You are on page 1of 80

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

[Trke]

Abdulaziz b. Abdullah b. Baz

Terceme eden : Muhammed ahin

Rabva Semti slm Dvet Brosu-Riyad

0341 9002 0341 9002 0341 9002 0341 9002

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

NDEK LER
Sz ve fiiller, doru inantan sdr olursa kabul olunur.......... 8 Doru inantan sdr olmayan sz ve fiiller boa gider........... 8 Allaha ortak koann ameli boa gider .................................... 8 mn esaslar, doru inancn temelini oluturur ................... 9 mn esaslarnn Kuran- Kermden dellleri .......................10 mn esaslarnn snnetten delli .......................................... 12 mn esaslarnn birincisi: Allaha mn ........................ 13 Cinlerin ve insanlarn yaratl gyesi ................................. 13 Peygamberlerin gnderili gyesi ......................................... 14 Allah tarafndan kitaplar indirilmesinin gyesi .................... 16 bdetin hakikati .............................................................. 16 Kuran yetlerinin ou ibdetin hakikatini aklamak iin inmitir................................................................................... 16 Allahn kullar zerindeki hakk ....................................... 17 slmn be esas ............................................................. 18 slmn be byk esasnn en by .............................. 18 Kelime-i ehdetin anlam .................................................... 19

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

Allah,kinattaki her eyin Rabbidir ...................................... 20 Allah, kinattaki her eyin Rabbi olduuna Kuran Kerimden delller .................................................................................... 21 Allahn isim ve sfatlarna nasl inanmamz gerekir ................................................................................................. 22 Selef limlerinin Allahn isim ve sfatlar hakkndaki grleri ................................................................................................. 23 Ehli Snnet, Allahn isim ve sfatlarna nasl mn etmilerdir ................................................................................................. 26 Allahn hakm yasas nedir ........................................... 26 Mebbihe kimlerdir ve grleri nelerdir ............................ 28 Allahn isim ve sfatlar hakknda kimler hidyettedir.........29 mn esaslarnn ikincisi:Meleklere mn .............................. 30 Meleklere nasl mn etmemiz gerekir .................................. 30 Meleklerin grevleri nelerdir ............................................... 31 Allah ve Raslnn isimlerini bildirdikleri melekler hangileridir............................................................................. 31 Melekler neden yaratlmlardr ............................................ 31 mn esaslarnn ncs:Kitaplara mn ........................ 32 Allah, niin kitaplar indirmitir........................................... 32 Allahn kitaplar indirdiine dir Kuran Kerimden delller ................................................................................................ 32

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

Allahn isimlerini bildirdii kitaplar hangileridir ................ 33 Kuran- Kermin zellikleri ................................................ 34 mn esaslarnn drdncs:Peygamberlere mn.............. 36 Peygamberlere nasl mn etmemiz gerekir .......................... 36 Allah, hibir mmeti peygambersiz brakmamtr .............. 36 Muhammed-sallallahu aleyhi ve sellem-den sonra kymete kadar artk peygamber gelmeyeceine dir Kuran Kerimden dell ...... 37 mn esaslarnn beincisi:hiret gnne mn .................. 39 hiret gnne mn ile ilgili inanlmas gereken eyler........ 39 mn esaslarnn altncs:Kadere mn ............................. 40 Kadere mn drt eyi iermektedir .......................................40 Birincisi: Allah Tel her eyi bilir ....................................... 40 kincisi: Allah Tel kader ve kazay yazmtr ..................... 41 ncs:Allah Telnn bir irdesi vardr ........................ 42 Drdncs: Allah Tel btn varlklar yaratandr .......... 43 mn,dil ile ikrr ve kalp ile tasdik ettikten sonra onu yaamaktr............................................................................. 44 Allah iin sevmek ve Allah iin buzetmek, Allah iin dostluk beslemek ve Allah iin dmanlk etmek de mnn gereklerindendir .................................................................. 45 Mmin, kimleri sever ve kimlere dmanlk eder .............. 45 Sahbenin en fazletlileri kimlerdir ..................................... 46

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

Mminin, sahbe hakkndaki dncesi nasl olmaldr ... 47 Rfizler kimlerdir ................................................................. 47 Frka-i Nciye kimlerdir .................................................... 48 Nsibler (Nevsb) kimlerdir ............................................... 48 Allahtan bakasna ibdet edenin zr geersizdir............... 52 Gnmzdeki btl ideolojiler, doru inanca aykrdr ......... 55 Gnmz mrikler, eskileri iki eyde getiler..................... 58 Cehmiyye kimlerdir .............................................................. 59 Mutezile kimlerdir .......................................................... 59 Earler kimlerdir .......................................................... 60 bdetin farz oluu ve Allah dmanlarna glip gelmenin yollar ..................................................................................... 62 Mslman slmdan karan haller .................................... 80 Birincisi: bdette bir eyi Allaha ortak komak .................... 81 kincisi:Allah ile kendisi arasna araclar koymak .................82 ncs:Mrikleri kfir saymayan, onlarn kfir olduklarndan phe eden veya onlarn izledikleri yolun doru olduunu sylemek ................................................................................ 82 Drdncs:Ttlarn hkmn stn grmek ................ 82 Beincisi:Peygamberin getirdii bir eye buzetmek ............ 84 Altncs: slm dninden bir eyle alay etmek ....................... 84 Yedincisi: By yapmak ........................................................ 85

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

Sekizincisi: Mslmanlara kar kfirleri desteklemek .......... 86 Dokuzuncusu:Muhammed-sallallahu aleyhi ve sellem-in dninden baka bir dne uymann ciz olduuna inanmak................... 86 Onuncusu: Allahn dninden yz evirmek ......................... 87

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

Hamd, yalnzca Allahadr.Salt ve selam, kendisinden sonra Peygamber gelmeyecek olan Muhammede, ilesine ve ashbna olsun. Doru nan, slm dninin asl ve eriatn ess olunca, konferans1 konusunun bu olmasn uygun grdm. Kuran ve snnetten er delillerle sbittir ki sz ve fiiller, doru inantan sdr olursa, geerli olur ve kabl grr.Eer inan doru olmazsa, bu doru olmayan inantan sdr olan sz ve fiiller de boa gider. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

{
[ :

}
]

Elinizdeki bu kitap, Abdulaziz b. Baz-Allah ona rahmet etsin- tarafndan verilen Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler adl konferanstan derlenerek kitap haline getirilmitir. (Mtercim)

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

Her kim,mn(n esaslarn) inkr ederse, ameli boa gitmitir.Ve o hirette hsrana urayanlardan olacaktr.1
Baka bir yette yle buyurmaktadr:

]{

(Ey Muhammed!)Sana ve senden nceki peygamberlere yle vahyedildi:Allaha (bakasn) ortak koarsan muhakkak ki amelin boa kar.(Dnya ve hirette helak olup) hsrana urayanlardan olursun.2
Bu anlamda pek ok yet vardr.Allahn apak kitab Kuran- Kerm ve Onun emn elisininRabbinden en faziletli salat ve selam Onun zerine olsun

snnetinin

gsterdii gibi Doru kitaplarna,

nan, Allaha, meleklerine, hiret gnne,kaderin

peygamberlerine,

hayr ve errine mn etmek eklinde zetlenmektedir. Allahn azz kitab Kur'an ile indirdii ve elisi Muhammed-sallallahu aleyhi ve sellem- ile gnderdii bu alt esas, doru inancn temelidir. mn edilmesi gereken gayba ilikin eylerle Allah ve Raslnn haber verdii her ey,

1 2

Mide Sresi:5 Zmer Sresi: 65

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

bu alt esastan kmaktadr.Kuran ve snnette bu alt esasn delilleri pek oktur. Bunlardan bazlar unlardr:

]{ [ :

Allah katnda, (namazda iken Allahn emri olmadan) dou veya batya ynelmeniz iyilik deildir. yiliin her trls, o kimsenin yapm olduu iyiliktir ki Allaha, hiret gnne,meleklere,kitaplara ve peygamberlere mn eder.1

:
aleyhi

]{
ve sellem-)

}
Rabbinden

Rasl (Muhammed-sallallahu

indirilene mn etti.Mminler de mn ettiler.Onlardan her biri Allaha, meleklerine, kitaplarna ve peygamberlerine mn ettiler.2

1 2

Bakara Sresi:177 Bakara Sresi:285

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

10

}
[ : ]

Ey mn edenler! (Kesin olarak mn ettiiniz) Allaha ve Raslne ve daha nce indirdii kitaplara mn etmeye devam edin.Her kim Allah, meleklerini, (insanln hidyeti iin indirmi olduu) kitaplar, (rislet grevini tebli etmek iin setii) peygamberlerini ve (lmden sonra hesaba ekilecekleri) hiret gnn inkr ederse, hi phe yok ki (dinden km ve) hak yoldan uzaklam olur.1

(Ey Muhammed!) Allahn gkte ve yerde ne varsa hepsini tam olarak bildiini ve bunlar bir kitaba (Levh-i Mahfza) kaydettiini bilmez misin? Hi phe yok ki bunu bilmek, Allah'a ok kolaydr.2
Bu esaslara delil tekil eden hadislere gelince, bunlar oktur.Mminlerin emiri Hz. merden-Allah ondan rz
1 2

Nis Sresi:136 Hac Sresi:70

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler


olsun-

11

mm

Mslimin

rivyet

ettii

mehr

hadis
-

bunlardandr.Bu hadiste Cebrail-aleyhisselm-,Peygamber


sallallahu aleyhi ve sellem-e

mn hakknda soru sormu, o da ona

yle cevap vermiti:

))
[ ]

((

mn;Allaha, meleklerine, kitaplarna, peygamberlerine, hiret gnne, kaderin hayr ve errine mn etmendir.1
Allah Telya, hiret gnne ve dier gayba ilikin konularda her mslmann mn etmesi gereken eylerin hepsi, bu alt esastan tremektedir.

1. ALLAHA

MN

Allah Telya mn etmek; Ondan baka ibdete lyk hak ilhn olmadna inanmak demektir.nk kullar yaratan, onlara iyilikte bulunan, rzk veren,onlarn gizli ak her eylerini bilen, emrine itaat
1

Hadsi, Buhari ve Mslim Eb Hureyreden -Allah ondan rz olsun- rivayet etmilerdir.

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

12

edenleri mkafatlandrmaya ve kar gelenleri cezalandrmaya gc yeten Odur. Allah Tel, cinleri ve insanlar kendisine ibdet etmeleri iin yaratm ve onlara byle yapmalarn emretmitir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

*
[

*
:

Ben, cinleri ve insanlar ancak bana ibdet etsinler diye yarattm.Ben, onlardan ne bana bir rzk vermelerini, ne de beni doyurmalarn istiyorum.phesiz ki (kullarna) rzk veren, g ve kuvvet sahibi ancak Allahtr.1

*
[ : ]

Ey insanlar!Sizi ve sizden ncekileri yaratan Rabbinize ibdet edin.Umulur ki muttaklerden olursunuz.Yery1

Zriyt Sresi:56-58

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

13

zn (kolay hayat srmeniz iin) bir dek, gkyzn de salam bir bina eklinde yaratan, bulutlardan yamur yadrp (yerden renk renk) meyveler ve (eit eit) bitkileri sizlere rzk olarak veren Odur.O halde, (Allahn yaratan, rzk veren ve yegne ibdet edilmeye lyk olduunu) bildiiniz halde Ona hi kimseyi denk tutmayn.1
Allah Tel, kullar zerindeki bu hakk aklayp ona dvet etmek ve buna aykr hareket etmekten sakndrmak iin peygamberler gndermi ve kitaplar indirmitir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

{
[ :

}
]

phesiz ki biz, (gemite) her mmete bir peygamber gnderdik (ve ona yle sylemesini emrettik): Yalnzca Allaha ibdet edin ve Tta ibdet etmekten saknn.2

1 2

Bakara Sresi:21-22 Nahl Sresi:36

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

14

(Ey Muhammed!) Senden nce hibir peygamber gndermedik ki ona; Benden baka hakkyla ibdet edilecek ilh yoktur.O halde yalnzca bana ibdet edin diye vahyetmi olmayalm.1

*
[ : ]

}
aleyhi ve sellem-e

(Allah tarafndan Muhammed-sallallahu

indirilen bu) kitabn yetleri (her trl dzensizlik ve btl eylerden korunup) salamlatrlmtr.Sonra da hakm ve her eyden haberdr olan Allah tarafndan (emir ve yasaklar, hell ve haram olan eyler) aklanmtr. (Kurann indirilmesi, ahkmnn geni bir ekilde aklanmas ve yetlerinin salamlatrlmas) Allahtan bakasna ibdet etmemeniz iindir.(Ey insanlar!) phesiz ki ben, size (Allah tarafndan gnderilmi, sizi onun azabndan uyaran) bir uyarc ve (onun sevabn mjdeleyen) bir mjdeleyiciyim.2
1 2

Enbiy Sresi: 25 Hd Sresi: 1-2

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

15

Bu ibdetin hakkati;kulun du etmek,korkmak, mit etmek, namaz klmak, oru tutmak, kurban kesmek ve adak adamak gibi ibdetleri, Allah Telya tam bir sevgi ile birlikte Onun azametine boyun eerek ondan korku ve istek iinde, Onun byklne tazim gstererek ed etmesidir. Kuran- Kermde birok yet bu byk esas aklamak iin inmitir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

]{

*
[ :

(Ey Muhammed!) Yalnzca Allaha ibdet ederek dinin hepsini ona hlis kl. yi bil ki (irkten uzak tam bir) itaat, ancak Allah iindir.1 [ : ]

(Ey insan!) Rabbin yalnzca kendisine ibdet etmenizi kesin bir ekilde emretti.2

1 2

Zmer Sresi: 2-3 sr Sresi: 23

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

16

(Ey mminler!) Kfirlerin houna gitmese de (onlara aldrmadan ve onlarn izledikleri yola aykr hareket ederek) ibdeti yalnzca Allaha yapn.1
Muz b. Cebelden-Allah buyurmutur:
rz olsunaleyhi

rivyet olunduve sellem-

una gre, Peygamber-sallallahu

yle

((
[ ]

))

Allahn kullar zerindeki hakk, yalnzca Ona ibdet etmeleri ve hibir eyi Ona ortak komamalardr.2
Yine,Allah Telnn kullarna farz kld slmn be artna (esasna) inanmak da Allah Telya mndandr.

slmn be esas unlardr:


1. Allahtan baka hakkyla ibdet edilecek hibir ilhn olmad-na ve Muhammed-sallallahu aleyhi ve sellem-in Allahn elisi olduuna ehdet etmek. 2. Namaz (gerei gibi ve vaktinde) klmak
1 2

fir (Mmin) Sresi: 14 Buhr ve Mslim

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

17

3. Zekt (hak edene) vermek. 4. Ramazan aynda oru tutmak. 5. Gitmeye gc yeten kimse iin (mrde bir defa olmak zere) hac yapmaktr. Bundan baka slmn getirdii emir ve yasak-lar yerine getirmek de Allah Telya mndandr. Bu esaslarn en nemlisi ve en by; Allah'tan baka hakkyla ibdet edilecek hibir ilhn olmadna ve Muhammed-sallallahu Kelime-i ehdet
aleyhi ve sellem-in

Allahn elisi baka

olduuna ehdet etmektir. dediimiz,


sellem-in

Allah'tan

hakkyla ibdet edilecek hibir ilhn olmadna ve Muhammed-sallallahu aleyhi ve Allahn elisi olduuna ehdet etmek; ibdetin yalnzca Allaha hlis klnmas ve Allahtan bakasna yaplma-masn gerektirir. te L ilhe illallahn anlam budur.L ilhe illallah, Allahtan baka ibdete lyk hibir ilh yok demektir. Allahtan baka ibdet edilen insan, melek veya cin gibi her ey, btl ilhtr. bdete lyk yegne ilh ise, yalnzca Allah'tr. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

18

{
[ : Allah, hakkn t

}
kendisidir.

Byledir.nk

(Mriklerin) kendisine ibdet ettikleri Onun dndaki ey ise (hibir fayda veya zarar olmayan) btln t kendisidir.1
Daha nce de akland gibi, Allah Tel cinleri ve insanlar bu nemli esas iin yaratm, onlara bu esas yerine getirmelerini emretmi, bunun iin peygamberler gnderip kitaplar indirmitir.Bu nemli esas iyice dnecek olursan, birok mslmann bu byk esas bilmediinden dolay Allah Tel ile birlikte bakasna ibdet ettiini, yalnzca Allah Telya yaplmas gereken ibdeti bakalarna yaptklarn grrsn.Bu durumu ancak Allaha ikyet edebilirim. Allah Telnn lemi yaratan, yarattklarnn ilerini ekip eviren, ilmi ve kudretiyle diledii gibi hareket eden, dnya ve hiretin sahibi, btn lemlerin Rabbi olduuna, Ondan baka bir yaratc olmadna ve Onun dnda Rab bulunmadna, kullarn slah etmek, onlar dnya ve hirette kurtulua erdirip saadete
1

Hac Sresi:62

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

19

kavumalarn salamak iin peygamberler gnderip kitaplar indirdiine ve bunlarn hibirisinde Onun orta bulunmadna inanmak da Allah Telya mndandr. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

{
[ :

Allah, her eyi yaratandr.O, her eyi gzetleyip koruyandr.1

(Ey insanlar!) Rabbiniz O Allahtr ki gkleri ve yeri alt gnde yaratan, sonra (cell ve azametine yarar bir ekilde) ara istiv eden, geceyi gndzn zerine elbise gibi giydirip gndzn aydnln kaybettiren, gece ile gndzn birbirini srekli ve hzl bir ekilde takip etmesini salayan, gnei, ay ve yldzlar emrine boyun
1

Zmer Sresi:62

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

20

emi bir ekilde yaratandr.Biliniz ki yaratma ve emretme Ona ittir.lemlerin Rabbi olan Allah, (her trl noksanlklardan) mnezzehtir.1
Allah Telnn azz kitabnda haber verildii ve Onun emn elisi Muhammed-sallallahu
aleyhi ve sellem-den

sabit olduu zere tahrif etmeden, boa karmadan, keyfiyetini deitirmeden ve hibir eye benzetmeden Allahn gzel isimleriyle yce sfatla-rna inanmak da Allah Telya mndandr. Bilakis nasl olduunu sormadan,bunlar olduu gibi kabul edip byk anlamlara dellet eden Allahn sfatlarna mn etmek gerekir. Onu yarattklarnn sfatlarna benzetmeden ve kendisine yarar ekilde bu yce sfatlarla vasfetmek gerekir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

(Zt, isim, sfat ve fiillerinde yarattklarndan) O'nun benzeri hibir ey yoktur.O, hakkyla iiten ve grendir.

Arf Sresi:54

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

21

(Kullarnn yaptklar ve syledikleri hibir ey, Ona gizli-sakl kalmaz.)1 ]{

(Ey insanlar!) Allaha birtakm benzerler ict etmeyin. (Yarattklar eyleri Allaha benzetip ibdette O'na ortak komayn).nk Allah, (yaptnz her eyi) bilir, siz ise (bundan gfil olarak yapmakta olduunuz hatalarnz ve kt akibetinizi) bilemezsiniz.2
Raslullah-sallallahu
aleyhi ve sellem-in

ashbyla onlara

gzel bir ekilde tbi olanlarn sahip olduu ehli snnet vel-cemaat inanc, ite bu inantr. mam Ebul-Hasen Earinin-Allah
ona rahmet etsin-

el-

Maklt an Ashbil-Hadsi ve Ehlis-Snneh adl kitabnda naklettii inan da budur. lim ve mn ehlinden bazlar da bu inanc nakletmilerdir. mam Evz-Allah ona rahmet etsin- yle der:

Zhr ve Mekhla Allahn sfatlaryla ilgili yetler sorulduunda; O yetleri olduu gibi (tevilsiz) kabul edin demilerdir.
1 2

r Sresi: 11 Nahl Sresi: 74

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

22

Velid b. Mslim-Allah ona rahmet etsin- de yle der:

Mlik,Evz,Leys b.Sad ve Sfyn Sevriye-Allah


onlara rahmet etsin-

Allahn sfatlaryla ilgili olarak rivyet

edilen hadsler sorulduunda hepsi de; Keyfiyetsiz, olduu gibi kabul edin. demitir.
mam Evz-Allah ona rahmet etsin- de yle der: :

Bizler, tbinin ok olduu bir dnemde Allah arnn zerindedir,der.Hadislerde haber verilen Allahn sfatlarna inanrdk.
mam Mlikin hocas Rabia b. Eb AbdirrahmanaAllah ona rahmet etsin-

istiv hakknda sorulduunda, o yle

demitir:

stiv mehul deil (yani bilinmektedir), keyfiyeti (nasl olduu) bilinmez, rislet (elilik grevi) Allah tarafndan verilir. Elinin grevi tebli etmek, bize den ise tasdik etmektir.
mam Mlike-Allah
ona rahmet etsin-

ayn

ey

sorulduunda o yle demitir:

stiv bilinmektedir, keyfiyeti ise bilinmemektedir. Ona mn etmek farz, onun hakknda soru sormak ise bidattr. Daha sonra kendisine bu soruyu sorana seni

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

23

kt birisi olarak gryorum der ve huzurundan


karlmasn emreder. Mminlerin annesi mm Selemeden de-Allah ondan
rz olsun-

bu anlamda hadis rivyet etmitir.

mam Eb Abdurrahman b. Mbrek-Allah ona rahmet


etsin-

yle der:

Bizler, Rabbimiz Allah Tely gklerin stnde, arnn zerinde yarattklarndan tamamen ayr biliriz.
mamlarn konuda daha bu fazla konudaki bilgi szleri oktur.Ancak isteyen, hads bunlarn hepsini buraya nakletmek mmkn deildir.Bu edinmek limlerinin yazdklar eserlere bavurabilir. mam Ahmedin olu Abdullahn Snneh kitab, byk imam Muhammed bn-i Huzeymenin Tevhid kitab, mam Ebul-Kasm Lalk Tabernin Snneh adl kitab, Eb Bekir b. Eb smn Snneh kitab ile eyhulislm bn-i Teymiyyenin Hama Halkna Cevap bu eserlerdendir.eyhulislm bn-i Teymiyyenin bu eseri, ok byk ve ok faydaldr. Zir eyhulislam bn-i Teymiyye-Allah ona rahmet etsin- ehli snnet inancn bu cevapta aklam, ehli snnet limlerinin birok szyle bu szlerin doruluunu

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

24

gsteren, muhliflerinin de szlerinin yanlln kantlayan birok eri ve akl delilleri nakletmitir.Tedmuriyye adl rislesi de byledir.Bu rislede nakl ve akl delllerle ehli snnet inancn de detayl yle bir ekilde aklayarak ki bu muhaliflerine cevaplar vermitir

aklamalar,gerei ren-mek amacyla iyi bir niyetle okuyanlara gerei gsterip btla galip gelir.Allah Telnn isim ve sfatlar konusunda ehli snnete aykr hareket eden herkes, nakl ve akl delillere de ters der, kabul ettii veya reddettii eylerin hepsinde elikiye girer. Ehli snnet vel-cemaat, Allah Telnn kitabnda kendisi hakkndaki sabit kld veya Rasl Muhammedsallallahu aleyhi ve sellem-in

sahh snnetinde Allah iin belirttii benzet-mekten tenzih ederek

sfatlar, hibir eye benzetmeden aynen kabul etmi, Allah yarattklarna sfatlarn hkmsz brakmak-tan kanm, bylece elikiye dmekten kurtulup her ilerinde delllerle hareket etmilerdir. te bu, Allahn peygamberleri ile gnderdii hakka smsk sarlan, bu uurda btn gayretini sarfeden, kendisini doruyu bulma ve huccetini

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

25

gstermede Allahtan muvaffak klmasn isteyen iin Allahn hakm yasasdr. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

]{

Bilakis biz, hakk btln zerine kuvvetli bir ekilde atarz da hak btla stn gelir ve btl yok olur.1 ]

{
[ :

(Ey Muhammed!) Mriklerin getirdii her hccet (veya phey)e karlk mutlaka biz de ona gerek cevab en gzel bir ekilde aklayarak veririz.2

(Ey insanlar!) phesiz ki Rabbiniz, gkleri ve yeri alt gnde yaratan, sonra (celal ve azametine yarar bir ekilde) arn zerine istiv eden Allahtr.3
1 2

Enbiy Sresi: 18 Furkn Sresi: 33 3 Arf Sresi: 54

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

26

Hafz bn-i Kesr-Allah ona rahmet etsin- mehr tefsrinde bu yeti tefsr ederken gzel bir sz sylemitir.Bu konuda byk faydas olacan dnerek metni buraya nakletmeyi uygun grdk. bn-i Kesr-Allah ona rahmet etsin- yle der:

Bu konuda insanlar gerekten ok eyler sylemilerdir. Buras, bu szleri tekrar zikretmeye uygun deildir.Bu konuda, mam Mlik, Evz, Sevr, Leys b. Sad, fi, Ahmed, shak b. Rheveyh gibi eski ve yeni selefi slih imamlarnn izledii yolu izleriz.Bu yol, bize bildirildii gibi, Allahn sfatlarn keyfiyetsiz (nasl olduuna bakmadan) tebihsiz (hibir eye benzetmeden) ve anlamlarn boa karmadan olduu gibi kabul etmektir. Mebbihenin1 zihinlerine gelen zhir anlam, Allahtan uzaktr.nk, yarattklarndan hibir ey Allaha benzemez.

1 Mebbihe: Benzetenler, benzeticiler anlamna gelmektedir.Mcessime ve Mmessile diye de bilinirler.Muattilenin kart olarak ortaya kmlardr.Yaratan, yaratlma benzetenler ve yaratlm yaratana benzetenler olmak zere iki snftrlar. lk snf kendi ierisinde Allahn ztn, yaratlmlarn sfatlarna benzetenler olmak zere iki gruptur. lk grup kendi arasnda deiik kollardan meydana gelmitir.Bunlarn ortaya koyduu tebhin ilk ortaya k, Rfizilerin arlar tarafndan olmutur.Anlatldna gre, Allahn cisim olduunu ilk defa syleyen kii, Rfiz Him b. Hakemdir.Yaratlm yaratana benzeten ikinci snf ise, yaratlma it olan baz zellikleri Allah Telnn ztna ve sfatlarna vermilerdir. Allahn iki eli, yarattklarnn elleri gibidir, Allahn ara istiv etmesi, kullarnn tahtlarna oturup kurulmalar gibidir ve buna benzer szler sylemektedirler. (Mtercim)

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

27

Nitekim buyurmaktadr:

Allah

Tel

bu

konuda

yle

(Zt, isim, sfat ve fiillerinde yarattklarndan) O'nun benzeri hibir ey yoktur.O, hakkyla iiten ve grendir. (Kullarnn yaptklar ve syledikleri hibir ey, Ona gizli-sakl kalmaz.)1
mam Buhrnin hocas Nuaym b. Hammd Huz gibi imamlar:

Allah
demilerdir. Allah hibir tebih

yarattklarna

benzeten ve

Allahn

kendisini vasfettii eyleri inkr eden kimse, kfir olur.


Tel'nn kendisini vasfetmesiyle sahh elisi

Muhammed-sallallahu

aleyhi ve sellem-in

O'nu vasfetmesinde hadislerde

yoktur.Ak

yetlerle

bildirilenleri, Allahn celline yarar bir ekilde kabul eden ve Allahtan her trl noksanlklar reddeden kimse hidyet yoluna girmitir.

r Sresi: 11

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

28

2. MELEKLERE MN Meleklere mn etmek; onlara zet ve ayrntl olarak mn etmeyi ierir.Bir mslman, Allahn melekleri olduuna, onlar kendisine itaat etmeleri iin yarattna ve Allahn onlar vasfettii gibi olduuna inanr. Nitekim Allah Tel onlar yle vasfetmektedir:

*
[ :

*
]

} {

Onlar (melekler) Allaha yakn kullardr.Allah, onlara birey sylemeden veya emretmeden konumazlar.Onlara emrettii zaman da hemen emrine itaat ederek yerine getirirler.Onlarn yaptklarn (da yapacaklarn) ancak Allah bilir.Onlar ancak Allahn rz olduu kimselere efaat ederler ve onlar, (Allahn hilesinden emin olmadklarn bilerek) ondan korkarlar.1
Melekler oktur.Onlardan kimisi Allah Telnn arn tamakla,kimisi cennet ve cehennem bekilii yapmakla, kimisi insanlarn amellerini kaydetmek, kimisi de bu amelleri korumakla ykmldrler.
1

Enbiy Sresi: 26-28

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

29

Bizler, Allah Tel ve Onun elisinin isimlerini bildikleri meleklere detayl olarak inanrz.

Bu meleklerden bazl ar unlar dr:


Cebrail, Mkl, cehennem bekisi Mlik ve sahih hadislerde bildirildii zere sra flemekle ykml olan srafildir.
-Allahn selm hepsinin zerine olsun-.

Meleklerin isimleri baz sahh hadslerde bildirilmitir.Hz. Aieden-Allah


ondan rz olsun-

rivyet olunduuna

gre Peygamber-sallallahu aleyhi ve sellem- yle buyurmutur:

))
[ ]

((

Melekler nurdan, cinler alevden, dem-aleyhisselm- da size vasfedilen eyden (kurumu amurdan) yaratld.1

3. K TAPLARA MN

Mslim

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

30

Allah

Telnn

insanlar

zerindeki

hakkn

aklamak ve buna dvet etmek iin peygamberlerine kitaplar indirdiine zet olarak mn etmek gerekir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

Andolsun ki biz, elilerimizi apak delllerle gnderdik ve insanlar adleti ayakta tutsunlar diye onlarla birlikte Kitab ve Mzn indirdik.1

}
[ :

nsanlar, tek bir mmet idi.(Allaha mnda ittifak halindeydiler. Sonra dnlerinde ihtilafa dtler).Bunun zerine Allah (insanlar Allahn dnine dvet eden ve Ona itaat edeni cennetle) mjdeleyen ve (Allah inkr edeni veya emrine kar geleni cehennemle) uyaran peygamberler gnderdi. nsanlar arasnda anlamazla
1

Hadd Sresi:25

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

31

dtkleri konularda hkmetmeleri iin onlarla birlikte hak olarak kitaplar indirmitir.1
Allah Telnn isimlerini bildirdii, Tevrt, ncil, Zebr ve Kuran- Kerm gibi kitaplarn hepsine ayr ayr mn ederiz.Kuran- Kerm, bu kitaplarn en fazletlisi ve sonuncusu, hepsini kontrol altna alan, bunlara hkmeden ve bunlar dorulayan kitaptr. Kuran- Kerm, Raslullah-sallallahu
aleyhi ve sellem-in

snneti ile birlikte bu

mmetin hepsinin ona uyup, hayatn her safhasnda uygulamas gereken bir kitaptr. nk Allah Tel, Muhammed-sallallahu aleyhi ve sellem-i insanlarla cinlerin hepsine birden peygamber olarak gndermi, aralarnda onunla hkmetmesi iin de ona Kuran- Kermi indirip, onu gnllerdeki dertlere if, her eyi aklayan, mminler iin bir hidyet ve rahmet klmtr. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

]{ [ :

Bakara Sresi:213

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

32

(Muhammede) indirdiimiz bu (Kuran), yle bir kitaptr ki onun hayr ve bereketi pek oktur.O halde onun (emir ve yasaklarna) uyun.(Allhn emirlerine kar gelmekten)
1

korkun.Umulur

ki

merhamet

olunursunuz.

(Ey Muhammed!) Her eyi aklamas, (dalletten karp) hidyete iletmesi, (tasdik edene) rahmet olmas ve mminlere de (gzel sonlarn) mjdelemesi iin sana Kitab (Kuran) indirdik.2

(Ey Muhammed!) De ki: Ey insanlar! phesiz ki ben, hepinize birden gnderilmi, gklerin ve yerin sahibi Allahn elisiyim. Ondan baka hakkyla ibdet edilecek
1 2

Enm Sresi: 155 Nahl Sresi: 89

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

33

hibir ilh yoktur.O, diriltir ve ldrr.O halde, Allaha ve Onun szlerine inanan, okuma-yazma bilmeyen peygamber olan Raslne mn edin. Ona uyun ki kurtulua eresiniz.1
Bu anlamda pek ok yet vardr.

4. PEYGAMBERLERE MN Peygamberlere zet ve ayrntl olarak mn etmek gerekir.Allah Tel (kendisine itaat eden) kullarn cennetle mjdelemek, (kendisini inkr edeni veya kendisine kar gelenleri de cehennemle) uyarmak ve insanlar hakka davet etmek iin peygamberler gnderdiine mn ederiz.Peygam-berlerin arsna uyanlar cenneti kazanm, onlara aykr hareket edenler ise hsrana urayp piman olmulardr.

Arf Sresi: 158

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

34

Peygamberlerin
sellem-dir.

sonuncusu

ve

en

faziletlisi,

Peygamberimiz Abdullah olu Muhammed Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu

-sallallahu aleyhi ve

konuda

yle

}
]

phesiz ki biz, (gemite) her mmete bir peygamber gnderdik (ve ona yle sylemesini emrettik): Yalnzca Allaha ibdet edin ve Tta ibdet etmekten saknn.1

nsanlarn (kymet gnnde) peygamberlerden sonra Allaha kar bir zr beyn etmemeleri iin (sevbm) mjdelemek peygamberler ve (azabmdan da) sakndrmak iin (gnderdik).2

[
1 2

Nahl Sresi:36 Nis Sresi:165

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

35

Muhammed, sizin erkeklerinizden hibirisinin babas deildir.Ancak O, Allahn elisi ve peygamberlerin sonuncusudur.1
Nh,Hd, Slih, brahm ve dierleri gibi Allahn isimlerini zikrettii veya elisi Muhammed-salllallahu
sellem-in aleyhi ve

adlarn belirttii peygamberlere ayr ayr mn

ederiz.
-Allahn en deerli salt ve en temiz selm, onlarn ve bizim Peygamberimiz Muhammed-sallallahu aleyhi ve sellem-in zerine olsun-.

5. H RET GNNE MN Allah Tel ve elisi Muhammed-salllallahu aleyhi ve sellemin haber verdii, lmden sonraki kabir fitnesi, kabir azab ve nimetleri, kymet gnnn deheti, srat kprs, amellerin tartlaca terazi (mzn), amellerin karl olan cez veya mkfat, amel defterlerinin insanlarn arasnda yaylmas, kiminin amel defterini sandan, kiminin solundan, kiminin de arkasndan

Ahzb Sresi: 40

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

36

alacak olmas gibi eylere inanmak, hiret gnne mn etmeye girer. Yine, Peygamberimiz Muhammed-salllallahu
sellem-e aleyhi ve

verilen

havuza,cennet

ve

cehenneme,

mminlerin cennette Rablerini greceklerine, Rable-rinin onlarla konuacana, Kuran- Kerm ve sahh hadislerde Raslullah-salllallahu
aleyhi ve sellem-den

hiret gn ile ilgili

haber verilen dier eylerin hepsine birden inanmak da hiret gnne mn etmeye girer ki, bunlar Allah Tel ve elisi Muhammed-salllallahu aleyhi ve sellem-in aklad gibi tasdik edip mn etmek gerekir.

6. KADERE MN
Kadere mn, drt eyi ierir:

Birincisi:
Allah Tel, olmu ve olacak eyleri, kullarnn hallerini, onlarn rzklarn, ecellerini, amellerini ve bunun dnda kullarnn her eyini bilir.Bu saylanlar-dan hibir ey, Allah Telya gizli-sakl kalmaz. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

37

phesiz ki Allah, her eyi en iyi bilendir (hibir ey Ona gizli-sakl kalmaz.)1

(Ey insanlar!) Bilesiniz ki Allah, her eye kdirdir ve her eyi ilmiyle kuatmtr.(Hibir ey onun bilgisi dna kamaz.)2 kincisi:
Allah Telnn kader ve kazay (Levh-i Mahfzda) yazm olduuna mn etmektir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

{
[ :

Biz, yerin (topran) onlarn bedenlerinden neleri eksilttiini kesinlikle biliriz.Yanmzda (tahrif edilmekten

1 2

Ankebt Sresi:62 Talk Sresi:12

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

38

ve deiiklie uratlmaktan) korunmu bir kitap vardr.1 [ : ]

Biz, her eyi apak bir kitapta (Levh-i Mahfzda) saymzdr.2

(Ey Muhammed!) Gkte ve yerde ne varsa, Allahn hepsini bildiini (ve bunu Levh-i Mahfza kaydettiini) bilmez misin? phesiz ki bunu bilmek, (hibir eyin kendisini aciz brakamad) Allaha ok kolaydr.3 ncs:
Allah Telnn, yerine getirilen ve uygulanan bir irdesi olduuna, diledii eyin olduuna, dileme-dii eyin olamayacana mn etmektir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

[
1 2

Kf Sresi: 4 Ysn Sresi: 12 3 Hac Sresi:70

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

39

phesiz ki Allah, (hikmeti gerei yaratt eylerde) dilediini yapar.1 : ]

Onun (Allah) ii,bir eyi istediinde ona ol der, o da hemen oluverir.2 [ : ]

lemlerin Rabbi olan Allah dilemedike, siz hibir ey dileyemezsiniz.3 Drdncs:


Allah Telnn btn varlklar yarattna, Ondan baka hibir yaratc ve Rab olmadna mn etmektir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

{
[

Allah, her eyi yaratandr.O, her eyi gzetleyip koruyandr.4


1 2

Hac Sresi: 18 Ysn Sresi: 82 3 Tekvr Sresi: 29 4 Zmer Sresi: 62

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

40

{
[ :

Ey insanlar! Allahn zerinizdeki nimetini hatrlayn. Sizin iin gkten (yamur yadrp) ve yerden (maden ve buna benzer eyleri karp) rzk veren Allahtan baka bir yaratc m var?Ondan baka hakk ile ibdet edilecek hibir ilh yoktur.O halde nasl oluyor da (Onu birleekten ve Ona ibdet etmekten) saptrlyorsunuz.1
Bidat ehli baz kimselerin bu konulardan bazlarn inkr etmelerine ramen ehli snnet vel-cemaat anlayna gre kadere mn, bu drt esas iermektedir. mn, dil ile ikrr edip kalp ile tasdik ettikten sonra, inandn amel olarak yaamak olduuna, Allah Telnn emirlerini yerine getirmekle mnn artacana, mirlerini yerine getirmemekle azalaca-na, irk ve kfr dnda, zin, hrszlk, faiz yemek, sarholuk verici eyleri imek, ana-babaya itaatsizlik etmek ve buna benzer byk gnahlar ilediinden dolay bunlar hell saymadka- mslman tekfr etmenin (kfir saymann)

Ftr Sresi: 3

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

41

ciz olmadna inanmak da Allah Telya mn konusuna girer. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

{
[ :

Hi phesiz ki Allah, kendisine ortak koulmasn (ve inkr) asla balamaz.Bunun dndakileri dilediine balar.1
Raslullah-salllallahu
aleyhi ve sellem-den

mtevtir

hadslerle sabittir ki, kalbinde hardal tanesi kadar mn olan bir kimseyi Allah Tel cehennemden karacaktr. Allah Tel iin sevmek ve Onun iin kin beslemek, Onun iin dostluk kurmak ve Onun iin dmanlk etmek de Allaha mnn gereklerindendir. u sebeple mmin, mminleri sevip onlarla dost olur, kfirlere de buzedip onlara dmanlk besler. Bu mmetin mminlerinin banda da Raslullahsalllallahu aleyhi ve sellem-in

ashb gelir.

Peygamber-salllallahu aleyhi ve sellem-in:

Nis Sresi:48

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

42

((
[ ]

))

Dnemlerin en hayrls, benim yaadm dnemdir. Sonra onlar izleyenler, sonra da onlar izleyenlerdir.1
Hadsi gerei, ehli snnet vel-cemaat inancna sahip mminler, Raslullah-salllallahu aleyhi ve sellem-in ashbn sever, onlara dostluk besler ve onlarn peygamberlerden sonra insanlarn en fazletlileri olduklarna inanrlar. Ehli snnet vel-cemaat inancna sahip mmin-ler, Raslullah-salllallahu
aleyhi ve sellem-in

ashbndan en fazletli

olannn srasyla Sddk lakapl Eb Bekir,sonra Frk2 lakapl mer, sonra Zn-Nreyn3 lakapl Osman, sonra Murtez4 lakapl Ali, onlardan sonra cennetle mjdelenen dier alt sahbe ve daha sonra dier sahbe geldiine inanrlar. -Allah onlarn hepsinden rz olsun-.

Ehli snnet vel-cemaat inancna sahip mminler, sahbe


1 2 3

arasnda

geen

anlamazlklar

konusunda

Buhr ve Mslim Fruk: Hak ile btl birbirinden ayrt eden kimse demektir. Zn-Nreyn: ki nr shibi kimse demektir.Peygamber-sallallahu aleyhi ve sellem-in iki kzyla evlendii iin bu lakapla anlmtr. 4 Murtez: Rz olunan kimse demektir.

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

43

tarafsz kalr ve onlarn bu konuda itihad ettiklerine, itihad ettii meselede doruyu bulann iki ecir, hata edenin de bir ecir kazandna inanrlar. Ehli snnet vel-cemaat inancna sahip mmin-ler, Raslullah-salllallahu mminleri
aleyhi ve sellem-in

ehl-i beytine inanan mminlerin anneleri

sever,

onlara

ve

durumundaki Raslullah-salllallahu aleyhi ve sellem-in hanmlarna dostluk besler ve Allah Telnn onlarn hepsinden rz olmasn dilerler. Ehli snnet vel-cemaat inancna sahip mminler, Raslullah-salllallahu
aleyhi ve sellem-in

ashbna buzeden,

onlara kfreden, ehl-i beyt hakknda arya giden, onlar Allah Telnn uygun grd makamdan daha yksek makamlara ykselten R f i z l e ri n 1 yolundan uzak dururlar. Ehli snnet vel-cemaat inancna sahip mminler, sz ve fiilleriyle ehl-i beyte eziyet eden N s b l a r n 2 yoluna girmekten de uzak dururlar.
1 Rfizler: Rfiza mezhebine mensup kimselerdir.Bunlar inn arlar olup, Eb Bekir ve merin halifeliini kabul ettii iin Zeyd b. Ali el-Hseyini terketmiler ve daha nce dedesinden yardm esirgedikleri gibi, Kfede yardm ondan da esirgemilerdir. Bylece onlara Rfiza denilmitir.Bunlar Zeydiyye, mmiyye ve Keysniyye olmak zere gruba ayrlmlardr.Bu grup da ayrca kendi aralarnda pek ok gruba ayrlmlardr.Rfiza kelimesi,baz limler tarafndan i anlamnda kullanlmtr.Akid meselesinde inn ok az ehli snnete olmak zere, bir ksm Mebbiheye, bir ksm da Mutezileye uyar. (Mtercim) 2 Nevsb ya da Nsbe (Nsbler): Hz.Ali ve Ehli Beyte kar dmanlk besleyen, onlara dil uzatan, sz ve hareketleriyle onlara eziyet eden, bununla da yetinmeyerek

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

44

Burada zet olarak anlattmz eylerin hepsi Allah Telnn, elisi Muhammed-salllallahu
aleyhi ve sellem-

ile

gnderdii doru inancn t kendisidir.Bu, cehennem azabndan kurtularak cennete girecek snnet vel-cemaat inancdr. Nitekim Peygamber-salllallahu hakknda yle buyurmaktadr:
aleyhi ve sellem-

frka olan ehli bu frka

)) ((
mmetimden bir grup, hak yolda muzaffer olacak ve Allah Telnn emri (kymet gn) gelinceye kadar kendilerine kar olanlar, onlara hibir zarar veremeyeceklerdir.
Baka bir hadste yle buyurmaktadr:

)) .
onlarn kfir olduklarn syleyip kanlarn aktmay hell grenlerdir.Bunlar, Rfzlerin kartlardrlar. (Mtercim)

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

45

: ((

Yahudiler, yetmi bir frkaya, Hristiyanlar da yetmi iki frkaya ayrldlar.Bu mmet de yetmi frkaya ayrlacaktr. Biri dnda hepsi cehenneme girecektir buyurunca sahbe: O frka hangisidir Ey Allahn Rasl? diye sordular.Peygamber-salllallahu
buyurdu. Smsk sarlmas ve o yolda gidilmesi, ona aykr hareket etmekten iddetle saknlmas gereken inan, ite bu inantr. Bu inantan saparak onun aksine hareket edenler pek oktur.Bunlardan bazlar putlara, bazlar meleklere, bazlar evliyya, bazlar cinlere, bazlar aalara, bazlar talara, bazlar da baka eylere taparlar. Bu gibi kimseler, peygamberlerin arsna uymam, aksine onlara aykr hareket edip onlarla inatlamlardr.Tpk Kurey kabilesiyle dier baz arap kabilelerinin Peygamberimiz Muhammed-salllallahu
sellem-e aleyhi ve aleyhi ve sellem-:

Benim ve ashbmn bulunduu yol zere olanlardr

kar yaptklar gibi.

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

46

Chiliyet toplumu araplar, putlardan ihtiyala-rn gidermesini, hastalarna if vermesini, dmanla-rna kar kendilerine yardm etmesini isterler ve o putlara kurbanlar kesip adaklarda bulunurlard. Raslullah-salllallahu
aleyhi ve sellem-

bu davranlarnn

irkin olduunu syleyip, onlara yalnzca Allaha ibdet etmelerini emredince, bunu garip karlayp kendisini inkr ederek yle dediler:

[ :

O (Muhammed), (o kadar ok) ilhlar nasl oldu da bir tek ilh yapt? Dorusu, (haber verdii ve insanlar ona dvet ettii) bu, ne tuhaf bir eydir.1
Peygamber-salllallahu aleyhi ve sellem- onlar Allahn dnine dvet etmeye, irkten sakndrmaya ve onlara dvet ettii dnin hakikatini aklamaya devam etmi, nitekim Allah Tel onlardan dilediini doru yola iletmitir. Nitekim daha sonra insanlar Allahn dnine gruplar halinde girmeye balamlardr. Raslullah-salllallahu
onlardan rz olsunaleyhi ve sellem-

ve onun ashb-Allah

ile onlara gzellikle tbi olanlarn aralksz

Sd Sresi: 5

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

47

olarak yrttkleri dvet uzunca bir cihd-dan sonra Allahn dni dier dnlere stn gelmitir. Daha sonra durumlar deiti. nsanlarn ouna cehlet hkim oldu. yle ki insanlarn ou chiliye dnine yeniden dndler. Peygamberler ve evliy konusunda arya giderek onlara yalvarma ve onlardan medet dileme gibi irke gtren amelleri ilemeye baladlar. Bu insanlarn ou L ilhe illallahn anlamn chiliye devrindeki mrik araplar kadar bilemediler. Bu gibi durumdan Allaha snrz. Peygamber-salllallahu aleyhi ve sellem-den sonra uzun sre gemesine ramen bu irk, insanlar arasnda cehletin hkim olmas sebebiyle gnmze kadar yaylmaya devam etmitir. Gnmzde irke den insanlarn gerekesi de chiliye devrindeki mriklerin gerekesinden pek farkl deildir.Chiliye devrindeki mrikler yle diyorlard:

Bu (putlar), Allah katndaki efaatlarmzdr. Biz, onlara (putlara), ancak bizi Allaha iyice yaklatrsnlar diye ibdet ediyoruz.
Nitekim Allah Tel mriklerin bu gerekelerini boa kararak kim olursa olsun kendisinden bakas-na

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

48

ibdet

edenin

kendisine

ortak

komu

olduunu

belirterek yle buyurmutur :

Onlar (mrikler), Allah brakp da kendilerine ne zarar,ne de fayda verebilecek eylere tapyorlar ve Bunlar Allah katnda bizim efaatlarmzdr diyorlar.1
Allah Tel, yetin devamnda onlarn bu gerekelerine yle karlk vermektedir:

(Ey Muhammed! Onlara) de ki: Siz, (efaatlarla ilgili) gklerde ve yerde bilemedii bir eyi mi Allaha haber veriyorsunuz? O, onlarn (ibdette kendisine) ortak kotuklar eylerden mnezzehtir.2
Allah Tel bu yette peygamberler ve evliy gibi kendisinden bakasna ibdet etmenin -bu hareketi yapann bunu baka bir adla adlandrsa dahi- bunun byk irk olduunu belirtmitir.
1 2

Ynus Sresi: 18 Ynus Sresi: 18

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

49

Nitekim Allah Tel bu konuda baka bir yette yle buyurmaktadr:

[ :

]{

Allah brakp da kendilerine birtakm dostlar edinenler, (yle derler): Biz, onlara (putlara), ancak bizi Allaha iyice yaklatrsnlar diye ibdet ediyoruz.1
Allah Tel onlara yle karlk vermitir :

[ :

Muhakkak ki Allah,ayrla dtkleri eylerde (kymet gn) onlarn (mminlerle mriklerin) aralarnda hkmn (herkese hak ettiini) verecektir.phesiz ki Allah, (kendisine) iftir eden ve (yetlerini) inkr edeni asla doru yola iletmez.2
Allah Tel bu yette yalvarma, korku, mit ve buna benzer ibdetlerin kendisinden bakasna yapldnda kendisini inkr etmek olduunu akla-m
1 2

Zmer Sresi: 3 Zmer Sresi: 3

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

50

ve ilhlarnn kendilerini Allaha yaklatrdn syleyen mrikleri yalanlamtr. amzdaki Marks ve Lenin gibi kimselere uyan inkrc kfirlerin inandklar eyler de doru inanca zt ve peygamberlerin getirdikleri eylere aykr fikir inanlarndandr.Bu kimseler, ideolojilerine ister sosyalizm, ister komnizm, ister baaslk1, isterse baka isimler versinler, bu inkrclarn temel prensip-leri udur: Allah

yoktur ve Hayat maddeden ibrettir.


hireti, cenneti, cehennemi ve btn dnleri inkr etmek, bunlarn temel prensiplerindendir. Yazdklar kitaplar okuyan birisi onlarn bulunduklar yolu yakndan grebilir.Hi yok ki btn semv dnlere zt olan bu inan, mensuplarn dnya ve hirette en kt kibetlere gtrr. Btnlik ve tasavvuf mezheplerine mensup baz kimselerin, evliy dedikleri baz kimseleri kinatttaki ileri idre etmede ve mahlktn ilerini ekip evir-mede Allaha ortak yapmalar da doru inanca aykr olan inanlardandr.Onlar bu kimseleri Kutup2, Veted3, avs1
1

Lbnanl Marun Hristiyan Miel Aflak tarafndan kurulan Baaslk/Dirili hareketi, Arap milliyetiliine dayanan sosyalist bir harekettir. 2 Kutup: Zamann tek ncs anlamndadr. 3 Veted: Zamann tek dayana anlamndadr.

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

51

ve benzeri isimlerle adlandryorlar ki bu isimleri ilahlar iin kendileri ict etmilerdir.Bu ise, Allah Telnn rubbiyet sfatlar konusunda ilenen irkin en irkini ve chiliye dnemindeki araplarn irkinden daha ktdr.nk mrik araplar Rubbiyette deil de Ulhiyette (ibdette) Allaha ortak komu, bu irki de bolluk zamannda ilemilerdir.Ancak skntl ve zor zamanlarda ibdeti yalnzca Allaha hlis klmlardr. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

(Mrikler) gemiye bindikleri (ve boulmaktan korktuklarnda), dni yalnzca Allaha hlis klarak Allaha yalvarrlar.Ancak (Allah) onlar kurtarp slimen karaya kardnda, onlar tekrar (Allaha) ortak koarlar.2
Ancak mrik araplar, Rubbiyetin yalnzca Allaha it olduunu itiraf ediyorlard. Nitekim buyurmaktadr:
1 2

Allah

Tel

bu

konuda

yle

avs: Yardma koan anlamndadr. Ankebt Sresi: 65

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

52

(Ey Muhammed!) Mriklere kendilerini kimin yarattn sorarsan, (Bizi) muhakkak ki Allah yaratt diyeceklerdir.1

}
[ : ]

(Ey Muhammed! Mriklere) de ki: Gkten (yamur yadrarak) ve yerden (bitkiler yeerterek) size kim rzk veriyor? Ya da kulaklara ve gzlere kim sahip oluyor? lden diriyi, diriden ly kim karyor? (Kinattaki) ileri kim idre ediyor? (Btn bunlar yapan) Allah, diyeceklerdir.O halde onlara de ki: (Bakasna ibdet ederseniz) Allahn (azabna mruz kalmaktan) korkmuyor musunuz.2

Gnmz mrikleri, eski mrikleri iki eyde getiler:

1 2

Zuhruf Sresi: 87 Ynus Sresi: 31

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

53

Birincisi:
komulardr.

Rubbiyette

bile

Allaha

ortak

kincisi: Hem varlk, hem de darlkta Allaha ortak


komulardr.Nitekim bunlarla iie yaayan ve hallerini inceleyen, Msrda Hz. Hseyin, Bedev ve bakasnn, Adende Ayderos, Yemende Hd, amda bn-i Arab, Irakta Abdulkdir Geyln ve dier mehr kimselerin trbeleri banda chil insanlarn yaptklar taknlklar, Allahn hakk olan ve Ona yaplmas gereken ibdeti bakalarna nasl yaptklarn gren birisi bu durumu iyi bilir. Buna kar kacak ve Allah Telnn, elisi Muhammed-salllallahu
aleyhi ve sellem-

ve dier peygamberleri

gnder-dii tevhdin hakikatini onlara anlatacak insanlar da azald.Bu durumu Allaha havle ederiz. Allah Teldan, onlar doru yola iletmesini, aralarnda doru yola aran dvetileri oaltma-sn, mslman yneticilerle limleri irke kar yaplacak mcdelede muvaffak klmasn ve irke gtren sebepleri yok etmesini dileriz. Hi phe yok ki O, (dular) hakkyla iiten ve dular kabul etmeye yakn olandr.

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

54

sim ve sfatlar konusunda doru inanca zt inanlardan birisi de, Allahn sfatlarn reddeden ve Onu keml sfatlarn-dan soyutlayarak yoklarn, cansz ve imknsz eylerin sfatlaryla nitelendiren, Cehmi yye 1, Mutez i l e 2 ve onlarn izledii yolda giden bidat ehlinin inancdr.Allah mnezzehtir.
Cehmiyye: Cehm b. Safvna uyduklar iin bu adla anlmlardr.Cehm b. Safvn, sapk, bidat ve Cehmiyyenin badr.Tirmizde yetien Cehm, Belh ehrine gider ve orada Muktil b.Sleymann mescidinde onunla birlikte namaz klar. kisi mnzaralarda bulunurlar. Tirmiz ehrine srlr.Ardndan da kendisi Hris b. Sureyc ile birlikte Ben Umeyyeden olan sultana kar isyn karr.Anlatldna gre, Selm b. Ahvez, Allah Telnn Musa ile konutuunu inkr ettii iin kendisini Isfahanda hicr 128 ylnda ldrr.Merv veya Horasanda ldrld de sylenir.Cehm b. Safvn, Allahn sfatlarn inkr etmi ve Kurann yaratlm (mahlk) olduunu sylemitir. Yine kader konusunda Cebriyyenin grlerini savunarak kulun irdesini inkr etmi,mn sadece bilmekten (ilimden) ibret grm, cennet ve cehennemin fni (gelip geici) olduunu sylemi, Allah Telnn ilminin hads (sonradan) olduunu ileri srm ve buna benzer daha pekok sapk grleri savunmutur. 2 Mutezile: Hasan Basrnin rencilerinden Vsl b. At el-azzl, Eb Huzeyfe elMahzmnin hocasn terkederek kurduu akid mezhebine mensup olanlardr. Kaderiyye olarak da bilinirler.Balarda Eb Him Abdullah b. Muhammed b. elHanefiyyenin derslerine devam eden Vsl b. At daha sonra Hasan Basrnin derslerine devam etmitir.Sessiz kiilii ve uzun boynuyla bilinen Vsl b. At, gnah ileyen kimse hakknda fsk, ne mmin, ne de kfirdir dedii iin Hasan Basr kendisini meclisinden kovmutur.Amr b. Ubey de kendisine katlarak Hasan Basrnin derslerinden ekilmilerdir.Bylece kendilerine ekilenler, ayrlanlar anlamna gelen Mutezile ad verilmitir. nan konusundaki grlerine gelince,bunlar be esasta toplanmaktadr: 1-Menzile Beynel-Menzileteyn: Byk gnah ileyen kimse, dnyada mn ve kfr arasndadr. (Yani ne mmin, ne de kfirdir.) 2-Tevhd: Kadm, Allah Telnn ztna nisbet edilen en nemli sfat olup ondan baka mstakil ve kadm sfatlar Ona nisbet edilemez.Buna gre onlar, Cehmiyye gibi Allahn sfatlarn inkr etmilerdir. 3-Adl:Kul,kendi fiillerini kendine ait mstakil bir irde ile yapar.Yani kendi fiilini kendisi yaratr.Allahn bunda herhangi bir mdahalesi ve etkisi yoktur.Buna gre onlar, kader konusunda Kaderiyye ile ayn fikirdedirler. 4- Vad ve Vad: Mminlerin mkfatlandrlmas (vad) ve fsklarn cezlandrlmas (vad) Allahn zerine vciptir. 5-Emri bil-Marf ve Nehyi anil-Mnker: yilii emredip ktlkten alkoymak, farzdr. Bu be esasn dnda Kurann yaratlm olduu, mminlerin kymet gn Rablerini gremeyecekleri, akln nakilden nce geldii ve akln nakilden daha stn olduu gibi pekok sapk fikirlere sahiptirler. (Mtercim)
1

Tel,

bunlarn

syledikleri

szlerden

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

55

Allah Telnn sfatlarndan bir ksmn redde-dip bir ksmn isbt eden Ear l er 1 de bu ksma girer.Zir Earler, isbt ettikleri sfatlarda reddedip katklar sfatlarn bir benzeri vardr. Onlar, sfatlarn delillerini tevil etmek sretiyle nakl ve akl delillere aykr davranp apak bir eliki ierisine dm-lerdir. Ehli snnet velcemaat ise, Allah Telnn kendisi iin sbit kld veya elisi Muhammed-salllallahu
aleyhi ve sellem-in

Onun hakknda

sbit kld isim ve sfatlar gerei gibi sbit klmlar, Allah kullarna benzetmekten tenzih ederek Onun isim ve sfatlarn boa karma ibesinden uzak tutmulardr. Bu konudaki btn delllerle hareket ederek isim ve sfatlar tahrif etmemiler ve (anlamlarn) boa

Eariler: Ehli Snnetin byk imamlarndan Ebul-Hasen Ali b. sml b. shk b.Slim el-Ear el-Yemn el-Basrye uyanlar anlamndadr.Ebul-Hasen el-Ear, mehr sahb Ebu Musa el-Earnin soyundandr.Yaad dnemde kelmclarn imam olan Ebul-Hasen el-Ear, itikd konularda nceleri Mutezile mezhebine mensup idi.Bu krk yl kadar srmtr.Ancak daha sonra bu grten vazgemi ve ehli snnetin yolunu benimsemitir.Bununla da yetinmeyerek ehli snnetin Mutezileye kar en byk savunucularndan birisi olmutur.O, Makltul- slmiyyn, es-Sft ve er-Raddu alel-Mcessime gibi pek ok eser yazmtr.Hicr 324 baka bir rivyete gre de 330 ylnda Badatta veft etmitir.Ancak Ebul-Hasen el-Earye uyanlarn byk bir blm onun bu son durumunu gz nne almam ve baz itikd meselelerde onun yolundan ayrlmlardr.Ebul-Mel el-Cuveyn ve Eb Hmid el-azl bunlarn banda gelir.Amelin mndan olmadn ileri srerek mnda Mrcienin, Allahn sfatlarn tevil ederek de isim ve sfatlar konusunda Tevilcilerin yolunu izlemilerdir.Allahn kelm konusunda ise, iki ey dnda Kllbiyyenin grn benimsemilerdir.Oysa EbulHasen el-Ear onlarn bu grlerinden berdir.Bunun en gzel delli; onun bu grlere bir cevap olarak yazd el- bne an Uslid-Diyne adl eseridir.Bu eseri mrnn sonlarna doru yazmtr.Bu eserinde mn, isim ve sfatlarla ilgili grlerini aklam ve ehli snnet dndaki sapk gruplara cevap vermitir. (Mtercim)

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

56

karmamlardr. Bylelikle daha nce de akland gibi- bakalarnn dtkleri elikiden kurtulmulardr. te bu, mmetin ilk mslmanlar ile immla-rnn izledii dnya ve hirette kurtulu ve sadete gtrecek olan yoldur. Bu mmetin sonu, ilk mslmanlarn dzeldii inan ile dzelir ki bu inan da Kuran ve snnete uymak, onlara aykr olan eyleri terketmektir.

YALNIZCA ETMEN N

ALLAH

TELYA VE

BDET ALLAH

FARZ

OLUU

DMANLARINA GL P GELMEN N YOLLARI: Hi phesiz ki dnen mkellef olan bir kimsenin yerine getirmesi gereken en nemli grev ve en byk farz, gklerin, yerin ve byk arn sahibi olan Yce Rabbine ibdet etmesidir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

57

(Ey insanlar!)Rabbiniz O Allahtr ki gkleri ve yeri alt gnde yaratan, sonra (cell ve azametine yarar bir ekilde) ara istiv eden, geceyi gndzn zerine elbise gibi giydirip gndzn aydnln kaybettiren, gece ile gndzn birbirini srekli ve hzl bir ekilde takip etmesini salayan, gnei, ay ve yldzlar emrine boyun emi bir ekilde yaratandr.Biliniz ki yaratmak da, emretmek de Ona ittir.lemlerin Rabbi olan Allah, (her trl noksanlklardan) mnezzehtir.1
Allah Tel Kuran- Kermde cinleri ve insanlar sadece kendisine ibdet etmeleri iin yarattn haber vererek yle buyurmaktadr:

Ben, cinleri ve insanlar ancak bana ibdet etsinler diye yarattm.2


1 2

Arf Sresi:54 Zriyt Sresi: 56

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

58

Allah Telnn cinleri ve insanlar yaratma gyesi olan bu ibdet; namaz klmak, oru tutmak, zekt vermek, hac yapmak, ruk, secde ve tavaf etmek, kurban kesmek, adak adamak, korkmak, mit etmek, imdat dilemek, yardm istemek ve her trl duy yalnzca Allah Telya yapmaktr. Allah Telnn kitab Kur'an ile emn elisi Muhammed-salllallahu
aleyhi ve sellem-in

snnetinin gsterdii

gibi, Allah Telnn btn emirlerini yerine getirmek ve yasaklarndan da kanmak Allaha ibdete girer. Allah Tel cinlerin ve insanlarn hepsine, yaradl gyeleri olan bu ibdeti yerine getirmelerini emretmi, btn peygamberleri bu gye iin gndermi, bu ibdeti aklayp ona dvet etmek ve bu ibdeti yalnzca kendisine yapmak iin de kitaplar indirmitir. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

59

Ey insanlar!Sizi ve sizden ncekileri yaratan,Rabbinize ibdet edin.Umulur ki muttaklerden olursunuz.1


Baka bir yette yle buyurmaktadr:

{
[ :

(Ey insan!) Rabbin sana yalnzca kendisine ibdet etmenizi ve ana-babanza iyilikte bulunmanz kesin bir ekilde emretti.2

[ :

Halbuki onlara,dni yalnzca Ona hlis klp hanfler olarak Allaha ibdet etmeleri, namaz klmalar ve zekt vermeleri emrolunmutu. te dosdoru dn, budur.3
Allahn kitabnda bu anlamda pek ok yet vardr. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

[ :
1 2

]{

Bakara Sresi:21 sr Sresi: 23 3 Beyyine Sresi: 5

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

60

Rasl (Muhammed-sallallahu aleyhi ve sellem-) size ne verdiyse veya hkm olarak neyi mer kldysa, onu hemen aln.Neyi de (almaktan veya yapmaktan) yasakladysa ondan hemen vazgein. (emirlerini yerine getirmek ve yasaklarndan da kanmak sretiyle) Allahtan korkun. phesiz ki Allah, (emir ve yasaklarna aykr davranana) azab etindir.1

}
[ : ]

Ey mn edenler! Allha itaat edin.Rasle (hak olarak getirmi olduu eylere) de uyun.(Allha isyan emretmedii srece) sizden olan (mslman) idrecilere de itaat edin.Aranzda herhangi bir konuda anlamazla derseniz, gerekten Allha ve hiret gnne inanyorsanz, (o konuda hkm vermek iin) onu Allh(n kitb Kuran)a ve elisi (Muhammed-sallallhu (Muhammed-sallallhu
aleyhi ve sellem-in aleyhi ve sellem-in

snneti)ne gtrn.Allh(n kitb Kuran)a ve elisi snneti)ne gtrmek;

Har Sresi: 7 Bu yet-i kerme, Raslullah-salllallahu aleyhi ve sellem-in kavl, fiil ve takrr snnetine gre hareket etmenin farz olduuna kesin bir delldir. (Mtercim)

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

61

sizin

iin

(ayrla

dp

grlerinizle

hareket

etmenizden) daha hayrl, sonu bakmndan da daha gzeldir.1 [ : ]

} }
[ : ]

Her kim, Rasle itaat ederse, Allaha itaat etmi olur.2

phesiz ki biz, (gemite) her mmete bir peygamber gnderdik (ve ona yle sylemesini emrettik): Yalnzca Allaha ibdet edin. Tta ibdet etmekten saknn.3 ]{

(Ey Muhammed!) Senden nce hibir peygamber gndermedik ki ona; Benden baka hakkyla ibdet edilecek ilh yoktur. O halde yalnzca bana ibdet edin diye vahyetmi olmayalm.4

1 2

Nis Sresi: 59 Nis Sresi: 80 3 Nahl Sresi:36 4 Enbiy Sresi: 25

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

62

*
[
sellem-e

]{

Elif.Lm.R.(Allah tarafndan Muhammed-sallallahu aleyhi ve indirilen bu) kitabn yetleri (her trl dzensizlik ve btl eylerden korunup) salamlatrlmtr.Sonra da hakm ve her eyden haberdr olan Allah tarafndan (emir ve yasak, hell ve haram olan eyler) aklanmtr. (Kurann indirilmesi,ahkmnn geni bir ekilde aklanmas ve yetlerinin salamlatrlmas) Allahtan bakasna ibdet etmemeniz iindir.(Ey insanlar!) phesiz ki ben size (Allah tarafndan gnderilmi, sizi onun azabndan uyaran) bir uyarc ve (onun sevabn mjdeleyen) bir mjdeleyiciyim.1
Bu muhkem yetlerle Allah Tel'nn kitabnda bu anlama gelen dier yetler, ibdetin yalnzca Allaha hlis klnmasnn farz olduunu ve bunun dnin asl ve esas olduunu gsterir. Yine bu yetler, cinlerle insanlarn yaratlmas, peygamberlerin gnderilmesi ve kitaplarn indirilmesindeki hikmetin bu olduunu gsterir.Bu konuya nem vermek, bu konuda bilgi sahibi olmak ve slma mensup
1

Hd Sresi: 1-2

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

63

pek

ok

kimsenin zerine bin

bu

dallete hakknda kabirlerin

derek gidip zerini

peygamberler,slih kabirlerinin

kimseler

arya

yapmak,

mescidler ve kubbeler edinmek, kabirlerde yatanlardan medet ummak,llere snmak, ihtiya ve skntlarn gidermelerini istemek, hastalarna if vermelerini istemek, dmanlarna kar kendilerine yardm etmelerini beklemek gibi tevhde aykr olan byk irkten iddetle kanmak her akl-bli olan mslmana farzdr. Raslullah-salllallahu
aleyhi ve sellem-den

Allahn kitab

Kuran- Kermin dellet ettii anlamlarla ayn dorultuda sahh hadsler rivyet olunmutur. Buhr Cebelden-Allah ve Mslimin sahihlerinde Muz b. rivyet olunduuna gre,

ondan rz olsun-

Peygamber-salllallahu aleyhi ve sellem- yle buyurmaktadr:

)) : :

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

64

((
(Ey Muz!)Allahn kullar zerinde (yerine getirilmesi gereken) hakknn,1 kullarn da Allahn zerindeki hakknn neler olduunu bilir misin?2 dedi.Muz:Allah ve Rasl daha iyisini bilirler dedi. Peygamber-sallallahu
aleyhi ve sellem-:

Allahn kullar zerinde yerine getirilmesi

gereken hakk; yalnzca Ona ibdet etmeleri ve hibir eyi Ona ortak komamalardr.Kullarn da Allahn (ltf ve ihsan ile kendisine gerekli kld) hakk; Ona hibir eyi ortak komayanlara Allahn azap
-Allah

etmemesidir.
Buhrnin sahhinde Abdullah b. Mesuddan
ondan rz olsunaleyhi ve sellem-

rivyet olunduuna gre, Peygamber

-salllallahu

yle buyurmaktadr:

((

))

1 Bu hak, Allah Telnn kullar zerindeki farz olan hakkdr.Zir Kuran ve Snnet, bu hakk aklamak iin gelmi; hatta btn peygamberler Allahn kullar zerindeki en byk hakknn bu olduunu belirtmek iin gnderilmilerdir.(Mtercim) 2 Bu hak, ilim ehlinin ittifakyla Allah Telnn ltuf ve ihsanyla kendisine gerekli kld haktr.Allah Tel kuds bir hadste:Zulm nefsime haram kldm. buyurduu gibi,hikmeti gerei diledii eyi kendi nefsine haram,dilediini de gerekli klar.(Mtercim)

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

65

Allaha e (benzer) kotuu halde len kimse, cehenneme girer.


Mslimin sahhinde Cbir b. Abdullahtan-Allah ondan
rz olsun-

rivyet olunduuna gre, Peygamber yle buyurmaktadr:

-salllallahu

aleyhi ve sellem-

)) ((
Her kim, Allaha ortak komadan lrse, cennete girer.Her kim de Allaha ortak koarak lrse, cehenneme girer.
Bu anlamda pek ok hadis vardr.Tevhd meselesi, en nemli ve byk bir meseledir.Nitekim Allah Tel peygamberi Muhammed-salllallahu Muhammed-salllallahu
aleyhi ve sellem-i

tevhde

dvet etmesi ve irkten sakndrmas iin gndermitir.


aleyhi ve sellem-

Allah Telnn

kendisini gnderdii vahyi insanlara en iyi bir ekilde tebli etmi, Allah iin mruz kald en etin eziyet-lere kar sabretmi, ashb da -Allah onlardan rz olsun- dveti tebli etmek iin onunla birlikte bu eziyetlere sabretmilerdir.Nihyet Allah Tel, Arap yarmadasndan btn putlar ortadan kaldrm ve insanlar Allahn

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

66

dnine gruplar hlinde girmilerdir.Kbenin ierisinde ve evresindeki btn putlar krlmtr. Yine, Lt,Uzz ve Ment ve baz Arap kabileleri arasnda bulunan putlar da yklp yerle bir edilmitir. Bylece Allahn sz ycelmi ve Arap yarmadas-na slm hkim olmutur. Daha sonra mslmanlar, dvet ve cihd etmek iin Arap yarmadasnn dna ynelmi, Allah Tel onlarn aracl ile kendisine saadet takdir edilmi olanlar doru yola iletmitir.Yine onlar aracl-yla Allah Tel dnyann drt bir tarafnda hak ve adleti yaym, bylelikle onlar hidyet nderleri ve hakkn komutanlar, adlet ve slha aran dvetiler olmulardr.Hidyet nderleriyle hakkn komutanlar yolundan giden tbin ve onlara gzel bir ekilde tbi olanlar da onlarn yolundan giderek Allahn dnini yayyor,insanlar Allahn birliine dvet ediyor, canlar ve mallaryla Allah yolunda cihd ediyor,Allah yolunda hibir knaycnn knamasndan korkmuyorlard. Nitekim Allah Tel onlar teyid etmi, dmanlarna kar onlara yardm ederek onlar zafere ulatrp onlara vdettiklerini yerine getirmitir.

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

67

Nitekim buyurmaktadr:

Allah

Tel

bu

konuda

yle

[ :

Ey mn edenler!Eer Allahn dnine yardm ederseniz, O da size (dmanlarza kar) yardm eder ve ayaklarnz salam tutar.1

*
[ : ]

} {

Allahn dnine yardm edene, muhakkak ki Allah da (dmanna kar) ona yardm eder.phesiz ki Allah gldr, gliptir. (Kendilerine yardm edeceimizi vdettiimiz) mminler, kendile-rine yeryznde iktidar verirsek, namaz klar, zekt verir, iyilii emreder ve ktlkten alkoyarlar. lerin sonu Allaha varr.2
Bundan sonra insanlar deiti.Ayrla dp cihd konu-sunda gevek davranp rahat tercih ederek ehev
1 2

Muhammed Sresi: 7 Hac Sresi: 40-41

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

68

arzularna uydular.Bu sebeple, Allahn koruduu kimseler dnda aralarnda trl ktlkler ortaya kt.Allah Tel da yaptklarna karlk olarak onlara bahettii nimetleri deitirmi ve balarna dmanlarn musallat etmitir. Rabbin kullarna hi zulmetmez. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

Bu (ceza), bir topluluk kendilerinde bulunan (gzel ahlk ve meziyetleri, kt ahlk ve meziyetlerle) deitirmedike, Allahn kendilerine verdii nimeti deitirmeyeceinden (ekip almayacandan) dolaydr.1
O halde, Allah Telya dnmek, ibdeti yalnzca Ona hlis klmak, gemite yaplan hata ve gnahlara tevbe etmek, Allahn kendilerine emret-tii farzlar yerine getirip haram kld eylerden saknmak, bunu birbirlerine tavsiye etmek ve bu konuda birbirlerine yardm etmek, devlet ve halk olarak herkesin zerine farzdr.
1

Enfl Sresi: 53

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

69

Bunlarn en nemlisi, eriat cezlarn uygula-mak ve her konuda insanlar arasnda eriatla hkmetmek, Allahn eriatna aykr olan, insanlarn karm olduklar kanunlar kaldrp ve geersiz btn klmak, halklar bu Allahn kanunlarla eriatyla slm hkmetmemek Yine, uurda

hkmetmeye mecbur klmak gerekir. insanlar dnlerinde iyilii bilgilendirerek emredip bilincini yaymak, birbirlerine hakk tavsiye ederek bu sabr gstermek, ktlkten alkoymak ve bu konuda yneticileri tevik etmek, limlerin zerine farzdr. Yine, mcdele gitmi olan eriata etmek eyleri izzet ve kar aykr ideoloji ve sistemlerden Allah eder, ve Tel onlar onlar sosyalizm,baaslk,rklk ve benzeri ykc ideolojilerle gerekir.Bylelikle onlara onlara geri ide mslmanlar iin bozuk olan eyleri dzeltir, ellerin-den gemiteki ereflerine yeniden eder kavuturur,

dmanlarna

yardm

yeryznde iktidar sahibi klar. Nitekim doru szllerin en dorusu Allah Tel bu konuda yle buyurmaktadr:

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

70

Mminlere yardm etmek, zerimize bir haktr.1

Allah, sizden mn edip iyi iler yapanlara, kendilerinden ncekileri sahip ve hkim kld gibi, onlar da yeryznde sahip ve hkim klacan, onlar iin beenip setii slm yerletirip koruyacan ve korku hlinden sonra onlara gven salayacan vdetmitir.Onlar, bana ibdet eder ve hibir eyi ortak komazlar.Kim de bundan sonra inkr (nimetlerime nankrlk) ederse, ite onlar (Allaha itaatten kan) fsklardr.2

1 2

Rm Sresi: 47 Nr Sresi: 55

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

71

{
[ dnya hayatnda hem de hitlerin :

} *
] (meleklerin,

Muhakkak ki biz, elilerimize ve mn edenlere, hem peygamberlerin ve mminlerin) hitlik edecekleri gnde yardm eder (ve kendilerine eziyet edenlere kar onlar destekler)iz.O gnde zlimlere zr dilemeleri hibir fayda vermeyecektir.Lnet (Allahn rahmetin kovulmak) onlarndr. Kt yurt (cehennem) de onlarndr.1
Mslman liderlerle halklar dzeltmesini, kendilerini dnde bilgili klp takv zerinde birletirmesini, hepsini dosdoru yola iletmesini, onlarla slm dnine yardm edip btl zelil klmasn, iyilik ve takvda onlarn hepsini muvaffak klmasn, birbirlerine hakk tavsiye etmelerini ve bu uurda sabr gstermelerini Allah Teldan dileriz.Zir bunu yapacak olan ve buna gc yeten yalnzca Odur. Allahn salt ve selm, Allahn kulu, elisi ve yaratlm-larn en hayrls, Peygamberimiz Abdullah olu

Mmin (fir) Sresi: 51-52

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

72

Muhammede, ilesine, ashbna ve Onun yoluna uyanlarn zerine olsun. Allahn selm, rahmeti ve bereketleri zerinize olsun.

MSLMANI SLMDAN IKARAN HALLER Mslman Karde! Bilmelisin ki Allah Tel btn kullarna slma girmelerini, ona smsk sarlmalarn, slma aykr olan eylerden saknmalarn farz klm ve bu esaslara dvet etmesi iin peygamberi Muhammed-salllallahu aleyhi ve sellem-i de gndermitir. Allah-azze ve celle- elisi Muhammed-salllallahu aleyhi ve selleme uyann hidyet zere olacan, ondan yz evirenin ise dallette olacan haber vermi ve birok yette, dnden dnmeye sebep olan eyler-den, her trl kfr ve irkten sakndrmtr. slm limleri-Allah onlara rahmet etsin- Mrtedin (dnden

dnenin) hkm blmnde mslman dninden

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

73

karan, cannn ve malnn hell klanmasna sebep olan birok eyi zikretmilerdir. Mslman dnden karan eylerin en tehlikelisi ve en ok vuk bulan on tanedir.1 Bunlardan saknman ve bakalarn da sakndrabilmen iin, sana bunlar zetle saydktan sonra ksaca izh edeceiz.

Mslman dnden karan 10 husus unlardr: Birincisi:


bdette bir eyi Allah Telya ortak komaktr. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

{
[ :

Hi phesiz ki Allah, kendisine ortak koulmasn (ve inkr) asla balamaz.Bunun dndakileri dilediine balar.2
Baka bir yette ise yle buyurmaktadr:
1

Mslman dnden karan bu on hususu Muhammed b. Sleyman et-Temm ve dier baz limler yazdklar kitaplarda zikretmilerdir.-Allah onlara rahmet etsin-. 2 Nis Sresi:48

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

74

Hi phesiz ki kim Allaha ortak koarsa, Allah ona cenneti haram klmtr.Onun barnaca yer, cehennemdir.Zlimler iin (onlar cehennemden kurtaracak) yardmclar da yoktur.1
llere yalvarp onlardan medet ummak, onlara adak adamak ve kurban kesmek de irk eitlerindendir.

kincisi:
Her kim, kendisi ile Allah arasna araclar koyar, onlara yalvarr, onlardan efaat diler veya onlara tevekkl ederse, icm ile kfir olur.

ncs:
Her kim, mrikleri kfir saymaz, onlarn kfir olduklarndan phe eder veya onlarn izledikleri yolun da doru olduunu sylerse, kfir olur.

Drdncs:
Tutlarn hkmn, Peygamber-salllallahu aleyhi ve sellemin hkmne tercih edenler gibi, her kim bakas-nn yolunun Peygamber-salllallahu aleyhi ve sellem-in yolundan daha

Mide Sresi: 72

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

75

iyi

olduuna

veya

bakasnn

hkmnn

Onun

hkmnden daha iyi olduuna inanrsa, kfir olur.

Aada saydklarmz da drdnc ksma girer :


1. nsanlarn kardklar kanun ve nizamlarn slm eriatndan daha stn olduuna, 2. 3. slm nizmnn bu ada uygulanmasnn slm dninin mslmanlarn geri kalmasna doru olamayacana, neden olduuna, 4. slm dninin kiinin kendisi ile Rabbi arasn-daki ilikiye 5. kesmenin has olup, hayatn dier blmlerini hrszn elini kapsamayacana inanan kimse kfir olur. Allahn veya hkmn zin eden uygulayp evli insan talayarak

ldrmenin bu aa uygun olmadn sylemek. 6. er mumelelerle cez meselelerde veya baka konularda Allahn indirdii hkmlerden baka hkmleri uygulamann ciz olduuna inanmak. Baka hkmlerin eriat hkmnden daha stn olduuna inanmasa bile uygulayan kimse de kfirdir.nk o, bu sretle Allahn icm ile haram kldn hell klm olur.Zin, iki, fiz ve Allahn eriatndan bakasyla

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

76

hkmetmek gibi, dinen haram olduu delillerle bilinen hkmleri hell sayan kimse de mslmanlarn oybirlii ile kfir olur.

Beincisi:
Her kim, Raslullah-salllallahu olur. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle
aleyhi ve sellem-in

getirmi

olduu bir eyi buzederse, o ameli yapm olsa bile kfir

{
[

Byledir.nk onlar, Allahn (Muhammede) indirdiinden (Kurandan) holanmamlar, bu sebeple Allah da onlarn yaptklarn boa karmtr.1 Altncs:
Her kim, Raslullah-salllallahu kfir olur. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle
aleyhi ve sellem-

dninden

herhangi bir eyle, dnin sevap ve cezs ile alay ederse,

Muhammed Sresi: 9

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

77

*
[ : ]

(Ey Muhammed! Onlara) de ki: Siz, Allah ile, Onun yetleri ile ve Onun elisi ile mi alay ediyordunuz? Hi zr dilemeyin. (zr dilemeniz faydaszdr).nk siz, alay ettiiniz bu sznzle mn ettikten sonra kfir oldunuz.1 Yedincisi:
By yapmak.Kocasn seven kadn by yolu ile kocasndan nefret ettirmek sretiyle arasn ama-ya almak veya birtakm eytn yollarla insana sevmedii ve istemedii bir eyi sever ve ister hale getirmek de by eitlerindendir.Her Nitekim buyurmaktadr: Allah kim, bunu bu yapar veya yle yaplmasna rz olursa, kfir olur. Tel konuda

]{ [ :

O iki melek, (insanlara) nasihat ederek sihri renmemeyi kz eder ve; Sihri renerek eytanlara itaat edip
1

Tevbe Sresi:65-66

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

78

kfir

olma

demedike

de

hi

kimseye

sihri

retmezlerdi.1 Sekizincisi:
Mslmanlara kar mriklerle kfirleri destekle-yip onlara arka kmak ve yardm etmek. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle

{
[ :

}
]

Sizden her kim, onlar (yahd ve hristiyanlar) dost edinirse, o da onlardandr. phesiz ki Allah, (kfirleri dost edinen) zlimleri (kfirleri) asla doru yola iletmez.2 Dokuzuncusu:
Her kim, baz insanlarn Muhammed-salllallahu aleyhi
sellem-in ve

eriatnn dna kabileceklerine (Onun dninden

baka bir dne tbi olabileceklerine) inanrsa, kfir olur.

[
1 2

Bakara Sresi:102 Mide Sresi:51

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

79

Her kim, slmdan baka bir dn ararsa, bilsin ki o dn kendisinden asl kabul edilmeyecektir.hirette de o kimse, hsrna urayanlardan olacaktr.1 Onuncusu:
Allahn dninden yz evirmek, (bildii halde) o hkmleri yaamamak. Nitekim buyurmaktadr: Allah Tel bu konuda yle slmn doru olarak bilinen hkmlerini (kibrilenerek) renmemek ve

Kendisine Rabbinin yetleri hatrlatld halde, (onlardan yz evirip t almayarak) kibirlenen kimseden daha zlim kim olabilir?Muhakkak ki biz, (yetlerimizden yz evirip onlardan faydalanmayan) gnahkrlardan intikam alacaz.2
nsan dnden karan bu eyleri, aka veya cidd olarak veyahut da korkudan dolay yapan arasnda hibir fark yoktur. Ancak zorland iin yapan bundan mstesndr.Bunlarn hepsi en byk tehlike ve en ok
1 2

l-i mrn Sresi:85 Secde Sresi: 22

Doru nan ve Bu nanca Aykr Olan eyler

80

vuk bulanlar olup mslmann bunlardan saknmas ve bunlara dmekten korkmas gerekir. Allahn hayrls gazabn ve ackl azabn gerektiren ve eylerden Allaha snrz.Allah Tel, yaratlmlarn en Muhammed-salllallahu
aleyhi ve sellem-e,line

ashbna salt ve selm eylesin.