MOHD ANUAR BIN HUSAIN JABATAN ILMU PENDIDIKAN IPG KSM

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

APA?

Satu pemikiran secara mendalam di mana seseorang itu akan memikirkan atau merenung semula situasi yang telah dilalui untuk menganalisis apa yang telah dilakukan dan mengapa dilakukan sedemikian (Woolfolk, 1995)
Becoming reflective requires active engagement or consciousness in the experience, and in this case, the act of narrative writing. 9/28/2012 Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

Satu

peluang di mana seseorang belajar daripada pengalaman
memperkembangkan pembelajaran dan merangsang pemikiran provokatif dan tindakan
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

Ia

Mengikut Schon,

Profesional perlu memahami tindakan mereka dengan berfikir tentang tindakan mereka
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

MENGAPA? • Dewey (1933) : Refleksi pengalaman akan membawa kepada pembelajaran- bukan hanya pengalaman sahaja • It is reflection, not experience alone that is found to be our teacher (Garmeston, 2001) • Proses reflektif menyediakan peluang terbaik untuk pemahaman profesional dan penilaian kendiri
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

Membuat

penilaian kendiri Berfikir secara analitik, kritis & kreatif Menganalisis aktiviti pengajaran pembelajaran di sekolah Mencari alternatif dalam membuat keputusan Mencari jalan penyelesaian Mengubah tingkah laku
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

1.

Refleksi ke atas tindakan

refleksi terhadap praktis, tindakan dan pemikiran seseorang selepas sesuatu sesi praktis

2.

Refleksi semasa tindakan

refleksi terhadap fenomena, pemikiran dan tindakan semasa praktis
hasil yang diperlukan daripada kedua-dua jenis refleksi tujuan

3.

Refleksi untuk tindakan
 

memandu seseorang ke arah tindakan masa depan
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

Bagaimana?

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

Apakah Apakah

prasyarat untuk seseorang membuat refleksi ? proses yang dilakukan untuk membuat refleksi ?

Apakah
Apakah

kemahiran asas untuk membuat refleksi?
bezanya seorang reflektif dengan seorang yang tidak reflektif ?
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

 Keterbukaan

melihat masalah dari semua perspektif  mengambil kira semua maklumat yang diperoleh sebelum membuat keputusan  Bertangggungjawab  bertanggungjawab di atas kejayaan dan segala kegagalan  Kerelaan  komitmen sepenuhnya terhadap tugas  dapat memenuhi keperluan profesion

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

Hatton and Smith (1995) telah mengenal pasti empat isu penting berkaitan refleksi:  Belajar untuk menstruktur dan menstruktur semula masalah yang kompleks dan kabur, menguji interpretasi dan mengubah tindakan

Pemikiran yang sistematik untuk merenung kembali tindakan lepas Terdapat aktiviti yang dikategorikan sebagai reflektif spt penggunaan jurnal refleksi atau perbincangan kumpulan, tidak difokuskan kepada penyelesaian masalah Dalam merangka masalah praktikal untuk mencari penyelesaian, perlu mempertimbangkan nilai atau kepercayaan sejarah, budaya dan politik
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

SIKAP PENTING UNTUK REFLEKSI 1. Empati 2. Minda terbuka 3. Sifat ingin tahu 4. Kesedaran diri 5. Kemahiran komunikasi antara budaya 6. Kesabaran 7. Kesanggupan untuk mengambil risiko/ bertindak / mengeksperimen 8. Aktif mencari maklum balas dan perspektif alternatif
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

BAGAIMANA?

Kitaran Refleksi
PILIH ISU/PERISTIWA

HURAIAN ISU TRANSFORMASI / TINDAKAN SUSULAN

ANALISIS ISU

MENILAI

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

BAGAIMANA
Pilih : Kenal pasti satu isu atau peristiwa • Sesuatu yang tidak berjalan lancar dalam pelajaran atau sesuatu yang berjalan dengan baik Boleh dalam fasa perancangan, fasa pelaksanaan dan fasa penilaian dalam suatu pelajaran Boleh juga aspek pengurusan bilik darjah atau aspek-aspek kegunaan alat pengajaran/ teknik pengajaran atau pengurusan masa dalam bilik darjah
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

BAGAIMANA?
Huraian: Melibatkan satu huraian situasi, keadaan berkait dengan isu • • • • • Empat soalan "W" ditangani Siapa yang terlibat? Apakah keadaan, keprihatinan atau isu-isu? Bila peristiwa berlaku? Di mana peristiwa berlaku?

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

BAGAIMANA? Analisis: Langkah melibatkan "digging deeper.“(mendalami dalam isu) • Tanya “Mengapa" terhadap huraian dalam langkah sebelum ini • Tanya “Bagaimana" hubungan isu dengan amalan pengajaran perlu ditangani

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

BAGAIMANA?
Menilai
• Tiga langkah sebelum ini telah anda hurai dan analisis pengalaman, bukti atau aktiviti

Penilaian kendiri berlaku di sini apabila anda mengintepretasi aktiviti atau bukti dan menilai kesesuaian dan impak Adakah tindakan/ tingkah laku sesuai? Jika yes,mengapa? Jika tidak, mengapa?

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

BAGAIMANA? Transformasi : (Tindakan susulan)

• Langkah ini merupakan peluang penting untuk perkembangan apabila anda gunakan pengertian hasil daripada refleksi dalam membaiki dan mengubah amalan anda .
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

BAGAIMANA? Maka beberapa elemen dalam refleksi kritikal adalah: • Kenal pasti Isu

• Memahami isu
• Menilai tindakan / tingkah laku berkait dengan isu • Menggunakan `pengertian /insights’ yang diperolehi ke arah tindakan masa depan/tingkah laku kita
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

BAGAIMANA?

AKTIVITI-AKTIVITI
Aktiviti-Aktiviti yang boleh meningkatkan amalan reflektif : • Penulisan Jurnal • Temuduga Reflektif

• Refleksi Mingguan
• Projek Kajian Tindakan • Analisis kajian kes

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

Buat

penulisan jurnal reflektif berdasarkan pelaksanaan suatu program yang terbaru di sekolah and dan buat penilaian mengenainya.

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

 Pemikiran

reflektif yang baik adalah suatu proses di mana seseorang individu itu:

Mengenal pasti jenis maklumat yang diperlukan untuk memahami isu semasa Mengumpul maklumat / maklum balas yang sesuai

Mengumpul pandangan daripada sumber-sumber bidang berkaitan yang mempunyai kebolehpercayaan
Cynthia Mazow: Learning, Design, and Technology Stamford University

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012

 Mensintesis

pandangan dan maklumat

 Mempertimbangkan

sintesis daripada semua sudut pandangan dan kerangka rujukan membina pemahaman sementara yang boleh dipertimbang lagi dan dipinda apabila lebih banyak maklumat dan pandangan yang relevan dikumpul
Cynthia Mazow: Learning, Design, and Technology Stamford University
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012

 Akhirnya,

Ciri-ciri Guru Reflektif
Sentiasa mempelajari dan memahami sesuatu yang baru hasil daripada pengalamannya yang telah dilalui Sentiasa berfikir tentang tujuan, isi, kandungan dan tindakan dalam konteks tugas

Sentiasa melihat sesuatu isu, situasi atau masalah dari pelbagai perspektif agar penyelesaian terbaik dapat dibuat dengan lebih sistematik

Berusaha memperbetulkan sebarang kesilapan dan perlakuan semasa merancang dan melaksanakan projek

Boleh menghubung kait apa yang dipelajari atau dialami dengan tugas dan kehidupan harian
Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

Sentiasa mempelajari daripada apa yang dibuat agar memberi makna kepadanya dalam konteks peribadi, profesion, masyarakat dan negara
9/28/2012

Berfikir

tentang tindakan Menilai pemikiran sebelum keputusan dibuat Bertanya “Mengapa?”
9/28/2012 Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

Van Manen (1977), telah mencadangkan tiga tahap refleksi berasaskan dari Habermas (1973) iaitu - Tahap Satu : Refleksi Teknikal  Berkait dengan kecekapan dan keberkesanan sesuatu cara penyelesaian untuk mencapai penyelesaian  Tidak terbuka kepada kritik dan pindaan
- Tahap Kedua: Refleksi Praktikal  Terbuka kepada analisis cara penyelesaian, andaian, dan tujuan serta hasil  Menerima hakikat bahawa pemahaman sesuatu fenomena adalah terbuka kepada pelbagai interpretasi dan tersirat dalam bahasa - Tahap Ketiga: Refleksi Kritikal  Mengambil kira kriteria moral dan etika (Gore & Zeichner, 1991; Adler, 1991),  Membuat penghakiman sama ada aktiviti profesional mempunyai keadilan, kesamarataan dan penghormatan kepada individu atau tidak  Membuat analisis tindakan peribadi dalam konteks politik-budaya dan sosio-sejarah (Smith & Lovat, 1991; Noffke & Brennan, 1988; Zeichner &Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM 9/28/2012 Liston, 1987).

Mohd Anuar Husain JIP IPG KSM

9/28/2012