‫‪Lateral Depth-Averaged Velocity Distributions and‬‬

‫‪Bed Shear in Rectangular Compound Channels‬‬
‫‪Xiaonan Tang and Donald W. Knight‬‬
‫‪Journal of Hydraulic Engineering, Vol. 134, No. 9, September 1, 2008‬‬

‫چکیذه‬
‫ایي هقالَ سّؽی تشای پیؼ تیٌی عشعت هتْعط دس عوق (‪depth-‬‬

‫‪ ّ )averaged velocity‬تٌؼ تشؽی تغتش تشای جشیاًِای تیؼ اص کٌاسٍ‬
‫(‪ )overbank flows‬دس کاًالِای هغتقین دّ هشدلَ ای اسائَ هی‬
‫دُذ‪ .‬یک دل تذلیلی تای هعادلَ ًاّیش‪-‬اعتْکظ اسائَ ؽذٍ اعت‬
‫کَ ؽاهل اثشات اصطکاک تغتش‪ ،‬آؽفتگی جاًثی ّ جشیاًِای‬
‫ثاًْیَ اعت‪ .‬سّػ ؽیًْْ ّ ًایت (‪ )Shiono and Knight method‬اثشات‬
‫تشػ تغتش‪ ،‬تشػ جاًثی ّ جشیاى ثاًْیَ سا تَ تشتیة تْعط عَ‬
‫ثاتت‪  ّ  ،f ،‬دس ًظش هی گیشد‪ .‬یک ؽشط هشصی جذیذ دس‬
‫دیْاسٍ داخلی هیاى کاًال اصلی ّ عیالتذؽت هتصل تَ آى‬
‫پیؾٌِاد ؽذٍ ّ دس کٌاس عایش ؽشایط هشصی سایج هْسد تذث‬
‫قشاس گشفتَ اعت‪ .‬دل تذلیلی تا اعتفادٍ اص ؽشط هشصی جذیذ‪،‬‬
‫ٌُگاهی کَ تا دادٍ ُای آصهایؾگاُی هقایغَ ؽًْذ‪ ،‬تشای‬
‫ًغثتِای ظاُشی (‪ )aspect ratios‬هختلف‪ ،‬تْصیع عشعت جاًثی ّ تٌؼ‬
‫تشؽی تغتش سا تَ خْتی پیؼ تیٌی هی کٌذ‪.‬‬
‫مقذمو‬
‫کاًالِای دّ هشدلَ ای‪ ،‬یا هشکة‪ ،‬هعوْالً اص یک کاًال اصلی‬
‫کَ دول کٌٌذٍ جشیاًِای کن دس توام هذت ّ عیالب دؽتِا‪ ،‬کَ‬
‫فشاُن کٌٌذٍ ظشفیت اًتقال اظافی دس ٌُگام سخذاد عیل اعت‪،‬‬
‫تؾکیل هی ؽًْذ‪ .‬دس تشخی هْاسد‪ ،‬کاًالِای دّ هشدلَ ای تَ‬
‫صْست عوذی عاختَ هی ؽًْذ تا ظشفیت رخیشٍ سا‪ ،‬تَ هٌظْس‬
‫کاُؼ پیک عیل‪ ،‬افضایؼ دٌُذ‪ّ .‬اظخ اعت کَ پیؼ تیٌی ظشفیت‬
‫اًتقال‪ ،‬تْصیع عشعت ّ تْصیع تٌؼ تشؽی هشص‪ ،‬تشای طشدِای‬
‫کاُؼ عیل ّ ًیض تشای هطالعات دفاظت اص کشاًَ (‪ّ )bank‬‬
‫اًتقال سعْب دس ایي کاًالِا اُویت داسد‪ .‬تشای پیؼ تیٌی‬
‫عطخ آب عیل‪ ،‬هٌِذعاى سّدخاًَ‪ ،‬تَ طْس هشعْم جشیاًِای‬
‫تاالتش اص کشاًَ (‪ )overbank flows‬دس کاًالِای هشکة سا تْعط‬
‫سّؽِای تقغین کشدى (‪ )subdivision techniques‬تذلیل کشدٍ اًذ‪ .‬ایي‬
‫سّػ یک تعذی (‪ )1-D‬تَ علت دس ًظش ًگشفتي تشُوکٌؼ ُای‬

‬‬ ‫دس تاصٍ تشیي هطالعات ‪ ،SKM‬عطخ هقاطع کاًال یا سّدخاًَ‬ ‫هاًٌذ کاًالِای هشکة رّصًقَ ای‪ ،‬دس داهٌَ جشیاى دس عوق‬ ‫پیْعتَ اًذ‪ .‬تٌاتشایي سّؽِایی‬ ‫کَ تش اعاط یک تقشیة یک تعذی عادٍ ُغتٌذ‪ً ،‬وی تْاًٌذ‬ ‫تقاظاُای هغائل هٌِذعی سّدخاًَ سا جْاتگْ تاؽٌذ‪ .‬تَ تاصگی‪ ،‬کاعتاًذّ ّ ُوکاساًؼ‪ ،‬عَ ؽکل‬ ‫هختلف اص تشهِای هْسد اعتفادٍ تشای تیاى تْصیع جاًثی تٌؼ‬ ‫تشؽی آؽفتگی دس هعادالت هْهٌتْم هتْعط گیشی ؽذٍ دس عوق‬ ‫پیؾٌِاد دادٍ اًذ‪ ،‬اها هذل ُیچ یک اص اثشات جشیاى ثاًْیَ‬ ‫سا دس ًظش ًوی گیشد‪ُ .‬وضهاى‪ van Prooijen et al ،‬یک هذل ّیغکْصیتَ‬ ‫ادی هْثش (‪ )effective eddy viscosity model‬پیؾٌِاد دادٍ اًذ کَ اثشات‬ ‫عاختاسُای پیْعتَ افقی ّ ًیض اثشات آؽفتگی عَ تعذی تْلیذ‬ ‫ؽذٍ دس کف سا دس ًظش هی گیشد‪.‬هطالعات کوتش سایج عثاستٌذ اص هطالعَ‬ ‫کاًالِای هشکة هغتطیلی‪ ،‬کَ دس آًِا هؾکالتی تشای سّػ ‪SKM‬‬ .‬‬ ‫‪ ، Abril and Knight‬و ‪ Knight et al‬تش سّی کاًالِای هختلف اعوال ؽذٍ اعت‪ .‫آؽفتگی‪ ،‬اثشات جشیاًِای ثاًْیَ ّ اًتقال هْهٌتْم هیاى‬ ‫کاًال اصلی ّ عیالتذؽتِای آى دقیق ًیغت‪ .‬‬ ‫سّػ ؽیًْْ ّ ًایت (‪ )SKM‬یک دل تذلیلی تشای تْصیع ُای‬ ‫جاًثی عشعت هتْعط گیشی ؽذٍ دس عوق ّ تٌؼ تشؽی تغتش تش‬ ‫اعاط عَ پاساهتش ُیذسّلیکی هشتثط تَ ظشیة اصطکاک تغتش (‪،)f‬‬ ‫ّیغکْصیتَ ادی جاًثی (‪ ّ ،)‬جشیاى ثاًْیَ هتْعط گیشی ؽذٍ‬ ‫دس عوق (‪ )‬فشاُن هی کٌذ‪ .‬یک سّػ‬ ‫تصذیخ ؽذٍ‪ ،‬تش اعاط ؽکل هتْعط گیشی ؽذٍ دس عوق هعادالت‬ ‫ًاّیش اعتْکظ هتْعط سیٌْلذص دس جِت جشیاى (‪ )RANS‬تْعط‬ ‫ؽیًْْ ّ ًایت پیؾٌِاد ؽذٍ کَ ًؾاى دادٍ ؽذٍ اعت قادس تَ‬ ‫پیؼ تیٌی خیلی تِتش ظشفیت اًتقال سّدخاًَ ُا تا جشیاى‬ ‫تاالتش اص کشاًَ (‪ً ّ )overbank flow‬یض تْصیع ُای جاًثی عشعت ّ‬ ‫تٌؼ تشؽی تغتش دس عشض کاًال اعت‪.‬سّػ ‪ SKM‬تْعط ‪، Knight and Shiono ، Knight et al.‬دس‬ ‫یک اصالح سّػ ؽیًْْ ّ ًایت (‪ ،)SKM‬آسّیي ّ ُوکاساًؼ‪  ،‬سا‬ ‫جایگضیي کشدًذ کَ ‪ Ud‬عشعت هتْعط گیشی ؽذٍ دس‬ ‫تْعط تشم‬ ‫عوق دس جِت جشیاى ّ ‪ K‬یک ثاتت تشای لذاظ کشدى اثش‬ ‫فشآیٌذُای پیچیذٍ اختالت عَ تعذی ؽاهل یک الیَ تشػ افقی‪،‬‬ ‫تثادل جشم تَ ّ اص کاًال اصلی‪ ّ ،‬افتِای ًاؽی اص عشیط‬ ‫ؽذگی (‪ ّ )expansion‬تٌگ ؽذگی (‪ً )contraction‬اؽی اص عیالب دؽتِای‬ ‫غیش هٌؾْسی اعت‪ .

‬یک‬ ‫ؽشط هشصی‪ ،‬دالت تذّى لغضػ‪ ،‬یعٌی ‪ Ud=0‬دس هشصُای دّس دعت‬ ‫(‪ )remote‬اعت‪ ،‬ؽشط هشصی دیگش‪ً ،‬یاص تَ پیْعتگی دس طْل‬ ‫اتصاالت ًادیَ ُا (‪ ،)domains‬یعٌی فصل هؾتشکِای داخلی‪ ،‬هی‬ ‫یا‬ ‫تاؽذ‪ .. h=2m b=4 m.001.‬عشعت جاًثی هتْعط عوقی ّ تْصیع ُای‬ ‫تٌؼ تشؽی تغتش تا توام دادٍ آصهایؾگاُی تْافق خْتی داسد‪.‬تشای هؾاُذٍ اثش ؽشایط هشصی هختلف تش دل ‪،Ud‬‬ ‫آصهایؾات عذدی تش اعاط یک کاًال هشکة هغتطیلی هتقاسى فشظی‬ ‫اًجام ؽذ‪ُ ،‬واًطْس کَ دس ؽکل ‪ً 2‬ؾاى دادٍ ؽذٍ اعت‪ ،‬کَ دس‬ ‫آى تٌِا دّ پٌل اعتفادٍ اعتفادٍ ؽذٍ اعت‪ ،‬یعٌی ‪ٌُ .‬‬ ‫بحث ضرایط مرزی برای کبنبلهبی مرکب مستطیلی‬ ‫ُواًطْسکَ پیؼ اص ایي اؽاسٍ ؽذ‪ ،‬کاستشد ؽشایط هشصی تشای‬ ‫هعادلَ ‪ ،4‬دس کاًالِای هشکة هغتطیلی‪ً ،‬یاصهٌذ تْجَ هی‬ ‫تاؽذ‪ .‬‬ ‫پیص زمینو تئىری ‪SKM‬‬ ‫هعادلَ ًاّیش اعتْکظ هشتْط تَ دشکت دس جِت جشیاى یک الواى‬ ‫عیال دس یک کاًال تاص تا تغتش هغطخ داسای ؽیة دس جِت‬ ‫جشیاى هی تْاًذ تا هعادلَ پیْعتگی تشکیة ؽْد‪:‬‬ ‫هعادلَ ‪.i=1‬ذعَ‬ ‫ّ پاساهتشُای ُیذسّلیکی کاًال ‪_=1000 kgm3.‬تشای ؽشط دّم‪ ،‬سایج تشیي دالت‪ ،‬پیْعتگی ‪ّ Ud‬‬ ‫ّ‬ ‫دس فصل هؾتشکِای داخلی اعت‪.‫دس تعشیف ؽشط هشصی دس دیْاس داخلی تیي کاًال اصلی ّ عیالب‬ ‫دؽتِای آى ّجْد داسد‪ . g=9. ،S0=0.‬عَ عشی آصهایؾات هختلف‪ ،‬کَ تْعط پیؼ اص ایي تْعط‬ ‫هذققیي اًجام ؽذٍ اعت‪Flood Channel Facility (FCF) ،Knight and Demetriou( ،‬‬ ‫تْعط ‪ )Atabay ّ Knight‬تشای آصهْدى ؽشط هشصی جذیذ ‪ SKM‬هْسد‬ ‫اعتفادٍ قشاس گشفت‪ ..‬‬ .807 ms2.‬هقالَ داظش کاستشد ‪ SKM‬سا دس کاًال‬ ‫هشکة هغتطیلی تا دیْاسٍ ُای داخلی عوْد‪ ،‬سا هْسد تذث قشاس‬ ‫دادٍ ّ یک تقشیة جذیذ تشای اعوال ؽشایط هشصی پیؾٌِاد هی‬ ‫دُذ‪ .‬‬ ‫ؽشایط هشصی تشای هعادالت ‪5 ّ 4‬‬ ‫مقذمو ای بر ضرایط مرزی‬ ‫جْاتِای تذلیلی تشای ‪ Ud‬هی تْاًذ اص هعادالت ‪ 6-4‬تذعت آیذ‬ ‫ٌُگاهی کَ ثْاتت ‪ A1-A4‬تْعط ؽشایط هشصی هٌاعة دزف ؽًْذ‪ ..

‬‬ ‫ًتایج ایي هذاعثات دس ؽکل عَ ًؾاى دادٍ ؽذٍ اعت کَ ًؾاى‬ ‫هی دُذ ٌُگاهیکَ یک فاکتْس تصذیخ‪ ، ،‬اًتخاب پشدد ًتایج‬ ‫ً یکغاى اعت‪.‬وچٌیي داسای ًغثت ظاُشی کاًال اصلی اص ‪ 2‬تا ‪10‬‬ ‫تْدٍ ّ داهٌَ ای اص هقیاعِا سا هی پْؽاًذ‪ .‬تٌاتشایي تشای هذلغاصی تْصیع عشعت‬ ‫جاًثی دس جِت جشیاى‪ ،‬فقط تشم جشیاى ثاًْیَ‪ً ، ،‬یاصهٌذ‬ ‫کالیثشاعیْى اعت‪ .‬تْجَ ؽْد کَ دس‬ ‫کاًالِای تا کاًال اصلی ّ عیالب دؽت عشیط‪ ،‬تغییشات ‪ ‬اثش‬ ‫ًاچیضی تش ًتایج ‪ SKM‬تشای جشیاًِای تاالتش اص کشاًَ‬ ‫(‪ )overbank‬داسد اها اثشی قاتل تْجَ تشای جشیاًِای داخل‬ ‫کشاًَ (‪ )inbank‬داسد‪ .‬دس ایي آصهایؾات ؽشایط هشصی هختلف دس‬ ‫دیْاس داخلی اعتفادٍ ؽذ کَ دس جذّل ‪ً 1‬ؾاى دادٍ ؽذٍ اعت‪.‬تشای عادٍ کشدى هشادل کالیثشاعیْى ّ تشای آعاى عاصی‬ ‫کاسُای هذلغاصی‪ ،‬تصوین گشفتَ ؽذ تا یک هقذاس ثاتت‬ ‫اعتاًذاسد ‪ =0.‬عالٍّ تش ایي هوکي اعت عالهت ‪ ‬دس کاًال‬ ‫اصلی هثثت ّ تشای عیالب دؽت هٌفی فشض ؽْد‪. and‬فشض ؽذ‪ .‫‪ H=2.‬اگش علْلِای جشیاى ثاًْیَ‬ ‫تاؽٌذ‪ ،‬هوکي اعت تقغین کاًال تَ پٌل ُای تیؾتش هْسد ًیاص‬ ‫تاؽذ‪ .‬‬ ‫کبربرد روش ضیىنى و نبیت‬ ‫فلسفو کبربرد و کبلیبراسیىن ضرایب‬ ‫فلغفَ کاستشد ‪ SKM‬تش اعاط اعتفادٍ اص یک هقذاس ثاتت ‪‬‬ ‫تشای ُش پٌل‪ ،‬خْاٍ هغطخ یا تغتش هتغیش خطی‪ ّ ،‬تقغین عطخ‬ ‫هقطع کاًال تَ تعذادی پٌل هجضا اعت‪ .5 m B=6 m.‬‬ ‫بکبرگیری در آزمبیطبت مختلف‬ ‫تشای اهتذاى ؽشط هشصی جذیذ [‪ ،]A‬عَ عشی هختلف اص آصهایؾات‬ ‫اًجام ؽذٍ تش سّی کاًالِای هشکة هغتطیلی هتقاسى اًتخاب‬ ‫ؽذٍ اعت‪ .‬‬ ‫تشای ‪ B ّ A‬تقشیثا‬ ‫ًتایج داصل اص اعوال ؽشایط هشصی تشای ُش دّ دالت کاًال‬ ‫هشکة هغتطیلی ّ کاًال هشکة رّصًقَ ای داسای دیْاسٍ ُای تا‬ ‫ؽیة تٌذ دس ؽکل ‪ً 4‬ؾاى دادٍ ؽذٍ اعت کَ داللت تش آى داسد‬ ‫کَ جْاتِا تشای کاًال هغتطیلی تا جْاتِای داصل اص کاًال‬ ‫هشکة رّصًقَ ای تا اًذاصٍ هؾاتَ‪ ،‬تا یکذیگش هطاتقت داسًذ‪.‬‬ .‬تشای ُش کاًال‬ ‫دّ عوق جشیاى (کن عوق ّ پش عوق) تا اعتفادٍ اص سّػ ‪SKM‬‬ ‫هذلغاصی ؽذٍ اعت‪.‬کاًالِای هْسد آصهایؼ داسای ًغثتِای هختلف عشض‬ ‫عیالب دؽت تَ ؽثَ عشض کاًال اصلی (‪،(B+b)/b ،)main channel semi-width‬‬ ‫تشاتش ‪ 2/0 ّ 3/0 ،3/0‬تَ تشتیة تشای کاًال ‪BHAM ّ FCF ،DWK‬‬ ‫هی تاؽذ‪ُ .‬تشای یک کاًال هشکة‬ ‫هغتطیلی هتقاسى‪ ،‬فقط کافی اعت‪ً ،‬یوی اص کاًال هذل ؽْد ّ‬ ‫اغلة فقط دّ پٌل هْسد ًیاص اعت‪ .07‬دس تیؾتش پٌلِا اعوال ؽْد‪ .

‬‬ ‫بحث و بررسی نتبیج مذلسبزی‬ ‫ًتایج هذل تذلیلی تشای ‪ d ّ Ud‬دس ؽکلِای ‪ 8-5‬تشای کاًالِای‬ ‫هشکة هغتطیلی غیشهتقاسى تا ‪ً (B+b)/b=2‬ؾاى دادٍ ؽذٍ اعت‪ .‬دس دالت کلی‪ ،‬دل ‪ً Ud‬غثت تَ دل ‪ d‬تْافق‬ ‫تیؾتشی تا دادٍ ُای آصهایؾگاُی داسد‪..‬گشچَ تش ای تیؾتش ًوًَْ ُا‬ ‫فقط اص دّ پٌل (یکی تشای کاًال اصلی ّ دیگشی تشای عیالب‬ ‫دؽت) اعتفادٍ ؽذٍ‪ ،‬تْصیعِای ‪ d ّ Ud‬داصل تا دادٍ ُای‬ ‫آصهایؾگاُی تطاتق خْتی داسًذ تا ایي ّجْد تشای جشیاًِای‬ ‫تاال تا ًغثت ظاُشی پاییي‪ ،‬کَ جشیاًِای ثاًْیَ قْی ُغتٌذ‪،‬‬ ‫تشای ًتایج دقیق تش اعتفادٍ اص عَ پٌل تْصیَ هی ؽْد‪..‬‬ ‫تشای کاًال تا دیْاس قائن داخلی‬ .‫ؽکلِای ‪ً 5-9‬تایج هذلغاصی تذلیلی سا دس هقایغَ تا دادٍ ُای‬ ‫آصهایؾگاُی ًؾاى هی دُذ‪.‬تا‬ ‫ّجْد اعتفادٍ اص دّ پٌل‪ ،‬جْاتِای تذلیلی داصل اص ‪ SKM‬تَ‬ ‫خْتی تا توام دادٍ ُای آصهایؾگاُی جشیاًِای کن ّ جشیاًِای‬ ‫صیاد‪ ،‬کَ تَ تشتیة داسای هقادیش کن ّ صیاد ‪ُ ‬غتٌذ‪،‬‬ ‫هطاتقت داسد‪ . ..‬‬ ‫نتبیج‬ ‫عَ عشی هختلف اص کاًالِای هشکة هغتطیلی تشای اسصیاتی ؽشط‬ ‫هشصی جذیذ تشای دیْاس قائن داخلی‪ٌُ ،‬گام اعتفادٍ اص ‪SKM‬‬ ‫هْسد اعتفادٍ قشاس گشفتَ اعت‪ .‬‬ ‫تشای یک عطخ هقطع کاًال تا عوق جشیاى ًاپیْعتَ‪ ،‬هاًٌذ‬ ‫ٌُگاهیکَ دیْاس عوْدی داخلی هْجْد اعت‪ ،‬ؽشط هشصی پیْعتگی‬ ‫عشعت هتْعط دس عوق ّ ؽاس ًیشّی تشؽی تَ دیْاس داخلی اعوال‬ ‫هی گشدد‪.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful