P. 1
ARALIN 6

ARALIN 6

|Views: 3,028|Likes:

More info:

Published by: Nicole Andrea Melido on Sep 10, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPTX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/28/2014

pdf

text

original

KABUHAYAN AT PAMUMUHAY NG MGA BANSANG ASYANO SA KASALUKUYAN

Mga Layunin:
 Natatalakay ang mga batayan sa pagtaya ng kaunlarang pantao

ng mga bansang Asyano sa iba’t-ibang aspeto;  Nasusuri ang antas ng kabuhayan ng mga bansang Asyano sa pammamgitan ng Human Development Index  Nakabubuo ng tsart na nagpapaliwanag ng mga implikasyon ng antas ng kabuhayan, lebel ng teknolohiya; at paglilingkod sa pamumuhay ng mga asyano; at  Napupuri ang hakbang ng isinasagawa upang mapangalagaan ang mga karapatan ng kababaihan at ng mga manggagawang Asyano

 Ilalahad ng araling ito ang antas ng kabuhayan ng mga

mamamayang Asyano sa kasalukuyang panahon.
 Pangunahing batayan ng pagtatalakay sa naturang

paksa ang antas ng kaunlarang pantao batay sa pananaliksik ng ginagawa ng United Nations at mga sangay ng tanggapan nito.

 HUMAN DEVELOPMENT INDEX
 Isa

sa mga maaaring pagbatayan ng pamumuhay ng mga Asyano

antas ng

 Ginagamit ito ng United Nations Development Program

(UNDP) sa pagtaya ng kapakanan ng mga mamamayan ng isang bansa.

 Sinusuri ang iba’t-ibang mga salik sa isang bansa gaya ng kahirapan; karunungan na bumasa at sumulat; edukasyon; haba ng buhay; kalusugan; at maayos o nakakasapat na uri ng pamumuhay.

 Tinitignan ng UN ang katamtamang katuparan ng

mga bansa ng maayos na kaunlarang pantao o human development ayon sa tatlong sukatan.

Mahaba at malusog na uri ng pamumuhay batay sa inaasahang haba ng buhay (life expectancy at birth) 2. Kaalaman na batay sa antas ng kamuwangan ng mga may sapat na gulang o adult literacy rate; at
1.

3. Maayos o disenteng antas ng pamumuhay batay sa Gross Domestic Product (GDP) per capita na kadalasang isinasalin sa Purchasing Power Parity (PPP) batay sa US dollar (US$).

 Ang antas ng inaasahang haba ng buhay ay natataya sa

pamamagitan ng pagtantiya kung ilan taon pa maaaring mabuhay ang isang bagong panaganak na sanggol sakaling magpapatuloy ang kalakaran ng agespecific mortality rate.

 Ang adult literacy rate ay nakakalkula sa pamamagitan

ng pagtiyak sa kaalamang bumasa at sumulat ng mga mamamayan na may edad 15 taong gulang pataas.

 Ang pinakasimpleng paliwanag naman ng GDP ay ang

kabuuan o pangkalahatang halaga ng mga produkto at serbisyo ng isang partikular na bansa sa loob ng isang taon.

 Ang PPP o Purchasing Power Parity ay ang halaga ng

pagpapalitan (rate of exchange) na binibigyang-pansin ang pagkakaiba ng presyo (ng bilihin) sa iba’t-ibang bansa upang masusing masuri ang kita (income) ng mga bansa sa internasyonal na lebel.

 Taun-taon, ang mga bansa ay iniraranggo ayon sa

tatlong sukatang ito.
 Maraming mga eksperto ang gumagamit ng HDI

bilang isang instrumento sa pagtaya ng antas ng kaunalrang pantao sapagkat isinasaalang-alang nito ang mga palatandaang panlipunan at pangekonomiya.

SAMPUNG BANSANG ASYANO NA MAY MATAAS NA HUMAN DEVELOPMENT INDEX, 2004
Rank (177 na bansa) Bansa Tagal ng buhay Simula Pagkapangank (life Expectancy at birth)

% ng Kaalamang Bumasa at Sumulat (15 taong gulang pataas)

Gross Domestic Product per capita (PPP US$)

7 22 23 25 26 29 33 34

Japan Hongkong Israel Singapore South Korea Cyprus Kuwait Brunei

82.2 81.8 80.0 78.9 77.3 78.7 77.1 76.6

99.0 94.0 97.1 92.5 98.0 96.8 93.3 92.7

29,251 30,822 24,382 28,077 20,499 22,805 19,384 19,210

39
46

Bahrain
Qatar

74.5
73.0

86.5
89.0

20,758
19844

SAMPUNG BANSANG ASYANO NA MAY MATAAS NA HUMAN DEVELOPMENT INDEX, 2004
Rank (177 na bansa) Bansa Index ng Life Expectancy Index ng edukasyon Index ng GDP Human Development Index

7
22 23 25 26 29 33 34 39

Japan
Hongkong Israel Singapore South Korea Cyprus Kuwait Brunei Bahrain

0.95
0.95 0.92 0.90 0.87 0.90 0.87 0.86 0.82

0.94
0.88 0.95 0.91 0.98 0.91 0.87 0.88 0.86

0.95
0.96 0.92 0.94 0.89 0.91 0.88 0.88 0.89

0.949
0.927 0.927 0.916 0.912 0.903 0.871 0.871 0.859

46

Qatar

0.80

0.85

0.88

0.844

 Mababatid mula sa Tsart na may mataas na human

development ang lima sa mga bansa na nasa rehiyon ng Kanlurang Asya, tatlo sa mga bansa na nasa Silangang Asya, at dalawa na kabilang sa Timog Silangan Asya

SAMPUNG BANSANG ASYANO NA MAY KATAMTAMANG HUMAN DEVELOPMENT INDEX, 2004
Ranggo (sa 177 na bansa)
74 76 78 79 80 81 Bansa Thailand Saudi Arabia Lebanon Kazakhstan Armenia China

Tagal ng Buhay simula kapanganakan (life expectancy at birth)
70.3 72.0 72.2 63.4 71.6 71.9

Kaalamang bumasa at Sumulat (15 taong gulang pataas)
92.6 79.4 86.0 99.5 99.4 90.9

Gross Domestic Product per capita (PPP US$)
8,090 13,825 5,837 7,440 4,101 5,896

84
86 92 93

Pilipinas
Jordan Turkey Sri Lanka

70.7
71.6 68.9 74.3

92.6
89.9 87.4 90.7

4,614
4,688 7,753 4,390

SAMPUNG BANSANG ASYANO NA MAY KATAMTAMANG HUMAN DEVELOPMENT INDEX, 2004
Ranggo (177 na bansa)
74 76 78 Bansa Thailand Saudi Arabia Lebanon

Index ng Life Expectancy
0.75 0.78 0.79

Index ng Edukasyon
0.86 0.72 0.86

Index ng GDP
0.73 0.82 0.68

Human Development Index Value 2002 0.784 0.777 0.774

79
80 81 84 86 92 93

Kazakhstan
Armenia China Philippines Jordan Turkey Sri Lanka

0.64
0.78 0.78 0.76 0.78 0.73 0.82

0.96
0.91 0.84 0.89 0.86 0.81 0.81

0.72
0.62 0.68 0.64 0.64 0.73 0.63

0.774
0.768 0.768 0.763 0.760 0.757 0.755

 Matutunghayan naman sa Tsart B ang mga bansang

may katamtaman na Human Development Index, apat ang mula sa Kanlurang Asya, dalawa sa TimogSilangang Asya, dalawa sa Hilagang Asya, isa sa Timog Silangang Asya at isa rin sa Silangang Asya.

BANSANG ASYANO NA KABILANG SA MAY MABABANG HUMAN DEVELOPMENT INDEX, 2004
Ranggo (sa 177 na bansa) Bansa Tagal ng Buhay simula kapanganakan (life expectancy at birth) Kaalamang bumasa at Sumulat (15 taong gulang pataas) Gross Domestic Product per capita (PPP US$)

150

Yemen

61.1

49.0

879

BANSANG ASYANO NA KABILANG SA MAY MABABANG HUMAN DEVELOPMENT INDEX, 2004
Ranggo (sa 177 na bansa) Bansa Index ng life expectancy Index ng Edukasyon Index ng GDP Human Development Index Value 2004

150

Yemen

0.58

0.60

0.36

0.492

GENDER-RELATED DEVELOPMENT INDEX
 Sa HDR 2006, maging ang ilang isyung pangkasarian

ay isinaalang-alang na rin upang maging batayan ng pagtataya ng antas ng kaunlarang pantao.
 Itinakda sa naturang pananaliksik ang Gender-Related

Development Index (GDI) na naglalayong alamin ang katatamang katuparan (average achievements) sa sektor ng kababaihan sa tatlong sukatan na binaggit.

 Kinilala ng naturang pag-aaral na may mga

pagkakaiba at hindi pagkakapantay-pantay sa katayuan ng kalalakihan at kababihan.

RANGGO NG SAMPUNG BANSANG ASYANO AYON SA GENDER –RELATED DEVELOPMENT INDEX 2004
Bansa (177 na bansa) Gender-Related Development Index
Ranggo (177 na bansa) Japan Israel South Korea 13 22 25 GDI Value 0.942 0.925 0.905

Haba ng Buhay Simula Pagkapanganak (Bilang ng Taon)
Babae 85.6 82.0 80.9 Lalaki 78.6 77.8 73.7

Cyprus
Kuwait Bahrain

27
31 38

0.900
0.864 0.849

81.5
79.7 76.0

76.2
75.4 73.2

U.A.E.
Malaysia Oman

43
51 57

0.829
0.795 0.785

81.1
75.8 76.0

76.7
71.1 73.1

Thailand

58

0.781

74.0

66.7

RANGGO NG SAMPUNG BANSANG ASYANO AYON SA GENDER –RELATED DEVELOPMENT INDEX 2004
Bansa ( sa 177 na bansa)
Japan Hong Kong Israel Singapore South Korea Cyprus Kuwait Brunei

Antas ng Marunong Bumasa at Sumulat (15 taong gulang pataas)
Babae 99.0 ---95.9 88.6 99.0 95.1 91.0 90.2 Lalaki 99.0 ---98.5 96.6 99.0 98.6 94.4 95.2

Tinatayang Kita (PPP US$) Babae 18.130 20,637 19,165 18,905 12,912 17,012 9,623 ---Lalaki 40,885 42,166 29,714 37,125 28,036 28,891 25,847 ----

Bahrain
Qatar

83.6
88.6

88.6
89.1

9,654
----

29,107
----

GENDER-EMPOWERMENT MEASURE
 Isinama rin sa HDR 2006 ang Gender-Empowerment

Measure (GEM) na nagsisilbing Index upang suriin ang di-pagkakapantay ng babae at lalaki sa tatlong larangan.

1. Partisipasyon at pagdedesisyon sa mga

usaping pangkabuhayan at pangekonomiya; at 2. Partisipasyon at pagdedesisyon sa mga usaping pulitika; at 3. Kapangyarihang pangasiwaan o gamitin ang mga likas ng yaman.

RANGGO NG SAMPUNG BANSANG ASYANO BATAY SA GENDER EMPOWERMENT MEASURE 2004
Gender Empowerment Measure
Bansa Ranggo (sa 75 na bansa) 18 23 38 42 Value 0.707 0.656 0.584 0.557

Mga Kababaihang Kumakatawan sa Parliamento (% ng kabuuang bilang)
18.9 14.2 14.3 10.7

Mga Babaing Tagagawa ng Batas, Mataas na Opisyal at Manager (% ng kabuuang bilang)
26 29 15 10

Singapore Israel Cyprus Japan

Philippines
South Korea Malaysia Thailand Georgia Pakistan

45
53 55 60 64 66

0.533
0.502 0.500 0.486 0.407 0.377

15.8
13.4 13.1 10.7 9.4 20.4

58
7 23 28 26 9

RANGGO NG SAMPUNG BANSANG ASYANO BATAY SA GENDER EMPOWERMENT MEASURE 2004
Gender Empowerment Measure Bansa Ranggo (sa 75 na bansa) Value Mga Kababaihang Propesyonal at Manggagawang Teknikal (% ng kabuuang bilang) Ratio ng Tinatayang Kita ng Lalaki sa Babae

Singapore
Israel Cyprus Japan Philippines South Korea Malaysia Thailand Georgia Pakistan

18
23 38 42 45 53 55 60 64 66

0.707
0.656 0.584 0.557 0.533 0.502 0.500 0.486 0.407 0.377

45
54 45 46 61 38 40 53 63 26

0.51
0.64 0.59 0.44 0.60 0.46 0.36 0.59 0.37 0.29

 Mula sa 75 na bansa, ang Singapore ang nagtala ng

pinakamataas na Gender Empowerment Measure sa Asya.
 Ibig sabihin nito ay may mataas na oportunidad ang

kababaihan sa Singapore kumpara sa mga kababaaihan sa ibang bansa sa Asya.

ANTAS NG KAHIRAPAN SA ASYA
 Kung titignan ang mga pinakahuling pag-aaral ukol sa kahirapan

sa buong daigdig mababatid na mahigit sa 2.8 bilyong taon ang lugmok sa kahirapan
 Aabot na ito sa halos kalahati ng bilang ng populasyon sa buong

daigdig
 Tinatayang 1.2 hanggang 1.3 bilyong katao ang namumuhay sa

matinding kahirapan (extreme poverty) lalo na sa Asya at Africa.

 Maraming pagtatalo mula sa pagitan ng mga eksperto

ukol sa tamang kahulugan ng kahirapan.
 Kadalasan ibinabatay lamang ito sa gastusing per capita

(per capita expenditure) upang makamit ang pangangailangan sa pagkain ng bawat tao na 2,ooo – 2,500 calories bawat araw.
 Ang ganitong pamamaraan ng pagsukat ng kahirapan ay

maikakategorya lamang bilang antas ng kahirapan batay sa kita.

 Ayon sa World Bank, maaaring masukat ang antas ng

kahirapan ng mga mamamayan ng isang bansa sa pamamagitan ng pagtatakda ng international poverty line.

 Simula ng ilabas ng World Bank and World Development

Report 1990, itinuturing na mahirap ang sinuman na nabubuhay sa US$1 bawat araw bilang panggastos.

 Sa World Development Report 2000, pinalawak

ang kahulugan ng kahirapan at isinama rin ang mga sukatang pampulitika at panlipunan.
 Kabilang sa mga sukatang ito ang iba pang pangangailangan ng tao tulad ng pananamit, malinis na tubig na maiinom, pabahay, kalusugan, at edukasyon.

 Mahalaga ring isaalang-alang ang pagsasamanatala

sa mamamayan bilang palatandaan ng kahirapan.
 Maarin ding tignan ang diskriminasyon, hindi pagkakapantay-pantay, lalo na sa usapang pangkasarian, kawalan ng karapatang ipahayag ang

opinyon sa mga importanteng usapin, kawalan ng karapatan na tutulan o tuligsain ang katiwalian o karahasan, at marami pang iba.

 Dapat ding bigyang-pansin ang kundisyon at katayuan

ng mga kababihan.

 Mahalagang talakayin ang feminization of poverty lalo

pa at ang kababaihan ang isang sektor ng lipunan na karaniwang biktima s lahat ng aspeto ng kahirapan dahil na rin sa hindi pantay na pagturing sa kanila ng lipunan.

HUMAN POVERTY INDEX
 Sa Human Development Report 2006 na ipinalabas ng

UNDP, sa 102 na bansa na umuunlad, 25 bansang Asyano ang nakabilang sa ginawan ng Human Poverty Index (HPI).
 Sinukat ng HPI ang kakulangan o kasalatan ng mga

bansa sa tatlong larangan na siya ring batayan ng HDI o Human Development Index.

 3 larangan na ito ay ang  Inaasahang tagal ng buhay;  Kaalaman na batay sa antas ng kamuwangan ng mga may sapat na taon o gulang o adult literacy rate; at  Disenteng pamumuhay

 Isinaalang-alang din ng Human Poverty Index (HPI)

ang mga sumusunod sa pagtataya 1. Probabilidad na mabubuhay sa edad 40 2. Porsiyento ng populasyong nasa edad 15 pataas na hindi marunong bumasa at sumulat 3. Porsiyenro ng populasyon na walang mapagkukunan ng malinis na tubig 4. Mga batang wala pang 5 taong gulang na hindi wasto ang timbang para sa kanilang edad; at

5. Porsiyenro ng populasyon na nasa ilalim ng income poverty line na US$1 at US$2 bawat araw. 6. Kasalatan sa serbisyong medical o pangkalusugan.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->