สถานการณ์เศรษฐกิจของไทยในปัจจุบนั

ประเทศไทยเป็ นประเทศที่มีระบบเศรษฐกิจแบบเปิ ด (open economy) คือเป็ นประเทศที่ติดต่อทาการซื้อขายสิ นค้าและ
บริ การกับประเทศเพื่อนบ้าน การค้าระหว่างประเทศจึงมีบทบาทสาคัญในฐานะกลไกในการพัฒนาและนาความ
เจริ ญรุ่ งเรื องมาสู่ประเทศ รวมทั้งมีส่วนสาคัญในการผลักดันให้เศรษฐกิจของประเทศขยายตัวอย่างรวดเร็ ว1 นับตั้งแต่ พ.ศ.
2504 ซึ่งเป็ นปี ที่รัฐบาลประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 1 มาเป็ นแนวทางในประเทศ การค้า
ระหว่างประเทศของไทยที่ผา่ นประเทศไทยส่วนใหญ่จะขาดดุลการค้า และได้ดุลการค้าการชาระเงินเป็ นส่วนใหญ่
เนื่องจากสิ นค้าส่งออกของไทยส่วนใหญ่จะเป็ นสิ นค้าเกษตรกรรม ได้แก่ ข้าว ยางพารา ไม้สกั ดีบุก ข้าวโพด ผลิตภัณฑ์มนั
สาปะหลัง กุง้ สด ทุเรี ยน มังคุดและที่ส่งออกมากขึ้นโดยเป็ นสิ นค้าส่งออกที่สาคัญได้แก่ ซีเมนต์ อัญมณี ชิ้นส่วน
อิเลคทรอนิกส์ ผ้าไหมไทย 2แต่ในขณะเดียวกัน ประเทศไทยก็ได้นาเข้าสิ นค้าเยอะมาก เป็ นเหตุให้เราขาดดุลการค้า
สามารถจาแนกสิ นค้านาเข้า3
1.สิ นค้าอุปโภคบริ โภคประเภทอาหาร ผลิตภัณฑ์นม เครื่ องดื่ม เครื่ องใช้ในบ้าน มีแนวโน้มลดลงเพราะมีการผลิตทดแทน
การนาเข้า และพัฒนาไปสู่การผลิตเพื่อการส่งออก
2.สิ นค้ากึ่งสาเร็ จรู ปและวัตถุดิบ เพื่อใช้ในอุตสาหกรรมภายใน มีแนวโน้มสูงขึ้น
3.สิ นค้าประเภททุน ได้แก่ เครื่ องจักร เครื่ องมือเครื่ องใช้ เครื่ องทุ่นแรงรถแทรกเตอร์ ปุ๋ ยเคมี มีแนวโน้มสูงขึ้น
4.สิ นค้าอื่นๆ ได้แก่ รถยนต์ เชื้อเพลิง อะไหล่รถยนต์ มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น4
ในรอบระยะ 10 ปี ที่ผา่ นมาอัตราการนาเข้าสิ นค้าของไทยสูงมากขึ้น เนื่องจากการเร่ งพัฒนาประเทศมีความจาเป็ นต้อง
นาเข้าสิ นค้าทุนมากขึ้น การบริ โภคของคนในประเทศเพิ่มขึ้นอันเนื่องมาจากพฤติกรรมการบริ โภคเลียนแบบ ซึ่งมักจะเป็ น
สิ นค้าฟุ่ มเฟื อยและมีราคาสู ง5 นอกจากนี้ประเทศไทยส่งเสริ มการค้าเสรี ควบคุมการนาเข้าเพียงไม่กี่รายการ จึงมีการนาเข้า
สิ นค้าอย่างมาก จากสาเหตุเหล่านี้ เป็ นเหตุให้ประเทศไทยขาดดุลการค้ามาตลอด6

1

กาญจนภาชน์ ลิ่วมโนมนต์. สายใบ-สาหร่ ายเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ .

2

ชมพูนุช เงารัตนพันธิกุล. (2539). การทาความสะอาดหอยสองฝาที่สาคัญทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์
ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ .

3

ธนพร ดีผลิผล. การศึกษาความสัมพันธ์ ระหว่ างเครื่ องมือทางการเงินและเป้ าหมายทางเศรษฐกิจของไทยระหว่ างปี พ.ศ.2541-2549.
วิทยานิ พนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ .

4

ธนา ทองรวย. (08/05/2543). นโยบายการเงินและนโยบายการคลังภายใต้ ระบบอัตราแลกเปลี่ยนลอยตัวแบบจัดการกับการฟื ้ นตัวทาง
เศรษฐกิจของไทย ช่ วงระหว่ างเดือน กรกฎาคม 2540 ถึง กันยายน 2542. วิทยานิ พนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโท
มหาวิทยาลัยเชี ยงใหม่.

5

นที ธงชัย. (24/01/2549). ผลกระทบของการดาเนินนโยบายงบประมาณรายจ่ ายขาดดุล ต่ อโครงสร้ างเศรษฐกิจของไทย : วิเคราะห์
โดยใช้ ตารางปั จจัย การผลิตและผลผลิต. วิทยานิ พนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.

6

พรรณธิพา แก้วความครัญ. (26/01/2549). ผลของการส่ งออกที่มีต่ออัตราการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์
หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.

เศรษฐกิจและการค้าของไทยในระยะที่ผา่ นมาจะขยายตัวในอัตราที่สูงมาก แต่จากสถานการณ์เศรษฐกิจและการค้าของโลก
ที่กาลังเปลี่ยนแปลงไปกล่าวคือ ได้มีการนามาตรการใหม่ๆ มาเป็ นข้ออ้างในการกีดกันการค้ามากขึ้น7 เช่น การใช้มาตรการ
ต่อต้านการทุ่มตลาด และ ตอบโต้การอุดหนุนการห้ามนาเข้าโดยอัตโนมัติ โดยใช้เหตุผลทางสุขอนามัย มาตรฐานสิ นค้า
หรื อสิ่ งแวดล้อม การแข่งขันในตลาดการค้าโลกที่มีความเข้มข้นยิง่ ขึ้น ในส่วนของประเทศไทยนอกจากแสวงหา
ผลประโยชน์จากสถานการณ์ทางเศรษฐกิจและการค้าของโลกโดยเข้าร่ วมในกลุ่มเศรษฐกิจการค้าที่มีผลประโยชน์8
สอดคล้องกันและผลักดันให้มีการพัฒนาอาเซียนเป็ นเขตการค้าเสรี แล้ว จะต้องพัฒนาสิ นค้าออกของไทยให้มีศกั ยภาพใน
การแข่งขันมากขึ้นทั้งในด้านคุณภาพ มาตรฐานสิ นค้า และประสิ ทธิภาพในการผลิตเพื่อรักษาส่วนแบ่งตลาดสิ นค้าไทยใน
ตลาดโลก รวมทั้งจะต้องแสวงหาลู่ทางที่จะขยายการลงทุนของไทยไปในภูมิภาคต่างๆ ให้มากขึ้นทั้งในลักษณะของการ
ลงทุนโดยตรงและการร่ วมทุน เพื่อเป็ นช่องทางให้สินค้าออกของไทยกระจายไปสู่ตลาดต่างๆ ได้ง่ายขึ้น9
ภาวะการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจสังคมและการเมืองนั้น ย่อมก่อกาเนิดขึ้นได้ตลอดเวลาตามลักษณะแห่งปั จจัยในแต่ละ
ด้าน สาหรับการเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจ นับได้วา่ มีความสาคัญ ใหญ่หลวง จะมีผลกระทบเช่นไรต่อการดารงชีพ
ของประชาชนโดยส่วนรวมในแต่ละช่วงเวลา ตลอดจนจะต้องพิจารณาความเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศด้วยว่ามี
แนวโน้มดาเนินไปอย่างไร ประสานสอดคล้องกับปั จจัยต่างๆ ในขณะนั้นหรื อไม่เพียงใด สมควรที่จะได้ปรับปรุ งและแก้ไข
ข้อบกพร่ องด้านใดบ้าง10 ทั้งนี้ก็เพือ่ ที่จะก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อสังคมส่วนรวมโดยแท้จริ ง ปัญหาเศรษฐกิจที่เกิดขึ้น
ในขณะนี้ มีสาเหตุมาจากการดาเนินนโยบายทางเศรษฐกิจที่มุ่งจะรักษาอัตราความเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจในอัตราสูง จึง
ทาให้มีการพึ่งพาปัจจัยภายนอกประเทศเกินสมควร จากการติดตามสถานการณ์ทางเศรษฐกิจปั ญหาต่างๆเหล่านี้จะคงอยู่
ต่อไปและจะทวีความรุ นแรงมากขึ้น หากไม่มีการปรับปรุ งโครงสร้างการผลิต การนาเข้า และการส่งออกตลอดจนการ
แก้ไขนโยบายเศรษฐกิจหลายๆ ด้านอย่างมีระเบียบแบบแผน ปั ญหาเหล่านี้ก็จะยิง่ สะสมเพิ่มพูนขึ้นจนยากที่จะแก้ไข11
ประเทศไทยเริ่ มให้ความสนใจในการดาเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจอย่างจริ งจัง เมื่อมีการจัดตั้งสภาเศรษฐกิจแห่งชาติ ในปี
2502 เนื่องจากรัฐบาลในสมัยนั้น เล็งเห็นว่าผลผลิตทางเศรษฐกิจที่ประเทศไทยผลิตได้น้ นั ไม่มีเสถียรภาพทางด้านราคา ไม่
สามารถสูก้ บั สิ นค้าอุตสาหกรรมที่มาจากต่างประเทศได้12 และเศรษฐกิจของประเทศก่อนหน้านี้กข็ ้ ึนกับสิ นค้าเกษตรกรรม
7

ภีรภา จุฑาเศรษฐกุล. (18/02/2553). การวิเคราะห์ รายจ่ ายงบประมาณกับการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์
หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.

8

มานวิภา ปานิสวัสดิ์. (20/07/2552). การส่ งออกและการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์
ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ .

9

รังษิมา เสถียรกิจ. (06/09/2548). การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจของไทยกับประเทศเพื่อนบ้ านในโครงการสามเหลี่ยมเศรษฐกิจ.
วิทยานิ พนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.

10

รังสฤษฎ์ เหมบุญ. (20/09/2552). ผลของความตกลงว่ าด้ วยการประเมินราคาศุลกากรต่ อกฎหมายเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์
หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาลัยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

11

สรวงสุดา ชัยวิชิต. (28/01/2553). ผลกระทบของภาษีอากรทีมีต่อการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตร
เศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.

12

สุจิตร ชุมชัย. (13/10/2553). ผลกระทบของการส่ งออกต่ อการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตร
เศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.

เพียงไม่กี่ชนิด จึงได้มีการวางแผนพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับแรกเมื่อปี พ.ศ.2504 หลังจากนั้นเศรษฐกิจ
ของประเทศไทยได้ขยายตัวเพิ่มขึ้นทุกปี มีการติดต่อค้าขายกับกลุ่มการค้าของประเทศในภูมิภาคต่าง ๆ ทัว่ โลก13 รัฐบาลทุก
ชุดที่ผา่ นมาดาเนินนโยบายทางเศรษฐกิจที่คล้ายกันคือการเปิ ดเสรี ทางเศรษฐกิจให้กลไกราคาเป็ นเครื่ องมือในการตัดสิ น
ปั ญหาเกี่ยวกับการผลิตและการบริ โภค โดยรัฐบาลจะเป็ นผูส้ ่งเสริ มในเรื่ องต่าง ๆ ดังนี้
1. การพัฒนาโครงสร้ างพืน้ ฐาน เช่น ถนน ไฟฟ้ า โทรศัพท์ ชลประทาน เป็ นต้น การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ทาให้เกิด
แรงจูงใจในการผลิต และการบริ โภค
2. จัดตั้งคณะกรรมการส่ งเสริมการลงทุนแห่ งชาติทาหน้าที่ส่งเสริ มให้เกิดการลงทุนภายในประเทศ เพื่อทา ให้เกิดการ
เคลื่อนย้ายทุนจากต่างประเทศเข้ามาสร้างฐานการผลิตสิ นค้าอุตสาหกรรม ก่อให้เกิดผลิตผลทางด้าน อุตสาหกรรมและการ
จ้างงานขึ้นในประเทศ
3. การส่ งเสริมการท่ องเทีย่ ว รัฐบาลได้จดั ให้มีสานักงานส่งเสริ มการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ทาให้กิจกรรม ทาง
เศรษฐกิจขยายตัวมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิง่ เศรษฐกิจในภาคบริ การ
4. การใช้ มาตรการทางการค้ าในลักษณะต่ าง ๆ เช่น การเจรจาทางการค้ากับประเทศคูค่ า้ การรวมกลุ่มทาง การค้ากับประเทศ
ในภูมิภาคเดียวกัน และการหาตลาดทางการค้า เป็ นต้น มาตรการเหล่านี้ลว้ นเป็ นไป เพื่อให้เกิด ความมัน่ ใจสาหรับผูผ้ ลิต
ภายในประเทศ
5. ส่ งเสริมให้ มกี ารจัดตั้งตลาดหลักทรัพย์ เพื่อให้เป็ นแหล่งระดมทุนสาหรับขยายปริ มาณ และคุณภาพ ของการผลิตสิ นค้า
อุตสาหกรรม14
ผลจากการสนับสนุนของรัฐบาลดังกล่าว ทาให้เศรษฐกิจของไทยเจริ ญเติบโตขึ้นถึงร้อยละ 12 รายได้เฉลี่ย 28,000 บาทต่อปี
ต่อคน ในปี 2536 แต่แม้วา่ อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจจะเพิ่มขึ้นทุกปี ประเทศไทยยังประสบปัญหาที่เป็ นผลจาก
เศรษฐกิจ คือ
1.การกระจายรายได้อนั เป็ นผลจากการดาเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจของทั้งภาครัฐและเอกชนไปกระจุกอยูใ่ นมือของ คน
กลุ่มหนึ่งในขณะที่ในปี 2534 คนจานวนร้อยละ 29 มีรายได้ต่ากว่าเส้นความยากจน และเมื่อแบ่งประชาชนออกเป็ น
2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่รวย และกลุ่มที่จน กลุ่มที่รวยจะมีส่วนแบ่งของรายได้ไปถึง ร้อยละ 57.98 กลุ่มที่จนจะได้รับไปเพียงร้อย
ละ 4.5
2. เด็กในบางภาคของประเทศยังคงเป็ นเด็กที่ขาดสารอาหารถึงร้อยละ 27.5 ของเด็กทั้งหมดในภาค และมีเพียงร้อยละ 29 ที่
ได้ต่อในระดับมัธยมศึกษา15
13

สุพจน์ เจียมใจ. (27/10/2553). การศึกษาวิเคราะห์ สภาพเศรษฐกิจของไทยสมัยรั ตนโกสิ นทร์ ตอนต้ น ระหว่ าง พ.ศ. 23252393. วิทยานิ พนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยศรี นคริ นทรวิโรฒ.

14

สุภทั ณี เปี่ ยมสุวรรณกิจ. (12/07/2543). สถานการณ์ ทางเศรษฐกิจในปัจจุบัน. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโท
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

15

สุรนีย ์ จิตกรี ยาน. (08/10/2551). นโยบายการเงิน การคลังกับการฟื ้ นตัวทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์
ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.

อ้างอิง
กาญจนภาชน์ ลิ่วมโนมนต์. สายใบ-สาหร่ ายเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโท
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ชมพูนุช เงารัตนพันธิกลุ . (2539). การทาความสะอาดหอยสองฝาที่สาคัญทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตร
เศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ธนพร ดีผลิผล. การศึกษาความสัมพันธ์ ระหว่ างเครื่ องมือทางการเงินและเป้ าหมายทางเศรษฐกิจของไทยระหว่ างปี พ.ศ.
2541-2549. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ธนา ทองรวย. (08/05/2543). นโยบายการเงินและนโยบายการคลังภายใต้ ระบบอัตราแลกเปลี่ยนลอยตัวแบบจัดการกับการ
ฟื ้ นตัวทาง เศรษฐกิจของไทย ช่ วงระหว่ างเดือน กรกฎาคม 2540 ถึง กันยายน 2542. วิทยานิพนธ์หลักสูตร
เศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
นที ธงชัย. (24/01/2549). ผลกระทบของการดาเนินนโยบายงบประมาณรายจ่ ายขาดดุล ต่ อโครงสร้ างเศรษฐกิจของไทย :
วิเคราะห์ โดยใช้ ตารางปั จจัย การผลิตและผลผลิต. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัย
รามคาแหง.
พรรณธิพา แก้วความครัญ. (26/01/2549). ผลของการส่ งออกที่ มีต่ออัตราการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย.
วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.
ภีรภา จุฑาเศรษฐกุล. (18/02/2553). การวิเคราะห์ รายจ่ ายงบประมาณกับการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์
หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.
มานวิภา ปานิสวัสดิ์. (20/07/2552). การส่ งออกและการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตร
เศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
รังษิมา เสถียรกิจ. (06/09/2548). การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจของไทยกับประเทศเพื่อนบ้ านในโครงการสามเหลี่ยมเศรษฐกิจ.
วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.
รังสฤษฎ์ เหมบุญ. (20/09/2552). ผลของความตกลงว่ าด้ วยการประเมินราคาศุลกากรต่ อกฎหมายเศรษฐกิจของไทย.
วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาลัยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สรวงสุดา ชัยวิชิต. (28/01/2553). ผลกระทบของภาษีอากรที มีต่อการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์
หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.
สุจิตร ชุมชัย. (13/10/2553). ผลกระทบของการส่ งออกต่ อการเจริ ญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตร
เศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.
สุพจน์ เจียมใจ. (27/10/2553). การศึกษาวิเคราะห์ สภาพเศรษฐกิจของไทยสมัยรั ตนโกสิ นทร์ ตอนต้ น ระหว่ าง พ.ศ. 23252393. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยศรี นคริ นทรวิโรฒ.
สุภทั ณี เปี่ ยมสุวรรณกิจ. (12/07/2543). สถานการณ์ ทางเศรษฐกิจในปัจจุบัน. วิทยานิพนธ์หลักสูตรเศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโท
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
สุรนีย ์ จิตกรี ยาน. (08/10/2551). นโยบายการเงิน การคลังกับการฟื ้ นตัวทางเศรษฐกิจของไทย. วิทยานิพนธ์หลักสูตร
เศรษฐศาสตร์ปริ ญญาโทมหาวิทยาลัยรามคาแหง.