¨ Kocaeli Universitesi - Makine M¨ hendili˘i B¨l¨ m¨ - 2009/10 G¨ z I. Arasınav u g ou u u ¨g ¨g ¨g ¨g I.O˘retim/A grubu I.O˘retim/B grubu II.O˘retim/A grubu II.

O˘retim/B grubu 1 Soru 2 Soru 3 Soru 1 Soru 5 Soru Toplam ( +3 )5 + 5y = 0 denklemini sınıflandırınız (15
dy Soru 3. dx + y = xy 3 e−2x adi diferansiyel denkleminin co u u u ¸¨z¨m¨n¨ bulunuz (25 Puan).

Soru 1. Puan).

d4 y dx4

d2 y dx2

Cevap 4. merebeden 1.dereceden lineer olmayan ADD. Soru 2. z ′ + 2z = 2xe−2x adi diferansiyel denkleminin ¸¨z¨m¨n¨ bulunuz (25 Puan). co u u u Cevap Denklem lineer denklemdir. z ′ + 2z = 0 denkleminin ¸¨z¨ m¨ n¨ ele alalım. co u u u dz = −2dx ⇒ z = ce−2x . z Simdi homojen olmayan denklemin ¸¨z¨m¨n¨ ¸ co u u u z = c (x) e
−2x

Cevap Denklem Bernoulli denklemidir. ⇒ y′ 1 + 2 = xe−2x ⇒ z = y −2 ⇒ z ′ = −2y −3 y ′ 3 y y

denklemde yerine yazarsak 1 − z ′ + z = xe−2x ⇒ z ′ − 2z = −2xe−2x 2 ¨ lineer denklemini elde ederiz. Oncelikle z ′ − 2z = 0 denkleminin ¸¨z¨m¨n¨ ele alalım. co u u u dz = 2dx ⇒ z = ce2x . z Simdi homojen olmayan lineer denklemin ¸¨z¨m¨n¨ ¸ co u u u z = c (x) e2x oldu˘unu kabul edelim. Buna g¨re ¸¨z¨m denklemi sa˘lamalıdır: g o co u g c′ e2x + 2ce2x − 2ce2x c′ e2x c′ (x) = −2xe−2x ⇒ = −2xe−2x ⇒

oldu˘unu kabul edelim. Buna g¨re ¸¨z¨m denklemi sa˘lamalıdır: g o co u g c′ e−2x − 2ce−2x + 2ce−2x c′ e−2x c′ (x) c (x) z fonksiyonu ¸¨z¨md¨r . co u u = 2xe−2x ⇒ = 2xe−2x ⇒ = 2x ⇒ = x2 + c1 ⇒ ( ) = x2 + c1 e−2x

= −2xe−4x ⇒ ∫ ( ) c (x) = −2xe−4x dx 1 −4x e (4x + 1) + c1 ⇒ 8 ( ) 1 −4x = e (4x + 1) + c1 e2x 8 =

z

ve Bernoulli denklemin genel ¸¨z¨m¨ co u u y = z −1/2 = dır. (( ) )−1/2 1 −4x e (4x + 1) + c1 e2x 8

g . 1) noktasından ge¸en ¨yle bir e˘ri denklemi bulunuz c o g ki. 1) noktasından ge¸ti˘i i¸in g c g c 1 √ = c ⇒ y 2 = 3x 3 istenen e˘ridir. θ) = 2θ sin r (( ) ) ∂ θ2 + 1 cos r ∂f = = 2θ cos r. E˘ri (3. θ) = θ2 + 1 cos r ⇒ ∂r ∫ ( 2 ) F (r. co u u u g ∫ ∫ dy dx = ⇒ y 2x 1 ln y = ln x + ln c ⇒ 2√ y = c x olarak buluruz.Yol: Tam ADD f (r. (3. θ) = ( 2 Soru 5.( ) Soru 4.Yol: Carpanlarına ayrılabilen ADD ¸ 2θ cos r dr = − 2 dθ ⇒ θ +1 ∫ sin r ∫ cos r 2θ dr = − dθ ⇒ 2+1 sin r θ ln | sin r| = − ln |θ2 + 1| + ln c ⇒ ( ) sin r θ2 + 1 = c II. g Cevap y′ = y 2x X (X. bu e˘rinin te˘etinin OX eksenini kesti˘i nokta ile te˘etinin g g g g de˘me noktası arasındaki do˘ru par¸asının ortası OY eksenini g g c kesti˘i nokta olsun (10 Puan).y) θ + 1 cos r. c¨ u u u Cevap Denklem t¨r¨: uu Carpanlarına ayrılabilen ¸ diferansiyel denklem veya Tam diferansiyel denklemdir. θ) = (sin r) θ2 + 1 + φ (θ) ⇒ ( ) F (r. tir. θ) = θ + 1 cos rdr ( ) = (sin r) θ2 + 1 + φ (θ) ⇒ ( ( ) ) ∂ (sin r) θ2 + 1 + φ (θ) ∂F = ∂θ ∂θ = 2θ sin r + φ′ (θ) = g (r. ∂θ ∂θ ∂g ∂ (2θ sin r) = = 2θ cos r ⇒ ∂r ∂r ∂g ∂f = ∂y ∂x oldu˘undan tam dif. θ) = 2θ sin r ⇒ 2θ sin r + φ′ (θ) = 2θ sin r φ′ (θ) = 0 ⇒ φ (θ) = c ⇒ ( ) F (r. θ) = (sin r) θ2 + 1 + c = 0 ) “ “ X Y ADD nin ¸¨z¨m¨n¨ bize istenen e˘riyi verecektir. θ2 + 1 cos rdr + 2θ sin rdθ = 0 adi diferansiyel denkleminin ¸oz¨m¨n¨ bulunuz (25 Puan). g ( ) ∂F = f (r. g (r. I.

O˘retim/A grubu II. co u u . Simdi ¸¨z¨m¨ co u u u ¸ co u u z = c (y) y 2 olarak alalım. ) )−1/2 2 + c1 y 2 3y 3 . Bu denklem 2. sorudan co u u c (y) = + c1 ⇒ 3y 3 ( ) 2 z = c (y) y 2 z (y) = + c1 y 2 ( ) 3y 3 2 2 z (y) = + c1 y 3y 3 olarak bulmu¸tuk.O˘retim/A grubu I. sorudaki denklem 2 ile aynıdır ve ¸¨z¨m¨ 2. x = z −1/2 d¨n¨¸um¨nden o us¨ u (( x (y) = olarak elde ederiz. dz z z = 2dy ⇒ y = cy 2 = = = = homojen lineer ADD nin ¸¨z¨m¨d¨r.Makine M¨ hendili˘i B¨l¨ m¨ . z ′ − 2 y = − y22 adi diferansiyel denkleminin ¸¨z¨m¨n¨ Soru 3. uu x y ′ x 1 + 2 x3 yx x′ + z z′ x3 ⇒ y2 1 ⇒ y2 1 ⇒ x2 x′ −2 3 x denklemini ele alaım.O˘retim/B grubu 1 Soru 2 Soru 3 Soru 1 Soru 5 Soru Toplam d6 x dt6 d4 x d3 x dt4 dt3 Soru 1. mertebeden 1. Puan) + + x = t denklemini sınıflandırınız (15 Cevap 6.O˘retim/B grubu II. x3 y2 adi diferansiyel denkleminin ¸¨z¨m¨n¨ co u u u Cevap Denklem lineerdir. bulunuz (25 Puan). dx + x = co u u u dy y bulunuz (25 Puan). z Soru 2. 2 c′ y 2 + 2c (y) y − 2c (y) y = − 2 ⇒ 1 z 1 z 2 − z′ + = 2 ⇒ z′ − 2 = − 2 y 2 y y y y 2 c′ (y) = − 4 ⇒ y lineer denklemini elde ederiz. s fonksiyonu ¸¨z¨md¨r. Arasınav u g ou u u ¨g ¨g ¨g ¨g I.dereceden lineer olmayan ADD.¨ Kocaeli Universitesi .2009/10 G¨ z I. Buna g¨re fonksiyonun denklemi sa˘laması gereko g denklemde yerine yazarsak mektedir. z z −2 =0 y ′ Cevap Denklemin t¨r¨ Bernoulli.

y) Y = f (x. bu e˘rinin te˘etinin OY eksenini kesti˘i nokta ile te˘etinin g g g g de˘me noktası arasındaki do˘ru par¸asının ortası OX eksenini g g c kesti˘i nokta olsun (10 Puan). y) ∂f ∂y ∂g ∂x ∂f ∂y oldu˘undan tam dif. tir. 1) noktasından ge¸ti˘i i¸in g c g c 1 = c ⇒ y = x2 . g ∂F ∂x F (x. f (x. 2x + y 2. y) = 2x + y ⇒ 2x + y ⇒ ADD nin ¸¨z¨m¨n¨ bize istenen e˘riyi verecektir. g “ Y 2y x X (X. (1. y) g (x. g Cevap Tam ADD. 1) noktasından ge¸en ¨yle bir e˘ri denklemi bulunuz c o g kleminin ¸oz¨m¨n¨ bulunuz (25 Puan). E˘ri (1. olarak buluruz. y 2 + 3 dx + (2xy − 4) dy = 0 adi diferansiyel den.Soru 5. y) = 2 2 co u u ¸¨z¨md¨r. 2⇒ ∂g ∂x Cevap y′ = “ y = cx2 istenen e˘ridir. c¨ u u u ki. y) ∂F ∂y 2x + φ′ (y) ′ = = = = = 3x + 2y. y) = x + 2xy + φ (y) ⇒ 2 1 3 2 x + 2xy + y 2 + c = 0 F (x. y) = 3x + 2y ⇒ = = = 3 2 x + 2xy + φ (y) ⇒ 2 2x + φ′ (y) = g (x.( ) Soru 4. co u u u g ∫ ∫ dy dx = 2 ⇒ y x ln y = 2 ln x + ln c ⇒ φ (y) = y ⇒ 1 2 φ (y) = y +c⇒ 2 3 2 F (x.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful