAe Œu ¼ð{kt ™ ykðw t . 5
{éÞk …w Á»kku ¥k{ ƒnw ™k{e, Ônk÷ku «u {‚¾e™ku Mðk{e. 6
hk„ : „hƒe …Ë-1
hu Mðkr{™khkÞý ‚t ¼khu , „kŒkt Œu ‚kŒu ðkh hu ,
hu ðkýe Œu h‚ ¼he yk…òu , Ä{o Œýk fw {kh hu .... Mðkr{0 1
hu ykrËíÞ ‚nò™tË WrËÞk, fhðk …rŒŒ ¼ð…kh hu.... Mðkr{0 2
hu ‚ku{ ‚h¾k þeŒ¤ ‚Ëk, f]hŒk ™ {¤u ÷„kh hu.... Mðkr{0 3
hu {t „¤ {t „¤fkhe {q ŠŒ, Ä{o fw t ðh fehŒkh hu .... Mðkr{0 4
hu ƒw Ä …q su Œu ™e …kËw fk, nh¾ ¼Þko ðkht ðkh hu .... Mðkr{0 5
hu „w Á ‚w h {w r™ ¼q …™k, ‚nò™t ËS ‚hËkh hu .... Mðkr{0 6
hu þw ¢ ‚h¾k Mð¼kð™k, rh…w ‚Ëk ‚w ¾ ‚kh hu .... Mðkr{0 7
hu þr™ ‚h¾k Lkh™kh™ku, feÄku Œu yks ykuÄkh hu.... Mðkr{0 8
hu yk …Ë „kÞu ™u þe¾u ‚kt¼¤u, ðkÄu «¼ww …Ë ÃÞkh hu.... Mðkr{0 9
hu Mðkr{™khkÞý ™k{ …h, «u{k™tË òÞu ƒr÷nkh hu.... Mðkr{0 10
hk„ : …hs Ëuþe …Ë-1
hu „ku fw ¤ ykðku ™u Ônk÷k, ÷kze÷k ™t ËŒýk ÷k÷k hu . „ku fw ¤0 xu f.
hu ykt¾zeÞwt WXe Au hkuE, ðnk÷kS™e ðkxzeÞku òuE hu. „kufw¤0 1
hu {kýe„h „Þk Aku {u÷e, Œu ËnkzkÚke VYt Awt ½u÷e hu. „kufw¤0 2
hu ðk÷ezk™e ðkŒku ‚t¼khe, ¼hkE ykðu AkŒ÷ze {khe hu. „kufw¤0 3
hu «u{‚¾e hne Au …kufkhe, ykðku ðk÷{ r„rhÄkhe hu. „kufw¤0 4
…Ë-2
hu {kun™S ykðku™u {kðk, {eXe {eXe {kuh÷ze ðk¤k hu. {kun0 xuf.
hu {kýe„h {¤ðk™u ykðku, þwt ƒktæÞku Au yƒ¤kÚke Ëkðku hu. {kun0 1
hu ðk÷{S ËÞk {™ ykýe, ykðku ðnk÷k …kuŒk™e òýe hu. {kun0 2
hu ðk÷{S ykðku Œku Xheyu, Œ{ rð™k hkuE™u {heyu hu. {kun0 3
hu ™ „{u Œku òòu ™u ð¤e, ðnk÷k «u {‚¾e™u {¤e hu . {ku n0 4
…Ë-3
hu r[Œzw t [ku Þw O ™t Ë÷k÷u , ðU æÞw {™ ™u ý Œ{u ¼k÷u hu . r[Œ0 xu f.
hu ½u÷wt {™ [k÷Œýu [xfu, Œu Œku ƒnw fk¤szu ¾xfu hu. r[Œ0 1
hu ÷xfkt fhŒk ð™{k¤e, hnuŒe {kune Aku„÷eÞkt ¼k¤e hu. r[Œ0 2
hu ™xðh òu E ™xðu »ku , òŒe òu ðk …kýezkt ™e r{»ku hu . r[Œ0 3
hu ðk÷ezk™u ÷kðu fkuE ¾ku¤e, «u{‚¾e òÞ ðnu÷e Äku¤e hu. r[Œ0 4
…Ë-4
hu ËhËu ÚkE Awt Ëeðk™e, zku÷heÞk™e ‚whŒ {™{k™e hu. ËhËu0 xuf.
hu ™ „{u …eÞh ‚k‚heÞwt, [eŒzwt Œku ðk÷{‚wt ðrhÞwt hu. ËhËu0 1
hu rð‚kheÞku ™ òÞu rð‚he, rËð‚ hkŒ ¾xfu niÞu nrh hu. ËhËu0 2
hu ½u÷e {w™u feÄe ™tË÷k÷u, ðk÷ezk™kt yuÄktý ƒnw ‚k÷u hu. ËhËu0 3
hu «u{‚¾e Œ÷¾u rË™ hkŒe, yufðkh {¤ku ¼he AkŒe hu. ËhËu0 4
hk„ : …hs Ëuþe …Ë-1
÷E™u „Þku {™ «ký hu, {kðku {khkt ÷E™u „Þku {™ «ký hu {kðku0 1
«ký ÷E™u Ônk÷u …hðþ feÄe, ¼q÷e nwt Œ™zk™wt ¼k™ hu {kðku0 2
òuÞk rð™k hu Sðz÷ku òÞ Au, ÚkkÞ Au òu Œ™zk{kt Œký hu {kðku0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
343 344
™uýkt™u yk„u fkuE ykýe r{÷kðu, ‚wtËh ~Þk{ ‚wòý hu {kðku0 4
«u {k™t Ë™k ™kÚk™e Aw t nw t Œku , Ëk{ rð™k™e ðu [ký hu {kðku 0 5
…Ë-2
ykt¾rzÞku yf¤kÞu hu, òuÞk rð™k ykt¾rzÞk yf¤kÞu hu -òuÞk0 1
hkŒ rËð‚ òu ðw t ðkx ðnk÷k™e, ykt ‚w zkt ™ ‚w fkÞ hu -òu Þk0 2
‚w ™e ‚u s òu E {t rËh{kt , fk¤szw t fku hkÞu hu -òu Þk0 3
©e ½™~Þk{ ðË™ òuÞk rð™k, …¤ …¤ sw„ ‚{ òÞu hu -òuÞk0 4
«u {k™t Ë fnu Œ™zw t Œ…u Au , {¤ðk™u {ku n™hkÞu hu -òu Þk0 5
…Ë-3
{w¾zwt òuÞk™wt nŒwt ™u{ hu, Ëkze {khu {w¾zwt òuÞk™wt nŒwt ™u{ hu -Ëk0 1
{w¾zwt òuÞk rð™k …kýeyu ™ …eŒe, [tË™u [fkuh òuŒe su{ hu -Ëk0 2
ðË™ òuðk™u ½™~Þk{ ðnk÷k™wt, hnuŒe nksh yu{™e yu{ hu -Ëk0 3
fk{ ™u fks ½hƒkh ‚t ‚kh, {u ÕÞku …zŒku su { Œu { hu -Ëk0 4
«u {k™t Ë™ku ™kÚk òu Þk rð™k, nðu fheþ nw t fu { hu -Ëk0 5
…Ë-4
fkuEf Ëu¾kzku ½™~Þk{ hu, {ku¤ezkðk¤ku fkuE Ëu¾kzku ½™~Þk{ hu -{kur¤0 1
©e ½™~Þk{ ™khkÞý, {khu ‚hðu ‚w ¾™w t Äk{ hu -{ku r¤0 2
yu ‚kÁt ½hƒkh s„Œ ‚w ¾, ‚hðu feÄw t {u nhk{ hu -{ku r¤0 3
þºkw ft …u Au su ™w t ™k{ ‚w ýe™u , {k™ ¢ku ÄkrËf fk{ hu -{ku r¤0 4
«u {k™t Ë™k ™kÚk rð™k ‚hðu , ÔÞkfw ¤ „ku fw ¤ „k{ hu -{ku r¤0 5
hk„ : „hƒe …Ë-1
‚s™e …q Aku ™u ™t ËS™ku ÷k÷, fu fu { [t [¤ ÚkÞk hu ÷ku ÷,
feÄe feÄku ™xðh ðu þ, fu fu { Œku ze ËÞk hu ÷ku ÷... 1
‚s™e þw t Au yk hkŒu fk{, fu ™t Ëfw {kh™u hu ÷ku ÷,
þý½kÞko Yzk Œku ht „, ÚkÞk y‚ðkh™u hu ÷ku ÷... 2
‚kÚku ™rn ÷E òÞu ðú shks, Œku õÞkhu ykðþu hu ÷ku ÷,
‚s™e yÄhk{] Œ ðú s™kÚk, nðu õÞkhu …kðþu hu ÷ku ÷... 3
{¤þu {™„{Œe fku E ™kh, fu òþu ðe‚he hu ÷ku ÷,
‚s™e {u ÷e™u [kÕÞk ™kÚk, õÞkhu {¤þu Vhe hu ÷ku ÷... 4
‚s™e s„Úke Œku ze «eŒ, f{¤ {w ¾ òu ðŒe hu ÷ku ÷,
{u ÷e «u {‚¾e™u ™kÚku , hne ‚ðu o hku ðŒe hu ÷ku ÷... 5
…Ë-2
™ ½xu Œ{™u «kýSð™, fu [kÕÞk {u ÷e™u hu ÷ku ÷,
Ëw :¾™u ËrhÞu {khk ™kÚk, fu ™kÏÞkt t Xu ÷e™u hu ÷ku ÷... 1
hr‚Þk fhðe ™ku Œe «eŒ, fu …u ’÷e ™kÚkS hu ÷ku ÷,
hr‚Þ y{] Œ …kE™u WAu Þko , {kÞko yu f ‚kÚkS hu ÷ku ÷... 2
hr‚Þk ‚ðo Úke Œku zâku M™u n, fu yu f Œ{™u ðhe hu ÷ku ÷,
ðú sðr™Œk™k Sð™ ™kÚk, Œ{u ‚khe fhe hu ÷ku ÷... 3
hr‚Þk ht „u h{kzŒkt hk‚, ðÄkÞko ðk÷™u hu ÷ku ÷,
hr‚Þk ÷u ðk y{khk «ký, fÞko ƒu nk÷™u hu ÷ku ÷... 4
hr‚Þk {kÞko he‚™kt ƒký, fu XkÞkO fu { Xhu hu ÷ku ÷,
Œ{ rð™k «u {‚¾e™k ™kÚk, fu yu ðe fku ý fhu hu ÷ku ÷... 5
…Ë-3
yku Äð fu òu yu f ‚t Ëu þ, fu ðú s™k ™kÚk™u hu ÷ku ÷,
{ rð‚khòu «kýSð™, fu „ku …e‚kÚk™u hu ÷ku ÷... 1
hr‚Þk fhòu y{khe ‚kh, fu yrŒ yƒ¤k Œýe hu ÷ku ÷,
Ônkhu [zòu Ëe™k™kÚk, fu nðu ÚkE Au ½ýe hu ÷ku ÷... 2
ÚkE Au Œ{ rð™k ðú s™kÚk, fu ‚ðu o ½u ÷ze hu ÷ku ÷,
Œu ‚t ¼khe™u ‚w t Ëh ~Þk{, hzu Au ‚knu ÷ze hu ÷ku ÷... 3
hr‚Þk ykt ¾u ykt ‚w Äkh, fu ¼q ÷e ½h fk{™u hu ÷ku ÷,
ðk÷k fku rf÷k Ÿ[u Mðh, ßÞw t …ku fkhu ~Þk{™u hu ÷ku ÷... 4
hr‚Þk ykðku «kýSð™, fu ðk¤ku ðk™™u hu ÷ku ÷,
yk…ku «u {‚¾e™k ™kÚk, fu Ëhþ™ Ëk™™u hu ÷ku ÷... 5
…Ë-4
hr‚Þk r™Œ r™Œ fhŒe ykz, [kt Ër÷Þku ÷k÷™ku hu ÷ku ÷,
íku ½ýw t ¾xfu Au {khk ™kÚk, fu Œehu su { ¼k÷™ku hu ÷ku ÷... 1
ƒu ‚Œk {ku n™ ykðe™u ƒkh, fu ™k¾e [kf¤ku hu ÷ku ÷,
Œu ‚t ¼khe™u ‚w t Ëh ~Þk{, fu ÚkkÞ {™ ykf¤ku hu ÷ku ÷... 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
345 346
hr‚Þk s{Œk fhŒk ¾u ÷, fu ƒnw nkt ‚e fhe hu ÷ku ÷,
Œu ÷xfkt …h «kýSð™, fu nw t òô {he hu ÷ku ÷... 3
hr‚Þk ƒku ÷e {Äw hkt ðu ý, fu fhŒk ðkŒze hu ÷ku ÷,
Œu ‚t ¼khe™u {khk ™kÚk, fu ¼hkE ykðu AkŒze hu ÷ku ÷... 4
hr‚Þk Vq ÷zu ‚{khe ‚u s, Zk¤e Au {U Œku ¾kxze hu ÷ku ÷,
ykðku «u {‚¾e™k ™kÚk, fu òu ô Œ{khe ðkxze hu ÷ku ÷... 5
…Ë-5
ykðku ykðku ‚w t Ëh ~Þk{, ¼w ð™ {khu zku ÷Œk hu ÷ku ÷,
n‚Œk n‚Œk ‚w t Ëh ðu ý, f{¤{w ¾ ƒku ÷Œk hu ÷ku ÷... 1
r[¥kzu [kU xe ‚w t Ëh þÞk{, […¤Œk ™u ý™e hu ÷ku ÷,
{™ {kÁt {ku Ìkw t {ku n™÷k÷, {Äw hŒk ðu ý™e hu ÷ku ÷... 2
hr‚Þk ÷køÞku {w s™u ht „, [xfŒe [k÷™ku hu ÷ku ÷,
òu Œkt Œ] ó ™ ÚkkÞu ™u ý, fu [t ÿ{kt ¼k÷™ku hu ÷ku ÷... 3
hr‚Þk ÍkÕÞku Au {khku nkÚk, h¾u nðu Aku zŒk hu ÷ku ÷,
ðk’÷k hu ’òu {™ {khu ðk‚, yk¤‚ yt „u {ku zŒk hu ÷ku ÷... 4
ðk’÷k òŒkt ð¤Œkt ~Þk{, þu heyu {khe ™e‚hku hu ÷ku ÷,
hr‚Þk «u {‚¾e™k ™kÚk, {™u { ðe‚hku hu ÷ku ÷... 5
…Ë-6
y÷ƒu ÷k ykðku {khu ½u h, fu òô Œkhu ðkhýu hu ÷ku ÷,
…nu hkðw t [t …k™k nkh, ÷kðe Aw t Œ{ fkhýu hu ÷ku ÷... 1
hr‚Þk ƒkt Äe Y…k¤e …k½, ykt xku ÷u òu ƒu ðzku hu ÷ku ÷,
yku hk ykðku ™u ‚w t Ëh Au ÷, fu ¾ku ‚w t fu ðzku hu ÷ku ÷... 2
÷xfkt fhŒkt ykðku ÷k÷, þu he™k [ku f{kt hu ÷ku ÷,
«kýSð™ òu ðk™u fksu , ƒu ‚eþ nw t Œku „ku ¾{kt hu ÷ku ÷... 3
ykðe™u ƒu ‚ku {khu ƒkh, fhku Yze ðkŒze hu ÷ku ÷,
hr‚Þk òu E Œ{kÁt Y…, Xhu Au {khe AkŒze hu ÷ku ÷... 4
÷k÷[ ÷k„e Au y÷ƒu ÷, {ku ne Aw t Œkhk ðu ý{kt hu ÷ku ÷,
ykðku «u {‚¾e™k «ký, hk¾w t {khk ™u ý{kt hu ÷ku ÷... 5
…Ë-7
‚s™e yu f rËð‚ s¤ ¼hðk, s{w ™k nw t „E hu ÷ku ÷,
‚k{k {r¤Þk ™t ËS™ku ÷k÷, fu òu E {ku ne hne hu ÷ku ÷... 1
su ËnkzkÚke ‚w t Ëh ~Þk{, {khe áüu …zâk hu ÷ku ÷,
÷¾e™u hkÏÞk ÓrËÞk{kt Þ, fu r[¥k ykðe [zâkt hu ÷ku ÷... 2
÷køÞkt ÷køÞkt [t [¤ ™u ý, nðu fu { ðe‚hu hu ÷ku ÷,
÷xfkt fhŒkt …u Xk ÷k÷, nðu fu { ™e‚hu hu ÷ku ÷... 3
‚s™e [ki Ë ¼w ð™{kt yu f, yu ™e {khu ykþ Au hu ÷ku ÷,
nðu {khu {™ f{o ð[™u ™kÚk, [hý{kt ðk‚ Au hu ÷ku ÷... 4
feÄe feÄe {w s…h {u h, fu yks yZ¤f ZéÞk hu ÷ku ÷,
{r¤Þk «u {‚¾e™k ™kÚk, fu ykzk yt f ðéÞk hu ÷ku ÷... 5
…Ë-8
‚s™e {™zu ðk¤e „kt X, Œu Aku zw t fu { fhe hu ÷ku ÷,
xk¤e ™ x¤u fh{™e hu ¾, Œu { {khu nrh hu ÷ku ÷... 1
{™ f{o ð[™u Ík÷e nkÚk, nk÷hu su { ÷kfze hu ÷ku ÷,
Œu {s «ký ‚t „kÚku ÷eÄk, fu {™{ku n™ sze hu ÷ku ÷... 2
Œu ÷u …÷k¤e™u ðk¤e su { „kt X, fu Yze neh™e hu ÷ku ÷,
‚s™e yu { …ze {khu ykt xe, fu {ku n™ ykneh™e hu ÷ku ÷... 3
òu Œkt ÷ku [™ Œ] ó ™ ÚkÞk, fu yu ðe xu ð …ze hu ÷ku ÷,
‚s™e «kýSð™ òuÞk rð™k, fu [k÷u ™rn yuf ½ze hu ÷ku÷... 4
hr‚Þk ‚kÚku ÷k„e «eŒ, fu Ëw :¾ ‚hðu xéÞkt hu ÷ku ÷,
‚s™e «u {‚¾e™ku ™kÚk, fu yks yZ¤f ZéÞk hu ÷ku ÷... 5
hk„ : „hƒe …Ë-1
‚¾e yks {ku n™ ËeXk hu , þu heyu ykðŒk hu ,
{ku h÷e{kt „eŒ {Äw hkt hu , [kÕÞk ykðu „kðŒk hu . 1
ykðu ðnk÷ku n‚Œk ™u h{Œk hu, „kuðk÷k™k ‚kÚk{kt hu,
WAk¤Œk ykðu {ku n™ hu , Vw ÷Ëzku nkÚk{kt hu . 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
347 348
ht „zk™ku hkŒku {kŒku hu , [kÕÞku ykðu þu k¾{kt hu ,
hr‚Þku òu ðk™u fksu hu , Q¼e Aw t „ku ¾{kt hu . 3
{ku n™S™w t {w ¾zw t òu Þw t hu , ½w t ½x™e yku x{kt hu ,
òu E™u ½kÞ÷ ÚkE Aw t hu , ™u ýkt fu he [ku x{kt hu . 4
ni Þk…h nkh ͤfu hu , hÌkw t {™ {ku ne™u hu ,
ƒnu ™e «u {‚¾e™k ™kÚk™u hu , hnw t Aw t òu E™u hu . 5
…Ë-2
‚¾e yks ‚kt s™u xkt ýu hu , ykðu Íw ÷Œk hu ,
‚¾k™u „¤u ƒkt n÷ze hu , ™k¾e ykðu zku ÷Œk hu . 1
‚¾e y÷ƒu ÷ku ykðe hu , W¼k {khu ƒkhýu hu ,
ðnk÷k™u ðÄkÔÞk {ku Œezu hu , „E nw t Œku ðkhýu hu . 2
„kÞku ™e ¼ez ½ýu he hu , þu he ykðe ‚kt fze hu ,
{U Œku {ktne {h{ ÷¾e™u hu, ™k¾e Vw÷ …kt¾ze hu. 3
[Œw hkE yËT ¼q Œ ËeXe hu , ‚w t Ëhðh fnk™{kt hu ,
Vq ÷Ëzku ô[ku WAk¤e hu , ‚{òðe ‚k™{kt hu . 4
™u ýk{kt ™u n ½ýu hku hu , {Äw hkt nkMÞ fhe™u hu ,
[kÕÞk «u{‚¾e™ku ðnk÷ku hu, {™ r[¥k «ký nhe™u hu. 5
…Ë-3
‚¾e y÷ƒu ÷u ðnk÷u hu , fk{ý {™u feÄ÷kt hu ,
{ku h÷e{kt {t ºk ¼ýe™u hu , {™ {khkt ÷eÄ÷kt hu . 1
{kun™Syu {kun™e ™k¾e hu, {eXk {eXk ðuý™e hu,
fk¤szt w fku he™u …u Xe hu , […¤Œk ™u ý™e hu . 2
‚¾e s¤ ¼hðk „EŒe hu , s{w ™k™k ½kx{kt hu ,
y[k™f ykðe™u {¤eÞk hu , ¼w s ¼he ðkx{kt hu . 3
Œu ËnkzkÚke ½u ÷ze feÄe hu , ™t Ë „ku ðk¤eÞu hu ,
ƒnu™e {™u ðþ fhe ÷eÄe hu, {kun™ ð™{k¤eÞu hu. 4
{™ {kYt Ít¾e™u hÌkwt hu, õÞkhu Ëu¾wt ™tË™ku ÷k÷ku hu,
nðu ƒnu™e «u{‚¾e™u hu, õÞkhu ƒku÷kðþu ðnk÷ku hu. 5
…Ë-4
‚¾e {™u «eŒ ƒt Äkýe hu , fku ze÷k fnk™{kt hu ,
™uýu {khu ðk‚ s feÄku hu, ~Þk{¤eÞk™k ðk™{kt hu. 1
yÄh h‚ …k™ s fhðk hu, ðþ ÚkÞk ™kÚk™u hu,
«u {u Wh W…h Ähðk hu , ¼w sËt z nkÚk™u hu . 2
‚¾e yu ™u ÷k÷[ ÷k„e hu , ðnk÷™k yt „{kt hu ,
{„™ ÚkE ¼{Œk Vhu Au hu, {kun™S™k ‚t„{kt hu. 3
rþð ‚™fkrËf suðk hu, su™u ¾ku¤Œk sE Vhu Au hu,
Œu h‚ ÷ku[™ {khkt hu, ‚¾e r™íÞ …k™ fhu Au hu. 4
{kuxk {kuxk {nk{w™e™k hu, æÞk™{kt {kun™ ™kðu hu,
f]…k fhe «u{‚¾e™u hu, ðnk÷ku r™íÞ ÷kz ÷zkðu hu. 5
hk„ : „hƒe …Ë-1
~Þk{ Íe÷kðk ½™~Þk{ Íe÷kðk, [k÷ku ™u ‚i Þhku òEÞu hu . ½™0
fku zu fku zu ½™~Þk{™u yk„u , Íkt Í {] Ët „ ÷E „kEÞu hu . ½™0 1
‚w t Ëh {w ¾ ½™~Þk{ fw t ðh™w t , r™h¾e™u …kð™ ÚkkEÞu hu . ½™0 2
~Þk{ ‚wtËhðh Íe÷u s{w™k{U, nh¾u ¼Þko ¼u¤kt ™krnÞu hu. ½™0 3
«u {k™t Ë™ku ðk÷ku ÷w t xkðu [e¼zkt , ÷w t xe Íw t xe™u ¾kEÞu hu . ½™0 4
…Ë-2
~Þk{ …ÄkÞko ½™~Þk{ …ÄkÞko , Íe÷ðk s{w ™k™e ™eh{kt hu . ½™0
ðMºk yk¼q »ký …nu Þko fku ze÷u , ‚w t Ëh~Þk{ þheh{kt hu . ½™0 1
[kiËu ¼wð™™e þku¼k ykðe™u, WËÞ ÚkE Au ƒ÷ðeh{kt hu. ½™0 2
rºk¼wð™ðk‚e òuðk™u ykÔÞk, ¼ez ÚkE s{w™k Œeh{kt hu. ½™0 3
«u{k™tË fnu Y… òuE h‚ef™wt, hnuŒwt ™Úke {™ Äeh{kt hu. ½™0 4
…Ë-3
~Þk{ Íe÷kðk ½™~Þk{ Íe÷kðk, ykÔÞk {w r™ W{t „{kt hu . ½™0
r™hÏÞk ™uýkt ¼he Ä{ofwtðh™u, «u{ ™Úke {kŒku yt„{kt hu. ½™0 1
{wr™{tz¤ ¼u¤k Íe÷u Au ™eh{kt, hr‚Þku WAk¤u s¤ht„{kt hu. ½™0 2
yr¾÷ ¼wð™…rŒ ™xðh ™k„h, þku¼u {wr™™k ‚t„{kt hu. ½™0 3
«u{k™tË fnu fhu …w»…™e ð]Âü, ‚wh rð{k™ [rZ ¾tøk{kt hu. ½™0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
349 350
…Ë-4
™uýkt ÷ku¼kýkt {khkt ™uýkt ÷ku¼kýkt, òuE Au÷k ½™~Þk{™u hu. {khkt0
þehu ð¾kýwt þku¼k yt„kuyt„™e, ÷ßò …{kzâk fkuxefk{™u hu. {khkt0
nuŒu n‚e™u ðk÷{u {kun™ehu ™k¾e, feÄwt ½u÷wt „kufw¤ „k{™u hu. {khkt0
„ku fw ¤ðk‚e ½u ÷khu ÚkE™u , Vhu fu zu ŒS Äk{™u hu . {khkt 0
«u{k™tË fnu «u{ {„™ ÚkE, ðkhe ðkhe òô yu™k ™k{™u hu. {khkt0
hk„ : økhƒe …Ë-1
nkt hu ™t ËS™k nku ÷k÷, ðnk÷k {khu ½u h Œ{u ykðòu -nkt hu 0
…nu he r…Œkt ƒh «u {þw t , ð¤e hU xku ht „ ‚ku ht „,
þku ¼k fku rxf fk{™e, Œ{u Ähòu yt „ku yt „ ... ™t Ë0 1
{ku Œe {k¤k fku x{kt ™u , nu {fzkt ƒu W nkÚk,
rþð ƒú ñkrËf ‚h¾k òu E, hkS Úkkþu ™kÚk ... ™t Ë0 2
Ônk÷k {kÚkzu {w „x Vq ÷™ku , …u hku Vq ÷zkt fu hk nkh,
Sð™ Œ{™u òu E™u , {ku ne òþu ™„h™e ™kh ... ™t Ë0 3
ft Ë…o fku rxf ðkhýu , yu ðe Ähòu þku ¼k ~Þk{,
«u {‚¾e fnu Wh{kt nw t Œku , hk¾eþ ykXku ò{ ... ™t Ë0 4
…Ë-2
nkt hu {h{k¤k nku {kð, ‚kt ¼¤ku Œ{™u þe¾ðw t heŒze -nkt hu 0
„ku ®ðË „ksŒu ðksŒu Œ{u , ykðòu {khu ½u h,
…kz …kzku þe „k{™kt , {h òýu ƒÄw t þnu h ... {h0 1
{t rËh{kt Úke …kt ‚hk Ônkhk, ykðòu {kýu f [ku f,
‚k{e ô[e {u zeyu Ônk÷k, hnu Au {khe þku f ... {h0 2
òu þu ykðe „ku ¾{kt Œ{™u , hr‚Þk ðkh{ðkh,
fk{ý„khkt ™u ý™kt Œ{u , {khòu ƒkhý nòh ... {h0 3
ykf¤k Úkkòu {k ðk÷ {k, W¼k hnu òu yu ™u ƒkh,
«u {‚¾e fnu ‚k™{kt , yu ™u {™kðòu Œ{u nkh ... {h0 4
…Ë-3
nkt hu fk{ý„khk nku fk™, ‚khe …u Xu ‚k™{kt ‚{òðòu -nkt hu 0
™ðAt Ëe Au ™kÚkS, ð¤e Äw Œkhe „w ýðk™,
yu ™e ykt ¾z÷e™k …u [{kt , Œ{u Au Œhkþku {k fk™ ... fk{0 1
ykt ¾ze Au yrýÞk¤eÞw t , Œu ™e hk¾þku {k Œ{u ƒef,
f{¤ ™u ý fku hkt hk¾Œkt , yu ™u fhòu Xefku Xef ... fk{0 2
{ku n™ Œ{™u …q Aþu , õÞkt òyku Aku ‚w t Ëh ~Þk{,
Sð™ yu ™e yk„¤u Œ{u , ÷u òu {kÁt ™k{ ... fk{0 3
nw t ykðeþ òu ðk òËðk, r{»ku ¼hðk …kýe nu ÷,
«u {‚¾e ‚k{w t òu E™u Œ{u , ðk¤òu ht „™e hu ÷ ... fk{0 4
…Ë-4
nkthu „wýðtŒk „ku®ðË, n‚Œk ykðku {kun™ {khe þuheyu -nkthu0
{ku n™ {ku h÷e ðkE™u , ðnk÷k „kE™u ‚w t Ëh „eŒ,
ykt ¾z÷e™k ¼kð{kt [ku he, ÷kðòu yu ™w t r[Œ ... „w ý0 1
y„kþe{kt ykðe™u nw t , fheþ Sð™ ‚k™,
{khe …kzku þý™u ykt „ýu , yu f „kòu {eXe Œk™ ... „w ý0 2
n¤ðk n¤ðk nu Œ{kt ðnk÷k, ykðòu {khu ƒkh,
Úkk¤ ¼he ‚„ {ku Œezu , ðÄkðeþ ðkh{ðkh ... „w ý0 3
‚w t Ëh Vq ÷™e ‚u s{kt , …Ähkðeþ nw t yu fkt Œ,
«u {‚¾e fnu hr‚Þk, ‚ðu o …q heþ {™™e ¾kt Œ ... „w ý0 4
hk„ : „hƒe …Ë-1
yk u hk yk ðk u ~Þk { M™u ne , ‚w t Ëhðh òu ô Ônk ÷k ;
sŒ™ fhe™u Sð™ {khk, Sð{kt ne «ku ô Ônk÷k. 1
r [ö y™w …{ yt „k u yt „™k t , ‚w hŒu ‚t ¼k Yt Ônk ÷k ;
™¾rþ¾ ™eh¾e ™ki Œ{ {khk, Wh{kt WŒkYt Ônk÷k. 2
yÁý f{÷‚{ sw „÷[hý™e , þk u ¼k yr Œ‚k he Ônk ÷k ;
®[Œð™ fhðk ykŒw h yrŒ, {™ð] Â¥k {khe Ônk÷k. 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
351 352
«Úk { Œu ® [Œð™ fÁt , ‚w t Ëh ‚k u ¤u r [ö Ônk ÷k ;
Wæðo hu ¾k yku …e hne, yrŒþu ™ðe™ Ônk÷k. 4
yt „w Xk yk t „¤e ðå[u Úk e , ™e ‚he ™u yk ðe Ônk ÷k ;
…k™e™e ƒu fku hu òu Œkt , ¼õŒ™u {™¼kðe Ônk÷k. 5
sw „÷ [hý{k t fnw t {™k u nh, r [ö Œu ™k t ™k { Ônk ÷k ;
þw Ø {™u fhe ‚t ¼khŒkt , ™kþ …k{u fk{ Ônk÷k. 6
yüfk u ý ™u Wæðo hu ¾k , Mð MŒ òt ƒw sð Ônk ÷k ;
ð@ yt fw þ ™u fu Œw …È, s{ýu …„u ™ð Ônk÷k. 7
r ºk fk u ý f¤þ ™u „k u …Ë ‚w t Ëh, Ä™w »Þ ™u {e ™ Ônk ÷k ;
yÄo [t ÿ ™u ÔÞku { ‚kŒ Au , zkƒu …„u r[ö Ônk÷k. 8
s{ýk …„™k yt „w Xk ™k , ™¾{k t ne r [ö Ônk ÷k ;
Œu Œku ™eh¾u su fku E ¼õŒ, «erŒyu «ðeý Ônk÷k. 9
yu s yt „w Xk ™e …k ‚u , r Œ÷ yu f ™k i Œ{ Äk Át Ônk ÷k ;
«u {k™t Ë fnu r™h¾w t «eŒu , «ký ÷E ðkÁt Ônk÷k. 10
5Ë - h
[hýf{¤Lke Açke r[íkðíkkt , y÷ki rff ðnk÷k; 1
Mkhðu r[ñ Mkt ¼khe ÄkÁt , yt ík Mk{u {w ze ðnk÷k.
s{ýk ÃkøkLkk yt økw Xk ÃkkMku Lke ykt økr¤Þu ðnk÷k;
zkçku Ãkz¾u rík÷ yu f Mkw t Ëh, rLkh¾e Ëw :¾zkt ÷eyu ðnk÷k. h
s{ýk ÃkøkLke Lkki ¥k{ Au ÷e, ykt økr¤Lke çkkhu ðnk÷k,
íke÷ yu f Lk¾Lku ÃkkMku òu íkk, ðk÷Ãk ðÄkhu ðnk÷k. 3
zkçkk ÃkøkLke Wæðo hu ¾kLke, zkçke íku fku hu ðnk÷k;
çku r[ñ ÃkkMku ÃkkMku ~Þk{, r[íkzkLku [ku hu ðnk÷k. 4
çku ÃkøkLke ykt økr¤Þku ík¤kt , {Lkku nh hkíkkt ðnk÷k;
yt økw Xk ykt økr¤Lkk Lk¾, hkíkk [rzÞkíkk ðnk÷k. Ãk
çku [hýLkkt yt økw XkLku , ykt økr¤Þku WÃkh ðnk÷k;
òu Þk su ðk Íeýk Íeýk, hku { yrík Mkw t Ëh ðnk÷k. 6
çku yt økw Xk ÃkkMku Lke çku , ykt økr¤Þu òu ô ðnk÷k;
[kt ¾zeÞku Lkkt Yzk r[ñ, íku Ãkkt ÃkýeÞu Õnku W ðnk÷k. 7
çku ÃkøkLke çknkh÷e ½w t xe, íku nu Xu fu ðk ðnk÷k;
ykMkLkLkkt ½MkkhkLkkt r[ñ, òu ðk íku su ðkt ðnk÷k. 8
s{ýk ÃkøkLke ½w t xe WÃkh, Ãkkt [ íkMkw Au òu ðnk÷k;
Lk¤eLku WÃkh íke÷ yu f íku {kt , {Lk {kÁt hnu òu ðnk÷k. 9
{ku xw t yu f r[ñ s{ýk ÃkøkLke, MkkÚk¤Lku çkk’hu ðnk÷k;
«u {kLkt Ë fnu «eíku rLkh¾w t , ðkhu Lku ðkhu ðnk÷k. 10
ÃkË - 3
þku ¼k rLkh¾e Lku ýkt {khkt , ºkÃkík Lk ÚkkÞu ðnk÷k;
{Lkzw t {økLk ÚkÞw t Au ni zu , nh¾ Lk {kxu ðnk÷k. 1
zkçkk ÃkøkLke ½w t xe WÃkh, Ãkkt [ íkMkw fneyu ðnk÷k;
Lk¤e WÃkh {ku xku íke÷, {Lk{kt Äkhe ÷Ryu ðnk÷k. 2
íku Lku ÃkkMku LkkLkku íke÷ Au , íku {kt r[¥k [ku xw Þw t ðnk÷k;
yu ÃkøkLkkt ½w t xýLke çkk’hu , yu f r[ö Au {ku xw t ðnk÷k. 3
~Þk{frx YÃkk¤e òu RLku , ft ËÃko ÷ksu ðnk÷k;
rþík¤ WËh{kt ne rºkð¤e, Mkw t Ëh rçkhksu ðnk÷k. 4
ôze økku ¤ yLkw Ãk{ Lkk¼e, íku Lke çku fku hu ðnk÷k;
çku íke÷ Au çknw YÃkk¤k, íku øk{eÞk {Lk {ku hu ðnk÷k. 5
Lkk¼eÚke Ãký çku íkMkw WÃkh, ºký íke÷Lku ÄkYt ðnk÷k;
çku íke÷ WÃkh yu f yu f Au , yu f ðå[u Mkt ¼kYt ðnk÷k. 6
ð[÷k íke÷Úke çku íkMkw ô[ku , yu f íke÷ rLkh¾eLku ðnk÷k;
s{ýe fw ¾{kt çku íke÷ {ku xk, òu ô nh¾eLku ðnk÷k. 7
zkçku Ãkz¾u fw ¾Úke WÃkh, {ku xk rík÷ [khu ðnk÷k;
íku Lke ÃkkMku çkeò LkkLkk, [kh íke÷ yu f nkhu ðnk÷k. 8
hku {íkýw t ÁÃkk¤w t ©eðíMk, r[ñ Mkw t Ëh Mkw ¾ËkÞe ðnk÷k;
rðLkøkw ý nkh ni Þk{kt þku ¼u , Mkw t Ëh Mkw ¾ËkÞe ðnk÷k. 9
Akíke ðå[u yu f r[ñ, yÄo [t ÿ ykfkhu ðnk÷k;
Ãkkt [ íkMkw Ãnku ¤w t òu R «u {kLkt Ë «ký ðkhu ðnk÷k. 10
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
353 354
ÃkË - 4
yu r[ñ ðå[u Yzku ÷økkh, zkçke íku fku hu ðnk÷k;
Mkw t Ëh yu f íke÷ {ku xku , {khk r[íkzkLku [ku hu ðnk÷k. 1
yu íke÷Úke Au zkçke fku hu , çku íkMkw Au xu ðnk÷k;
yu f rík÷Lku òu íkkt Mkhðu , ¼ðËw :¾Lku {u xu ðnk÷k. 2
çku íke÷Úke çku íkMkw Au xu , çkkze fku h {kt ne ðnk÷k;
MíkLk WÃkh yu f íke÷ íku {kt , r[¥k [kU xâw t òu R ðnk÷k. 3
çku MíkLkÚke WÃkh Au , çku AkÃkíkýkt r[ñ ðnk÷k;
yu Açke òu ðk MkkYt {kYt , {Lk Au ykÄeLk ðnk÷k. 4
frhLkk çku fh Mkh¾e ¼w ò, íku ËeÄo WËkh ðnk÷k;
Mkt ¼khíkkt íkhík íku , Wíkkhu ¼ðÃkkh ðnk÷k. 5
s{ýe ¼w òLku ÃkkMku Au , {kt nu W¼eíku nkhu ðnk÷k;
òu Þk su ðk Mkw t Ëh {ku xk, íke÷ Yzk [khu ðnk÷k. 6
s{ýe ¼w òLkk {q ¤Úkfe Au , ºký íkMkw nu Xu ðnk÷k;
yu f AkÃkLkw t r[ñ òu íkk, sLk{ {hý {u xu ðnk÷k. 7
íku AkÃkLkw t r[ñ Yzw t , íku Lku Ãkz¾u çkk’hu ðnk÷k;
LkkLkk íke÷ Au [kh íku Lku , òô ðkhu ðkhu ðnk÷k. 8
fw rhÞku Au ~Þk{ çku W fh, fXý Aw t «w [k ðnk÷k;
çku íke÷ Au çknw Áò, s{ýk Ãkw t [kÚke ô[k ðnk÷k. 9
s{ýk nkÚkLke Au Õ÷e ykt økr¤, íku WÃkh Mkkhku ðnk÷k;
«u {kLkt Ë fnu {ku xku íke÷ yu f, ÷køku yrík ÃÞkhku ðnk÷k. 10
ÃkË - 5
YÃkk¤k Aku hkSð÷ku [Lk, Ä{o íkýk fw {kh ðnk÷k;
þku ¼kLke Aku Mke{k {khk, Lku ýíkýk þýøkkh ðnk÷k. 1
zkçke ¼w òLkk {q ¤Úke nu Xu , ºký íkMkw t Au òu ðnk÷k;
AkÃkíkýk yu f r[ñ{kt R, rLkíÞ {Lk {kYt hnu òu ðnk÷k. 2
zkçke fw ýeÚke nu Xku Lkki ík{, w Ãkh÷u ¼køku ðnk÷k;
íke÷ yu f òu íkkt {khk {LkLku , Ázku çknw ÷køku ðnk÷k. 3
zkçkk nkÚkLkk yt økw Xk ÃkkMku Lke, ykt økr¤Þu ðnk÷k;
Lk¾Lku ÃkkMku LkkLkku íke÷, {Lk{kt Äkhe ÷eÞu ðnk÷k. 4
yu ykt øk¤e Lku ð[÷e ykt øk¤e, yu çku WLku {æÞu ðnk÷k;
yu f íke÷ Au yrík Lkki ík{, òu Þk su ðku Mkt Äu ðnk÷k. 5
zkçkk nkÚkLkk ÃkkU [k WÃkh, Mkw t Ëh yu f íke÷ Au ðnk÷k;
yu {kt ne íku {Lkzw t {kY, ð¤økw t rðþu fu ðnk÷k. 6
çku nkÚkLkk Lk¾ Lkki ík{, Au hkíkk [rzÞkíkk ðnk÷k;
yøkú ¼køku ríkûký Au , yrík Yzk Ëu ¾kíkk ðnk÷k. 7
çku nkÚkLke nÚku ÷e Au , hkíke Mkw ¾Äk{ ðnk÷k;
nÚku ÷e{kt hu ¾k Úkku ze, Úkku ze Au òu ~Þk{ ðnk÷k. 8
çku nÚku ÷eLkk {q ¤ WÃkh, ykX íkMkw òu íkk ðnk÷k;
AkÃkíkýkt çku r[ñku yLkw Ãk{, r[¥k{kt Ãkhku íkkt ðnk÷k. 9
ft X ðå[u íke÷ yu f yLkw Ãk{, òu íkkt Ëw :¾ òÞu ðnk÷k;
íku Lke ÃkkMku LkkLkku íke÷ yu f, «u {kLkt Ë økkÞu ðnk÷k. 10;
ÃkË - 6
YÃk ík{kYt hrMkÞkS, rLkh¾íkkt Mkw ¾ËkÞe ðnk÷k;
r[ñíkýku Lkrn Ãkkh ðÄkhu , ðk÷Ãk Wh{kt ne ðnk÷k. 1
zkçkk ¾¼kÚke nu Xku , ðkt Mkk{kt Au {h{k¤ku ðnk÷k;
hku { Mkrník {ku xku íke÷ Yzku , òu íkkt YÃkk¤ku ðnk÷k. 2
yu íke÷Úke nu Xku ðkt Mk{kt , yu f íke÷ Au çkeòu ðnk÷k;
íku Lku nu Xu òu Þk su ðku , yu f íke÷ Au ºkeòu ðnk÷k. 3
fhku zkLke s{ýe fku hu , zku f Úkfe nu Xu ðnk÷k;
Mkw t Ëh yu f íke÷ òu Þk su ðku , çku íkMkw Au xu ðnk÷k. 4
s{ýe ¾hÃkze WÃkh Lkki ík{, yu f íke÷ Au LkkLkku ðnk÷ku ;
«eík fheLku hk¾w t {khk, {Lk{kt ne AkLkku ðnk÷k. 5
fhku zkLke s{ýe fku hu , ðkt Mk{kt Mkkhk ðnk÷k;
[kh íke÷ Au òu Þk su ðk, ÷køku çknw ÃÞkhk ðnk÷k. 6
zkZeÚke nu Xku yu f íke÷ Au , yríkþu yLkw Ãk ðnk÷k;
zkZe WÃkh fu þLke hu ¾k, Mkw t Ëh Mk¾ÁÃk ðnk÷k. 7
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
355 356
{Äw h yÄhÃkh þku ¼u Yze, hku {íkýe hu ¾w t ðnk÷k;
nMkíkw t f{¤ Mkhe¾w t {w ¾, yku hk ykðku Ëu ¾w t ðnk÷k. 8
{w ¾{kt nu s{ýe fku hLke, nu X÷e su zkZ ðnk÷k;
íku {kt ~Þk{ Mkw ¼øk r[ñ yu f, òu ô hk¾e Mkw ¾fkhe ðnk÷k. 9
~Þk{ r[ñ Au òu ðk su ðw t , S¼{kt Mkw ¾fkhe ðnk÷k;
Mkw t Ëh ðËLk fh¤Ãkh òÞu , «u {kLkt Ë ðkhe ðknk÷k. 10
ÃkË - 7
nrhsLkLkk SðLk Aku {ku nLk, ¼õíkr[Líkk{rý ðnk÷k;
þe fnw t þku ¼k Mkw t Ëh ðhS, yt økku yt økíkýe ðnk÷k. 1
s{ýe fku hu fÃkku ¤{kt , LkkMkefk ÃkkMku ðnk÷k;
yu f {ku xku íke÷ òu íkkt Mkhðu , Ëw :¾ {khkt Lkkþu ðnk÷k. 2
yu íke÷Lku ÃkkMku yu f LkkLkku , íke÷ íku Lku òu Ryu ðnk÷k;
Lku ºkíkýk ¾w ýkÚke nu Xku , íku {kt r[¥k «ku Ryu ðnk÷k. 3
çku Lku ºkLke Ãkkt Ãký WÃkh, ¼ú fw xeLku Úkzu ðnk÷k;
íku Lku nu Xu WÃkh Íeýe, fh[÷eÞku Ãkzu ðnk÷k. 4
LkkMkefk WÃkh Au Íeýk, r[ñ íku yr¼hk{ ðnk÷k;
zkçkk fkLkk{kt ~Þk{ rçkLËw íku , Açke íkýw t Äk{ ðnk÷k. 5
y{¤ f{¤Ë¤ Mk{ ykt ¾ze, Yze YÃkk¤e ðnk÷k;
ft ËÃko Lke f{kLk Mkh¾e, ¼ú fw xe {u ¼k¤e ðnk÷k. 6
[zeÞkíkk rðþk¤ ¼k÷{kt , hMkk¤e íku þku ¼u ðnk÷k;
rík÷f ykfkhu W¼e hu ¾k, çku òu R r[¥k ÷ku ¼u ðnk÷k. 7
¼k÷{kt ne {Lkku nh òu íkkt , s{ýe íku fku hu ðnk÷k;
fu þÚke nu Xw t yu f yLkw Ãk{, r[ñ íku r[¥k [ku hu ðnk÷k. 8
fu þh fu he ykz {Lkku nh, ¼k÷ ðå[u feÄe ðnk÷k;
fw {fw {Lku [kt Ë÷eÞu {khe, çkw rØ nhe ÷eÄe ðnk÷k. 9
íkk¤ðk WÃkh yu f YÃkk¤ku , {ku xku rík÷ òu R ðnk÷k;
«u {kLkt Ë fnu {kYt {Lk íÞkt , hÌkw t òR {ku ne ðnk÷k. 10
ÃkË - 8
þku ¼kLkk þýøkkh nhe {khk, ni zkLkk Aku nkh ðnk÷k;
Ä{o íkýk fw {kh {khk, «ký íkýk ykÄkh ðnk÷k. 1
yríkþu YÃkk¤k Mkw t Ëh, rþ¾kLkk Au fu þ ðnk÷k;
AçkeÃkh çk÷nkhe òÞu , þkhË Lku þu »k ðnk÷k. 2
rþ¾kLku Mk{eÃku Yzku , yu f íke÷ Au ykøku ðnk÷k;
yu Açke rLkh¾íkkt {khkt , Mkhðu Ëw :¾ ¼køku ðnk÷k. 3
rþ¾kLku ÃkAðkzu s{ýe, fku hu íku fneyu ðnk÷k;
ºký íke÷ Au yrík Yzk, Mkk{w t òu RLku hneyu ðnk÷k. 4
Lk¾rþ¾ rLkh¾e Mkw t Ëh Mkhðu , r[ñ {U økkÞkt ðnk÷k;
r[t íkðLk fhe rLkíÞu {khk, r[¥k{kt Xu hkÞkt ðnk÷k. 5
çkkðLk Au Mkhðu r[ñ, ºku MkX íke÷ Au òu ðnk÷k;
YÃk þe÷ Lku økýu Mkku íkk, yt íkh{kt hnu òu ðnk÷k. 6
yu ðeLkk Íeýk íke÷ r[ñ Au , yt øk{kt yÃkkh ðnk÷k;
økkÞkt {U íkku òu R {khe, çkw rØLku yLkw Mkkh ðnk÷k. 7
ykðe heíku {q hríkLku su , yt íkh{kt Äkhu ðnk÷k;
«eík fheLku r[ñ yLkw Ãk{, hMkðu Mkt ¼khu ðnk÷k. 8
íku Lkk Wh{kt ykðe ík{u , LkkÚk fhku ðkMk ðnk÷k;
fk{ ¢ku Ä Lku fk¤ {kÚkk, íku Mknw Ãkk{u Lkkþ ðnk÷k. 9
yu ÃkË su fku R þe¾u Mkw ýu , «eík fheLku økkþu ðnk÷k;
«u {kLkt Ë fnu íku Ãkh Mðk{e, çknw hkS Úkkþu ðnk÷k. 10
hkøk : Ãkhs Ëuþe ÃkË 1
{khøkzu hkufku {kt {kunLk {khøkzu hkufku {kt, {khøkzu hkufe þktLku fksu økkuðk¤eÞk;
÷ksíkku LkÚke fnkLkk ÷ksíkku LkÚke, shk ÷ksíkku LkÚke ÷kuf ÷ksu økkuðkr¤Þk. 1
økku hMk ÃkkLku y÷e økku hMk ÃkkLku , økku hMkzkðk¤e økku h ÃkkLku økku ðk¤ýe;
Ëký y{kYt y÷e Ëký y{kYt , Ëký ËRLku [k÷e òLku økku ðk¤ýe. 2
fktfhze {kh {kt fnkLkk fktfhze {kh {kt, {neLke {xwfe LktËkþu økkuðkr¤Þk;
Ãkk÷ðzku {u÷Lku {kunLk Ãkk÷ðzku {u÷Lku, Lkrn íkku {Lk{kLke økk¤ku ¾kþu økkuðkr¤Þk. 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
yËfwt þwt çkku÷u yk÷e yËfwt þwt çkku÷u, yËfwt çkkuÕÞk {kt þwt ykðu økkuðk¤ýe;
yktÏÞwt yrýÞk¤e íkkhe yktÏÞwt yrýÞk¤e, yktÏÞwt fkZeLku çkeðhkðu økkuðk¤ýe. 4
økkðz÷e [khLku ½u ÷k økkðz÷e [khLku , økkÞku [khe òLku xkt ýu økku ðkr¤Þk;
ðLkLkku hnuLkkh fnkLkk ðLkLkku hnuLkkh íkwt, ðLk[h íku Ëký{kt þwt òýu økkuðkr¤Þk. 5
økku hMkðk¤e y÷e økku hMkðk¤e, økw she íkw t òík øk{kh økku ðk¤ýe;
{kLk {u ÷eLku y÷e {kLk {u ÷eLku , økku hMk ÃkkLku økku ¤e Wíkkhe økku ðk¤ýe. 6
{exz÷e {kh {kt {kunLk {exz÷e {kh {kt, {kh {kt {exz÷eLke [kUx økkuðk¤eÞk;
økku hMk Ãkeþku fw t ðh økku hMk Ãkeþku , Ãkeþku fheLku ÷kt çkku nku X økku ðkr¤Þk. 7
{neLke {xw fe y÷e {neLke {xw fe, Vw xþu Lku nkh íkkhku íkw xþu økku ðk¤ýe,
økku hMk ÃkkEþ y÷e økku hMk ÃkkRþ, íÞkhu Ãkk÷ðzku Aq xþu økku ðk¤ýe. 8
ykðzk yf¤kyku {kt fw t ðh ykðzkt yf¤kyku , ykf¤k ÚkRLku ½h ¾ku þku økku ðkr¤Þk;
ÃkAe ÃkAíkkþku fwtðh ÃkAe ÃkAíkkþku, ÃkAíkkRLku yktMkwzkt ÷kuþku økkuðkr¤Þk. 9
{h{k¤e çknw Au y÷e {h{k¤e çknw Au, {h{ íkýkt ðUý {khu økkuðk¤ýe;
suLkwt çk¤ nkuÞu íkkhu suLkwt çk¤ nkuÞu, íkuLku [Zkðe ÷kð yk Xkhu økkuðk¤ýe. 10
þeËLku Vq÷ku Aku fwtðh þeËLku Vq÷ku Aku, Lkkþe Aqxâk Aku yzÄe hkíku økkuðkr¤Þk;
AkuLku {kÞko Au çktÄð AkuLku {kÞko Au, çktËe¾kLku Ãkzâk {kík íkkík økkuðkr¤Þk. 11
{Uý÷kt íkwt {kh {kt y÷e {uý÷kt íkwt {kh {kt, ¾çkh Ãkzþu Úkkuzu fk¤ økkuðk¤ýe;
¾u Ë Lk {u ÷u y÷e ¾u Ë Lk {u ÷u , ®Mk½ Lku ûkrºkíkýk çkk¤ økku ðk¤ýe. 12
rþ¾ÔÞk Lk çkku÷eÞu fkuRLkk rþ¾ÔÞk Lk çkku÷eÞu. Mkkt¼¤þu ftMkíkýk Ëqík økkuðk¤eÞk;
çkktÄe ÷R òþu fwtðh çkktÄe ÷R òþu, ÃkAe sýkþku ûkºkeÃkqík økkuðkr¤Þk. 13
Ëký y{kYt y÷e Ëký y{kYt , ykÃkeLku ò íkw t fhðk òý økku ðk¤ýe;
{rnzw t ®ð¾kþu íkkYt {nezw t ®ð¾kþu , nkt Mke fhíkkt Úkkþu nký økku ðk¤ýe. 14
çkku÷eÞu rð[khe fnkLkk çkku÷eÞu rð[khe, ykÔÞwt LkÚke ½uh hks økkuðkr¤Þk;
Ãkkhfu ½u h hu fnkLkk Ãkkh fu ½u h hu , Ãku x ¼hku Aku íkS ÷ks økku ðkr¤Þk. 15
òuçkLkLkwt òuh y÷e òuçkLkLkwt òuh íkkhu, òuçkLkLkwt òuh LkÚke {kíkwt økkuðk¤rý;
Ëký y{kÁ y÷e Ëký y{kh÷w t , Ëu ðkLkw t {Lk LkÚke Úkkíkw t økku ðk¤ýe. 16
fu ’Ëe ÷eÄw t Au fnkLkk fu Ëe ÷eÄw t Au , Ëký íkU Lku íkkhu çkkÃku økku ðkr¤Þk;
Vu ÷ Lk fheyu ÍkÍk Vu ÷ Lk fheÞu , hneyu Ãkku íkkLku {kÃku økku ðkr¤Þk. 17
økku hMk ÃkkLku y÷e økku hMk ÃkkLku , {u ÷eLku ðkË rððkË økku ðk¤ýe.
¼kðLkk ¼wÏÞk íkkhe ¼kðLkk ¼wÏÞk y{u, òuRyu {u¤ðýeLkku MðkË økkuðk¤ýe. 18
nu íku Lku «eíku fnkLkk nu íku Lku «eíku , «eíku íkku «ký ÷R ykÃkw t økku ðkr¤Þk;
òuh òuhkRÞu fnkLkk òuh òuhkRÞu, òuhkRÞu Lkk’Ãkwt yuf [ktÃkwt økkuðkr¤Þk. 19
heMk íku Wíkhe nrhLke heMk íku Wíkhe, heMk Wíkhe Lku htøk òBÞku økkuðkr¤Þk;
«eíkz÷e ðkÄe [hýu «eíkz÷e ðkÄe, «eíkze ðkÄe Lku f÷uþ ðkBÞku økkuðkr¤Þk. 20
Ãkq hý «eíku økku Ãke Ãkq hý «eíku , Ãkq hý «eíku økku hMk ÃkkÞu økku ðk¤ýe;
Ëký ÷e÷k nrhLke Ëký ÷e÷k yu , «eíku «u {kLkt Ë økkÞu økku ðk¤ýe. 21
økkþu Mkkt¼¤þu su fkuR økkþu Mkkt¼¤þu, íkuLkk Ãkh nrh hkS Úkkþu økkuðk¤ýe;
ðktAeík ðh Ãkk{þu sLk ðktAeík ðh Ãkk{þu, sLk{ {hý Ëw:¾ òþu økkuðk¤ýe. 22

357 358
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
359 360
yu ™kt Vq ÷zk™kt Aku „kt òu E™u , {khw t {™ hÌkw t Au {ku ne™u S hu . ðk...3
Q¼ku {kuh÷e {Äwhu ‚qhu ðkÞ Au, ‚wýe nizk{kt nh¾ ™ {kÞ AuS hu...4
ðnk÷ku …ú „x ÚkÞk y{ fkhýu , ƒú ñk™t Ë òWt yu ™u ðkhýu S hu ...5
…Ë-6
ntw Œku {kune ht„e÷k Œkhk ht„{kt Shu, {khu yk™tË ðkæÞku Au yt„{ktShu.1
‚{òðe Œut {ws™u ‚k™{kt, {™ Œkýe ÷eÄwt {kuh÷e™k Œk™{ktShu....2
{w™u ™unzku sýkÞku ™uý{kt, ð¤e {utX… ÷k„e Œkhk ðuý{ktShu...{ku. 3
nwtŒku ½u÷e ÚkE Œkhk „eŒ{kt, Œkhwt Aku„÷wt …uXwt {khk r[¥k{ktShu...{ku. 4
ƒú ñk™t Ë fnu …ú u {™e ÷nu h™e, {w ™u ¼w hfe ™k¾e fku E …u h™eShu ...5
…Ë-7
òýe òýe Aƒe÷k Œkhe ðkŒze, ½ýe feÄe Au {ws™u ½kŒzeShu...1
Œ{ fksu ‚S {u t Œku ‚u sze, Œ{™u ð[{kt ƒeS ™ðhe szeShu ...2
Œ{u {ws™u ƒktÄe „Þk fku÷{kt, sE {nkÕÞk Œ{u fkuE™k {nk÷{ktShu.3
yu ðe fku ý {¤e Œ{™u {k™™e, su ýu þw Ø ¼w ÷kze ¾k™…k™™eShu ...4
ƒúñk™tË fnu òuE hne ðkxze, Œ{u fwz™e {ktze Au ¼÷e nkxzeShu...5
…Ë-8
ÄLÞ ÄLÞ s‚ku Ëk™t Ë™u , ½ýu nu Œu {éÞkt „ku rðt Ë™u Shu ...ÄLÞ0 1
su™u ™urŒ ™urŒ ðuË „kÞ Au, Œu Œku „kÞku [khðk òÞ AuShu...ÄLÞ0 2
su™wt æÞk™ òu„e {™{kt Ähu, Œu Œku …wºk ÚkE™u ½h{kt VhuShu...ÄLÞ0 3
su™kt ™k{Œýwt ÷u¾wt ™rn, Œu™u „ku…e ƒku÷kðu fnk™wzku fneShu...ÄLÞ0 4
su™u fksu {wr™ ð™u ËunË{ut, Œu Œku ƒúñk™tË „kuðk¤k{kt h{uShu...ÄLÞ0 5
hk„ : „hƒe …Ë-1
‚¾e „kufw¤ „k{™k [kuf{kt hu, ¾ktŒu {ktzâku h‚e÷u ¾u÷
h{u hk‚ ht„e÷ku ht„{kt hu...xuf0
[nw fku hu ‚¾k™e {t z¤e hu , Q¼k ð[{kt Au ÷ku y÷ƒu ÷...h{u 0 1
‚¾e [k÷ku™u sEyu Ëu¾ðk hu, ðnk÷u …nuÞko Au ð† þku¼eŒ...h{u0 2
Œk¤e …kzu Y…k¤e Œk™{kt hu , {w ¾u „kð {™ku nh „eŒ...h{u 0 3
þku¼k ƒ™e ‚÷wýk ~Þk{™e hu, Q¼e ðús™e ™khe òuðk fks...h{u0 4
n‚e nu hu Aƒe÷ku nu Œ{kt hu , ƒú ñk™t Ë™ku ðnk÷ku ðú shks...h{u 0 5
çkúñkLktË Mðk{eLkk feíkoLk
hk„ : „hƒe – …Ë-1
{khu yks …úeŒ{ ½uh ykðþuS hu, {w™u nuŒ fhe™u ƒku÷kðþuShu...{khu0 1
yu™k ‚kÚkezk™u ‚kÚku ÷kðþu, fhe ÷xfkt Œk¤e ËE „kðþuShu...{khu0 2
nrh nu Œu fhe™u ‚k{w t ¼k¤þu , ht „zk™e Œu hu ÷w t ðk¤þu Shu ...{khu 0 3
fhe ÏÞk÷ y÷kirff ¾u÷þu, {kÚku Vq÷zk™kt Aku„÷kt {u÷þuShu...{khu0 4
ƒúñk™tË™ku Mðk{e ~Þk{¤ku, ‚w¾ Ëuþu ykðe™u WŒkð¤kuShu....{khu0 5
…Ë-2
òuE hne Awt …úeŒ{S™e ðkxzeS hu, {ut Œku ¾ktŒu Z¤e Au ¾kxzeShu...òuE0 1
y„h [t Ë™u ÷et …kðw t yku hzk, s¤ fw t ¼ ¼hkðw t fku hzkShu ....òu E0 2
Yzkt ¼kus™ fÞkO Au h‚¼ÞkO, Œkòt ŒhŒ ŒiÞkh Zktfe ÄÞkOShu...òuE0 3
{u t Œku ‚s fhkðe þu heÞkt , [ku fu [ku fu Œu Vq ÷zkt ðu heÞkt Shu ...òu E0 4
ƒúñk™tË™k Mðk{e™u fkuz÷u, {ut Œku Œkuhý ƒtÄkÔÞkt xkuz÷uShu....òuE0 5
…Ë-3
ÄLÞ ÄLÞ ½ze Au yks™e hu , Yze ¾ƒh ykðe {nkhks™eS hu ...1
‚¾e n¤e {¤e {t„¤ „kÞ Au, yrŒ yk™tË W¼hkÞku òÞ AuS hu.2
{kuŒe Úkk¤ ¼he xku¤u {¤e, ‚¾e nrh™u ðÄkðk ÚkE ykf¤eS hu...3
‚ðu o ½h™ku Œu Ät Äku rð‚he, nrh™u {¤ðk ykŒw h ÚkE ‚w t ËheS hu ...4
½h{kt Úke ykðe Q¼e ƒkhýu ƒú ñk™t Ë™k Mðk{e™u fkhýu S hu ...5
…Ë-4
{khu yks …úeŒ{ ½uh ykðeÞkS hu, ¼he {kuŒezu Úkk¤ ðÄkðeÞkS...1
…nu ÷kt ™ehu W™u ™ðhkðeÞk, …Au …ú eŒ{ {ne …ÄhkðeÞkS hu ...2
{ut Œku ¼kus™ s{kzâkt ¼kŒ¼kŒ™kt, ðnk÷u ykÃÞkt Œu ‚w¾ yufktŒ™kt..3
…nu÷wt …hXâwt nŒwt Œu ðuýu …éÞk, ðnk÷ku nuŒu fhe™u {ws™u {éÞkS hu...4
ƒúñk™tË fnu yks™e ÄLÞ ½ze, {khku Ônk÷kuS …ÄkÞko ‚uszeS hu...5
…Ë-5
ðkhe òWt …úeŒ{S™u W…huShu, {khk Ônk÷kS™u òuE ™uýk XhuShu...1
ðkhu ðkhu ƒku ÷kðu ðk÷{k, {khw t r[¥k ÷ku ¼kýw t yu ™e [k÷{kt S hu ...2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
361 362
…Ë-2
‚¾e ™tË{nh™u ykt„ýu hu, „ku…e yk™tË {t„¤ „kÞ;
Aƒe òu™u M™une ~Þk{™e hu...xuf0
{h{k¤u y¾kzku {kt zeÞku hu , fksw yk‚ku …k÷ð™e Akt Þ...Aƒe0 1
Ônk÷u …ú eŒ fhe™u …nu heÞku hu , Yzku ‚ku ™u he ‚w hðk¤...Aƒe0 2
‚¾e VhŒkt ÷k„u Au Vq xze hu , Íeýe yt „h¾e™e [k¤...Aƒe0 3
ƒnw {q ÷e {ku ¤ezw t ƒkt ÄeÞw t hu , fksw ͤfu ‚ku ™u he fku h...Aƒe0 4
Yzkt ÷xfkt fhu Au nkÚk™kt hu, ƒúñk™tË™ku ðnk÷ku r[¥k[kuh...Aƒe0 5
…Ë-3
‚¾e òu™u „kuðk¤k™k ‚kÚk{kt hu, ðnk÷ku Vhu y÷kirff Vuh;
fne þku¼k ™ òÞ ÃÞkhk fnk™™e hu...xuf0
Au÷ku X{fu {ktzu …kð Xkðfk hu, ðk„u ½w½hze™ku ½uh...fne0 1
AkÞwt ™ð÷ {ku¤ezwt Vq÷ Aku„÷u hu, hksu ™ð÷ f÷„e AƒeËkh...fne0 2
Yzku ò{ku …nuÞkuo Au shõ‚e hu, þku¼u yt„ku yt„ þý„kh...fne0 3
ht„¼e™k fk™k fuhe hk‚™e hu, Aƒe òuðk ykÔÞk ‚whð]tË...fne0 4
‚¾e ™ð÷ ht„e÷e Aƒe W…h hu, ðkhe òÞ Au ƒúñk™tË...fne0 5
…Ë-4
‚¾e yks „E’Œe nwt Œku …kýeyu hu, Q¼ku Aku„kðk¤ku ht„Au÷;
{™u ðnk÷ku ÷k„u fwtðh ™tË™ku hu...xuf0
‚¾e s{w™k™u ykhu Íe÷Œkt hu, òuE ¼hðe ¼q÷e s¤ nu÷...{™u0 1
‚¾e {tºk¼ýe™u ™k¾e {kun™e hu, ÚkE ÚkfeŒ ™ [k÷u {khk …kð...{™u0 2
‚¾e þw t hu òýw t su {™u þw t fÞw o hu , {h{k¤u ht „e÷u {kð...{™u 0 3
‚¾e yu ™e y÷ki rff ykt ¾ze hu , {khu [ku xe Au r[¥kzk{kt Þ...{™u 0 4
ƒú ñk™t Ë™k ðnk÷k™e {q rŒo hu , ½ze Au xu {u ÷e fu { òÞ...{™u 0 5
hk„ : „hƒe – …Ë-1
y÷ƒu÷kS …úký ykÄkh hu, Œ{ …h ðkhe hu;
Œkhu ™u ýu Œu ™t Ëfw {kh hu , {ku ne ðú s™khe hu ...1
Aku„kðk¤k {™kunh Au÷ hu, ™tËS™k ÷k÷k hu;
„wýðtŒk ykðeþ Œkhu „u÷ hu, ðús…rŒ ðnk÷k hu...2
{eXkƒku÷k ht„e÷k {kð hu, ÷køÞku Au ™uzku hu;
™rn {u÷tw ntw ™xðh ™kð hu, fnk™ Œkhku fuzku hu...3
Aƒe òuE™u y÷kurff ~Þk{ hu, {kuÌkwt {™ {khwt hu;
ƒúñ{wr™ fnu Œ™ Ä™ Äk{, Œkhk ™k{ …h ðkhwt hu...4
…Ë-2
{khk sL{ ‚t „kÚke sËw hkÞ hu , r„rhðh Äkhe hu ;
Œkhe {qrŒo ð‚e Au {™{ktÞ hu, ™ ½u÷wt ½ze LÞkhe hu...1
Œ{ ‚kÚku ht „e÷k ™kÚk hu , ƒkt Äe Au ƒu ÷e hu ;
{khku nu Œu ÍkÕÞku Au Œ{u nkÚk hu , { Ëu þku {u ÷e hu ...2
{khk …ú eŒ{ Sð™ …ú ký hu , Sðw t Aw t òu E™u hu ;
Œ{ ‚t„u fhe Au yku¤¾ký hu, ÷kuf÷ßÞk ¾kuE™u hu...3
hr‚ÞkS {khu ½u h hkŒ hu , ykðe™u hnku ™u hu ;
ƒúñ{wr™ fnu rË÷zk™e ðkŒ hu, yufktŒu ykðe fnku™u hu...4
…Ë-3
yks „EŒe fkr÷tËe™u Œeh hu, ¼hðk™u …kýe hu;
{ut Œku òuÞk íÞkt ƒ¤¼ÿ ðeh hu, {kun™ Ëkýe hu...1
þku¼u Vq÷zk™ku Œkuhku yu™u þeþ hu, f‚wtƒ÷ Vutxku hu;
Q¼ku zku÷heyku s„Ëeþ hu, ht„e÷ku ykuZe huxku hu...2
fÞw O rŒ÷f fu þhfu hw t ¼k÷ hu , Vq ÷zk™e {k¤k hu ;
ðnk÷ku [k÷u Au nt‚ fuhe [k÷ hu, ÷k„u Au Y…k¤k hu...3
¾u÷u ‚ðuo „kuðk¤k™u ‚kÚk hu, yk™tËe y÷ƒu÷ku hu;
òu Þk ƒú ñ{w r™™ku ™kÚk hu , ht „zk™ku hu ÷ku hu ...4
…Ë-4
Œkhe ™ð÷ Aƒe ™tË÷k÷ hu, …úeŒ{ ÃÞkhk hu;
nwt Œku ™eh¾e™u ÚkE Awt r™nk÷ hu, Sð™ {khk hu...1
{w¾u ƒku÷ku {™kunh ðuý hu, yrŒ ‚w¾fkhe hu;
{khe ÷„™e ÷k„e Au rË™huý hu, fwts rðnkhe hu...2
þku¼u ‚ku™uhe rþh …h …k½ hu, fk™{kt {kuŒe hu;
{khk hr‚Þk {kýe„h {kð hu, nwt r™Œ òuŒe hu...3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
363 364
{khk ni zk{kt ™kÚk n{u þ hu , Ëþo ™ Ëu òu hu ;
ƒú ñ{w r™ fnu ðu þ hu , ykt ¾z÷e{kt hnu òu hu ...4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
÷xfk¤k Œkhu ÷xfu hu , ÷u h¾zk nw t ÷ku ¼kýe;
ðkt ‚÷ze fu hu fxfu hu , r[¥kzk™u ÷eÄw t Œkýe...1
Aku„÷eÞwt Œkhwt Au÷k hu, ykðe yxõÞwt ytŒh{kt;
ðýËeXu ht „™k hu ÷k hu , ƒu Xe yf÷kWt ½h{kt ....2
hkŒe ykt¾z÷e™e hu¾wt hu, {™zk{kt ¾qtŒe {khu;
zku÷heÞk nwt ™ð Ëu¾wt hu, st… ™Úke ÚkkŒku íÞkhu...3
{h{k¤e {qrŒo Œkhe hu, Ônk÷{ {khu r[¥k [ze;
ƒúñk™tË™k nkh nòhe hu, fu{ fhe {u÷wt yuf ½ze...4
…Ë-2
Yzw t ¼k÷ rŒ÷f Y…k¤w t hu , fku zu feÄw t fu þh™w t ;
¼kðu nw t ‚w t Ëh ¼k¤w t hu , fk{z÷w t {u ÷e ½h™w t ...1
ðktfe ¼]fwxe òuE ð™{k¤e hu, {khwt ÷ku¼kýwt {™zwt;
{ku n™ ™k‚k {h{k¤e hu , Ëku Þ÷e ðu ¤k™w t Ä™zw t ...2
Œkhkt ÷ku[™eÞkt ™tË÷k÷k hu, ht„¼e™kt ht„™kt ¼heÞkt;
ðúsSð™ ™xðh ðnk÷k hu, „wrýÞ÷ ytŒh{kt „heÞkt...3
÷xfk¤k {ku n™e ÷k„e hu , ¼kðu {w ¾zw t ¼k¤e™u ;
ƒúñk™tË™k ~Þk{ ‚wnk„e hu, ƒuXe s„¼Þ xk¤e™u...4
…Ë-3
{kýe„h {ku÷ezwt Œkhwt hu, ‚wtËh Vq÷zuÚke AkÞwt;
{ku n™ Œu {kt {™ {khw t hu , Xef fhe™u Xu hkÞw t ...1
Y…k¤w ht „™w t ¼heÞw t hu , þku ¼u fku Þw O ‚ku ™u he,
Aku„÷eÞwt ™kiŒ{ ÄheÞwt hu, ÷kzfzk Ônk÷{ ÷uhe...2
fkòw ™ð÷ f÷„e ™eh¾e hu, r[¥kzk{kt ÷k„e [xfe;
ÚkE „E Ëeðk™e ‚h¾e hu, ÷kuf÷ßÞk ‚ðuo …xfe...3
ƒnw ytŒh{kt h‚ƒ‚eÞwt hu, „hf f‚wtƒu ƒku¤ezwt;
ƒúñk™tË™k {™{kt ð‚eÞwt hu, {kun™ Œkhwt {ku¤ezwt...4
…Ë-4
ðú sSð™ ~Þk{ rðnkhe hu , ÷kðý{kt nw t ÷u ðkýe;
{u t Œku {u ÕÞku s„ rð‚khe hu , fnk™z Œkhe fu ðkýE...1
‚w t Ëhðh ht „zku [zeÞku hu , {h{k¤k {ku n™ Œkhku ;
s„ Œ] ý ‚h¾ku ºku ðzeÞku hu , fw ý {k™u yu ™ku zkhku ...2
{khu Œ{Úke …ú erŒ ƒkt Äe hu , fku E™e þt fk fu { ÄYt ;
r[t Œk{ýe ‚w t Ëh ÷kÄe hu , hkt f ÚkE™u þeË fhw t ...3
Œ{ ‚kÚku ht „™k ¼e™k hu , rË÷zw t {kLÞw t zku ÷heÞk;
ƒúñk™tË™k ™kÚk, ™ðe™k hu, ðnk÷{ {ut Œ{™u ðheÞk...4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
{™ ÷eÄw t {ku h÷ze™k Œk™{kt hu ,
nwt Œku {kune Awt Au÷kS™k ðk™{kt hu...{™0 xuf.
‚¾e yks „E Œe nwt Œku …kýeyu hu.
ðnk÷u {ws™u ƒku÷kðe {eXe ðkýeyu hu..{™0 1
ðnk÷u Q¼k’Œk „kuðk÷ezk™k ‚kÚk{kt hu,
÷eÄe ƒt ‚e {™ku nh nkÚk{kt hu ...{™0 2
Yzkt Aku „kt {u ÕÞkt hr¤Þk{ýkt hu ,
¼k¤e ÷eÄk ¼w ËhS™k ¼k{ýkt hu ...{™0 3
{khe ÷„™e ÷k„e Au ™t Ë÷k÷{kt hu ,
ƒú ñk™t Ë™u ðnk÷u òu Þw t ðnk÷{kt hu ...{™0 4
…Ë-2
yku hk ykðku ™u ™k„h ™t Ë™k hu ,
ykðe ðk¤ku ™u yku ½ yk™t Ë™k hu ...yku hk0 xu f.
ðnk÷k nkut‚ ½ýe Au {khk {™{kt hu,
Œ{ ykðu xkZw t ÚkkÞ Œ™{kt hu ...yku hk0 1
ðnk÷k yuf÷kt Œu fu{ fhe heSyu hu,
fnk™k ykðku ™u „ku Xze feSyu hu ...yku hk0 2
Œ{ ‚kÚku ƒt Äkýe …ú eŒ ½kxze hu .
{khu Q½ze ni zk fu he nkxze hu ...yku hk0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
365 366
ƒúñk™tË™k Œu ~Þk{ ‚wòý Aku hu,
ÃÞkhk …h{ M™une {khk …úký Aku hu...ykuhk0 4
…Ë-3
{™ {k™e {kun™ Œkhe {qhrŒ hu,
yu f r™r{»k ™ {u ÷w t WhŒe hu ...{™0 xu f.
{w™u ™unzku sýkýku Œkhk ™uý{kt hu,
hZ ÷k„e ™ ¼q÷wt rË™ huý{kt hu...{™0 1
òu Þw t Y… Œkhw t hr¤Þk{ýw t hu ,
ƒeòw t ‚ðu o ÚkÞw t y¤¾k{ýw t hu ...{™0 2
nwt Œku „hf ÚkE Œkhk „eŒ{kt hu,
[Zâku fu V y÷ku rff r[¥k{kt hu ...{™0 3
…eÞk …ú u {u Úke ‚u sze …Äkhòu hu ,
ƒú ñk™t Ë™u ½ze {kt rð‚khòu hu ...{™0 4
…Ë-4
ðnk÷e ÷k„u ðnk÷k Œkhe ðkŒze hu,
Au÷k {¤eÞu Xhu {khe AkŒze hu...ðnk÷e0 xuf0
ht „¼e™k ht „kýe Œkhk ht „{kt hu ,
yrŒ yk™tË ÚkÞku Au {khk yt„{kt hu...ðnk÷e0 1
nw t Œku Sðw t {ku n™ Œw t ™u òu E™u hu ,
ð¤e hk¾w t ykt ¾z÷e{kt …ú ku E™u hu ...ðnk÷e0 2
fnk™k ™u ýw t {kt fk{ý feÄ÷kt hu ,
Yzkt ÷xfkt fhe {™ ÷eÄ÷kt hu ...ðnk÷e0 3
ðkhe yu fkt Œu ht „¼h ykðòu hu .
ƒú ñk™t Ë™u n‚e™u ƒku ÷kðòu hu ...ðnk÷e0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
yks {ut Œku ËeXk Ônk÷k™u ðkx ðnuŒkt;
™u ýkt hku õÞkt ™Úke hnu Œkt hu ƒu ™e...yks0 xu f.
…k½ze ƒktÄe Au rºk÷kuf Úkfe LÞkhe;
Äehs hnu Œe ™Úke {khe hu ƒu ™e...yks0 1
[ku¤ ht„e÷ku Yzku {ku÷ezk™ku Auzku;
¼q ÷e ¼k¤e™u s¤ƒu zku hu ƒu ™e...yks0 2
xw ýkt ¼ÞkO Au yu ™u Vq ÷zkt ™u Œku hu ;
{™™u Œkýu Au òu hu òu hu hu ƒu ™e...yks0 3
ƒúñk™tË™ku Ônk÷ku fwts™ku rð÷k‚e;
ni zu ð‚e Au yu ™e nkt ‚e hu ƒu ™e...yks0 4
…Ë-2
yks Ônk÷ku Q¼k Au s{w™k™u ykhu;
{q rŒo ð‚e Au {™ {khu hu nu ÷e...yks0 xu f.
fu þh™e ykz Yze ™÷ðx feÄe;
ykt ÏÞw t ðu [kŒe fhe ÷eÄe hu nu ÷e...yks0 1
ðktfze ¼]fwxe {w™u ÷k„u yrŒ Ônk÷e;
‚ðu o {u ÷e™u òÞ [k÷ehu nu ÷e...yks0 2
÷ku[™ ht„e÷k Œe¾kt ƒký suðk ÷køÞkt;
Qt zk „he „Þkt yk½kt hu nu ÷e...yks0 3
ƒú ñk™t Ë™ku Ônk÷ku fw t s™ku rðnkhe;
Aƒe…h òWt ƒr÷nkhehu nu ÷e...yks0 4
…Ë-3
yks {w™u ‚k{ku {éÞku Au y÷ƒu÷ku;
Aku „kðk¤ku ht „Au ÷ku hu yk÷e...yks0 xu f.
{kut½k{q÷e hu …nuhe {kuŒezk™e {k¤k;
¼k÷ f…ku ÷ fu ‚hk¤k hu yk÷e...yks0 1
„shk …nuÞko Au ½uhk ht„™k „w÷kƒe;
þku ¼k rºk÷ku f fu he Ëkƒe hu yk÷e...yks0 2
ƒkòw fkòwhu ÷eÄk Vw÷zkt™k ƒktÄe;
¼{h ¼{u Au Œkh ‚kt Äehu yk÷e...yks0 3
ƒúñk™tË™ku Ônk÷ku ht„zk™ku ¼heyku;
÷E™u ni Þk{kt ne ÄheÞku hu yk÷e...yks0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
367 368
…Ë-4
yks {khu ™tË™ku ™tË™ ½uh ykÔÞk;
{ku t ½u {ku t ½u {ku Œezu ðÄkÔÞkhu ‚i Þku ...yks0 xu f.
n‚e™u ƒku÷kðe {w™u nuŒ{ktne nuhe;
hu t xku ƒkt Äu ÷ ‚ku ™u hehu ‚i Þku ...yks0 1
‚ku™uhe fkuh™wt ™k¾u÷ ¾t¼u þu÷wt;
h‚eÞu feÄu ÷ ht „hu ÷t w hu ‚i Þku ...yks0 2
Vq÷zk™kt {uÕÞkt {kÚku Aku„÷kt hu VhŒkt;
{w ™u ™Úke ðe‚hŒkt hu ‚i Þku ...yks0 3
ƒúñk™tË™k Ônk÷kÚke …úeŒze ƒtÄkýe;
{nu ýw t ÷eÄw t {u t {kÚku Œkýehu ‚i Þku ...yks0 4
hk„ : ‚ku÷k – …Ë-1
{khu {kunku÷u ykðku n‚e™u ƒku÷kðku hu, ht„¼e™k Au÷k ™tËS™k...AkuS01
…k½z÷e …u[k¤e ƒktÄe Au Y…k¤e hu, ÷xfk¤k {kuŒezkðk¤k...AkuS02
fnk™k r„hÄkhe {q rŒo Œkhe hu , {™{k™e Au ÷ „w {k™e...Aku S03
ƒúñk™tË™k ÃÞkhk þku¼ku Aku ‚khk hu, fu‚heyk ht„™k ¼heyk...AkuS04
…Ë-2
™t ËS™k ÷k÷k ÷k„ku Aku ðk÷k hu , ™ðht „e ÷u nu h Œw ht „e...Aku S0 1
™uýw™ku ™òhku {w™u yrŒ ÃÞkhku hu, y÷ðe÷k Au÷ Aƒe÷k...AkuS0 2
fw t s™k rðnkhe {q rŒo Œkhe hu , nrh {ku he Sð™ Ëku he...Aku S0 3
ƒúñk™tË fnuAu {™ {khwt hnu Au hu, ðuýk{kt Œkhk ™uýkt{kt...AkuS0 4
…Ë-3
yktÏÞwt yýeyk¤e {kðk {h{k¤e hu, fktE feÄwt {™ {khwt ÷eÄwt...AkuS0 1
{t rËh …Äkhku sL{ ‚w Äkhku hu , Aku „kt {u ÷e ƒ¤ðt Œ ƒu ÷e...Aku S0 2
‚w t Ëh ‚ku nk„e ÷„™e ÷k„e hu , Œ{ ‚t „u ¼e™k ht „u ...Aku S0 3
ƒú ñk™t Ë „kðu {q rŒo ‚ku nkðu hu , hnku Œkò ðú s™k hkò...Aku S0 4
…Ë-4
þku¼u {kÚku Œkuhk ykðku™u ykuhk hu, Äehu „kŒk ht„™k hkŒk...AkuS0 1
fkuxu …hðk¤k ÷k„u Au Y…k¤k hu, ™uýwt „uhe ÷k÷S ÷unuhe...AkuS0 2
~Þk{ ‚÷w ýk ™u ýw {kt xw t ýk hu , ðú s Ëkýe nw t ÷ku ¼kýe...Aku S0 3
ƒúñk™tË ðkhwt Œ™ {™ {khwt hu, Œ{ {kÚku ‚Ëk {khu ‚kÚku...AkuS0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
Œkhe {w¾™e ÷kðÛÞŒk {eXe hu, {kun™ ð™{k¤e;
yuðe rºk¼wð™{kt ™ð ËeXe hu, {qrŒo {h{k¤e...Œk0 xuf.
[xf ht„e÷k Œkhk {ku¤ezk™u Auzu, {™zwt zku÷u Au fuzu fuzu hu...{kun™0 1
ht„zku òBÞku Au Vq÷zkt™u hu Œkuhu, ¼{h ¼{u Au [nwfkuhu hu...{kun™0 2
¼k÷ rŒ÷f fu ‚h fu hw t hksu , {w ¾ òu E þrþÞh ÷ksu hu ...{ku n™0 3
ƒú ñk™t Ë fnu ‚hð‚ ðkhw t , Y… òu E™u ðnk÷k Œkhw t hu ...{ku n™0 4
…Ë-2
Œkhkt ÷xfkt ÃÞkhkt {w™u ÷k„u hu, ÷nuhe ÷xfk¤k;
nwt Œku heÍe ‚÷wýk ½uhu hk„u hu, Au÷k Aku„k¤k...Œk0 xuf.
‚w t Ëh ™u ý f{¤Ë¤ su ðe, ¼q ú fw xe ¼ú {h hÌkk ‚u ðe hu ...÷nu he0 1
„ku h f…ku ¤ ‚w ¼„ Œe÷ ºkkòw , fku {¤ ™k‚k fkòw hu ...÷nu he0 2
yÄh W…h òýu fw{fw{ Z¤eÞwt, ËktŒ Ëkz{ fuhe f¤eÞwt hu...÷nuhe0 3
ƒú ñk™t Ë fnu ‚k{w t òu E™u , {™zw t ÷eÄw t Au {khw t …ú ku E™u hu ...÷nu he0 4
…Ë-3
Ônk÷e ÷k„u Au {w¾zk™e ðkýe hu, …úeŒ{S ÃÞkhk;
{eXu {hf÷zu ÷ku¼kýe hu, ‚wtËhðh ‚khk....Ônk0 xuf.
™xðh ykze ™shu r™nk¤e, ht „zk™e hu ÷w t ðk¤e hu ...…ú eŒ{0 1
{Äw h {Äw h {w ¾ nk‚ fhe™u , ÷eÄk Au …ú ký nhe™u hu ...…ú eŒ{0 2
{™{kun™ Œkhe ™kiŒ{ {qrŒo, ™e{¾ ™ {u÷wt {khk WhÚke hu...…úeŒ{0 3
ƒúñk™tË fnu heS Œkhu hk„u, ynkur™þ hnuòu {khu yk„u hu...…úeŒ{0 4
…Ë-4
Œkhkt Aku„÷eÞkt™e Aƒe ¼khe hu, fwtðh fk™wzk;
Au÷k „wýðtŒk r„rhÄkhe hu, ÷k„ku Aku Yzk...Œk0 xuf.
…ú kýSð™ rþh fu þ Y…k¤k, fk¤k ¾et Œ÷eyk¤k hu ...fw t ðh0 1
÷k÷ f‚wtƒe Œkhk {ku¤ezk™u [xfu, òuE™u {kune Awt fh ÷xfu hu..fwtðh0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
369 370
fwtz¤™e Aƒe ™Úke hu fnuðkŒe, ™eh¾e Xhu Au {khe AkŒe hu...fwtðh0 3
ƒú ñk™t Ë fnu hnku ™u ht „e÷k, ykt ¾z÷e{kt y÷ƒu ÷k hu ...fw t ðh0 4
hk„ : …hs – …Ë-1
Œkhe {q hrŒ hu , Au òu ™u ýw t ™ku þý„kh;
™u ýw t ™ku þý„kh, {khk ni zk fu hku nkh...Œkhe0 xu f.
{ku n™ Œkhe {q rŒo òu E™u , ¼q ÷e At w Œ™ ¼k™;
™eh¾Œkt ™shk{kt ÚkE Aw t , „shk{kt „w ÷Œk™...Œkhe0 1
{kÚku Íeýe …k½ {™ku nh, ‚w t Ëh ~Þk{ þheh;
™Úke hnu Œe Œkhw t Y… r™nk¤e, ðú s™khe™u Äeh...Œkhe0 2
ƒkt Þ szkðw t ƒkt Äu ÷ ƒkòw , fkòw ™t Ërfþku h;
ƒú ñk™t Ë fnu {ku ne Aw t ðu ýu , ™u ýu òËw òu h...Œkhe0 3
…Ë-2
™k„h ™t Ë™khu , {khu Œ{Úke ÷k„e …ú eŒ;
Œ{Úke ÷k„e …ú eŒ, {khw t [ku he ÷eÄw t r[¥k...™k„h0 xu f.
Vq ÷™ku Œku hku ‚w t Ëh VkÔÞku , …k½™ku ykÔÞku Œk÷;
…kŒr¤Þk yrŒ ÷k„u Au ÃÞkhk, ÷xfk Œkhk ÷k÷...™k„h0 1
{ku Œezkt ™k nkh™e þku ¼k, ðýo ðe ™ð òÞ;
¾kt Œe÷k Œkhe ykðe™u ¾w t Œe, {q hrŒ yt Œh{kt Þ...™k„h0 2
yÄh W…h òýu ftfwzwt Z¤eÞwt, Ëkz{ f¤eÞwt ËktŒ;
ƒú ñk™t Ë™k ðk÷{k Œ{Úke, ¾u ÷ fÞko ™e ¾kt Œ...™k„h0 3
…Ë-3
‚w t Ëh ~Þk{¤k hu , ykðku Aku „kðk¤k Au ÷;
Aku „kðk¤k Au ÷, Ônk÷k ykðeþ Œkhe „u ÷...‚w Ët h0 xu f.
Au ÷ Aƒe÷k ht „™k hu ÷k, fu ‚h¼e™k fnk™;
‚t ¼¤kðku {w ™u ~Þk{ ‚÷w ýk, {ku h÷ze™e Œk™...‚w t Ëh0 1
{ku n™ Œkhe {q hrŒ {khk, ™u ýk{kt hk¾eþ;
¼q Äh Œkhe [k÷ rºk¼t „e, ÷k÷ f÷„e þeþ...‚w t Ëh0 2
Œ{ rð™k hu {khu ½ze ™ [k÷u, …ze …xku¤u ¼kŒ;
ƒú ñk™t Ë™k ðk÷{k, ykðe hnku {khu ½u h hkŒ...‚w t Ëh0 3
…Ë-4
{ku h÷eðk¤k hu , {eXe {ku h÷e ƒòð;
{ku h÷e ƒòð ðk÷k, …hs fu hk ÷kð...{ku h÷e0 xu f.
{kuh÷e ‚wýðk ntw ykðe, {u÷e ½hzk fuhwt fk{;
ðk÷{ hkS ÚkE ðòzku, Aku„k¤k ½™~Þk{...{kuh÷e0 1
‚w ÛÞk rð™k r[¥kzk{kt , ™rn ykðu r™hkt Œ;
Œu {kxu nw t ‚ki Úke Ak™e, ykðe Aw t yu fkt Œ...{ku h÷e0 2
{kuh÷e ‚wýe™u {uÕÞku {ut Œku, ‚iÞhw fuhku ‚kÚk;
…úu{ ‚wÄkh‚ …kðku™u ðnk÷k, ƒúñk™tË™k ™kÚk...{kuh÷e0 3
hk„ : „hƒe – …Ë-1
ðnk÷k ÷k„ku Aku rðïkÄkh hu, ‚„…ý Œ{ ‚kÚku;
{u t Œku ‚ðo {u ÕÞku ‚t ‚kh hu , ‚„…ý Œ{ ‚kÚku ...1
{khk {™{kt ðMÞk Aku ykðe ~Þk{ hu ‚0 Œ{ ‚kY ŒßÞwt Ä™ Äk{ hu...2
{kYt {™zw t ÷ku ¼kýw t Œ{ …k‚ hu , ‚0 {w ™u ™Úke ƒeò™e ykþhu ...3
{khu {kÚku Äýe Aku Œ{u yuf hu. ‚0 {khe y¾tz r™¼kðòu xuf hu...4
{utŒku Ëun ÄÞkuo Au Œ{fks hu. ‚0 Œ{™u òuE {kune Awt ðúshkshu...5
nw t Œku nu Œu ðu [kýe Œ{nkÚk hu . ‚0 Aku ƒú ñk™t Ë™k ™kÚkhu ...6
…Ë-2
{khu ykÔÞku y÷ki rff Ëkð hu , fku E {w ™u þw t fhþu ;
{kÚkk ‚kxu ðÞko {ut Œku {kð hu, fkuE {w™u þwt fhþu...1
nðu ƒ¤u Au s„{kt ƒ÷kÞ hu. fkuE0 {ut Œku ¼uxâkt Au ¼qÄh hkÞ hu...2
yrŒ yk™tË ÚkÞku Au {khu yt„ hu. fku0 ÷køÞku h‚eÞkS™ku ht„ hu...3
ÚkE s„{kt y÷kifef SŒ hu. fku0 ÷k„e …whý ‚÷wýk ‚kÚku …úeŒ hu...4
{khu ðnk÷u ËeÄwt Au {w™u {k™ hu. fku0 {w™u feÄe ‚kunk„ý fnk™ hu...5
nðu ÚkÞku ‚t ‚khezku Íu h hu . fku 0 ƒú ñk™t Ë™u ðnk÷u feÄe {nu h hu ...6
…Ë-3
òu E Au ÷ Aƒe÷k™e [k÷ hu , {™ {khw t ÷ku ¼kýw t ;
ð¤e ¼w hfe ™k¾e Au ™t Ë÷k÷ hu , {™ {khw t ÷ku ¼kýw t ...1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
371 372
‚nw ½u÷e fnu Au ‚t‚kh hu. {™0 {ut Œku ™ehÏÞk Au ™tËfw{kh hu...2
fkuE þk™u fhku Aku {khe Auz hu. {™0 ™rn {u÷wt fk™wzk™e fuz hu...3
‚ðuo ¼q÷e Awt ½hzk™wt fks hu. {™0 yuf ðnk÷k feÄk Au ðúshks hu...4
nðu hx™k ÷k„e Au rË™hkŒ hu . {™0 ÚkE rþh‚kxk™e ðkŒ hu ...5
{w™u feÄe {k™eŒe ‚nw {ktÌk hu. {™0 ƒúñk™tË™u Ônk÷u Ík÷e ƒktÌk hu...6
…Ë-4
ƒkhe fkZe s„Œ™e ƒefhu , ðhe nw t Œku ð™{k¤e;
{ut Œku ‚{Íe rð[khe feÄwt Xef hu, ðhe nwt Œku ð™{k¤e...1
ŒwåA òýe™u feÄwt Au ‚ðuo íÞk„ hu, ðhe0 {kune hr‚f ‚÷wýk™u hk„hu...2
{w™u [xfe ÷k„e Au r[¥k{ktÞ hu, ðhe0 ƒeòwt Ônk÷k rð™k ™ ‚kunkÞhu...3
{w ™u fkt E ™ ‚w Íu fk{ hu , ðhe0 ÚkÞw nherð™k ‚ðu o nhk{hu ...4
nðu r™:þt f ÚkEAw t ™r[LŒ hu , ðhe0 ÚkE s„{kt y÷ki fef S¥khu ...5
‚{Íe feÄwt Au Œ™ fwhƒk™ hu, ðhe0 ƒúñk™tË™k Ônk÷kÚke ƒktæÞk …úký h
hk„ : ‚kuhX {÷kh – …Ë-1
nkthu ƒrÿ™kÚk rntzkuhu Íw÷u hu;
ƒ¤ðtŒ ƒnw™k{e hu s„ ytŒhò{e. nkhu0
ƒuþ y{qÕÞ rntzku¤kuhu ƒktæÞku, rð{¤ rðþk¤k™e zk¤u hu;
™h™khkÞý ™kÚk rƒhksu, Íw÷tŒk ht„ Zk¤u hu. ƒ¤ðtŒ0 1
rþð ƒúñk ‚™fkrËf ‚h¾k, {wr™ðh ykðu òuðk hu;
‚wtËh Y… ƒt™u ËkuW ƒtÄð, {wõŒŒýk {™ {ku’ðkhu. ƒ¤ðtŒ0 2
fkuE „kðu fkuE ™k[u ‚wh{wr™, sÞsÞ ðkýe Wå[khu hu;
ƒúñk™tË™ku ™kÚk yu÷kirff, s™ {™ ‚w¾ rðMŒkhu hu. ƒ¤ðtŒ0 3
…Ë-2
nkhu Íw÷u ™h ™khkÞý Ëuðk hu,
™kiŒ{ yrð™kþe hu ƒÿe ð™ðk‚e hu. nkthu0
þu»k ‚n‚ú{w¾ ™k{ Wå[khu; r™„{ ™urŒ fhe „kðu hu;
Œu ðnk÷ku r™ss™™u fkhý, Ëun Ähe Ähe ykðu hu. ™kiŒ{0 1
þhýk„Œ ðí‚÷ nrh ‚{hÚk, …úkýSð™ s™ ÃÞkhk hu;
‚wtËh ~Þk{ rntzkuhu Íw÷Œ, {wõŒ Íw÷kð™ nkhk hu. ™kiŒ{0 2
y„rýŒ s™ WÄkh™ fkhý, {™w»ÞŒýe Œ™w Äkhe hu;
…whw»kku¥k{™k ðË™ f{¤ …h, ƒúñk™tË ƒr÷nkhe hu. ™kiŒ{0 3
…Ë-3
nkthu Íw÷u ™ð÷ rntzkuhu ™kÚk hu;
‚wtËh ‚w¾fkhe hu þku¼k yrŒ ‚khe, nkthu0
ƒrÿ™kÚk rntzku¤u Íw÷u, {nk{wõŒ Íw÷kðu hu;
™h™khkÞý {qhrŒ™u ™eh¾e, s™ {™ yk™tË …kðu hu. ‚wtËh0 1
þkhË ™khË þu»k {nuïh, rntzku¤™e Aƒe nuhu hu;
„„™ Vq÷ ‚wh…rŒ ðh‚kðu, „kðu Au nuŒ ½ýu hu. ‚wtËh0 2
fYýkr‚tÄw y¾trzŒ fkÞk, {kÞk …kh {whkhe hu;
ƒúñk™tË rntzku¤k™e þku¼k, Œe™ ÷kuf Ëw:¾nkhe hu. ‚wtËh0 4
…Ë-4
nkthu Íw÷u ™h™khkÞý ~Þk{ hu;
rntzkuhu nrh ‚w¾r‚tÄw hu Ëe™Œýk ƒtÄw. nkthu0
…hk…kh …qhý …whw»kku¥k{, r™„{ ™urŒ Wå[khu hu;
™kiŒ{ Y… y™w…{ ™kÚk™wt, æÞk™ {wr™ðh Äkhu hu. rntzkuhu0 1
su™wt ™k{ s…u su …úkýe, Œu ™kðu ¼ð Vhðk hu;
Œu {qrŒo Ähe s„{kt zku÷u, nrhs™™kt {™ nhðk hu. rntzkuhu0 2
nrhðh™ku rntzku¤ku òuE™u, {„™ ÚkÞk rºk…whkhe hu;
ƒúñk™tË™k ™kÚk™u ™ehÏÞk, Œu ÄLÞ ÄLÞ ™h™khe hu. rntzkuhu0 3
hk„ : ‚kuhX …Ë-1
{uhu ytŒh Œu, Ä{o ðtþfe, ‡ZŒk fƒnw ™k xhu;
fkuW rþh fkxku, ¼kðu su‚e ykÞ fu Œ™ ðe…Œk …hu-xuf.
òu nxfu {™ ½™~Þk{Œut, òu hkS hnwt yLÞ ™k{Œut;
Œku {ut ne™ku fkuxe „w÷k{Œut....{uhu0 1
òu ðŒo{k™{ktne Vuh …zu, sune fhefu r™tËk ÷kuf fhu;
Œku {kŒk {uhe ÷kS {hu...{uhu0 2
òu ‚t…úËkÞfe heŒ fne, ‚ku {ku‚ut òu ¼™e ykŒ ™rn;
Œku zkhku {kufwt ÷u ‚{wÿ{ne...{uhu0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
373 374
ƒúñk™tË fnu Ä{o‚ut …kð z„u, nkuÞ fkÞh {™ {uhku …eAku ¼„u;
Œku {uhu fw÷fwt {kuxku f÷tf ÷„u...{uhu0 4
…Ë-2
½™~Þk{ rð™k, Eü ò™ rþh {uhku fkuEfwt ™k ™{u;
Ëuðe Ëuð y™uf, ykuh Xkuh {™ {uhku fƒnw ™k ¼{u.-xuf
òu heÍwt Ä™ rºkÞ hk„{ut, òu …hu Vuh {uhu íÞk„{ut;
Œku zkhe ËeÞku {kufwt yk„{ut...½™~Þk{0 1
òu …ûk Œòw ‚Œ‚t„fku, h¾wt Œ™ fhe [÷™ fwZ„fku;
Œku {ut „úknf „¤efu ht„fku...½™~Þk{0 2
òu Œòw þh™ Ä{oðtþfku, ‚uðwt Ëuð ¼ku„e {ã {kt‚fku;
Œku {kuÞ fwxwtƒe ò™ku ft‚fku...½™~Þk{0 3
ƒúñk™tË fnu ÷kuf™ zh ò™e, òu {ut ¼ÂõŒ fhwt s„‚ut Ak™e;
Œku {ku‚ut yÄ{ ™ fkuW …úk™e...½™~Þk{0 4
hk„ : ¾{k[ …Ë-1
™h™khkÞý „kyku hu , yð‚h ™net {¤u ykðku ...™h0
y{] Œ fu hkt {q ¤ Q¾u ze ™u , Íu h ƒes rþË ðkðku hu ..yð‚h0 1
{k÷ rð÷k‚ yku h {t rËh {u ze, {u ÷e yu f÷kt òyku hu ...yð‚h0 2
{qh¾ ™h r™þrË™ Œkhu {kÚku, ÚkkÞ Au fh{ ¼hkðku hu...yð‚h0 3
ƒú ñk™t Ë fnu nrh ¼S ÷u , ™net Œku Úkkþu …MŒkðku hu ...yð‚h0 4
…Ë-2
¼sŒku ™Úke r„hÄkhe hu , þe „rŒ Úkkþu Œkhe...¼sŒku 0
„¼o ðk‚ Qt Äu {w ¾ Íw ÕÞku , Œu Ëw :¾ {u ÕÞw t rð‚khe hu ...þe „rŒ0 1
sXhkr„À Úke sŒ™ fhe™u , ÷eÄku Au Œw s™u W„khe hu ...þe „rŒ0 2
nrhs™Úke nkt ‚e fhe nh¾u , ™eh¾u Au …h™khe hu ...þe „rŒ0 3
ƒú ñk™t Ë fnu s{…w he{kt , Úkkþu Vsu Œe ¼khe hu ...þe „rŒ0 4
…Ë-3
yhÚk ‚kÄe ÷u ™u Œkhku hu , yð‚h ykÔÞku Au ‚khku ...yhÚk0
Œí…h fk¤ ¾zku rþh W…hu , ÷u su ‚kt s ‚ðkhku hu ...yð‚h0 1
[kh rËð‚™k Sð™ {kt ne, þk™u ÚkkÞ Au yfkhku hu ...yð‚h0 2
{™w »Þ™ku yðŒkh y{q ÷¾, QŒhðk™ku ykhku hu ...yð‚h0 3
ƒú ñk™t Ë fnu „w hw [hýu , Aku z fh{™ku ¼khku hu ...yð‚h0 4
…Ë-4
~Þk{ ‚w t Ëh ‚w ¾ËkE hu , nrh ¼S ÷u ™u Œw t ¼kE...~Þk{0
‚ki fku ’™k ykðu Œkhe fu zu , yu ‚hðu Œku sq X ‚„kE...nrh0 1
‚w …™k su ðkt ‚w ¾™u fksu , þeË™u fhu Au yLÞkÞ hu ...nrh0 2
¼hŒ¾t z™k {™w »k Œ™ …k{e, fhe ÷u ™u ‚w f] Œ f{kE hu ...nrh0 3
ƒú ñk™t Ë fnu nrh„w ý „kEþ, Œku …k{eþ {ku xkE hu ...nrh0 4
hk„ : fÕÞký
™h™khkÞý ðk‚w Ëu ð nrh, f] »ý f] »ý {w ¾ frnÞu ;
rnB{Œ ‚rnŒ ð[™ Œ™ íÞk„e, ðhŒ …t[ ‡Z hneÞu...™h0 xuf0
she ð† nu {krËf ÄkŒw , …h ðMŒw ™ WXkðu ;
ðu åÞk òu „ ðMŒw ™ð hk¾u , ‚ku r™÷ku o ¼ fnkðu ...™h0 1
yü¼kt rŒ Œ™ íÞk„ rºkÞkfku , hk„ ™rn ‚t ¼¤kðu ;
÷÷™k Ëu ¾u ™ nku ðu [u ük, [Œw hkE ™ Ëu ¾kðu ...™h0 2
yuf r¼tŒ ytŒh ™rn hnuðu, …ý ¾x rËþ ™ð ¼k¤u;
[÷Œu …t [ nMŒ hnu Au xu , ‚L{w ¾ ƒu Xf xk¤u ...™h0 3
ƒknu h r¼t Œh ‚ku r™»fk{e, yƒ r™:MðkËe Ëu ¾kðu ;
ƒnw ½h ò[ fhu s÷r{r©Œ, M{hý ‚rnŒ yÒk …kðu...™h0 4
r™:M…] ne ‚ku r…t z ƒú ñkt z‚u t , Œsnu …ú eŒ …ú ðe™k;
{kÞkf] Œ ‚ku ‚íÞ ™ {k™u , ò™u fk¤ [ðe™k...™h0 5
rþûkk ð[™ ‚w ýu ÷½w ‚ƒ‚u t , yt Œh ™knet ynt Œk;
yÚkeo Œ…e nw t Œw t ™rn ƒku ÷u , ‚ku r™{ko ™e ‚t Œk...™h0 6
Äet „k{ÂMŒ fhu ™rn fƒnw , {™ðþ nku Þ ™ Ëku zu ;
r™s yrÄfkh fhu Œnkt ƒu Xf, ‚Œ‚t „rŒ ™rn Aku zu ...™h0 7
„] ne [ku he {ã {kt ‚ …hrºkÞk, ŒSfu hnðu Ëq hu ;
rðÄðkfw t ¼÷u ™net …h‚u , ¾ku xe ‚k¾ ™ …q hu ...™h0 8
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
375 376
{kŒ ‚w Œk ¼r„™e {k‚e ‚t „, yu fkt Œu ™ne ‚ku ðu ;
RrLÿÞ„ú k{ {nk ƒ¤ðt Œ nu , ‚ku ðu Œku …ý ¾ku ðu ...™h0 9
‚ku íÞk„e ‚ku „] ne ‚í‚t „e, ™kÂMŒf …k‚ ™ òðu ;
ƒú ñk™t Ë fnu fÌkku ©enrh, …h{ Äk{ ‚ku ykðu ...™h0 10
hk„ : ÷kðýe – …Ë-1
s„Œ{ut Sð™k Úkkuhk, { ¼q÷u Ëu¾e Œ™ „kuhk;
¾zk rþh fk÷ ‚k ðuhe, fhu„k ¾k¾fe Zuhe. 1
fh{fwt ‚{sfu fh™k, rþhu ™es ¼kh ™k ¼h™k;
fk„Ë ™ef‚Œne sƒne, frX™ nu ƒku÷™k Œƒne. 1
™rn Œnkt ‚„k fkuE y…™k; yr„Àfe Ík÷{ut Œ…™k;
÷u¾k s{hks sƒ fhne, feÞu f]Œ ¼ku„™u …hne. 2
ƒúñk™tË fnŒ nu Œw{fwt, ™ Ëeòu Ëku»k yƒ n{fwt;
…kufkhu …exfu Œk÷e, òÞ„k nkÚk ÷u ¾k÷e. 3
…Ë-2
‚{s ƒu {qZ {rŒne™k, {™w»Þ Œ™w …kÞ õÞk fe™k
¼ßÞk ™rn f]»ýfwt fƒne, ykÞw»Þ Œuhe ƒeŒ „E ‚ƒne. 1
ƒk÷k…™ ¾u÷{ut ƒeŒk, nrhfk ¼s™ ™rn feŒk;
swðk…™ r…úÞk ‚t„ ¾kuÞk, ð]Øk…™ r™ƒo÷k nkuÞk. 2
r…Œk yhwt {kŒ ‚wŒ ™khe, ™rn fkuE y…™k ‚kÚke.
½kuzk yhwt ƒu÷ hÚk nkÚke, ™rn fkuE y…™k ‚kÚke. 3
ƒúñk™tË fnŒ ‚íÞ ƒk™e, [÷e Þn òŒ rstË„k™e;
ŒkŒu Œwt [uŒ hu ytÄk, s„Œfe ò÷{ut ƒtÄk. 4
…Ë-3
‚ktEfw ¼q÷fu ƒtËu, Œwt „kV÷ nku hnk „tËu;
¾S™k …k…fk fe™k, Ä{ofk hkn ™rn [e™k. 1
fuŒk rË™ fhu„k {kuòwt, [ze ni fk÷fe Vkuswt;
…fzfu ÷eÞk fu ÷eŒk, òÞ„k nkÚk ÷u heŒk. 2
Ähu hnu Äk{ Ä™ ½h™e, rºkÞk hnu yk…fe …hýe;
½hu hnu Akufhk Akuhe, ÷u òðu zkh „÷u Ëkuhe. 3
ƒúñk™tË fnŒ ni ‚k[e, Þk{u Œe÷¼kh ™rn fk[e;
‚ƒ™fwt Akuzfu ò™k, s{™fe {kh rþh ¾k™k. 4
…Ë-4
y¿kk™e ‚{s õÞk ‚qŒk, s{fk ¾kÞ„k òqŒk;
Œnkt rþh Äw™e …AŒkðu, Ä™e rƒ™ fku™ Akuzkðu. 1
÷eÞk ™rn ‚tŒfk þh™k, þeÏÞk yuf WËhfk ¼h™k;
hÌkk …h™kh‚ut hkS, „E ‚ƒ nkÚk‚ut ƒkS. 2
{kÞk yrŒ …k…‚ut òuze, [÷u ™rn ‚t„ yuf fkuze;
yk„u Œku frX™ nu hMŒk, òÞ„k nkÚkfwt ½‚Œk. 3
ƒúñk™tË fnŒ ni ¼kE, ¼òu nrh[h™ ÷un÷kE;
{xu ‚ƒ sL{fk VtËk, fhu òu {nuh ðús[tËk. 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
nrhs™ ‚k[k hu , su Wh{kt rnt {Œ hk¾u ,
rð…¥ku ðh[e hu, fuËe Ëe™ ð[™ ™ð ¼k¾u...1
s„™w t ‚w ¾Ëw :¾ hu , {krÞf r{ÚÞk fhe òýu ,
Œ™ Ä™ òŒkt hu, ytŒh{kt þkuf ™ ykýu...2
…h W…fkhe hu , s™ …ú u { r™Þ{{kt …q hk,
Ëi rnf Ëw :¾{kt hu , ËkÍu ™rn ‚kÄw þq hk...3
nrh™u ‚{hu hu, r™íÞ ynkur™þ W{t„ ¼rhÞk,
‚ðo ŒS™u hu , ™x™k„h ðnk÷k frhÞk...4
ƒú ñk™t Ë fnu hu , yu ðk nrhs™™e ƒr÷nkhe,
{MŒf òŒkt hu , ™ð {u ÷ xu f rð‚khe...5
…Ë-2
xu f ™ {u ÷u hu , Œu {hË ¾hk s„{kt ne,
rºkrðrÄ Œk…u hu , fu Ëe yt Œh zku ÷u ™knet ...1
r™Äzf ðhŒu hu , ‡Z Äehs {™{kt Äkhe,
fk¤ f{o ™e hu , þt fk Œu Ëu ðu rð‚khe...2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
377 378
{ku zw t ðnu ÷w t hu r™ùu fhe yu f rË™ {hðw t ,
s„ ‚w¾ ‚khw hu, fuËe fkÞh {™ ™ð fhðwt...3
yt Œh …kze hu , ‚{S™u ‚ð¤e ykt xe,
{kÚkw t òŒkt hu , {u ÷u ™rn Œu ™h {kxe...4
fku E™e þt fk hu , fu Ëe {™{kt Œu ™ð Äkhu ,
ƒú ñk™t Ë™k hu , ðnk÷k™u …¤ ™ rð‚khu ...5
…Ë-3
òu nku Þ rnt {Œ hu , ™h™u Wh{kt ne ¼khe,
‡ZŒk òu E™u hu , Œu ™e {ËË fhu {ku hkhe...1
ƒef ŒS™u hu , r™Œ rnt {Œ ‚ku Œku ƒku ÷u ,
{MŒf {kÞk hu , ‚ðu o Œ] ý su ðw t Œku ÷u ...2
fu‚he r‚tn™u hu, su{ þtfk {e÷u ™rn {™{kt,
yu fkyu fe hu , r™h¼u ÚkE rð[hu ð™{kt ...3
…Lzu Aku xku hu , {ku xk {u t „¤™u {khu ,
rnt {Œ rð™k™ku hu , nkÚke Œu òu E™u nkhu ...4
ƒú ñk™t Ë fnu hu , yu { ‚{su Œu s™ þq hk,
Œ™ fhe ™k¾u hu , „w hw ð[™u [q hk...5
…Ë-4
…u x fxkhe hu , …nu he™u ‚™{w ¾ [kÕÞk,
…kAk ™ ð¤u hu, fkuE™k Œu ™ hnu ÍkÕÞk...1
yk{k ‚k{k hu , Qt zu ¼k÷kt yrýÞk¤kt ,
Œu yð‚h{kt hu , hnu hkS Œu {Œðk÷k...2
‚k[k þq hk hu , su ™k ðu he ½kð ð¾kýu ,
SrðŒ sq Xt w hu , {hðw t Œu {t „¤ òýu ...3
Œu ™e …u hu hu , nrhs™ …ý òu Eyu Œe¾k,
yt Œhþºkw ™u hu , ÷k„u yrŒ ð@ ‚he¾k...4
{kÚkw t òŒkt hu , {w ¾™w t …kýe ™ð òðu ,
ƒú ñk™t Ë fnu hu , Œu ‚t Œ nrh {™ ¼kðu ...5
hk„ : fkVe – …Ë-1
¼S ÷u™u ~Þk{¤ku ‚w¾fkhe, ðk÷ku ¼õŒðí‚÷ ¼Þ nkhe hu...¼S0
{kŒ r…Œk r™ùu ™rn Œkhkt , ™rn Œkhkt ‚w Œ ™khe hu ...¼S0 1
{khw t {khw t fhe fhe {q h¾, y¬÷ ðu t [kE „E Œkhe hu ...¼S0 2
{k÷ {w ÷f ‚hðu {u ÷kðe™u , ÷E òþu s{ {khe hu ...¼S0 3
ƒú ñk™t Ë fnu {™w »ÞŒýku Ëu n, ™ {¤u ðkht ðkhe hu ...¼S0 4
…Ë-2
…úkýe þe „rŒ Œkhe Úkkþu hu, ßÞkhu s{™k ËqŒ Ëu¾kþu hu...…úkýe0
n{ýkt Œku hr‚Þku ðk÷{ ÚkE, hnu Au …hrºkÞk …k‚u hu ...…ú kýe0 1
‚t ŒŒýe ‚ku ƒŒ Œ™u ™ „{u , heÍu s„Œ Œ{k‚u hu ...…ú kýe0 2
fku E™w t ‚w ¾ Ëu ¾e™u ËkÍu , yu ðku {r÷™ Œkhku ykþu hu ...…ú kýe0 3
ƒú ñk™t Ë fnu òu E Œ™ „ku hw t , Vw ÷eþ {kt yu Œku òþu hu ...…ú kýe0 4
…Ë-3
{™ðk {k™™u fÌkw t {khw t hu , þk™u ƒ„kzu Au fk{ Œkhw t hu ...{™0
™khkÞý™w t ™k{ ŒS™u , ƒku ÷u þeË™u ™Xkhw t hu ...{™0 1
Ä™ Ëku ÷Œ Q¼kt {u ÷e™u , òðt w ‚kt s ‚ðkhw t hu ...{™0 2
òu E rð[khe™u …„÷kt ¼hsu , ðkt ‚u s{™w t Au ÷khw t hu ...{™0 3
ƒú ñk™t Ë fnu Aºk…rŒ ƒt fk, [kÕÞk òÞ Au nòhw t hu ...{™0 4
…Ë-4
„¼o{kt þwt fne™u Œwt ykÔÞku hu, …úkýe Œu ‚tfx rð‚hkÔÞku hu ...„¼o 0
™e[w t þeþ [hý Œkhk Qt [k, Ë‚ {rn™k ÷xfkÔÞk hu ...„¼o 0 1
ƒnkh ykðe™u hr‚Þku ÚkE zku ÷u , ¼kr{™eyu ¼w ÷kÔÞku hu ...„¼o 0 2
‚„kt fw xw t ƒe ‚nw {¤e™u , {ku xku fne™u ƒku ÷kÔÞku hu ...„¼o 0 3
ƒú ñk™t Ë fnu nrh ¼ßÞk rð™k, yu ¤u s™{ „w {kÔÞku hu ...„¼o 0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
hu ‚„…ý nrhðh™wt ‚k[wt,
ƒesw t ‚ðu o ûký¼t „w h fk[w t hu ...‚„…ý0
hu ‚ki ‚kÚku …úerŒ xk¤e, hu ¼køÞwt {™ r{ÚÞk ¼k¤e;
Au ðhðk suðk yuf ð™{k¤e hu... ‚„…ý0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
379 380
hu ÂMÚkh ™rn ykðhËk Úkkuze, hu ŒwåA òýe ykþk Akuze,
{ut s„™k Sð™ ‚kÚku òuze hu... ‚„…ý0 2
hu Vku„x Vuhk ™ð Vheyu, hu …h½uh …kýe þwt ¼heyu,
ðheyu Œku ™xðh™u ðheyu hu... ‚„…ý0 3
hu ¼qÄh ¼uxâk ¼Þ ¼køÞku, hu ‚nw ‚kÚku Œkuzâku Äk„ku, yu
hr‚f ht„e÷kÚke ht„ ÷køÞku hu.. ‚„…ý0 4
hu yuðwt òýe™u ‚„…ý feÄwt, hu {uýwt Œku rþh W…h ÷eÄwt,
ƒúñk™tË™wt fkhs ‚eÄwt hu... ‚„…ý0 5
…Ë-2
hu ÷„™e Œku nrhðhÚke ÷k„e,
{ut Œ™Ä™™e ykþk íÞk„e hu... ÷„™e0
hu ðkŒ fnwt ‚wý ‚knu÷e hu, ƒr¤ÞkuS feÄk ƒu÷e,
{kÚkwt …u÷tw …k‚t„{kt {u÷e hu... ÷„™e0 1
hu ™ zhwt nwt ÷kufŒýe ÷ksu, hu rþh W…h r„rhÄh „ksu,
yk Ëun ÄÞkuo ™xðh fksu hu... ÷„™e0 2
hu rþh …h òu ƒeòu Äkhwt, hu Œku ƒ„zu SðŒh {khwt,
nwt SŒe ƒkS Œu fu{ nkhwt hu... ÷„™e0 3
hu nrh rð™k ƒeò™u ðhðwt, hu „s ŒS ¾h [ze™u Vhðwt,
yu SÔÞkÚke Yzwt {hðwt hu... ÷„™e0 4
hu {hòËk s„™e {uxe, hu ƒktÄe {ut …úu{ Œýe …uxe,
ƒúñk™tË™ku ðnk÷ku ¼uxe hu... ÷„™e0 5
…Ë-3
hu rþh ‚kxu ™xðh™u ðheyu,
hu …kAkt Œu …„÷kt ™ð ¼heyu hu... rþ0
hu ytŒh‡rü fhe ¾kuéÞwt, hu znk…ý ÍkÍwt ™ð zkuéÞwt,
yu nrh ‚khw {kÚkwt ÄkuéÞwt hu... rþh0 1
hu ‚{ßÞk rð™k ™ð ™e‚heyu, hu hý {æÞu sE™u ™ð zheyu,
íÞkt {w¾…kýe hk¾e™u {heyu hu... rþh0 2
hu …úÚk{ [zu þqhku ÚkE™u, hu ¼k„u …kAku hý{kt sE™u,
Œu þwt Sðu ¼qzwt {w¾ ÷E™u hu... rþh0 3
hu …nu÷wt s {™{kt ºkuðzeyu, hu nkuhu nkuhu swØu ™ð [zeyu,
òu [zeyu Œku fxfk ÚkE™u …zeyu hu... rþh0 4
hu ht„ ‚rnŒ nrh™u hxeyu, hu nkf ðk„u …kAk ™ð nxeyu,
ƒúñk™tË fnu íÞkt {he {xeyu hu... rþh0 5
…Ë-4
hu ÄrhÞk ytŒh r„hÄkhe,
þtw fhþu AkuéÞkt nðu ‚t‚khe hu... ÄrhÞk0
hu nwt fkuE™e ™ hnwt Ík÷e, hu ðnk÷k™u Úkkðk ðk÷e,
hu rþh fh{kt ÷E™u [k÷e hu... ÄrhÞk0 1
hu su{ „s òÞ ƒòhu Ä‚e, hu ïk™ {hu ƒnw ¼‚e hu ¼‚e,
Œu nkÚke™u {™ ™rn þtfk fþe hu... ÄrhÞk0 2
hu ƒ¤ðk „E su ‚Œe ‚k[e, hu hku{hku{ r…Þk ‚t„ hk[e,
Œu …z{kt sE ™ ð¤u …kAe hu... ÄrhÞk0 3
hu òu …zÚke …kAe ykðu, hu ÷ks ŒS {™ ÷÷[kðu,
Œu ‚Œe {xe ™u fwr¥k fk’ðu hu... ÄrhÞk0 4
hu ƒúñk™tË yu{ rð[khe, hu ƒef ‚ðuo fkZe ƒk’he
hu {r¤Þk {kun™ ‚w¾fkhe hu... ÄrhÞk0 5
52 – hk„ : ‚kuhX – …Ë-1
{™ {kun x¤u, hk{ {¤u r™{o¤ nrhs™™k ‚t„Úke;
Wh „útrÚk „¤u, yrðãk™kt ykðhý ‚ðuo ™k‚u yt„Úke...xuf0
r™íÞ ‚tŒ ‚¼k{ktne hk{ hxu, ‚w™Œut rð»k ÔÞkrÄ W…krÄ ½xu;
{™ þwØ nkuÞu ynt¼kð {xu.... {™0 1
su ‚tŒ ‚¼k{net [÷e ykðu, Œu™wt Sð…ýwt ŒŒûký òðu;
Œu ƒúñ ÚkE™u …hƒúñ „kðu... {™0 2
ËwƒÄk rË÷ {kÞk …k‚ Ënu, r™íÞ ‚tŒ ‚¼k {net hk{ hnu;
yu{ ðuË …whk™ fwhk™ fnu... {™0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
381 382
su™u „útrÚk ºký sz{q¤ „E, ‚íÞ …Ë{kt feÄku ðk‚ ‚E;
ƒúñk™tË fu’ Œu™e þhý ÷E {™0 4
…Ë-2
‚Œ‚t„ rð™k, sL{ {hý ¼ú{ ò¤ {xu ™net stŒ™u,
{™ {k™ ŒS, Œu {kxu þhýu sE hiÞu ‚tŒ™u xuf0
òu yz‚X ŒehÚk Vhe ykðu, r™íÞ r™„{ rðrÄ fhe fhe ™kðu;
fuËe Sð…ýwt Œu™wt ™ð òðu... ‚Œ‚t„0 1
òu Et„÷k …et„÷k™e ¾ƒh szu, fhe yk„ún Œu™u fuz …zu;
Œuýu r[¥k™u ƒ{ýku Vuh [zu... ‚Œ‚t„0 2
fkuE ðk‚ fhu sE™u fkþe, fkuE yÒk ™ ¾kÞ hnu y…ðk‚e;
yu {™™e Au ‚hðu nkt‚e... ‚Œt‚„0 3
òu rVhŒkt ‚tŒ ‚{ks {¤u, Œku ‚w¾u {™™e ¼úktrŒ x¤u;
fnu ƒúñk™tË ‚tŒ{ktne ¼÷u... ‚Œ‚t„0 4
…Ë-3
¼ð‚k„h{kt, þhý y[¤ yrð™kþe ‚k[k ‚tŒ™wt
©wrŒ M{]rŒ™e ‚k¾, nrh nrhs™™kt …úký ð[™ ¼„ðtŒ™wt xuf0
su{ s¤ Œht„ ™net ¼uË swËk, Œu{ Œus yr„À ™net r¼Òk ŒËk;
yu{ nrh nrhs™ yuf ‚Ëk... ¼ð‚k„h{kt0 1
su{ fex ¼{he™u ‚t„ fhe, „rŒ RÞ¤ ŒS™u ÚkE ¼{he;
yu{ nrh „whw æÞk™u …k{u nrh... ¼ð‚k„h0 2
su{ fuh ƒkuh ð™ ð]ûk õÞkt, Œu [tË™ ðkt‚u [tË™ ÚkÞkt;
Œu™kt ™k{ Y… „wý ¼uË „Þkt... ¼ð‚k„h{kt0 3
©e{w¾u fÌkwt {knkíBÞ ‚tŒŒýwt, yï{uÄ Þ¿kÚke y™tŒ„ýwt;
fnu ƒúñk™tË þwt fnwt ½ýwt... ¼ð‚k„h{kt0 4
…Ë-4
nu szƒwrØ Sð, …ú¼w …Ë™u RåAu Œku fh ‚tŒ™wt …kh¾wt;
ht„ …eŒ…ýu, ‚ku™wt ™u …eŒ¤ ™ nkuÞ yuf‚h¾tw xuf0
nkuE ‚tŒ y™tŒ Vehu s„{ut, hnu Ëk{ [k{ su™e Ë„{ut;
Œwt ¼q÷eþ {kt Äku¤u ¼„{ut... nu szƒwrØ0 1
yt„u ¼M{ ½‚u rþh òwx sxk, „¤u {k¤ rŒ÷f Œ™ [xk…xk;
{net fk{ ¢kuÄ {Ë {kun ½xk... nu szƒwrØ0 2
su {iÚkw™ yü …úfkhu, Œsu r™íÞ ‚kh y‚kh {h{ ‚{su;
¼s Œu™u su nrh …ú„x ¼su... nu szƒwrØ0 3
su™u fk{ ¢kuÄ {Ë {kun ™net, su™e ð]r¥k ƒúñkfkh ÚkE;
fnu ƒúñk™tË ‚ku ‚tŒ ‚E... nu szƒwrØ0 4
hk„ : st„÷ku – …Ë-1
s„{u t {Œ feòu yr¼{k™, s„{u t {Œ feòu yr¼{k™
…u x yhÚk fku W …k… ™ feòu , Ëku rË™fu r{s{k™...s„{u t 0
ƒksŒ rþh …h fk¤ ËËk{k, ‚w ™Œk ™net yò™...s„{u t 0
…÷ Ae™ ½ze …nkuh rË™ fhfu, ÷uŒ ni ykÞw»ÞŒk™...s„{ut0
ƒú ñk™t Ë fnŒ ni ‚k[e, Äh ÷esu r™s fk™...s„{u t 0
…Ë-2
y…™k Þu s„{ut ™rn fkuÞ0 y…™k0xu f0
{unhe …qŒ s™f yhw s™™e, ‚ƒne hnut„u hkuÞ...y…™k0 1
Ëuþ rð÷kÞŒ nÞ„Þ A™{ut, ‚ƒne ƒhk™u nkuÞ...y…™k0 2
Ëuð™fwt Ëw÷o¼ Þk ™hŒ™, fÞwt ™k¾Œ ni ¾kuÞ...y…™k0 3
ƒúñk™tË fnŒ Œuhu rnŒfe, ytŒh ‡„ fhe òuÞ...y…™k0 4
…Ë-3
{™wðk ‚{s ‚Þk™u fk„0 {0 xuf0
ðú sSð™ ½™~Þk{ rð‚khe, hnkhe rð»kÞ{u t ÷k„...{™w ðk0 1
ÄhŒ ©ðý ™rn ðkŒ Ä{o fe, …k… fh™ y™w hk„...{™w ðk0 2
‚t Œ …w hw »kfe ‚ku ƒŒ fhfu , …hrºkÞ …hÄ™ íÞk„...{™w ðk0 3
ƒú ñk™t Ë fnu Ëw {o rŒ Œsfu , nku ò ™h ƒz¼k„...{™w ðk0 4
…Ë-4
{™wðk ‚{s ‚Þk™u Äqh. {0xu f0
…hÄ™ …hrºkÞ nh™ …ú ðeýk, rð»kÞ™{u t ¼h…q h...{™w ðk0 1
…h{khÚkfe ƒkŒ ™ …ú eAŒ, y™hÚk{u t yrŒþq h...{™w ðk0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
383 384
ËÞk Äh{fku ÷u þ ™rn Wh, f…xe fw rx÷ fYh...{™w ðk0 3
ƒúñk™tË fnu nrh ™ ¼ßÞk ™h, …hehe y¬÷{ut Äqh...{™wðk0 4
hk„ : fkVe
rË÷ ÷køÞk n{khk Vfehe‚u...rË÷0
Ëwr™ÞkËkh Ëw:¾e ‚ƒ Ëu¾u, hktf yhw hkð rË÷„ehe‚u...rË÷0
r™íÞ Œk… s„ÔÞk… hÌkku nu, shŒ nu {kun stShe‚u...rË÷0
…kÞk Ä™ ‚ku hnŒ ™ …kðu, {h „Þk fh fh {uhe‚u...rË÷0
ƒú ñk™t Ë fnu yk™t Ë ykÞu , yË÷ ƒú ñ¾{ehe‚u ...rË÷0
hk„ : …hs – …Ë-1
…kŒr¤Þu nÞko …úký hu, ƒu™e {khk...…kŒ0 xuf0
{w s ‚k{w t Ônk÷u òu E™u {kÞko , ykt ¾z÷e™kt ƒký hu ...ƒu ™e0 1
÷xfk¤u hu {w ™u [xfe ÷„kze, Au ÷u [Œw h ‚w òý hu ...ƒu ™e0 2
þk{r¤Þk™u òu ðk ‚khw , Œ™zk{kt ÚkkÞ Au Œký hu ...ƒu ™e0 3
ƒú ñk™t Ë fnu yt Œh ðet æÞw t , zku ÷heÞu Ëeðk™ hu ...ƒu ™e0 4
…Ë-2
rË÷zk™k ËrhÞkð hu, r„hÄh...rË÷0 xuf0
s„Sð™ Yze þku ¼k òu E™u , yt Œh ÚkkÞ Au WAkð hu ...r„h0 1
Y… hÌkw t Au {khu ÓrËÞu Œkhw t , Y…k¤k ðú shkð hu ...r„h0 2
…ú ký òŒkt hu …kŒr¤Þk ÃÞkhk, {u ÷w t ™rn fu Ëe {kð hu ...r„h0 3
ƒú ñk™t Ë fnu rþh™u ‚kxu , Xef feÄu ÷ Xu hkð hu ...r„h0 4
…Ë-3
Y…k¤ku ht„hu÷ hu, Ônk÷ku ÷k„u...Y…k¤ku0 xuf0
ykðe ðMÞku Au yt Œh{kt hu , ¾kt Œe÷k™ku ¾u ÷ hu ...Ônk÷ku 0 1
‚ku ™u he rþh Vu t xku ƒkt Äe Q¼ku Au y÷ƒu ÷ hu ...Ônk÷ku 0 2
rðê÷™u ðú s™kheyu ½u Þko , su { f¤kÞu ÷ Zu ÷ hu ...Ônk÷ku 0 3
ƒú ñk™t Ë fnu ‚w ýŒkt ƒt ‚e, yÄh zku ÷u Au {khe nu ÷ hu ...Ônk÷ku 0 4
…Ë-4
~Þk{r¤Þku ‚hËkh hu, Au òu {khu...~Þk{0 xuf0
~Þk{r¤Þk þwt {ut Œku ‚„…ý feÄtw, ƒeò™ku þku nðu ¼kh hu...Au òu0 1
{h{k¤ku hu {khu {™zu {kLÞku , fnk™ku ™t Ëfw {kh hu ...Au òu 0 2
…ú kýSð™ …kŒr¤Þku ÃÞkhku , LÞkhku ™ fhw t ÷„kh hu ..Au òu 0 3
ƒú ñk™t Ë fnu ðkhe ™k¾w t , yu {kÚku ½hƒkh hu ...Au òu 0 4
A…iÞkÚke {nkhks ðnu÷k
A…iÞkÚke {nkhks ðnu÷k ykðòu hu ÷ku÷
fhðe {khu {™zk fuhe ðkŒ òu
ð‚{e ðu ¤kyu ðnu ÷k ykðòu hu ÷ku ÷.
ytŒh™e ðuË™k nwt õâkt fnwt hu ÷ku÷
{khu yu f Œ{khku ykÄkh òu ...ð‚{e0
¼õŒku™k ‚kË Œ{u ‚kt¼¤e hu ÷ku÷
ŒhŒ ÚkŒk {kýfeyu y‚ðkh òu ...ð‚{e0
ËkËk¾k[hu ÷eÄku Œð ykþhku hu ÷ku÷.
…nku t åÞk „Z…w h Ëe™k™kÚk òu ...ð‚{e0
ËkËk¾k[hu Ëhƒkh ‚kutr…Þk hu ÷ku÷
{ku xeƒkyu ËeÄkt ½ýkt {k™ òu ...ð‚{e0
sþwƒkyu sþ ƒnw ykr…Þk hu ÷ku÷
÷kzw ƒkyu …q ò fhe …ú u { òu ...ð‚{e0
[hý [kt…e …e…¤ku [÷kÔÞku hu ÷ku÷
…ú „x …h[k™k …q h™kh òu ...ð‚{e0
…k½ yk…e fhkÔÞkt …kh¾kt hu ÷ku ÷
™{kÔÞku yhËu þh fku xðk¤ òu ...ð‚{e0
Ähòu yhs y{khe ytŒhu hu ÷ku÷
Ëþo ™ Ëu òu hu Ëe™k™kÚk òu ...ð‚{e0
‚„kt ‚t ƒt Äe ‚nw MðkÚko ™kt hu ÷ku ÷
‚k[k ‚„k Aku Œ{u yu f òu ...ð‚{e0
yk ƒk¤ rË™hkŒ Ít ¾Œku hu ÷ku ÷
yu f Œ{khk Ëþo ™™e ykþ òu ...ð‚{e0
ƒúñk™tË™k Œu Mðk{e þk{¤k hu ÷ku÷
Ëu òu rËÔÞ {q rŒo {kt ðk‚ òu ...ð‚{e0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
385 386
hk„ : …hs-…Ë-1
…ú kýM™u ne ½h ykðku yƒr…Þhk, neÞhk Äeh ÄhŒ ™rn {u hk...xu f0
Ëþo rð™k rË÷ Ëkn ™ ƒwsŒ, ™rn ‚wsŒ fAw fks y™uhk...…úký0 1
hr‚f r…Þk ½™~Þk{ {™ku nh, hs™e rËð‚ hnku ‡„™u hk...…ú ký0 2
[kŒf r™ht Œh r[¥k{u t , Œ÷¾Œ ™k{ hxŒ nrh Œu hk...…ú ký0 3
ƒú ñk™t Ë Wh ™u n ðÄkh™, ¼ðs÷Œkh™ nku Œw { ƒu hk...…ú ký0 4
…Ë-2
Au÷ [Œwh ½™~Þk{ M™une, …úkýSð™ {uhu ¼ð™ …Äkhku...Au÷0 xuf.
Ëqh hnu Ëw:¾ nkuŒ ni …úeŒ{, r™fx ykÞu Œ™ Œk… r™ðkhku...Au÷0 1
Ëe™ƒt Äw ‚w ¾r‚t Äw ‚kt ðhu , yþhý þhý ni ™k{ Œw {khku ...Au ÷0 2
¾k™…k™ Ä™Äk{ ÄhkrËf, Œw {rƒ™ ‚ƒ‚w ¾ ÷„Œ ™fkhku ...Au ÷0 2
ƒú ñk™t Ë fnŒ nrh {u hku , Ëhþ …hþ fhe sL{ ‚w Äkhku ...Au ÷0 4
…Ë-3
~Þk{ [Œwh ƒúshks …Äkhku, Œw{ rƒ™ rðhn yr„À Œ™ Œkðu...~Þk{0 xuf.
Íkt¾e ¼E nuhŒ …tÚk yt¾eÞk, ¼kus™ …k™ fAw ™rn ¼kðu...~Þk{0 1
{e÷™fks Œ÷¾Œ {™ {uhk, ƒe™ Ëu¾u yrŒþÞ yf÷kðu...~Þk{0 2
ßÞwt {åAe s÷‚ut nkuÞ LÞkhe, …Þnw‚u fAw þktrŒ ™ …kðu...~Þk{0 3
ƒú ñk™t Ë fnŒ nheŒw { ƒe™, yt Œhfku Ëw ¾ fku ™ {exkðu ...~Þk{0 4
…Ë-4
‚w ¾‚k„h ½™~Þk{ Aƒe÷u , Œw { SÞfu ‚k[u rnŒfkhe...‚w ¾0 xu f.
þhýu ykÞu fe nku Œ ‚nk, ¼ð ‚t fx {u x™ ¼Þnkhe...‚w ¾0 1
r™ss™fu „w™fu Œw{ „úknf, yð„w™ ‚ƒrðrÄ ËuŒ rð‚khe...‚w¾0 2
sXhk yr„À‚ut sŒ™ feÞku Œw{, yksnwt yÒks÷ ËuŒ ‚t¼khe...‚w¾0 3
…ú ký r…Þk Œu he fhw ýk fu …h, ƒú ñk™t Ë òŒ ƒr÷nkhe...‚w ¾0 4
hk„ : ¾{k[
yks™e ½ze hu , ÄLÞ yks™e ½ze;
{u t ™ehÏÞk ‚nò™t Ë, ÄLÞ yks™e ½ze...xu f.
fk{ ¢ku Ä ™u ÷ku ¼, rð»kÞh‚ ™ þfu ™ze;
{kðS™e {q rŒo {khk, ÓËÞk{kt ¾ze hu ...ÄLÞ0 1
Sð™e ƒw rØ òýe ™ þfu , yu {ku xe yze;
‚ËT „w hw ™e ‡rü òu Œkt , ðMŒw yu sze hu ...ÄLÞ0 2
[kuÞko‚e [nw ¾ký{kt nwt Œku, ÚkkõÞku ykÚkze;
ytŒh nrh‚wt yufŒk Œkhu, ËwøÄk ËqÄ …ze hu...ÄLÞ0 3
¿kk™fw t [e „w hw „{‚u t , „Þkt Œk¤kt Q½ze;
÷kzw ‚nò™tË r™nk¤Œkt, Xhe ykt¾ze hu...ÄLÞ0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
ykðku ™u yku hk Au ÷ Aƒe÷k {khe þu heyu ;
ykðku ™u yku hk nu Œ fhe™u ‚k{w t nu heyu ...1
ykðku™u ykuhk ÷kðku {éÞk™ku yk…ý ÷eSyu;
ykðku ™u yku hk fnk™k yu fkt Œu ðkŒw t feSyu ...2
ykðku ™u yku hk ¾kt Œ fhe™u yk…ý ¾u ÷eyu ;
ykðku ™u yku hk {kÚku f÷„e ‚w t Ëh {u ÷eyu ...3
ykðku ™u yku hk Vq ÷u rƒAkðe {u t Œku ‚u sze
ykðku ™u yku hk nkÚk òu ze™u yk„u Aw t ¾ze...4
ykðku ™u yku hk {™zkt {éÞkt Œu ™Úke Aq xŒkt ;
ykðku ™u yku hk Ëq hes™ Ëu ¾e™u Aku ™u fq xŒkt ...5
ykðku ™u yku hk …ú „x ÚkÞk y{khu fkhýu ;
ykðku ™u yku hk ƒú ñk™t Ë òÞ Œ{khu ðkhýu ...6
…Ë-2
…Äkhku ™kÚk ðkx òu E™u Q¼e õâkh™e;
…Äkhku ™kÚk þt fk ŒS {u t ‚t ‚kh™e...1
…0 {trËh y{khu ht„ {kýeyu; …0 yð„wý y{khk r[¥k ™kýeyu...2
50 Œ{™u ðÄkðw t {ku Œezu fhe; 50 ÃÞkhk hk¾eþ ni Þk W…he...3
50 {kÚkk‚kxu ðhe Aw t hks™u ; 50 {u ÷e ÷ku fzeykt ™e ÷ks™u ...4
50 r[¥kzwt {kuÌkwt Œ{khe [k÷{kt; 50 ¼wÄh ÷ÏÞk Aku {khk ¼k÷{kt...5
50 Au ÷ Aƒe÷k fw t ðh ™t Ë™k; 50 ðnk÷k ƒú ñk™t Ë™k...6
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
387 388
…Ë-3
Aƒe÷k Au ÷ Ëq h Vhku Aku þeË zku ÷Œk;
Aƒe÷k Au÷ y{Úke þk {kxu ™Úke ƒku÷Œk...1
A0 y{™u Œ{khku yuf yk‚hku; A0 {™{kt ™ „kuXu r…Þh ‚k‚hku...2
A0 ðk÷… ÷k„e Œ{khk ðu ý{kt ; A0 ykðku ™u hk¾þw t òu ™u ý{kt ...3
A0 {ws™u ÷k„e Œ{khe ykt¾ze; A0 ÃÞkhk …Äkhku …uhe [k¾ze...4
A0 ¼kð fhe™u ykðku ¼u xðk; A0 {™zk™e ËkÍ ‚hðu {u xðk...5
A0 yk¤‚ {u ÷e nðu ykðeyu ; A0 ƒú ñk™t Ë™u u n‚e ƒku ÷kðeyu ...6
…Ë-4
ht „e÷k fk™ yhS y{khe yu f S÷eyu ;
ht „e÷k fk™ {™™e ykt xe Œu nðu {u ÷eyu ...1
ht 0 hnku ™u ykðe™u ynet hkŒS; ht 0 ðk÷…™e fheyu òu ðkŒze...2
ht 0 Íkt Íw t Œ{™u þw t fne Ëk¾eyu ; ht 0 hkt fw Úke he‚ ™ð hk¾eyu ...3
ht0 Auxu hnuðwt Œu ðkhe ™ð ½xu; ht0 {éÞk rð™k Œu …ezk ™ð {xu...4
ht 0 …ú eŒ fhe™u y{™u …hnÞkO ; ht 0 fw çò™k ½h Œu …ku Œk™kt fÞkO ...5
ht0 ƒúñk™tË™e Œu yhS ‚kt¼¤ku; ht0ykðe™u yufktŒu {ws™u {¤ku...6
hk„ : …hs ¾{k[ – …Ë-1
ykt „ýeÞu ÍkÍw t þw t ¼ýeyu , ykðku fnk™k {khu ykt „ýeÞu ...xu f.
¼kð fhe ™x™k„h ¼u xku , ni zk™k Œk… r…Þk nýeÞu ...ykðku 0 1
nkÚkfzkt {ku Œezkt fu he {k¤k, ‚w t Ëh Au ÷ ƒýe XýeÞu ...ykðku 0 2
™ki Œ{ ‚w t Ëh …k½z÷e™k, …u [ Íw õÞk ykðe …kt …ýeÞu ...ykðku 0 3
ƒú ñk™t Ë fnu …ú u { fhe™u , Œ] ó fhw t {net {k¾ýeÞu ...ykðku 0 4
…Ë-2
yku ‚heyu {™zkt nheyu , ykðku ÃÞkhk {khe yku ‚heyu ...xu f.
{khw t {t ËeheÞw t Œu ~Þk{ Œ{khw t , Au xu Au ÷k þeË™u Vheyu ...ykðku 0 1
…ú eŒ{ ™ki Œ{ …k½z÷e{kt , ‚w t Ëh Aku „÷eÞkt Äheyu ...ykðku 0 2
Vq ÷zkt ™k nkh y™w …{ …nu he, fku zu fku zu ÷xfk fheyu ...ykðku 0 3
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk Aƒe Œkhe, òu E òu E yt Œh{kt Xheyu ...ykðku 0 4
…Ë-3
zku ÷heyk ht „™k ¼heyk, n‚e™u ƒku ÷ku nrh zku ÷heyk...xu f.
™xðh ‚w t Ëh ™kÚkShu , Œ{™u {u t yt Œh{kt Äheyk...n‚e0 1
r{ÚÞk s„™e ÷k÷[ {u ÷e, …ú kýÚkfe ÃÞkhk fheyk...n‚e0 2
s„Sð™ Œkhw t Y…™u òu E, ‚ðu o rð»kÞh‚ ðe‚heyk...n‚e0 3
ƒú ñk™t Ë™k Au ÷ Aƒe÷k, fnk™ [Œw hðh fu þheyk...n‚e0 4
…Ë-4
ðkŒz÷e hnku ™u hkŒz÷e, Ônk÷k …q Aw t yu f ðkŒz÷e...xu f.
…eŒkt ƒh ‚kxu {khk …ú eŒ{, ‚kze ÷kÔÞk ™ðe ¼kŒz÷e...Ônk÷k0 1
{ku hz÷e ÷E™u {™{ku n™, ËeÄw t ðu ÷ý fku ýu ËkŒz÷e...Ônk÷k0 2
su ™u ½u h hs™e Œ{u òøÞk, fku ý nŒe Œu ™e òŒz÷e...Ônk÷k0 3
ƒú ñk™t Ë fnu ‚t þÞ ÚkÞku ™rn, ÄLÞ Au Œ{khe AkŒz÷e...Ônk÷k0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
ykuhk ykðku {khk ÷uh¾zk Õnuhe, feÄku Œ{ ‚khw {ut s„ ðuhe...ykuhk0 xu.
fkòw ™kiŒ{ ò{k shf‚eÞk, þku¼u …k½z÷e rþh ‚k™uhe...ykuhk0 1
™t „ szeyu ÷ ƒkòw ƒu hfzk, fh …ku t [e nu {fzkt …nu he...yku hk0 2
Œ{u h‚eÞk ht „zk™k ¼heÞk, {w ¾ {ku h÷ze ðkŒk ½u he...yku hk0 3
ƒú ñk™t Ë™k Au ÷k Aku „k¤k, [k÷ku [k÷ {÷…Œk „s fu he...yku hk0 4
…Ë-2
{h{k¤k {™{kLÞk {kðk, hnku™u ykt¾z÷e yk„u ykðk...{h{k¤k0 xuf.
Œkhk {™{kun™ {eXkt ðuýkt, ykðku ~Þk{ Œ{u {w™u ‚t¼¤kðk...{h0 1
r™íÞ Ônk÷{ ykðku {khu {trËrhÞu, Yze [k÷ [ŒwhkE þe¾kðk...{h0 2
Œ{u ™kðku Œku nwt ™tËS™u V¤eÞu, ƒnw nuŒ fhe™u ykðwt ƒku÷kðk...{h0 3
ƒú ñk™t Ë™k ƒk÷ ‚™u nezk, hk¾w t òu h fhe™u ™rn ËWt òðk...{h0 4
…Ë-3
Ônk÷wt ÷k„u {w™u {kun™ {w¾ Œkhwt, Au òu …qhý[tÿ Úkfe ‚khwt...Ônk÷wt0 xu.
Œkhk {w¾zk™e {eXe ÷kðÛÞŒk, òuE fkuxe fkuxe ftË…o ðkhwt...Ônk÷wt0 1
þw ¼ „ki h f…ku ¤u Œe÷ ºkkòw , Œu {kt ÷ku ¼kýt w {™zw t {khw t ...Ônk÷w t 0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
389 390
Œkhk {w¾™e þku¼k {h{k¤k, r™íÞ ™eh¾e ytŒh{kt Äkhwt...Ônk÷wt0 3
ƒú ñk™t Ë fnu ðþ feÄe {w s™u , Au òu fku ze÷w t fk{ý„khw t ...Ônk÷w t 0 4
…Ë-4
Œkhe {q hrŒ {™ {k™e {khu , nðu þt fk s„™e fku ý Äkhu ...Œkhe0 xu .
÷xfk¤k Œ{™u ÷kzfzk, {u t Œku ËeXu ÷ s{w ™k™u ykhu ...Œkhe0 1
{™{ku n™ ‚w t Ëh {ku ¤ezu , Œku hk Vq ÷Œýk Íw feÞk Œkhu ...Œkhe0 2
þw ¼™k‚k Ëe… ‚{k™ ƒ™e, fksw ™u ýf{÷ fu hu y™w ‚khu ...Œkhe0 3
ƒú ñk™t Ë™k nkh nÍkhezk, nt w Œku Sðw t Aw t Œw t ™u Ëu ¾w t ßÞkhu ...Œkhe0 4
hk„ : fkVe – …Ë-1
yks {u t Œku ¼u xâk hu , yt f¼h …ú „x nrh,
yk™t Ë W„eyku hu , ™eh¾e ™sh fhe...xu f0
ÄLÞ ‚¾e rË™ yks™ku, ð¤e ÄLÞ {qnwŒo ÄLÞ ðkh,
fhwýkr™rÄ {ws fkhýu, {khu {trËh …ÄkÞko {kuhkh;
Ëw ƒo ¤ òýe hu , {w s …h {nu h fhe...yks0 1
Mðu åAkyu ykÔÞk [k÷e™u , yk„w ™e yku ¤¾ký,
Œ™ {™ Ä™ {kun™ Aƒe W…h, fhe ™k¾wt fwhƒký;
yZ¤f Z¤eyk hu , ‚¾e {w ™u y¼h ¼he...yks0 2
nw t ‚q Œe Œe ¼hr™ÿk{kt , s„ðe ~Þk{ sYh,
¼u xŒkt yt ŒhÚke ¼køÞt w , {ku n {kÞk™w t …q h;
yt ¾eÞkt W½ze hu , ÚkE Au ¾ƒh ¾he...yks0 3
‚w t Ëh ~Þk{ {™ku nh ‚q hŒ, {q hrŒ ƒu W ‚{k™,
ƒú ñk™t Ë ÚkE Aw t h‚ƒ‚, Ëu ¾Œkt „w ÷Œk™;
þt fk {u xe hu , nw t Œku ðh y{h ðhe...yks0 4
…Ë-2
{t rËh …ÄkÞko hu , {ku n™ {™„{Œk,
ƒt ‚e ðkŒk hu , hr‚Þku ht „ h{Œk...xu f.
ykðe™u ykt„ý{kt Q¼k, yku[etŒk y÷ƒu÷,
nwt ò„e …úeŒ{ „÷ ÷k„e, {[e Au ht„™e hu÷;
Y…u Yzk hu , fku {¤ …Ë ¢{Œk...{t rËh0 1
™kiŒ{ [k÷ ÏÞk÷ …w™e ™kiŒ{, hksŒ ™kiŒ{ heŒ,
™kiŒ{ ÷k÷ ™eh¾Œkt ‚s™e, …qhý ðkÄe …úeŒ;
yk™t Ë ðkæÞku hu , „E ‚ƒ WÒk{Œk...{t rËh0 2
[{fk fhŒe [k¾ze …„u, Aze sze ™t„ nkÚk,
shf‚ …k½ she{Þ ò{ku, ™ehÏÞk Ëe™k™kÚk;
÷ku ¼eŒ ™u ýk hu , þku ¼eŒ ÷kðÛÞŒk...{t rËh0 3
yËT¼wŒY… ysƒ yk¼q»ký, ™xðh ™tËfw{kh,
ƒú ñk™t Ë …ú „x …ú eŒ{ …h, ðkhe ðkht ðkh;
¼q Äh ¼u xâk hu , ÚkE yt Œh ‚{Œk...{t rËh0 4
…Ë-3
{ku xku {rn{k hu , s„{kt nrhs™™ku ,
{ku n r™ðkhu hu , Ëw »fh yk {™™ku ...xu f.
y„{ y„kÄ MðY… y„ku[h, ðËŒ ™urŒ fhe ðuË,
…ú„x …ú{ký nrh …whw»kku¥k{, ‚kÄw ò™Œ ¼uË;
ðu hku ¼kt „ku hu , {™f] Œ r¼Òk r¼Òk™ku ...{ku xku 0 1
‚kÄu …úký ‚{krÄ [zkðu, yk‚™ ‡Z yufktŒ,
{™™e ¼ú{ýk Œƒ {exu, sƒ ¼uË ƒŒkðu ‚tŒ;
Œu ™u ‚t „ hu , yæÞk‚ x¤u Œ™™ku ...{ku xku 0 2
yh‚X ŒeÚko fhe Vhe ykðu, ËuŒ ðerÄðŒ Ëk™,
‚í‚t„ rƒ™ ‚{Íu ™rn, fkuE ‚k[e ðkŒ r™Ëk™;
‚t þÞ ¼kt „u hu , yt Œh …k… …w ÛÞ™ku ...{ku xku 0 3
©wrŒ M{]rŒ ‚ƒne {e÷ „kðŒ, ‚tŒ ‚{k„{ ‚kh,
¼ð‚k„h Œhðk™u fkhý, ™kð håÞku rfhŒkh;
ƒú ñk™t Ë þhýku hu , ™ ŒSyu ‚t Œs™™ku ...{ku xku 0 4
…Ë-4
nrhs™ ‚t „u hu , ©enrh ŒhŒ {¤u ,
yk™t Ë ðkÄu hu , ¼ú kt rŒ ‚ðu o x¤u ...xu f.
yür‚rØ ™ð™erÄ ykrË ‚ƒ, [kiË ÷kuf ‚w¾‚kuÞ,
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
391 392
yk¥ko s™™u yk ¼ð{ktne, ‚tŒ‚{ku ™rn fkuÞ;
ykŒw h òýe hu , nrhs™ yZ¤ Z¤u ...nrhs™0 1
fÕ…Œhw …kh‚ r[tŒk{ýe, W…{k ‚ƒ y÷…k™,
ðu …úk…Œ rð»kÞk Ëw:¾ËkÞf, ðu fhu yk… ‚{k™;
su ™u ‚t „u hu , yûkh{kt Ìk ¼¤u ...nrhs™0 2
fkÞk f÷u þ fht Œk fu Ëe, ™ð x¤u ¼ð…kþ,
yk ¼ð‚k„h …kh WŒkhu, nrh fu nrh™k Ëk‚;
‚t Œ ‚{k„{ hu , òÞu rºkÞ Œk… x¤u ...nrhs™0 3
{kÞk™ku s™ Œku s {xu, òu nrhs™ þhýu òÞ,
ƒúñk™tË fnu ðkh ™ ÷k„u, ŒhŒ Sð rþð ÚkkÞ;
{nk…Ë …k{e hu , …kAku fu Ëe ™ ð¤u ...nhes™0 4
hk„ : {uðkze – …Ë-1
{w ¾zk™e {kÞk ÷k„e hu {ku n™ Œkhk...xu f0
{w ¾zk™e {eXe ðkýe, Œu ýu {™ ÷eÄw t Œkýe;
̓fe™u ‚w Œe ò„e hu ...{ku n™0 1
{w ¾zw t {u t òu Þw t Œkhw t , ƒeòw t ‚ðu o ÚkÞw t ¾khw t ;
nðu nw t Œku ƒz¼k„e hu ...{ku n™0 2
{w ¾zw t òu ðk™u {kxu , ‚ne feÄw t rþh ‚kxu ;
{nu ýw t {u t Œku ÷eÄw t {k„e hu ...{ku n™0 3
ƒú ñk™t Ë òÞ ðkhe, ykþk yu f {w ™u Œkhe;
ŒhAku ze { Úkkþku íÞk„e hu ...{ku n™0 4
…Ë-2
ðÞko {t Œku ð™{k¤ehu þeh™u ‚kxu ...xu f.
Œ™zk™e ykþk íÞk„e, ÷„™e yu ‚kÚku ÷k„e;
{ku ne nw t ¼q Äh ¼e¤e hu ...rþh™u 0 1
‚t ‚kh™kt ‚w ¾ yu ðkt , Íkt Íðk™k …kýe su ðkt ;
Œw åA òýe ykþk xk¤e hu ...rþh™u 0 2
…hýe …ú eŒ{ ÃÞkhku , y¾t z ‚ku nk„ {khku ;
ht zk…k™e ƒef xk¤e hu ...rþh™u 0 3
ƒú ñk™t Ë fhu Ônk÷u , fh ‚kÌkku ™t Ë÷k÷u ;
ÚkE nw t Œku {Œðk÷e hu ...rþh™u 0 4
…Ë-3
{™zw t ÷ku ¼kýw t {khw t hu , ‚÷w ýku òu E™u ...xu f.
þw t fhu ‚t ‚khe ¾ku xk, …kýe fu hk …h…ku xk
Œu ™e ƒef þeË Äkhw t hu ...‚÷w ýku 0 1
~Þk{¤ku M™u ne ¼u xe, s„fu he þt fk {u xe;
‚ðu o {™u ÚkÞw t ¾khw t hu ...‚÷w ýku 0 2
ƒt Äkýw t nrhÚke ƒu ÷w t , rþh òŒu ™ð {u ÷w t ;
Ônk÷k {kÚku Œ™ ðkhw t hu ...‚÷w ýku 0 3
ƒú ñk™t Ë fu hu ™kÚku , nu Œ fhe Ík÷e nkÚku ;
‚ÄÞw O fkhs ‚khw t hu ...‚÷w ýku 0 4
…Ë-4
ðheyu Œku þk{¤eyku ðheyu hu , [Œw h ðh...xu f.
Œu ™w t Œku nu ðkŒ™ fk[w t , …hýe ht zkðw t …kAt w ;
Œu ™u ½u h þw t …kýe ¼heyu hu ...[Œw h0 1
su ™u …hýu Ëw :¾ òÞu , y¾t z ‚ku nk„ ÚkkÞu ;
Œu ™e ‚t „u …ú erŒ fheyu hu ...[Œw h0 2
‚ðu o ‚t ‚khe sq Xk, þw t Úkðk™w t YXâk ºkw Xâk;
Œu ™u Œw åA òýe Vheyu hu ...[Œw h0 3
ƒú ñk™t Ë fu hu Ônk÷u , ÷xfk¤u ™t Ë÷k÷u ;
nkÚk {khku MnkÞku nrhyu hu ...[Œw h0 4
hk„ : ‚kuhX – …Ë-1
‚wý ‚knu÷e, ‚nò™tË ‚t„kÚku {khu …úeŒze;
Œu Œku ™ð Aqxu, ytŒh{ktnu y÷kirff yuðe xuð …ze...xuf0
nwt zhwt ™rn nðu fkuE ¼k„e, {ut Œku ÷kuf ÷ks ‚ðuo íÞk„e;
{khe ÷„™e yu ‚kÚku ÷k„e...‚wý0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
393 394
{w™u ½h ÄtÄku ËeXku ™ „{u, {khwt {™zwt Œku Œu …k‚ ¼{u;
ðnk÷ku ÓrËÞk{kt rË™ hkŒ h{u...‚wý0 2
{ut Œku ‚{S feÄwt y[¤ ‚ne, ƒnw fqxe ÚkkõÞkt ÷kuf fne;
nðu Œku rþh ‚kxkt™e ðkŒ ÚkE...‚wý0 3
‚nw rð‚kÞwO Œ™ Ä™ fwxwtƒ ‚„wt, yuÚke yÄûký {™™ hnu y¤„wt;
ƒúñk™tË fnu {khwt {™ ð¤øÞwt...‚wý0 4
…Ë-2
Wh{kt ne ð‚e, ‚nò™t Ë ‚÷w ýe {q r¥ko {kÄw he;
ÚkE r™:þtf r™nk÷, ÷k÷ Aƒe ™eh¾Œkt {khe ™sh Xhe...xuf0
…„u [{fk fhŒe [k¾ze, Aƒe ™xðh ‚wtËh nkÚk Aze;
fhu ÏÞk÷ y÷kirff ½ze ½ze...Wh0 1
Ônk÷ku shf‚™k ò{k …nuhe, [k÷u [k÷ [{fŒe „s fuhe;
Œuýu ÷eÄwt {™ {khwt nuhe...Wh0 2
su fkuE yu ‚kÚku …úeŒ fhu, Œu™k ytŒh{kt s„ ò¤ ™ hnu;
Œu Vuhk ¼ð{kt fuËe ™ Vhu...Wh0 3
ykðu yt„ yk¼q»ký W÷r‚Þku, frx shõ‚™ku f‚ýku fr‚Þku;
Ônk÷ku ƒúñk™tË™u {™ ðr‚Þku...Wh0 4
…Ë-3
{khk ÓrËÞk{ktÞ, hkŒrËð‚ yuf hx™k ‚nò™tË™e;
Ë„ ykÞ ð‚e, ‚wtËh ~Þk{ MðY… Aƒe s„ðtË™e...xuf.
rË÷ Aqxe yktxe z„{„™e, {u÷e {hsËk ‚ðuo s„™e;
{khe ÷k„e yu ‚kÚku ÷„™e...{khk0 1
su yu ‚kÚku ÷„™e ÷kðu, Œu™e sL{ {hý ‚t‚]rŒ òðu;
¼køÞ ƒzkt nkuÞ Œu™u ¼kðu...{khk0 2
{ut Œku ykuÚk „úne yrð[¤ yu™e, {w™u ykþ ™rn ƒeò fu™e;
yu rð™k ƒeòwt fktE Au™e...{khk0 3
yu ðMŒw ðu[kÞu ™rn fkuE nkxu, {e÷u ™rn ËeÄk ÿÔÞ {kxu;
ƒúñk™tË fnu yu Œku rþh ‚kxu...{khk0 4
…Ë-4
ÄLÞ ‚tŒ ‚wò™, ‚nò™tË ¼s™{kt {™ ÷u÷e™ nu;
fhe y[¤ rððuf, yuf xuf Wh Äkhe hnu ‚ku …úðe™ nu...xuf.
suýu Œ™ W…krÄ ‚ðuo íÞk„e, Wh ¼h{ fh{ „útrÚk ¼kt„e;
hnu y¾tz ¼s™{kt y™whk„e...ÄLÞ0 1
™rn fk{ ¢kuÄ {Ë ÷ku¼ fËe, hnu hk{ r™htŒh {ktne ÓËk;
Œu ‚{Ëþeo ƒúñY… ‚Ëk...ÄLÞ0 2
Äw™ y¾tz ™ ¼q÷Œ yuf ½ze, Wh{ktne y÷kirff xuð …ze;
su™e ‚whŒe ynkur™þ „„™ [ze...ÄLÞ0 3
r™íÞ ƒúñk™tË Wh ‚w¾ ðk‚e, su™u yür‚rØ ™ðr™rÄ Ëk‚e;
yuðk …ú„x …ú¼w™k W…k‚e...ÄLÞ0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
Ônk÷k {khe þwØ ƒwÄ Œut nhe ÷eÄe hu, Œkhu ÷xfu ðuhk„ý feÄe...xuf0
Œkhe ™ð÷ f÷„e ËeXe hu, {™zk{kt ÷k„u yrŒ {eXe hu;
òýu sƒh òËwzk™e [eXe...Ônk÷k0 1
òuÞwt {ku¤ezwt yktxu VhŒwt hu, …÷ yuf ™Úke ðe‚hŒwt hu;
{khwt nizwt Äehs ™Úke ÄhŒwt...Ônk÷k0 2
¼k÷u ykz fuþh fuhe ¼k¤e hu, hu¾wt ºký W…zŒe Y…k¤e hu;
òýu {™ …fzâk™e Au òýe...Ônk÷k0 3
ƒtfe ¼qúfwxe ½ýe {™ ¼kðe hu, ƒúñk™tË™u ð‚e Wh ykðe hu;
òýu ~Þk{ fƒký [zkðe...Ônk÷k0 4
…Ë-2
ÃÞkhk Œkhe ÃÞkhe ÷k„u Au …kt…ýeÞkt hu,
òuE ¼u¾ ÷eÄku {ut òu„ýeÞkt...xuf0
Œkhkt ÷ku[™ ƒký Œe¾zeÞkthu, ½ýkt òËw nÚkkuze™kt ½zeÞkt hu;
ykðe yku[etŒk {ws …h …zeÞkt...ÃÞkhk0 1
fk™u fwtz¤ ™kiŒ{ ÄheÞkt hu, ¼khe ™t„ ð¤e ht„ ¼heÞkt hu;
ykðe ytŒh{kt Qtzkt „heÞkt...ÃÞkhk0 3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
395 396
ËeXwt {w¾zwt [tËk fuhu zku¤u hu, rŒ÷ Ërûký „kih f…ku¤u hu;
ƒúñk™tË fnu Œu™u {wr™ ¾ku¤u...ÃÞkhk0 4
…Ë-3
Yze Œkhe {qA™e hu¾k Q…zŒe hu, r[¥k [kuÞwO [kÕÞ ÷zÚkzŒe...xuf0
nizk{kt ð‚e {khu nkt‚e hu, yu™u ‚{hu Au òu„ yæÞk‚e hu;
òýu …úu{Œýe {ktze Vkt‚e...Yze0 1
nuŒu ËtŒ ƒºke‚e nuhe hu, Xef ÚkE™u ð]r¥k {khe Xuhe hu;
fkòwt f¤eÞwt Œu Ëkz{ fuhe...Yze0 2
Ônk÷k {kuh÷e Äehu Mðh ðkòu hu, …úeŒu yÄh y{]Œ h‚ …kòu hu;
ßÞkt òyku íÞkt ‚kÚku Œuze òòu...Yze0 3
ßÞkhu [kðku Aku …k™ ‚ku…khe hu, Aku¤ ykðu Œtƒku¤™e ƒkhe hu;
Œu™ku ƒúñk™tË yrÄfkhe...Yze0 4
…Ë-4
fnk™k Œkhku ftX fÌkk{kt ™ ykðu hu, yu Œku fMŒw¼{ýe™u þku¼kðu.
niÞu …nuÞko Au nkh nòhe hu, ¼wsËtz …ú[tz Au ¼khehu;
™k¾e ftX Sðu ðús™khe...fnk™k0 1
þku¼u f{hu hutxku ‚wÄku ‚khkuhu, ¿kk™e æÞk™e™ku rËð‚ „wòhku hu;
[k÷ òuE ÷ksu nt‚ ƒe[khku...fnk™k0 2
Yze ÷k„u Au …„™e ykt„¤eÞwt hu, ™¾ Œus òÞ ™rn f¤eÞwt hu;
òýu [tÿŒýe {tz¤eÞwt...fnk™k0 3
hksu [hý ÷ktƒe Qæðohu¾tw hu, nwt Œku æÞk™ rð™k yu™u Ëu¾wt hu;
ƒúñk™Ët fnu sL{ ÄLÞ ÷u¾wt...fnk™k0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
Œkhu [xf ht „e÷ku Au z÷ku , y÷ƒu ÷k hu ;
fkt E ™ð÷ f‚w t ƒe …k½, ht „™k hu ÷k hu .
rþh ysƒ f÷„e þku ¼Œe, y0 ni zk{kt hkÏÞk ÷k„...ht 0 1
{ku ¤ezw t AkÞw t {ku Œezu , y0 Vq ÷zkt ™e ‚w t Ëh Vku h...ht 0 2
½u hu ht „u „w åA „w ÷kƒ™k, y0 òu E ¼ú {h ¼{u Œu Xku h...ht 0 3
Œkhe …k½z÷e™k …u [{kt , y0 {khw t r[¥kzw t ÚkÞw t [f[q h...ht 0 4
ƒú ñk™t Ë fnu Œkhe {q hrŒ, y0 ðýËeXu ½u ÷e Œq h...ht 5
…Ë-2
fu þh™w t rŒ÷f ‚ku nk{ýw t , r„rhÄkhe hu ;
ͤfu Au ‚w t Ëh ¼k÷, òWt ƒr÷nkhe hu .
h‚ hu ¾z÷e ðe÷‚e hne, r„0 r™h¾e™u ÚkE Aw t r™nk÷...ò0 1
ðkhe ƒu nË ¼ú q fw xe ðkt fze, r„0 òýu fhz þk{ fƒký...ò0 2
Y…k¤e x‚hw t hkŒze, r„0 ÷ku [™eykt Œe¾kt ƒký...ò0 3
™k‚k yýeyk¤e ™{ýe, r„0 òu E ÷ksu Ëe…f feh...ò0 4
ƒú ñk™t Ë fnu òu E hnu Œe ™Úke, r„0 Wh Ëu ðºkeÞk™u Äeh...ò0 5
…Ë-3
fw t z¤ ƒu W hksu fk™{kt , ðú s [t Ëk hu ;
‚w t Ëh {kt ne rƒt Ëw ~Þk{, ™t Ë™k ™t Ëk hu .
ht „¼e™k Œkhk Y…™u , ðú 0 òu E ÷ksu fku xef fk{...™t 0 1
rŒ÷™w t yu f ™ki Œ{ ºkksðw t , ðú 0 ft fku ¤u ÷ „ki h f…ku ¤... ™t 0 2
Œkhk yÄh …ú ðk¤k ‚h¾k, ðú 0 Aƒe ðË™f{¤™e „ku ¤...™t 0 3
Œkhk Ëkt Œ zku ÷heÞk™e f¤e, ðú 0 ð¤e Ëkz{fu hkt ƒes...™t 0 4
ƒú ñk™t Ë fnu nkMÞ rð÷k‚{kt . ðú 0 hne ðú s™khe ht „¼es...™t 0 5
…Ë-4
ƒkt Þu ƒkòw fkòw ƒu h¾k, {™u ÃÞkhk hu ;
ƒnw {q ÷e ÷xfu ƒku h, fk{ý„khk hu .
nkÚkku {kt …ku t [e nu {™e, {0 ¾k‚e Œ™ [t Ë™¾ku h...fk0 1
ƒ™e þku ¼k ðet xe ðu Z™e, {0 ni Þu ™ð÷ „w ÷kƒe nkh...fk0 2
Œkhw t Y… òu E ½u ÷e Vhu , {0 „ku fw ¤eÞk fu he ™kh...fk0 3
òu E Œu s y÷ki rff yt „™w t , {0 ÚkÞk Íkt ¾k ‚q hs [t Ë...fk0 4
Œkhe ™ð÷ Aƒe™u W…hu , {0 ƒr÷nkhe ƒú ñk™t Ë...fk0 5
hk„ : ‚kuhX – …Ë-1
‚w™ {kŒ sþkuËk „kuhe, Œuhu ÷k÷ yt„wXe [kuhe...‚w™0 xuf.
fhŒ h‚ku E y…™u fhŒu t , fkZe Ähe yu f Xku he;
fnk ò™w t fnk fhfu {kE, ™sh [ku hkE {ku he...‚w ™0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
397 398
÷A™ Œu hu ™ð÷÷k÷fu , {u t ™rn ò™Œ ¼ku ¤e;
÷u fu ‚xf „Þku ÷hf™{u t , fh fh ƒkŒ X„ku he...‚w ™0 2
r™Œ r™Œ ½h{u t ƒu Xfu {k¾™, ÷u Œu òu hkòu he;
ƒú ñk™t Ë fnu Þkfe ÷e÷k, yu ‚e ÷k¾ fhku he...‚w ™0 3
…Ë-2
‚w Œ yu ‚u fk{ ™ fesu , Ak™e ðMŒw ™ fƒnw ÷esu ...‚w Œ0 xu f.
y…™u ‚wŒfwt fnŒ sþku{Œe, …h½h …„ ™ Ähesu;
÷ks òŒ Ëu ¾Œ ÷ku f™{u t , ‚w ™u Œku hkò ¾esu ...‚w Œ0 1
y…™u ½h{ut f{e ™ {nefe, ßÞwt ¼kðu íÞwt …esu;
‚w t Ëh ~Þk{ yt „w Xe Þkfe, n‚fu …kAe Ëesu ...‚w Œ0 2
Œw{ Akuxu yƒŒu f]Œ yu‚u, fnku fw™ ÷kuf …Œesu;
ƒú ñk™t Ë fnu Œu hu fkh™, fLÞk fnkt {k„esu ...‚w Œ0 3
…Ë-3
Þn ƒku ÷Œ øðk÷™ òq Xe, {i Þk {u t ™rn ÷e™ yt „w Xe...Þ0 xu f.
{i Þkhe {MŒk™ ¼E nu , ÷h™ ¼h™{u t ÷w t Xe;
hkh fh™{u h‚™k Þkfe, fƒw nku Œ ™ fw t Xe...Þn0 1
òuƒ™ Ä™fku òuh s™kðŒ, hnŒ r™þrË™ YXe;
Aku xku Ëu ¾e zhkðŒ {ku fw t , Ëu ðŒ „k÷ y…w Xe...Þn0 2
fw™ òýu Þkfe fw™ ÷u „Þku, Qt½Œ Qt½Œ QXe;
ƒúñk™tË fnu ™rn {k™ku Œku, ¾ku÷ Ëu¾÷ku {qXe...Þn0 3
…Ë-4
‚ƒ fnŒ ni sq X f™i Þk, ‚k[e {Œ {k™ku Œw { {i Þk...‚0 xu f.
{ku n™ [ku h yt „w Xe {u he, ‚ku Ëe™e n÷ði Þk
‚ƒ Ëu ¾Œ n÷ðkE …k‚u , ÷e™e þu h {eXi Þk...‚ƒ0 1
òÞ {eXkE Ëe™e ÷hf™fwt, ðu ‚ƒ fnŒ ¾ðiÞk;
òu {u t Þk{u t sq X fnw t Œku , …w A Ëu ¾ ƒ÷¼i Þk...‚ƒ0 2
™k{ r™þk™ ‚rnŒ W™ Ëe™u, [kuh fnk™ XnhiÞk;
ƒúñk™tË fÌkku n‚e s‚ku{Œe, yƒ ™rn yu‚e fhiÞk...‚ƒ0 3
hk„ : Äku¤ – …Ë-1
{u t Œku ‚ðu o ‚t „kÚku Œku ze hu ‚knu ÷e.
yu f s„™k Sð™ ‚kÚku òu ze hu ‚knu ÷e...1
þwt fhþu r…Þh ‚kt‚heÞkt hu, ‚k0 {ut Œku ‚{S™u …„÷kt ¼heÞkt hu...2
{u t Œku r™ùu fÞw O {™{kt Úke hu , ‚k0 rþh ‚kxu yu ðh õÞkt Úke hu ...3
…nu ÷w t {kÚkw t …k‚t „{kt {u ÕÞw t hu , ‚k0 …Ae ðhðk™w t ƒezw t ÍeÕÞw t hu ...4
nwt Œku hnwt ™rn fkuE™e ðkhe hu, ‚k0 ÄkÞko yuf Äýe r„rhÄkhe hu...5
Ak™e ðkŒ ™rn yu Akðe hu, ‚k0 ƒúñk™tË™k ðnk÷k™e fnkðe hu...6
…Ë-2
òu Þw t ‚hðu s„Œ Œ…k‚ehu hZ ÷k„e,
yu f …w hw »k ËeXk yrð™kþehu hZ ÷k„e...1
ƒesu yƒ¤k™e ‚ðuo xku¤e hu, hZ0 ËeXwt [kiË ¼wð™ ÷„e ¾ku¤e hu...2
yƒ¤k yƒ¤k™u þwt …hýwt hu, hZ0 {kxu ƒ¤eÞk™wt ÷eÄwt þhýwt hu...3
fnk™fw t ðhÚke ‚„…ý feÄw t hu , hZ0 yu ™w t {nu ýw t {u t {kÚku ÷eÄw t hu ...4
rþh ™kÏÞku nðu {u t Œku Au zku hu , hZ0 ÷køÞku ™t Ë™ ‚kÚku ™u zku hu ...5
‚ðuo yðh …whw»k …hnheÞk hu, hZ0 ƒúñk™tË™k Ônk÷k™u ðheÞk hu...6
…Ë-3
þw t fhþu ‚t ‚khe fne™u hu nrh ðheÞk,
[k÷e s„ {kÚku …„ ËE™u hu nrh ðheÞk...1
su { þq hku hý{kt ¾u ÷u hu , nrh0 þºkw ‚L{w ¾ …„÷kt {u ÷u hu ...2
ÚkE r™:þt f ÷zkE ÷u ðu hu , nrh0 fu Ëe …kAk …„ ™ð Ëu ðu hu ...3
yu{ ‚{S™u nwt Œku [k÷e hu, nrh0 {™{kt {hðk™e yktxe Ík÷ehu...4
‚ki ‚kÚku Œu ™kŒku Œku zâku hu , nrh0 nÚku ðk¤ku Œu nrhþw t òu zâku hu ...5
ƒú ñk™t Ë fnu ÚkE {Œðk÷e hu , nrh0 {kÚkk ‚kxu ðÞko ð™{k¤ehu ...6
…Ë-4
yu ðe yt Œh ykt xe …kzehu ‚w ý ƒnu ™e,
Q¾zu ™rn fku E™e W¾kzehu ‚w ý ƒnu ™e...1
su { [kŒf ykt xe hk¾u hu , ‚w 0 rð™k MðkrŒ ™eh ™ð [k¾u hu ...2
su { fu ‚he ½k‚ ™ ¾kÞhu , ‚w 0 ‚ku ÷kt ½ý fhe {he òÞ hu ...3
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
399 400
yu { r™ùu rðê÷™u ðhðw t hu , ‚w 0 ™rn Œku ‚kð fw t ðkhk {hðw t hu ...4
ƒeò …w hw »k ‚k{w t ™ð òu ðw t hu , ‚w 0 r[¥k …kŒr¤Þk{kt …ú ku ðw t hu ...5
ƒú ñk™t Ë fnu …nu ÷u rð[khe hu , ‚w 0 …Au ðkŒ fkZe {u t ƒkhe hu ...6
hk„ : fkVe – …Ë-1
fk™wzk fuzu Vhðwt hu, fkuEÚke ™ zhðwt...fk™w0
Ëw rhs™ ÷ku f Ëw ¼ko »ký ƒku ÷u , Œu ni zu ™ð Ähðw t hu ...fku E0 1
‚„kt fw xw t ƒe ‚hðu ‚t „kÚku , nu Œ÷zw t …hnhðw t hu ...fku E0 2
‚t ‚kheÚke ‚„…ý Œku ze, fk™fw t ðhÚke fhðw t hu ...fku E0 3
ƒú ñk™t Ë fu ’ {™ f{o ð[™u , ðú sSð™™u ðhðw t hu ...fku E0 4
…Ë-2
fk™wzk fuhu òðwt hu, ‚{S þwt ykðwt...fk™w0
{ku n™™w t {u ýw t {khu {kÚku fku E Ëe’ ƒeò™u ™rn fk’ðw t hu ...‚{S0 1
[ki Ë ÷ku f{kt ‚hðu yƒ¤k, Œu ™u ðhe™u ¾ku xw t Úkkðw t hu ...‚{S0 2
ðheyu Œku ™x™k„h™u ðheyu, y¾tz yu ðkŒ ™ ‚k’ðwt hu...‚{S0 3
ƒú ñk™t Ë fnu yðh …w hw »k™u , ðhðkÚke Yzw t rð¾ ¾kðw t hu ...‚{S0 4
…Ë-3
fk™wzk fuzu [k÷e hu, ÚkE {Œðk÷e...fk™w0
nw t òýw t ÷ku frzÞkt fk÷kt , ÷ku f fnu Au {w ™u fk÷e hu ...ÚkE0 1
su [k÷u fk™w zk™e fu zu , Œu ™e ¾u … ™ òÞ fu ’Ëe ¾k÷e hu ...ÚkE0 2
rþh òŒkt ™xðh ™net Aku zw t xu f0 y[¤ Wh Äkhe hu ...ÚkE0 3
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk ‚t „kÚku , ÷k„e Au ht „zk™e Œk¤e hu ...ÚkE0 4
…Ë-4
fk™wzk fuzu òEyu hu, þeË™u ÷òE...fk™w0
÷ks rð™k ÷ku frzÞkt Œu Úke, Ëw ƒo ¤ ÚkE ™ ˃kEyu hu ...þeË0 1
ðú sSð™™u ¼sŒkt ðkhu , ™k{ Œu ™w t ÷E ™kneyu hu ...þeË0 2
fku ’™u ‚khw t þw t Úkkðk™w t , ÷ku f Œýe {ku xkEyu hu ...þeË0 3
ƒú ñk™t Ë fnu r™:þt f ÚkE™u , „ku rðt Ë™k „w ý „kEyu hu ...þeË0 4
hk„ : …hs – …Ë-1
òuE {qhrŒ {™kunh Œkhe, {kðk hu {khkt ™uýkt ÷ku¼kýkt...xuf0
{ku ¤ezk W…h ™ð÷ f÷t „e, þku ¼u Au yrŒ ‚khe...{kðk hu 0 1
nu Œ fhe™u ni zk™e W…h, {k¤k {ku Œezk™e Äkhe...{kðk hu 0 2
yrŒ hu þku ¼u Au AkŒe Q…zŒe, [k÷ s„ŒÚke LÞkhe...{kðk hu 0 3
ƒú ñk™t Ë fu ’ yu Aƒe W…h, ‚hð‚ ™k¾w t ðkhe...{kðk hu 0 4
…Ë-2
Œkhe ÷kð™{kt ÷ku¼kýe; ðk’÷k hu {khk ™ð÷ rðnkhe...xuf0
{q hrŒ {™ku nh òu E™u Œkhe, ¼q ÷e nw t ¼hðw t …kýe...ðk÷k hu 0 1
…q hý [t ÿ ‚he¾w t {w ¾zw t , ¼] fw rx{kt ¼h{kýe...ðk’÷k hu 0 2
Aku „r÷Þu [f[q h ÚkE Aw t , zku ÷rhÞk ðú sËkýe...ðk’÷k hu 0 3
ƒú ñk™t Ë fu ’ òu E Œkhkt ™u ýkt , ðu ýk{kt ðu Äkýe...ðk’÷k hu 0 4
…Ë-3
y{u fku’ ðús{kt fu{ hiÞu ? {iÞk hu, Œkhku ÷k÷ yxkhku. xuf0
hkŒrËð‚ {khe fu zu …zâku Au , fu x÷w t f ykðe™u fi Þu ?...{i Þk hu 0 1
[ku he fhu {khk ½hzk{kt Ak™e, Ëkze™kt Ëw :¾ fu { ‚i Þu ...{i Þk hu 0 2
¾u ÷fu s{w ™kS™u ykhu ykðe, ƒkÍu {khu {i Þk...{i Þk hu 0 3
ƒú ñk™t Ë fu „ku fw ¤ {u ÷e, fu t ’ Œku {Úkw hk{kt si Þu ?...{i Þk hu 0 4
…Ë-4
{khe yk¤ fhu þeË ykðe ? yu™u hu, Œ{u ðkhku s‚kuËk...xuf0
…kýezw t ¼hŒkt …k÷ð Ík÷u , Ak™e ™net ðkŒ [kðe...yu ™u hu 0 1
{kh„ òŒkt {i ’zt w ÷q t xu Au , þk™u fksu ƒku ÷kðe ?...yu ™u hu 0 2
Œ{khe …k‚ ‚k[ku hu Úkkðk, ðkŒ fhu Au ƒ™kðe...yu ™u hu 0 3
ƒú ñk™t Ë fnu ™t Ë÷k÷u , y{™u Œu nkh …{kze...yu ™u hu 0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
þuhe ¼÷e …ý ‚ktfze hu, ™„h ¼÷kt …ý Ëqh hu
fu‚rhÞk yuf ðkh „Zzu …Äkhòu hu...xuf0
þu heyu ykðŒkt þku ¼Œk hu , ½ku z÷zu y‚ðkh hu ...fu ‚rhÞk0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
401 402
{kýu f[ku f{kt {÷…Œk hu , Qzu Au yƒe÷ „w ÷k÷ hu ...fu ‚rhÞk0 2
yku ‚heyu Zku r÷Þku Z¤kðŒk hu , ƒu ‚Œk ƒnw ðkh hu ...fu ‚rhÞk0 3
„ku …e™kÚk™kt {t rËrhÞkt hu , Œ{ rð™k ‚q ™kt Ëu ¾kÞ hu ...fu ‚rhÞk0 4
‚nò™t ËS ‚w òý Aku hu , ƒú ñk™t Ë™k hkÞ hu ...fu ‚rhÞk0 5
…Ë-2
‚q™wt {qõÞwt Œ{u „Zzwt hu, õÞkt „Þk Ä{ofw{kh hu,
þk{r¤Þk ‚wýku fnwt yuf rð™rŒ hu...xuf0
WL{¥k „t „k™k ™eh{kt hu , yÒk rð»k Œw ÕÞ ÚkkÞ hu ...þk{r¤Þk0 1
Œ{ rð™k …w h™kt s™™u hu , yÒk rð»k Œw ÕÞ ÚkkÞ hu ...þk{r¤Þk0 2
yûkh yku hze{kt ƒu ‚Œk hu , Œ{ rð™k ‚q ™e Ëu ¾kÞ hu ...þk{r¤Þk0 3
hks {k„o {kt [k÷Œk hu , ‚ðu o {w r™ [khu …k‚ hu ...þk{r¤Þk0 4
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚkS hu , ykðku ðnu ÷k yrð™kþ hu ...þk{r¤Þk0 5
…Ë-3
‚nò™tËS ‚w¾Y… Aku hu, þku¼k Œýk þý„kh hu;
{kun™ðh ËÞk fhe Ëþo™ yk…òu hu...xuf0
…q ðu o fÌkw t ’Œw t WØð™u hu , ÷Eþ ƒeòu yðŒkh hu ...{ku n™ðh0 1
…w hw »kku ¥k{ Œ{u …ú „xe hu , fÞkO ‚nw ™kt fks hu ...{ku n™ðh0 2
‚w ¾‚k„h ½™~Þk{S hu , ¼õŒku ™k ‚w ¾ snks hu ...{ku n™ðh0 3
©eS Œ{u ¼ÂõŒ Ä{o Úke hu , ¼q …h ÄÞku o yðŒkh hu ...{ku n™ðh0 4
ƒú ñk™t Ë fnu {khu Œ{ Úkfe hu , yt Œhu ‚w ¾ y…kh hu ...{ku n™ðh0 5
…Ë-4
Mðkr{™khkÞý ‚íÞ Aku hu, …ú„x ÚkÞk …hƒúñ
…whw»kku¥k{ yûkh…rŒ y÷ƒu÷zk hu...xuf0
fki ‚÷ Ëu þÚke ykrðÞk hu , ykt ne hÌkk …q hýfk{ hu ...…w 0 1
‚nò™t ËS nw t Œ{ rð™k hu , ½u ÷e Vhw t ½h{kt Þ hu ...…w 0 2
{w s™u ‚t ¼k¤òu þk{¤k hu , hnu òu {khk yt Œh{kt Þ hu ...…w 0 3
Œ{ rð™k {khk ™kÚkS hu , fku E™ku ™rn {khu ¼kh hu ...…w 0 4
ƒú ñk™t Ë™k þk{¤k hu , {u ÷ku {k ½ze Ëq h hu ...…w 0 5
hk„ : „hƒe – …Ë-1
yuf÷zkt fu{ hu’ðkÞ Œ{ rð™k ðk’÷kS, {trËheÞwt ¾kðk ÄkÞ...Œ{0 1
ni Þk™e fku ý …q hu nk{ Œ{0 {khu nkÚk ™ ÷k„u fk{...Œ{0 2
fku ý {k™u rË÷™e ðkŒ Œ{0 ‚w ¾ ™k’ðu rË™ ™u hkŒ...Œ{0 3
{khe sw „ Œw ÷ hs™e òÞ Œ{0 {nk Ëw :¾ Au ni Þk {kt Þ...Œ{0 4
ƒúñk™tË™k Mðk{e òý Œ{0 nw t fu { fhe hk¾w t …ú ký...Œ{0 5
…Ë-2
{h{k¤k {khu {ku’÷..ykðku y÷ƒu÷k, Aku„kðk¤k ‚wtËh Au÷...yk0 1
nwt Œku ‚S hne þý„kh ykðku0 {khk …úký Œýk ykÄkh...ykðku0 2
nwt Œku òuE™u hne Awt ðkx ykðku 0 {u t ¾kt Œu Zk¤e ¾kx...ykðku 0 3
òýku Aku h‚™e heŒ ykðku 0 …kŒr¤Þk Œ{ þw t …ú eŒ...ykðku 0 4
ƒúñk™tË fnu {åÞku ¾u÷ ykðku 0 ht „zk™e fhðk hu ÷...ykðku 0 5
…Ë-3
™u ýkt ™e ‚k™u ™kÚk...…ú eŒ{ …kŒr¤Þk, {™ Vhu Œ{khu ‚kÚk...…ú eŒ0 1
fk{rýÞk feÄkt fkuE …ú eŒ0 ðýËeXu ‚w ¾ ™ð nku E...…ú eŒ0 2
{khu nkÚk ™ ÷k„u fk{ …ú eŒ0 þw t feÄt w ‚w t Ëh ~Þk{...…ú eŒ0 3
fk{ý Au {kuh÷e {ktÞ …ú eŒ0 ‚kt ¼¤Œkt þw Ä rð‚hkÞ...…ú eŒ0 4
ƒúñk™tË™k Mðk{e Au÷ …ú eŒ0 nw t ykðeþ Œkhu „u ÷...…ú eŒ0 5
…Ë-4
ykðku™u h{eyu yks, s„™k Sð™S h‚{kt [Œwh Aku hks...s0 1
‚u s÷ze ƒ™e Au ‚kh s0 {kýku ™u ™t Ëfw {kh...s0 2
{w s Ëk‚e W…h {nu h s0 ykðe fhku ™u ÷e÷k ÷nu h...s0 3
{khw t Œ™zw t xkZw t ÚkkÞ s0 ni Þk{kt nh¾ ™ {kÞ...s0 4
ƒú ñk™t Ë fnu ðkht ðkh s0 Œ{ ‚kÚku ÷køÞku ÃÞkh...s0 5
hk„ : Ä™k©e – …Ë-1
{khk fu ‚rhÞk ðh fk™, òWt Œkhu ðkhrýÞu ;
{ku ne Aw t {ku h÷ze™u Œk™, ykðe Q¼e ƒkhrýÞu 0
ykðe ðMÞw t Au {khu yt Œhu , ðk’÷k Y… y÷ki rff Œkhw t ;
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
403 404
Au÷ Aƒe÷k Œkhwt’ Aku„÷wt hu, {w™u …úeŒ{ ÷k„u Au ÃÞkhwt hu...òWt0
‚w ¼„ ‚ku ™k fu hkt ‚kt f¤kt hu , {kt ne [q ™e hŒ™ szkðw t ;
™ð÷ ht „e÷k {khk ™kÚkShu , Œku …ú u {u fhe™u …u hkðw t hu ...òWt 0
Vq ÷ Œýe {k¤k Vq xze hu , ðkhe …ú kýSð™ Œ{u …nu he;
ƒú ñk™t Ë™k ðk’÷{k hu {khk ÷kzfzk ht „ ÷u ’he hu ...òWt 0
…Ë-2
{ku ne Aw t ðk÷{ ¼e™u ðk™, {ku n™ {h{k¤k;
ÚkE Y… òu E™u „w ÷Œk™, hr‚Þk Y…k¤k0
hr‚f ‚÷q ýk Yzk Y…{kt hu , ðkhe {™zw t ykðe™u {ku Ìkw t ;
Au ÷ Aƒe÷k {khw t r[¥kzw t hu Œkhe …k½z÷e{kt …ú ku Þw t hu ...{ku n™0
¼k÷ rŒ÷f ‚ku nk{ýw t hu , {eXe {w ¾zk fu he ðkýe;
fw t zr¤Þu Œkhu fk™S hu , {khw t {™zw t ÷eÄw t Œkýe hu ...{ku n™0
yt ƒh yk¼q »ký yt „{kt hu , r™íÞ …u ’he™u Ëhþ™ Ëu ðw t ;
ƒú ñk™t Ë™k ðk÷{k hu , ðk÷k ƒeòw t ™net Œ{ su ðw t hu ...{ku n™0
…Ë-3
{khk þk{r¤Þk ‚w ¾Äk{, {ku ne Aw t {hf÷zu ;
Œ{™u òu E™u ‚w t Ëh ~Þk{, r[¥kzu ht „ [zu ,
Œ{ fkhý {khk ™kÚkS™u hu, {ut Œku s„™e ÷ßò íÞk„e;
hr‚fk…Þk Œkhk Y…{rh {khe ÷„™e ynku r™þ ÷k„e hu ...{ku ne0
nkÚkfzkt ƒu W nu {™kt hu , Œ{u …nu ÞkO …ú eŒ{ ÃÞkhk;
™xðh hk¾w t ™u ý{kt hu , r™Œ {ku n™ Sð™ {khk hu ...{ku ne0
Aƒe òu E™u Œkhe Au ÷ðh, {khe {™ðhŒe ÷ku ¼kýe;
ƒú ñk™t Ë™k ðk÷{k hu ykðe, Œ{ ‚t „ …ú eŒ ƒt Äkýe hu ...{ku ne0
…Ë-4
{khk ÷u h¾zk ™t Ë÷k÷, ðk’÷e Œkhe ðkŒ÷ze;
òu E™u [xf ht „e÷e Yze [k÷, Xhu Au {khe AkŒz÷e0
ðú sSð™ Œkhe ðkŒze hu , {khu …ú eŒ{ yt Œh …u Xe;
™e{¾ ™ {u÷wt {khk ™kÚkS hu, nwt Œku ‚{hwt ‚qŒe™u ƒuXe hu...ðk’÷e0
hksu ïh Œkhk Y…{kt hu , {u t Œku {™ðhŒe Xu hkðe;
{ku n™ Œkhe {q hrŒ hu , hne ykt ¾z÷e{kt ykðe hu ...ðk’÷e0
ysƒ ‚ku ™u he QŒhe hu . {kne {kýu f srzÞ÷ {ku Œe;
ƒú ñk™t Ë™k ðk÷{k hu , nw t Sðw t Aw t r™þrË™ òu Œe hu ...ðk’÷e0
hk„ : „hƒe – …Ë-1
{ut Œku ‚„…ý feÄwt hu, fu þk{r¤Þk ‚kÚku;
{kðk™w t {u ýw t hu , fu ÷eÄw t Au {kÚku ...1
Œ™ {™ Ä™ ‚ðu o hu , fu r{ÚÞk Äkhe™u ;
ðhe {„™ ÚkE™u hu , fu fw t srðnkhe™u ...2
Œw åA òýe ‚ðu o hu , fu ÷ßò íÞk„e™u ;
{ku n™™w t {u ýw t hu , fu ÷eÄw t {k„e™u ...3
Ëw {o rŒ Ëw so r™Þkt hu , fu fne™u þw t fhþu ;
…ku Œk™u …k…u hu , fu ƒ¤e ƒ¤e™u {hþu ...4
{Œðk÷k ‚t „u hu , fu ÚkE Aw t {Œðk÷e;
{kÚkkÚke {ku t ½k hu , fu feÄk ð™{k¤e...5
¾kt Œu nw t ¾u ÷w t hu , fu ‚w t Ëhðh ‚t „u ;
ƒú ñk™t Ë fnu heÍe hu , fu hr‚Þk™u ht „u ...6
…Ë-2
{khu {trËh ™k’ðku hu, fu {kun™ þk {kxu ?
rþh òþu ½ku éÞw t hu , fu ðk÷{ Œ{ ‚kxu ...1
þw t fhþu ½ku éÞkt hu , fu sq Xk ‚t ‚khe;
Ähþku {k þt fk hu , fu {™{kt r„hÄkhe...2
s„Sð™ Œ{™u hu , fu ‚k[k òýe™u ;
fku ý {k™u s„™e hu , fu ¾ku xe ðkýe™u ...3
{khu {™zu ¼kÔÞk hu, fu {kun™ {h{k¤k;
‚ku {kÚkkt òŒk hu , fu ‚ku t ½k Aku „k¤k...4
Œ{ ‚kÚku òu ze hu , ‚ki Úke Œku ze™u ;
Ëw rhs™ þw t fhþu hu , fu {w ¾zkt {ku ze™u ?...5
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
405 406
þh ‚kxu ‚{S hu , fu ƒkt æÞw t Au ƒu ÷w t ;
ƒúñk™tË™k ðnk÷k hu, fu Œ{™u fu{ {u÷twt ?...6
…Ë-3
‚{S™u ‚kÞku hu , fu nrh Œkhku Au zku ,
{™{ku n™ {u ÷w t hu fu fu { fhe™u fu zku ?...1
Œ{ ‚kÚk ƒt Äkýe hu , fu ykðe …ú eŒz÷e;
¼q Äh ¼kt „e Au hu , fu ¼ð™e ¼eŒz÷e...2
r…Þh ‚k‚rhÞw t hu , fu ‚ki ÷k„u ¾khw t ;
{ku n™ Œ{ ‚kÚku hu , fu {™ {kLÞw t {khw t ...3
r™ùÞ™e ™ku ƒŒ hu , fu ðk÷{ ðk„e Au ;
Œ{ ‚khw s„™e hu , fu ÷ßò íÞk„e Au ...4
™xðh Œ{ ‚t „u hu , fu ÷køÞku Au ™u nzku ;
zku ÷rhÞk ½ku éÞku hu , fu Œ{ W…h Ëu nzku ...5
ƒú ñk™t Ë™k ðk’÷k hu , fu ðnk÷ …Äkhku ™u ;
…ku Œk™e òýe hu , fu ‚u s …Äkhku ™u ...6
…Ë-4
yð‚h ykÔÞku Au hu, fu Œ{™u ¼sðk™ku;
Œ™™e W…krÄ hu , fu ‚ðo Œsðk™ku ...1
Äkhw t ™rn {kÚku hu , fu ½ýe Ëu nÄkhe™u ;
Œ{ W…h ‚ðu o hu , fu ™k¾w t ðkhe™u ...2
yðŒkh ÄÞku o Au hu , fu Œ{™u ðhðk™u ;
fw ¤™e {Þko Ëk hu , fu ¾ku xe fhðk™u ...3
y{]Œh‚ {u÷e hu, fu rð¾ nwt ™rn [k¾wt;
hr‚Þk Œ{ rð™k hu, fu ðnk÷wt ™rn hk¾wt...4
þw t fhþu {w s™u hu , fu fq zkt ÷ku frzÞk ?
s„Sð™ {khu hu , fu Sðz÷u srzÞk...5
ƒúñk™tË™k ðnk÷k hu, fu {k Ëuþku rð‚khe;
Œ™ {™ Ä™ ‚kut…e hu, fu ÚkE hne Awt Œkhe...6
hk„ : „hƒe – …Ë-1
ðk’÷ku ðÄkðw t , {khku ðk’÷ku ðÄkðw t ,
yks™e ½ze hr¤Þk{ýe hu {khku ðk’÷ku ðÄkðw t .
…ú kýSð™ {khu {t rËh …ÄkÞko ,
nkh …u hkðt w nehk{rý hu ...{khku 0 1
fk™fw t ðh y¤ðe÷k™u fkhýu ,
sŒ™u hkÏÞkt Au Ënet ò{ýe hu ...{khku 0 2
[ku ¾k hkt Äe™u fkòw yk…eþ ‚ðkh{kt ,
‚kfh ™u Ëq Ä™e rþhk{ýe hu ...{khku 0 3
ƒú ñk™t Ë™k ht „¼e™k ðk’÷k™e fhw t ,
…ú eŒu ‚rnŒ …Ähk{ýe hu ...{khku 0 4
…Ë-2
fk™ ht „e÷ku Au ÷ku fk™ ht „e÷ku ,
yks {khu ½u h ykrðÞkhu , Au ÷ku fk™ ht „e÷ku .
xku z÷u xku z÷u Œku hý ƒt ÄkrðÞkt ,
Vq ÷zu [ku f …w hkrðÞk hu ...Au ÷ku 0 1
„s {ku Œezkt ™ku Úkk¤ ¼he™u ,
{u t Œku ‚hðu …u ÷k sE ðÄkrðÞk hu ...Au ÷ku 0 2
y„h [t Ë™ fu he „kh fhe ƒu ™e,
…ú eŒ fhe yku hzk r÷…krðÞk hu ...Au ÷ku 0 3
ƒú ñk™t Ë™ku ðk’÷ku Au ÷ [Œw hðh
{t rËh{kt …ÄhkrðÞk hu ...Au ÷ku 0 4
…Ë-3
~Þk{ ‚÷w ýku ykÔÞk ~Þk{ ‚÷q ýku ,
ÄLÞ ½ze Au yks™ehu , ykÔÞk ~Þk{ ‚÷q ýku ;
ðk’÷ku …ÄkÞko yu ðe ‚kt ¼¤e ðÄk{ýe;
‚q hŒ ¼q ÷e ½hfks™e hu ...ykÔÞk0 1
‚k{i Þw t ÷E™u [k÷e ðk’÷k™u ðÄkððk,
þt fk ™ hk¾e ÷ku f÷ks™e hu ...ykÔÞk0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
407 408
ðkòt ™„khkt Zku ÷ þhýkE ð„kze,
fhku Äw ™ Œk÷ …¾ks™e hu ...ykÔÞk0 3
ƒú ñk™t Ë fnu ykðe ð‚e {khu yt Œhu ,
‚q hŒ hr‚f ðú shks™e hu ...ykÔÞk0 4
…Ë-4
ðk’÷ku …ÄkÞko Œu ðk’÷ku …ÄkÞko ;
su ™e r™íÞ ðkxze nu hŒkt hu ; Œu ðk’÷ku …ÄkÞko ;
fk™fw t ðh™k ‚{k[kh fkhýu ;
ðxu {kh„w ™u sE ½u hŒkt hu ;...Œu ðk÷ku 0 1
Ëþo ™ fkhýu rË÷„eh ÚkE yt Œhu ,
su ™u fksu ykt ‚w zkt ¾u hŒkt hu ;...Œu ðk÷ku 0 2
fk„ WzkzŒkt ™u òu þ òu ðhkðŒk,
{k¤k su ™k ™k{™e Vu hŒkt hu ;...Œu ðk÷ku 0 3
ƒú ñk™t Ë™k ðk’÷k™e ðÄk{ýe,
‚w ýe Vq ÷ þu heyu ðu hŒkt hu ;...Œu ðk÷ku 0 4
hk„ : Äku¤ – …Ë-1
nu ÷e òu ™u yk ™t Ëfw {kh, ‚÷q ýku þku ¼Œk;
[k÷u {ËÍh „s™e [k÷, hr‚f r[¥k ÷ku¼Œk...1
ÃÞkhe ÷k÷ ‚w ht „e …k½, y÷ki rff ƒkt Äðe;
Axk …u [ Íq õÞk [nw fku h, yrÄf þku ¼k ƒ™e...2
Yze hksu Au ™÷ðx hu ¾, {™ku nh {kð™u ;
òu Œkt fu ‚h rŒ÷f y™w …, ðÄkhu ¼kð™u ...3
Q¼k y¤ð fhu y÷ƒu ÷, ‚¾k™k ‚t „{kt ;
¾u ÷u ƒú ñk™t Ë™ku ™kÚk, hksu ïh ht „{kt ...4
…Ë-2
þku ¼u ™xðhS™u þeþ, f÷„e ðkt fze;
…ku ¾hks r…hku ò ÷k÷ {ku Œezu Úke sze...1
Œku hku Vq ÷Œýku ™ðht „, {ku ¤ezk W…hu ;
òu E™u fk™fw t ðh™w t Y…, {khk ™u ýkt Xhu ...2
‚¾e ykt xkËkh y™w …, r…ÞkS™e …k½ze;
Œu Œku ðe‚hu ™rn …¤ yu f, Sðz÷k{kt sze...3
÷¤fu fw t z¤ fk™w {kt Þ, fu {ku t ½k {q ÷™kt ;
ƒkt æÞk ƒú ñk™t Ë™u ™kÚk fu ƒkòw Vq ÷™k...4
…Ë-3
ykt ¾z÷e þhË‚hku s, h‚e÷k ÷k÷™e;
Ëu ¾e {™zw t …k{u {ku n, rŒ÷f Aƒe ¼k÷™e...1
™k‚k ‚w t Ëh Ëe… ‚{k™, yrÄf þku ¼e hne;
{w¾ ™eh¾e™u þrþÞh ßÞkuŒ, „„™ Íkt¾e ÚkE...2
÷eÄe ÷xfk¤u ™t Ë÷k÷, fu nkÚk fƒký™u ;
yu ™e [xf ht „e÷e [k÷, nhu {™ …ú ký™u ...3
fkòw {kuŒezu srzŒ fxkh, f{h f‚e ÷eÄ÷ku;
™eh¾e ƒúñk™tË fnu, sL{ ‚wV¤ {khku feÄ÷ku...4
…Ë-4
‚¾e fu ‚h¼e™ku fk™, Xhu òu E AkŒze;
Yze ykt ¾z÷e{kt hu ¾, {™ku nh hkŒze...1
ƒu ™e ‚kt ¼¤Œkt „w ÷Œk™, ÚkE yu ™k „eŒ{kt ;
hr‚Þk ðh fu hku ht „, [zâku {khk r[¥k{kt ...2
‚{òðe {w s™u ~Þk{, ™u ýw t fu he ‚k™{kt ;
{™u {„™ fhe {MŒk™, y{] Œ-h‚-…k™{kt ...3
fkòw hksu Au „kuh f…ku¤, ‚w¼„ rŒ÷ ºkksðe;
þku ¼u ƒú ñk™t Ë™ku ™kÚk, h‚e÷ku hksðe...4
hk„ : …hs – …Ë-1
ni zk™ku nkh nrh hu , {khu ht „¼e™ku ; ni zk™ku nkh nrh 0
{t rËh{kt …Ähkðe {ku n™™u , ¼u xt w nw t yt f ¼he hu ...{khu 0 1
s„™k Sð™™u nw t ™net ËWt òðk, hk¾eþ sŒ™ fhe hu ...{khu 0 2
hr‚f ™ð÷ ðh hksu ïh™u , ™eh¾e™u ™Þýu Xhe hu ...{khu 0 3
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk™u ‚s™e, {™ f{o ð[™u ðhe hu ...{khu 0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
409 410
…Ë-2
ðh ™t Ë÷k÷ ðhw t hu , ‚¾e y÷ƒu ÷ku ; ðh ™t Ë÷k÷ ðhw t 0
{q h¾ ÷ku f ËkÍe Aku ™u {hŒk, fku E™e þt fk ™ Ähw t hu ...‚¾e0 1
fk™fw t ðh ‚t „ ™u n fhe™u , s„Úke Œu þeË zhw t hu ...‚¾e0 2
…hýw t Œku ðh …w hw »kku ¥k{ …hýw t , ™net Œku fw t ðkhe {hw t hu ...‚¾e0 3
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk ™u {kÚku , Œ™ fw hƒk™ fhw t hu ...‚¾e0 4
…Ë-3
Äku ¤e nw t r„hÄrhÞk hu {kÚku Œkhu {ku n™; Äku ¤e nw t r„hÄrhÞk0
…ú kýSð™ {khu {nku ÷ …Äkhku , ¼w Äh ht „ ¼rhÞk hu ...{kÚku 0 1
…nu ÷e …ú eŒ fhe™u {khk, …ú ký Œ{u nrhÞk hu ...{kÚku 0 2
{MŒf™u ‚kxu {u t Œ{™u , ðk÷{S ðrhÞk hu ...{kÚku 0 3
ƒú ñk™t Ë fnu yu ½ze Ëq h, hnku {kt zku ÷rhÞk hu ...{kÚku 0 4
…Ë-4
÷k„u ÷ ht „Íze hu , {khu hr‚ÞkS þw t ÷k„u ÷ ht „Íze
{ku n™÷k÷ ht „e÷k™e {q hrŒ, Sðz÷k{kt sze hu ...{khu 0 1
…ú kýSð™ …kŒr¤Þk™e yk„u , nkÚk òu ze™u ¾ze hu ...{khu 0 2
{ex Úkfe ûký Ëq h ™ {u ÷w t , …ú u {™u …kþ …ze hu ...{khu 0 3
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk™u ¼u xe, ÄLÞ ÄLÞ yks ½ze hu ...{khu 0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
{w ™u ðk÷e ÷k„u ht „e÷k Œkhe {q rŒo hu ,
ht „™k ¼e™k hr‚f ðú s hks hu ;
fku ze÷k Au ÷k fk™w zk Œkhu fkhýu hu ,
{u ÷e {u t Œku ‚„k fw xw t ƒ™e ÷ks hu ...{w ™u 0 1
…ú ku ðkýe {™{kt ykðe™u Œkhe …k½ze hu ,
Au òu fkt E [xf f‚w t ƒe ht „[ku ¤ hu ;
ƒnw hze ÷k„u y÷ku rff ƒkt Äýe hu ,
ykÔÞku Au ysƒ y÷ku rff zku ¤ hu ...{w ™u 0 2
ƒ™e Au ™ð÷ f÷„e ðkt fze hu ,
szeÞ÷ nehk ÷k÷ Íðu h hu ;
Yzk Aq xk …u [ Ëe‚u Au hr¤Þk{ýk hu ,
÷xfu „s {ku Œezkt ™e ÷u h hu ...{w ™u 03
¼kðu {ut Œku rŒ÷f fu‚h fuhwt ¼k¤eÞwt hu,
Œu ËeÚke r[¥kzw t ÚkÞw t Au [f[q h hu ;
ƒú ñk™t Ë fnu h‚e÷k {khk ðk÷{kt hu ,
™ fhw t ÷ku [™eÞkt Úke ½ze Ëq h hu ...{w ™u 0 4
…Ë-2
Aku „w t Œkhw t ¾w t íÞw t ykðe™u {khk r[¥k{kt hu ,
hx™k ÷k„e Au rË™ hkŒ hu ;
ÚkE {Œðk¤e zku ÷w t Aw t yk™t Ë{kt hu ,
¼k¤e Œkhkt ™ð÷ {ku r÷zkt ™e ¼kŒ hu ...Aku „w t 0 1
¼khe yrŒ þku ¼k y÷ku fef ¼k÷™e hu ,
òËð {w ¾Úke fne ™ð òÞ hu ;
¼ú fw xe ðt fe ht „e÷e ¼he ¼kð™e hu ,
òu E òu E Ëu ð rºkÞk ÷ku ¼kÞ hu ...Aku „w t 0 2
yrŒ yrýÞk¤e „w ÷kƒe ½u he ykt ¾ze hu ,
ni zu ™ð÷ „w ÷kƒe nkh hu ;
fkòw „s {ku Œe rƒhksu ƒu W fk™{kt hu ,
ÃÞkhk {khu òu E™u ðkÄu Au ½ýku ÃÞkh hu ...Aku „w t 0 3
™{ýe Qt [e y÷ku rff ™kr‚fk hu ,
r„hÄh þku ¼u „ki h f…ku ÷ hu ;
Au ÷ Aƒe÷k Œkhk hq … ‚{w ÿ{kt hu ,
fhu Au ƒú ñk™t Ë fÕ÷ku ÷ hu ...Aku „w t 0 4
…Ë-3
…kŒ¤eÞk ‚t„kÚku ƒtÄkýe {khu …úeŒze hu,
yu rð™k ½ze hÌkw t ™ð òÞ hu ;
ƒu ™e ðý ËeXu ðÄu Au Wh ðu Ë™k hu ,
ËeXkÚke Œ™zw t xkZw t ÚkkÞ hu ...…kŒr¤Þk0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
411 412
Aku „kt ðk¤k hq …k¤k ht „ Au ÷™e hu ,
r[¥k{kt ¾w t Œe y÷ku rff [k÷ hu ;
fk{ý„khku ÃÞkhku Au {khk …úkýÚke hu,
™xðh ÷xfk¤ku ™t Ë÷k÷ hu ...…kŒr¤Þk0 2
Vkðu Au „shk {™ku nh Vq ÷™k hu ,
…nu Þko Au nu { fzkt ƒu W nkÚk hu ;
{h{k¤e òuE™u hq…k¤e yu™e {qhrŒ hu,
{™ {khw t {ku Þw t ‚÷q ýk ‚kÚk hu ...…kŒr¤Þk0 3
fu ‚heÞku ò{ku ™ð÷ fku zk{ýku hu ,
…nu Þku o Au {™zkt ÷u ðk fks hu ;
{kðu ðú s™khe™u ÷„kze {ku n™e hu ,
ƒú ñk™t Ë™u ðk÷u ðú shks hu ...…kŒr¤Þk0 4
…Ë-4
ykðe™u y[k™f ÷k„e {w™u ykt¾ hu,
òu ™u ƒu ™e fnk™fw t ðh™e òu h hu ;
‚kt s™u xkt ýu ykðŒk ðk÷ku þu heÞu hu ,
‚k{ku {¤eyu ÷ ™t Ërfþku h hu ...ykðe™u 0 1
n‚e™u Au ÷ Aƒe÷u ‚k{w t nu heÞw t hu ,
Œu ™ku fku E ¼u Ëw òýu ¼u Ë hu ;
r[¥kzwt {kuÞwt ÷¾kýe òýwt r[ºk{kt hu,
ÚkÞk Au fkt E AkŒ÷ze{kt Au Ë hu ...ykðe™u 0 2
÷k„Œkt …nu ÷e …ze nw t Œku …ú u {{kt hu ,
Äú w su Œ™ Ähýe xfu ™net …kð hu ;
ƒkh™kt {ký‚ ™ òýu yu ðu Ë™k hu ,
ÚkÞku Au {khu yt Œh y÷ku rff ½kðhu ...yk0 3
nðu {khu yku‚z ™ ykðu ƒeò yhÚk{kt hu,
¼ku ¤kt Œ{u {ký‚ {u ÷ku ¼ez hu ;
ßÞkhu ƒúñk™tË™ku ðk÷ku ðiã ¼uxþu hu,
íÞkhu ‚hðu Œ™™e òþu …ez hu ...yk0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
[k÷ku [k÷ku ‚i Þh™ku ‚kÚk, ð] LËkð™ sEyu hu ;
‚¾e Au ÷ Aƒe÷k™u ‚t „, n¤e {¤e „kEyu hu ...1
ðnk÷ku òuÞu Au yk…ýe ðkx, Q¼k Au ð™{kt hu;
‚¾e yk…ýu ‚kÚku yu fkt Œ, {éÞk™w t Au {™{kt hu ...2
ðnk÷u {ku h÷e ÷eÄe Au nkÚk, ð„kzu Au ½u he hu ;
ykðe Q¼k Au s{w ™k™u Œeh, …eŒkt ƒh …nu he hu ...3
ðnk÷u …nuÞko Au Vq÷zk™k nkh, ƒktæÞk Au ƒkòw hu;
yu ™u ÷xfu Au fk™ku {kt ne, fw t z¤eÞkt fkòw hu ...4
ðnk÷u {] „÷kt …{kzâkt {ku n, ðt þe™u ™kËu hu ;
nrh „kðu Au ‚w t Ëh „eŒ, {Äw hu ‚kËu hu ...5
nrh™u nu Œ fhe™u nkÚk, ÍkÕÞk™ku Au nu ðk hu ;
‚¾e ƒú ñk™t Ë™ku ™kÚk, fnu h{ðk su ðk hu ...6
…Ë-2
òu ™u òu ™u ‚¾e yu ™w t hq …, {™ku nh hksu hu ;
{w ¾ ÷kðýŒk òu E fk{ fu , fku xef ÷ksu hu ...1
òu ™u Vq ÷zkt ™ku Œku hku þeþ, ‚w t Ëh þku ¼u hu ;
òu E ÷k÷ ‚w ht „e …k½, {™zw t ÷ku ¼u hu ...2
ðnk÷ku ™u ýu sýkðu Au ™u n, nu Œu nu hu hu ;
{™u LÞk÷ fhe ™t Ë÷k÷, ykòw ™u Vu hu hu ...3
…nu he þku ¼eŒk þý„kh, hq zk ÷k„u h{Œk hu ;
ðnk÷ku ðú s™khe™u r[¥k, r„rhÄh „{Œk hu ...4
{khkt ÷ku [™eÞkt ÷ku ¼kÞ, ™xðh ™eh¾e hu ;
nw t Œku {„™ ÚkE {™{kt Þ, Ëeðk™e ‚h¾e hu ...5
Q¼k „eŒ {Äw hkt „kÞ, „ku …es™ ‚t „u hu ;
ðnk÷ku ƒú ñk™t Ë™ku ™kÚk, h{u h‚ ht „u hu ...6
…Ë-3
ykðku ykðku ™u ™t ËS™k ÷k÷, yk…ý h{eyu hu ;
hq zkt ¼ku s™eÞkt ƒnw ¼kŒ, s{kzw t Œu s{eyu hu ...1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
413 414
ðkhe ~Þk{¤eÞk Œ{ ‚kÚk, ÷k„e …ú erŒ hu ;
nðu þt w fhþu ‚t ‚kh, fku EÚke ™Úke ƒeŒe hu ...2
{khk nu Œw Aku ni zk™k nkh, Œ{ …h ðkhe hu ;
Œ{ fks fku ze÷k fnk™, ‚u s ‚{khe hu ...3
{khu Œ{Úke s„{kt fku E, ƒeòw t ™Úke ðnk÷w t hu ;
su òu Eyu Œu òËðhkÞ, ykýe ykýe yk÷w t hu ...4
÷u E ‚hð‚ ‚w t Ëh ~Þk{, Œw s …h ðkhw t hu ;
Œkhk Aku „÷eÞk{kt ~Þk{, {ku Ìkw t {™ {khw t hu ...5
ƒú ñk™t Ë™k ðnk÷k „w ýðk™, …Äkhku ™u ÃÞkhk hu ;
Œ{™u yu f ½ze y÷ƒu ÷, ™ {u ÷w t LÞkhk hu ...6
…Ë-4
Œkhe ykt ¾z÷e y÷ƒu ÷, yrŒ yrýÞk¤e hu ;
nw t Œku „hf ÚkE „w ÷Œk™ fu , ¼q Äh ¼k¤e hu ...1
{kÚku ÷k÷ f‚w t ƒe …k½, Œku hku ÷xfu hu ;
Aƒe òu E™u ‚w t Ëh ~Þk{, {™ {khw t yxfu hu ...2
hq ze fu þh fu he ykz fu , ¼k÷ rƒhksu hu ;
òu E {w ¾™e þku ¼k {kð, …q hý þþe ÷ksu hu ...3
þku ¼u ½w ½hze™ku ½u h, fu zu ft Ëku hku hu ;
„¤u {ku Œezkt ™e {k¤, r[¥kzw t [ku hu hu ...4
þku ¼u ‚w t Úký÷e ‚ku ht „, hq …k¤ku hu t xku hu ;
ðnk÷k …u he™u …ú ký ykÄkh, ¼kðu ‚w t ¼u xku hu ...5
ðnk÷k ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk, ykðe ‚w ¾ yk…ku hu ;
{w ™u {nu h fhe {ku hkh, …ku Œk™e Úkk…ku hu ...6
hk„ : rð¼k‚ – …Ë-1
÷k÷[ ÷k„e hu , ƒu ™e {w ™u ÷k÷[ ÷k„e hu ;
òu E™u òËðhkÞ, {w ™u ÷k÷[ ÷k„e hu ...xu f.
‚wtËh {w¾ ‚kunk{ýku, þku¼u ‚wtËh ðkýe hu;
‚wtËh ðh™e [k÷{kt, ƒu™e nwt ÷ku¼kýe hu...òuE™u0 1
„w ýðt Œk™k „eŒ{kt , {khw t r[¥k [ku hkýw t hu ,
yu rð™k nwt ƒeòwt, ƒu™e fktE ™ òýwt hu...òuE™u0 2
‚k™ fhe {w ™u ~Þk{¤u , ykðe™u yku hu hu ;
rË÷zw t {khw t zku ÷ÔÞw t , yu ™u Vq ÷™u Œku hu hu ...òu E™u 0 3
s{w™k …kýe nwt „E, {éÞk ð[{kt {kðku hu;
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚkÚke, ÚkÞku ™u ý {u ÷kðku hu ...òu E™u 0 4
…Ë-2
…úkýÚke ÃÞkhku hu, ðk÷ku {w™u …úkýÚke ÃÞkhku hu;
Aku „kðk¤ku Au ÷, {w ™u …ú kýÚke ÃÞkhku hu ....xu f.
‚us ‚kunk„e ~Þk{¤ku, òýu h‚™e herŒ hu;
÷xfk¤k ™tË÷k÷Úke, ÷k„e …qhý …úerŒ hu...Aku0 1
Aku„÷wt yu™tw r[¥k{kt, {khu yxõÞwt ykðe hu;
nkÚk „ú ne™u nu Œ{kt , {w s™u ƒku ÷kðe hu ...Aku 0 2
‚w¾™k ykðu Äk{{kt, ½h fk{ ¼q÷e hu;
s„™ku Sð™ òuE™u, Vhwt Awt nwt Vq÷e hu...Aku0 3
þwt fhu ‚t‚kheÞku, ÷ßÞk ÷kuf™e xk¤e hu;
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚkÚke, ÷k„e Au Œk¤e hu ...Aku 0 4
…Ë-3
{™ ÷ku¼kýwt hu, nu÷e {khwt {™ ÷ku¼kýwt hu;
[Œw h ðh™e [k÷{kt {khw t {™ ÷ku ¼kýw t hu ...xu f.
[t„e ht„e [k¾ze, [k÷u „s™e [k÷ hu;
Au÷ Aƒe÷k ~Þk{™u, òuŒk ÚkE r™nk÷ hu...[0 1
ykt¾zeÞwt yrýÞk¤eÞwt, ðk÷ku ¼e™u ðk™u hu;
[ku he ÷eÄw t r[¥kzw t , {ku h÷e™e Œk™u hu ...[0 2
Vkðu „shk Vq÷™k, rþh Vq÷™e xku…e hu;
Xkðfe òu Œkt ÚkE „E, „w ÷Œk™ „ku …e hu ...[0 3
{ku n™S {q hrŒ, …÷ yu f ™ {u ÷w t hu ;
ƒú ñk™t Ë™k Mðk{eÞu , feÄe ht „™e hu ÷w t hu ...[0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
415 416
…Ë-4
…ú eŒ ƒt Äkýe hu , nu ÷e {khu …ú eŒ ƒt Äkýe hu ;
~Þk{ ‚÷q ýk ‚kÚk, {khu …ú eŒ ƒt Äkýe hu ...xu f.
ykðe™u Q¼ku yk„¤u, …eŒktƒh …nuhe hu,
{k÷ „¤k ð[ {kð™u, þku¼u Vq÷zkt fuhe hu...~Þk0 1
h‚ ¼ÞkO ÷¤fe hÌkkt, fk™u fwtz¤ fkòw hu;
ƒu ¼w ò{kt ƒkt ÄeÞk, Vq ÷ku ™k ƒkòw hu ...~Þk0 2
{eXe ðk„u {ku h÷e, ðk÷ku Œe¾u Œk™u hu ;
h‚ ƒ‚ feÄe ht „{kt , fku ze÷u fk™u hu ...~Þk0 3
{tËeheÞk{kt {ws™u, {éÞk ~Þk{ ‚kunk„e hu;
ƒúñk™tË™ku ™kÚk òuE, ¼ð ¼kðX ¼k„e hu...~Þk0 4
hk„ : „hƒe – …Ë-1
[k÷ ‚¾e òu ðk™u hu sEyu , ¾kt Œe÷ku ð™{kt ¾u ÷u hu ;
÷xfkt fhe ™t ËS™ku hu ÷k÷ku , ht „¼e™ku ht „ hu ÷u hu ...1
{ku h÷e™u Œk™u {™ku nh ðk™u , r[¥kzkt ™u ÷÷[kðu hu ;
ðú s™khe™ku Sð™ ðnk÷ku , „eŒ {Äw hkt „kðu hu ...2
òu hu òu hu „¤u ƒkt nz÷e hu ™k¾u , nu Œ fhe Ík÷u nkÚku hu ;
Vq ÷zkt ™k nkh …nu Þko Au hu fku xu , {u ÕÞk Au Aku „÷k {kÚku hu ...3
„ku ðk¤k™u {™zu hu „{Œkt , [rhºk fhu ð™{k¤e hu ;
s÷ËeÚke òEyu Œku ‚w¾eykt hu ÚkkEyu, ¼qÄhS™u ¼k¤e hu...4
QX {khe nu÷e òuEyu ðunu÷e ðunu÷e, Äehs ™Úke ¾{kŒe hu;
ƒú ñk™t Ë™k Mðk{e™u ¼u xe, þeŒ¤ fhþw t AkŒe hu ...5
…Ë-2
yks ‚¾e y÷ƒu÷ku hu ðnk÷ku, Q¼kt Au s{w™k™u Œeh hu;
‚w t Ëh {ku h÷e nkÚk ÷u E™u , ðnkE Œu ƒ¤¼ÿðehu hu ...1
‚kt ¼¤Œkt „w ÷Œk™ ÚkE nw t , þw t òýw t þw t feÄw t hu ;
½hzk™ku Ät Äku nkÚk ™ ÷k„u , ÷xfk¤u {™ ÷eÄw t hu ...2
{kuh÷e™u ™kËu {]„÷kt hu {kuÌkkt, Q¼kt Au Œ]ý s¤ {u÷e hu;
ðnu Œkt Úkt ÇÞkt s{w ™kS™kt …kýe, ÚkfeŒ ÚkÞkt ð™ðu ÷e hu ...3
ðnk÷k™e ƒt þe ‚w ýe™u ð™{kt , {„™ ÚkÞkt Au …t ¾e hu ;
þçË ‚wýe™u hu ©ðý ÷ku¼kýkt, hq…u ÷ku¼kýe ykt¾e hu...4
ƒú ñk™t Ë™k ðnk÷k™e ƒt þe, su ‚w ýþu ™h™khe hu ;
fu zu fu zu fnk™w zk™u Vhþu , ½h™k Œu fks rð‚khe hu ...5
…Ë-3
‚wtËh ðh {khk …úký™k Sð™, y÷ƒu÷k ½hu ykðku hu;
nw t Aw t Ëk‚e [hý f{÷™e, ƒkt Ìk „ú ne ƒku ÷kðku hu ...1
÷xfk¤k Œkhkt ÷xfkt hu òuE™u, {kune hÌkwt {™ {khwt hu;
Œ™ {™ Ä™ nwt Œku ‚ðuo ÷E™u, ðk÷{ Œws …h ðkhwt hu...2
{khw t Œu ‚ðu o Œ{khw t Au {ku n™, yt Œh ht [ { ykýku hu ;
‚w t Ëh ™u ýu ‚fku {¤ ðu ýu , {w s™u …ku Œk™e òýku hu ...3
Œ{ fkhý ~Þk{¤eÞk hu ðnk÷k, ÷kuf™e ÷ßÞk íÞk„e hu;
hkŒ rËð‚ ‚q Œk ‚…™k{kt , hx™k Œ{khe ÷k„e hu ...4
‚„kt fw xw t ƒ r…Þh ‚k‚heÞkt , ‚ðu o {u ÕÞkt rð‚khe hu ;
ƒú ñk™t Ë fnu ~Þk{ {™ku nh, {™ ð‚eÞk {ku hkhe hu ...5
…Ë-4
{™{ku n™ {khu {t rËheyu , ¾kt Œu ykðe™u ¾u ÷ku hu ;
ƒktÄku ƒkòw fkòw „shk hu …unuhku, {kÚku Œu Aku„÷k {u÷ku hu...1
rðÄrðÄ™k nw t Œku …kf fhkðe, òw „ŒeÚke Œ{™u s{kzw t hu ;
ni zk W…h ÷u E™u nrhðh, Yze Œu heŒu h{kzw t hu ...2
{q rŒo Œ{khe ~Þk{ {™ku nh, ™eh¾e Xhu {khkt ™u ýkt hu ;
{™{ku n™ ÷k„u yrŒ {eXkt , ðnk÷kt Œ{khkt ðu ýkt hu ...3
{w s W…h y÷ƒu ÷k hu ðnk÷k, ƒu Xw t Œ{khw t ƒk’™w t hu ;
‚hðu ÷ku f{kt ‚nw fku E òýu , fu { fhe hk¾w t Ak™w t hu ...4
yt Œh ykþ ½ýe Au hu ðnk÷k, ykðe™u ‚w ¾ yk…ku hu ;
ƒú ñk™t Ë™k ~Þk{ ‚ku nk„e, …ku Œk™e fhe Úkk…ku hu ...5
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
417 418
hk„ : …hs …Ë-1
{ku h÷eðk¤k hu , {eXe {ku h÷e ƒòð;
{ku h÷e ƒòð ðnk÷k, …hs fu hk ÷kð...{ku h÷e0 xu f.
{kuh÷e ‚wýðk nwt ykðe, {u÷e ½hzkt fuhwt fk{;
ðk÷{ hkS ÚkE ðòzku, Aku„k¤k ½™~Þk{...{kuh÷e0 1
‚w ÛÞk rð™k r[¥kzk{kt , ™net ykðu r™hkt Œ;
Œu {kxu nw t ‚ki Úke Ak™e, ykðe Aw t yu fkt Œ...{ku h÷e0 2
{kuh÷e ‚wýe™u {uÕÞku {ut Œku, ‚iÞhw fuhku ‚kÚk;
…úu{ ‚wÄkh‚ …kðku™u ðnk÷k, ƒúñk™tË™k ™kÚk...{kuh0 3
…Ë-2
Œkhe {q hrŒ hu , Au òu ™u ýk™ku þý„kh;
™u ýk™ku þý„kh, {khk ni zk fu hku nkh...Œkhe0 xu f.
{ku n™ Œkhe {q rŒo òu E™u , ¼q ÷e Aw t Œ™ ¼k™;
™eh¾Œkt ™shk{kt ÚkE Aw t „shk{kt „w ÷Œk™...Œkhe0 1
{kÚku Íeýe …k½ {™ku nh, ‚w t Ëh ~Þk{ þheh;
™Úke hnu Œe Œkhw t Y…™enk¤e, ðú s™khe™u Äeh...Œkhe0 2
ƒkt Þ szkðw t ƒkt Äu ÷ ƒkòw , fkòw ™t Ërfþku h;
ƒú ñk™t Ë fnu {ku ne Aw t ðu ýu , ™u ýu òËw òu h...Œkhe0 3
…Ë-3
™k„h ™t Ë™k hu , {khu Œ{Úke ÷k„e …ú eŒ;
Œ{Úke ÷k„e …ú eŒ, {khw t [ku he ÷eÄw t r[¥k...™k„h0 xu f.
Vq ÷™ku Œku hku ‚w t Ëh VkÔÞku , …k½™ku ykÔÞku Œk÷;
…kŒr¤Þk yrŒ ÷k„u Au ÃÞkhkt, ÷xfkt Œkhkt ÷k÷...™k„h0 1
{ku Œezkt ™k nkh™e þku ¼k, ðýo ðe ™ð òÞ;
¾ktŒe÷k Œkhe ykðe™u ¾wtŒe, {qhrŒ ytŒh{ktÞ...™k„h0 2
yÄh W…h òýu fw{fw{ Z¤eÞwt, Ëkz{ f¤eÞku ËktŒ;
ƒúñk™tË™k ðk÷{k Œ{Úke, ¾u÷ fÞko™e ¾ktŒ...™k„h0 3
…Ë-4
‚w t Ëh ~Þk{¤k hu , ykðku Aku „kt ðk¤k Au ÷;
Aku „kt ðk÷k Au ÷, ðk’÷k ykðeþ Œkhe „u ÷...‚w t Ëh0 xu f.
Au ÷ Aƒe÷k ht „™k hu ÷k, fu þh ¼e™k fk™;
‚t¼¤kðku {™u ~Þk{ ‚÷qýk, {kuh÷ze™e Œk™...‚wtËh0 1
{ku n™ Œkhe {q hrŒ {khk, ™u ýkt {kt hk¾eþ;
¼q Äh Œkhe [k÷ rºk¼t „e, ÷k÷f÷t „e þeþ...‚w t Ëh0 2
Œ{ rð™k hu {khu ½ze ™ [k÷u , …ze …xku ¤u ¼kŒ;
ƒúñk™tË™k ðk÷{k, ykðe hnku {khu ½uh hkŒ...‚wtËh0 3
hk„ : „hƒe – …Ë-1
yku hk ykðku ™xðh ™k™zeyk;
Œ{u {khk Sð ‚kÚku szeyk...yku hk0 xu f0
þku ¼ku Aku ‚ku ™u he …xfu , Aƒe ht „ [ku ¤Œýu [xfu ;
÷eÄw t {™ nkÚk Œýu ÷xfu ...yku hk0 1
fhe {u t Œ{ yÚku o fkÞk, ÷k„e Au {w ¾zk™e {kÞk;
Sðku ½ýw t sþku Ëk™k òÞk...yku hk0 2
‚w t Ëh ðh ÷k„ku Aku ‚khk, ™ {u ÷w t yu fu ½ze LÞkhku ;
Aku S {khu …ú ký Úkfe ÃÞkhk...yku hk0 3
ðkŒw t Úkfe Ëw :¾zkt ðe‚heÞu , òu E òu E yt Œh{kt XheÞu ;
fnk™k ykðku „ku Xz÷e fheÞu ...yku hk0 4
fxe…h …eŒkt ƒh f‚eÞk, nu Œu r™íÞ ƒku ÷ku Aku n‚eÞk;
ƒú ñk™t Ë™k Ônk÷k h‚eÞk...yku hk0 5
…Ë-2
ðkyku nhe ðkt ‚÷ze Ônk÷k,
÷kze÷k ™t ËŒýk ÷k÷k...ðkyku 0 xu f.
{ku Ìkw t {™ ƒt ‚e™k Mðh{kt , ¼he At w yk™t Ë™k ¼h{kt ;
™Úke nðu hnu ðkŒw t ½h{kt ...ðkyku 0 1
ƒq Íe ‚hðu yt Œh™e ƒ¤„w t ; ƒt ‚e{kt r[¥k ykðe ð¤øÞw t ;
yÄ ûký ™ð ÚkkÞ y¤„w t ...ðkyku 0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
419 420
ðet Äkýe ƒt ‚e™u ™kËu , ‚w ýt w Aw t ‚w t Ëh MðkËu ;
„kðku nrh Qt [u hu ‚kËu ...ðkyku 0 3
ykðe Aw t ‚kt ¼¤ðk yku ¤u , ƒt ‚e yrŒ {h{k÷e ƒku ÷u ;
‚w ýe rË÷ ðr‚Þh ßÞw t zku ÷u ...ðkyku 0 4
ƒt ‚e {w ™u ÷k„u Au ÃÞkhe, ½u he ½u he ðkòu r„hÄkhe;
ƒú ñk™t Ë òÞu ƒr÷nkhe...ðkyku 0 5
…Ë-3
ykðku ykðku ‚w t Ëh ðh yku hk;
òu Wt {kÚku Vq ÷ku ™k Œku hk;...ykðku 0 xu f.
{khw t ‚ðu o ykÔÞw t Au ™shu , Ëu ¾ku Aku y{] Œ™e ™shu .
„ku Xâw t {™ Vq ÷kt ™u „shu ...ykðku 0 1
þku ¼u {w ¾ W…h rŒ÷ ºkeòw t , f…k¤u xeƒfze fkòw ;
ƒnw Yzk ÷k„u Au ƒkòw ...ykðku 0 2
{™ku nh {q rŒo {™{k™e, Aw …kze fu { fhe hnu Ak™e;
Ëu ¾e nw t Œku ÚkE Aw t Ëeðk™e...ykðku 0 3
fu þh™e ykz fhe ¼k÷u , ð¤e ð¤e ƒku ÷ku Aku ðnk÷u ;
[k÷ku Aku nt ‚Œýe [k÷u ...ykðku 0 4
‚w ht „e ‚w t Úký÷e [t „e, y™ku …{ …nu he Au yt „e;
ƒú ñk™t Ë™k Ônk÷k ht „e...ykðku 0 5
…Ë-4
Aku S Œ{u ™t ËŒýk ™t Ëk;
[Œw h ðh „ku fw ÷™k [t Ëk...Aku 0 xu f.
fku ze÷k fw t ðh fnk™w zk; ™xðh ‚w t Ëh ™k™w zk;
hksu ïh Ëe‚ku Aku Yzk...Aku 0 1
ykt ÏÞw t Œkhe yŒe‚u yrýÞk¤e, {™ku nh ‚w t Ëh {h{k¤e;
ht „e÷e {q rŒo Y…k¤e...Aku 0 2
ykðku ½hu ykðk ™u ykðk, ¾kt Œk {ne {k¾ýeÞw t ¾kðk;
{eXw t {eXw t ƒku ÷ku ™u {kðk...Aku 0 3
…nu he Œ™ shf‚eÞk ò{k, [k÷e ykðku ðk÷{S ‚k{k.
ðkyku Yze ƒt ‚e rð‚k{k...Aku 0 4
fku E ðeÄ òyku ™rn f¤eÞk, nu Œu Œ{u fku ýŒýu n¤eÞk;
ðkhe ƒú ñk™t Ë™k Ônk÷k A¤eÞk...Aku 0 5
hk„ : „hƒe – …Ë-1
÷køÞku {khu ™xðhÚke ™u zku ,
nðu {u t Œku rþh ™kÏÞku Au zku hu ...÷køÞku 0
fu ‚nw {¤e™u {w s™u ðkhe, fu yxfe {™ð] r¥k {khe,
fu Äýe {u t Œku ÄkÞko r„hÄkhe hu ...÷køÞku 0 1
fu þw t {Œ÷ƒ {khu fku E ‚kÚku , fu {u ’ýw t {khu {ku n™™w t {kÚku ,
fu nrhðhu {™u Ík÷e nkÚku hu ...÷køÞku 0 2
fu {ku zw t ðnu ÷w t ‚ki òðk™w t , fu Œu ™u ¾eßÞu Œu þw t Úkkðk™w t ,
fu {u ýw t {khu yrð[¤ {kðk™w t hu ...÷køÞku 0 3
fu fku E fne {w s™u þw t fhþu , fu „s [ze þt fk fku ý Ähþu ,
fu ïk™ ¼‚e ¼‚e™u {h‚u hu ...÷køÞku 0 4
fu ‚{S™u {u t Œku …„ ¼rhÞk, fu ‚hðu rð»kÞh‚ ðe‚rhÞk,
fu ƒú ñk™t Ë™ku ðnk÷ku ðrhÞk hu ...÷køÞku 0 5
…Ë-2
÷k„e {khu ™xðhÚke ÷„™e,
fu {hsËk {u ÷e s„™e hu ...÷k„e0
fu yu f xu f yt Œh Äkhe, fu ‚„kt fw xw t ƒ ‚nw rð‚khe;
fu {™ f{u o ðrhÞk {ku hkrh hu ...÷k„e0 1
fu fÞw O {u t Œku Œ™ {™ fw hƒkýe, fu nrh rð™k ™ ðËw t yLÞ ðkýe;
fu fk™fw t ðhÚke yxfkýe hu ...÷k„e0 2
fu ‚w ¾ {u t Œku ‚t ‚khe Aku zâw t , fu ‚nw ‚kÚku ‚„…ý Œku zâw t ;
fu s„Sð™ ‚kÚku òu zât w hu ...÷k„e0 3
fu {u ýkt s„fu hkt ‚ne™u , fu ÂMÚkh {™ {Œðk÷e ÚkE™u ;
fu [k÷e nw t Œku rþh fh{kt ÷E™u hu ...÷k„e0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
421 422
fu ƒuXe nwt Œku ¼Þs„™ku ¾kuE™u, fu {™ r™þ rË™ hÌkwt Au {kune™u;
fu ƒú ñk™t Ë™ku ðnk÷ku òu E™u hu ...÷k„e0 5
…Ë-3
{ku ne nw t Œku ™xðh™u ðk™u ,
fu feÄe ðþ zku ÷rhÞu fk™u hu ...{ku ne0
fu r[¥kzk{kt ÷k„e [xfe, fu ÷ku fŒýe ÷ßò …xfe;
fu ™t Ë™k ™t Ë™ ‚kÚku yxfe hu ...{ku ne0 1
fu Sð Sð™u þw t …hýw t , fu su ™k rþh W…h {hýw t ;
fu ‚{hÚk™w t ÷eÄt w þhýw t hu ...{ku ne0 2
fu ÚkE …w hw »kku ¥k{Úke …ú erŒ, fu ™Úke nw t ÷ku f Úkfe ƒeŒe;
fu s„…rŒ ðhe nw t Œku „SŒe h/...{ku n/0 3
fu y‚÷ ðkŒ {™u yku ¤¾kýe, fu ÚkE {khu ‚ðu o w :¾™e kýe;
fu …ú eŒ{ w ¾ hkÏÞw t …kýe hu ...{ku ne0 4
fu ÂMÚkh ÚkE yt Œh{k XrhÞw , fu fku ™u {kw t {™„{
fu ƒú ñk™t Ë™w t fkhs ‚rhÞw t hu ...{ku ne0 5
…Ë-4
fu ðÞko {u t Œku ht „¼h ðnk÷k™u ,
fu ÷xfk¤k ™t Ë÷k÷k™u hu ..ðÞko 0
fu feÄw t {u t íkku r™ùÞ rð[khe™u , fu Ëw rhs™ ÚkkõÞkt {™u ðkhe™u ;
fu ÄkÞko yu f ðh r„hÄkhe™u hu ...ðÞko 0 1
fu su { hý þq hk™e ÷„™e, fu Qt zu su { Œku … ƒký y„™e;
fu …k™e ™ Ähu …kAe …„™e hu ...ðÞko 0 2
fu ‚Œe su { …kAw t ™ð ¼k¤u , fu Œ™ fu hkt ‚w ¾™u xk¤u ;
fu y„™e{kt yt „ …hò¤u hu ...ðÞko 0 3
fu þq hku fkÞh ÚkkÞ zhe, fu ‚Œe ½u h ykðu …kAe Vhe;
fu {kŒ r…Œk{kt Œu ™u ¾ku x ¾he...ðÞko 0 4
fu ƒú ñk™t Ë yu { òu ðw t …u ÷t w , fu Ëu ¾e™u ™ð Úkkðw t ½u ÷w t ;
fu fk{ fXý Au ™Úke ‚nu ÷w t hu ...ðÞko 0 5
hk„ : fhkEzku – …Ë-1
Œkhwt Aku„wt ykðe™u {khk r[¥k{kt hÌkwt...Œkhwt0 xuf
s„™k Sð™ Yzt w Aku „w t òu E™u , yt Œh{kt ysðk¤w t ÚkÞw t ...Œkhw t 0
‚w t Ëh ~Þk{ ‚ku nk„e Œkhw t , {w ¾ ™eh¾e™u Ëw :¾ Ëq h „Þw t ...Œkhw t 0
yk™t Ë ‚rnŒ ÚkÞw t ‚w ¾ yt Œh, yu f S¼u ™ð òÞ fÌkw t ...Œkhw t 0
ƒú ñk™t Ë fnu yu Aku „k ‚khw t , ÷ku fzeÞk™w t y{u {u ýw t ‚Ìkw t ...Œkhw t 0
…Ë-2
fk™k ™uýu Œkhu feÄkt {™u fk{rýÞkt...fk™k0 xuf
™u ýkt Œkhkt ™k„h ™t Ë™k, ƒký ‚he¾kt Œe¾kt ƒrýÞkt ...fk™k0
òËð ht „¼h ‚k{w t òu E™u , nu Œ fhe™u {™zkt nrýÞkt ...fk™k0
½kÞ÷ ÚkE™u nwt Œku ½u÷e Vhwt Awt, þwt òýtw su {tºk þwt ¼rýÞkt...fk™k0
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk ht „e÷k, ¼kðu nw t ÷Wt Œkhk ¼k{rýÞkt ...fk™k0
…Ë-3
Œkhwt {ku¤ezwt òuE™u nwt ½u÷e Œku ÚkE...Œkhwt0 xuf
{ku t ½k{q ÷t w ™ki Œ{ {ku ¤ezw t , ™ð÷ f÷t „e rþh Íq fe hne...Œkhw t 0
¼q Äh Œkhw t {ku ¤ezw t ¼k¤e, ½kÞ÷ ÚkE™u ‚q Ä ¼q ÷e „E..Œkhw t 0
yki »kÄ{q ¤e yt „ ™ ÷k„u , fq xe fq xe™u ÚkkõÞk ði Ë fE...Œkhw t 0
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk ™ {u ÷w t , rþh™u ‚kxu hu {u t Œku feÄw t ‚ne...Œkhw t 0
…Ë-4
{kðu {kuh÷e ðòze™u {™zkt nÞkO...ykðu0
ƒu nË ™ki Œ{ ðu ý ðòze, þçË ‚w ýkðe òËw zk hu fÞkO ...{kðu 0
…k½ ƒkt Äe hu ht „[ku ¤ f‚w t ƒe, {™„{Œkt hu Aku „kt rþh ÄÞkO ..{kðu 0
y÷rð÷k ™x™k„h fu hkt , ÷ku [r™Þkt hu òËw zu òu ¼ÞkO ...{kðu 0
Y… y÷ki rff òu E™u ‚s™e, ƒú ñk™t Ë™k ðk÷k™u ðÞko ...{kðu 0
hk„ : …hs – …Ë-1
ðnk÷u ðòze Au ðkt‚¤e hu, {kðu ðòze Au {kuh÷ehu, fk÷tÿe™u Œeh;
™k„ …eÞk÷u zku÷eÞku hu, yuðku þçË „t¼eh...nku ƒu™e. ð0 xuf.
Äu™w Œ]ý ¼q÷e „E hu, ðAkt ¼qÕÞkt ¾eh;
òu ™u ‚¾e s{w ™kŒýw t hu , ðnu Œw t MÚkt ÇÞw t ™eh....nku ƒu ™e. ð0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
423 424
½u ÷e ÚkE ‚ðu o „ku …efkhu , ¼q ÷e „E hu þheh;
fk{ hÌkkt Au nkÚk{kt hu, ykuZý ¼q÷e [eh,...nku ƒu™e. ð0 2
ðuý y÷kirff rðê÷u hu, ðkE ƒ¤¼ÿ ðeh;
ƒú ñk™t Ë ‚q h ‚kt ¼¤e hu , yt Œh hne Äeh...nku ƒu ™e. ð0 3
…Ë-2
ƒt þe{kt {w ™u rðê÷u hu , {ku h÷e{kt {w ™u {kðu hu , feÄkt fk{ý fnk™;
{™ fÂÕ…Œ ‚ðuo xéÞwt hu, ¼q÷e nwt Œ™™wt ¼k™...nku nu÷e...ð0 xuf.
½h ÄtÄku „{Œku ™Úke hu, ™ „{u ¼kus™ …k™;
{™ ¼h{kýw t {knhw t hu , {ku h÷ze™u Œk™...nku nu ÷e. ðt 0 1
yu ™u Ëu ¾e ‚w ¾ Q…su hu , ðý ËeXu nu hk™;
yu f …÷f ™ð ðe‚hu hu , Ônk÷ku ¼e™u ðk™...nku nu ÷e. ðt 0 2
ÚkE Aw t nw t Œku Xkðfe hu , Aku „k{kt „w ÷Œk™;
ƒúñk™tË ™ð ðe‚hu hu, hkŒrËð‚ yu™wt æÞk™...nku nu÷e. ðt0 3
…Ë-3
rð‚k{k™e ðkt ‚¤e hu , {h{k¤k™e {ku h÷e hu , ðk„e {nkð™{kt Þ;
Au ÷ Aƒe÷ku ~Þk{¤ku hu , ½u hu ™kËu „kÞ...nku ƒu ™e rð0 xu f.
ƒú ñk™u ðe‚{u ÚkÞku hu , rþð™u ™ ‚{òÞ;
{kun …kBÞk ‚ðuo ËuðŒk hu, ‚tþÞ ÚkÞku ‚whhkÞ...nku ƒu™e. rð0 1
[kuhk‚e r‚Ø ‚kt¼¤u hu, MÚkeh ™ð ytŒh ÚkkÞ;
™]íÞ z„e ™ð ™kÚk™e hu, r[¥k {¤ðk ÷÷[kÞ...nku ƒu™e. rð0 2
s{w™k™u Œehu sËw…rŒ hu, ðuý y÷kirff ðkÞ;
ðþ feÄe ðú s rð™Œk hu , ƒú ñk™t Ë ƒ÷òÞ...nku ƒu ™e. rð0 3
…Ë-4
y÷ƒu ÷u yÄhkŒ™e hu , {™{ku n™ {ÄhkŒ™e hu , ðnk÷u ðòze ðu ý;
¼ýf …ze {khk fk™{kt hu, {™zwt ÚkÞwt {khwt {uý...nku ƒu™e. y0 xuf.
[xfe ÷k„e {khk r[¥k{kt hu, ðún ÷køÞku Ëw:¾ Ëuý;
{kun™ ðòze {kuh÷e hu, {ks{ „¤Œe huý...nku ƒu™e. y0 1
‚wýŒkt {™zwt ÂMÚkh ÚkÞwt hu, Œ™zwt ÚkE „Þwt ¾uý;
òu ðk™u òËðhkÞ™u hu , ykŒw h ÚkÞkt Au ™u ý...nku ƒu ™e. y0 2
nwt Ëeðk™e nkuE „E hu, fkuE™wt ™ {kLÞwt fuý;
þw t òÛÞw t {w t ™u þw t fÞw O hu , ƒú ñk™t Ë™u ‚u ý...nku ƒu ™e. y0 3
hk„ : „hƒe – …Ë-1
òðk Ëu™u hu òðk Ëu™u, fnk™k „kéÞwt ƒku÷u Au ykðe™u fu™u hu...òðk0 1
y{u ft ‚Œýkt {neÞkhkt , Œu {kxu ™ hneÞu hku õÞkt Œkhkt hu ...òðk0 2
ðkxu ËqÄ Ëne™wt Ëký fuðwt, òu òu Úkkþu yu{ktÚke òuÞk suðwt hu...òðk0 3
Œkhu ÷qtxe ÷eÄk™u …zâku nuðk, ‚khe …uXu fheþ Œkhe ‚uðk hu...òðk0 4
ƒúñk™tË fnu ½ýk Ëe y{u ‚ktÏÞwt, ™Úke ƒeŒkt òuE™u Œkhe yktÏÞwt hu...òðk0 5
…Ë-2
Ëký Ëu ™u hu Ëký Ëu ™u , Œkhku hkò nku Þ Œku ÷kð Œu ™u hu ...Ëký0 1
yk ðkxu y{khwt Ëký ÷k„u, sq™e heŒ nþu Œu ™rn ¼kt„u hu...Ëký0 2
Ënkze [kuhe [kuhe™u Ëký òŒe, yks þeŒ¤ fheþ Œkhe AkŒe hu...Ëký0 3
nðu ÍkÍu Ënkzu Œu nkÚk ykðe, yuðe [kuhe ÚkE Au Œkhe [kðe hu...Ëký0 4
ƒúñk™tË fnu {neË EÍk™u ðwZe, þeË [wtËze Vzkðeþ „wZe hu...Ëký0 5
…Ë-3
Œw t ™u òýw t hu Œw t ™u òýw t , þk™u fksu fhu Au Äet „kýw t hu ...Œw t ™u 0 1
Œw t Œku ™t Ë {nh™ku Aku hku , Xk÷ku hkò ÚkÞk™ku neþku hku hu ...Œw t ™u 0 2
yk…ý ðkt‚uhkò™u ‚ðuo hneyu, Œu{kt ™k™wt {kuxwt fu™u fneÞu hu...Œwt™u0 3
fuýu hks„kËe™wt xe÷wt feÄwt, Œkhu ƒk…u fu Ënkzu Ëký ÷eÄwt hu...Œwt™u0 4
ƒúñk™tË fnu ÷ûký Œkhkt ykðkt, Úkkþu sþkuËk ™tË s„ [kðkt hu...Œwt™u0 5
…Ë-4
{neðk¤e hu {neðk¤e, {w ¾u ƒku ÷ Œw t ðu ý ‚t ¼khe hu ...{ne0 1
Œkhe ƒku÷e sýkÞ Au ƒnw Œe¾e, Œwt Œkuhe hkòyku™e fuËe þe¾e...{ne0 2
y{u „kufw÷ „k{™k hkò, Œkhk ƒk… suðk Œu ÷kuf ÍkÍx hu...{ne0 3
y{u ykã s„Œ™k Ëkýe, ykðwt n÷fwt ƒku÷u Au þwt òýe hu...{ne0 4
ƒúñk™tË fnu Œwt ÚkE {Ë{kŒe, íÞkhu {kut½e ÚkkÞ Au {hzkŒe hu...{ne0 5
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
425 426
…Ë-5
Ëq h hneÞu hu Ëq h hneÞu , yu ðe ðkŒu Vsu Œ fnk™k ÚkEyu hu ...Ëq h0 1
y{u hkò…ýw t Œ{khw t ¼kéÞw t , „kÞw t ðkt ‚u Vhu Au ¾kÞu ÷ Au „kéÞw t hu ...Ëq h0 2
fuËe ƒk…u Œ{khu ÷kuf ÄkÞko, yks ‚wÄe …hkÞkt Zkuh [kÞkO hu...Ëqh0 3
n{ýu ÚkÞwt Au ËwÍkýwt ½uh ¼khe, Œu òuE™u Vkxe Au ykt¾ Œkhe hu...Ëqh0 4
ƒúñk™tË fnu yk{u Œu ¾kuxe Úkkþu, ¾qƒ Ëký ‚kxu „kéÞwt ¾kþku hu...Ëqh0 5
…Ë-6
frsÞk¤e hu frsÞk¤e, fu ðkt ðu ý ÷kðu Au xk¤e xk¤e...f0 1
ðZðu z õÞkt ™e ðkŒ ÷kðu , yu ðu ðu ýu Œu he‚ fu ™ ™kðu hu ...f0 2
y{u hkò ykneh™e Œwt Akuze, ‚k{wt ƒku÷u ™k¾eþ {kx Vkuze hu...f0 3
{MŒk™e ÚkE Au Akþ …e™u , íÞkhu Ëu Au xw t fkhk ™t ËS™u hu ...f0 4
ƒúñk™tË fnu Äehu hu ‚khwt Úkkþu, Œwt ‚kuŒe {xwfe Œkhe òþu hu...f0 5
…Ë-7
¾kuxeÚkk {khu ¾kuxe Úkk {k, fnk™k {„™u ¼hkut‚u {he ¾k {k thu...¾ku0 1
{w™u Akþ …eŒkt Œu õÞkhu ¼k¤e, Œkhu fuËe ykðu ‚ku™k™e Úkk¤e hu...¾ku0 2
Œkhk zkhk Úkfe nwt ™Úke zhŒe, ™Úke òŒ y{khe ŒwtÚke ™hŒe hu...¾ku0 3
…h™khe™u fu zu ™ …zeÞu , yu {kt Úke Œku [ku ðxu [zeÞu hu ...¾ku 0 4
ƒúñk™tË fnu ™ fheyu Xk÷e ðkŒwt, nkuÞ heŒ sq™e Œku fkZâ ¾kŒwt hu...¾ku0 5
…Ë-8
nrh heÍÞk hu nrh heÍÞk, ¼k¤e ¼kð „ku…e™ku …úu{ ¼etßÞk hu...nrh0 1
n‚e ƒkuÕÞk ‚÷qýku „ku…e ‚kÚku, nuŒ {xfe WŒkhe ÷eÄe nkÚku hu...nrh0 2
su™u Þ¿k™wt nkuBÞwt ™ð ¼kðu, Œu™u „ku…e …qhý {ne …kðu hu...nrh0 3
…kuŒu …eÄwt ƒeò™u …kÞwt …úeŒu hkS feÄe „ku…e™u Yze heŒu hu...nrh0 4
ƒúñk™tË™k Ônk÷k™e ÷e÷k yuðe, nrhs™™u y{]Œ h‚ suðe hu...nrh0 5
hk„ : „hƒe – …Ë-1
hÌkwt Au {khk ÓrËÞk{kt Y… Œ{khwt...xuf0
Y… Œ{khwt yuf ÓrËÞk{kt hkÏÞwt, {ut Œku ƒeswt ‚ðuo fkZâwt Au ƒkhwt,
s„™k Sð™ ðk÷k Œ{™u hu òuE™u; ðkhe {™zwt ÷ku¼kýwt Au òu {khwt...hÌkwt0 1
Œ{hu rð™k ~Þk{r¤Þk hu M™u ne, ðk÷k ƒesw t ™Úke ÷k„Œw t ‚khw t ,
Ëwrhs™ ÷kuf ½kuéÞkt ËkS {hu, Œu™e Äzf niÞk{kt þeË Äkhwtt...hÌkwt0 2
{kÚkw t òŒkt {™ {kLÞk hu {kðk, fu Ëe nu Œ{kt Úke ™ð nkhw t ,
ƒú ñk™t Ë™k ðk÷k …ú ký ‚t „kÚke, ½ze Œ{™u Œu fu { rð‚khw t ...hÌkw t 0 3
…Ë-2
nizk{kt {w™u ðk÷k ÷k„ku Aku ð™{k¤e...xuf0
ðnk÷k ÷k„ku Aku ÷xfk¤k hu ÷k÷k, {khk ™Þýk Xhu Au ¼k¤e ¼k¤e
ykXku …nkuh ykðe ð‚e ytŒh{kt, {qhŒe Œ{khe {h{k¤e...nizk{kt0 1
ƒktæÞkt Au ƒksw fksw Vq÷zk™e {k¤k, „¤u ÷k„u Au Y…k¤e;
{™zkt nhku Aku Œ{u {kuh÷e ð„kzŒkt, „kŒk ™k¾ku Aku ht„ Zk¤e...nizk{kt0 2
þwt fhu ‚t‚khe hu ½kuéÞk, {ut Œku ÷kuf÷ßò ‚ðuo xk¤e;
ƒúñk™tË™k ðk÷k Œ{ ‚t„ h{Œk, {khu Ëkze Ëkze Œu rËðk¤e...nizk{kt0 3
…Ë-3
¼qÄhS ykðe {™zu y{khu Œ{u ¼kÔÞk...xuf0
yûkhkŒeŒ y÷ƒu÷k hu, ðk÷k Œ{u y{ fkhý ðús ykÔÞk;
{™zkt y{khk Œ{u nhðk™u fksu,
{kÚku Vq÷zk™k Œkuhk ÷xfkÔÞk...¼qÄhS 1
yuf ½ze ~Þk{¤eÞk hu M™une ðk÷k, rð‚kÞko Œu ™net rð‚hkÔÞk;
‚ðuo Œu ÷kuf{kt ‚nw òýu Au fk™k,
ftÚk y{khk Œ{u fk’ÔÞk...¼qÄhS 2
{kÞk™k Sð Œu Œku {{o ™ òýu Œuýu ‚nw ‚h¾k XuhkÔÞk;
ƒúñk™tË™k ðk÷k ~Þk{ ‚wtËhðh,
suðk Aku Œuðk y{™u VkÔÞk...¼qÄhS 3
…Ë-4
…úeŒ{S ÃÞkhk Sðwt Awt Œ{™u òuE™u...xuf0
{qhŒe Œ{khe {h{k¤e hu, ðk÷k Œu{kt nuŒu hne Awt r[¥k …úkuE™u;
Œ{ ‚kÚku {khu ™un ƒtÄkýku, Œu™e ¾ƒh ™Úke ƒeò fkuE™u...…úeŒ{0 1
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
427 428
r™:þtf ÚkE™u {kÚku Auzkuhu ™kÏÞku, fuŒku ÷kuf ÷ßò ‚ðuo ð„kuE™u;
{kÚkk ‚kxu Œ{™u ðÞko {kuhkhe, fw¤ {hòËk ‚ðuo ¾kuE™u...…úeŒ{0 2
‚{S rð[khe {ut Œku …„÷kt ¼ÞkO Au, [k÷e {™ {Œðk÷e nku™u;
ƒúñk™tË™k ðk÷k Œ{™u hu òuE™u, {™zwt hÌkwt Au òu {kune™u...…úeŒ{0 3
hk„ : „hƒe …Ë-1
Aku „kðk¤k nku Au ÷, ÃÞkhk {khk Sð™…ú ký Aku hu ...xu f
{ku n™ Œkhe {q rŒo ÷k„u Au ÃÞkhe ÷k÷;
ykze {exu Ëu¾Œkt Œ{u, [k÷ku Aku ‚wtËh [k÷... Aku „k0 1
ðuý y÷kirff ðkE™u ð¤e „kE™u ™kiŒ{ „eŒ;
fk{ý feÄkt fkh{kt {khwt, [kuhe ÷eÄwt [eŒ... Aku „k0 2
ƒktÞu ƒkòwƒtÄ ƒuh¾k …nuhe Vq÷zkt fuhk nkh;
ðnk÷k ƒú ñk™t Ë™k yku hk, ykðku ™u ™t Ëfw {kh...Aku „k0 3
…Ë-2
÷xfk¤k nku ÷k÷, ÷xfu Œkhu {™ {khw t ÷eÄu ÷w t hu ...xu f0
{ku n™ ðkE {ku h÷e Œ{u fkr÷LËe™u Œeh;
‚kt ¼¤Œkt ‚w Ä rð‚he, nw t Œku ¼hðw t ¼q ÷e ™eh...÷x0 1
…ú eŒ{ …nu hku Aku …ú u {Úke ð¤e þku r¼Œk þý„kh;
òËð ‚k{w t òu E™u ‚ðu o , ðþ feÄe ðú s™kh...÷x0 2
n‚e ƒku ÷kðe nu Œ{kt {khw t fk¤s ™kÏÞt w fku h;
ƒú ñk™t Ë™k ðnk÷{k Œ{u , òËw „khk [ku h...÷x0 3
…Ë-3
{ku h÷eðk¤k nku {kð, {eXe {eXe ðkyku {w ¾u {ku h÷e hu . xu f
{ku n™ Œkhe {ku h÷e Au fk{ý„khe fku Þ;
Œe¾e ™kiŒ{ Œk™{kt {khwt, {™zwt ÷eÄtw …úkuÞ...{kuh÷e0 1
{kÞk ÷„kze {wsÚke nðu Sð™ hnku {k Ëqh;
hr‚Þk Œkhk hk„{kt {khwt, r[¥k ÚkÞwt [f[qh...{kuh÷e0 2
st … ™ ÚkkÞu Sð{kt {w t ™u fkt E ™ ‚q su fk{;
ƒú ñk™t Ë fnu rðê÷k {w ™u , þw t fÞw O Œu t ~Þk{...{ku h÷e0 3
…Ë-4
ht „ ¼e™k nku fnk™, ðk÷…™e fheyu ðkŒze hu ...xu f0
fnk™S Œkhu fkhýu {ut Œku ‚us rƒAkðe ‚kh;
Sð™ Q¼e òu Wt Aw t nw t Œku , ðkxze ðkht ðkh...ht „0 1
{éÞk rð™k yrŒ hnu Au {khu ytŒh{ktÞ WËk‚;
þk {kxu ™Úke ykðŒk Œ{u , …ú eŒ{ {khe …k‚...ht „0 2
Œku ze ‚ki ‚t ‚khÚke {u t Œku Œ{Úke òu ze Œk™;
ƒú ñk™t Ë fnu ËeSyu ðkhe, Ëþo ™ fu hw t Ëk™....ht „0 3
hk„ : ‚kuhZ …Ë-1
yks ‚…h{ku rË™ ‚khku, {¤eyk ™k„h ™xðh ™tËËw÷khku;
S nku Aku„k¤ku....yk0 1
fkòw fwtzr¤Þkt {fhkfkhe, hksu ¼k÷ rŒ÷f yrŒ Aƒe ¼khe...S0 1
{ku ne ÷k÷ ™Þý™e hu ¾k{kt , yu òu Œkt f{¤ fw ý ÷u ¾k{kt ...S0 2
ƒúñk™tË fnu ykÔÞk {khu ykt„rýÞu, yu™kt hq…Œýe Aƒe þwt ¼rýÞu...S0 3
…Ë-2
Ä™ Ä™ ‚s™e yks ½ze, ÷k„e ™tË÷k÷k ‚t„ ht„ Íze;
S nku rËðk¤e...Ä™0
r…Þw …ÄkÞko ½uh …úu{ fhe, ¼uxe ykŒwh ÚkE nwt Œku nh¾ ¼he...S0 1
ðnk÷ku òu E™u Ëw :¾zkt rð‚rhÞkt , {khkt ™eh¾e™u ÷ku [r™Þkt XrhÞkt ...S0 2
ƒúñk™tË fnu hk¾eþ hkŒz÷e, Aku™u r™tËk fhŒe {khe ™kŒz÷e...S0 3
…Ë-3
rËðk¤e™ku Au rË™ Yzku, fhe …úeŒ …ÄkÞko ½hu fk™wzku; S nku ‚knu÷e...rË0
fnk™ fw t ðh ðh fu ‚heyku , ¼kðu {t rËh ykÔÞku ht „ ¼heyku ...S0 1
yk„¤ Q¼ku {khu ykðe™u , ÷eÄku W…h {ku Œezu ðÄkðe™u ...S0 2
yks ƒúñk™tË fnu ht„ Zr¤Þku, …úu{u {r¤Þku ™xðh …kŒr¤Þku...S0 3
…Ë-4
hks {khu rË™ rË™ rËðk¤e, ðnk÷k {¤Œkt Œ{™u ð™{k¤e;
S nku r„rhÄkhe...hks0
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
429 430
{ku n™ ykÔÞk Œ{u {t rËheyu , fkòw Ëe…Œýk Wí‚ð fheyu ...S0 1
ysðkéÞk Œ{ ‚khw ykuhrzÞk, {ut Œku ò¤ezu ò¤ezu ™t„ srzÞkt...S0 2
ƒú ñk™t Ë™k …ú eŒ{ Œ{ ‚t „u , yrŒ yk™t Ë ðæÞku Au yt „u ...S0 3
hk„ : fhkEzku (fåAe¼k»kk) …Ë-1
fnk™‚ut ™uzku, fnk™‚ut ™uzku, fnk™‚ut ™uzku, ÷„ku {wtòu fnk™‚ut ™uzku;
rft ArzÞkt ne™òu fu zku hu , ÷„ku {w t òu fnk™‚u t ™u zku t ..xu f.
{kuh÷e ‚wtýÄu {wtòu, {™zku rðtÄkE ðÞku;
¼rhËu r™ ¼q ÷e ykWt , s÷òu ƒu zku ...÷„ku 0 1
rn™zu ‚t‚krhÞu{ut, ƒÞku ™ ÷„uzu ‚khku;
òu hkðh s„su Sðe™, òËð su zku ...÷„ku 0 2
Y…Œkt r™nkhe [t„ku, yr¾Þut{ut h¾e „ezku;
r[¥kzu {u t ¾w Œku yu t ò, …k„òu Au zku ...÷„ku 0 3
ƒúñk™tË òuzu ð÷ku, suŒu nkuÞ Œu Œu nk÷ku;
¼÷ku ¼÷ku ykWh¾u Ëe, Sðsu ¼u zku ...÷„ku 0 4
…Ë-2
{kuh÷e ðS, {kuh÷e ðS, {kuh÷e ðS, ðe‚k {uS {kuh÷e ðS;
„u hu ‚w h ð™{u t „S hu , ðe‚k{u S {ku h÷e ðS.
ƒt‚esu ™kËu ykWt, ÔÞkfw¤ ÚkE „E;
‚w {Äu t r™t Ë y[u ™, hkŒze ‚S...ðe‚k0 1
rn™ Äkhw zu nkt ýu , hi ™ þfkt zu ¼u ýw t ;
¼kÞu ykWt ½hŒu , ðt òt ð™ ¼S...ðe‚k0 2
™t Ësu r™„hzu ‚u t ™u zku , ƒt Äkýku {w t òu ;
nkýu ykWt ði ™ ht Ëe, ÷ku f‚u ÷S...ðe‚k0 3
ƒúñk™tË suzu ÃÞkhu, ƒt‚e ðkE ƒússu Xkhu;
heÍe ykWt hi þ {w su , {™{u hS...ðe‚k0 4
…Ë-3
fnk™ „kuðk¤u, fnk™ „kuðk¤u, fnk™ „kuðk¤u, feÄe ðþ fnk™ „kuðk¤u;
‚÷wýu ™uý™u [k¤u hu, feÄe ðþ fnk™ „kuðk¤u...xuf.
ykze ykze {uxu òuE, r[¥kzkt™u ÷eÄwt …úkuE;
Aƒe÷u ht „ ¼hu ÷u , Au ÷ Aku „k¤u ...feÄe0 1
yt Œh ¼hu ÷ku yt „u , yrŒ WAht „u ;
y÷ð fht Œku Q¼ku , ™eh WAk¤u ...feÄe0 2
{kuŒezk™ku Œkuhku {kÚku, nu{ fuhe …úkut[e nkÚku;
¼ú q fw xe …ú u { ¼hu ÷e, ¼kðÚke ¼k¤u ...feÄe0 3
ƒúñk™tË™ku hu ƒu÷e, {kÚku hwzkt Aku„÷kt {u÷e;
h‚e÷ku ht „zku Zk¤u , {w ¾ hq …k¤u ...feÄe0 4
…Ë-4
Aku „÷w t Œkhw t , Aku „÷w t Œkhw t , Aku „÷w t Œkhw t , ht „e÷w t Aku „÷w t Œkhw t ;
÷ku ¼kýw t {™zw t {khw t hu , ht „e÷w t Aku „÷w t Œkhw t ...
÷k÷k ™tËS™k ÷unuhe, Vutxku AƒeËkh ‚ku™uhe;
òu E™u ÷E þku ¼k, rºk÷ku f™e ðkhw t ...ht „e0 1
{ku¤ezwt ƒktæÞwt Œkýe, Aƒe ™ð òÞ ð¾kýe;
™u ýw t fu he hu ¾ hkŒe, òu E Wh{kt Äkhw t ...ht „e0 2
{ku Œe™e {k¤k Äkhe, Aƒe ºki ÷ku fÚke LÞkhe;
„w ýeÞ÷ Y… y÷ki rff fk{ý„kÁt ...ht „e0 3
fu ‚h rŒ÷f feÄw t , òu E {kYt fkhs ‚eæÞw t ;
…kŒr¤Þk …ú ký Úkfe, ƒú ñk™t Ë™u ÃÞkÁt ...ht „e0 4
hk„ : ‚ku{uhe …Ë-1
‚¾e ni zu Œu nh¾ ™ {kÞ, yks rËðk¤e hu ;
nw t Œku {„™ ÚkE {™{kt Þ, ¼q Äh ¼k¤e hu ...yks0 1
‚w t Ëh ~Þk{ ‚ku nk{ýku hu , ‚w t Ëh „s„rŒ [k÷;
‚wtËh þku¼k yt„™e nwt Œku, ™eh¾e™u ÚkE Awt r™nk÷. ..yks0 2
™u ý {™ku nh ™kÚk™kt hu , ni zu {™ku nh nkh;
‚w ¼„ {™ku nh ~Þk{¤ku ðnk÷ku , ™xðh ™t Ëfw {kh...yks0 3
ƒkòw ™ki Œ{ ƒu h¾k hu , ƒu nË ™ki Œ{ ƒk™;
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk™w t ÚkE Y… òu E „w ÷Œk™...yks0 4
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
431 432
…Ë-2
{w ™u {¤eÞk Œu {ku n™hkÞ, ‚…h{ku Ënkzku hu ;
fheyu yk™t Ë yku åAð yks, ht „ y¾kzku hu ...‚…0 1
Úkk¤ ¼hku „s {kuŒeyu hu, ‚ðo ÷eÞku þw¼ ‚ks hu;
ðu÷uhkt òE™u ðÄkðeÞu, ðnk÷ku ht„ ¼e™ku ðúshks...‚…0 2
{t „¤ „kðku {k™™e hu , yrÄf fhku WAkð;
yk…ýu fksu ykðeÞk [k÷e, ™xðh ‚w t Ëh ™kð...‚…0 3
Œku hý ƒkt Äku xku z÷u hu , ‚w ¼„ ‚òu þý„kh;
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk™u òÞu , ðkhýu ðkht ðkh...‚…0 4
…Ë-3
nw t Œku nh¾ ¼he {™{kt Þ, nrh™u ðÄkðw t hu ;
‚¾e ynku r™þ ƒkhu {k‚, hu ’òu ykðw t ykðw t hu ...nrh0 1
yk„¤ ykðe Qt ¼÷k hu , ÷xfk¤ku ™LË÷k÷;
fw {fw { fu hku [kt Ë÷ku feÄku , ¼q ÄhS™u ¼k÷...nrh0 2
…hðþ ÚkE nwt Œku …úu{{kt hu, nizu Œu nh¾ ™ {kÞ;
…q hð s™{™k …w ÛÞÚke {™u , {éÞk Œu {ku n™hkÞ...nrh0 3
ÄLÞ ÄLÞ Ënkzku yks™ku hu, ÄLÞ {whŒ ÄLÞ ðkh;
ƒú ñk™t Ë™u ðnk÷{u {khku , ‚V¤ fÞku o yðŒkh...nrh0 4
…Ë-4
hq zku rËðk¤e™ku rËð‚ fu , {t „¤ „kÞu hu ;
[k÷ku ™t ËS™u Ëhƒkh, ‚ki {¤e òÞu hu ...{t „¤0 1
fw t ðh ht „e÷ku fnk™S hu , ðkÞu hu ‚w t Ëh ðu ý;
™eh¾e ™xðh ™kÚk™u , yks …kð™ fhþw t ™u ý...{t „¤0 2
‚ki {¤e fu þw t ‚w t Ëhe hu , ¼u xâk™ku Au ¼kð;
{kŒ sþku Ëk …k‚÷u , ƒnu ™e {k„e ÷u ‚w t {kð...{t „¤0 3
÷E {u hkEÞk ÷k÷S hu , ykðþu yk…ýu ½u h;
ƒú ñk™t Ë fnu ½e ½ýw t {kt ne, …q hþw t ‚khe …u h...{t „¤0 4
hk„ : …hË …Ë-1
ðnk÷e ÷k„u {w™u {qhrŒ Œkhe hu, Au÷k ‚wtËh Aku„k¤k.
{khk „wýðtŒk r„rhÄkhe hu, Au÷k {kun™ {h{k¤k. xuf.
Œkhe ðk÷…{kt ðu t Äkýe hu ...Au ÷k0 1
s„ {u ÕÞku {u t Œw åA òýe hu ...Au ÷k0 2
Œkhk {ku ÷ezk{kt {ku n™ðu ÷e hu ...Au ÷k0 3
òu E Aku „r÷Þw t ÚkE ½u ÷e hu ...Au ÷k0 4
Œkhk ht „™e [xfe ÷k„e hu ...Au ÷k0 5
yt Œh{kt Qt ze ðk„e hu ...Au ÷k0 6
hr‚Þk Œkhe ƒk™f Yze hu ...Au ÷k0 7
ƒú ñk™t Ë™e Sð™ {q ze hu ...Au ÷k0 8
…Ë-2
ðúsSð™ fwtsrð÷k‚e hu, fnk™k {kune Œkhu {hf÷zu;
nuŒk¤e Œkhk {w¾™e nkt‚e hu, fnk™k òuE™u ht„ [zu. xuf.
fkòw fu þh rŒ÷f fhu ÷w t hu ...fnk™k0 1
¼khu {ku ÷ezw t yt Œh ¼hu ÷w t hu ...fnk™k0 2
Au zk¤t w ™ki Œ{ ‚kÁt hu ...fnk™k0 3
ƒkt æÞw t Œe™ ¼w ð™Úke LÞkÁt hu ...fnk™k0 4
yku …u W…hýe ykt xk¤e hu ...fnk™k0 5
Yze ‚ku ™u he Y…k¤e hu ...fnk™k0 6
ƒú ñk™t Ë fnu Aku „w t Aksu hu ...fnk™k0 7
ÄÞw O {™zw t ÷u ðk fksu hu ...fnk™k0 8
…Ë-3
ykuhk ykðku™u ‚÷wýk {khu Au÷k hu, ÃÞkhk heÍe Œkhk ÷xfk{kt;
ƒnw h‚ƒ‚ ÚkE y÷ƒu÷k hu, ÃÞkhk ht„™k [xfk{kt. xuf.
ðkt fe ¼ú fw xe{kt {™ ð¤øÞw t hu ...ÃÞkhk0 1
yuf r™{¾ hnu ™ nðu y¤„wt hu...ÃÞkhk0 2
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
Œkhe Ëe… ‚he¾e ™k‚k hu ...ÃÞkhk0 3
Œu ™e ƒú ñkrËf™u ykþk hu ...ÃÞkhk0 4
Yzk „ki h f…ku ÷ ht „e÷k hu ...ÃÞkhk0 5
òw yu þt fh ÚkE™u nXe÷k hu ...ÃÞkhk0 6
Œkhk yÄh …ú ðk¤k su ðk hu ...ÃÞkhk0 7
ƒúñk™tË™u r™hÏÞk™ku ™eŒ nuðk hu...ÃÞkhk0 8
…Ë-4
Vq÷zkt™k {uÕÞk Aku„÷k VhŒkt hu, ðk÷k Aƒe ht„ AkE™u hne;
nkÚku nu{fzkt {™ nhŒkt hu, ðk÷k ™eh¾e™u LÞk÷ ÚkE. xuf.
{ku t ½k {q ÷ fk™w {kt „s {ku Œe hu ...ðk÷k0 1
…úeŒu hnwt Awt {ktÞ r[¥kzkt™u …úkuŒe hu...ðk÷k0 2
Vq ÷zkt ™e Yze {k¤k „¤u Vkðu hu ...ðk÷k0 3
Œu ™e þku ¼k ðýo ÔÞk{kt ™kðu hu ...ðk÷k0 4
fkt Ef Qt [e yrŒ …w t ¾Œ AkŒe hu ...ðk÷k0 5
™eh¾e™u ™Úke Œ] ró ÚkkŒe hu ...ðk÷k0 6
Œkhw t WËh …ku Þý ˤ Zk¤u hu ...ðk÷k0 7
¼kðu ƒú ñk™t Ë r™íÞ ¼k¤u hu ...ðk÷k0 8
hk„ : „Í÷
Œu he þhý{u t ykÞfu Veh ykþ fe‚fe feSyu . Œu he0 xu f.
™rn Ëu ¾ …zŒk nÞ {w su , Ëw r™Þk{u t Œu he ‚k™fk;
„t „k rf™khu ƒu Xfu , õÞw t fw …fk s÷ …eSyu ...Œu he0 1
nh„eÍ ™rn ÷kÞf nw t {i t , „h[u Œu hu Ëhƒkhfk;
{u he ¾Œkfku {kV fh, ËeËkh y…™k ËeSyu ...Œu he0 2
…rŒŒ…kð™ ™k{ ‚w ™fu , {u t þh™ Œu he …zk;
‚w V÷ fh E‚ ™k{fku , y…™k {w su fh ÷eSyu ...Œu he0 3
{e÷Œk ni ƒú ñk™t Ë S‚fu , ™k{ ÷u ™‚u t ‚ne;
yu ‚u …ú ¼w fku Aku z fh, Veh fku ™‚u t nu Œ feSyu ...Œu he0 4
hk„ : hu¾Œk
{nuƒwƒ {™{ut õÞk hnwt, {uhk rË÷ ÷ku¼k™k ðu;
yt Œh rËËw t Ëu ¾Œkt , ònh s™k™k ðu ...{nu ƒq ƒ0 1
{ku s feh {w s W…hu , yZ¤f ZéÞk nu ðu ;
yk‚ ÷„eykt W™‚u t , {nk‚w ¾ {e÷k nu ðu ...{nu ƒq ƒ0 2
„w t „u fw t sƒ „w z {e÷k, Œƒ õÞk ƒ¾k™u ðu ;
yt Œhò{e yt Œhu , ‚ƒ ƒkŒ ò™u ðu ...{nu ƒq ƒ0 3
„w÷Œk™ [Zâk ht„ „uƒfk, y÷{MŒ y÷kne ðu;
÷kzw fnu nhË{‚u t , yƒ ÷u ’ ÷„kne ðu ...{nu ƒq ƒ0 4
hk„ : st„÷ku …Ë-1
™ð÷ f™iÞk r[¥kfku nhiÞk, ™ð÷ f™iÞku r[¥kfku nhiÞk. xuf.
øðk÷ ƒk÷ ‚ƒze ‚t„ ÷e™u, ð™{un Äu™ [hiÞk...f™iÞk0 1
{ut s{w™k s÷ ¼h „EŒe, fkuW ™ ‚t„ {™iÞk...f™iÞk0 2
ykÞ y[k™f {„ ƒe[ Xkzku, fAw {kuÞ ðkŒ fniÞk...f™iÞk0 3
{kuh÷e ‚w™kÞ {„™ fhe zkhe, ƒúñk™tË ‚w¾ ËiÞk...f™iÞk0 4
…Ë-2
™ð÷ „w{k™e ¼h™ Ëu …k™e, ™ð÷ „w{k™e ¼h™ Ëu …k™e. xuf.
s{w™kfu Œx ykÞ sËw…rŒ, Œw{ nkuÞ ƒuXu Ëk™e...„w{k™e0 1
Œuhu fks ™ýtË {kuÞ Í„hŒ, ‚k‚ VehŒ he‚k™e...„w{k™e0 2
ykuh fkuW ™net ð‚Œnit ðús{ut, yuf {kufwt …ne[k™e...„w{k™e0 3
ƒúñk™LË fnu {eXu Œhqfe, {qh ÷uðŒ nku Œk™e...„w{k™e0 4
…Ë-3
~Þk{ ‚÷w ™k Ëq h ™ nq ™k, ~Þk{ ‚÷w ™k Ëq h ™ nq ™k...xu f.
{kun™ ÷k÷ …eÞk Œuhe {qrŒo, Ëu¾e [zŒ ht„ Ëq™k...‚÷w™k0 1
…úkýSð™ ht„ {nku÷ …Äkhku, fhenw Vw÷ ƒeAq™k...‚÷w™k0 2
hu ¾u ¼k÷ {™ku nh ™efe, ÷k÷ f{÷ Ë„ fq ™k...‚÷w ™k0 3
ƒú ñk™t Ë fnu Œu he Aƒe rƒ™, ‚ƒ s„ ÷„Œ y÷q ™k...‚÷w ™k0 4
433 434
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
…Ë-4
{qrŒo rŒnkhe ÷„Œ ni ÃÞkhe, {qrŒo rŒnkhe ÷„Œ ni ÃÞkhe..xuf.
…u[Ëkh ƒtÄe rþh …„eÞkt, …ne hu nkh nòhe...rŒnkhe0 1
þkur¼Œ ‚wtËh ™ð÷ Ëw‚k÷ku, yt„h¾e Vw÷õÞkhe...rŒnkhe0 2
yune {qrŒofwt Ëu¾e ynkur™þ, {„™ hnŒ ðús™khe...rŒnkhe0 3
ƒúñk™tË fnŒ Œuhe Aƒefku, ÄhŒ æÞk™ rºk…whkhe...rŒnkhe0 4
hk„ : fhkEzku …Ë-1
{kun™ {nku÷u …Äkhku, ht„¼e™k hu;
{nku÷u …Äkhku hu, {khku s™{ ‚wÄkhku hu, ht„¼e™k hu, {ku 0 xu f.
„s„Œe [k÷u , „w ÷Œk™ ÚkE Aw t nw t Œku ;
r[¥k™u [ku hu Au , hkð÷ku f{÷ fxkhku ...ht „0 1
ykze ykze {exu òu Œkt , {™zkt ™u {ku ’Œk ðkhe;
™e…x ÷k„u Au , ðk÷ku ™u ýw ™ku ™òhku ...ht „0 2
™ð÷ f÷t „e [t „e, hr‚f h‚e÷e ÷k„u hu ;
{ku ¤ezw t þku ¼u Au , òýu Vq ÷zkt ™ku ¼khku ...ht „0 3
ƒú ñk™t Ë™k hu ðk÷k, Au ÷ Aƒe÷k ðkhe;
ykðe {khk Œ™zk fu hk, Œk… ™eðkhku ...ht „0 4
…Ë-2
{kun™ {™zwt nhku Aku, {h{k¤k hu;
{™zw t nhku Aku Au ÷k ht „{kt Vhku Aku , {h{k¤k hu ...{k0 xu f.
{ku h÷e ðòzŒk ½u he, ÷k÷ Œku ht „e÷k ÷u he;
h‚™k ht „e÷k {khk Wh{kt „hku Aku ...{h0 1
shf‚e …uhe hu ò{k, ykðku Aku ‚k{k ðkhe;
¼kð ‚neŒkt …ú u {u , …„÷kt ¼hku Aku ...{h0 2
…k½z÷e …u[k¤e hu ƒktÄe, hkuAku Ë„ ‚ktÄe ðk÷;
ht „™k ht „e÷k Aku „kt , þeþ Ähku Aku ...{h0 3
ƒú ñk™t Ë™k hu ðk÷k, Au ÷ „w {k™e hu ÷k÷k;
÷ku [™ y{khkt , ‚V¤ fhku Aku ...{h0 4
ÃkË-1
Au yhS Wh™e yuf r™¼kðku xuf
…ú¼wS y{khe, nwt ¼ÂõŒ fhwt Œ{khe...Au yhS0
‚w ¾ ‚ðo ¼÷u ‚k{u ykðu , ™net …ú u { Œ{khku ¼w ÷kðu ;
yk ¼ð‚k„hÚke ÷uòu …ú¼wS W„khe, nwt ¼ÂõŒ fhwt Œ{khe...Au yhS0
Ëw :¾™k ËrhÞu Sð™ Íq fu , …ý M{hý Œ{khw t ™k [q fu
yk rË÷zwt yksu yu{ fnu Au …wfkhe, nwt ¼ÂõŒ fhwt Œ{khe...Au yhS0
s„ nkuÞ ¼÷u r™tËk fhŒwt, …ý yk {™ ƒesu ™k VhŒwt;
yk rþh…h ¼÷u™u YXu Ëwr™Þk ‚khe, nwt ¼ÂõŒ fhwt Œ{khe...Au yhS0
hnku [hý{kt r[¥kzw t {khw t , ½™~Þk{ Œ{ku ™u …ku fkhw t ;
yt Œ ‚{Þ™e yu f {k„ýe {khe, nw t ¼ÂõŒ fhw t Œ{khe...Au yhS0
hk„ : „hƒe …Ë-1
Œ{u {eXwt ƒku÷e™u {™ ÷eÄwt hu, {eXzk ƒku÷kS;
fktE fk{ý {ws™u feÄwt hu, {eXzk ƒku÷kS.
‚wýe {w¾™e {eXe ðkýe hu. {e0 fhwt Œ™ {™ Ä™ fwhƒkýe hu...{e0 1
Œkhw t Y… y÷ku rff òu Þw t hu . {e0 òu E {™zw t {khw t {ku Ìkw t hu ...{e0 2
{ut Œku ‚usze ƒeAkE Œ{ ‚khw hu. {e0 ykðku fkuE ™Úke fnu™khwt hu...{e0 3
þeË zhŒk zhŒk [k÷ku hu . {e0 {t rËheÞk{kt {nk÷ku hu ...{e0 4
‚ðuo ðþ feÄe ðús™khe hu. {e0 òÞ ƒúñk™tË ƒr÷nkhe hu...{e0 5
…Ë-2
{w™u h‚ ƒ‚ feÄe h‚ ht„u hu, hr‚Þk ht„e÷k;
{khwt r[¥kzwt zku÷u Œ{ ‚t„u hu, hr‚Þk ht„e÷k.
nwt Œku ½h™ku ÄtÄku ¼q÷e hu. h0 òuE Vhwt Awt r™þrË™ Vw÷e...hu, h0 1
ƒuXwt {khu Œ{khwt ykðe çnk™wt hu. h0 nðu fu{ fhe hk¾wt Ak™wt hu...h0 2
{ut Œku {unuýwt Œ{khwt ÷eÄwt {kÚku hu. h0 yuf ‚„…ý feÄwt Œ{‚kÚku hu...h0 3
{khu Œ{Úke òu Eyu ‚kòw t hu . h0 þk™u ÷ku fzeÞkÚke ÷kòw t hu ...h0 4
ð¤e n‚e n‚e ðnk÷ ðÄkhku hu. h0 ƒúñk™tË™ku s™{ ‚wÄkhku hu...h0 5
435 436
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
…Ë-3
Œ{u fkuzu fkuzu …úeŒze feÄe hu, fnk™ðh fkuze÷k;
{khe ƒwzŒkt ƒktÌk „úne ÷eÄe hu, fnk™ðh fkuze÷k...xuf.
ykðe fkuzu fkuzu òwyku {ws ‚k{wt hu. f0 ‚ðuo …qhku {khk nizk™e nk{wt hu...f0 1
fkuzu fkuzu ykðe™u fktE funuòu hu. f0 ðnk÷k Ëhþ™ ™eŒ ™eŒ Ëuòu hu...f0 2
fkuzu fkuzu fhku ykðe yk¤wt hu. f0 Œkhkt ¼qÄh ÷xfkt ¼k¤wt hu...f0 3
fkuzu fkuzu …unuhku™u nkh fkuxu hu. f0 r[¥k [kuhku ™Þ™™e [kuxu hu...f0 4
fkuzu fkuzu ƒku÷ku™u fk÷wt fk÷wt hu. f0 ÷k„u ƒúñk™tË™u ðnk÷wt hu...f0 5
…Ë-4
nwt‚u nwt‚u ykðe nuhýk nuhku hu, nrhðh nwt‚e÷k;
{kÚku Œkuhku ½k÷e Vw÷zkt fuhku hu, nrhðh nwt‚e÷k;...xuf.
nwt‚u nwt‚u ÷uE {kuh÷e nkÚku hu. n0 Yzk þku¼u Aku „ku…es™ ‚kÚku hu...n0 1
nwt‚u nwt‚u {Äwhu ‚qhu „kŒk hu. n0 ykðku ðk÷{ {kuh÷e ðkŒk hu...n0 2
nwt‚u nwt‚u fhku Aku ykðe nkt‚e hu. n0 Œuýu ðþ feÄk ðúsðk‚e hu...n0 3
nwt‚u nwt‚u Vkuzku Aku ykðe nu÷wt hu. n0 feÄwt „kufw÷ ‚hðu ½u÷wt hu...n0 4
nwt‚u nwt‚u [k÷ku Aku Œ{u òuŒk hu. n0 ƒúñk™tË™wt {™zwt {kunŒk hu...n0 5
hk„ : hk{f÷e …Ë-1
yks nwt ykðe Awt {w¾ {kðk™wt òuðk, ½h™kt òýu Au „E Au „kð÷ze Ëku’ðk...yk0
{w¾™e ÷kð™Œk {eXe hu ðkýe, ‚kt¼¤Œk{kt ƒu™e nwt Œku {™{kt ÷ku¼kýe hu...yk0
¼k÷ rŒ÷f fu þh™w t feÄw t , ™Þýw t ™u [k¤u {khw t {™ nhe ÷eÄw t hu ...yk0
{kÞk ÷k„e Au {w ™u yu ™k hu {w ¾™e, þw t fnw t ðkŒ y÷ku fef ‚w ¾™e hu ...yk0
ƒú ñk™t Ë™k Mðk{e™u r™h¾e, nu Œ ½ýu hu {khk ni zk{kt nh¾e hu ...yk0
…Ë-2
yks {khku s™{ ‚wV÷ ÚkÞku yk÷e, Au÷Aƒe÷ku ykÔÞk {khu {trËhu
[k÷e hu...yk0
{kÚku {w„x „¤u {kuŒezk™e {k¤k, r[¥kzkt™u [kuhu yu™k ™Þýkt™k [k¤k hu...yk0
shf‚e …k½ fu‚heÞu hu ðk½u, y÷ƒu÷ku ykðe Q¼k ™Þýwt™u yk„u hu...yk0
nuŒ fhe n‚e™u Œk¤e hu ÷eÄe, fhwýk fhe™u {wt™u ‚kunk„ý feÄe hu...yk0
ƒúñk™tË™ku Mðk{e ~Þk{¤eÞku, yks {khku ðnk÷ku ykðe yZ¤f Z¤eÞku hu...yk0
…Ë-3
yks y÷ƒu÷ku ht„ h{eÞk hu hs™e, ‚w¾™e ðkŒ fnwt {khe ‚s™e hu...yk0
{ku÷ezku™u W…h Aku„÷k hu {uhe, ðnk÷kuS …ÄkÞko {khu {trËh nu÷e hu...yk0
™kiŒ{ Y… y™w…{ òuE™u, {™zwt hÌkwt Au {khwt ðnk÷kS þwt {kuE™u hu...yk0
÷kuf™e ÷ks {hòËk hu {u÷e, ¾ktŒ fhe™u {khk r…ÞwS þwt ¾u÷e hu...yk0
ƒú ñk™t Ë™k Mðk{e™u ‚t „u , yk™t Ë ðkæÞku y÷ku fef yt „u hu ...yk0
…Ë-4
ÄLÞ ðús™khe suýu ðnk÷ku ðþ feÄk, …úkýSð™S yÄhh‚ …eÄk hu...Ä0
su ™w t hu æÞk™ Ähu rºk…w hkhe, Œu ykt „ýw t ™[ðu ðú s™khe hu ...Ä0
su fkhý {w r™ {w ¾ ™ð ƒku ÷u , Œu „ku …es™ ‚t „u zku ÷u hu ...Ä0
su ™ku …kh ðu Ë ™net …kðu , Œu øðk÷ ‚t „ ht „¼h „kðu hu ...Ä0
ƒú ñk™t Ë fnu ÄLÞ ™khe, su ™u nu Œu néÞk r„rhÄkhe hu ...Ä0
hk„ : …ú¼kŒe …Ë-1
yks ‚¾e {w™u MðÙwt ÷kæÞwt, yrð™kþe ½uh ykÔÞk hu;
¼q ÄhS™u ¼kð fhe™u , {t rËh{kt …ÄhkÔÞk hu ...yks0 1
shf‚e …k½u shf‚e ðk½u , y¥kh{kt h‚ƒ‚Œk hu ;
ykðe™u Q¼k {khe yk„u , nrhðh ‚w t Ëh n‚Œk hu ...yks0 2
Y{Íw { fhŒk {™zw t nhŒk, ‚w t Ëh {ku h÷e nkÚku hu ;
÷r÷Œ ™ðe™ f÷„e fxfu , {u ÕÞkt Aku „kt {kÚku hu ...yks0 3
{q rŒo ™ð÷ {™ku nh {eXe, {eXe {w ¾™e ðkýe hu ;
‚w t Ëh ðh™e ‚t w Ëh þku ¼k, òu E™u nw t ÷ku ¼kýe hu ...yks0 4
{ku n™S™u {¤Œk nw t Œku , yrŒþÞ yk™t Ë …k{e hu ;
ykðe ðnk÷ku yZ¤f Z¤eÞk, ƒúñk™LË™ku Mðk{e hu...yks0 5
…Ë-2
yks ‚¾e yk™tË {khk yt„{kt, h‚eÞku ht„¼h h{eÞk hu;
y÷ðe÷ku y÷ƒu÷ku ðnk÷ku, r„rhÄh {™zu „{eÞk hu...yks0 1
fw ý òýu su þkt Œ… feÄkt , ¼q Äh™u {™ ¼kðe hu ;
s„Sð™ …ku Œk™e òýe, ƒkt Ìk „ú ne ƒku ÷kðe hu ...yks0 2
437 438
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
{k™ Ëune ‚wtËh ðh {ws™u, fnk™ ‚kunk„ý feÄe hu;
¼kð fhe nEzk{kt ¼eze, ƒeze {w ¾{kt ËeÄe hu ...yks0 3
„w ýðt Œu ‚w t Ëh r„rhÄkhe, yð„w ýeÞk rð‚kÞko hu ;
{Œðk÷ku {khu {t rËheyu , …ú eŒ ‚rnŒ …ÄkÞko hu ...yks0 4
ht„¼e™ku {™{kun™ h{eÞku, ‚us÷ze {w¾ ‚kÚku hu;
‚s™e {khku s™{ ‚w ÄkÞku o , ƒú ñk™t Ë™u ™kÚku hu ...yks0 5
…Ë-3
ykðku™u y÷ƒu÷k ðnk÷k, ht„¼h ¼u¤k hneyu hu;
{éÞk™ku ™xðh {kun™S, ÷k¼ y{ku÷¾ ÷Eyu hu...yks0 1
{™{kt fku ’z ½ýk Au {w ™u , {¤ðk Œ{™u {kðk hu ;
{uh fhe {khu {trËh ykðku, …úu{ yÄhh‚ …kðk hu...yks0 2
Aƒe Œ{khe Au ÷ Aƒe÷k, ÷k„u {w s™u ÃÞkhe hu ;
ykuhk ykðku h{eyu yk…ý, „wýðtŒk r„rhÄkhe hu...yks0 3
Œ{ ‚khw ‚neÞkt rºkf{S, ÷ku fzeÞk™kt {u nu ýkt hu ;
‚u szeÞu ykðe ‚w t Ëhðh, Œ] ó fhku {khk ™u ýkt hu ...yks0 4
ÍkÍwt þtw fne Ëk¾wt Sð™, …úký Úkfe Aku ÃÞkhk hu;
ƒúñk™LË™k ~Þk{ ‚™une, ™xðh hnku {kt LÞkhk hu...yks0 5
…Ë-4
ykðku ™u y÷ƒu ÷k yk…ý, ðk÷{ fheyu ðkŒw hu ;
òuÞk rð™k Œ{™u s„Sð™, ytŒh ‚w¾ ™Úke ÚkkŒwt hu...yks0 1
{™{kt nku t ‚ ½ýe Au {khu , {¤ðk™u {ku hkhe hu ;
ykðku™u nðu yk¤‚ {u÷e, ðk÷{ òWt nwt ðkhe hu...yks0 2
ƒesu {khw t {™ ™ð {k™u , Œ{ ‚kÚku yu f ‚kòw t hu ;
yt Œh™e òýu yrð™kþe, þw t fneyu {w ¾ ÍkÍw t hu ...yks0 3
™xðh ykðku ft X ÷„kðku , ¼kðu ‚k{w t ¼k¤ku hu ;
ht „¼e™k {ku n™ ht „e÷k, ht „™e hu ÷w t ðk¤ku hu ...yks0 4
yð„wý {khk r[¥k{kt ™ Ähòu, òu òu rƒhË Œ{khwt hu;
ƒú ñk™LË fnu ðË™ Ëu ¾kze, {u xku Ëw ¾zw t {khw t hu ...yks0 5
hkøk : økhçke ÃkË - 1
yðMkh ykÔÞku hu Mkkhku , ðheyu Lkxðh Lkt ËËw ÷khku ; 1
yt íkh rð[khe hu òu ðw t , ¾ku xk Mkt øk Lk Sðíkh ¾ku ðw t . 2
íkw åA søkMkw ¾Lku hu íkSyu , ¼ðËw :¾ {u xý Lkxðh ¼Syu . 3
Äzf Lk {Lk{kt hu Äheyu , MkøkÃký ~Þk{r¤Þk MkkÚku fheyu . 4
ðnk÷ku çkú ñkLkt ËLkku hu ðhíkkt , Aku Lku Ëw hesLk ËkÍe {híkk. 5
ÃkË - 2
MkøkÃký feÄw t hu Mkk[w t , nðu nw t ht øk çkesu Lkð hk[w t . 1
y¾t z yu ðkíkLk hu {kYt , nrh rðLkk Äýe Lkð çkeòu ÄkYt . 2
{kÚkw t òíkkt hu fu { {u ÷w t , çkkt æÞw t {khu fnkLk fw t ðhÚke çku ÷w t ; 3
yu Mkw ¾ Lk þfw t hu ðhýe, Ãkq hý Ãkw Y»kku ¥k{Lku Ãkhýe. 4
çkú ñkLkt Ë WÃkh hu nrh hkS, Ëw hesLk Aku Lku {híkkt ËkÍe. 5
ÃkË - 3
áZ {Lk ykt xe hu Äkhe, ðhe nw t íkku Lkxðh fw t srðnkhe. 1
nrhðh ðrhÞk hu nu ÷e, {U {kÚkkLke ÷k÷[ {u ÷e. 2
íkLkLke ykþk hu xk¤e, {U íkku Wh ÄkÞko Au ðLk{k¤e. 3
þt fk søkLke hu {u xe, ¼kðu nw t íkku ¼q ÄhSLku ¼u xª. 4
çkú ñkLkt ËLkku hu Mðk{e, Ãkq hý Ãkw ÛÞ fheLku Ãkk{e. 5
ÃkË - 4
Mk{S rð[khe hu [k÷e, {ku nLk ðhðk ykt xe Ík÷e. 1
{kÚkw t òíkkt hu Lkð Aq xu , Vku zâku nehku su { Lkð Vq t xu . 2
{Lkzw t çkkt æÞw t hu {kYt , nðu nw t søk ¼køke Lkð nkYt . 3
fu Ëe Lknª {u ÷w t hu fu zku , MnkÞku {U Lkt Ëfw t ðhLkku Au zku . 4
çkú ñkLkt Ë fu hku hu ÃÞkhku , Lk fYt Lkxðh yÄeo ûký LÞkhku . 5
hkøk økhçke ÃkË - 1
nwtíkku [k÷e hu nwtíkku [k÷e, rþh ÷R fh{ktÞ, ðhðk íku LktËfw{khLku. nwt0 1
¾kuxk Mkw¾{kt hu ¾kuxk Mkw¾{kt, Lkð {Lk ÷÷[kÞ, rLkùÞ frhÞu rLkhÄkhLku. 2
Mkøkk Mkðu o hu Mkøkkt Mkðu o , Ëu ¾eLku Ëw ¼kÞ, Lk ÄYt nw t íku Lkk ¼khLku . nw t 0 3
439 440
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
nrh ¼síkkt hu nrh ¼síkkt, íkLk ÄLk òu òÞ, fuËe Lk {kLkwt nrhLku. nwt0 4
çkú ñkLkt Ë fnu hu çkú ñkLkt Ë fnu , ðhe òËðhkÞ,Mkðo íkS Mkt MkkhLku . nw t 0 5
ÃkË - 2
{U íkku LkkÏÞku hu {U íkku LkkÏÞku , nðu Au zku þeþ, {Lkzw t ÷ku ¼kýw t fnkLk{kt . {U 0 1
Lkð fhþku hu Lkð fhþku , Ëu ¾e fku R heMk, íkLkzw t ðu Äkýw t íkkLk{kt . {U 0 2
÷ku ¼kýe hu ÷ku ¼kýe, nw t íkku rðïkMku rðê÷SLkk ðkLk{kt . {U 0 3
{kÚkwt òíkkt hu {kÚkwt òíkkt, nwt Lkrn {u÷eþ ÄhÚke, rð[kYt æÞkLk{kt. {U0 4
çkúñkLktËLku hu çkúñkLktËLku, ðnk÷ku søkËeþu, {wsLku çkku÷kðe {kLk{kt. {U0 5
ÃkË - 3
{wtLku ÷køkku hu {wtLku ÷køkku, hrMkÞk íkkhku htøk, Lk ðYt nwt çkeò fkuRLku. {w0 1
nw t íkku ykðeþ hu nw t íkku ykðeþ, Au ÷k íkkhu Mkt øk, fw ¤{Þko Ëk ¾ku RLku . {w 0 2
yktxe Ãkkze hu yktxe Ãkkze, Wh{ktÞ y¼tøk, {Lk {íkðk¤e nkuRLku. {w0 3
¼kðu ¼uxe hu ¼kðu ¼uxe, yrík ykLktË ytøk, {Lkzwt hÌkwt Au {kuneLku. {w0 4
çkúñkLktËLkk hu çkúñkLktËLkk, ðnk÷k ÷unuhe íkhtøk, Sðwt Awt íkwsLku òuRLku. {w0 5
ÃkË - 4
Lkð fheyu Lkð fheyu, søkfuhe ÷ks, ðheyu íkku MkwtËh ~Þk{Lku. Lkð0 1
Mkðu o sw Xku hu Mkðu o sw Xku , Mkt Mkkhe Mkks, ykÃku Lkrn ykhk{Lku . Lkð0 2
íkLk fheyu hu íkLk fheyu , LkxðhLku fks, Mkðo íkS ÄLk Äk{Lku . Lkð0 3
Wh Äheyu hu Wh Äheyu , hrMkÞku økw ý snkt s, rLkíÞ økkÞu økw ýøkú k{Lku . Lkð0 4
çkú ñkLkt ËLkku hu çkú ñkLkt ËLkku , ðnk÷ku ðú shks, ni zkLke Ãkq hu nk{Lku . Lkð0 5
hkøk : økhçke ÃkË- 1
ík{ Ãkh ðkhe hu ðnk÷k Lkki ík{ Mkw t Ëh ðh Lkt Ë÷k÷k ík0 xu f.
{ku h÷e {Äw he hu ðkíkk, {khu ½u h ykðòu økkíkk økkíkk;
Lku ýkt Xhu Au òu RLku , {Lkzw t hÌkw t Au ík{ Ãkh {ku neLku . ík0 1
hrMkÞk ykðku hu h{íkk, røkrhÄh økku ÃkeLku {Lk øk{íkk;
ík{ rðLkk íkLkzw t hu ËkÍu , íkLk ÄLk fw xw t çk íkßÞw t ík{ fksu . ík0 2
Mkw t Ëh ÷xfu hu {Lk ÷eÄkt , fk{ý {ku h÷e{kt fkt R feÄkt ;
òu íkkt ðh ík{ su ðku hu fku R Lk szu , {ku ne Aw t {w ¾zkLku {hf÷zu . ík0 3
{q Šík ík{khe hu {kðk, òu hu hk¾w t Lknª Ëô òðk;
ÁÃk yLkw Ãk{ hu hrMkÞk, çkú ñkLkt Ëíkýu {Lk ðrMkÞk. ík0 4
ÃkË - 2
{khu ½u h ykðòu hu ðnu ÷k, røkhÄh þw t ÚkR çku Xk ½u ÷k. {khu 0 xu f.
nksh W¼kt hu hnu þw t , su òu RLku íku ykýe ykýe Ëu þw t ;
AkLkk hk¾w t Lknª fYt Aíkk, su ¼kðu íku ÷u òu ¾kðk. {khu 0 1
{khu ½u h økku hMkzkLke økku ¤e, ¼kðu íku Ãkeòu çkesw t Lkkt ¾òu Zku ¤e;
íku Lkw t fkt R Lkð fnu þw ík{Lku , {Lk{kt ykðu íku { fnu òu y{Lku . {khu 0 2
su { íku { fheLku hu ykðku , þw t çku Xk Aku çkkt Äe Ëkðku ;
fnku íkku Ãkøk¼h W¼kt økkyu , ð¤e ík{u ðU [ku íÞkt ðU [kyu . {khu 0 3
y{u ík{khkt hu fnu ðhkÔÞkt , Ãknu ÷kt ík{u «eík fheLku çkku ÷kÔÞkt ;
fk÷Ãk {u ÷ku hu fk÷k, ðkhe òô çkú ñkLkt ËLkk ðnk÷k. {khu 0 4
ÃkË - 3
sw økrík ík{khe hu {U òýe, feÄe ík{u fw çòLku Ãkxhkýe. sw 0 xu f.
Mkk[e ðkík øk{u Lk®n fku RLku , {kxu çku Xkt {w ¾zw t òu RLku ;
fnku Lku fw çòyu hu þw t ËeÄw t , çkesu ÷w t xe ík{kYt þw t ÷eÄw t . sw 0 1
÷ku f fhu Au hu nkt Mke, ík{Lku ðþ fhe ÷eÄk ËkMke;
su { íku { fnu Au ykðíkkt òíkkt , íku íkku y{Úke LkÚke ¾{kíkkt . sw 0 2
A¤ çk¤ Au íkhðkLke ðkíkw ,t fku Lke ÃkkMku rþÏÞk Aku ½kíkw ;
{ku nLk ÄhLkk hu Äq íkkhk, {k{k {kMkeLku nkÚku {kÞko . sw 0 3
ík{u ÷ks {¤u Lkrn íku Lke, fku R ykðe {w ¾zk WÃkh fnu Lke;
fku R rðÄ ík{{kt Lkð {¤u fk[w t , çkú ñkLkt Ë fnu Au Mkk[w t . sw 0 4
ÃkË - 4
{khu ½u h ykðòu hu fnkLkk, þkLku ík{u hnku Aku AkLkk AkLkk. {khu 0 xu f.
Ëw rhsLk ÷ku fzkt hu þw t fhþu , {ríkÞkt {Lk{kt çk¤e çk¤e {hþu .
þt fk Ähku Aku hu fu Lke, òu íkkt søkík rð[khu Au Lke. {khu 0 1
{t rËh ÃkÄkhku hu {kðk, Mkki òýu íku { ÚkRLku [nkðk;
{ku nLk ykðku Aku øk÷kt {u ÷e, Mknw fku Mkw ¾ Ãkkðu Mkknu ÷e. {khu 0 2
441 442
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
{nu ýw t ík{kYt hu y{ {kÚku , MkøkÃký feÄw t Au ík{ MkkÚku ;
Mkøkzku ík{khku hu rþh Mkkxu , {ku nLk ykðku Lknª þk {kxu . {khu 0 3
íkLk ÄLk Mkðu o hu ík{kYt , òu ík{u r÷Þku íkku nw t ÃkhðkYt ;
{ku h÷e {Äw he hu ðkòu , çkú ñkLkt ËLku yÄh hMk Ãkkòu . {khu 0 4
hkøk : økhçke ÃkË - 1
{Úkw hkt Úke {ku nLk ÃkkMku Úke, WØðS ¼÷u ykÔÞk hu ;
y{ WÃkh yrík {nu h fheLku , f] »ý Mkt Ëu þku ÷kÔÞk hu . 1
f] »ýu fÌkw t ík{u çkú ñ rð[khku , òu økLke sw Âõík òýku hu ;
Mk[hk[h ÔÞkÃkf nw t Mk½¤u , íku yt íkh{kt ykýku hu . 2
yu fkt íku çku Mke ykMkLk MkkÄðk, «kýkÞk{ Lk Úkkðu hu ;
hu [f Ãkq hf fw t ¼f herík, yu y{Lku Lkð ykðu hu . 3
ík{u íkku nrhLkk nw f{ nsw he, {Lk hk¾ku rð[kh hu ;
yu fu {Lk fhe òu øk yæÞkMkku , çkesu fhku ÔÞðnkh hu . 4
økku fw ¤ ðkMkeLku {Lk yu fs íku , nrh ÷R økÞk MkkÚku hu ;
çkú ñkLkt Ë fnu {Lk Mkku íkkt , ðU [kýkt yu Lku nkÚku hu . 5
ÃkË - 2
ÔÞkÃkf çkú ñLku fku Rf rð[khu , su ík{ su ðk òu øke hu ;
y{u íkku ¼ku øke÷kt ykrnhzkt , ¼q ÄhSLkkt ¼ku øke hu . 1
Lkk{ Lku YÃk {¤u Lknet su íku Lknª su Lku ykfkh hu ;
yu ðk íku rn «¼w ík{khu , y{khu Lkt Ëfw {kh hu . 2
{Lk {ku nLk ÷xfk¤kLku {¤eLku , çkesu {Lk Lkð òðu hu ;
y{] íkLkk ÃkeLkkhkLku WØð, ¾kxe Akþ fu { ¼kðu hu . 3
y÷çku ÷k Lkxðh rðLkk y{Lku , yt íkhu Mkw ¾ Lkð ÚkkÞ hu ;
Mkku ÷k½ý Ãkzu ykðeLku Mkk{xe, fu Mkhe ½kMk Lk ¾kÞ hu . 4
y{u ðu Ãkkh Lk fheyu WØðS, ykøk÷k ¼ðLke WÄkhu hu .
çkú ñkLkt Ë fnu nrh òu yu , «økx «{ký y{khu hu . 5
ÃkË - 3
y{Lku íkku òu økLke ðkík WØðS, yt íkh{kt Lkð ¼kðu hu ;
{Lk {ku nLk LkxðhLke {q Šík, íku rðLkk fkt R Lk Mkw nkðu hu . 1
ËkËw h {eLk çku W s¤Lkkt MLku ne, s¤{kt hnu s¤ Ãkeðu hu ;
Lkh rðLkk ËkËw h íkLk hk¾u , s¤ rðLkk {eLk Lk Sðu hu . 2
{eLk íkýe økíke ÚkR Au y{khu , Lkeh íku Lkt Ë Ëw ÷khku hu .
ík{u íkku {ku xk f] »ýLkk fkfk, òu RLku òu øk rð[khku hu . 3
òu øk íkku WØð íku fhu , su Lku ðnk÷k Lknª ½Lk~Þk{ hu .
su Lkw t þheh yhku øke íku Lku , yki »kÄLkw t þw t fk{ hu . 4
÷k¾ ðkíkw Lke yu f s ðkík Au , f] »ý y{khk «ký hu ;
çkú ñkLkt Ë fnu çkeS heíku , y{Lku Lk ÚkkÞ Mkw ðký hu . 5
ÃkË - 4
fnku Lku WØðS ðú sLke õÞkhu , ðkík fhu Au ðnk÷ku hu ;
õÞkhu Þ fnu Au su Lkt Ë sþku ËkLku , {¤ðk fksu [k÷ku hu . 1
õÞkhu Þ fnu Au ft MkÚke AkLkk, økku fw ¤{kt y{u hnu íkk hu ;
{khøk{kt hku fe {neykhe, ÷w t xeLku {ne ÷u íkk hu . 2
õÞkhu Þ fnu Au ðLk{kt ne òíkk, Mkðu o økku ðk¤ku MkkÚku hu ;
økw t òLkk nkh øk¤k {kt ne Ãknu heLku , {u ÷íkk Aku øk÷kt {kÚku hu . 4
WØðS y{Lku fne Ëk¾ku , hrMkÞkSLke herík hu ;
çkú ñkLkt Ë fnu fu ðef ÚkR Au , fw çò Mkt økkÚku «erík hu . 5
hkøk : økhçke ÃkË - 1
r[¥k Lkkðu íku ðkt [rhºk fhku , [rhíkk¤k S;
ð¤e {Lkw »Þ Mkhe¾k ÚkR Vhku , [rhíkk¤k S 1
ík{u fYýkrLkrÄ fnu ðkyku Aku . [0 Ëku Þko sLkLkk Ëku hkyku Aku [0 2
yu f {w rLk îkhk{íke ykðeÞk. [0 ÄLk rðLkk Lkne LkðhkrðÞk. [0 3
ºký ÷kt ½ý ÚkR s¤ fkt Xzu , [0 økÞk WXeLku ykht ¼zu . [0 4
íÞkt ne fku he {køku AkÃkLke, [0 {Lkw ðkh fnu fne ÚkkÃkLke. [0 5
yÒk Lk {éÞw t ºký Ëe Ãku x{kt , [0 økÞk çku ze çku Mke çku x{kt . [0 6
443 444
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
{t rËh økÞk Ëþo Lk fkhýu , [0 rLkÄo Lk òu R fkZâk çkkhýu . [0 7
çku Xk {t rËh Mkk{u nkxzu , [0 økw øk¤e rîsLku ÃkkÞu Ãkzu . [0 8
ãku Ëþo Lk Aq xe {w sLku , [0 Ëu ¾w t yt íkh fku {¤ íkw sLku . [0 9
fnu rîs íkw t su ðk çknw Vhu , [0 Mkki fku he ËR Ëþo Lk fhu . [0 10
yu íkehÚk yu ðe heík Au , [0 yu f Ãki Mkk MkkÚku «eík Au . [0 11
yu{ òýe {wrLk WËkMk ÚkÞk, [0 rËLk [kh WÃkku»ký fhe hÌkkt. [0 12
{w rLk MíkðLk çknw rðrÄ rfÄ÷kt , [0 íÞkhu ík{u Ëþo Lk ËeÄ÷kt . [0 13
{nk «MktLk ÚkR {wrLkLku {éÞk, [0 íkÃkLk íkkÃk ÃkkÃk Mkðuo xéÞkt. [0 14
{w ¾ {køÞw t íku ík{u ykrÃkÞw t , [0 íÞkøkeLkw t Mkt fx fkrÃkÞw t . [0 15
íÞkt Lkk hnu Lkkhk WÃkhu , [0 ÚkÞk yrÄf fw hkS yt íkhu . [0 16
MkÂå[ËkLkt ËLke yhS Mkw ýe, [0 ¼q Äh ykÔÞk ðhíkk÷ ¼ýe. [0 17
÷û{eLkkhkÞý{kt ðMÞk, [0 yrðãkLkk fhík÷ yk¤MÞk. [0 18
Mkki Mkk{økú e ÷R ykðeÞk, [0 nrh¼õíkíkýu {Lk ¼krðÞk. [0 19
Äkhnh ÄkYt økku {íke, [0 ðhíkk÷ fhe îkh{íke. [0 20
Mkki íkehÚk ykøk¤ ÃkkMk¤u , [0 {w rLkðhLkkt {t z¤ íÞkt {¤u . [0 21
íÞkt «økx fhe ík{u AkÃkLku , [0 çkk¤u fku rx sL{Lkkt ÃkkÃkLku . [0 22
ðhíkk÷ y¾t z rðhkSÞk, [0 ¼õíkku Lkkt Mkt fx ¼kt SÞkt [0 23
yu ÷e÷k ík{khe økkÞ Au , [0 íku Lku {Lkðkt råAík Mkw ¾ ÚkkÞ Au . [0 24
çkú ñkLkt Ë fnu {u ÷e ykt çk¤ku , [0 hkS ÚkR òýku hkð÷ku . [0 25
hkøk : Mkkunýe økhçke ÃkË - 1
LktËLkk ÷k÷k ík{u ykuhk ykðku,
ík{u íkku yku hk ykðku , ík{u yku hk ykðku , nMkeLku çkku ÷kðku . Lkt ËLkk0
ykt økýeyu {khu ykðeLku hu ík{u , ½u hu {Äw hu Mðhu økkðku ;
{ku nLk ðkòu Yze {ku h÷e hu , {kt nu Zk¤ y÷ki fef ÷kðku . ík{u 0 1
Aku økr÷Þu íkkhu ~Þk{¤k hu , ðkhe {ku íkezkt ÷xfkðku ;
çkkt Äku Lkki ík{ çku h¾kt hu , {khk r[¥kzkt Lku ÷÷[kðku . ík{u 0 2
{kðk ík{khe {w hrík hu , {khk yt íkh {kt ne Xu hkðku ;
çkú ñkLkt ËLkk ðk÷{k hu , fnkLkk ft Úk y{khk fnkðku . ík{u 0 3
ÃkË - 2
Sðwt Awt òuRLku Mk÷qýk {khk Au÷k;
Mk÷q ýk {khk Au ÷k, Mk÷q ýk {khk Au ÷k, Aku ht økLkk hu ÷k. Sðw t 0
y{Úke Lk hnu íkk ðu øk¤k hu , ½ze «kýSðLk ík{u Ãku nu ÷k;
{t rËh y{kYt ÃkhnÞw O hu , fnku Lku røkrhÄh ÚkÞk fu {. ½u ÷k. Mk÷q 0 1
çknw nu íku çkku ÷kðíkk hu , ík{u ðk÷{ ðu nu ÷k ðu nu ÷k;
Ãkkz y{khku LkÚke Ãkq Aíkk hu , fnku Lku fu Mkt øk Lku n fhu ÷k. Mk÷q 0 2
{khu ½u h ík{u {kðS hu , ykðe y÷ð fhku y÷çku ÷k;
çkú ñkLkt ËLkk ðnk÷{kt hu , ykðku ¼q Äh ht øk ¼hu ÷k. Mk÷q 0 3
ÃkË - 3
ðúsLkk SðLk ík{Ãkh ðkhe;
ík{ Ãkh ðkhe, nw t ík{Ãkh ðkhe, Aku nkh nòhe. ðú s0
{kðk ht øke÷w t íkkYt {ku r¤Þw t hu , {kt Þu Lkð÷ f÷t øke Mkkhe;
íku òu RLku {khk ðnk÷{kt hu , rLkíÞ Lku ý Xhu hu {khe. nw t ík0 1
{kt ýeøkh íkkhe {q hrík hu , {w Lku «ký Úkfe Au ÃÞkhe;
ynku rLkþ hk¾w t {khe ykt ¾{kt hu , ðkhe rLkr{»k Lk {u ÷w t LÞkhe. nw t ík0 2
íkku ze Mkki Mkt MkkhÚke hu , yu { ík{ Mkt øk feÄe Þkhe;
~Þk{ Aku økk¤k íkkhu WÃkhu , òÞ çkú ñkLkt Ë çkr÷nkhe. nw t ík0 3
ÃkË - 4
htrøk÷kLku YÃku hne Awt nwt íkku {kuneLku;
hne Aw t nw t íkku {ku neLku , hne Aw t nw t íkku {ku neLku , nku SðLk òu RLku . ht øke0
fnkLk fw t ðhLku fkhýu hu , W¼e LkÞýu fks¤ xku RLku ;
yu Mkt øk feÄe ykMkfe hu , nu ÷e fw ¤ {hòËk ¾ku RLku . hne0 1
fhe s{kzeþ fnkLkSLku , fksw Mkw t Ëh Ãkkf hMkku RLku ;
ÃkkRMk ÍkÍk «u {Úke hu , ð¤e Ëw Ä økkð÷ze Ëku neLku . hne0 2
Ãknu hkðeþ {khk «kýSðLkLku , {k¤k {ku íkezkt Lke «ku RLku ;
çkú ñkLkt ËLkk LkkÚkLku hu , hk¾w t ÷ku [rLkÞk{kt Xku RLku ; hne0 3
445 446
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
hkøk : Mkkunýe ÃkË - 1
¼÷k ðu MknòLkt Ëfku {U WÃkkMke, [hýf{¤fku rLkðkMke, ¼÷k0
{kík rÃkíkk çkt Äw MknòLkt Ë, MknòLkt Ë Mkw ¾hkþe. ¼÷k0 1
MknòLkt Ë {Lkku nh {w hrík, Lkð÷ LkkÚk yrðLkkþe. ¼÷k0 h
MknòLkt Ë rðLkk fw ý {u xu , fZý fk¤fe Vkt Mke. ¼÷k0 3
MknòLkt Ë {e÷u çkú ñkLkt Ë, fw ý ¼ú {u ðLk fkþe. ¼÷k0 4
ÃkË - h
¼÷k MknòLkt Ë ~Þk{ n{khk Lk hník Ãk¤ LÞkhk ¼÷k0
MknòLkt Ë rðLkk ¼ð®MkÄw , fw ý Wíkkhu Ãkkhk . ¼÷k0 1
MknòLkt Ë [hý rðLk {ku fw t , Mkçk søk ÷økík yMkkhk. ¼÷k0 h
MknòLkt Ë MkËk Mðu Mkk{] Úk yr¾÷ ¼w ðLk ykÄkhk. ¼÷k0 3
MknòLkt Ë {e÷u çkú ñkLkt Ë, «ký Lkð÷ r«Þ ÃÞkhk. ¼÷k0 4
ÃkË - 3
¼÷k MknòLkt Ë ~Þk{ Mkw nkøke, Þkíku {U yLkw hkøke. ¼÷k0
MknòLkt Ë ¼sLkMku {u hu , ¼ð¼xfýk Mkçk ¼køke. ¼÷k0 1
MknòLkt Ë ~Þk{ Mkw t Ëhfe, yf¤ ðkík yrík ykøke. ¼÷k0 h
MknòLkt Ë rðLkk ¼ð ¼xõík, fw ý økú ] ne fw ýk íÞkøke. ¼÷k0 3
çkú ñkLkt Ë MknòLkt Ë [hýu , ÷økLk {økLk nku Þ ÷køke ¼÷k0 4
ÃkË - 4
¼÷k MknòLkt Ë çkr÷nkhe, {ku Þ ÷økík Açke ÃÞkhe. ¼÷k0
r«Þ {w ¾ ðu ý Lku ý yrík íke¾u , yt çkw sfe yLkw Mkkhe. ¼÷k0 1
Mkw ¾ fku MkËLk {ËLk {n{ku rník, ðËLk f{¤ Ãkh ðkhe ¼÷k0 h
¼k÷ rðþk¤ økk÷ øk÷ þku r¼ík, [k÷ søkíkMku t LÞkhe. ¼÷k0 3
çkú ñkLkt Ë ðMku Wh yt íkh, MknòLkt Ë Mkw ¾fkhe. ¼÷k0 4
hkøk : hu¾íkk - ÃkË - 1
ykðLkk {u hu {Lkfu , {u h{ Mk÷w Lku ~Þk{ hu ;
Mk÷w Lku ~Þk{ hu , {U Mk{Yt íku hk Lkk{ hu . ykð0 xu f.
Ãknu he «eík ÷økkÞfu , Mkçk ykþ fhku {ík Ëq h;
Ëq h hnu Ëw :¾ nku ík nu , {U íkhík {Yt øke Íw h hu . {u h0 1
ËhËu ËeðkLke {U zku ÷w t {u hu ðú u nfk çkkZÞk hku øk;
hku økfe {khe heMk{U , {U òÞ Ãku Yt øke òu øk hu . {u h0 2
«eík{ zkÞko «u {fk, íkw t { òu h øk¤u çke[ Vt Ë;
Vt Ëfe {khe {U VYt , çk÷ òðík çkú ñkLkt Ë hu . {u h0 3
ÃkË - 2
ykðLkk {u hu ykþf, òLke ht øke÷u ðnk÷{u ;
ht øke÷u ðnk÷{u , {u hu rË÷fu {k’Mkw f {k÷{u . ykð0 xu f.
çkku ík hMke÷e çkku ÷Lke ÃÞkhu , yt ¾eÞkt íku he ÷k÷;
÷k÷ r«Þk íku hu fkhLku {U , ÷eLk Vfehe nk÷ hu òLke0 1
Ãku nu Yt fVLke «u {fe, ÷u ô n¬e Íku ÷e nkÚk;
nkÚk íku hu {u hk neÞhk, rLkþ rËLk zku ÷w t øke MkkÚk hu . òLke0 2
çkú ñkLkt Ëfe rðLkíke, Mkw Lk ÷esu Mkw t Ëh ~Þk{;
~Þk{ r«Þk íku he yt íkhu , {u hu hxLkk ykXw t ò{. òLke0 3
ÃkË - 3
~Þk{hu {u hu «kýfu , «eík{ ÃÞkhe íku hu çkku ÷Lke;
ÃÞkhe íku he çkku ÷Lke, rË÷[ku h y÷ki rff zku ÷Lke. ~Þk{0 xu f.
÷k÷ økw ÷kçke yt ¾eÞkt íku he, Au ÷ y÷ki rff [k÷;
[k÷ ÷¾e íku he ÷k÷sw t , {u hu Lku Lk ¼Þu ¾w þeyk÷ hu . «eík0 1
ðnk÷{ íku hu ðu Lk{U ¼Þk, r[¥k {u hk økw ÷íkkLk;
íkkLk íku hu rËËkhfe {u hu , Au ÷ Açke÷u fnkLk hu . «eík0 2
YÃk íku hk rË÷ ¼ªíkhu hxw t , hMkLkk íku hk Lkk{;
Lkk{ íku hu fw hçkkLk{U , çkú ñkLkt Ë fu ’ Mkw t Ëh ~Þk{ hu . «eík0 3
ÃkË - 4
ykÞfu çkMke yt íkh, {u hu Açke ÃÞkhu fnkLkfe;
Açke ÃÞkhu fnkLkfe, ÷øke hxLkk çkeLku ðkLkfe. ykÞ0 xu f.
447 448
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
{U ¼R yçk çkkðhe, {u hk {Lk Lkrn nkÚk;
nkÚk çku fkLke LkkÚkfu , {U íkku òôøke ðkfu MkkÚk hu . {u hu 0 1
fw t Lk ¼hu s¤ nu r÷Þkt , yçk fw t Lk fhu ½u h fk{;
fk{ fLki Þk ÷k÷fk, fw hçkkLk fYt ÄLk Äk{ hu . {u hu 0 2
çkú ñkLkt Ë fu ’ LkkÚkfk yçk, ¾q çk [Zâk {ku Þ ht øk;
ht øk íkßÞk Mkt Mkkhfk, ¼R Ëku Míke {u h{ Mkt øk hu . {u hu 0 3
hkøk : økhçke ÃkË - 1
Au÷k íkkYt Akuøk÷wt yrík MkkYt hu, òuE {kune hÌkwt {Lk {kYt hu. Au÷k0 xu.
Yzkt ÷xfkt fhku Aku ÷nuhe hu, çkktÄe Ãkk½ økw÷kçke ½uhe hu;
{khe Lkeh¾e ykt¾z÷e Xuhe. Au÷k0 1
òuRLku {kune Awt [tËLk ¾kuhu hu, íkkhe {qhrík ðMke Ëe÷ {kuhu hu;
feÄe ½kÞ÷ Vq÷kt fuhu íkkuhu. Au÷k0 2
fksw þku¼u Au ¼{h fkLkMkeÞkt hu, çknw ytíkh{U hMkçkrMkÞkhu;
çkúñkLktËLku ykðe Ëe÷ ðMkeÞk. Au÷k0 3
ÃkË - 2
ykðku ykðku ÷k÷S ÷xfk¤k hu, {kuíkezkLke Ãku’hkðwt nwt {k¤k hu. ykðku. xu.
fksw Vw÷zu íku Mkus çkeAkðwt hu, ykøku Ãkøk¼h W¼e økkðwt hu;
ykðku {trËh{kt ÃkÄhkðwt. ykðku. 1
ËwÄ ÃkkRþ økkðz÷e ËkuRLkuhu, {ktR Lkk¾eþ þkfh ÄkuRLku hu;
hk¾wt ykt¾z÷e{kt «kuRLku. ykðku. 2
¼kðu ykðkuLku htøkzkLkk ¼heÞkhu, nuíku «ký {khk ík{u nheÞk hu;
çkúñkLkLËLkk ðk’÷k zku÷heÞk. ykðku. 3
ÃkË - 3
hMke÷k ÷k÷S ht øk¼eLkk hu , ykðku Au ÷ fw t ðh Lkt ËSLkk hu . h. xu .
ík{Lku {¤ðkLku {Lk {kYt ÄkÏÞwt hu, ÷kufu su{ fÌkwt íku{ MkktÏÞwt hu;
òuðk fksu ykíkwh ÚkkÞAu yktÏÞwt. 2.1
rLkhÏÞk fks W¼e [Ze {uzu hu, {kYt {Lkzwt zku÷u ík{ fuzu hu;
nwt íkku {kune Awt Ãkk½z÷eLku Auzu. 2.2
Lkx Lkkøkh Au÷ LkkLkwzk hu, {kÚku Lkð÷ {kuíkezkLkk swzk hu;
çkúñkLktËLkk ðk÷k ÷køkku Yzk. 2.3
ÃkË - 4
fnkLkk íkkhk YÃkLke çkr÷nkhe hu, {Lkðhrík ÷ku¼kýe Au {khe hu. f. xu.
fkLku fwtz¤ Lkkiík{ hksu hu, Akuøkkt Lkð÷ f÷tøke Aksu hu;
ykðu Ëuð ºkeÞk òuðk fksu. f.1
Vw÷ økshk çkkswçktÄ Vkðu hu, Açke r[¥kzktLku ÷÷[kðu hu;
òuíkkt Lkuý ºkÃkík Lk Úkkðu. f.2
htøku ¾u÷kuAku Ãk÷ðx ðk¤e hu, ðkyku Aku {kuh÷eze YÃkk¤e hu;
çkúñkLktËLkk ðnk÷k ðLk{k¤e. f.3
hkøk : økhçke ÃkË - 1
ÄLÞ ÄLÞ {khe ykt ¾ze, LkehÏÞk ðú sÃkrík ðk’÷ku ;
{kÚku Mkw t Ëh {ku ¤eÞw t , yku Zâku Lkð÷ Ëw Mkk÷ku . ÄLÞ 0 1
¼k÷ rík÷f Mkku Þk{ýw t , ¼] fw xe YÃkk¤e;
÷ku [Lk íke¾kt ÷køkýkt , LkkMkk {h{k¤e. ÄLÞ 0 2
fw t z¤ szkW fkLk{kt , {fhkf] rík ¼khe;
íku òu RLku Vq ÷e Vhu , Mkhðu ðú sLkkrh. ÄLÞ0 3
fksw t økku h fÃkku ¤{kt , íke÷ ºkksw þku ¼u ;
økku fw ¤ðkMke økku ÃkLkkt , òu R òu R {Lk ÷ku ¼u . ÄLÞ 0 4
yÄh ÷k÷ þw ¼ Ëkt ík Au , Ëkz{ f¤e su ðk;
çkú ñkLkt ËLkk LkkÚkLku , nMke çkku ÕÞkLkku nu ðk. ÄLÞ 0 5
ÃkË - 2
yks {khu ykLkLË yt íkhu , søkSðLk òu RLku ;
{Lk{ku nLkLke {q híke, hk¾w t Lku ý{kt «ku RLku . yks0 1
½ku z÷kt Lke ðkt Mku ½w {Y, nkÚkezkLke nkÞw O ;
yMkðkhku y÷çku ÷Lke, òu R íkLk ÄLk ðkY. yks0 2
røkrhÄh øks yt çkkzeyu , [kÕÞk {Úkw hkLke þu he;
ðrLkíkk ÷u ðu ðkhýkt , Vw ÷z÷kt ðu he. yks0 3
449 450
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ðkòt çknw ík «fkhLkkt , Lkeþký Ãkxk¤kt ;
[{h Z¤u þeh ~Þk{Lku , ÷køku YÃkk¤kt . yks0 4
[ku ÃkËkh ô[u Mðhu , sÞ ðký Wå[khe;
çkú ñkLkt Ë Açke òu RLku , òÞ çk÷enkhe. yks0 5
ÃkË - 3
nrhðh çku þe nkÚkeyu , {kýeøkh, {k’÷u ;
[{h Z¤t íku ~Þk{¤ku , Aku økk¤ku [k÷u . n0 1
{Úkw hkt LkøkhLke {krLkLke, nu íku yíke nu hu ;
økku ¾ [zu øksøkk{Lke, Vw ÷z÷kt ðu hu . n0 2
z{he yçke÷ økw ÷k÷Lke, Wzu yrík ¼khe;
íku òu ðkLku ykðeÞk, çkú ñk rºkÃkw hkhe. n0 3
Zku ÷ ËËk{kt økzøkzu , ºkkt çkk¤w ðksu ;
fw çkw rØ {t rºk ft MkLkk, Ëu ¾eLku ËkÍu . n0 4
çkú ñkLkt ËLkk LkkÚkLke, yku Ãku yMkðkhe;
fku xef sLk ÃkkðLk ÚkÞkt , Lkeh¾e Lkh Lkkhe. n0 5
ÃkË - 4
þe fnw t þku ¼k yksLke, ðýo ÔÞk{kt Lkk’ðu ;
røkrhÄh øks yt çkkzeyu , {÷Ãkt íkk ykðu . þe0 1
Ãkk½ WÃkh þeh Ãku [Lke, þku ¼k yíke Mkkhe;
ysçk Ëw Mkk÷ku yku Zeyku , ðú shks rðnkhe. þe0 2
ni zk WÃkh nªz¤u , {ku íkezkLke {k¤k;
{Úkw hkt fu he þu heyu , ÷køku YÃkk¤k. þe0 3
fÞw O rLkft ËLk ft MkLkw t , rLks sLk Mkw ¾ ykÃÞw t ;
Ëu ðfe ðMkw Ëu ðLkw t , ¼ðçkt ÄLk fkÃÞw t . þe0 4
òu øke síke s÷u çk÷u , MkffkËef [k÷u ;
çkú ñkLkt Ë ÃkkðLk fÞkO , ÷ku [Lk LkLË÷k÷u . þe0 5
hk„ : …hs …Ë - 1
{ku ÷ezk{kt {ku ne hu , Au ÷kS™k {ku ÷ezk{kt {ku ne. xu f.
h‚ef ‚÷w ýk™w t {ku ÷ezw t ht „e÷w t , ™eh¾Œkt Œ] ó ™ nku R hu . Au 0 1
™ki Œ{ ht „ [zâku {khk {™{kt , s„™k Sð™™u òu R hu . Au 0 2
~Þk{¤eÞk ‚t „ òŒkt hu ‚s™e, fw ý hu hk¾u {w t ™u Xku R hu . Au 0 3
ƒú ñk™t Ë™k ðk÷k™e {q ŠŒ, hk¾w t ykt ¾z÷e{kt «ku R hu . Au 0 4
…Ë - 2
Aku „÷eÞu r[¥k [ku Þw O hu , ~Þk{¤eÞk™u Aku „÷eÞu r[¥k [ku Þw O . xu f.
Au ÷ Aƒe÷k™w t ™ð÷ Aku „÷eÞw t , {ku Œezu Úke {ku Þw O hu . ~Þk{0 1
…k½ ƒkt Äe þeh ysƒ y÷ki rff, fkòw ‚ku ™u he fku Þw O hu . ~Þk{0 2
yrÄf yrÄf{kt R ™ki Œ{ WXu , Vw ÷zkt ™k nkh™e Vku Þw O hu . ~Þk{0 3
ƒú ñk™t Ë™k ™kÚk™e fu zu , Ëe÷zw t hnu Au nkÞw O Ëku Þw O hu . ~Þk{0 4
…Ë - 3
÷k„e ™u ý fxkhe hu , fk™w zk™e ÷k„e ™u ý fxkhe.
s{w ™k™u {kh„ …kýe÷u òŒkt , ½kÞ÷ fhe r„rhÄkhe hu . fk™w 0 1
òu h ™sh ¼h ‚L{w ¾ òu R™u , {™{kt y[k™f {khe hu . fk™w 0 2
fku rxf ði Ë {Úke {Úke nkÞko , fku R™e ™ ÷k„u fkhe hu . fk™w 0 3
ƒú ñk™t Ë fnu …hðþ ÚkR Aw t , Œ™zkt ™e ‚w hŒ rð‚khe hu . fk™w 0 4
…Ë - 4
ykt ¾z÷e™e yýeÞU , ðU æÞkt ðk÷u ykt ¾z÷e™e yýeÞU . xu f.
™xðh ÷k÷ ht „e÷k™kt ™u ýkt , ƒký ‚he¾kt „ýeÞU . ðU æÞkt 0 1
¼ªŒh ½kð ÷k„ku yŒe ¼khe, hkŒ rËð‚ fýfýeÞU . ðU æÞkt 0 2
ËhËe™e ðkŒw t Œu ËhËezkt òýu , ƒu ËhËe™u þw t ¼ýeÞU . ðU æÞkt 0 3
ƒú ñk™t Ë fnu yu ýe …u hu ðU æÞkt , {ýe™u ¼u Ëu su { {ýeÞU . ðU æÞkt 0 4
hkøk : Ãkhs ÃkË - 1
yks økEíke nw t s{w LkkLkkt Ãkkýe, {kÚku nu ÷ WÃkkze hu ;
yku ®[íku ykðeLku {khu ðk÷ezu , {ku nLk ðu ý ðòze hu .
Mkkt ¼¤íkk{kt {khe þw Ø çkw Ø ðeMkhe, Ëe÷{kt ÚkR Aw t ËeðkLke hu ;
yt íkh ÷køke {khu «u {Lke fxkhe, fu { fhe hk¾w t AkLke hu . 2
451 452
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
½kÞ÷ ÚkRLku nw t Z¤e Ähýe Ãkh, WXw t íkku Þ Lk WXkÞ hu ;
fnkLk fw t ðhLku {¤ðkLku fksu , {Lk {khw t yf¤kÞ hu . 3
Ãkhðþ ÚkRLku Ãkzâw t Au {kYt íkLkzw t , {Lkzw t zøk Lk [k÷u hu ;
{t ºk ¼ýe Lkk¾e {Lku {ku nLke, çkú ñkLkt ËLku ðnk÷u hu . 4
ÃkË - 2
s{w Lkkt íkehu sËw Ãkíke W¼ku , Mkw t Ëh Au ÷ Aku økk¤ku hu ;
ðú sLkkheLkkt {Lkzkt ÷u ðk, ÷xfkt fhu ÷xfk¤ku hu . 1
ykt ¾ze Lkki ¥k{ yýeÞk¤e, ¼k÷ rík÷f Açke ¼khe hu ;
ðú sSðLkLkw t {w ¾zw t òu íkkt , MkhðMk Lkkt ¾w t ðkhe hu . 2
Ãkk½z÷e Ãku [k¤e hu çkkt Äe, hMkef ÃkeÞu Lkð ht øke hu ;
híkLk szu ÷e ÷xfe hne Au , fksw Lkð÷ f÷t øke hu . 3
Mkk{ku {éÞku {Lku ~Þk{ Mk÷w ýku , Mkw t Ëh ðú sLke þu he hu ;
çkú ñkLkt ËLkk LkkÚkLke {q Šík, ykðeLku yt íkh Xu he hu . 4
ÃkË- 3
ðLk{kt ne hu {ku h÷ze ðkøke, ¼ýf Ãkze {khu fkLku hu ;
÷xfk¤u hu {Lku ðþ fhe ÷eÄe, íke¾e íke¾e íkkLku hu . 1
ðkt Mk÷ze hu Ãkze {khu ðkt Mku , ðu hýLku fku R ðkhku hu ;
{ku ze hu ðu ’÷e {ku h÷ze yk, ÷u þu «ký y{khku hu . 2
LkkË ¼u ¤e hu LkxðhLke {q Šík, ni zk{kt Ëu ¾kÞ hu ;
su òu RLku ½hzkt Lkku hu Ät Äku , Íu h Mkhe¾ku {Lku ÚkkÞ hu . 3
fk{ýeÞw t hu {ku h÷e{kt fkt R feÄw t , r[¥kzw t ÷eÄw t {kYt [ku he hu ;
çkú ñkLkt ËLkk LkkÚkLke hu ðt þe, LkkÏÞw t fk¤s {kYt fku he hu . 4
ÃkË - 4
þu hzeÞu hu {Lku Mkk{ku hu {¤eÞku , ðk÷ezku fw t srðnkhe hu ;
ysçk Ëw Mkk÷ku yku Ze hu ÷eÄku , yt økh¾e Vw ÷õÞkhe hu . 1
çku þ y÷ki fef ÷eÄw t hu çkkt Äe, {ku ¤ezw t {h{k¤u hu ;
÷xfk¤u {Lkzw t ÷÷[kÔÞw t , ykt ¾z÷eLku [k¤u hu . 2
øku hkt ÷ku [Lk ht øk økw ÷kçke, nu íkk¤kt òýu nMkíkkt hu ;
íku òu RLku {khkt Ãký Lku ýkt , Au xu Ãk¤ LkÚke ¾Mkíkkt hu . 3
¼eLku ðkLk ht øke÷u ¼q Ähu , ykze Lkshu nu he hu ;
çkú ñkLkt ËLkk ðMke Wh yt íkh, {q hrík Lkxðh fu he hu . 4
hkøk økhçke ÃkË - 1
{kLkku nXe÷k fw t ðh Lkt ËLkk hu , {khu {kÚku Au s¤zkLke nu ÷ hu . {kLkku 0
ðk÷k Ëw hesLk Ëu ¾u Au ÷kU fzkt hu , ½ku éÞkt Xk÷e [zkðþu yk¤ hu . {kLkku 0
yk ðkxu hku fku {kt {Lku rðê÷k hu , Ëu þu Ëu þu MkkMkw ze {Lku økk¤ hu . {kLkku 0
¼kh ÷køku Au {kÚku ¼q Ähk hu , ¾ku xe ÚkRyu Ai Þu ½hzkLkw t fk{ hu . {kLkku 0
òu h sýkðku þeË òËðk hu , LkÚke ÷eÄe ðU [kíke Lkk¾e Ëk{ hu . {kLkku 0
n÷fkt ðu ý Lk fkZeyu hu , hneyu Mk{S Ãkku íkkfu he heík hu . {kLkku 0
ðLk{kt hku fku Aku Ãkh ðrLkíkk hu , ík{u Úkkþku yu {kt Úke VSík hu . {kLkku 0
{khøk {u ÷eLku hnku Lku ðu øk¤k hu , þeË y{Lku fhku Aku nu hkLk hu . {kLkku 0
çkú ñkLkt ËLkk Mðk{e ~Þk{¤k hu , fu zku {u ÷ku Lku yk÷eøkkhk fnkLk hu . {kLkku 0
ÃkË - 2
{u ÷ku Lku {khøk {kðS hu , {khu ÷køku Au {nezkLkku ¼kh hu . {u 0
ðnk÷k fu zu fu zu ykðku þeË fkLkS hu , þw t Mk{SLku hku fku Aku ðkx hu . {u 0
Lkðhk rLkþ rËLk LkkÚkS hu , ykðe ½u hku Aku s{w LkkLku ½kx hu . {u 0
y{u {neÞkhkt hkð÷kt hu , ð¤e hneyu hkò fu hu ðkMk hu . {u 0
heMk sýkðku Aku ykt ¾{kt hu , þkLkw t Ëký {køkku Aku y{ ÃkkMk hu . {u 0
ykðe çkkÍku {kt ík{u yku Zýu hu , òþu hks Ëhçkkh{kt ðkík hu . {u 0
{ku xkt {ku xkt ðu ý Lk çkku ÷eÞu hu , y{u òýe ík{khe òík hu . {u 0
ËkýLku Lkk{u Lkk’Ãkw t Ëku fzku hu , Lknª Ãkkô {nezw t Lkðxkt f hu . {u 0
çkú ñkLkt ËLkk Mðk{e ðkx{kt hu , y{Lku hku fe W¼k Aku þu ðkt f hu . {u 0
ÃkË - 3
ykðku Lku Mkw t Ëh ~Þk{¤k hu , ðnk÷k fnu ðe Au fkt R yu f ðkík hu . yk0
ðnk÷k ðkhu ðkhu òu ô Aw t nw t ðkxze hu , ðkhe Mku s çkeAkR ík{fks hu . yk0
ík{Úke çkkt Äe Au «eíkze hu , {U íkku {u ÷e Mkt Mkkhezkt Lke ÷ks hu . yk0
½hLkk Mkki fnu Au ½u ÷ze hu , {khu ík{ Mkt økkÚku ÷køke íkkLk hu . yk0
{¤ðk ík{Lku {kðS hu , {w Lku fku z ½ýk Au fnkLk hu . yk0
453 454
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
Lku ýkt nh¾u Au rLkíÞ rLkh¾ðk hu , nh¾u yk®÷økLk fksu yt øk hu . yk0
{t rËh ÃkÄkhku Lku {÷Ãkíkk hu , ðkhe Au ÷ Açke÷k Lkð ht øk hu . yk0
íkkÃk Lkeðkhku {khk íkLkLkk hu , ðnk÷k {LkzkLke Ãkw hku ykðe ykþ hu . yk0
çkú ñkLkt ËLke yu Au rðLkrík hu , r«Þk «eík fheLku hk¾ku ÃkkMk hu . yk0
ÃkË - 4
fku ze÷k fw t ðh fkLkS hu , {khu ík{ Mkt øk ÷køke «eík hu . fku 0
ðnkt ÷k òu RLku ík{Lku òËðk hu , {khkt þeík¤ ÚkkÞ Au Lku ý hu . fku 0
Lkxðh Mkw t Ëh LkkÚkS hu , íkw sÚke hxLkk ÷køke ËeLk hu ý hu . fku 0
Vw ÷e VYt Aw t íkkhk fu V{kt hu , nw t íkku ¼q ÷e Aw t íkLkzkLkw t ¼kLk hu . fku 0
½u he {w ¾ ðkyku Aku {ku h÷e hu , íku ýu Mkw ýíkkt ÚkR nw t økw ÷íkkLk hu . fku 0
ðkhu ðkhu nu hku Aku nu ík{kt hu , ¼eLku ðkLku [ku hku Aku {kYt r[¥k hu . fku 0
{Lk{kt ðMke íkkhe {q Šík hu , {khu Ãkq hý ÷køke Au «eík hu . fku 0
þku ¼ku Aku økku ÃkesLk MkkÚk{kt hu , nkÚku ÷xfkt fhíkk Lkt Ë÷k÷ hu . fku 0
çkú ñkLkt Ë òÞu rLkíÞ ðkhýu hu , íkkYt rLkh¾e ðËLk ÚkR LÞk÷ hu . fku 0
hkøk økhçke ÃkË - 1
«eík{S ðu ÷k ÃkÄkhku hu , ðkx sw ðu Au ðú sLkkhe;
íkLkzkLkk íkkÃk rLkðkhku hu , ðkx sw ðu Au ðú sLkkhe. xu f.
ík{ rðLkk ðú s Mkw Lkw t ÷køku hu , ðkx0 ¼q Äh Ëu ¾e Ëw :¾ ¼køku hu . ðkx0 1
ykðku Mkw t Ëh ~Þk{ Mkku nkøke hu , ðkx0 þw t çku Xk ÚkR íÞkøke hu . ðkx0 2
yk¤Mk {u ÷eLku ykðku hu , ðkx0 þw t Au xu hR ÷÷[kðku hu . ðkx0 3
SðLk ík{u {Úkw hkt sRLku hu , ðkx0 hÌkk LkkÚk Lk{u hk ÚkRLku hu , ðkx0 4
ykðku yhS ytíkh Äkhe hu. ðkx0 òuÞu çkúñkLktË çkr÷nkhe hu. ðkx0 5
ÃkË - 2
{ku nLk {Úkw hkt Lkk ðkMke hu , ðú s{kt ykðku ðk÷{S;
nðu {u ÷ku fw çò ËkMke hu , ðú s{kt ykðku ðk÷{S. xu f.
ík{u Ãku ’÷e «erík feÄe hu , ðú 0 ðk’÷k ð¤íke ¾çkh Lk ÷eÄe hu . ðú 0 1
íkLk ÃkhÚke ®[íkk xk¤ku hu , ðú 0 ¼q q ÄhS Mkk{w t çkk¤ku hu . ðú 0 2
ðk’÷k Ai Þu ËkMk ík{khkt hu , ðú 0 ykðe Ãkq hku fku z y{khk hu . ðú 0 3
ðkhe økw ýðt íkk røkrhÄkhe hu , ðú 0 ykðku yðøkw ýeÞk rðMkkhe hu . ðú 0 4
çkú ñkLkt ËLke yhS Mkw ýeLku hu , ðú 0 fkt R fw çò ÃkkMku ¼ýeLku hu . ðú 0 5
ÃkË - 3
{Úkw hkt Lkk ðkMke {kðu hu , «eík{ ykðku Ãkkík¤eÞk;
y{u Lkku íkk òÛÞk ykðk hu , «eík{ ykðku Ãkkík¤eÞk. xu f.
çk¤ðt ík fw çòLkk çku ÷e hu . «e0 {ku nLkS yk¤Mk {u ÷e hu . «e0 1
ík{ MkkÚku «erík çkkt Äe hu . «e0 ðú nzkt Lke ðu ÷e ðkÄe hu . «e0 2
yu f÷zkt fu { fhe hneyu hu , «e0 Ëw :¾ fu Lku ykøku fneyu hu . «e0 3
yt íkh økíkLke òýku Aku hu . «e0 Au xu hne r[¥k íkkýku Aku hu . «e0 4
çkú ñkLkt Ë fnu sw øk÷ ÚkRLku hu . «e0 fw çòLku Mkt øk ÷i Lku hu . «e0 5
ÃkË - 4
rLkh{ku rnzk ~Þk{ n{khk hu , ¼q Äh fu ýu ¼h{kÔÞk;
zku ÷heÞk Lkt ËËw ÷khk hu , ¼q Äh fu ýu ¼h{kÔÞk. xu f.
fu Lkkt ík{u fkhs MkkÞko hu , ¼q 0 ðú sðkMkeLku rðMkkÞkO hu . ¼q 0 1
fw çò{kt {Lk ÷ku ¼kýw t hu , ¼q 0 nðu Xef szâw t Xu fkýw t hu . ¼q 0 2
ðk÷k Mkh¾u Mkh¾w {¤eÞw t hu . ¼q 0 þeË r[¥k [zu økku f¤eÞw t hu . ¼q 0 3
LkxðhS ¼q hfe Lkk¾e hu . ¼q 0 {t Ëeh{kt ÷eÄk hk¾e hu . ¼q 0 4
çkú ñkLkt ËLkk LkkÚk ÃkÄkhku hu . ¼q 0 òýeþw t Ãkkz ík{khku hu . ¼q 0 5
hkøk : økhçke ÃkË - 1
[k÷ku MkiÞku òÞu s{wLkkt fktXzu hu, ¾ktíke÷uLku {ktzâku MkwtËh ¾u÷ hu;
{ku nLkLku òu ðkLku òÞu {÷Ãkíkkt hu , Ãkkýezkt Lke {kÚku ÷i Lku nu ÷ hu . [k÷ku .
çkksw Lku fksw t hu çkkt Þu çkkÄeÞk hu , nez÷íkku Lku Ãku Þku o ni zu nkh hu ;
nMkeLku fhu Au ÷xfkt nkÚkLkkt hu , ÷xfk¤ku Lkt ËLkku fw {kh hu . [k÷ku .
Au ÷kLkkt {ku íkezkt fu hkt Aku øk÷kt hu , ÃÞkhe íku ht øke÷e Yzku Ãkkøk hu ;
{eXeLku ðòzu fkLkku {ku h÷e hu , Mkw ýeLku ÃkeÞk÷u zku ÷u Lkkøk hu . [k÷ku .
hMkLke òýu hu Mkðu o heíkze hu , ðk÷ku {khku [íkw h Mkw òý hu ;
çkú ñkLkt Ë òÞ hu yu Lku ðkhýu hu , ðú sLke LkkheLkku SðLk «ký hu . [k÷ku .
455 456
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
ÃkË 2
{h{k¤kS ykðku {khk {ku ’÷{kt hu , Ãkkík¤eÞk ht øke÷k {khk «ký hu ;
ykðeLku þku ¼kðku {khku yku hzku hu , Au ÷ Açke÷k [íkw h Mkw òý hu . {h.
r[¥kzk{kt ¾q íÞw t Au íkkYt Aku øk÷w t hu , YSLku f÷t øke ¾q çkeËkh hu ;
Mkku Lku he fku Þw O hu {ku Þw O {ku íkeÞu hu , {ku ¤ezw t Ëu ¾eLku ðkÄu ÃÞkhhu . {h.
{Lkzk{kt «kuðkýe íkkhe {whíke hu, nkÚk Lk ÷køku ½hzkt fuYt fk{ hu;
nMkeLku çkku ÷kðku {w Lku nu ík{kt hu , ~Þk{r¤Þk ht øke÷k {khk ~Þk{ hu . {h.
fkLkfw t ðh ht øk ¼eLkk íkkhu fkhýu hu , ÷ku f íkýe {u ÷e {U Mkðu o ÷ks hu ;
çkú ñkLkt ËLkk LkkÚk ÃkÄkhku Mku sze hu , hrMkf Mk÷w ýk Aku øk÷k ðú shks hu . {h.
ÃkË - 3
s{w Lkk{kt Íe÷u hu Mkw t Ëh ~Þk{¤ku hu , Mkðu o økku ðk¤ezkLku MkkÚk hu ;
Aku éÞw t Lku WAk¤u ðk÷ku LkehLke hu , ne÷ku ÷kðu s÷{kt çku W nkÚk hu . s0
ykMkÃkkMk Mk¾k fu he {t z¤e hu , øku hu Lku {Äw hu Mðhu økkÞ hu ;
nu ÷z÷e WÃkkze [k÷ku ÃkkýeÞu hu , hMkeÞku òu ðkLku òËð hkÞ hu . s0
Ëu ¾t íkk Ëu ¾t íkk {khu zq çkfe hu , Mk¾k Mkhðu Íe÷u [khu fku h hu ;
Íeýe Íeýe çkwtË Ãkzu Au {u½Lke hu, {kunLkLku òuR Lkk[u çkku÷u {kuh hu. s0
s¤Lke ÷e÷k hu Au ÷k fkLkLke hu , su ýu ËeXe íku Lkkt {ku xkt ¼køÞ hu ;
þku ¼k Yze çkú ñkLkt ËLkk ~Þk{Lke hu , hkík ËeðMk ni zk{kt hkÏÞk ÷køk hu . s0
ÃkË - 4
fku ze÷ku Íe÷u hu Au ÷ku fkLkS hu , Lkeh{¤ Yzkt s{w Lkkfu hkt Lkeh hu ;
rLk{o¤ ¾u÷u ÃkkMk Mk¾kLke {tz¤e hu, rLk{o¤ Lkuýu nuhu Au çk¤ðeh hu. fku0
fkt Xu Lku W¼e hu ðú sLke fk{Lke hu , økkðu Au {Äw hu MkkËu økeík hu ;
nkÚku Lku WAk¤u Ãkkýe nu ík{kt hu , «u {e sLkLku ðkÄu òu R òu R «eík hu . fku 0
$ÿkrËf òu ðkLku fksu ykðeÞk hu , AkR hÌkkt ykfkþu rð{kLk hu ;
WíMkkn fheLku økkðu yÃkAhk hu, þtfh òuðk ykÔÞk {u÷eLku æÞkLk hu. fku0
þku ¼u Au økku Xezk fu hk MkkÚk{kt hu , íkkhkLkk {t z¤{kt òýw t [t Ë hu ;
s¤Lke ÷e÷k òu RLku òËðhkÞLke hu , çkr÷nkhe òÞ Au çkú ñkLkt Ë hu . fku 0
hkøk : økhçke ÃkË - 1
LkkLkfzk hu LkkLkfzk ík{u Lkt Ëfw {kh, ykðku íku Vu ÷ Lk feSyu Lkk0 1
{kt hku fku hu {kt hku fku ðLk{kt ÃkhLkkh, ÃkkRyu íku økku hMk ÃkeSyu . Lkk02
ík{u ÚkÞk Aku hu ík{u ÚkÞk Aku {ku nLk {u ðkh, y{u ík{Úke çknw çkeSyu . Lkk0 3
{kÚku ÷køku Au {kÚku ÷køku {i zkLkku ¼kh, fu { fhe W¼k heSyu . Lkk0 4
çkú ñkLkt ËLkk hu çkú ñkLkt ËLkk ðnk÷k ÷køku Au ðkh, heík {køkku íku ÷eSyu . Lkk0 5
ÃkË - 2
Mknw òýu hu Mknw òýu ðnk÷k íkkhe ðkík, [kuhe Au íkkhk r[¥k{kt. Mk0 1
ËeMku Au hu ËeMku Au Ëe÷zk{kt ½kík, çknkh çkku ÷kðku Aku «eík{kt . Mk0 2
Lkð fheyu hu Lkð fheyu ykðze WíkÃkkík, {¤u Lknª ÷k¼ VSík{kt . Mk0 3
nw t òýw t hu nw t òýw t òËð íkkhe òík, hnu su Ãkku íkkLke heík{kt . Mk0 4
çkúñkLktËLkk hu çkúñkLktËLkk ðnk÷k Ëe Lku hkík. ½u÷e VYt íkkhk økeík{kt. Mk0 5
ÃkË - 3
Lknª ykÃkw t hu Lknª ykÃkw t {nezkLkw t Ëký, Mk{SLku ðu ý ô[kheLku . Lk0 1
Lkð fheyu hu Lkð fheyu ni Þk òu h n÷kt ý, rðLkíkze Wh Äkheyu . Lk0 2
LkÚke ÷eÄe hu LkÚke ÷eÄe {w sLku ðu [ký, {u ýkt Ëu E Lkð {kheyu . Lk0 3
ík{u ykðze hu ík{u ykðze þeË hk¾ku Aku íkký, òR økkufw¤ økkÞku [kheyu. Lk0 4
çkúñkLktËLkk hu çkúñkLktËLkk ðnk÷k [íkwh Mkwòý, ðkík ÓËu rð[kheyu. Lk0 5
ÃkË - 4
Au xu hu su hu Au xu hu su {nezkLkk [ku h, Ëký òu hkyu Lknª szu . Au 0 1
òýw t Aw t hu òýw t Aw t òËð íkkYt òu h, íkw t {ku xku íku y{ ðzu . Au 0 2
Lkð [zeyu hu Lkð [zeyu ÃkhLkkheLku Lkku h, þw t òýu þw t rLkðzu . Au 0 3
Vkxu Au Vkxu Au Mkk÷w zkLke fku h, yu {kt íkkYt Lknª W½zu . Au 0 4
çkú ñkLkt ËLkk hu çkú ñkLkt ËLkk ðnk÷k LkVx LkXku h, çkkÍeþ {kt {neLku ½zu . Au 0 5
ÃkË - 5
íkkhu þwt Au hu íkkhu þwt Au {kunLk {Lk{ktÞ,çkks {kt {neLke økku¤eyu. íkk0 1
yu ðkíku hu yu ðkíku fku RLkw t ½h òÞ, ðLk{kt Ãkøku hkt Lk ¾ku ¤kyu . íkk0 2
457 458
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
íkwt íkku Lkðhku hu íkwt íkku Lkðhku ðLk{kt {kuh÷e ðkÞ, [ZkÔÞkt íku [fzku¤eu. íkk0 3
þkLku yku÷u hu þkLku yku÷u ynªíkkt ¾kuxe ÚkkÞ, LktËLke økkÞku xku¤eyu. íkk0 4
çkúñkLktËLkk hu çkúñkLktËLkk ðnk÷k yk þe çk÷kÞ, Ëkze Ëkze Lkð hku¤eyu. íkk0 5
ÃkË - 6
íkkhku Ãkeíkk hu íkkhku Ãkeíkk Au Lkt Ë ykneh, íkw t íku hkò õÞkt ÞLkku . íkk0 1
þkLku yku ÷u hu þkLku yku ÷u Vkzu Au [eh, {{o nw t Mk{Íe {kt ÞLkku . íkk0 2
¾kÄe ÍktÍe hu ¾kÄe ÍkÍe økkufw¤{kt ¾eh, yu ÃkhíkkÃk íkku yktÞLkku. íkk0 3
ÚkR çku Xku hu ÚkR çku Xku fkh{ku y{eh, ðkíku {ku xku ËeMku Lkkt ÞLkku . íkk0 4
çkú ñkLkt ËLkk hu çkú ñkLkt ËLkk ðk÷k s{w Lkk Lku íkeh, A¤ fu { hnu þu Akt ÞLkku . íkk0 5
ÃkË - 7
Akuhk LktËLkk hu Akuhk LktËLkk íkkhu Lknª ÷ks, ðý Mk{su íkwt çkktÍ {kt. Aku0 1
LkÚke ykÔÞw t hu LkÚke ykÔÞw t íkkhu ½u h hks, {neLke {xw fe ¼kt s {kt . Aku 0 2
Mkðu o íkkhu hu Mkðu o íkkhu ðZðkLkku Mkks, íkíkÃkh Aku yu fks {kt . Aku 0 3
òýu çkku÷u hu òýu çkku÷u {nkhkòÄehks, økkÞku [kheLku økks {kt. Aku0 4
çkúñkLktËLkk hu çkúñkLktËLkk ðk÷k ðZðk fks, ykðe Awt ÍkÍe ËkÍ {kt. Aku01
ÃkË - 8
íkw t Lku fki Aw t hu íkw Lku fki Aw t fw zk çkku ÷k fkLk, ykzku W¼ku þeË ðkx{kt . íkw t 0 1
y{Lku feÄkt hu y{Lku feÄkt ðLk{kt nu hkLk, s¤ s{w Lkkt Lkk ½kx{kt . íkw t 0 2
ËeMku Au hu ËeMku Au {Lk{kt Mku íkkLk, árü Au {rnLkk {kx{kt . íkw t 0 3
fku ý fu ’þu hu fku ý fu ’þu íkw sLku ¼økðkLk, Lkðhku Vhíkku ÷kx{kt . íkw t 0 4
çkúñkLktËLkk hu çkúñkLktËLkk ðk÷k {kuh÷eLkk íkkLk, Úkfeík ¼R íkkhk ½kx{kt. íkwt0 5
ÃkË - 9
ðk÷k ÷køkku hu ðk÷k ÷køkku Aku økk¤k Au ÷, «eík{ SðLk «ký Aku . ðk.
ykðe ð¤økku hu ykðe ð¤økku çk¤eÞk {khe çku ÷, ¾kðt Lk Mkw ¾Lke ¾ký Aku . ðk.
YÃkk¤k hu YÃkk¤k hMkeÞk ht økhu ÷, ykt ¾z÷eLkk ¼ký Aku . ðk.
nwtíkku ykðeþ hu nwtíkku ykðeþ økehÄkhe íkkhe øku÷, {khe Mkusz÷eLke Mkwðký Aku. ðk.
çkúñkLktËLkk hu çkúñkLktËLkk ðk÷k y÷çku÷, søkÃkrík ytíkh òý Aku. ðk.
hkøk : økhçke ÃkË - 1
Mkk[w t çkku ÷ku ~Þk{ Mk÷w ýk, fku ý ík{Lku ðk’÷e ðkhe;
ðýíku zÞk íku Lku {t ËeheÞu , òyku Aku [k÷e ðkhe. 1
Mk{ Au ík{Lku fu ’òu Mkk[w t , y{Úke { zhòu ðkhe;
ÃkAe ík{khk {Lk{kt ykðu , íku { òu RLku fhòu ðkhe. 2
y{u ík{khe yxf¤ feÄe, {Lk çkesu {kLÞw t ðkhe;
neÞu nku Þ íku nku Xu ykðu , fu { fhe hnu AkLkw t ðkhe. 3
y{u ík{khu fu zu VheÞu , íku {Lk{kt Lkkýku ðkhe;
íku Lku ½u h sR {ne ð÷ku íkkt , Lku íkhzw t íkkýku ðkhe. 4
íku Lku ík{u ík{khu yu Úke, «eíkz÷e çkkt Äe ðkhe;
fku R Ãku hLke ykðe yu ýu , fk{f¤k MkkÄe ðkhe. 5
fku ý òýu yu su þkt íkÃk feÄkt , su ík{Lku ¼kðe ðkhe;
yu Lku MkkÚku òu h çkt Äkýe, «eíkz÷e ykðe ðkhe. 6
Mkki Mki Þh{kt n¤íkk {¤íkk, hMkeÞkS hnku Aku ðkhe;
ôze ðkíkku yt íkhøkíkLke, òR íku Lku fnku Aku ðkhe. 7
nhíkkt Vhíkkt íku Lkk ½hLke, hk¾ku Aku h¾ðk¤e ðkhe;
çkú ñkLkt Ë fnu òu z çkLke Au , Yze YÃkk¤e ðkhe. 8
ÃkË - 2
ykð Mk¾e yu fkt íku fnw t , íkw t Lku ðk÷kLke ðkíkw çku Lke;
Ãkzku þýMkw t «eík fhe, íku LkÚke ¾{kíkw t çku Lke. 1
Ëkze yu Lkk {t ËeheÞk{kt , yýíku zâku ykðu çku Lke;
yu Lkw t {w ¾zw t ¼k¤e ¼k¤e, íkk¤e Ëu R økkðu çku Lke. 2
su ðu íku ðu {Lk Lkð {kLku , ht øk Lkð÷u hk[u çku Lke;
yu Lku ykøku ykt xe {u ÷e, Lk[ðu íkku Lkk[u çku Lke. 3
çkeòLkkt íkku {u ðk {eMkhe, {eXkt Lkð ÷køku çku Lke;
yu Lku ykøku yku þeÞk¤k ÚkR, {ne {kt ¾ý {køku çku Lke. 4
fE Ãku hLkkt fkLk fw t ðhLku , fk{ýeÞkt feÄkt çku Lke;
yu ykøku íkku yu { ðhíku , òýu ðU [kíkk ÷eÄk çku Lke. 5
459 460
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
yu Lkk ½hLke Mkhðu r[Líkk, WÃkkze {kÚku çku Lke;
çkeòt þw t íkku W÷k ðhíku , Mkw Äk yu MkkÚku çku Lke. 6
yu Lku ykøku zhíkkt zhíkkt , Aku økk¤ku [k÷u çku Lke;
yu Lku ½u h yu fkt íku sRLku , {Lkøk{íkw t {k’÷u çku Lke. 7
ðk÷ku S yu Lku {Lk ðMkeÞk, yu Lku yu ÃÞkhe çku Lke;
çkú ñkLkt ËLkku ðk÷ku ðþ feÄk, ÄLÞ íku ðú sLkkhe çku Lke. 8
ÃkË - 3
[k÷ Mk¾e Mkkt ¼¤ðk sRyu , çkt Mke ðk÷kLke nu ÷e;
{Äw hu Mkw h {Lk «ký nhu Au , LkLË÷k÷kLke nu ÷e. 1
[k÷ yLkw Ãk{ yu Lke {kYt , [e¥kzw t [ku hu Au nu ÷e;
÷xfk¤kLkkt ÷xfkt {kt neÚke, fk¤s fku hu Au nu ÷e. 2
økku ðk¤k Mkt øk hkíkku {kíkku , ht økzkLkku ¼eLkku nu ÷e;
nw t òu RLku økw ÷íkkLk ÚkR {w ¾, {hf÷zku yu Lkku nu ÷e. 3
{w ¾zkt Lku {hf÷zu {kYt , {Lkzw t ÷ku ¼kýw t nu ÷e;
çku Xkt Mkw íkkt yu rðLkk çkesw t , fkt R Lkð òýw t nu ÷e 4
ykt ÏÞw t Lku W÷k¤u ðú sðrLkíkkLku , ðþ feÄe nu ÷e;
«u { yÄh hMk ÃkkRLku òýu , ðU [kíke ÷eÄe nu ÷e. 5
[k÷ [k÷ þw t çku Mke hne Aku , s÷ËeÚke sRyu nu ÷e;
{ku nLkSLke {q híke Lkeh¾e, yrík Mkw ¾eÞkt ÚkRyu nu ÷e. 6
þw t fnw t þku ¼k Mkw t Úký÷eLke, fu zu ft Ëku hku nu ÷e;
÷k÷ fMkw t çke VU xk WÃkh, Vw ÷zkt Lkku íkku hku nu ÷e. 7
[Mkfku ÷køÞku ~Þk{¤eÞkÚke, Mkw t Ëh MkðkËu nu ÷e;
çkú ñkLkt Ë fnu {Lk ðU Äkýw t , {ku h÷eLku LkkËu nu ÷e. 8
ÃkË - 4
yksMk¾e y÷çku ÷ku {w sLku , {khøk{kt {¤eÞk MksLke;
{nu h fhe {w s WÃkh ðnk÷ku , yZ¤f Z¤eÞk MksLke. 1
nu ík ½ýu ni zk{kt ¼eze, yk÷ªøkLk ÷eÄw t MksLke;
su su {khk {LkLkw t øk{íkw t , íku Mkhðu feÄw t MksLke. 2
y[hs Mkh¾ku ykLkt Ë {khk, Wh{kt Lk {kÞku MksLke;
yk{k Mkk{ku «u { {Äw h hMk, ÃkeÄku Lku ÃkkÞku MkSLke. 3
«u { Mkneík Lkeh¾eLku ðnk÷u , ÷eÄe nkÚk íkk¤e MksLke;
íku ýu {khk {Lk{kt nw t íkku , ÚkE Aw t {íkðk÷e MksLke. 4
nw t íkku ðnk÷kLku ft Xu ð¤øke, {hòËk {u ÷e MksLke;
~Þk{¤eÞkLku Mkt øku ÚkR Au , ykLkt ËLke yu ÷e MksLke. 5
Mkðo {¤eLku òíke níke, Mki ÞhLke xku ¤e MksLke;
íku {kt Úke {w sLku fh Ík÷e, ht økzk{kt hku ¤e MksLke. 6
ðnk÷kLkkt {w ¾zkt Lke ðkíkw , ðýðe Lkð òÞu MksLke;
su ðw t Au íku ðw t Mk{SLku , òýe hnu ðkÞu MksLke. 7
{ku nLkSLku {¤íkkt ykLkt Ë, ðkæÞku Au yt øku MksLke;
çkú ñkLkt Ë {nk Mkw ¾ Ãkk{e, ~Þk{¤eyk Mkt øku MksLke. 8
hkøk økhçke ÃkË - 1
fu ’òu fk’LkLku fw çkòLku ðþ ÚkRLku fu { çku þe hÌkk;
fu { ¼w ÷e økÞk, {ne {kt ¾ý ¾kRLku økku fw ¤ {ku xk ÚkÞk. xu f.
su Ëe LkkÚk ík{u níkk LkkLkk, Aw Ãke hnu íkk ft Mk Úkfe AkLkk;
íku Ëe y{u fÞkO ÍkÍkt ðkLkkt . fu 0 1
«eík{ Açke yt íkh{kt «ku íkk, Ëw Ä Ãkkíkkt økkðz÷e Ëku íkkt ;
y{u Vw ÷íkýe {u xu òu íkkt . fu 0 2
y{u òÛÞw t ík{u y{khk Aku , ð¤e Ãkkzku þýLkk ÃÞkhk Aku ;
ík{u Mkk[k çkku ÷k Ãký Mkkhk Aku . fu 0 3
fnu çkú ñkLkË {Lkzu ¼kÔÞk, çknw Yze heíku çkku ÷kÔÞk;
sR fk{u fw çkòLku ykÔÞk. fu 0 4
ÃkË - 2
fu ’òu fw çkòLku , fk{rýÞkt fkLkkt Lku yu ðkt þkt fÞkO ;
íkkhu ðþ ÚkRLku , ðú sðkMke Mkhðu hu yu Lku ðeMkÞkO . xu f.
ykt ÏÞw t yrík Mkw t Ëh yýeyk¤e, {w ¾ {ku h÷e ðkÞ Au {h{k¤e;
íkU ¼ku ¤ðeÞku LkkLkku ¼k¤e. fu 0 1
461 462
ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff ffffffff nòhe feíkoLkkðr÷ ffffffff
ffffffffff ffffffffff ffffffffff ffffffffff
¼w hfe íkU Lkk¾e {t ºk ¼kt ÏÞku , ð¤e [Mkfku ÷køÞku hMk [kÏÞku ;
íkU YÃkk¤ku òu RLku hkÏÞku . fu 0 2
yu ðkík ½ýe Lkð [ku ¤ðe, yk ÚkkÃký y{khe yku ¤ðe;
¼q ÄhLku hkÏÞk ¼ku ¤ðe. fu 0 3
íkkhu fhðkLkw t nku Þ íku fnu su , ð¤e òu yu íkku Lkkýw t ÷u su ;
fnu çkú ñkLkt Ë ÃkkAku Ëu su . fu 0 4
ÃkË - 3
fu ’òu fw çkòLku , fk{rýÞkt þe¾kðu òu {khk LkkÚkLku ;
þe¾e íkw s ÃkkMku , ykðeLku þe¾ðþu ðú sLkk MkkÚkLku . xu f.
y÷ðe÷k Lkxðh ykðkLku , r[¥k økku ÃkeLkkt [ku hkðkLku ,
yu ðk {t ºk ¼ýkðu {kðkLku . fu 0 1
íkw t fÃkx íkS Mkhðu fu su , ð¤e Lk ¼ýu íkku zkhku Ëu su .
ÚkR Ãkt zÞkýe ÃkkMku hu ’su . fu 0 2
{kt S Ëu su Ãkkxe {ku xe, òu ÃkkX ¼ýu {w ¾Úke ¾ku xe,
íkku Mkçkfkðu ÷i Lku Mkku xe. fu 0 3
fnu çkú ñkLkt Ë yk¤Mk {u ÷e, ðeãk þe¾kðu ðu ’÷e ðu ’÷e;
yu Lku íkw t su ðku fhsu nu ÷e. fu 0 4
ÃkË - 4
fu ’òu fw çkòLku , fkLkkLke fhsu òu [w t Ãku [kfhe;
LkkLkk òýe, ykt ¾ [zkðe çku Lke { çkku ÷u ykfhe. xu f.
su òu Ryu íku ÷u su ykýe, yu Lku «kýÚkfe ÃÞkhku òýu ;
ð¤e {Lkøk{íke {ku sw t {kýu . fu 0 1
su çkku ÷u íku hu su Mkkt ¾u , yu Lku òu su Vw ÷íkýe yk¾u ;
rLkíÞ s{íkkt W¼e ðk Lkk¾u . fu 0 2
yu Lku Ãkh¼kíku òu Ryu Ãkku ¤e, çknw ÍkÍk ã] ík {kt ne çkku ¤e;
økku hMk Ãkksu Mkkfh ½ku ¤e. fu 0 3
Ãkw hý Mkw ¾ Mku su Ãkk{eLku , rLkíÞ [hýu {kÚkw t Lkk{eLku .
Mku ðu çkú ñkLkt ËLkk Mðk{eLku . fu 0 4
hkøk : Ãkt[{ ÃkË - 1
{tËeheÞu {khu hu ÃkeÞwS ÃkÄkheÞk hu, yks {khu Lkð÷k ðkæÞk hu Lkun;
nh¾ Lk {kÞu hu çkuLke {khu niÞzu hu, òuR {khe Lkð ÃkÕ÷ð ÚkR Ëun. {t0
Mkusze çkeAkR hu çkuLke {U íkku Mks fhe hu, MkS fktR çkuXeíke Mkýøkkh;
ðkxz÷eLku òu íkkt hu y÷çku ÷ku ykðeÞkhu , ðk÷ku {khku yrð[÷ Mkw ¾Lkku Ëkíkkh. {t 0
y÷çku ÷kLku {¤ðw t hu çku Lke yu fkt